Read UNUTULAN SAVALAR / KUTÜ'L-AMMARE ZAFER text version

UNUTULAN SAVALAR / KUTÜ'L-AMMARE ZAFER

Yrd. Doç. Dr. A. Poyraz GÜRSON

Atilim Üniversitesi Halkla likiler Bölümü

Dr. A. Poyraz Gürson, lk-ortaöretim ve liseyi zmir Kariyaka'da tamamlamayi müteakip 1988 yilinda Kara Harp Okulu'ndan mezun olmutur. Marmara Üniversitesi letiim Fakültesi / stanbul Gazetecilik Bölümünde 2. Lisans eitimini 1997 yilinda bitirmi, stanbul Üniversitesi ktisat Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararasi likiler Bölümünde Balkanlar Ortadou ve Asya Gelimeleri üzerine yüksek lisansini 1999 yilinda (MA) Bilim Uzmani olarak tamamlamitir. Ege Üniversitesi letiim Fakültesi, Halkla likiler ve Tanitim Ana Bilim Dalinda doktorasini 2004 yilinda alan Poyraz Gürson Atilim Üniversitesi'nde akademisyen olarak görev yapmaktadir. lgi alanlari medya analizi ve stratejik iletiimdir.

-------------------------------------------------"...Kutü'l-Ammare Muharebesi; Birinci Dünya Savai'nda Osmanli Ordusu'nun zor artlar ve imkansizliklar içerisinde, Çanakkale'den sonra ngilizlere kari kazandii ve bir tümeni bütün personeli ile birlikte esir aldii esiz bir zaferdir. Bu yüzdendir ki .... Unutulan bir sima olamaz bu anli zafer! Gözyüzü bouna ahitlik etmi olamaz bunca dökülen ehit kanlarimiza! Bouna emmi olamaz toprakana onca ehidin kanini ve bouna barina basmi olamaz o evlatlarini! Unutulan bir sava olamaz bu DESTAN! lk sayfada verilen Osmanlica el yazilari Kutü'l-Ammare Zaferine ait orjinal metinlerdir ve arivlerden aratirilip çevirilenlerden sadece iki tanesidir. Birinci sayfada 18'inci Kolordunun konu ve kurulu krokisi, 2. sayfada da Halil Kut Paa'nin Onsekizinci Kolordu Kumandanlii'na yazmi olduu tebrik mektubu yer almaktadir..."

--------------------------------------------------

Avrupa'daki büyük devletler arasinda giderek artan siyasi, ekonomik ve askeri rekabet, ülkeleri 1914'de büyük bir savaa sürüklemitir. Türk ordulari, Birinci Dünya Savaina Almanya ile imzalanan gizli bir anlama sonrasi ttifak devletleri safinda yer alarak, pek çok cephede her bakimdan yaanan büyük sikintilara ramen kahramanca çarpimitir. te, bu cephelerden birisi ve en az bilineni Halil Kut Paa tarafindan komuta edilen Kutü'l-Ammare Zaferinin kazanildii Irak Cephesidir. Irak seferinde ngilizler askerî açidan olduu kadar, stratejik ve ekonomik yönlerden önemli çikarlar salamayi hedefliyordu.ran'in kenti Abadan'da 1907'de büyük bir petrol yatai bulunmutu, ve bu olay ngilizlerde Irak'in da petrol barindirabilecei kanisini uyandirmiti. Ki-tab-i Mukaddes'i okumu herkes, "alevli ocak" denen eyin kesinlikle Irak'ta olduundan haberdardi ve bu yüzden Irak çok cazib hale gelmiti.ngiltere'nin Osmanli Devleti'ne kari izledii siyaseti yönlendiren en önemli etkendi "Alevli Ocak" yani "Petrol". Dönemin ngiliz Hükümeti, Basra Körfezi ile Güney Irak'a müdahale ederek Badat'in ele geçirilmesini hedeflemiti bu dorultuda. ngilizlerin kanaati Türklerin kolayca yenilecei yönündeydi. Osmanli mparatorluu daha ilk dokunuta çökecekti. Avrupa uzun süredir Osmanli mparatorluunu "Avrupa'nin hasta adami" diye alaya almiti. Fakat, Avrupali devlet adamlari yaniliyordu, Türkler cesur ve dayanikli askerlerdi. Savalarda genellikle olduu gibi, bu sava da öngörüldüünden çok daha pahaliya patlayacak ve çok daha zorlu geçecek idi. Türkler Gelibolu'da yarim milyonluk ngiliz ve Fransiz birlikleriyle, Irakta ise ngilizlerle cesurca savaarak tarih yazacakti.

Osmanli ordulari 3 Austos 1914'te seferber duruma geçirilmiti. 25 Eylül 1914 tarihine gelindiinde her alanda görülen büyük eksikliklere ramen ordunun yiinak planlari, iae ve ikmal konulari büyük ölçüde tamamlanmi kabul edildi. Badat'taki 4 ncü Ordu Komutanlii, Irak cephesinde yeniden düzenlendi ve "Irak ve Havalisi Genel Komutanlii" adini aldi. Savain bainda Irak'ta bulunan Türk kuvvetlerinin mevcudu 38 nci Piyade Tümeni (8 taburlu), 6 hudut taburu, 9 seyyar jandarma taburundan ibaretti. Ayrica, Marmaris gambotuyla alti silahli motor ve

alti nehir vapurundan oluan bir de nehir filosu vardi. Irak ve Havalisi Genel Komutanliinin 1914 Eylül sonundaki personel mevcuduna bakildiinda idari personel dahil 23.334 kii idi. 15.963 tüfek, 3 air makinali tüfek, 36 top ve 1.099 koum hayvani bulunuyordu, Irak cephesindeki Türk birlikleri personel ve silah bakimindan son derece yetersiz durumda idi. ngiliz kuvvetleri, 21 ­ 22 Kasim 1915 günü Irak-Selmanpak'a doru taarruza baladilar. ngiliz kuvvetlerine General Sör Charles Vere Ferrers Townshend komuta ediyordu. Osmanli kuvvetlerine ise Irak Ordusu Komutani olarak Albay Halil (Kut) Bey, göreve balamiti. ngilizler ki kolla cepheden, iki kolla da kuzeyden kuatici ekilde taarruza geçtiler. 51 inci Türk Tümeninin 23 Kasim'da kuzeyden yaptii kari taarruz üzerine ngilizler büyük bir yenilgiye uradi ve 4.000 kii zayiat vererek geri çekilmek zorunda kaldilar. Selmanpak Muharebesinin birinci günü General Townshend hatira defterine: "Avrupa'da hiçbir asker yoktur ki savunmada Türklerle mukayese edilebilsin. Talihsizliimin cezasini çekiyorum." diye not dümütür. Bundan sonra Türk birlikleri ngilizleri takibe koyulmu ve Kutü'l ­ Ammareye kadar geri püskürtmütür. ngilizlerin esir düen General Tovvnshend'i bir an önce kurtarmak için balattiklari harekatlerde sonuçsuz kalmitir. Baarisizlikla sonuçlanan savain ardinda ngilizler esir düen askerlerinin ve General Townshend'in kurtarilmasi için müzakerelere balanmasina karar vermitir. Vakit geçirmeden müzakerelere balamilar ve u tekliflerde bulunulmutur. 1. Dünya harbi devam ettii müddetçe maiyetimden kimse ve ben, Türkiye aleyhinde hiçbir harekette bulunmayacaim. 2. ngiliz kuvvetleri elinde bulunan 40 top ve bilumum cephane salam olarak Türklere verilecektir. 3. Arzu edeceiniz herhangi bir bankaya adiniza yazilmi bir milyon ngiliz sterlinlik çek teslim edilecektir. Bu çekin verilmesine ngiliz hükümeti muvafakat etmektedir. 4. Bu artlar kabul edildii takdirde, ngiliz kuvvetleri esir alinmayacak ve Basra istikametinde çekilmelerine muvafakat edilecektir. "

Bu teklif Halil Paa'yi çok sinirlendirir. Hatiratinda hissiyatini u sözlerle dile getirmektedir: "Bu teklif, herhalde baka artlar içinde yapilsaydi tek cevap, silahimin namlusundan çikacak tek bir kurun olurdu." Halil Paa, bir milyon sterlinlik çek teklifine çok sinirlendii için Kut'u düürerek ngiliz Komutani Townshend'e iyi bir ders vermeye niyetlenmitir. Bu amaçla, birliklerine tekrar taarruza hazirlik emri vermitir. Sonuç olarak; Kutü'l-Ammare Muharebesi; Birinci Dünya Savai'nda Osmanli Ordusu'nun zor artlar ve imkansizliklar içerisinde, Çanakkale'den sonra ngilizlere kari kazandii ve bir tümeni bütün personeli ile birlikte esir aldii esiz bir zaferdir. Bu yüzdendir ki .... Unutulan bir sima olamaz bu anli zafer! Gözyüzü bouna ahitlik etmi olamaz bunca dökülen ehit kanlarimiza! Bouna emmi olamaz toprakana onca ehidin kanini ve bouna barina basmi olamaz o evlatlarini! Unutulan bir sava olamaz bu DESTAN! lk sayfada verilen Osmanlica el yazilari Kutü'l-Ammare Zaferine ait orjinal metinlerdir ve arivlerden aratirilip çevirilenlerden sadece iki tanesidir. Birinci sayfada 18'inci Kolordunun konu ve kurulu krokisi, 2. sayfada da Halil Kut Paa'nin Onsekizinci Kolordu Kumandanlii'na yazmi olduu tebrik mektubu yer almaktadir.

Information

UNUTULAN SAVALAR / KUTÜ'L-AMMARE ZAFER

6 pages

Find more like this

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

673486