Read Microsoft Word - ksdkkshstccd.doc text version

KH O SÁT TÌNH HÌNH ð KHÁNG KHÁNG SINH C A VI KHU N T I KHOA H I S C TÍCH C C VÀ CH NG ð C B NH VI N C P C U TRNG VNG

ThS. BS. Bùi Ngha Th nh1, BS CKII. Ph m Anh Tu n2, BS. Ph m Th Hunh Giao3, ThS. BS. Nguyên H ng Tr ng1, BS Hòa3, ThS. BS. Nguy n Thiên Bình2, BS. Nguy n Th Phng Lan2, BS. Nguy n Anh Trí2, TS. BS ð Qu c Huy1,4

1

: B môn C p C u H i S c và Ch ng ð c, ð i h c Y khoa Ph m Ng c Th ch; : Khoa H i S c Tích C c và Ch ng ð c, b nh vi n C p C u Trng Vng : Khoa Xét Nghi m b nh vi n C p C u Trng Vng 4 : B nh vi n C p C u Trng Vng

2 3

Abstract: We conducted an study to investigate the patent of nosocomial bateria, and their resistance. The investigation showed that the top 5 bacteria inducing hospital acquired infections (HAIs) in ICU, the Emergency Trng Vng hospital included Acinetobacter baumannii (32,3%), Staphylococcus aureus (15,4%), Klebsiella spp. (13,8%), E.coli (9,7%), and Pseudomonas aeruginosa (7,7%). In which A. baumannii, Staphylococcus aureus, Enterococcus spp. is a leading bacterium causing pulmonary infection (39,3%), blood side stream infection (40%) and urine track infection (35%) respectively. A. baumannii resist over 80% to all most available antibiotics in the hospital, and only cefoperazone/sulbactam seem to have effectiveness but the resistance rate is already 43,3%. E. coli and Pseudomonas aeruginosa showed simmilar resistance patent. Staphylococcus aureus are almost MSSA accounting for 72,7%.

1. ð t v n ñ : Nhi m khu n b nh vi n (NKBV) là m t trong nh ng thách th c và m i tuân tâm hàng ñ u t i Vi t Nam cng nh trên toàn th gi i. Nh ng nghiên c u g n ñây cho th y NKBV làm tng t l t vong, kéo dài th i gian n m vi n, tng vi c s d ng kháng sinh, tng ñ kháng kháng sinh và tng chi phí ñi u tr . Th ng kê cho th y t l NKBV kho ng 5-10% các n c phát tri n và m t s n c ñang phát tri n t l này lên ñ n 25%1 và t l này còn cao hn các khoa H i S c Tích C c. NKBV cng làm gia tng t l t vong b nh vi n. T i C ng ð ng Châu Âu, t l t vong do nhi m trùng b nh vi n là 37.000 ca/nm2, còn t i M t l này lên t i 99.000 ca/nm3. Các b nh nguyên gây NKBV có m c ñ ñ kháng kháng sinh cao hn v i các b nh nguyên gây nhi m khu n c ng ñ ng. ð ng th i các NKBV có th i gian n m vi n trung bình dài hn, t 7-14 ngày. Do ñó, chi phí cho NKBV th ng tng g p 2-4 l n so v i các tr ng h p không NKBV. Chi phí phát sinh do NKBV t i Anh qu c là kho ng 1 t ñô-là1 còn t i M là 2845 t ñô-la3. M t trong nh ng bi n pháp ñ ki m soát và không ch nhi m trùng b nh vi n là chi n l c s d ng kháng sinh thích h p và hi u qu , bao g m s d ng kháng sinh d a vào kinh nghi m và li u pháp xu ng thang. Vi c l a ch n ñúng và dùng ñúng th i ñi m kháng sinh còn có tác d ng (kháng sinh còn nh y) quy t ñ nh t i thành công c a ñi u tr . Tuy nhiên, mô hình vi khu n kháng kháng sinh thay ñ i theo chính sách s d ng kháng sinh c a t ng b nh vi n, t ng khoa; thói quen s d ng kháng sinh c a các bác s . Do v y các b nh vi n khác nhau s có mô hình vi khu n kháng kháng sinh khác nhau, trong cùng b nh vi n các khoa khác nhau s mô hình vi khu n kháng kháng sinh khác nhau. Th m chí trong cùng m t khoa, mô hình vi khu n kháng kháng sinh cng s thay ñ i theo th i gian. Trong th i gian qua b nh vi n C p C u Trng Vng cha có m t nghiên c u nào v tình hình NKBV t i khoa HSTC cng nh vi khu n và tính kháng thu c c a các tác nhân th ng phân l p ñ c t i khoa HSTC nói riêng và nhi u khoa khác trong b nh vi n nói chung. Nh m b c ñ u xác ñ nh mô hình vi khu n gây nhi m trùng b nh vi n và ñánh giá tình hình kháng thu c c a các vi khu n này, qua ñó góp ph n giúp các bác s làm vi c trong khoa H i S c Tích C c và Ch ng ð c d dàng l a ch n ñ c thu c kháng sinh còn có tác d ng cho các b nh nhân b nhi m trùng b nh vi n, chúng tôi ti n hành ñ tài kh o sát tình hình ñ kháng kháng sinh c a vi khu n t i khoa H i S c Tích C c và Ch ng ð c, b nh vi n C p C u Trng Vng. 2. ð i t ng và phng pháp nghiên c u:

Thi t k nghiên c u: ðây là nghiên c u h i c u có phân tích, d a trên vi c nghiên c u h s b nh án c a khoa H i S c Tích C c và Ch ng ð c b nh vi n C p C u Trng Vng và k t qu c y vi khu n c a khoa Xét Nghi m b nh vi n C p C u Trng Vng trong th i gian t 1/1/2010 t i 30/6/2010. ð i t ng nghiên c u: - Ch n b nh: T t c các h s b nh án có k t qu vi khu n ñ c phân l p dng tính t các b nh ph m ñ c l y t các nhi m trùng c a b nh nhân n m ñi u tr t i khoa H i S c Tích C c và Ch ng ð c trong th i gian 1/1/2010 t i 30/6/2010. ch ch n các vi khu n ñ c phân l p t các b nh ph m có giá tr (vd b nh ph m ñàm: có b ch c u > 25, t bào bi u mô < 10 trên vi tr ng x 100; b nh ph m n c ti u khi có l ng vi khu n > 105 CFU/ml...). Các vi khu n ñ c th c hi n kháng sinh ñ v i các thu c hi n có trong ñi u ki n b nh vi n C p C u Trng Vng - Lo i tr : ð i v i các b nh ph m t p nhi m. Thu th p s li u: s d ng b ng câu h i. S li u ñ c qu n lý b ng ph n mêm Access. Phân tích s li u: s d ng ph n m m Exel và phng pháp th ng kê mô t . 3. K t qu nghiên c u: Có 184 b nh nhân th a mãn tiêu chu n ñ c ña vào nghiên c u, trong ñó có 94 nam, 90 n , v i ñ tu i trung bình là 67,6 (nh nh t là 18 tu i, l n nh t là 101). T các b nh nhân này chúng tôi thu th p ñ c 476 m u b nh ph m ch y u là ñàm (229 m u), máu (152 m u) và n c ti u (67 m u). Trong ñó h u h t là các m u b nh ph m ñn nhi m và ch có 16 m u b nh ph m ña nhi m. Hình 1 cho th y nhóm nghiên c u có t l nam n là khá cân b ng, và h u h t các b nh nhân trong nhóm nghiêu c u có ñ tu i khá l n (n m ng ng 70-90 tu i). ðây là nhóm b nh nhân có s c ñ kháng và kh nng mi n d ch suy gi m nên r t d phát tri n các NKBV Có kho ng 40% m u b nh ph m cho k t qu dng tính, trong ñó ch y u là b nh ph m ñàm. Kh nng dng tính trong các m u b nh ph m máu là 16,4% khá th p khi so v i m u b nh ph m ñàm (61,1%). Các m u c y máu ch y u ch ñ c làm 1 l n chi m 68%. Khi kh o sát các m u b nh ph m dng tính, chúng tôi nh n th y 5 vi khu n hàng ñ u gây nhi m khu n b nh viên là Acinetobacter baumannii (32,3%), Staphylococcus aureus 15,4%, Klebsiella spp. (13,8%), E.coli (9,7%), Pseudomonas aeruginosa (7,7%). Trong ñó Acinetobacter baumannii ñ c phân l p ch y u t i b nh ph m ñàm (39,3%), và cng là nguyên nhân gây b nh t i ph i nhi u nh t. Staphylococcus aureus ch y u ñ c phân l p trong máu (40%) và Enterococcus spp. ñ c phân l p ch y u trong n c ti u (35%). K t qu phân tích m c ñ ñ kháng c a A. baumannii v i các kháng sinh s n có

Hình 2: Phân b vi khu n theo m u b nh ph m 45 35 25 15 5 -5

En te ro C Ac i St ap h Pr ot eu s St en o eb St re p E. C ol i Ps eu Kh ác

Cl

Máu

Kl

ðàm

N c ti u

khác

Chung

Hình 3: M c ñ kháng kháng sinh c a Acinetobacter baumannii 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 AC Cr Cz Cm Gm Ak Tb Ne Ci Im Me SCf SAm TiC

M c ñ kháng kháng sinh

trong b nh viên C p C u Trng Vng ñ c trình bày trong hình 3. Phân tích cho th y Acinetobacter baumannii có m c ñ ñ kháng r t cao v i h u h t các kháng sinh. H u h t các kháng sinh ñ u kháng t i hn 80% nh Gentamycin (95,5%), Cefepime (89,9%), Tobramycin (87%), Ceftazidime (81,5%). Th m chí 2 kháng sinh ch l c th ng ñ c s d ng nh c u cánh cu i cùng trong khoa HSTCCð cng có t l r t cao: Imipenem/Cilastatin 79,3% và Meropenem 77,4%. Trong s các kháng sinh s n có trong b nh vi n ch còn có Cefoperazone/Sulbactam là có có tác d ng v i A. baumannii tuy nhiên t l kháng cng ñã lên t i 43,4%. T l ñ kháng c a E.coli v i các kháng sinh s n có trong b nh vi n m c ñ khá cao. Kháng sinh hàng ñ u Gentamycine và kháng sinh a chu ng ceftriaxone b ñ kháng l n l t t i 51,1% và 77,8%. Th m chí Imipenem/Cilastatin và Meropenem cng có t l ñ kháng lên t i kho ng 20% (l n l t là 21,4% và 18,8%) K t qu phân tích m c ñ kháng kháng sinh c a Pseudomonas aeruginosa ñ c trình bày trong hình 4. T l kháng c a P. aeruginosa v i Imipenem/Cilastatin là khá cao lên t i 50%, trong khi ñó Meropenem ch có 18,2%. M t ñi u ñ c bi t là Ceftazidime và Cefepime có m c kháng khá th p v i Pseudomonas aeruginosa v i t l l n l t là 11,1% và 10%.

Hình 4: M c ñ kháng kháng sinh Pseudomonas aeruginosa 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 Cz Cm Gm Ak Tb Ne Ci Im Me SCf

Klebsiella spp. có m c ñ ñ kháng kháng M c ñ kháng kháng sinh sinh th p nh t trong s các vi khu n gây NKBV t i khoa HSTCCð. M c ñ ñ kháng cao nh t là Ceftazidime (27,3%), Cefoperazone/Sulbactam (23,1%). Các kháng sinh m nh là Imipenem/Cilastatin và Meropenem còn khá nh y v i Klebsiella spp. v i t l kháng l n l t là 5,6% và 4,3%. Staphylococcus aureus có t l nh y khá cao v i Oxacillin (72,7%) và Vancomycin (60,7%). Tuy nhiên Ampicilin, Penicillin và Erythromycin ñã b kháng hoàn toàn. Enterococcus spp. có t l kháng g n nh hoàn toàn v i Erythromycin, Oxacillin, nhng còn khá nh y v i Ampicillin, Vancomycin và Chloramphenicol v i t l nh y tng ng là 66,7%, 60%, và 88,9%. 4. Bàn lu n: Các vi khu n gây nhi m khu n b nh vi n khoa H i S c Tích C c và Ch ng ð c, b nh vi n C p C u Trng Vng tng ñ ng v i báo cáo c a ASTS Vi t Nam nm 2006 khi kh o sát vi khu n gây nhi m khu n b nh vi n t i các b nh vi n l n nh b nh vi n B ch Mai, Ch R y, Trung ng Hu . Tuy nhiên trong báo cáo c a ASTS 2006, Acinetobacter baumannii (12,2%)4 ch ñ ng hàng th 3, con k t qu c a chúng tôi, Acinetobacter baumannii ñ ng hàng ñ u v i t l nhi m lên t i 32,3%. ði u này ñ c lý gi i b i t l viêm ph i do th máy khá cao ví d t i các khoa h i s c Ch R y là 45%, Nhân Dân Gia ð nh là 45,2%. T l viêm ph i do th máy t i khoa H i S c Tích C c và Ch ng ð c là do Acinetobacter baumannii lên t i 39,3%. T l nhi m Staphylococcus aureus là r t cao (15,4%) khi so sánh v i t l nhi m Staphylococcus aureus c a khoa H i S c Tích C c b nh vi n Ch R y (8,8% nm 2003 và 5,9% nm 2004). T l này càng có ý ngha hn khi so sánh v i t l 7,7% b nhi m trùng v t m do Staphylococcus aureus các nhóm b nh nhân ñã mang m m b nh trong mi5. T l trong nhi m khu n máu do Staphylococcus trong nghiên c u là r t cao lên t i 40%. Vi c nhi m khu n Staphylococcus aureus cao có th liên quan t i t l loét t ñè r t cao, vi c phát tri n và ph bi n các k xâm l n m ch máu g n ñây và t l r a tay r t th p c a các nhân viên y t trong khoa H i S c Tích C c và Ch ng ð c.

V m c ñ kháng, chúng tôi nh n th y Acinetobacter baumannii có m c ñ kháng r t cao v i 2 thu c kháng sinh ch l c dùng cho các nhi m trùng b nh vi n là Imipenem 79,3% và Meropenem là 77,4%. Khi so sánh v i k t qu nghiên c u c a Ph m Hùng Vân và nhóm MIDAS nm 2009 (Imipenem kháng 51,1% và Meropenem kháng 47,3%), thì t l c a chúng tôi là cao hn r t nhi u và ñ t m c ñ nguy hi m. Có th ñ i t ng nhóm nghiên c u c a tác gi Ph m Hùng Vân là b nh ph m phân l p t các b nh nhân các khoa lâm sàng, còn trong nghiên c u c a chúng tôi, các b nh ph m ñ u ñ c phân l p t các b nh nhân n m ñi u tr t i khoa H i S c Tích C c và Ch ng ð c. A. baumannii t i khoa HSTCCð b nh vi n Trng Vng có m t ñ c ñi m riêng bi t là kháng khá cao v i Carbapenem và ch còn nh y v i Cefoperazone/Sulbactam, trong khi t i các ñn v b n A. baumannii v n còn nh y v i Carbapenem. ð c ñi m này gi ng v i s phát tri n c a Acinetobacter ña kháng thu c t i Hy L p và Nam M 7,8. S khác bi t này có th ñ c gi i thích b ng s ñ t bi t c a ch ng A. baumannii t i b nh vi n Trng Vng d i áp l c c a ch n l c t nhiên trong ñi u ki n s d ng r ng rãi Imipenem t i ñây. Gi thi t này c n có các nghiên c u phân tích ñ nh gen vi khu n ñ kh ng ñ nh. Nh v y trong b i c nh khoa HSTCCð, các nhi m khu n b nh vi n nói chung và viêm ph i do th máy nói riêng ñ u có nguy c l n nhi m vi khu n A. baumannii v i t l ñ kháng lên r t cao. Kháng sinh l a ch n hàng ñ u trong tr ng h p này là Cefoperazone/Sulbactam. Tuy nhiên do t l kháng c a kháng sinh này cng ñã lên t i 43,4%, nên vi c ph i h p thêm kháng sinh khác trong ñi u tr nhi m khu n b nh vi n do A. baumannii là c n thi t (có th l a ch n ph i h p v i Colistin ho c ph i h p v i carbapenem li u cao). G n ñây nhi u tác gi nhi u tác gi ñã ti n hành s d ng sulbactam li u cao lên t i 12g ñ ñi u tr A. baumannii ña kháng thu c9. R t ti c trong nghiên c u c a chúng tôi, t l ñ t khoanh gi y Ampicillin/Sulbactam r t th p nên không có ñ c m u ñ xác ñ nh m c ñ kháng c a Ampicillin/Sulbactam. Trong nghiên c u c a chúng tôi, Pseudomonas aeruginosa ñ kháng m nh v i Imipenem (kháng t i 50%) nhng còn khá nh y v i Meropenem (kháng có 18,2%). ð i chi u v i k t qu c a Ph m Hùng Vân và nhóm MIDAS v i t l kháng c a Pseudomonas aeruginosa cho Imipenem 20,7% là và Meropenem là 15,4% , chúng tôi th y Pseudomonas aeruginosa t i khoa HSTCCð, b nh vi n Trng Vng có m c ñ ñ kháng m nh v i Imipenem. M t ñ c ñi m ñ c trng riêng trong mô hình vi khu n gây nhi m khu n b nh vi n là t l nhi m r t cao Staphylococcus aureus, nhng l i là các tr ng h p MSSA (chi m t i 72,7%). Do không ñ nh gen ñ c vi khu n nên chúng tôi không bi t li u có ch ng MSSA nào kháng v i Vancomycin hay ch ng MRSA nào nh y v i Vancomycin. Tuy nhiên trong tình hình nhi m Staphylococcus aureus máu cao nh hi n nay, vi c ñi u tr d phòng cho vi khu n này là c n thi t các b nh nhân b nhi m khu n huy t. 5. K t lu n: 5.1. Mô hình vi khu n gây nhi m khu n b nh vi n - Các vi khu n gây nhi m khu n b nh vi n t i khoa H i s c Tích c c và Ch ng ñ c là Acinetobacter baumannii (32,3%), Staphylococcus aureus (15,4%), Klebsiella spp. (13,8%), E.coli (9,7%), Pseudomonas aeruginosa (7,7%) - Acinetobacter baumannii là vi khu n hàng ñ u gây nhi m khu n hô h p (39,3%) - Staphylococcus aureus là vi khu n hàng ñ u gây nhi m khu n máu (40%) - Enterococcus spp. là vi khu n hàng ñ u gây nhi m trùng ñ ng ni u (35%) 5.2. M c ñ kháng thu c c a vi khu n gây nhi m khu n b nh vi n - A. baumannii có m c ñ kháng r t cao t i hn 80% v i h u h t các lo i kháng sinh trong b nh vi n. ð c bi t Imipenem và Meropenem t l kháng cng ñã lên t i l n l t là 79,3% và 77,4%. Ch duy nh t còn Cefoperazone/Sulbactam là còn nh y v i a. baumannii nhng t l kháng cng ñã lên t i 43,4%

- Staphylococcus aureus còn khá nh y v i Oxacillin (72,7%) và Vancomycin (60,7%) - Pseudomonas aeruginosa kháng cao v i Imepenem (50%) còn nh y v i Meropenem (18,2%) - E. coli kháng h u h t các lo i kháng sinh nhng v n còn nh y v i Imepenem và Meropenem - Klebsiella spp. còn khá nh y v i h u h t các lo i kháng sinh. 6. Ki n ngh 6.1. ð i v i ñi u tr - ð i v i các tr ng h p nhi m khu n huy t, nhi m khu n huy t n ng và s c nhi m khu n t i khoa H i S c Tích C c và Ch ng ð c nên ph i h p ñi u tr d phòng t c u vàng. Có th s d ng kháng sinh nhóm oxacillin ho c vancomycin - ð i v i các nhi m trùng hô h p t i khoa H i S c Tích C c và Ch ng ð c, c n ph i ñi u tr bao vây Acinetobacter baumannii v i kháng sinh l a ch n hàng ñ u là Cefoperazone/Sulbactam. Cân nh c vi c ñi u tr ph i h p v i Colistin ho c Sulbactam ñn ch t trong tr ng h p kháng Cefoperazone/Sulbactam. 6.2. ð i v i khoa Xét Nghi m - Ti n hành th ng xuyên nghiên c u giám sát vi khu n kháng kháng sinh t i khoa H i S c Tích C c và Ch ng ð c cng nh toàn b nh vi n 6 tháng/1 l n. - Chu n b các ña kháng sinh cho kháng sinh Colistin ñ ph c v công tác giám sát kháng kháng sinh trong th i gian t i 6.3. ð i v i khoa Ch ng Nhi m Khu n - Ph i h p v i khoa H i S c Tích C c và Ch ng ð c giám sát ca NKBV th ng quy và ph n h i k p th i cho nhà lâm sàng và KSNK. - Ti n hành chng trình giám sát r a tay th ng xuyên t i khoa HSTCCð - Ti n hành giám sát các tr ng h p b m c MRSA, VRE, ESBL và vi khu n ña kháng thu c 7. Tài li u tham kh o 1. WHO. World Alliance for Patient Safety. Global Patient Safety Challenge Program 20052006. Geneva Switzerland. 2. European Center for Disease Prevention and Control. Annual Epidemiological Report on Communicable Diseases in Europe. Available at: http://ecdc.europa.eu/en/files/pdf/Publications/081215_AER_long_2008.pdf. Accessed July 2009. 3. Ayesha Mirza, Haidee T Custodio;. Hospital-Acquired Infections. Available at http://emedicine.medscape.com/article/967022-overview. Accessed 20/6/2010 4. Nghiên c u ASTS 2006, 5. Lonneke G.M. Bode et al. Preventing Surgical-Site infections in Nasal Carriers ò Staphylococcus aureus 6. Ph m Hùng Vân và nhóm nghiên c u MIDAS. Nghiên c u ña trung tâm v tình hình ñ kháng c a tr c khu n gram (-) d m c k t qu trên 16 b nh vi n t i Vi t Nam. 7. Falagans ME, et al. Secular trends of antimicrobial resistance of blood isolates in a newly founded Greek hospital . BMC 2006, 6:9. 8. Guzmán-Blanco M, et al. Bacterial resistance to antimicrobial agent in Latin America. Infect Dis Clin North Am 2000; 14: 67-81

Information

Microsoft Word - ksdkkshstccd.doc

5 pages

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

94764