Read (Microsoft Word - huong d\342n SV tu tim toi tra cuu th\364ng tin trong qua trinh hoc t\342p.doc) text version

H NG D N SINH VIÊN T TÌM TÒI, TRA C U THÔNG TIN TRONG QUÁ TRÌNH H C T P

TS-GVC Bùi Th Mùi Tr ng b môn Tâm lý-Giáo d c GI I THI U Cùng v i nhân lo i, Vi t Nam ñang ti n d n t i n n vn minh siêu công nghi p. ði m m nh c a n n vn minh này là s phát tri n nh v bão c a cách m ng khoa h c, k thu t và công ngh , là s bùng n thông tin. Trong xu th ñó, giáo d c và ñào t o ñ i h c Vi t Nam hi n nay ñòi h i sinh viên ph i có kh nng t tìm tòi, tra c u thông tin t nhi u ngu n khác nhau nh m bi n quá trình ñào t o thành quá trình t ñào t o ngh nghi p c a mình m t cách có hi u qu . Cho nên, h ng d n sinh viên t tìm tòi, tra c u thông tin là m t trong các phng pháp d y h c t p trung vào vi c h c c a sinh viên (Learning-Centred Teaching). ð góp ph n nghiên c u, v n d ng phng pháp này, bài vi t t p trung trình bày hai v n ñ : quy trình tìm tòi, tra c u thông tin t các ngu n tài li u và m t s k nng c n ti p t c rèn luy n khi làm vi c v i tài li u h c t p. Ngoài ra, bài vi t cng gi i thi u tóm t t m t giáo án d y theo cách này. 1. QUY TRÌNH TÌM TÒI, TRA C U THÔNG TIN T CÁC NGU N TÀI LI U H CT P N u nh sách giáo khoa là ngu n tài li u gi ng d y và h c t p chính c a th ytrò ph thông thì giáo trình (ch y u là giáo trình do giáo viên hay t p th giáo viên b môn c a tr ng biên so n) l i là tài li u chính trong gi ng d y-h c t p môn h c ña s các tr ng ñ i h c Vi t Nam hi n nay. Bên c nh giáo trình, ñ h c t p t t, sinh viên ph i tham kh o thêm thông tin t nhi u ngu n tài li u h c t p (TLHT) khác. Cùng v i s phát tri n nh v bão c a cách m ng khoa h c, k thu t và công ngh , các ngu n TLHT ngày càng phong phú và ña d ng (Các tài li u in n: các lo i sách, báo, t p chí...; thông tin trên m ng Internet; thông tin trên các phng ti n truy n thông ñ i chúng khác: phát thanh, truy n hình...; thông tin t cu c s ng th c ti n...). Các s n ph m và d ch v thông tin c a các th vi n, nh t là c a các trung tâm h c li u cng vô cùng phong phú: các c s d li u (EBSCO, Blackwell Synergy, Agora...), tài li u tham kh o, tài li u nghe nhìn, h i ñáp thông tin, h i ngh , h i th o, câu l c b ... Do ñó, sinh viên ñ c hu n luy n phng pháp thu th p, x lý và s d ng thông tin t giáo trình và các ngu n tài li u khác nh m gi i quy t m t câu h i, m t nhi m v , m t v n ñ hay m t tình hu ng h c t p nào ñó do gi ng viên ñ ra hay do chính sinh viên t ñ ra trong quá trình h c t p là yêu c u c p bách trong c i ti n, ñ i m i phng pháp d y h c tích c c, nh t là d y h c trong ñi u ki n chng trình ñào t o ñ c xây d ng theo h c ch tín ch nh hi n nay. Quy trình chung khi th c hi n phng pháp này bao g m các giai ño n, các b c c b n: ñ xu t ch ñ , v n ñ c n tìm tòi, tra c u; thu th p và x lý thông tin; s d ng thông tin ñ gi i quy t v n ñ . - ð xu t ch ñ , v n ñ tìm tòi tra c u Trong h c t p theo phng pháp tìm tòi tra c u, ch ñ có th hi u là ñ tài ñ c ch n làm n i dung nghiên c u; còn v n ñ là ñi u c n xem xét, gi i quy t trong ch ñ ñó. V n ñ tìm tòi, tra c u th ng ñ c xu t hi n hay th hi n d i d ng câu h i g i m kích thích h ng thú, s quan tâm ñ n vi c tìm tòi, tra c u nh m tho mãn nhu c u hi u bi t m t ch ñ nào ñó c a sinh viên. Ch ñ và v n ñ tìm tòi, tra c u có th do sinh viên t ñ xu t ho c do gi ng viên g i ý trong quá trình d y h c. Sau khi xác ñ nh ch ñ và v n ñ , m c ñích tìm tòi nghiên c u v n ñ , sinh viên ph i xác ñ nh

các yêu c u, nhi m v c th và ñi u ki n c n thi t ñ gi i quy t v n ñ . Giai ño n này s ñ c chính xác hóa thêm trong quá trình thu th p và x lý thông tin. - Thu th p và x lý thông tin Khi ñã xác ñ nh ñ c ch ñ và v n ñ c n tìm tòi, tra c u, sinh viên c n xây d ng k ho ch và ti n hành quá trình thu th p, x lý thông tin. Hai b c quan tr ng trong giai ño n này là thu th p và x lý thông tin. + Thu th p thông tin Tr c h t c n xác ñ nh ngu n TLHT c n tìm ki m b c này, sinh viên có th ñ c gi ng viên tr c ti p cung c p TLHT (b n copy c a giáo trình, bài gi ng hay các tài li u khác) ho c gi i thi u danh m c các tài li u tham kh o. Tích c c hn, sau khi xác ñ nh ñ c v n ñ c n tìm tòi, tra c u, sinh viên t tìm ki m TLHT. ð th c hi n công vi c này, sinh viên c n h c các k nng tìm ki m tài li u nh: xác ñ nh cn c l a ch n tài li u (cn c vào m c ñích, nhi m v , th i gian, ñi u ki n...); xác l p danh m c tài li u tìm ki m; xác ñ nh ngu n tài li u, ñ a ch (th m c th vi n, ñ a ch trên m ng Internet...) và s p x p danh m c tài li u theo th t u tiên. Gi ng viên có th cho sinh viên nh ng l i khuyên ñ các em bi t ch n l c nh ng tài li u ñáng tin c y (d a vào tác gi , nhà xu t b n...). L p k ho ch làm vi c v i tài li u: xác ñ nh m c ñích, nhi m v , các ñi u ki n, th i gian và kh i l ng công vi c c n gi i quy t; xác l p th t tài li u c n nghiên c u tng ng v i th i gian, nhi m v và k t qu c n ñ t; ki m tra ñ chính xác hóa k ho ch d ki n. Thu thông tin: ñ c nhanh tài li u ñ xác ñ nh ph m vi, v trí thông tin mình c n; sau ñó có th copy toàn b thông tin (thông tin thô) ho c ñ c k (phân tích, thông hi u thông tin) và ghi chép (trích d n, tóm t t...) thông tin ña vào h s ch ñ nghiên c u. Lu ý: ñ ti n l i khi s d ng, m i thông tin thu th p ñ c (b ng copy hay ghi chép), c n lu l i trên ñó ñ y ñ các thông tin nh tên tác gi , tác ph m, nhà xu t b n, nm xu t b n, trang hay ñ a ch trên Internet ho c ñ a ch c a các thông tin thu ñ c qua các ngu n khác nh chng trình nào, ñâu, th i gian nào... + X lý thông tin Sau khi ñã thu th p ñ c m t l ng l n các thông tin ñ gi i quy t v n ñ trong ch ñ , sinh viên có th : Chia s v i các sinh viên khác trong nhóm: chia s v cách tìm ki m thông tin; so sánh và chia s thông tin thu th p ñ c cho nhau. Phân lo i thông tin thu ñ c theo h ng gi i quy t v n ñ (theo yêu c u, nhi m v và k t qu c n ñ t). T ng h p thông tin (th c hi n các thao tác t duy: phân tích, so sánh, t ng h p... thông tin) theo m c ñích, nhi m v s d ng. - S d ng thông tin Giai ño n này bao g m các b c: + Xác ñ nh m c ñích, nhi m v và yêu c u ng d ng thông tin. + ð xu t các phng án s d ng và l a ch n phng án t i u. + Huy ñ ng v n kinh nghi m và thông tin thu ñ c t tài li u ñ gi i quy t nhi m v s d ng theo phng án ñã ch n. Trình bày thành qu tìm tòi, tra c u thành s n ph m. S n ph m ñó có th là m t b su t p, m t bài lu n hay m t trang Web...v ch ñ nghiên c u. Chính vi c trình bày s n ph m s giúp sinh viên có c h i xem xét các quan ñi m khác nhau và th hi n quan ñi m cá nhân c a mình v v n ñ nghiên c u.

+ ðánh giá, rút kinh nghi m quá trình tìm tòi, tra c u và thành qu tra c u. + S d ng thông tin thu ñ c qua vi c tìm tòi, tra c u ñ gi i quy t các v n ñ khác trong h c t p và trong cu c s ng. 2. M T S K NNG C N TI P T C RÈN LUY N KHI LÀM VI C V I TÀI LI U H C T P Th c ra các k nng này sinh viên ñã ñ c hu n luy n trong quá trình h c t p ph thông. Tuy nhiên, môi tr ng và nh ng ñòi h i c a h c t p ñ i h c giúp sinh viên có c h i rèn luy n chúng t t hn. D i ñây là m t s k nng c n lu ý sinh viên ti p t c rèn luy n khi s d ng phng pháp này: - K nng ñ nh h ng K nng ñ nh h ng bao g m: k nng ñ xu t ch ñ , v n ñ tìm tòi, tra c u; k nng xác ñ nh m c ñích, nhi m v tìm tòi, tra c u; k nng xác ñ nh ngu n tài li u, l a ch n tài li u; k nng l p k ho ch tìm tòi, tra c u. - K nng thu th p và x lý thông tin K nng thu th p và x lý thông tin bao g m: k nng ñ c vn b n; k nng phân lo i tài li u ñ c ñ c; k nng ghi chép thông tin; k nng l p dàn bài, ñ cng hay tóm t t thông tin. + K nng ñ c vn b n K nng ñ c l t vn b n ð c l t là cách ñ c nhanh (li c qua) ñ bi t tài li u ñ c nói v cái gì (b c c, ý chính). ð bi t nhanh n i dung chính c a tài li u có th xem ph n m c l c hay ph n gi i thi u c a tài li u (n u có), còn n u tài li u không có ph n gi i thi u hay m c l c thì có th ñ c nhanh qua các ph n, chng, m c ñ s b n m n i dung thông tin, xác ñ nh nh ng ph n, chng, m c c n nghiên c u k . K nng ñ c k ð c k là cách ñ c ñ nghiên c u, xem xét (phân tích và thông hi u) nh m hi u sâu, n m v ng ch ñ , các lu n ñi m chính c a tài li u; phân tích vn b n ñ xác ñ nh ñ c các ý trong m i ño n, m c; xác ñ nh các ý c t lõi, ý chính, ý ph , lo i b nh ng ý v n v t, xác ñ nh m i liên h gi a các ý, khu bi t các nhóm ý; t ng h p các ý trong m i nhóm, khái quát hóa chúng thành các lu n ñi m, khái ni m hay t t ng c b n. Sinh viên c n bi t ñ t các câu h i khi ñ c tài li u: ñây nói v cái gì? Cái ñó ñ c p ñ n nh ng khía c nh nào? Trong nh ng khía c nh ñó thì khía c nh nào là ch y u, b n ch t?... ð tr l i ñ c các câu h i ñó, sinh viên c n bi t di n ñ t ý chính c a n i dung ñ c ñ c, ñ t tên cho ph n, ño n ñã ñ c sao cho tên ñ m c ph n ánh ñ c ý chính. K nng ñ c và phân tích b ng s li u, bi u ñ , b n ñ , ñ th , hình v ... trong tài li u. + K nng phân lo i tài li u ñ c ñ c Phân lo i tài li u ñ c ñ c trên c s ti n hành phân tích c u trúc logic c a bài ñ c. Trong bài ñ c có nh ng lu n ñi m c b n và nh ng d n ch ng ch ng minh cho nh ng lu n ñi m ñó. Cho nên, sinh viên c n bi t phân bi t nh ng thành ph n ñó trong bài ñ c. + K nng ghi chép thông tin Có các hình th c ghi chép thông tin nh: ñánh d u, g ch chân hay tô ñ m, trích ghi hay ghi ñ i ý. Trích ghi là ghi l i nguyên vn nh ng câu, nh ng ño n trong tài li u (trong ñóng m ngo c kép) ñ khi c n có th s d ng làm tng thêm tính thuy t ph c c a nh ng lu n ñi m trình bày. Khi trích ghi c n ghi rõ h tên tác gi , nm xu t b n, tên

tác ph m, nhà xu t b n, th m chí có th c s trang, dòng (ví d : Hà Th Ng , ð ng V Ho t (1986), Giáo d c h c T1, Nxb Giáo d c, Tr 28.) + K nng l p dàn bài Dàn bài là t h p các ñ m c ch a ñ ng nh ng ý c b n có trong bài ñ c. L p dàn bài là xác ñ nh nh ng ý c b n c a bài ñ c cn c vào các ñ m c do tác gi ña ra hay do sinh viên ñã chi ti t hóa, phân nh bài ñ c ra t ng ph n. ð l p dàn bài c n tách ra các ý chính, thi t l p gi a chúng m i quan h , và trên c s ñó chia nh bài ñ c, l a ch n ñ m c cho t ng ph n nh sao cho quan h gi a ph n nh v i ph n l n hn là quan h gi a toàn th v i b ph n. + K nng l p ñ cng ð cng là nh ng ý c b n c a bài ñ c ñ c tóm t t l i, có th nói ñ cng là s chi ti t hn c a dàn bài có kèm theo nh ng câu, nh ng ño n trích d n. + K nng tóm t t tài li u ñ c ñ c Tóm t t là ghi l i nh ng ý c b n ñã ñ c ch ng minh trong bài ñ c, nh ng d n ch ng minh h a. Tóm t t có nhi u m c ñ khác nhau tùy thu c vào s ñ y ñ khác nhau c a n i dung. D ng tóm t t ñ y ñ là ghi l i m t cách tóm t t toàn b các hi n t ng, s ki n... v i m i tính ch t, ñ c ñi m c a nó. D ng tóm t t ñn gi n hn ch ghi tóm t t nh ng n i dung khó và quan tr ng nh t, nh ng n i dung còn l i ch ghi d i d ng ñ cng, nêu tên các v n ñ , các trích d n... ð làm tóm t t, c n bi t phân tích bài ñ c, tách ra ñ i t ng và nh ng ñ c ñi m c a ñ i t ng ñó, thi t l p m i quan h gi a các ñ i t ng. - K nng s d ng thông tin K nng s d ng thông tin bao g m: + K nng xác ñ nh m c ñích, nhi m v và yêu c u s d ng thông tin. + K nng ñ xu t các phng án s d ng và l a ch n phng án t i u. + K nng huy ñ ng v n kinh nghi m và thông tin thu ñ c t tài li u ñ gi i quy t nhi m v s d ng theo phng án ñã ch n. - K nng ñánh giá, rút kinh nghi m ð vi c tìm tòi, tra c u thông tin t các ngu n tài li u khác nhau ph c v cho nhi m v h c t p, sinh viên c n th ng xuyên ñánh giá quá trình tra c u và thành qu tra c u làm cn c ñi u khi n, ñi u ch nh phng pháp h c t p này ñ t hi u qu t t hn. 3. VÍ D V D Y H C B NG CÁCH H NG D N SINH VIÊN TÌM TÒI, TRA C U Tóm t t Giáo án chuyên ñ : Chi n l c phát tri n giáo d c ph c v công nghi p hóa, hi n ñ i hóa ñ t n c (1 ðVHT) ð i t ng: L p c nhân s ph m Ti u h c nm th ba, khoa S ph m, tr ng ñ i h c C n Th. Yêu c u: Chuyên ñ nh m b i d ng cho sinh viên: - Tính tích c c trong vi c tìm tòi, tra c u thông tin nh m gi i quy t các nhi m v h c t p; ý th c ñ c chi n l c phát tri n giáo d c ph c v công nghi p hóa, hi n ñ i hoá ñ t n c 2001-2010 c a ð ng ta ñ chu n b tham gia vào s nghi p giáo d c nh m th c hi n nó trong tng lai; - Bi t cách ñ xu t v n ñ c n tìm tòi, tra c u v chi n l c phát tri n giáo d c (2001-2010), su t m, x lý và s d ng thông tin v chi n l c phát tri n giáo d c t các TLHT nh m gi i quy t v n ñ theo nhóm; s d ng thông tin ñ xây d ng bài thuy t trình và th o lu n m t v n ñ v chi n l c phát tri n giáo d c tr c t p th l p.

- Bi t, hi u, liên h và v n d ng các thông tin v chi n l c phát tri n giáo d c 2001-2010. Tên c a chuyên ñ cng chính là ch ñ sinh viên c n tìm tòi tra c u. ð tìm hi u ch ñ Chi n l c phát tri n giáo d c ph c v công nghi p hóa, hi n ñ i hóa ñ t n c, sinh viên c n xác ñ nh các v n ñ c th . Có th ñ nh h ng cho sinh viên tìm tòi, tra c u các v n ñ sau: Chi n l c và chi n l c phát tri n giáo d c ph c v công nghi p hóa, hi n ñ i hóa ñ t n c là gì? Tình hình giáo d c Vi t Nam hi n nay ra sao? Trong vài th p k t i, b i c nh và th i c, thách th c ñ i v i giáo d c n c ta là gì? ð ng ta ñã ñ ra các quan ñi m ch ñ o nào ñ phát tri n giáo d c? ð n nm 2010 c n ñ t ñ c nh ng m c tiêu phát tri n giáo d c nào? Mu n ñ t ñ c nh ng m c tiêu ñó c n có các gi i pháp phát tri n giáo d c nào và cách th c t ch c th c hi n chi n l c ra sao? Tài li u, phng ti n: Chi n l c phát tri n giáo d c nm 2001-2010 (b n copy), gi y r i (ghi k ho ch làm vi c và các nhi m v c th ), máy chi u. K ho ch th c hi n: Chuyên ñ ñ c th c hi n trong 5 tu n, m i tu n 3 ti t. Th i gian và công vi c ti n hành ñ c b trí nh sau: Tu n 1: Lên l p h ng d n sinh viên nghiên c u chuyên ñ Các ho t ñ ng trên l p bao g m: - Gi ng viên gi i thi u m c ñích, yêu c u c a chuyên ñ . - Phân nhóm (m i nhóm t 5 ñ n 6 sinh viên) cùng th o lu n hai câu h i: B n mu n bi t ñi u gì v chi n l c phát tri n giáo d c c a Vi t Nam giai ño n 20012010. B n có th làm gì và làm nh th nào ñ th a mãn s hi u bi t ñó? - Phát cho sinh viên tài li u (Chi n l c phát tri n giáo d c c a Vi t Nam nm 2001-2010) và yêu c u m i nhóm làm vi c v i tài li u ñ tr l i câu h i: Có nh ng v n ñ nào ñ c trình bày trong tài li u? ð i chi u v i nh ng v n ñ mà nhóm ñã hình dung ra tr c ñó. - ð i di n các nhóm ña ra các v n ñ c n tìm tòi, tra c u ñ th a mãn nhu c u hi u bi t v chi n l c phát tri n giáo d c ph c v công nghi p hóa, hi n ñ i hóa ñ t n c trong giai ño n 2001-2010. - Ch t l i 5 v n ñ c b n c n làm sáng t + Tình hình giáo d c Vi t Nam hi n nay ra sao? + Trong vài th p k t i, b i c nh và th i c, thách th c ñ i v i giáo d c n c ta là gì? + ð ng ta ñã ñ ra các quan ñi m ch ñ o nào ñ phát tri n giáo d c? + ð n nm 2010 c n ñ t ñ c nh ng m c tiêu phát tri n giáo d c nào? + Mu n ñ t ñ c nh ng m c tiêu ñó c n có các gi i pháp phát tri n giáo d c nào? - Phân l p thành 5 nhóm, m i nhóm có trách nhi m làm sáng t m t v n ñ và giao nhi m v cho nhóm làm vi c trong hai tu n k ti p. - Nhóm trao ñ i v k ho ch làm vi c tu n 2 và tu n 3. Tu n 2 và tu n 3: Công vi c c a tu n 2 và tu n 3 m i nhóm c n th c hi n: - Cá nhân su t m tài li u. - So sánh, s chia, t p h p và l p danh m c tài li u c nhóm su t m ñ c. - Cn c vào các tài li u su t m, ti n hành phân tích, so sánh, t ng h p thông tin v v n ñ nghiên c u ñ c phân công.

- Chu n b bài thuy t trình và k ho ch th o lu n v v n ñ nghiên c u (có th s d ng máy chi u) tr c l p; th o lu n thêm v kinh nghi m tìm tòi tra c u, x lý và s d ng thông tin. Hai tu n cu i: Các công vi c ñ c ti n hành trên l p bao g m: - Các nhóm trình bày và th o lu n tr c l p hai n i dung: + H th ng tài li u nhóm su t m ñ c và m t vài kinh nghi m v tìm tòi, tra c u thông tin. + Trình bày v n ñ ñ c phân công tr c l p (s d ng máy chi u) và h ng d n l p th o lu n thêm v v n ñ ñó. - H th ng hóa các v n ñ ñã ñ c nghiên c u. - Nh n xét, rút kinh nghi m quá trình h c t p. ðánh giá k t qu h c t p chuyên ñ : S d ng ñi m h s 10, trong ñó: ði m do nhóm ñánh giá (phi u ñánh giá) quá trình làm vi c trong nhóm cho m i thành viên: 5 ñi m ði m do gi ng viên ñánh giá cho m i thành viên trong nhóm (cn c vào s n ph m c a nhóm, tham gia trình bày, th o lu n trên l p, s chuyên c n): 5 ñi m. K t qu cho th y sinh viên tích c c tìm ki m tài li u có liên quan ñ n ch ñ ; các nhóm ñã t p h p và trao ñ i cho nhau tài li u h c t p. Sinh viên tham gia tích c c vào quá trình h c t p; bài thuy t trình và th o lu n tr c l p c a các nhóm sinh viên khá t t; 3/5 nhóm bi t cách ph i h p thuy t trình v i s d ng máy chi u; l p tham gia th o lu n sôi n i. S sinh viên v ng m t trên l p ít. K t qu ñánh giá: 100% ñ t yêu c u trong ñó 6% ñ t lo i trung bình, còn l i là khá và gi i. Ph l c ðÁNH GIÁ K T QU H C T PCHUYÊN ð (Chi n l c giáo d c nm 2001-2010) Nhóm: L p: STT H và tên S th ng S tích c c K t qu K t qu xuyên tham gia ñóng góp t ng h p Ghi chú: *Nhóm ñánh giá k t qu h c chuyên ñ c a t ng thành viên trong nhóm. K t qu t ng h p là t ng c a ba k t qu : S th ng xuyên tham gia, s tích c c tham gia và k t qu ñóng góp c a cá nhân. -K t qu t ng h p: 10 ñi m -S th ng xuyên tham gia: 3 ñi m (v ng m t bu i tr 1 ñi m) -S tích c c tham gia: 4 ñi m (Cá nhân tham gia tích c c vào vi c th c hi n các nhi m v ñ c giao: R t tích c c 4 ñi m, tích c c 3 ñi m, cha tích c c l m 2 ñi m, ít tham gia 1 ñi m) -K t qu ñóng góp: 3 ñi m (Nh ng ñóng góp c a cá nhân vào k t qu th c hi n nhi m v ñ c giao c a t : R t t t 3 ñi m, t t 2 ñi m, trung bình 1.5 ñi m cha t t ñi m). *Giáo viên cn c vào k t qu ñánh giá c a nhóm và k t qu tham gia c a các t , các SV trong các bu i h c trên l p ñ ñánh giá ñi m s c a t ng SV trong quá trình h c chuyên ñ . C n Th-2007

Information

(Microsoft Word - huong d\342n SV tu tim toi tra cuu th\364ng tin trong qua trinh hoc t\342p.doc)

6 pages

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

346059