Read Microsoft Word - nguoidepbd.doc text version

NGI P BÌNH DNG

HUNH HOÀNG ANH "Môi ngi nng ngt vây quanh N ci Nam Vit yên lành by nay" (Bùi Giáng, Anh v Bình Dng, Ma ngun, 1962) Trên nm mi nm qua, c mi khi nói n Bình Dng, ngi ta hay nhc ti cm t "Ngi p Bình Dng". Bài vit này, xin trình bày v mt vài ph n Bình Dng có danh ting hoc c nhiu ngi bit n, xa và nay. Trc ht, tránh hiu lm, xin nhc li ngun gc ca danh hiu va nói."Ngi p Bình Dng" là tên mt b phim ca o din Nm Châu (Nguyn Thành Châu), hãng phim M Vân sn xut nm 1958. Din viên nam chính trong phim là Nguyn ình Dn, vai hoàng t, din viên n là Thm Thúy Hng, trong vai Tam Nng. Thm Thúy Hng tên tht là Nguyn Kim Phng, sinh nm 1941 ti Hi Phòng, sau theo gia ình di c vào Nam sng An Giang. Nm 16 tui, cô lén gia ình tham gia cuc thi tuyn la din viên in nh do hãng phim M Vân t chc ti Tho Cm Viên Sài Gòn. Vt qua 2000 thí sinh d thi, cô lãnh gii nht, ông bà ch hãng phim t cho cô ngh danh Thm Thúy Hng.

Thm Thúy Hng Ngay t b phim u tiên, Thm Thúy Hng ã c khán gi yêu mn vì sc p lng ly và ài các ca cô. T ó, cô tham gia rt nhiu b phim, kch, ci lng, các liên hoan phim trong và ngoài nc. Cô tr thành ngôi sao hàng u ca min Nam, nói n cô có l không ai là không bit. Có mt thi, khi mun ca ngi nhan sc ca ai, ngi ta thng nói "p nh Thm Thúy Hng" Thm Thúy Hng càng ni ting, thì "Ngi p Bình Dng" nh ó cng c thm lây. Mt ngh s khác, danh ting ly lng là Thanh Nga, n hoàng ci lng, c cho mi là "Ngi p Bình Dng" th thit. Cô tên tht là Juliette Nguyn Th Nga, sinh ngày 31 tháng 07 nm 1942, Nhâm Ng, ti Tây Ninh. M cô, bà Nguyn Th Th, là dân Bn Cát, v sau do "t nn ái tình" mi sang Tây Ninh và sinh ra cô ti ó. Chuyn này c k khá rõ trong tác phm 1

"Tình s ci lng cuc i Thanh Nga" ã xut bn hi ngoi (tác gi Ngành Mai, sách dày 364 trang).

Thanh Nga Ngi p Bình Dng chánh hiu cùng thi vi hai ngh s trên, cng rt ni ting là Túy Hng. Cô tên tht là Trng Ánh Tuyt, quê Búng - Bình Dng, là v ca nhc s Lam Phng. Cô cng rt a nng trong lãnh vc ngh thut, va là kch s, va là ca s và din viên in nh, li kiêm c làm bu sô. Hin cô ang sng hi ngoi.

Túy Hng ã nói n các ngi p trong lãnh vc ngh thut, thì cánh chim u àn phi k n là ngh s Ba c. Bà sinh ra trong mt gia ình nông dân nm 1906 ti Th Du Mt, tên tht là Dng Th c. M mt sm, cha tc huyn, bà vào mt gánh hát bi nm mi 11 tui, làm con nuôi cho ông Bu Liêu. T 13 tui bt u bc ra sân khu, và v sau tr thành viên ngc quý ca sân khu hát bi, c khán gi ht lòng ái m. Nhà vn Bình Nguyên Lc ã xây dng hình tng

2

bà trong mt truyn ngn có t "Tình th di". Bà mt lúc 19 gi, nhm ngày 19 tháng 04 nm 1995, th 90 tui. Danh sách các n tài danh sân khu ca kch còn nhiu: Phng Hng Thy, Kim Xuân, Ngân Hu, Cao Th Thng, Kim L Thy, Thu Hng, Thùy Dng, Lý Bch Hu, oan Trang... Mt s ngh s, tuy không phi sinh ra ti Bình Dng nhng c trú ti huyn Thun An ã lâu cng góp phn làm hùng hu thêm danh sách nhng ngi p Bình Dng nh L Thy, Hng Nga, và c bit, son gi tung ci lng: Nh Kiu, v ca ngh s Tám Vân (mt ngày 1801-09, ti xã Bình Nhâm, Lái Thiêu, ông là em c ngh s Ba Vân).

Bà tên tht là Qun Th Minh Nguyt, quê làng An Thnh, huyn Mõ Cày, Bn Tre. Bit làm th t lúc mi 12 tui, vit truyn ngn cho nht báo lúc còn là thôn n. Khi trng thành bà vit kch cho các nhóm kch Kim Cng, Thm Thúy Hng, Túy Hng...n 1960 mi chuyn qua vit tung ci lng. Bút hiu ca bà do c nhà vn, son gi Ngc Linh t. Bà gi nhiu k lc khó ai phá c:là n son gi vit tung ci lng u tiên ca min Nam, có s lng sáng tác nhiu nht Vit Nam, trong ó nhiu v tung ni ting nh Thoi Ba công chúa, Thân phn má hng, L chuyn ò thng, Nng sm ma chiu, Tm lòng ca bin...T nm 1962, bà cùng chng v sng Lái Thiêu.Tui gn 90, bà vn còn tip tc sáng tác, gi thêm k lc là ngi vit tung ci lng ln tui nht ca Vit Nam. Ngi p Bình Dng ngoài nc có th k: Ca s th h tr thành danh hi ngoi có hai ch em ca s Tâm oan. Tâm oan tên tht là Hunh Ngc Tâm oan, sinh ngày 05 tháng 05 nm 1977 ti Bình Dng, bc lên sân khu ln u vào nm 1997, nay là ca s có tên tui, xut hin trong nhiu nhc hi hi ngoi. Em cô, Christine Sa, rt thành công trong nhng bui trình din th loi nhc tr ti Canada và min ông Hoa K. Cha ca hai ch em là ca s Thng Long công tác ài phát thanh và truyn hình Bình Dng, m là bà Phm Ngc Yn, quê Phú Cng, cu n sinh khóa 8 trng trung hc Trnh Hoài c, Bình Dng.

3

Tâm oan Th h mm non, ha hn y trin vng trong tng lai có : Elizabeth Qunh Tho, con ca bà Mai Qunh, cháu ca ông Nguyn Ngc Châu, t nhiu thành tích v vang v hc tp, c nhn lãnh bng khen ca Tng Thng George Bush. Jennifer Nam Phng và Sabrina Hng Vy at gii Khôi Nguyên V Ngh Thut cp toàn quc Hoa K (International Competition Dance of Art) nm 2008 la tui thiu nhi. Ch tính trong nm 2008, hai em ã nhn c 8 chic cúp vàng (Golden Trophy), mt bng tuyên dng First Place High Score và 2 huy chng vàng. Nu trên a ht ca hát, Bình Dng có c chòm sao sáng thì v vn hc, Bình Dng óng góp c mt cây bút có danh trong nc: Lý Lan, quê ngoi Lái Thiêu, nhà vn, và là dch gi b truyn thiu nhi c say mê khp th gii Harry Potter. Ngoài lãnh vc ngh thut, còn có nhiu ph n Bình Dng c nhiu ngi bit n. Xa nht là Bà Trà. Thân th bà không ai bit rõ, nay ch còn lu li các giai thoi do ngi i sau thêu dt. Bà ã truyn dy môn võ c truyn ti vùng Tân Khánh (thuc xã Bình Chun ngày nay), vì vy trng phái võ thut ó c gi là võ Tân Khánh Bà Trà. Ti xã này có ngôi nhà th gi là nhà th Bà Trà, thc ra là mt nhà th thun túy ca o công giáo, do mt linh mc thuc hi Tha Sai tên là Robert Keller xây dng nm 1941. Mt ph n khác mà tên cng tr thành a danh là Bà La. Bà La là tên mt cng sông t xa xa và có ngôi ình c ni ting vì nét kin trúc p. Nh Bà Trà, nay không ai bit chi v Bà La. Theo nhà vn Sn Nam, th trc ti các bn sông ca min Nam thng có nhng ngi ph n m quán bán hàng cho khách thng h. V sau, tên ca h thng gn lin vi các bn sông này, mt cách t tên hình thành t nhiên, tin li và d nh. Bà La, theo gii thích có c s hu lý này, có th là mt ngi ph n tên La hoc là ngi chuyên bán các mt hàng vi la cho ghe thuyn t min Tây lên ây trao i hàng hóa. Ngi ph n làm ngh kinh doanh c xem là giàu nht Bình Dng ai cng bit tên trc 1975 là bà By Lìn, nay nu còn sng ã gn 100 tui. Bà By Lìn tên tht là Trn Th Liên, gc ngi Hoa, sng ch Th, lúc u quy gánh bán thuc rê, sau tr thành ngi giàu có nht ca Bình Dng. S nghip ca bà bt u thay i có l t khi bà kt hôn vi ông Trn Vn Hip, thng gi Nm Hip, mt i gia ca Bình Dng thi ó, ông c quyn kinh doanh ngành ru, á phin và s hu s cao su. Trc khi kt hôn vi ông Hip, bà By Lìn ã có mt i chng, có mt ngi con trai tên là Trn Tn Thông. Ln lên, ông Thông là dc s, làm Dân Biu di thi Tng thng Ngô ình Dim, cùng vi tin s Trn Vn Trai. Sau nm 1975, bà By và con trai u cht vì bnh và trong cnh thiu thn. Có nhiu giai thoi truyn tng trong dân gian v cuc i ca ngi àn bà này, ch xin ghi li mt, thy tng nói bà có s i phú nhng v già thì kh vì phm tng ng xà 4

nhp khu, tc hai ng vn bên cánh mi chy thng vào khóe ming. Kt thúc cuc i bà làm cho ngi ta thy li tiên oán my mi nm trc là ng nghim. Bà Nm Chi: Bà Nm Chi là tên gi quen dùng ca dân gian v mt nhà bo sanh ch Th. Ông Chi, tên y là Lê Vn Chi, lp gia ình vi mt bà v tên Nguyn Th Giàu, quê Bn Tre, nm 1929 v Bình Dng là n h sinh trng nhà thng Bình Dng. Làm vic chung vi bà có mt n h sinh, có chng làm vic Ty Ngân Kh tnh, lúc rnh bán sách báo gn nhà Làng (1) (tr s y ban phng Phú Cng hin nay). Ông vit bài ng báo, ly bút hiu là Trng Tiu. T mi quan h thân tình gia hai n h sinh làm vic chung, khi có thi gian rnh hai v chng ông có lui ti thm ving nhà ông bà Chi. V sau khi ri khi ch Th, ông tr thành nhà vn chuyên nghip và rt ni ting, vi bút hiu mi là Bình Nguyên Lc. Nm 1944, hai v chng ông Chi cùng ông c t V (Trn Công V) hùn nhau m nhà bo sanh t u tiên ti Bình Dng. H thng lng vi thy Nm Trong mua li mt phn t nhà ca ông, sát con rch nm ng b sông. Vì li ích cho dân chúng a phng, ông Nm Trong ng ý hy sinh ming t có v th khá p nm ven con rch ln. ây là nhà bo sanh t u tiên và ln nht ca min ông lúc ó. Hot ng c vài nm thì ông V qua i, t ó hai v chng ông Chi ng ra làm ch nhà bo sanh này. tng nh ông c t V, h i tên nhà bo sanh Th Du Mt thành nhà bo sanh Trn Công. Mt ngi n h sinh khác làm vic ti nhà bo sanh tên là Nguyn Th Nm, sinh nm 1924, quê M Tho, sau thành bà hai ca ông Chi. Bà ch hc khóa n h sinh ông Dng có sáu tháng, nhng trí óc lanh li và có tài nng. Vài nm sau v chng ông Chi an trí, giao vic qun lý li cho bà Nm (vào khong 1948). Nhà bo sanh t ó có tên gi quen thuc là nhà bo sanh Bà Nm Chi, ngày càng phát trin, n nm 1975 mi giao li cho nhà nc. Rt nhiu ngi Bình Dng ã ct ting khóc chào i ti nhà bo sanh này, không th k ht. Ngành y có mt ngi ph n cng to c danh ting tt i phng là Cô T. Cô là s tr trì ca chùa Hng c T, thng gi chùa ht thuc, thuc Tnh C S Vit Nam, nm cnh ng Cách Mng Tháng Tám, phng Phú Cng. Cô T tên tht Hunh Hoa Ho, pháp danh là Chn nh-Hng Hnh, sinh nm 1933 ti Bc Liêu, xut gia nm 17 tui. n nm 1951 cô c c v Th Du Mt, tu hành và làm vic li ích cho chúng sinh ti tnh này cho n cui i. Nm 1953 cô khi công xây ct chùa, nm sau thì hoàn thành, có phòng khám và ht thuc nam, phòng cha các bnh v mt, phòng châm cu. T ó, ây là im khám cha bnh min phí cho mi ngi, không phân bit giàu nghèo, gc gác, ai mun ng h bao nhiêu tin là tùy tâm, mà không cho thì cng không ai nói gì. Nh vy mà trên na th k qua, chùa ã là ân nhân ca không bit bao nhiêu ngi bnh, nht là nhng k nghèo, và dù cô T ã mt (ngày 04 tháng 03 nm Bính Tý, 1996), công c và hình nh t bi ca cô vn lu li m nét trong tâm tng ca rt nhiu ngi. Bà Huyn Tình: Trên ng Phm Ng Lão có mt ngôi nhà xa nm gn cu, rt p, gi là nhà ông Huyn Tình, c xây t nm 1930, bng gch và xi mng ô dc. Ch nhân tên là Nguyn Hu Tình, sinh nm 1882, tui Thân, nguyên là ch hng sn xut sa ti Sài Gòn, do ch Tây li. Ông là nhà kinh doanh, nh giàu có c phong hàm Huyn. Thi nay ít ngi bit rõ v ông, nhng ngi ta vn còn nh n v ông, bà Huyn Tình. Bà Huyn Tình tên tht là Dng Th Him, sinh ti làng Chánh Hip nm 1920, tui Thân. Bà là v sau ca ông Huyn Tình. Bà tham gia nhiu hot ng xã hi, ng c nhiu ln, có khi tht, khi trúng, vào làm ngh viên hi ng tnh Bình Dng. Trong quá trình làm vic, bà hot ng giúp rt nhiu ngi, nht là nhng ngi nghèo và k tù ti. Sau 75 bà nhn c bng khen và huy chng ca nhà nc, ghi nhn nhng cng hin ca bà cho xã hi. Bà mt nm 1989 cng ti vùng t này.

5

T gia Bà Huyn Tình ng Phm Ng Lão Bà Khúc Minh Th: tnh Bình Dng không nghe ai nhc n tên bà, nhng trong các cuc hp mt ng hng ngi Bình Dng hi ngoi bà là mt ngôi sao rc sáng. Vi ba trm ngàn ngi Vit nh c nc ngoài theo din HO, bà là mt i ân nhân. Sau nm 1975, ngoài nc, bà va làm viêc ct lc nuôi con, va hot ng không ngng ngh tác ng vào chính gii Hoa K, buc h phi th hin tinh thn trách nhim vi nhng thành phn ã tng cng tác vi h trong cuc chin Vit Nam trc ây. Phi mt gn 15 nm tri ròng rã, bà mi t c mc tiêu ca mình. Bà là con dâu ca t Bình Dng. Chng bà là Nguyn ình Phúc, cháu ngoi ca ông Ch Ch, nhà ch cây Da, ã t trn nm 1961 ti Vnh Long. Bà Kim Sang là ngi Chánh Lu, chng là ông Trn ình Trng, sinh nm 1932 ti Hà Tnh. Hai ông bà là ch nhân h thng khách sn Carter New York, Hoa K. S kin 11 tháng 9 ti M làm bàng hoàng hu ht mi ngi. Gia ình ông bà ã óng góp hai triu ô la tr giúp các nn nhân trong thm ha. Vi s tin này, gia ình bà c xem là mt trong ba cá nhân óng góp ln nht trong bin c ó. Trên t nc có hàng trm t phú, vic làm t tâm này có ý ngha vô cùng to ln. Trc ó vào nn ói nm 1984 ti Ethiopia, ông ã mua tng các t chc cu tr nn ói 2 chic trc thng. Vào tháng 05 nm 2004, ông ã c trao Gii uc Vàng Washington DC, gii thng vinh danh ngi Vit ti M. Vi tài sn trên mt t m kim, ông c xem là mt trong nhng ngi Vit giàu nht th gii. Bà c Phn: trong ngành giáo dc trc nm 1975 không ai là không bit bà inh th Phn. Bà là hiu trng trng tiu hc N Châu Thành trong nhiu thp k, trc khi trng i tên khác. Bà là mt nhà mô phm úng n, do ó có nhiu ngi cho rng bà "khó". Hin bà c Phn còn sng và nh c ti Quebec - Canada. Cng xin nói thêm bác s Hng Ngc là con r ca bà. Gn ây, ài truyn hình Bình Dng ã khi s bm máy b phim nhiu tp có nhan "Ngi p Bình Dng", din viên chính là mt hoa hu, gc gác a phng khác. Tin ó làm ta va vui va bun. Vui vì t ây danh hiu "Ngi p Bình Dng" có c hi ph bin lan rng trên phm vi c nc. Bun, rt tic là ngi ta ã không chn mt din viên ngi Bình Dng chánh hiu, vì ngi p Bình Dng không p chng? Mt ngôi sao nh th s to nên s ng nhn cho khán gi vì dù tài nng din xut có siêu phàm ti âu, ít hy vng s phn ánh c úng tính cht ca ngi ph n Bình Dng. Mt hoa hu càng áng lo hn, vì tìm âu ra nét chn cht, thùy m, oan trang ni mt con ngi ã quá sành iu vi phn son và thi trang! Làm sao cô có nhng bc chân thnh thi i hái trái trong vn mng mùa trái chín lúc u ma. Làm sao cô có 6

c dáng khoan thai khua mái chèo trên dòng sông ri mát. Làm sao cô có th ngi chm chú trau chut tng nét v trong mái tranh nghèo lp xp to nên nhng kit tác m thut mai này s trng bày trong nhng bit th nguy nga? Sc p, nu ch cn c vào tiêu chun s vòng o thì vic c công tìm hoa hu i din cho thiu n Bình Dng nh th có th là úng. Nhng iu này ã b qua nhiu im nh tính nt, vic làm, phm hnh, nhng iu so vi s vòng o chc s lu li trong lòng ngi khác nhiu tình cm p và lâu bn hn. Nhà th Bùi Giáng t ngi con gái Bình Dng, sao mà quê mùa, nhng c lên nghe lòng d chu, và nh làm sao bc chân ca ngi c bc xung ò qua sông, ã t lâu lm. Ngi y có còn không, không bit, nhng hình bóng c thì vn cha m phai. "Bàn chân en ngón không dài Bàn tay en ngón nm hoài không nguôi" (Bùi Giáng, Xuân Bình Dng, Ma ngun, 1962) Nhng ngi ph n Bình Dng xa và nay xng áng khc ghi tên tui chc là còn nhiu, nht là các n anh th, các bà m anh hùng, mt danh sách rt dài mà phm vi bài vit này không th bao quát ht. Ch mi xét trên lãnh vc vn hc, ngh thut, xã hi...ta thy tên tui h cng ã là nim t hào cho ch em ph n Bình Dng. TÀI LIU THAM KHO: 1. 2. 3. 4. 5. Tng tp sân khu Bình Dng. Hi vn hc ngh thut Bình Dng xut bn, 2004. S tho Pht giáo Bình Dng, nxb. Mi Cà Mau, 2000 K yu giáo phn Phú Cng, nxb.Tôn Giáo, 2006. Ma ngun, Bùi Giáng, nxb.Sài Gòn Trang Phng Vit Nam, 1962. Thu thp t liu dân gian, báo chí và ngun t internet.

(1): Tuy Bình Nguyên Lc có bút hiu là Trng Tiu nhng không phi là ông Lê Trng Tiu, cng là ngi Bình Dng.

7

Information

Microsoft Word - nguoidepbd.doc

7 pages

Find more like this

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

239544