Read Matriektips New 7. (Page 1) text version

Top-akademie met behulp van Beeld in Onderwys, Liberty Life en Learning Channel in van die vyf vakke wat nasionaal geëksamineer word

JSE/Liberty Life Beleggingskompetisie Begin: 14 Maart vir gr 8-12 Navrae: Idris 011 520 7168 Web: http://schools.jse.co.za

T I PS

SKAKEL: Elize 083-380-1800, Riana 082-852-8814, Lizelle 011-713-9147

Skakel 011 214 7100 om Learning Channel se groot verskeidenheid video's te bestel.

Geografie · Geografie · Geografie · Geografie · Geografie · Geografie

Graad 10

Graad 10-geografie dien as basis vir graad 11 en 12-vakinhoud. Dit is dus belangrik dat jy die begrippe en beginsels reeds in graad 10 goed verstaan sodat daar later net daarop gebou kan word. Geografie bestudeer die uitwerking wat die atmosfeer en sy prosesse op die omgewing en die mens wat daar woon het. Dit lê klem op hoe die prosesse met mekaar in wisselwerking is en mekaar beïnvloed. Die atmosfeer is die basis van alle lewe en prosesse op aarde. Dit veroorsaak die ontstaan van lugdrukselle wat weer die ontstaan van klimaat tot gevolg het. Dit bepaal die klimaat van `n spesifieke plek. Klimaat het weer `n direkte invloed op die ontstaan van sekere geomorfologiese prosesse soos erosie en die vorming van landvorme. Dit is ook belangrik dat jy die lugdrukselle op `n sinoptiese weerkaart kan onderskei, sodat jy weervoorspellings en ontledings kan doen. Hier volg `n diagram wat die sy-aansig en bo-aansig van lugdrukpatrone en hul eienskappe in die suidelike halfrond aantoon. Sy-aansig

Graad 11

Water is die belangrikste hulpbron op die aarde. Mens, dier en plant het daagliks water nodig vir oorlewing. Die mens het `n groot invloed op water as natuurlike hulpbron. Indien dit nie oordeelkundig gebruik word nie kan dit lewe op aarde bedreig. In die graad 11-silabus word daar klem gelê op watermassas, die ontstaan, voorkoms en gebruik daarvan. Jy moet egter onthou dat die watersiklus beïnvloed word deur prosesse wat in die atmosfeer plaasvind waarop die mens `n direkte invloed uitoefen deur ons daaglikse lewe. Maak seker dat jy alle terminologie goed ken! Watermassas Water kom in `n geslote siklus voor wat die hidrologiese siklus genoem word. Geen water kan die siklus binnekom of verlaat nie. Dit kom egter in verskillende gebiede, tye en vorms op die aarde voor. Die vorms waarin ons water op die aarde aantref, is gas (waterdamp), vastestof (sneeu of ys) en vloeistof (water). Die tempo waarteen dit in die hidrologiese siklus sirkuleer word deur atmosferiese prosesse soos lugdruk en temperatuur beïnvloed. Dreineringsbekken-stelsels vorm deel van die hidrologiese siklus, maar is `n oop stelsel waarin die water die stelsel inkom en verlaat. Water kan op die volgende wyses by die dreineringsbekken gevoeg word: mere, riviere, fonteine, deltas en gletsers. Die volgende skets is `n voorstelling van `n dreineringsbekken-siklus in `n hidrologiese siklus.

Graad 12

In graad 12 word daar gekonsentreer op die globale lugsirkulasie en die weerstelsels wat daaruit ontstaan. Maak gebruik van sketse van die boen sy-aansig van al die weerstelsels as jy dit leer dan verstaan jy dit beter. Alle klimaatsprosesse ontstaan a.g.v. die oneweredige verspreiding van energie op die aardoppervlakte wat hoog- en laagdrukselle laat ontstaan. Dit gee aanleiding tot die ontstaan van verskillende weerstelsels wat ons op `n klein skaal daagliks beleef. Middelbreedte- en tropiese siklone ontstaan as gevolg van die lugbeweging van `n hoogdruk na `n laagdruk en corioluskrag wat daarop inwerk. Hier volg `n vergelyking tussen `n middelbreedtesikloon en tropiese sikloon.

MIDDELBREEDTESIKLONE Breedtegraad35º - 70ºN en S van ewenaar Middelbreedtesikloon. Name Frontale depressie. Gematigde sikloon. Wes na oos. Beweging Lugdrukpatroon Laagdruksel. Kloksgewys in die suidelike Windpatroon halfrond en antikloks in die noordelike halfrond. Warm subtropiese lug en koue Rede vir polêre lug ontmoet by die ontstaan poolfront. Lug beweeg in verskillende rigtings teen verskillende snelhede en digthede. Ontstaan, volwasse, okklusie en Ontwikkelingvervalstadium. stadiums Ongeveer 2-5 dae. Duur Koud agter koue front. WeerstoeWarm agter warm front. stande Wolke. Reën. Geen. Benaming Ovaalvormig Isobaarvorm Koue-en warmfronte, okklusies. Kenmerke Geringe invloed, slegs koue Invloed toestande en sagte reënval. Reg deur jaar. Seisoen Geleidelik. Drukgradiënt Oppervlak waar Atlantiese oseaan. ontstaan Land en oseaan. Oppervlak waaroor beweeg KENMERKE Breedtegraad TROPIESE SIKLONE 5º - 30ºN en S van ewenaar. Sikloon. Tifoon. Orkaan. Oos na wes. Laagdruksel. Kloksgewys in die suidelike halfrond en antikloks in die noordelike halfrond. Warm, vogtige lug oor tropiese oseaan styg met intense laagdruk. Kondensasie veroorsaak latente hitte wat nog energie verskaf. Sterk konveksiestrome. Ontstaan, onvolwasse, volwasse en ontbindingstadium. Ongeveer 5 dae. Warm. Vogtig en nat. Orkaansterkte winde. Donderweer met stortreën. Volgens letters van alfabet. Rond. Oog. Negatief a.g.v. sterk winde en hoë neerslag. Slegs nasomer. Steil. Tropiese oseaan. Slegs oseaan.

Bo-aansig

Die atmosfeer word op die aarde gehou deur die aantrekkingskrag wat die aarde daarop uitoefen. Dit veroorsaak dat alle gasse soos suurstof, koolstof en waterstof naby die aardoppervlak bly wat lewe vir ons as mens moontlik maak. Die atmosfeer het `n direkte invloed op die temperatuurverskille wat ons op die aarde beleef; dit veroorsaak horisontale en vertikale verskille. Vertikale temperatuurverskille word hoofsaaklik deur daling in temperatuur met toename in hoogte veroorsaak. Die son verhit die aardoppervlakte deur insolasie en die aardoppervlak die lug wat daarop rus deur aardradiasie. Hoe verder jy dus van die verhitte oppervlakte beweeg hoe laer sal die temperatuur word. Horisontale temperatuurverskille word egter deur heelwat meer beïnvloed. Breedtegraadligging, afstand vanaf die see, seestrome, hellingsrigting, bewolktheid en winde veroorsaak elk op sy eie manier `n verskil in horisontale temperatuur. Bestudeer die volgende diagram.

Klimaatsverandering ­ El Nino en La Nina veroorsaak korttermynveranderinge in Afrika se klimaat, daarom moet hidrologiese stelsels verantwoordelik bestuur word, anders kan dit droogtes of vloede veroorsaak wat die mens en die omgewing negatief gaan beïnvloed. · Gebruik `n atlas en raak vertroud met die belangrikste watermassas van Suid-Afrika. (mere, riviere, oseane, moerasse en ysdekke) Energiebronne Kan jy jouself `n wêreld sonder elektrisiteit voorstel? Ons beleef daagliks `n voorsmakie daarvan met die tekort aan energie wat kragonderbrekings regoor die land, veral Gauteng wat die ekonomiese hart van Suid-Afrika is, veroorsaak. Om dit te voorkom of in die toekoms te verminder, is dit belangrik om aan die bestuur van ons energiebronne spesiale aandag te gee. Ons kan onderskei tussen hernubare en nie-hernubare energiebronne. Hernubare hulpbronne is dié wat nooit opgebruik raak nie en in `n kort tydperk weer geproduseer kan word, terwyl nie-hernubare hulpbronne nie weer geproduseer kan word as dit eers opgebruik is nie. Die volgende tabel stel die hulpbronne voor en maak dit makliker om te leer. Nie-hernubare energiebronne

OLIE OORSPRONG Fossielbrandstof uit plante en seediere. AANWENDING Petrol. Dieselbrandstof. Verhitting. Elektrisiteit. Elektrisiteit. Verhitting. VOORDELE Maklik vervoerbaar. Min besoedeling. NADELE Bronne raak uitgeput. Oliebesoedeling op see.

Deursneesketse Hier volg die sy-aansig van `n middelbreedtesikloon in die suidelike halfrond.

Wanneer `n deursneeskets gevra word, moet jy seker maak of dit die deursnee van die hele stelsel soos hierbo is, of slegs `n gedeelte byvoorbeeld slegs die koue front is wat gevra word. Maak ook seker dat jy weet in watter stadium van ontwikkeling die stelsel is. Die volgende is `n deursneeskets van `n tropiese sikloon en `n grafiek wat al die weertoestande in die stelsel voorstel. Bestudeer dit saam dan sal jy verstaan hoe die weer verander wanneer `n tropiese sikloon van oos na wes oor `n gebied beweeg.

STEENKOOL Fossielbrandstof uit plante en diere. AARDGAS

Groot reserwebronne.

Fossielbrand- Elektrisiteit. stof saam met Verhitting. ru-olie. Kook. Swaar metale Elektrisiteit. in gesteentes. Kook. Verhitting.

URAAN

Skoonste fossielbrandstof. Minste besoedeling. Maklik vervoerbaar. Skoon. Min besoedeling.

Besoedeling. Ontginning gevaarlik. Beskadig omgewing. Duur. Uitputting van bron. Plofbaar.

BRANDHOUT Ontbossing van woude.

Die diagram toon die faktore wat temperatuurverskille veroorsaak en ook waar dit in Suid-Afrika plaasvind. Elkeen van die prosesse is gebasseer op die wyse van insolasie en aardradiasie. Temperatuurverskille veroorsaak lugdrukverskille en die beweging van lug van `n hoog- na `n laagdruk. Wanneer jy verstaan hoe elk van bogenoemde prosesse werk, het jy die afdeling van die werk onder die knie.

Bestralingsrisiko. Oprigting is duur. Radioaktiewe afval. Gratis en bekombaar. Tydrowend. Kan nuwe bronne plant. Uitputting van spesies. Lang groeitydperk.

BELANGRIKE DATUMS

Tips: Wiskunde ­ 21/4. Fisiese Wetenskappe ­ 12/5; 25/8 Lewenswetenskappe ­ 19/5; 1/9. Rekeningkunde ­ 26/5; 8/9. Geografie ­ 18/2; 15/9. Ekonomie ­ 25/2; 5/5. Ingenieursgrafika ­ 3/3; 28/7. Wiskundegeletterdheid 17/3; 11/8. Siviel ­ 9/6; 18/8. Leer en Presteerbylaes: Gr. 10-12 11/3 en 22/7 Gr. 12 6/5, 27/5 en 5/8 Skoolkoerantkursus: Laerskool Stellaland 16/2 Beeldskool: Universiteit van Pretoria 25 Maart ­ 28 Maart 30 Junie ­ 4 Julie

WOEMA VIR DIE WEEK

'n Mens moet elke dag vorentoe kyk en nie probeer om al jou probleme gelyk op te los nie.

HA-HA

Onderwyser wil weet waarom die matrikulant 'n rekenmeester wil word, waarop geantwoord word: omdat 'n rekenmeester iemand is ­ wat 'n probleem wat jy nie van geweet het nie oplos ­ op 'n manier wat jy nie verstaan nie ­ dis hoekom.

Information

Matriektips New 7. (Page 1)

1 pages

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

374070


Notice: fwrite(): send of 202 bytes failed with errno=104 Connection reset by peer in /home/readbag.com/web/sphinxapi.php on line 531