Read De Grote Voedingsenquête text version

6. Discussie

In dit hoofdstuk zullen we de resultaten van de enquête bespreken in relatie tot wat bekend is over voeding en welke factoren in het algemeen bijdragen aan hoe een voedingsmiddel verdragen wordt. Daarnaast zullen we naar de resultaten kijken ten opzichte van een aantal bekende diëten die ook wel voorgeschreven worden bij darmproblemen. Ten slotte zullen we de beperkingen van dit onderzoek bespreken en aanbevelingen doen voor verder onderzoek.

6.1 Darmproblemen en voeding

Bij darmproblemen als colitis ulcerosa (CU), de ziekte van Crohn en het prikkelbare darmsyndroom (PDS) denken mensen al snel dat voeding hierbij een rol zou kunnen spelen. De belangrijkste taak van de darmen is immers het verwerken van voedsel. Het is tot dusver niet aangetoond dat voeding echt een rol speelt bij het ontstaan van colitis ulcerosa of de ziekte de Crohn, of dat het de symptomen zou verergeren. Wel verdragen mensen met darmproblemen bepaalde voedselproducten soms minder goed dan mensen die hier geen last van hebben. Bij PDS lijkt voeding echter wel een duidelijke rol te spelen.

Een aantal voedingsmiddelen geven in het algemeen sneller problemen dan andere, zoals bruine bonen, uien en kool. Dat geldt ook voor mensen zonder darmziekte, bijvoorbeeld doordat ze gasvorming in de darmen stimuleren. De oorzaak hiervan is dat tijdens de spijsvertering bacteriën bepaalde voedingsstoffen uit het voedsel afbreken, waardoor gasvorming ontstaat. Dit kan tot problemen als winderigheid en buikpijn leiden. In welke mate iemand hier last van heeft, verschilt per persoon. Verder stimuleren sommige voedingsmiddelen de maagdarmreflex, zoals verzadigde vetten, pikant eten, zuivelproducten, onoplosbare vezels, koffie, alcohol, kunstmatige zoetstoffen en frisdrank met koolzuur. Dit kan soms ook tot klachten leiden. Tenslotte kunnen sommige mensen melkproducten minder goed verdragen omdat het lichaam een bepaald enzym (lactase) minder aanmaakt.

In hoeverre komen de resultaten van deze enquête overeen met deze algemene bevindingen? Pikant eten wordt duidelijk als slechtst verdragen, dit komt overeen met het gegeven dat dit soort voeding de spijsvertering bevordert door toename van de productie van maagzuur. Alcohol en vet eten geven daarnaast relatief veel klachten, van deze voedingsproducten is bekend dat deze de maagdarmreflex stimuleren. Ook binnen de verschillende voedingsgroepen geven de relatief vette producten, zoals bvb. volle melk en hamburgers, in het algemeen naar verhouding minder klachten dan de minder vette producten. Melkproducten scoren middelmatig, wat kan inhouden dat er slechts lichte klachten worden ervaren of slechts een kleine groep hier problemen mee heeft. Indien dit laatste het geval zou zijn, kan dit verklaard worden doordat een groep patiënten een lactose-intolerantie heeft. Dit komt bij 8-10 procent van de algemene bevolking voor. Daarnaast zou men verwachten dat een (secundaire)

27

lactose-intolerantie vanwege aantasting van de dunne darm vaker voor zal komen bij de deelnemers met de ziekte van Crohn. Dit lijkt echter niet het geval, de deelnemers met colitis ulcerosa scoren zelfs wat slechter wat betreft het verdragen van melkproducten. Dus mogelijk wordt de score qua melkproducten verklaard door het stimulerende effect op de maagdarmreflex.

Binnen de voedingsgroepen groenten en fruit komen erg wisselende scores naar voren. Pruimen geven duidelijk meer klachten dan bijvoorbeeld bananen. De reden hiervan kan het laxerend effect van pruimen zijn. Ook zure fruitsoorten als sinaasappel en pompelmoes (grapefruit) geven relatief meer klachten. Mogelijk kan dit verklaard worden doordat het zuur in de vrucht de darm prikkelt. Binnen de verschillende groentesoorten scoren ui, paprika en verschillende koolsoorten (met uitzondering van bloemkool) relatief slecht. Dit kan verklaard worden doordat deze voedingsmiddelen gasvorming in de darmen stimuleren.

De structureel lagere scores van de groep overige darmproblemen kan daarnaast wijzen dat bij hoe voedingsmiddelen verdragen worden de gevoeligheid van de darmen een rol kan spelen, aangezien in deze groep waarschijnlijk veel mensen met een prikkelbaar darmsyndroom vertegenwoordigd zijn. In hoeverre een toegenomen gevoeligheid van de darmen als gevolg van een chronische ontsteking (bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa) een rol speelt hoe voeding verdragen wordt is onbekend. Het zou interessant zijn om resultaten qua verdraagbaarheid van voeding te kunnen vergelijken met de normale bevolking om na te gaan in hoeverre deze resultaten overeen komen met die in deze enquête gevonden zijn.

Al met al lijkt op basis van de resultaten met name voedingsmiddelen waarvan bekend is dat deze in het algemeen relatief meer klachten geven slecht verdragen worden. Hierbij lijkt ook een individuele gevoeligheid een rol te spelen, zoals naar voren komt bij de groep overige darmproblemen die lager scoren op vrijwel ieder voedingsmiddel.

6.2 Vezels

Of patiënten met chronische darmproblemen nu juist vezelarm of vezelrijk zouden moeten eten blijft nog steeds een punt van discussie. In het algemeen wordt een dieet volgens de schijf van vijf, dus voor iedereen gezond, aangeraden. Hierbij wordt vezelrijke voeding aanbevolen. Bij patiënten met de ziekte van Crohn met vernauwde darmsegmenten zou een vezelarm of restenarm dieet voordelen kunnen hebben bij klachten als buikkrampen. Maar hierbij gaat het met name om grove, moeilijk verteerbare vezels/voeding. Daarnaast kan vezelrijke voeding een positief effect hebben op waterige ontlasting doordat deze vezels het vocht vasthouden.

28

Hoe wordt vezelrijke en vezelarme voeding verdragen? Uit de resultaten komt naar voren dat vezelrijke voedingsmiddelen in het algemeen slechter verdragen worden dan vergelijkbare meer vezelarme producten. Volkorenbrood geeft bvb. relatief meer klachten dan wit brood en tarwebrood scoort hier tussen in. Echter ook het soort vezels en de bereiding lijkt een belangrijke rol te spelen. Gekookte groenten geven bijvoorbeeld veel minder klachten dan rauwe groenten.

6.3 Vergelijking met bestaande diëten

Er bestaan enkele diëten die erg geschikt zouden zijn voor darmpatiënten. We vergelijken de algemene regels van het SC-diet en Low Carb Diëten zoals het Atkins-dieet met de resultaten uit onze enquête. Tenslotte staan we ook even stil bij het eliminatiedieet.

6.3.1 Het SC-Diet

Bij het SC-diet of Specifieke Koolhydraten Dieet probeert men zo veel mogelijk complexe koolhydraten te vermijden. Dit betekent voornamelijk dat je geen brood, koekjes, rijst, pasta, aardappelen, mais, suikerbevattende en melkbevattende voedsel meer kunt eten. De lijst met toegestaan voedsel is echter nog zeer groot: fruit, vlees, vis, groenten, noten, plantaardige olie, honing, kaas, zelfgemaakte yoghurt mogen wel gegeten worden .

11

Omdat enkele basismiddelen zoals brood en aardappelen vermeden dienen te worden, is het vrij moeilijk om dit dieet vol te houden. Als men daarin slaagt dan hebben veel patiënten er baat bij .

12

Als we de theorie vergelijken met de resultaten van onze voedingsenqûete zien we dat darmpatiënten aangeven dat ze aardappelen, rijst en pasta doorgaans erg goed verdragen, terwijl deze bij het SCDiet vermeden dienen te worden. Het zijn juist deze voedingsstoffen die het SC-Diet vermoedelijk erg moeilijk maken om vol te houden. Brood is wat genuanceerder: wit brood geeft niet echt problemen, bruin en volkoren brood kunnen inderdaad wel wat verteringsproblemen geven. Koekjes en snoepgoed dienen ook vermeden te worden bij het SC-Diet. Onze voedingsenquête geeft aan dat er inderdaad heel wat darmpatiënten hier problemen mee hebben. Chocolade, melkproducten en yoghurt hebben in onze enquête een slechte score en dienen ook bij het SC-Diet vermeden te worden. Tot slot hadden we ook heel wat slechte scores voor bepaalde groenten. Toch mogen deze bij het SC-Diet gerust gegeten worden.

Conclusie: er zijn enkele overeenkomsten met onze resultaten, maar er zijn nog meer verschillen. Zowel bij voedingsmiddelen die de meeste darmpatiënten erg goed verdragen maar die bij het SCDiet vermeden dienen te worden, alsook voedingsmiddelen die gerust gegeten mogen worden maar volgens onze enquête om problemen vragen. We dienen wel de opmerking te maken dat het SC-Diet vooral goed is voor de bacteriën in de darmen en door het minder eten van koolhydraten in onze

11 Een volledige lijst is terug te vinden op http://www.scdiet.nl/dutchdiet.php 12 Volgens ervaring op http://www.scdiet.nl/scdietnl.php zouden 80 à 90% van de patiënten met de ziekte van Crohn symptoomvrij worden door het volgen van het SC-Diet. Bij colitis ulcerosa is dit iets minder met 60 à 70% symptoomvrij.

29

darmen minder onstekingen veroorzaken. Het is niet omdat patiënten geen darmen of krampen krijgen van pasta en aardappelen, dat deze geen negatieve effecten zouden kunnen hebben op onze darmen.

6.3.2 Low Carb Diëten

Veel diëten gaan uit van de stelling dat er `goede' en `slechte' koolhydraten bestaan. Denk maar aan het Montignac-, Atkins-, South Beach- en Zonedieet. Die diëten proberen de inname van (slechte) koolhydraten te beperken. Vele van deze diëten ­ vooral het Atkins- en South Beach dieet - worden ook aangeraden voor darmpatiënten aangezien ze vezelarm zijn. Slechte koolhydraten zitten onder andere in wit brood, aardappelen, chips, frieten, witte rijst, pasta, kaas, cornflakes, jam, suiker, bananen, frisdranken, chocolade, gedroogd fruit, maïs, gekookte wortelen, rode bieten, honing, dextrose, gebak, enz. Goede koolhydraten zitten onder andere in volkorenbrood en -pasta, roggebrood, erwten, linzen, zilvervliesrijst, pinda's, fruit (aardbeien, sinaasappels, enz.), noten, olijven, spinazie, tomaten, paprika's, pinda's, komkommers, aubergines, paddenstoelen, broccoli, sla, enz. De producten met slechte koolhydraten bevatten weinig vezels. Vezels zijn noodzakelijk voor een goede en bevorderlijke spijsvertering. Goede koolhydraten bevatten vezels en andere bouwstoffen. Bron: http://www.afvallen.be/tag/koolhydraten/ Bij het Atkinsdieet zal men zo veel mogelijk koolhydraten proberen te vermijden . Bij het South Beach Dieet zijn alle slechte koolhydraten verboden .

14 13

Laat ons eerst naar de slechte koolhydraten van het South Beach dieet kijken. Wit brood, aardappelen, witte rijst, pasta, jonge kaas, jam, bananen, honing en gekookte wortelen worden goede verdragen volgens onze voedingsenquête. De suikerproducten worden minder goed verdragen, evenals de vetten zoals chips en frieten.

Bij het Atkinsdieet gaat men ook spaarzaam zijn op goede koolhydraten. Hier zitten wel wat voedingsmiddelen bij die darmpatiënten niet goed verdragen zoals volkorenbrood, erwten, pinda's, noten, paprika's, sla en champignons/paddenstoelen. Enkele groenten en vooral het fruit worden toch doorgaans goed verdragen bij darmpatiënten: spinazie, tomaten, aardbeien, broccoli

13 Zie http://www.atkinsdieet.nl/ 14 Zie http://hetsouthbeachdieet.nl/

30

Conclusie: een dieet waarbij men enkel de goede koolhydraten vermijdt zoals bij het South Beach Dieet heeft weinig voordelen. Het is anders wanneer men ook (of enkel de slechte) koolhydraten vermijdt zoals bij het Atkinsdieet. Maar ook hier mag men enkele voedingsmiddelen niet eten die doorgaans toch geen problemen geven bij darmpatiënten.

6.3.1 Het eliminatiedieet

Tenslotte willen we even stilstaan bij het eliminatiedieet. Dit dieet wordt vaak door artsen aangeraden bij patiënten die pas de diagnose hebben. Dit dieet verschilt van persoon tot persoon. Men houdt in een dagboek bij wat men elke dag gegeten heeft. Als men darmproblemen heeft gehad, duidt men dit mee aan. Na enkele weken kan men zien bij welke voedingsmiddelen men last heeft gekregen. Deze zaken vermijdt men dan om te eten. Na een tijdje heeft men een individueel aangepast dieet. Om een evenwichtige voeding te behouden, wordt er wel aangeraden om dit dieet vervolgens met een diëtist te bespreken.

Een mogelijk probleem is dat men zich blijft vasthouden aan dit dieet. Daarom is het aan te raden om in periodes waarin men klachtenvrij is toch probeert om enkele voedingsmiddelen terug op te nemen. In goede periodes heeft men immers doorgaans geen klachten na het eten van voeding die men in mindere periodes niet verdraagt.

6.4 Aanbevelingen voor verder onderzoek

Op basis van de resultaten van deze enquête zou het volgende vervolgonderzoek gedaan kunnen worden:

-

Onderzoek naar hoe de in de enquête opgenomen voedingsmiddelen in de algemene bevolking verdragen worden. Dit aangezien uit de resultaten naar voren komt dat vooral voedingsmiddelen problemen geven waarvan bekend is dat deze in algemene zin (ook bij mensen zonder darmproblemen) relatief slechter verdragen worden. Op deze manier kunnen de scores van een gezonde doelgroep vergeleken worden met mensen met een chronische darmaandoening.

-

Daarnaast zou er onderscheid gemaakt kunnen worden tussen patiënten met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa die naast deze diagnose last hebben van het prikkelbare darmsyndroom (PDS) hebben en degenen die deze diagnose niet hebben. Op basis van de resultaten van deze enquête is onbekend in welke mate een eventuele PDS naast Crohn of CU een rol speelt en of dit de klachten met voeding gedeeltelijk kan verklaren, aangezien mensen met overige darmproblemen (waarschijnlijk PDS) slechter scoren dan mensen met colitis ulcerosa of Crohn.

-

Verder zou gekeken kunnen worden of door middel van bijvoorbeeld een voedingsdagboek of eliminatie/provocatiedieet meer gestructureerd gegevens verzameld zouden kunnen worden

31

over hoe verschillende voedingsmiddelen verdragen worden. In deze enquête is de subjectieve algemene ervaring met bepaalde voedingsmiddellen nagevraagd. Hierbij kan het soms onduidelijk zijn door welk voedingsmiddel in een maaltijd klachten worden ervaren. Daarnaast kan na het voorkomen van klachten soms te snel een voedingsmiddel als schuldige aangewezen worden. Verder onderzoek naar het effect van een vezelarm ten opzichte van een vezelrijk dieet en of het daarbij uitmaakt welk type vezels en de bereiding een rol speelt bij of een voedingsmiddel klachten geeft.

32

7. Conclusie

Op basis van de resultaten van deze enquête komt naar voren dat met name voedingsmiddelen waarvan bekend is dat ze in het algemeen sneller problemen kunnen geven relatief slecht verdragen worden, zoals vet of pikant eten, alcohol en melkproducten. Aan de andere kant scoren bepaalde producten waarvan aangeraden wordt om deze niet te veel te gebruiken bij darmproblemen zoals koolzuurhoudende dranken, dranken met cafeïne en bepaalde melkproducten middelmatig. Dit houdt in dat slechts een beperkte groep deze slecht verdraagt of dat mensen hier wel enige maar geen ernstige klachten door krijgen. Verder lijkt voor alle groepen te gelden dat binnen bepaalde voedingsgroepen de producten met meer vezels zoals volkorenbrood slechter verdragen worden dan voedingsmiddelen met minder vezels, zoals wit brood. Ook is er een groot verschil tussen rauwe en gekookte groenten.

8. Aanbevelingen voor patiënten met (chronische) darmproblemen op basis van resultaten

Op basis van de resultaten van deze enquête zijn er een aantal voedingsmiddelen naar voren gekomen die bij veel mensen met darmproblemen als de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en een prikkelbare darm slecht verdragen worden. De scores die gegeven zijn, zijn echter gemiddelden. Niet iedereen zal dus problemen hebben met de genoemde voedingsmiddelen. Ook voor mensen met darmproblemen is het belangrijk om gezond en gevarieerd te eten. Laat niet te snel bepaalde voedingsmiddelen achterwege omdat je er klachten door krijgt. Het kan zijn dat de reactie eenmalig is of de problemen veroorzaakt worden door een combinatie van bepaalde voedingsmiddelen. Door het weglaten van te veel voedingsmiddelen kunnen tekorten aan bepaalde voedingsstoffen ontstaan. Overleg dus bij voorkeur met een diëtist als je vermoedt dat je klachten krijgt als gevolg van bepaalde voeding. Als je het idee hebt dat je problemen krijgt door melkproducten kan door middel van een onderzoek bekeken worden of er sprake is van lactose-intolerantie. Tenslotte is het belangrijk om te vermelden dat tot dusver wetenschappelijk onderzoek niet aangetoond heeft dat letten op voeding ontstekingen bij colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn kan helpen voorkomen. Wellicht kunnen bepaalde klachten als winderigheid, buikpijn en diarree wel verminderen.

33

Information

De Grote Voedingsenquête

7 pages

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

721035


You might also be interested in

BETA
Microsoft Word - SCRIPTIE.doc
De Grote Voedingsenquête