Read Microsoft Word - Phuong phap nghien cuu_TOR.doc text version

BÁO CÁO IU TRA TIÊU DÙNG THC PHM HÀ NI VÀ TP H CHÍ MINH www.agro.gov.vn

Báo cáo iu tra tiêu dùng

PHÂN TÍCH HIN TRNG VÀ TRIN VNG TIÊU DÙNG THC PHM TI HÀ NI VÀ THÀNH PH H CHÍ MINH

(Kt qu iu tra th trng ti Hà Ni và TP. H Chí Minh) I. GII THIU Nm 2008, ln u tiên Vit Nam báo cáo thng niên Ngi tiêu dùng v thc phm c Trung tâm Thông tin PTNNNT (AGROINFO) - Vin Chính sách và Chin lc PTNNNT (IPSARD) thc hin. ây là mt hng i mi ca AGROINFO nhm tng cng hn na kh nng kt ni nghiên cu vi thc tin. Báo cáo tiêu dùng thc phm nm 2008 cung cp nhng phân tích sâu sc, toàn din v thc trng và hành vi tiêu dùng thc phm ca h thành th qua kho sát ti hai thành ph ln là Hà Ni và TP. H Chí Minh. Báo cáo ch rõ s khác bit trong hành vi, thói quen tiêu dùng thc phm theo các ch báo nh nhóm tui, gii tính, vùng min, hc vn, thu nhp, quy mô h...Nhng phân tích v nhu cu th trng; c im, thói quen tiêu dùng; các yu t tác ng n vic ra quyt nh chn mua; a im mua; kênh thông tin tham kho chính; các yu t tác ng n c cu chi tiêu dùng thc phm nh tng giá, dch bnh làm thay i th hiu ca ngi tiêu dùng... là nhng thông tin hu ích không ch i vi các n v sn xut, kinh doanh; các n v phân phi, bán l trong lnh vc thc phm mà còn hu ích i vi các công ty truyn thông - qung cáo trong xây dng chin lc marketing. Báo cáo cng i sâu phân tích thc trng tiêu dùng thc phm ti sng, ông lnh và thc phm ch bin vi khong 20 nhãn hiu hàng u Vit Nam hin nay nh Vissan, Canfoco, c Vit, Cu Tre, Hin Thành, CP, Starfood, Agifish, Seaspimex...Nhng thông tin này s giúp các nhà sn xut nm bt c c th hiu, nhu cu, mc ph dng, xu hng tiêu dùng các nhãn hiu này trong tng lai, c bit là trong dp Tt Nguyên án 2008. II. MC TIÊU NGHIÊN CU Nghiên cu s b sung d liu cp nht mt s ch báo chính v tiêu dùng loi thc phm trong iu tra mc sng dân c (iu tra i vi h gia ình) nhm phc v cho các báo cáo thng niên. Cung cp cái nhìn tng quan v c im và thói quen tiêu dùng mt s mt hàng thc phm ti Hà Ni và TP. H Chí Minh. Mc tiêu c th là làm rõ các thông tin v c im ca ngi tiêu dùng nh

1

BÁO CÁO IU TRA TIÊU DÙNG THC PHM HÀ NI VÀ TP H CHÍ MINH www.agro.gov.vn

th hiu, nhu cu, quyt nh ca h trong vic mua sn phm, la chn sn phm, nhãn hiu, i lý, thi im mua, s lng... Phân tích nhng yu t tác ng n hành vi, xu hng tiêu dùng i vi mt s nhãn hiu thc phm ch yu nh Vissan, Canfoco, c Vit, Cu Tre, Hin Thành, CP, Starfood, Agifish, Seaspimex... III. PHNG PHÁP IU TRA 3.1. Nhng phng pháp s dng Báo cáo s dng phng pháp iu tra nh lng và nh tính, kt hp vi vic phân tích s liu và tài liu có sn. Nghiên cu tài liu th cp S liu thng kê ca Tng cc thng kê, cp nht s liu liên quan n tng trng, lm phát, ch s giá tiêu dùng, dân s,...Niên giám thng kê ca Hà Ni và TP. H Chí Minh cp nht các s liu v dân s, lao ng, vic làm, thu nhp. S liu iu tra mc sng dân c 2002, 2004, 2006 v chi tiêu dùng thc phm. Phng vn sâu Ti mi thành ph, thc hin phng vn sâu i vi 3-5 ngi bán l, nhân viên thu ngân ti các siêu th Ni dung phng vn sâu ch yu nhm ánh giá i tng khách hàng, th hiu, thói quen, xu hng tiêu dùng Phng vn bng hi cu trúc Phng vn bng hi cu trúc i vi h gia ình. ây là kênh thông tin chính, quan trng và cp nht nht cung cp s liu cho báo cáo. i tng c phng vn phi là ngi có vai trò ch yu nht quyt nh chi tiêu trong gia ình (thng là ngi chu trách nhim ni tr) có tui t 25 ­ 50 ang sng và làm vic ti Hà Ni và thành ph H Chí Minh, trong vòng 4 tun qua, có n ch/siêu th và s dng mt loi thc phm có nhãn hiu. S lng mu nghiên cu khong 450 h, trong ó chia u cho Hà Ni và TP. HCM, ti mi thành ph có 225 h c chn phng vn. 3.2. Thit k mu 3.2.1 Chn mu nh lng - Dung lng mu m bo ý ngha thng kê, nguyên tc chn mu u tiên c tuân th là kích thc ti thiu ca mu không c phép nh hn 30 n v nghiên cu1. Dung lng mu ti thiu c xác nh ây là khá nh, tuy vy cn phi tính toán chn ra mt dung lng mu ln i din cho tng th và

1

Thit k và qui trình ly mu. Tp th tác gi, tr 21 và Nhng c s nghiên cu xã hi hc. Oxipp ch biên, tr 273.

2

BÁO CÁO IU TRA TIÊU DÙNG THC PHM HÀ NI VÀ TP H CHÍ MINH www.agro.gov.vn

gim thiu mc thp nht sai s ng thi cho phép m bo v mt thi gian, nhân lc cng nh tài chính tin hành iu tra. Trong phng pháp chn mu ca nghiên cu này, phi tính toán c mt dung lng mu sao cho nhng thông tin do h cung cp v thc trng chi tiêu dùng thc phm i din và suy rng cho c tng th. Trên c s ó, dung lng mu s c xem xét tính toán, suy rng vi các ch báo c th hn xoay quanh hành vi tiêu dùng thc phm thông qua bng phân tích phm vi sai s trong thc t...Nói cách khác, thông tin v thc trng tiêu dùng thc phm là tiêu chí c bn và quan trng nht làm c s tính toán dung lng mu. Nghiên cu này s dng phép chn không lp, vi yêu cu mc tin cy (t) là 99,7%, vi giá tr ca h s tin cy c tính sn theo hàm (t) ca Lia-pu-np = 3,0 sai s chn mu () không vt quá 10% dung lng mu. Dung lng mu cho nghiên cu không lp li c tính toán theo công thc sau: N t2pq n= Trong ó: - N là kích thc ca tng th - n là dung lng mu - t là mc tin cy - là phm vi sai s chn mu - pq là phng sai ca tiêu thc thay phiên Các tiêu thc thay phiên là nhng phng án tr li loi tr nhau, trong ó p là xác sut tiêu thc có s dng thc phm ch bin xut hin, q là xác xut tiêu thc ó không xut hin. Nh vy, p + q = 100% = 1, hay p = 1 ­ q. Tng ca p và q là mt s không i nên tích ca chúng ln nht khi p = q = 0,5, ngha là chn pq = 0,25 tính dung lng mu cho tng th nghiên cu nhm t c tình i din cao nht2. C th, dung lng mu c tính nh sau: Ti thành ph H Chí Minh, a bàn nghiên cu là các qun ni thành. Lng mu c tính da vào s liu thng kê ca iu tra dân s nm 2006. Theo ó, kích thc mu ca tng th N = 5.387.338 ngi. Theo (1), dung lng mu ti TP. H Chí Minh c tính toán nh sau: n= 5387338 x 3,02 x 0,25 (5387338 x 0,12) + (3,02 x 0,25) = 224.98 225 (3) N 2 + t2pq (1)

2

Phng pháp nghiên cu xã hi hc. Phm Vn Quyt - Nguyn Quý Thanh, Nxb i hc Quc gia Hà Ni, 2001, tr 193.

3

BÁO CÁO IU TRA TIÊU DÙNG THC PHM HÀ NI VÀ TP H CHÍ MINH www.agro.gov.vn

Tng t ti Hà Ni, theo s liu iu tra dân s nm 2006, dân s thành th là 2.101.600 ngi. Trên c s ó, dung lng mu ca nghiên cu c tính toán nh sau: 2101600 x 3,02 x 0,25 = 224.97 225 (4) n= (2101600 x 0,12) + (3,02 x 0,25) Kt qu ti (3) và (4) khá sát nhau, mc dù tng th N ti (3) và (4) có s chênh lch rt ln. Tuy nhiên, iu ó chng t rng, dung lng mu tính toán c ti Hà Ni và TP. H Chí Minh trên ã m bo tính i din và cho phép suy rng o lng thc trng tiêu dùng thc phm. Các ch báo nh hn nh tiêu dùng loi thc phm gì, ca nhãn hiu nào s c xem xét a vào phân tích trên c s kt qu iu tra thc t. Vi cách tính toán trên, dung lng mu ti TP. H Chí Minh và Hà Ni là 225 mu, ây là dung lng ca khi mu chính. Trên thc t, khi tin hành iu tra có th gp phi mt t l t chi, hoc t l ri ro khi gp i tng kho sát nên nghiên cu b sung thêm mt mu ph bng khong 10% mu chính, tc là cng thêm 45 mu. Tng dung lng mu cu nghiên cu này là 495, trong ó s lng n v kho sát thc t là 450 chia u cho hai a bàn. Qui mô và cu trúc mu theo a bàn nh sau: Tng Phng vn bng hi cu trúc vi h gia ình Phng vn sâu i vi ngi tiêu dùng thc phm Phng vn sâu i vi ngi bán l ti ch Phng vn sâu i vi nhân viên bán hàng, thu ngân ti siêu th Tng - Phng pháp chn mu Nghiên cu s dng phng pháp chn mu xác sut ngu nhiên n gin và theo cm nhiu ln. Ti mi a bàn, mc tiêu la chn c các h gia ình làm n v iu tra, phân b trong 2 qun theo tiêu chí mc sng và thu nhp (khá và trung bình) kho sát. Vic chn h gia ình c tin hành theo các bc nh sau: + Bc 1: Chn qun iu tra. Xây dng danh sách qun ca mi thành ph làm khung chn mu. Da trên c s s liu thng kê v kinh t xã hi, chia danh sách các qun thành hai loi: qun có thu 450 4 4 2 460 Hà Ni 225 2 2 1 230 TP. H Chí Minh 225 2 2 1 230

4

BÁO CÁO IU TRA TIÊU DÙNG THC PHM HÀ NI VÀ TP H CHÍ MINH www.agro.gov.vn

nhp/mc sng khá và trung bình. Trong mi nhóm qun, chn xác sut ngu nhiên n gin ly ra 1 qun i din. + Bc 2: Chn phng iu tra. Lp danh sách tt c các phng trong mi qun ã chn làm khung chn mu phng. T danh sách ó, chn xác sut ngu nhiên n gin ly ra 2 phng làm a bàn kho sát. + Bc 3: Chn a bàn iu tra. Tip tc lp danh sách các tuyn ph/t dân ph/cm dân c ca các phng ã c chn ti bc 2. Mt ln na chn xác sut ngu nhiên n gin ly ra 3 tuyn ph/t dân ph/cm dân c tin hành kho sát. + Bc 4: Chn h. H kho sát c chn trong a bàn iu tra. Nguyên tc cm mu c xác nh giai on trc s là c s tin hành chn mu giai on sau, cm mu giai on chn mu trc cha ng nhng cm mu ca giai on sau s c bo m tuân th qua các bc chn. Ti mi tuyn ph/t dân ph/cm dân c, h kho sát c chn là h u tiên, bên tay phi và h tip theo s dng bc nhy k =5. - C cu mu chia theo Loi hình nhà Ch báo v loi hình nhà c s dng chn mu cho nghiên cu này da trên s liu iu tra mc sng h gia ình nm 2006 ca Tng cc Thng kê. Mc ích ca vic tính toán c cu mu nh vy nhm m bo cho mu c chn trong nghiên cu này phn ánh mt cách tt nht c cu mu ca cuc iu tra mc sng h gia ình nm 2006, giúp cho các thông tin thu thp c v chi tiêu thc phm ca h gia ình thành th nm 2008 có th c phn ánh mt cách tt nht. Theo s liu iu tra mc sng h gia ình nm 2006, c cu v loi hình nhà ca h thành th nh sau: LOI HÌNH NHÀ Bit th TP. Hà Ni TP. H Chí Minh Count % Count % 1 .6% 3 1.2% Nhà kiên c Nhà kiên c khép kín không khép kín 133 79.2% 89 34.5% 24 14.3% 29 11.2% Nhà bán kiên c 10 6.0% 133 51.6% Nhà tm và khác 0 .0% 4 1.6% 168 100.0% 258 100.0% Total

* Tính toán t s liu iu tra mc sng dân c nm 2006, Tng cc Thng kê

5

BÁO CÁO IU TRA TIÊU DÙNG THC PHM HÀ NI VÀ TP H CHÍ MINH www.agro.gov.vn

Nh vy, vi dung lng mu 225 ti mi thành ph, c cu mu theo loi hình nhà c phân b nh sau: LOI HÌNH NHÀ Bit th TP. Hà Ni TP. H Chí Minh Count % Count % 1 .6% 3 1.2% Nhà kiên c Nhà kiên c khép kín không khép kín 178 79.2% 77 34.5% 32 14.3% 25 11.2% Nhà bán kiên c 14 6.0% 116 51.6% Nhà tm và khác 0 .0% 4 1.6% 225 100.0% 225 100.0% Total

Gii tính: thng là ph n, nhng không hn hoàn toàn vì ph n hin i tham gia ngày càng nhiu vào các công vic xã hi nên quyt nh mua sm có c vai trò ca ngi àn ông, tuy nhiên t l này cng rt ít. C cu mu khong 80% n và 20% là nam gii. - Chn a bàn nghiên cu a bàn qun c phân loi và chn mt cách có ch ý. Vic chn qun kho sát da trên mt s tiêu chí nh: khong cách t khu vc kho sát ca qun n các siêu th ln nh Metro Cash Carry, Big C, Coo-mart, FiviMart, Hapro, Intimex...không quá xa, các qun lin k thun tin cho khâu t chc thu thp thông tin. Cách chn a bàn kho sát nh vy cng nhm bo m rng, ngi dân xung quanh các siêu th ln s có ý thc rõ ràng hn i vi vic mua sm ti siêu th và s dng các loi thc phm ch bin có trong c cu mu. Theo ó, ti Hà Ni, Ba ình c chn i din cho qun có mc sng khá, Cu Giy i din cho qun có mc sng trung bình. Cng vi cách chn này, ti TP. H Chí Minh, nghiên cu c tin hành kho sát ti qun 3 và qun Bình Thnh. Phng pháp chn mu xác sut ngu nhiên n gin c s dng chn mu trong mi qun. Ti qun Ba ình, có hai phng Cng V và phng Liu Giai nm trong a bàn kho sát. Ti Cu Giy, phng Quan Hoa và phng Dch Vng c chn làm a bàn kho sát. Mi phng, chn xác sut n gin ly ra 3 t dân ph, trong ó có 2 t dân ph tin hành kho sát và 1 t dân ph còn li làm mu d phòng và iu tra b sung c cu mu nu cn. Ti TP. H Chí Minh - Phng án kho sát Trên c s c cu mu ã c tính toán, ti mi t dân ph có 28 h gia ình c kho sát. Các h này c ly trong danh sách mu do t trng t dân ph lp theo tiêu chí v loi hình nhà mt cách ngu nhiên.

6

BÁO CÁO IU TRA TIÊU DÙNG THC PHM HÀ NI VÀ TP H CHÍ MINH www.agro.gov.vn

- TP. Hà Ni

- Qun Cu Giy Phng (112 h) Quan Hoa (56 h)

Phng Dch Vng (56 h)

T dân ph 1 T dân ph 2 T dân ph 3

T dân ph 4

C cu mu ti mi t dân ph nh sau: + Tng s h/t dân ph: 28 + Trong ó: - Bit th: 0 - Nhà kiên c khép kín: 22 - Nhà kiên c không khép kín: 4 - Nhà bán kiên c: 2 - Nhà tm và khác: 0 C cu mu ti mi t dân ph nh sau: + Tng s h/t dân ph: 28 + Trong ó: - Bit th: 1* - Nhà kiên c khép kín: 22 - Nhà kiên c không khép kín: 4 - Nhà bán kiên c: 2 - Nhà tm và khác: 0 C cu mu ti mi t dân ph nh sau: + Tng s h/t dân ph: 28 + Trong ó: - Bit th: 1* - Nhà kiên c khép kín: 9 (1phng10) - Nhà kiên c không khép kín: 3 - Nhà bán kiên c: 15 - Nhà tm và khác: 1 C cu mu ti mi t dân ph nh sau: + Tng s h/t dân ph: 28 + Trong ó: - Bit th: 2* - Nhà kiên c khép kín: 10 Nhà kiên c không khép kín: 3 (1phng4) - Nhà bán kiên c: 14 - Nhà tm và khác: 1

- Qun Ba ình Phng (113 h) Cng V (57 h)

Phng Liu T dân ph 5 Giai T dân ph 6 (56 h) T dân ph 7*

T dân ph 8

Phng 12 (56 h) - Qun Bình Thnh Phng 26 (112 h) (56 h) - TP. H Chí Minh

T dân ph 1 T dân ph 2 T dân ph 3*

T dân ph 4

Phng 7 (56 h) - Qun 3 Phng 8 (113 h) (57 h)

T dân ph 5 T dân ph 6 T dân ph 7*

T dân ph 8

7

BÁO CÁO IU TRA TIÊU DÙNG THC PHM HÀ NI VÀ TP H CHÍ MINH www.agro.gov.vn

3.2.1 Chn mu nh tính Có 10 cuc phng vn sâu c tin hành vi 03 nhóm i tng: ngi tiêu dùng (04), ngi bán l ti ch (04) và nhân viên bán hàng ti các siêu th (02). Mc tiêu phng vn sâu vi nhng i tng này tp trung làm rõ th hiu, thói quen ca ngi tiêu dùng. c bit nhn mnh n thói quen mua sm ti ch, thói quen s dng thc phm ch bin, mc thng xuyên i ch/siêu th, khi lng/1 ln mua...Nhng thông tin quan trng trên s toàn din và sâu sc hn khi c nhìn nhn, ánh giá t nhiu góc khác nhau. D KIN SN PHM D liu cp nht v mt s ch báo tiêu dùng thc phm chính trong iu tra mc sng dân c c x lý bng SPSS 15.0, chia theo nhóm tui, gii tính, trình hc vn, thu nhp ca ch h; và chia theo thu nhp ca h, quy mô h, vùng min. Báo cáo thng niên Ngi tiêu dùng nm 2008 ­ báo cáo hành vi v tiêu dùng thc phm ti sng, ông lnh và ch bin bao gm ch yu nh tht bò, ln, gia cm; tht hp, xúc xích, nem r, giò la, cá hp... X LÝ S LIU S liu c x lý bng SPSS 15.0 Chy s liu tn sut, tng quan KIM TRA TÍNH XÁC THC CA THÔNG TIN THU THP Trong bng hi iu tra viên phi in y thông tin v ngi tr li nh a ch, s in thoi Nhng phiu thu c s c kim tra xác sut các thông tin tr li thông qua gi in thoi, hoc gp trc tip

8

Information

Microsoft Word - Phuong phap nghien cuu_TOR.doc

8 pages

Find more like this

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

239831