`OBRAZOVNI PROGRAM ZA STRUCNO OBRAZOVANJE ZA ZANIMANJERASADNICAR-CVJEAR / RASADNICARKA-CVJEARKASADRZAJOPSTI DIO................................................................................................................................................ 3 1. NAZIV PROGRAMA: RASADNICAR-CVJEAR ................................................................................ 3 2. NASTAVNI PLAN ................................................................................................................................. 3 3.CILJEVI I ZADACI OBRAZOVANJA I VASPITANJA .......................................................................... 4 4. USLOVI ZA UPIS, ODNOSNO UKLJUCIVANJE U PROGRAM ZA OBRAZOVANJE ODRASLIH.... 4 5. TRAJANJE OBRAZOVANJA ............................................................................................................ 4 6. PROHODNOST ZA NASTAVAK OBRAZOVANJA ............................................................................. 4 7. OBRAZOVANJE KOJE SE STICE................................................................................................... 4 POSEBNI DIO .......................................................................................................................................... 5 1. PREDMETNI PROGRAMI .................................................................................................................... 5 1.1.OPSTEOBRAZOVNI PREDMETI....................................................................................................... 5 MATERNJI JEZIK I KNJIZEVNOST ....................................................................................................... 5 MATEMATIKA ......................................................................................................................................... 5 STRANI JEZIK ......................................................................................................................................... 5 DRUSTVENA GRUPA PREDMETA......................................................................................................... 5 PRIRODNA GRUPA PREDMETA............................................................................................................ 5 INFORMATIKA......................................................................................................................................... 5 FIZICKO VASPITANJE ............................................................................................................................ 5 1.2. STRUCNO-TEORIJSKI PREDMETI.................................................................................................. 6 RASADNICARSTVO .............................................................................................................................. 12 ZNANJE............................................................................................................................... 22 CVJEARSTVO ..................................................................................................................................... 23 ZNANJE............................................................................................................................... 33 1.5. PRAKTICNA NASTAVA SA TEHNOLOGIJOM ZANIMANJA........................................................ 38 ZNANJE............................................................................................................................... 61 ISPITNI KATALOG PRAKTICNOG DIJELA ZAVRSNOG ISPITA - PRAKTICNI RAD ........................ 70 NACIN PRILAGOAVANJA UCENICIMA SA POSEBNIM POTREBAMA........................................... 74 PROFIL STRUCNE SPREME NASTAVNIKA I STRUCNIH SARADNIKA ............................................ 75 OBLIK ORGANIZACIJE IZVOENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA .................................................. 76 BROJ CASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE ....................................... 762OPSTI DIO 1. Naziv programa: RASADNICAR - CVJEAR 2. Nastavni planRedni broj A 1. 2. 3. 4. 5. Nastavni predmetiI II grupe predmeta Opsteobrazovni predmeti sedm. god. sedm. god. Maternji jezik i knjizevnost 3 108 2 72 Matematika 3 108 2 72 Strani jezik 2 72 2 72 Informatika 1 36 Fizicko vaspitanje 2 72 2 72 Drustvena grupa predmeta 1. Istorija 1 36 2. Geografija 1 36 3. Psihologija 1 36 Prirodna grupa predmeta 1. Fizika 1 36 2. Botanika 1 36 3. Hemija 1 36 UKUPNO A 15 540 10 360 Strucno-teorijski B predmeti 1. Agrohemija sa pedologijom 2 72 2. Rasadnicarstvo 1 36 2 72 3. Cvjearstvo 2 72 4. Preduzetnistvo UKUPNO B 3 108 4 144 Prakticna nastava sa tehnologijom zanimanja C 13 468 17 612 - skolski oblik Prakticna nast. sa tehn. C1 zanimanja - dualni oblik D Slobodne aktivnosti 1 36 1 36 E Profesionalna praksa 10 dana 10 dana F Broj casova - skolski oblik 32 1152 32 1152 F1 Broj casova - dualni oblik Broj radnih G 36 36 sedmica - skolski oblik Broj radnih G1 sedmica - dualni oblik Ukupno casova za obrazovni program ­ skolski oblik (A+B+C+D) III sedm. 2 2 2 2 god. 66 66 66 66 Ukupno 246 246 210 36 21036 36 36 36 36 36 116482642 3 1 6 1766 99 33 198 56172 174 171 33 450 16411 32 3333 1056105 3360 105336033.Ciljevi i zadaci obrazovanja i vaspitanja Uceniku omoguiti da: - prosiri opste obrazovanje u funkciji struke, - usvoji strucno-teorijska i prakticna znanja iz rasadnicarstva i cvjearstva: odabir alata i materijala u rasadnickoj proizvodnji, sjemenske sastojine, sakupljanje sjemena i vizuelno utvrivanje njegovog kvaliteta, formiranje rasadnika, priprema zemljista i sjemena, proizvodnja sadnica i cvijea generativnim i vegetativnim putem, njega i zastita sadnica i cvjetnih kultura, zastita sadnog materijala i cvjetnih kultura, aranziranje cvijea, za planiranje, pripremu, izvoenje, kontrolu i vrednovanje rada u zanimanju, - razumije permanentno obrazovanje i cjelozivotno ucenje i da se osposobi za socijalnu komunikaciju i spremnost za razvijanje meuljudskih odnosa i timski rad, - upozna opstepriphvaene, meunarodne standarde u oblasti cvjearstva i rasadnicarstva, - razvije ekolosku svijest, upozna propise o zastiti bilja i stekne znanja koja su neophodna za primjenu propisa pri radu. 4. Uslovi za upis, odnosno ukljucivanje u program za obrazovanje odraslih - U skolu za sticanje srednjeg strucnog obrazovanja u trogodisnjem trajanju ­ obrazovni program Rasadnicar-cvjear, mogu se upisati lica koja su zavrsila osnovnu skolu ili zavrsila dvogodisnju strucnu skolu i nisu starija od 17 godina. Izuzetno, u skolu se mogu upisati lica do 18 godine uz odobrenje Nastavnickog vijea skole. Lica koja su napunila 18 godina ukljucuju se u program za obrazovanje odraslih, - Ako se za upis prijavi broj kandidata vei od broja raspisanih mjesta za upis, upis se vrsi na nacin propisan Pravilnikom o nacinu upisA ucenika u srednje skole, koji donosi Ministarstvo prosvjete i nauke. 5. Trajanje obrazovanja - Obrazovanje traje tri skolske godine. 6. Prohodnost za nastavak obrazovanja - U redovnom obrazovanju ucenici prelaze u visi razred ako su iz svih predmeta tekue godine postigli prelaznu ocjenu, obavili sve slobodne aktivnosti i obavili profesionalnu praksu, - Odrasli se obrazuju po programu u skladu sa planom za izvoenje obrazovnog programa za odrasle, koji donosi skola, a u skladu sa uputstvom o prilagoavanju obrazovnih programa obrazovanju odraslih. 7. Obrazovanje koje se stice Zavrsetkom obrazovnog programa Rasadnicar-cvjear, ucenik/ucenica stice strucno obrazovanje u trajanju od tri godine ­ Rasadnicar-cvjear/rasadnicarka cvjearka i kvalifikacije rasadnicar i cvjear/rasadnicarka i cvjearka.4POSEBNI DIO 1. PREDMETNI PROGRAMI 1.1.OPSTEOBRAZOVNI PREDMETI MATERNJI JEZIK I KNJIZEVNOST MATEMATIKA STRANI JEZIK DRUSTVENA GRUPA PREDMETA Istorija Geografija Psihologija PRIRODNA GRUPA PREDMETA Fizika Hemija Botanika INFORMATIKA FIZICKO VASPITANJE51.2. STRUCNO-TEORIJSKI PREDMETI1. Naziv predmeta:AGROHEMIJA SA PEDOLOGIJOM2. Broj casova po godinama obrazovanja i vrstama nastaveRazred I II III Ukupno T 72 72 Vrste nastave V Ukupno 72 72T- teorijska nastava (odjeljenje se ne dijeli na grupe); V- vjezbe3. Opsti ciljevi nastaveUcenik u okviru predmeta: - razvija odgovornost i preciznost u radu, - ovladava strucnom terminologijom, neophodnom za komuniciranje u struci, - razumije nacin ishrane biljaka, snabdijevanje biljaka vodom, hranljivim materijama, ulogom korIjena i mehanizmom usvajanja materija, ubrivima ­ njihovom ulogom i vrstama, - usvaja znanja o geologiji o tipovima zemljista i njihovom uticaju na rast i razvoj biljaka, - razumije procese raspadanja minerala i stijena i nastanak zemljista, zna osobine zemljista, upoznaje pedogenetske procese i morfoloske osobine zemljista i njihov uticaj na rast i razvoj biljaka.64.Sadrzaji i standardi znanja/operativni ciljevi predmetaRAZRED IInformativni ciljevi i sadrzaji Uvod Upoznaje zadatak i znacaj agrohemije kao nauke Uocava znacaj i ulogu neorganskih i organskih materija za rast i razvoj biljaka Uporeuje heterotrofnu i autotrofnu ishranu biljaka Pronalazi prijemjere autotrofnog i heterotrovnog nacina ishrane Uocava i razlikuje ulogu faktora koji uticu na fotosintezu Stice saznanja o znacaju nauke za zivot i rad Formativni ciljevi Ucenik Socijalizacijski ciljevi Ucenik Specificni oblici izvoenja-Hemijski sastav biljaka Zna hemijski sastav biljakaIshrana biljaka Upoznaje, razumije i objasnjava: - nacine ishrane biljaka - heterotrofan nacin ishrane - autotrofan nacin ishrane - mehanizam i hemizam fotosinteze - gradju, hemijski sastav i fizioloske procese u sjemenu Snabdijevanje biljaka vodom Upoznaje, navodi i objasnjava: - ulogu vode u biljci - pristupacne oblike vode za biljku - nacine gubitka vode iz biljke Uloga korijena i mehanizam usvajanja materija - Upoznaje mehanizam usvajanja hranljivih materija pomou korijena - Upoznaje ulogu i oblike makroelemenata, mikroelemenata i drugih korisnih elemenata ubriva - Definise pojam, navodi vrste ubriva i njihovu ulogu Navodi i objasnjava: - Vrste organskih ubriva--Razvija preciznost i mo zapazanjaSeme procesa fotosinteze-Prepoznaje transpiraciju, gutaciju, suzenjeSeme kretanja vode od korijena do lista-Uocava simptome nedostatka i viska pojedinih makro i mikroelemenata Razlikuje vrste stajskih djubriva na osnovu fizickih osobina Prepoznje razlicite vrste organskih ubriva-Razvija analiticko misljenjeSeme kretanja mineralnih materija od korijena do lista-- Uvia vaznost ocuvanja covjekove okoline-Uzorci djubriva Posjeta farmi za proizvodnju7Informativni ciljevi i sadrzaji Fizicke i hemijske osobine organskih ubriva - Proizvodnju organskih ubriva Obrazlaze: - Nacin dobijanja i cuvanja osoke - Osobine biljaka za zelenisna ubriva - Nacin dobijanja komposta -Formativni ciljevi Ucenik Uocava vaznost i ulogu organskih ubriva na ishranu biljaka Interpretira principe pravilne upotrebe organskih ubriva Identifikuje prednosti organske proizvodnje u savremenoj poljoprivredi Razlikuje vrste mineralnih ubriva na osnovu fizickih osobina Uocava vaznost i ulogu mineralnih ubriva na biljke Uocava znake osnovnih makroelemenata Analizira uticaj pojedinih elemenata slozenih i mijesanih ubriva na ishranu biljke Uocava uticaj pravilno izabranog ubriva na zemljiste Interpretira principe pravilne upotrebe slozenih, mijesanih bakterijalnih ubriva Utvruje potrebu za ubrenjem na osnovu analize zemljista i vizuelno Uporeuje karakteristike osnovnog, predsjetvenog, startnog ubrenja i prihranjivanja Uocava razlike tehnika ubrenja preko zemljista i folijarno Izracunava potrebne kolicine djubriva za pojedine kulture na osnovu relevantnih pokazateljaSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificni oblici izvoenja organskog ubriva; Seminarski rad: Znacaj djubriva i uticaj na zivotnu sredinuNavodi i objasnjava: - Vrste mineralnih ubriva - Fizicke i hemijske osobine mineralnih ubriva - Mjere zastite pri manipulaciji mineralnim ubrivima - Principe pravilne upotrebe mineralnih ubriva Upoznaje: - Osobine i nacin dobijanja slozenih i mijesanih ubriva - Osobine, ulogu i vrste bakterijalnih ubriva--Razvija odgovornost prema potrebi zastite zdravljaUzorci azotnih, fosfornih, kalijumovih, kalcijumovih i mikroubriva--Razvija ekolosku svijest- Definise pojam ubrenja Objasnjava: - ulogu ubrenja i znacaj ispitivanja plodnosti zemljista - metode ispitivanja zemljista - vrijeme i nacin ubrenja - postupak izracunavanja kolicine ubriva-Pedologija Uvod8Informativni ciljevi i sadrzaji Razumije definiciju, znacaj i zadatak pedologije kao nauke - Nabraja fizicke i hemijske osobine i podjelu minerala - Objasnjava karakteristike magmatskih, sedimentnih i metamorfnih stijena - Zna osnovne karakteristike zemljine geosfere Raspadanje minerala i stijena - Upoznaje nacin raspadanja stijena i minerala - Objasnjava fizicko i hemijsko raspadanje i stvaranje regolita Obrazovanje zemljista - Definise pojam i navodi sastav zemljista - Objasnjava ulogu mikroorganizama i transformaciju organske materije - Definise znacaj, podjelu i sastav humusa Zemljisni koloidi i njihove osobine - Upoznaje osobine koloida (peptizacija, koagulacija i druge) Osobine zemljista - Upoznaje osnovne fizicke, hemijske i fizicko-hemijske osobine zemljista i zemljisnog rastvora (ph) - Objasnjava adsorpciju i sorpciju - Navodi cinioce plodnosti i metode i nacine ocjenjivanja plodnosti zemljista na terenu i u laboratoriji Pedogenetski procesi - Navodi pedogenetske faktore i objasnjava nacin njihovog djelovanja -Formativni ciljevi Ucenik Prepoznaje uzorke magmatskih, sedimentnih i metamorfnih stijenaSocijalizacijski ciljevi Ucenik Razvija interesovanje prema prirodnim naukamaSpecificni oblici izvoenja Kolekcija minerala i stijenaObrazlaze ulogu stijena kao produkata raspadanja u formiranju zemljista Uocava povezanost osobina i nacina nastanka zemljista Razvija pravilan odnos prema okoliniKolekcije stijena-Seminarski rad: Znacaj humusa u organskoj proizvodnji-Definise pojam koloida-Uocava i obrazlaze pojave u vezi sa dejstvom pojedinih osobina zemljista na biljke Na konkretnim primjerima pronalazi i analizira cinioce koji dovode do procesa erozije Sistematizuje metode borbe protiv erozije zemljista Definise pojam ascedentne i descedentne migracije materija u-Razvija sposobnost zapazanja i uocavanja razlicitih pojava u prirodi- Presjeci tipova zemljista-profila zemljista- Razvija sposobnost opazanja i uocavanjaUzorci monolita i9Informativni ciljevi i sadrzaji na pedogenetske procese u zemljistu Zna pedogenetske procese u zemljistu, njihov znacaj i nacin djelovanjaFormativni ciljevi Ucenik zemljistu Odreuje postupak uzimanja uzoraka na analizu, pravljenja mikromonolita i monolitaSocijalizacijski ciljevi Ucenik razlikaSpecificni oblici izvoenja mikromonolita--Morfoloske osobine zemljista - Upoznaje spoljasnju i unutrasnju morfologiju zemljista - Objasnjava pojmove horizonta, podhorizonta i prelaznih horizonata Klasifikacija zemljista Navodi tipove i podjele zemljista Objasnjava osobine: - autotrofnih zemljista (kamenjar, sirozem, humusno ­ akumulativna, kambicna zemljista, eluvijalno ­ iluvijalna, antropo ­ pedogena zemljista) - hidromorfnih zemljista (epiglejna zemljista, hipoglejna, fluvijatilna i fluvioglejna zemljista) - halomorfna zemljista (akutno zaslanjena) - subakvalna zemljista (nerazvijena subakvalna)-Prepoznaje pojedine zemljisne horizonte, podhorizonte i prelazne horizonte na zemljisnom profiluPedoloski profil-Svrstava zemljiste u odredjene klase Na osnovu profila zemljista odreuje osnove tipove zemljista-Razvija analiticnost--Monoliti i mikromonoliti tipova zemljista Seme i slike pojedinih tipova zemljista105. Okvirni spisak literature i drugih izvora: Nevenka Balog, N., Mastilovi, E.: Agrohemija sa fiziologijom biljaka, Zavod za udzbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2002. Nevenka Balog, N., Mastilovi, E.: Pedologija, Zavod za udzbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2002. 6. Materijalni uslovi za izvoenje nastave: Nastava se realizuje u ucionici koja je opremljena sa: racunarom sa odgovarajuim multimedijskim paketom, kolekcijom minerala, kolekcijom stijena, semama i slikama pojedinih tipova zemljista, pedoloskim monolitima i mikromonolitima, kolekcijom (uzorcima) mineralnih ubriva, semama, slikama, dijapozitivma sa sadrzajima iz pedologije i agrohemije. 7. Obavezni nacin provjeravanja i ocjenjivanja znanja ucenika: U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju pismeni radovi ucenika (kontrolne vjezbe, testovi) i usmeni odgovori ucenika. Ucenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. Zakljucna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu, od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. 8. Uslovi za napredovanje ucenika i zavrsetak predmeta: Pozitivna ocjena na kraju skolske godine. Zakljucna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 9. Profil strucne spreme nastavnika i strucnih saradnika: Visoka strucna sprema: diplomirani inzenjer agronomije, diplomirani inzenjer poljoprivrede (biljni smjer), diplomirani inzenjer hortikulture, diplomirani inzenjer pejzazne arhitekture, diplomirani inzenjer sumarstva. 10. Povezanost sa drugim predmetima: Znanja Povezanost sa predmetom Predmet Znanja i vjestine:Ishrana biljaka Rasadnicarstvo Cvjearstvo Prakticna nastava sa tehnologijom zanimanja Rasadnicarstvo Cvjearstvo Prakticna nastava sa tehnologijom zanimanja Rasadnicarstvo Cvjearstvo Prakticna nastava sa tehnologijom zanimanja Rasadnicarstvo Cvjearstvo Prakticna nastava sa tehnologijom zanimanja Nacini ishrane biljaka Faktori koji uticu na ishranu biljaka Vrste ubriva, osobine, namjena Plodnost zemljista Sastav zemljista Veza osobina zemljista, rasta i razvoja biljaka Pedogenetski procesi u zemljistu i nacin njihovog djelovanja Postupci uzimanja uzoraka zemljista za analizu Odreivanje tipova zemljista na osnovu profila zemljista u klaseubriva ubrenje Formiranje zemljista Osobine zemljista Pedogenetski procesi Morfoloske osobine zemljista Klasifikacija zemljista111. Naziv predmeta: RASADNICARSTVO 2. Broj casova po godinama obrazovanja i vrstama nastave: Razred I II III Ukupno T 36 72 66 174 Vrste nastave V Ukupno 36 72 66 174T- teorijska nastava (odjeljenje se ne dijeli na grupe); V- vjezbe 3. Opsti ciljevi nastave Ucenik u okviru predmeta: - upoznaje osnovne faktore rasta i razvoja biljaka i uporeuje njihov uticaj, - prepoznaje i razlikuje razlicite vrste rastinja, poznaje morfoloske razlike meu vrstama i zna da ih upotrijebi pri ureenju prostora, - uocava znacaj ubrenja i obrade zemljista na rast i razvoj biljnih vrsta, - usvaja znanja o kvalitetu sjemena i nacinu sjetve, - upoznaje znacaj supstrata za rast ukrasnih biljaka, - saznaje karakteristike procesa koji se desavaju u biljkama, - stice osnovna znanja o zastiti biljaka, - upoznaje se sa posljedicama hemijske zastite na okolinu, - uocava veze izmeu pojedinih nacina zastite biljaka, - saznaje nacine njegovanja i skladistenja biljaka, - osposobljava se za samostalno strucno usavrsavanje i dalje obrazovanje, za ukljucivanje u rad i samoobrazovanje.124.Sadrzaji i standardi znanja /operativni ciljevi predmeta Razred I Informativni ciljevi i sadrzaji Formativni ciljevi Ucenik Uvod - Upoznaje znacaj i zadatak predmeta Rasadnicarstvo Cinioci zivotne sredine ­ Upoznaje zive i nezive cinioce ­ Uocava zavisnost zive i nezive rasta i njihovu ulogu u razvoju prirode biljaka ­ Pronalazi primjere meusobne zavisnost cinilaca sredine ­ Analizira uticaj faktora (svjetlosti, toplote, vlage) na rast i razvoj biljaka ­ Uocava najcese izvore zagaenja u svojoj sredini i njihov uticaj na biljke i zemljiste Rasadnik - Zna: namjenu rasadnika, vrste i izbor mjesta za rasadnike - Navodi elemente prostorne ­ Uocava namjenu odjeljenja, polja, podjele rasadnika leja, puteva, staza - Navodi podjelu rasadnika po ­ Crta skicu rasadnika i obiljezava vrsti i nacinu proizvodnje polja i leje Proizvodnja sadnica generativnim putem - Objasnjava pojam sjemena i mogunost nabavke sjemena - Zna sjemenske sastojine - Objasnjava nacin manipulacijeSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificni oblici izvoenja­ ­Uvia znacaj ekologije u svakodnevnom zivotu Razvija svijest o znacaju ciste okolinePosmatranje razlicitih stanista i zajednica Pravljenje vremenskih karti­Uvia odnose u okviru odreene populacije pronalazei analogiju sa ljudskom populacijomSkice, sheme, slike-Na uzorcima, skicama ili-Razvija analiticnost13Informativni ciljevi i sadrzaji sjemenom do sjetve Navodi spoljasnje i unutrasnje osobine sjemena Pznaje postupke ispitivanja spoljasnjih i unutrasnjih osobina sjemena i branja i sakupljanja sjemena Zna vrijeme sakupljanja sjemena pojedinih viljnih vrsta Objasnjava naknadno sazrijevanje sjemena, susenje i izdvajanje iz plodova, cuvanje i konzerviranje sjemena Razumije proces stratifikacije sjemena i pripreme sjemena za sjetvu Objasnjava postupak i karakteristike pojedinih radova u sijalistu Razumije i obrazlaze postupke sjetve sjemena Razumije i obrazlaze radove valjanja leja, malciranje, zalijevanje, zasjenjivanje, zastita od niskih temperatura, grada i drugih vremenskih nepogoda, prasenje, okopavanje i zastita od korova, plijevljenje,-----Formativni ciljevi Ucenik fotografijama uocava (vizuelno) spoljasnje osobine sumskog sjemena (boja, miris, ukus, zdravstveno stanje i cistoa) - Analizira klijavost, energiju klijavosti i trajanje klijavosti - Za konkretne primjere biljnih vrsta, definise nacin branja i sakupljanja sjemena, vrijeme, alat i zastitna sredstva - Odreuje postupke za zadate primjere naknadnog sazrijevanja sjemena, susenja i izdvajanja iz plodova, cuvanja i konzerviranja sjemena - Definise postupak pripreme sjemena za sjetvu (dezinfekcija, dezinsekcija i stimulacija) - Za konkretne uslove i primjere odreuje redosljed radova u sijalistu (obrada zemljista - gruba i fina, odrzavanje plodnosti, dezinfekcija i dezinsekcija zemljista) - Za konkretne uslove i primjere odreuje nacin, vrijeme sjetve, ubriva i kolicine sjemena po jedinici povrsine - Za zadate uslove i primjere odreuje redosljed radova do pojave ponika, postupke njege i zastite biljaka iSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificni oblici izvoenjaUzorci sjemena Skice, sheme, fotografije­Uvia ljepotu svog zanimanja­Razvija odgovornost u izvrsavanju zadataka14Informativni ciljevi i sadrzaji prorjeivanje, potkresivanje, podsijecanje korijena i prihranjivanje sadnica, vaenje, sortiranje i cuvanje sadnica Zna vrste i nacin korisenja opreme za sakupljanje sjemenaFormativni ciljevi Ucenik sijalista - Uocava vaznost pravilnog vaenja, sortiranja i cuvanja izvaenih sadnica do sadnjeSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificni oblici izvoenja-II razred Informativni ciljevi i sadrzaji Proizvodnja sadnica vegetativnim putem - Upoznaje vegetativno razmnozavanje drvea i grmlja u rasadniku - Objasnjava karakteristike razmnozavanja dijeljenjem, zagrtanjem, polaganjem, reznicama (zrelim i zelenim), odvaljenicama i korijenovim reznicama - Navodi radove u ozilistu - Objasnjava pojam kalemljenja - Objasnjava kaljemljenje kupuliranjem i kaljemljenje ablaktacijom - Navodi ostale nacineFormativni ciljevi Ucenik Uocava sustinu i znacaj vegetativnog razmnozavanja u rasadniku Bira rezni materijal Utvruje uticaj spoljasnjih cinilaca za uspjesno razmnozavanje reznicama Odreuje nacine razmnozavanja za pojedine vrste biljaka Uporeuje karakteristike pojedinih nacina vegetativnog razmnozavanja Odreuje nacin pripreme plemke i podloge za pojedine nacine razmnozavanjaSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificni oblici izvoenja-Slike, sheme, biljni materijal--Razvija pozitivnu orjentaciju prema zanimanju-15Informativni ciljevi i sadrzaji kalemljenja Objasnjava nacine njege kalemova Vaenje i manipulacija sadnim materijalim - Razumije postupke vaenja, sortiranja, cuvanja, pakovanja i transport sadnica i drvea Osnivanje rasadnika Zna: - kriterijume izbora mjesta za rasadnik - odreivanje velicine i oblika rasadnika s obzirom na vrstu, nacin proizvodnje i plodored - nacin ograivanja rasadnika - objasnjava nacine obrade zemljista i odrzavanje njene plodnosti Nabavka sjemena i ispitivanje kvaliteta Zna: - planiranje potreba za sjemenskim materijalom i mogunost nabavke - nacin kontrole porijekla i kvaliteta sjemenske robe - obrazlaze postupak ispitivanja klijavosti sjemena i energiju klijanja sjemena (hemijskim -Formativni ciljevi UcenikSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificni oblici izvoenja-Za pojedine vrste biljaka predlaze nacine vaenja i manipulacije sadnicama zbunja i drveem Za zadate uslove, odreuje mjesto, velicinu i oblik proizvodnog i neproizvodnog dijela rasadnika Sematski predstavlja izgled rasadnika, unutrasnju podjelu, ureenje i odjeljke po vrsti proizvodnje Uocava namjenu sijalista, ozilista, pikirista i odjeljka za formiranje skola sadnica, maticnjaka i drugih povrsina u rasadniku Odreuje cistou sjemena Odreuje apsolutnu tezinu sjemena Odreuje: upotrebnu vrijednost i potrebnu kolicinu sjemena, postupak ispitivanja kontrole porijekla i kvaliteta sjemenske robe, nacin sakupljanja sjemena, kriterijum izbor stabala i zbunova za sakupljanje sjemena, doba sazrijevanja i sakupljanja sjemena pojedinih vrsta-Stice radne navikeSkice, seme, slike---Razvija svijest o znacaju ocuvanja prirodePosjeta rasadniku---Razvija sposobnost sagledavanja i rjesavanja problema u svakodnevnom zivotu i raduZbirke sjemena razlicitih vrsta16Informativni ciljevi i sadrzaji metodama, probnim klijanjem) objasnjava postupke naknadnog dozrijevanja, susenja i ispiranja sjemena, trusenje cetinarskog sjemena, cuvanje i konzerviranje sjemena, dezinfekciju i dezinsekciju, stimulaciju i stratifikaciju sjemena, pakovanje i transport sjemena-Formativni ciljevi Ucenik - Utvruje, na osnovu spoljasnjih osobina sjemena, dobra ili losa svojstva sjemena - Utvruje postupke naknadnog dozrijevanja, susenja i ispiranja sjemena za pojedine vrste - Utvruje nacine poboljsanja svojstava sumskog drveaSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificni oblici izvoenjaSlike, seme i fotografije sjemenaIII razred Informativni ciljevi i sadrzaji Proizvodnja sadnica cetinarskih vrsta - Zna vrste cetinarskog drvea i njihove morfoloske osobine - Upoznaje se sa tehnologijom i fazama u proizvodnji sadnica cetinarskih vrsta, nacinom zastite zasijanih povrsina i biljaka u rasadniku i postupkom vaenja i daljom manipulacijom sa sadnicamaFormativni ciljevi Ucenik - Razlikuje biljne vrste u stadijumu ponika - Uocava na osnovu habitusa biljke dekorativna i ekoloska svojstva pojedinih vrsta - Procjenjuje mogunost primjene pojedinih vrsta na zelenim povrsinama - Uporeuje nacine proizvodnje sadnica na klasican nacin, i u plastenicima, kontejnerskom proizvodnjom - Crta kartu rasadnika i obiljezava leje i polja u rasadniku - Slikovito prikazuje sadnice uSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificni oblici izvoenja Proizvodnja tise, jele, smrce, arisa, kedrova, sadnica bora, cempresa, taksodijuma, tuje i kleke i drugih vrsta, karakteristicnih za odreeno podneblje Determinacija cetinarskih vrsta u rasadniku i na zelenim povrsinama, svjez i herbariziran biljni materijal, fotografije, katalozi, video zapisi, internet-Razvija svijest o znacaju biljnih vrsta za zivotnu sredinu-Stice samopouzdanje i17Informativni ciljevi i sadrzajiProizvodnja sadnica lisarskih vrsta drvea - Zna vrste lisarskog drvea i morfoloske osobine vrsta - Upoznaje se sa tehnologijom i fazama u proizvodnji sadnica lisarskog vrsta, nacinom zastite zasijanih povrsina i biljaka u rasadniku i postupkom vaenja i daljom manipulacijom sa sadnicamaFormativni ciljevi Ucenik razlicitim godinama starosti - Za pojedne vrste utvruje vrijeme sjetve, nabavku i pripremu sjemena za sjetvu, pripremanje polja, leja i brazdica za sjetvu, dubinu i naciin sjetve, potrebnu kolicinu sjemena za sjetvu, zastitu zasijanih povrsina prije klijanja, njegu i zastitu biljaka u rasadniku, vaenje, sortiranje i cuvanje izvaenih sadnica do sadnje, rasaivanje biljaka - Unosi podatke o biljkama i izvrsenim radovima u knjigu evidencije - Prepoznaje vrste lisarskog drvea i siblja - Uocava dekorativna i ekoloska svojstva pojedinih vrsta - Procjenjuje mogunost primjene pojedinih vrsta na zelenim povrsinama - Uporeuje nacine proizvodnje sadnica - Slikovito prikazuje sadnice u razlicitim godinama starosti - Za pojedne vrste utvruje vrijeme sjetve, nabavku i pripremu sjemena za sjetvu, pripremanje polja, leja i brazdica za sjetvu, dubinu i nacin sjetve, potrebnu kolicinu sjemenaSocijalizacijski ciljevi Ucenik sigurnostSpecificni oblici izvoenja Projektni zadatak: postupak proizvodnje sadnica odreene vrste Priprema herbarijuma-Razvija analiticko misljenjeProizvodnja sadnica breze, jove, vrbe, topole, lijeske I graba, bukve, hrasta, javora, brijesta, kestena, lipe, katalpe, jasena i drugih autohtonih vrsta drvea i zbunja i vrsta koje mogu da se razvijaju u podneblje Determinacija lisarskih vrsta u rasadniku i na zelenim povrsinama, na svjezem i herbariziranom biljnom materijalu, fotografijama, katalozima, video zapisima, sa Interneta-Razvija preciznost u radu18Informativni ciljevi i sadrzaji-Proizvodnja sadnica zbunja Raspoznaje vrste zbunja i morfoloske osobine vrsta Upoznaje se sa tehnologijom i fazama u proizvodnji sadnica zbunja, nacinom zastite zasijanih povrsina i biljaka u rasadniku i postupkom vaenja i daljom manipulacijom sa sadnicamaFormativni ciljevi Ucenik za sjetvu, zastitu zasijanih povrsina prije klijanja, njegu i zastitu biljaka u rasadniku, vaenje, sortiranje i cuvanje izvaenih sadnica do sadnje, rasaivanje biljaka - Unosi podatke o biljkama i izvrsenim radovima u knjigu evidencije - Prepoznaje vrste lisarskog drvea i siblja - Uocava dekorativna i ekoloska svojstva pojedinih vrsta - Procjenjuje mogunost primjene pojedinih vrsta na zelenim povrsinama - Za pojedne vrste utvruje vrijeme sjetve, nabavku i pripremu sjemena za sjetvu, pripremanje polja, leja i brazdica za sjetvu, dubinu i nacin sjetve, potrebnu kolicinu sjemena za sjetvu, zastitu zasijanih povrsina prije klijanja, njegu i zastitu biljaka u rasadniku, vaenje, sortiranje i cuvanje izvaenih sadnica do sadnje, rasaivanje biljaka - Unosi podatke o biljkama i izvrsenim radovima u knjigu evidencije Analizira vezu pojave i razvojaSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificni oblici izvoenja Projektni zadatak: postupak proizvodnje sadnica odreene vrste Priprema herbarijuma Proizvodnja sadnica iz familija: Buxaceae, Lauraceae, Berberridaceae, Magnotiaceae, Malvaceae i drugih vrsta-Razvija sposobnost zapazanjaDeterminacija vrsta zbunja u rasadniku i na zelenim povrsinama, na svjezem i herbariziranom biljnom materijalu, fotografijama, katalozima, video zapisima, sa Interneta Projektni zadatak: postupak proizvodnje sadnica odreene vrste Priprema herbarijuma Herbarijum biljnih bolestiBolesti i stetocine biljnih vrsta - Navodi i objasnjava najcese19Informativni ciljevi i sadrzaji bolesti ponika i mladica, bolesti korjena, bolesti stabla i grana, bolesti lisa i cetinara, trulez stabla Navodi stetocine sadnog materijala Navodi i objasnjava najcese bolesti i stetocine dendroloskih vrsta-Formativni ciljevi Ucenik oboljenja i klimatskih i edafskih uslova - Razlikuje normalno i bolesno stablo biljke - Prepoznaje simptome bolesti drvea i grmlja - Uvia mjesto prirodne otpornosti i selekcije na otpornost i tolerantnost u rastu i razvoju biljaka - Analizira i obrazlaze uticaj abiotickih i biotickih na rast i razvoj biljaka - Uocava vrste promjena koje izazivaju stetocine kod biljaka - Uporeuje normalno i osteeno stanje biljaka - Ocjenjuje postupanje covjeka u odnosu na zastitu zemljista i atmosfere Uocava uticaj korova na rast i razvoj biljaka, vrste promjena koje izazivaju korovi kod biljaka Ocjenjuje postupanje covjeka u odnosu na zastitu zemljista i atmosfereSocijalizacijski ciljevi Ucenik - Razvija logicko zakljucivanjeSpecificni oblici izvoenja Insektarijum Slike, sematski prikazi, video zapisi Zivi materijal, biljke u polju, Preparati Mikroskop, laboratorijski priborKorovi - Nabraja vrste i grupe korova i opisuje tipove stetnog djelovanja korova - Opisuje nacin razmnozavanja i rasprostiranja korova i uslove okoline-Stice navike ocuvanja okolineSlike, seme, biljni materijal, herbarijumski materijal-20Informativni ciljevi i sadrzaji PesticidiFormativni ciljevi Ucenik Uporeuje osnovne karakteristike i namjenu fungicida, insekticida, herbicida, baktericida, avicida, limacida, akaricida, nematocida, rodenticida i drugih pesticida Uocava odnos potrebe i rizike primjene pesticida, efekte pesticida na okolinu Tumaci uputstva za primjenu pesticidaSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificni oblici izvoenja----Nabraja i objasnjava podjelu pesticida prema namjeni, nacinu djelovanja, mjestu i nacinu primjene Zna osobine pesticida sa razlicitih stanovista Razumije pojmove otrovnosti, opasnosti, karence, tolerance Navodi mjere predostroznosti pri rukovanju i primjeni pesticida Opisuje sredstva za zastitu ljudi i nacine njihovog korisenja-Uocava vaznost pravilnog postupanja sa opasnim materijamaRegistri Uputstva za primjenu pesticida--215. Okvirni spisak literature i drugih izvora: Stilinovi, S.: Rasadnicarstvo, Zavod za udzbenike i nastavna sredstva Beograd, 2002. Vukievi, E., akonovi, F.: Dekorativna dendrologija, Zavod za udzbenike i nastavna sredstva Beograd, 2002. Tucovi, A., Simi, Z.: Ishrana bilja, Zavod za udzbenike i nastavna sredstva Beograd, 2002. Miladinovi, M.: Proizvodnja sadnog materijala, Zavod za udzbenike i nastavna sredstva Beograd, 2002. 6. Materijalni uslovi za izvoenje nastave: Nastava se realizuje u ucionici koja je opremljena sa: racunarom sa odgovarajuim multimedijskim paketom, grafoskopom, zbirkama, slikama i skicama sjemena pojedinih biljnih vrsta, herbarijumskim materijalom biljnih vrsta (cetinara, lisara, siblja, korova, trava), herbarijumom biljnih bolesti, insektarijumom, slikama i sematskim prikazima biljnih bolesti, slikama stetocina, video zapisima, mikroskopom, laboratorijskim priborom, uzorcima pesticida, sredstvima licne zastite. 7. Obavezni nacin provjeravanja i ocjenjivanja znanja ucenika: U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju pismeni radovi ucenika (kontrolne vjezbe, testovi) i usmeni odgovori ucenika. Ucenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. Zakljucna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu, od kojih najmanje jedna mora biti iz usmene provjere znanja. 8. Uslovi za napredovanje ucenika i zavrsetak predmeta: Pozitivna ocjena na kraju skolske godine. Zakljucna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 9. Profil strucne spreme nastavnika: Visoka strucna sprema: diplomirani inzenjer agronomije, diplomirani inzenjer poljoprivrede (biljni smjer), diplomirani inzenjer hortikulture, diplomirani inzenjer pejzazne arhitekture, diplomirani inzenjer sumarstva. 10. Povezanost predmeta Znanje Organizacija rasadnika Osnivanje rasadnika Vegetativno razmnozavanje Generativno razmnozavanje Formiranje biljaka u rasadniku Vaenje i manipulacija sadnim materijalom Proizvodnja sadnica Zastita biljaka Povezanost sa predmetom Predmet Znanje Prakticna nastava sa Formiranje rasadnika tehnologijom zanimanja Prakticna nastava sa Proizvodnja sadnica vegetativnim i tehnologijom zanimanja generativnim putem Botanika Prakticna nastava sa Priprema zemljista tehnologijom zanimanja Proizvodnja sadnog materijala Agrohemija sa pedologijom Primjena mjera njege rasada Prakticna nastava sa tehnologijom zanimanja Zastita sadnog materijala i sadnica221. Naziv predmeta CVJEARSTVO 2. Broj casova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III Ukupno Vrste nastave T V 72 99 171 Ukupno 72 99 171U- teorijska nastava (odjeljenje se ne dijeli na grupe); V- vjezbe 3. Opsti ciljevi nastave Ucenik u okviru predmeta: - upoznaje morfologiju i zakonitosti gajenja biljnih vrsta, - stice osnovna znanja o nacinu priozvodnje pojedinih cvjetnih vrsta i tehnici rada (tehnologiji proizvodnje cvjetnih vrsta, - razumije faze proizvodnje od sjetve sjemena, sadnje gomolja i drugog, do dobijanja novog sjemena i drugog sadnog materijala, da bi se obezbijedila trajnost proizvodnje, - stice osnovna znanja o porijeklu cvjetnih kultura i njihovoj opstoj podjeli, - upoznaje osnovne cvjetne kulture koje se u nasim klimatskim prilikama gaje na otvorenom prostoru, - stice osnovna znanja o podjeli cvjetnih kultura koje se gaje u uslovima zatvorenog prostora (staklare, tople leje), - stice osnovna znanja o aranziranju biljnog materijala ­ principima aranziranja, - primjenjuje znanja o biljnim vrstama (cvjetnim kulturama), radi oplemenjivanja sredine u kojoj covjek zivi i radi, - stice znanja o aranziranju u stilu ikebane i slobodnom aranziranju, - osposobljava se za izradu aranzmana od rezanog, suvog i saksijskog cvijea, - osposobljava se za razumijevanje i samostalno korisenje strucne literature i primjenu standarda, - razvija samostalnost pri radu, podsticanje interesovanja za dalje obrazovanje i usavrsavanje u struci, - razvija odgovornost za ocuvanje zdrave sredine.234. Sadrzaji i standardi znanja/operativni ciljevi predmetaRazred IIInformativni ciljevi i sadrzaji Opsti dio - Upoznaje zadatak predmeta i njegov znacaj - Zna uticaj na biljke: klimatskih faktora (temperatura, svjetlost, voda i vazduh) i edavskih faktora (zemljiste i njegov znacaj za biljke) Formativni ciljevi Ucenik Razlaze i ocjenjuje ulogu svjetlosti i toplote na rast biljaka Utvruje znake nedostatke svjetlosti na biljci Prepoznaje i obrazlaze uzajamnu povezanost ekoloskih faktora u biljnoj proizvodnji Analizira reagovanje biljke na duzinu dana Razlikuje vrste padavina, vrste oblaka i ustanovljava razliku izmeu magle i oblaka i njihov uticaj na biljke Uvia vezu cinilaca sredine i razvoja cvjetnih kultura Uocava najcee uzroke zagaenja u svom kraju i obrazlaze njihov uticaj na biljke i zemljiste Uvia uticaj pojedinih elemenata zemljista na rast i razvie biljke Obrazlaze potrebu za razlicitim vrstama supstrata za rast ukrasnih biljaka Uocava vaznost supstrata za pravilan razvoj biljaka Prepoznaje trgovacko ime i upotrebu supstrata Socijalizacijski ciljevi Ucenik Specificnosti u izvoenju-­Stice pozitivnu orjentaciju prema zanimanju-­Razvija ekolosku svijestNavodi sastavne elemente zemljista Navodi karakteristike pojedinih vrsta cvjearske zemlje: kompost, treset, pijesak, perlistiropor, gotove fabricke smjese zemljista Zna karakteristike i namjenu pojedinih vrsta ubriva Zna vrste, karakteristike i namjenu stimulatora Proizvodne povrsine proizvodnog pogona Objasnjava vrste, karakteristike i namjenu proizvodnih povrsina­ ­­ ­­Stice radne navikeSeme zahtijeva u hrani najvaznijih cvjearskih kultura Supstrati­ ­­ ­­­Uporeuje karakteristike toplih i hladnih lejaSeme, skice, fotografije­Razvija analiticko24Informativni ciljevi i sadrzaji­­ ­ ­­Objasnjava vrste i karakteristike: leja - toplih i hladnih, plastenika, staklenika Poznaje osnovne konstrukcije plastenika i staklenika Zna namjenu otvorenog prostora proizvodnog pogona Zna ulogu klima ureaja u proizvodnji biljaka Osnovna orua, alati i posude u cvjearskoj proizvodnji Navodi: Alate za zemljane radove, rucne alate Alate za gajenje biljaka u sudovima (kontejnerima) Posude za gajenje cvijea Razmnozavanje Zna i objasnjava: - karakteristike sjemena - karakteristike generativnog i vegetativnog razmnozavanja - nacine pikiranja i presaivanja cvijeaFormativni ciljevi Ucenik ­ Analizira proizvodne povrsine staklare i plastenika ­ Daje prostornu podjelu proizvodnih odjeljakaSocijalizacijski ciljevi Ucenik misljenjeSpecificnosti u izvoenju-Uocava namjenu pojedinih vrsta alata u cvjearskoj proizvodnji Razlikuje namjenu posuda za gajenje cvijea, uvia vezu izmeu habitusa biljke i vrste posude Razlikuje unutrasnje i spoljasnje osobine sjemena Odreuje elemente sjetve (vrijeme, nacin i dubina sjetve, kolicina sjemena za sjetvu) Razlaze faze generativnog razmnozavanja: sjetva sjemena, njega ponika, zalivanje, zasjenjivanje, provjetravanje, pikiranje, plijevljenje, okopavanje, prihranjivanje. Razlaze tehnologiju proizvodnje rasada vegetativnim putem: poludrvenastim, drvenastim i lisnim reznicama, nagrtanjem, dijeljenjem bokora, kalemljenjem, lukovicama, gomoljima i rizomima Analizira postupak skolovanja i gajenja cvjetnih kultura.­Stice samopouzdanje-Deklaracijski listovi i vreice sjemena Razvija sposobnosti za timski rad i odgovornost Video materijali, publikacije, slike razmnozavanja za pojedine ukrasne biljke---Specijalni (posebni dio)25Informativni ciljevi i sadrzaji navodi podjelu cvjetnih kultura prema trajnosti - zna osobine i nacin razmnozavanja lukovicasto ­ gomoljicastih i saksijskih vrsta cvijea Jednogodisnje cvijee - Navodi osnovne vrste i karakteristike jednogodisnjeg cvijea (Begonia Semperflorens Petunia hybrida, Antirrhinum, Calendula, Coleus, Godetia, Sabiateae ­ Salvia Splendeus, Ranunculaceae - Delphinium Nigella damascens, Verbeniaceae ­ Verbena hybrida, Lobelia i druge) - Zna: nacine proizvodnje jednogodisnjeg cvijea, izbor tla, obradu i pripremu zemljista za sjetvu i sadnju, vrijeme sjetve sadnje, nacin sadnje i njege nasada, zastitu Dvogodisnje cvijee - Navodi osnovne vrste i karakteristike dvogodisnjeg cvijea (Bellis perenis, Viola tricolor, Dianthus shineusls ibarbatus, Digitalis, Alpestris Mzoslis i druge - Zna: nacine proizvodnje dvogodisnjeg cvijea, izbor tla, obradu i pripremu zemljista za sjetvu i sadnju, vrijeme sjetve i sadnje, nacin sadnje i njege nasada, prezimljavanje, zastitu pojedinih vrsta od mraza -Formativni ciljevi Ucenik ­ Razvrstava vrste cvijea prema trajanju razvia od sjetve sjemena do sazrijevanja novog sjemena (jednogodisnje, dvogodisnje, visegodisnje ­ perene lukovicasto, gomoljaste i saksijske vrste cvijea) Prepoznaje pojedine cvjetne vrste Bira vrste cvijea iz grupe koja se koristi u ozelenjavanju naselja u vidu razlicitih cvjetnih kompozicija (za uljepsavanje trgova, trotoara, prilaza zgradama, terasa, balkona i druge namjene) Prepoznaje simptome nepravilne njege pojedinih vrsta jednogisnjeg cvijea Radi determinaciju jednogodisnjih cvjetnih vrstaSocijalizacijski ciljevi Ucenik­Specificnosti u izvoenju Prikupljanje herbarijskog materijalaRazvija odgovornost prema radu-­Razvija analiticko misljenjeVideo materijali, publikacije, slike, herbarijumski materijal, zivi materijal-----Proucava i raspoznaje osnovne i posebne karakteristike vrsta date familije Uocava osnovne morfoloske i dekorativne karakteristike vrsta pojedinacno po familijama Prepoznaje simptome nepravilne njege Sastavlja liste razlika i zajednickih osobina jednogodisnjeg i dvogodisnjeg cvijea Vjezba determinaciju dvogodisnjih cvjetnih vrsta­ ­Razvija smisao za lijepoVideo materijali, publikacije, slike, herbarijumski materijal, zivi materijal26Informativni ciljevi i sadrzaji Trajnice Navodi osnovne vrste I odlike trajnica (Aster, Alissum, Aquilegia, Begonia, Crizantemum, Centaurea, Ahileum Coreopsis, Lupinus, Primula, Sedum, Statica, Vinica, Ruza i druge Zna: nacine proizvodnje trajnica, izbor tla, obradu i pripremu zemljista za sadnju, vrijeme sadnje, nacin sadnje i njege rasada, prezimljavanje, zastitu pojedinih vrsta od mrazaFormativni ciljevi Ucenik -Socijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvoenju----Proucava i raspoznaje opste karakteristike perene, dekorativne osobine i odnos prema spoljasnjim uslovima sredine Razvrstava vrste po familijama, raspoznaje i uocava karakteristike - Stice pozitivnu orjentaciju perena prema dekorativnim svojstvima (visina biljke, izgled stabla, prema zanimanju habitusa, forma, velicina i boja listova i cvjetova, vrijeme i duzinu perioda cvjetanja) Prepoznaje simptome nepravilne njege pojedinih vrsta rizomog cvijea Vjezba determinaciju perena Odreuje proljene i ljetnje lukovicasto ­ gomoljaste cvjetne vrste Raspoznaje vrste po familiji, primjenu u praksi, nacine razmnozavanja, gajenja, korisenja i podjelu u dvije grupe: bastenske vrste i sobno saksijske vrste Uocava specificnosti proizvodnje lukavicastog i gomoljastog cvijea Prepoznaje simptome nepravilne njege Vjezba determinaciju lukavicastog i gomoljastog cvijeaVideo materijali, publikacije, slike, herbarijumski materijal, zivi materijalLukavicasto i gomoljasto cvijee - Navodi osnovne vrste i odlike lukavicastog i gomoljastog cvijea (Tulipan, Narcissus, Lilium, Hyacinthus, Gladiolus, Dahlia, Begonia i druge) - Zna: nacine proizvodnje lukavicastog i gomoljastog cvijea, izbor tla, obradu i pripremu zemljista za sadnju, vrijeme sadnje, nacin sadnje i njege rasada, zastitu-Video materijali, publikacije, slike, herbarijumski materijal, zivi materijal-27Informativni ciljevi i sadrzaji Rizomo cvijee Navodi osnovne vrste i odlike rizomnog cvijea (Canna, Convalaria mayalis i druge) Zna: nacine proizvodnje rizomnog cvijea, izbor tla, obradu i pripremu zemljista za sadnju, vrijeme sadnje, nacin sadnje i njege rasada, zastitu Loncanice (saksijsko cvijee) Navodi osnovne vrste loncanica (saksijsko cvijee), njihov znacaj, uslove uzgoja: temperatura, svjetlost, voda i vrste zemljista za uzgoj loncarica Navodi elemente njege saksijskog cvijea i njihove karakteristike Navodi najvaznije saksijske (sobne) cvjetno-dekorativne vrste (Anthurium Azalea, Miltonia, Cyclamen, Calla, Camelia, Fuchsija, Pelagonijum i druge) i njihove karakteristike i metode podspjesivanja cvjetanja Navodi najvaznije lisnodekorativne vrste (Aloe, Agava, Croton, Ficus, Philadendron, Aucuba, Sanseveria, Paprati i druge) i njihove karakteristike Kaktusi Navodi osnovne vrste kaktusa, njihov znacaj i uslove uzgojaFormativni ciljevi Ucenik Proucava i raspoznaje opste karakteristike rizomnog cvijea, dekorativne osobine i odnos prema spoljasnjim uslovima sredine Uocava specificnosti proizvodnje rizomnog cvijea Prepoznaje simptome nepravilne njege Radi determinaciju rizomnog cvijeaSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvoenju---Video materijali, publikacije, slike, herbarijumski materijal, zivi materijal--Prepoznaje simptome nepravilne njege Vjezba determinaciju loncanica-Njeguje osjeanje za lijepo--Uocava specificnosti uzgoja pojedinih vrsta loncanica Stice radne navike Za zadate biljne vrste odreuje nacin zalivanja, prihranjivanja, razmnozavanje, smjestaj, izbor posude, pravljenje zardinjera-Video materijali, publikacije, slike, herbarijumski materijal, zivi materijal----Proucava i raspoznaje opste karakteristike kaktusa, dekorativne osobine i odnos prema spoljasnjim uslovima sredine Uocava specificnosti proizvodnjeVideo materijali, publikacije, slike, herbarijumski materijal, zivi materijal28Informativni ciljevi i sadrzajiFormativni ciljevi Ucenik kaktusa - Prepoznaje simptome nepravilne njege - Vjezba determinaciju kaktusaSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvoenjuRazred IIIInformativni ciljevi i sadrzaji Proizvodnja cvijea u staklenicima Formativni ciljevi Ucenik Socijalizacijski ciljevi Ucenik Specificnosti u izvoenjuRuzeRazumije rasadnicku proizvodnju i uzgoj ruza ­ klimatski i edavski (zemljisni) faktori Navodi osnovne vrste ruza (ruze penjacice, trajno cvjetne grmolike ruze, divlje ruze, polianta ruze i hibridi, visokostabljasice, velikocvjetne, mnogocvjetne, floribunda, minijaturne ruze, penjacice i divlje ruze i druge Zna: vrste i nacine proizvodnje ruza, izbor tla, obradu i pripremu zemljista za sadnju, vrijeme sadnje, nacin sadnje i njege rasada, kalemljenje, podloge, nacin rezidbe, prezimljavanje, zastitu pojedinih vrsta ruza od mraza Navodi posledice nedostatka hranljivih materija na rast i razvoj ruza Zna najbolje sorte ruza za rezano cvijee (Bacearia, Montezunia, Super-star, Perle i druge)­-­-­Za pojedine vrste ruza, odreuje: nacine proizvodnje, izbor tla, obradu i pripremu Stice radne navike i zemljista za sadnju, vrijeme sadnje, nacin smisao za timski rad sadnje i njege rasada, podloge, nacin rezidbe, prezimljavanje, zastitu od mraza Za pojedine vrste ruza za uzgoj u staklenicima odreuje: lokaciju staklenika, pripremu zemljista, dezinfekciju, obradu, gnojidbu, pripremu sadnica, formiranje uzgojnih gredica, sadnju, uzgojne zahvate Razvija analiticko misljenje do sadnje i kasnije, svijetlo, prozracivanje, temperaturu, vlagu, prihranjivanje, pinciranje, rezidbu, berbu cvjetova, sortiranje, pakovanje Bira sorte iz grupa gajenih ruza za aranziranjeVideo materijali, publikacije, slike, herbarijumski materijal, zivi materijal--29Informativni ciljevi i sadrzaji Karanfili Navodi osnovne karakteristike proizvodnje i uzgoja karanfila sjemenom Navodi osnovne karakteristike proizvodnje i uzgoja karanfila vegetativnim razmnozavanjemFormativni ciljevi Ucenik Za pojedine vrste karanfila (Dianthus, plemeniti americki i druge) i zadate uslove proizvodnje karanfila sjemenom uocava i odreuje: izbor tla, nacin obrade i pripreme zemljista za sjetvu, vrijeme sjetve, ispitivanje klijavosti sjemena, nacin sjetve i njege rasada, pikiranje, pripremu nasada za cvatnju, pinciranje, berbu, pakovanje i klasiranje Za zadate uslove proizvodnje karanfila vegetativnim razmnozavanjem uocava i odreuje: pripremu zemljista za sadnju, proizvodnju reznica, zagrijavanje staklenika, uzgojne zahvate do sadnje i kasnije, svijetlo, prozracivanje, temperaturu, vlagu, prihranjivanje, pinciranje, rezidba, berbu cvjetova, sortiranje, njege rasada, pikiranje, pripremu nasada za cvatnju, berbu, pakovanje i klasiranjeSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvoenju Slike, seme, biljni materijal, herbarijumski materijal--­-Razvija smisao za sistematican rad i marljivostOstale vrste cvijea za rezanje - Poznaje i objasnjava nacin uzgoja u staklenicima i na otvorenom polju razlicitih vrsta cvijea za rezanje, karakteristicnih za podneblje Aranziranje cvijea - Upoznaje se sa aranziranjem cvijea u Engleskoj, Francuskoj, Americi, Japanu - Navodi neophodne alate i materijale za aranziranje cvijea - Zna postupke konzerviranja biljnog materijala, radi sto duzeg trajanja cvijea u svjezem stanju - Upoznaje i shvata razlicite metode­­Za pojedine vrste cvijea uocava: nacine proizvodnje, izbor tla, obradu i pripremu zemljista za sadnju, vrijeme sadnje, nacin sadnje i njege rasada Uocava znacaj i ulogu cvjetnih kultura u dekoraciji enterijeraIzgrauje osjeaj za lijepoSlike, seme, biljni materijal, herbarijumski materijal­Uocava redosled postupaka kod rezanje pod vodom, poveanja povrsine, upiranja, tretiranja vruom vodom, sagorijevanja stabljike, potapanja i hemijskih sredstava­Uvia ljepotu svog zanimanjaSlike, seme, fotografije, video materijal, svjez i konzerviran biljni materijal, herbarijumski materijal30Informativni ciljevi i sadrzaji vjestackog susenja biljnog materijala (vazdusno susenje, susenje vruim vazduhom, susenje vodom, hemijskim sredstvima i presovanjem Zna pravila i nacine slaganja svjezeg i suvog cvijea Zna pravila slaganja boja i nacine njihovog kombinovanja Zna razlicite nacine aranziranja svjezeg sezonskog cvijea i perena Upoznaje i zna kako se koriste biljke koje se gaje zbog cvjetova i prirodno se osuse dok su na maticnoj biljci Zna pravila aranziranja dekorativnog buketa Upoznaje istorijat ikebane Navodi osnovne principe aranziranja ­ glavne grane SHIN, SOE i HIKAEFormativni ciljevi UcenikSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvoenju---­-Bira vrste svjezeg cvijea za aranziranje zardinjera, tako sto vodi racuna o zahtjevima pojedinih cvjetnih kultura, prema kolicini vlage, svjetlosti, visini vrsta, kao i dekorativno ­ estetskom izgledu i drugom Predlaze cvjetne aranzmane za vjencanja Predlaze cvjetne aranzmane za sto, zid, pod Predlaze cvjetne aranzmane za porodicne svecanosti Predlaze aranziranje cvijea za poklon Predlaze cvjetne aranzmane za vijence Na konkretnim primjerima analizira principe japanske umjetnosti aranziranja cvijea Aranzira svjeze cvijee u stilu pravljenja ikebana Proucava razlicite pejzazne aranzmane Razvrstava uzrocnike pojedinih biljnih bolesti, uocava i obrazlaze njihov uticaj na rast i razvoj biljaka Analizira vezu pojave i razvoja oboljenja i klimatskih i edafskih uslova Razlikuje normalno i bolesno stablo cvjetnih vrsta Prepoznaje simptoma bolesti na pojedinim cvjetnim vrstama Uvia mjesto prirodne otpornosti,Fotografije, svjez i osusen biljni materijal, prospekti, strucni casopisi, video materijal-­ ­Fotografije, svjez i osusen biljni materijal prospekti, strucni casopisi, video materijalBiljne bolesti, stetocine i korovi - Zna vrste i uzrocnike osnovnih biljnih bolesti - Opisuje uslove za nastanak i razvojne stupnjeve bolesti biljaka - Objasnjava pojam otpornosti biljaka i podjelu bolesti prema ekonomskom znacaju - Zna osnovne vrste biljnih stetocina, tipovima, vremenu i dinamici nastajanja osteenja i njihovom prepoznavanju­­ ­ ­ ­­Uvia vaznost ocuvanja zdravlja i okolineVideo materijali, publikacije, slike, herbarijumski materijal, zivi materijal, mikroskop31Informativni ciljevi i sadrzaji Nabraja vrste i grupe korova i opisuje tipove stetnog djelovanja korova Zna koje postupke dezinfekcije i dezinsekcije koje treba primijeniti radi zastite zemljistaFormativni ciljevi Ucenik selekcije na otpornost i tolerantnost u rastu i razvoju biljaka Uocava vrste promjena koje izazivaju stetocine kod biljaka iu njihov uticaj na rast i razvoj cvjetnih vrsta Uporeuje normalno i osteeno stanje biljaka Uocava uticaj korova na rast i razvoj biljaka, vrste promjena koje izazivaju korovi kod biljaka Za konkretne pojedinacne primjere odreuje osnovne mjere preventivne zastite i pesticide namijenjene za suzbijanje pojedinih stetnih organizama Predlaze konkretne mjere predostroznosti i bezbjednosti tretiranih biljaka, susjednih biljaka, rasadnika i okoline u cjelini od nezeljenih efekata preduzetih, odnosno nepreduzetih mjera zastiteSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvoenju---Zastita cvjetnih kultura - Zna i obrazlaze osnovne znake napada, pojavu i razvoj, osnovnu ocjenu opasnosti napada, preventivne mjere zastite i mjere suzbijanja patogena, stetocina i korova­­Razvija osjeaj odgovornosti Stice naviku brige za okolinu­­325. Okvirni spisak literature i drugih izvora Olga Mijanovi, O.: Cvearstvo I i II, Zavod za udzbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2002. Dreni, Z.: Cvearstvo ­ Zavod za udzbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2002. Vonglmen, D.: Nega sobnog cvea, Biblioteka matice srpske, Novi Sad, 1999. Matutinovi, S.: Osnovi aranziranja biljnog materijala, Zavod za udzbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2002. 6. Materijalni uslovi za izvoenje nastave A/V ­ sredstva, grafoskop, dijaprojektor, slajdovi, slike, sheme Arboretum, svjezi i herbarizovani primjerci cvjetnih vrsta (zbirka cvjetnih vrsta). 7. Obavezni nacin provjeravanja i ocjenjivanja znanja: U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju pismeni radovi ucenika (kontrolne vjezbe, testovi) i usmeni odgovori ucenika. Ucenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. Zakljucna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu, od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. 8. Uslovi za napredovanje ucenika i zavrsetak predmeta: Pozitivna ocjena na kraju skolske godine. Zakljucna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 9. Profil strucne spreme nastavnika: Visoka strucna sprema, diplomirani inzenjer hortikulture, diplomirani inzenjer pejzazne arhitekture 10. Povezanost predmeta Znanje Organizacija rasadnika Osnivanje rasadnika Generativno razmnozavanje Vegetativno razmnozavanje Formiranje biljaka u rasadniku Vaenje i manipulacija sadnim materijalom Proizvodnja sadnica Aranziranje cvijea Zastita biljaka Povezanost sa predmetom Predmet Znanje Prakticna nastava sa Formiranje rasadnika tehnologijom zanimanja Prakticna nastava sa Proizvodnja sadnica vegetativnim i tehnologijom zanimanja generativnim putem Botanika Prakticna nastava sa Priprema zemljista tehnologijom zanimanja Proizvodnja sadnog materijala Rasadnicarstvo Primjena mjera njege rasada Agrohemija sa pedologijom Prakticna nastava sa tehnologijom zanimanja Prakticna nastava sa tehnologijom zanimanja Izrada razlicitih vrsta aranzmana Zastita sadnog materijala i sadnica331. Naziv predmeta 1.4. PREDUZETNISTVO 2. Broj casova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III Ukupno Vrste nastave T V Ukupno33 3333T - teorijska nastava (odjeljenje se ne dijeli na grupe); V - vjezbe 3. Opsti ciljevi nastave Ucenik u okviru predmeta: upoznaje organizacionu postavku preduzea, upoznaje radno mjesto i nacin njegovog funkcionisanja, zna elemente proizvodnje i usluga i njihovu meusobnu zavisnost razumije ekonomske zakonitosti na trzistu i njihov uticaj na poslovanje preduzea, - upoznaje znacaj ovladavanja kvalitetom proizvoda i potrebe za cuvanjem i zastitom okoline, - osposobljava se za rad u sopstvenom biznisu. -344. Sadrzaji i standardi znanja/operativni ciljevi predmeta Informativni ciljevi i sadrzaji Organizacija preduzea - Upoznaje pojam organizacione postavke preduzea - Objasnjava osnivanje i prestanak rada preduzea - Definise sistem kvaliteta i kontrole i objasnjava njihov znacaj Formativni ciljevi Ucenik Analizira rad i poslovanje preduzea u trzisnim uslovima poslovanja Komentarise osnovne karakteristike preduzea Uocava ulogu upravljanja i rukovoenja preuzeem Interpretira organizaciju funkcija u preduzeu: proizvodnu funkciju, kadrovsku, komercijalnu racunovodstvenu; pomono tehnicku funkciju Socijalizacijski ciljevi Ucenik Specificnosti u izvoenju-­Razvija odgovornost za kvalitet i ispunjavanje radnih obavezaOrganizacija proizvodnje Objasnjava vaznost organizacije proizvodnje odnosno usluga­ ­ ­Uocava podjelu rada Analizira razlicite vrste kapaciteta Pravi razliku izmedju ugraenog, raspolozivog, iskorisenog i potrebnog kapaciteta Prepoznaje i razvrstava sredstva po oblicima u kojima se javljaju Razlikuje sredstva po namjeni korisenja­Razvija pozitivnu orijentaciju prema zanimanjuSredstva preduzea ­ Definise sredstva preduzea ­ Shvata razliku osnovnih i obrtnih sredstava ­ Definise iznose sredstava Trziste - Upoznaje trziste - Definise ponudu i traznju - Definise marketing, cijenu, distributivne kanale, reklamu, servis­ ­­Razvija osjeanje za zajednistvo-Interpretira ponudu i potraznju Pravi osnovnu trzisnu analizu Analizira marketing i njegove instrumente Komentarise reklamu, servis Analizira cijenu, distributivne kanale­ ­Uvia vaznost zalaganja i efikasnosti pri radu Stice samostalnost, razvija inicijativnost35Informativni ciljevi i sadrzaji Troskovi i kalkulacija - Upoznaje pojam utroska - Shvata pojam i vrste troskova - Definise kalkulacijuFormativni ciljevi Ucenik Interpretira utrosak Obrazlaze troskove Pravi razliku izmeu utroska i troska Izrauje obracun troskova rada, sredstava rada i predmeta rada za konkretne primjere iz oblasti rada Izrauje kalkulaciju cijene rada za konkretne primjere iz oblasti radaSocijalizacijski ciljevi Ucenik Razvija osjeaj za postovanje principa u radu koji vode uspjesnom poslovanjuSpecificnosti u izvoenju-Uspjesnost poslovanja - Upoznaje pojam i vrste prihoda - Upoznaje pojam i vrste rashoda - Razumije utvrdjivanje finansijskih rezultata - Shvata dohodak i dobit - Upoznaje bilans stanja i bilans uspjeha - Objasnjava dobitak i gubitak Poslovni plan - Navodi osnovne elemente, strukturu i znacaj poslovnog plana-Analizira vrste prihoda Analizira vrste rashoda Knjizi prihode i rashode u bilansu stanja Utvrdjuje rezultat poslovanja i prikazuje u bilansu uspjehaRazvija pozitivnu orijentaciju prema zanimanju-Uvia vaznost poslovnog plana kao okvira za posao Radi osnovu poslovnog plana za zadate parametre iz svog podrucja rada-Identifikuje se sa zanimanjem-Posjeta preduzeu365.Okvirni spisak literature i drugih izvora: Simi, D.: Ekonomika i organizacija proizvodnje, Zavod za udzbenike, Beograd, 2003. Kosar, Lj.: Ekonomika i organizacija preduzea, Zavod za udzbenike, Beograd, 2003. 6.Materijalni uslovi za izvodjenje nastave: Grafoskop, A/V oprema, multimedijski racunar sa programskom opremom i pristupom Internetu, softveri za oblikovanje dopisa, knjigovodstvo, pripremu rada i kalkulacije. 7. Obavezni nacin provjeravanja i ocjenjivanja znanja: U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju pismeni radovi ucenika (kontrolne vjezbe, testovi) i usmeni odgovori ucenika. Ucenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. Zakljucna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu, od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. 8. Uslovi za napredovanje ucenika i zavrsetak predmeta: Pozitivna ocjena na kraju skolske godine. Zakljucna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 9. Profil i strucna sprema nastavnika: Visoka strucna sprema iz podrucja ekonomije, menadzmenta. 10. Povezanost sa drugim predmetima: Znanja Organizacija preduzea Organizacija proizvodnje Trziste Troskovi i kalkulacije Uspjesnost poslovanja Povezanost sa predmetom Predmet Znanje Prakticna nastava sa Organizacija rada u rasadniku tehnologijom zanimanja Prakticna nastava sa Pripremanje izvjestaja o proizvodnji i kalkulacije tehnologijom zanimanja Odreivanje cijene proizvoda Prakticna nastava sa Utvrivanje rezultata poslovanja tehnologijom zanimanja371. Naziv predmeta 1.5. PRAKTICNA NASTAVA SA TEHNOLOGIJOM ZANIMANJA 2. Broj casova po godinama obrazovanja i vrstama nastave: Razred I II III Ukupno T 72 108 99 279 Vrste nastave V(P) Ukupno 396 468 504 612 462 561 1362 1641T - teorijska nastava (odjeljenje se ne dijeli na grupe); V(P) - prakticne vjezbe, odjeljenje se u prvom i drugom razredu dijeli u grupe do 17 ucenika, u treem do 12 ucenika. 3. Opsti ciljevi nastave U okviru predmeta ucenik: - upoznaje vaznost kvalitetnog rada u zanimanju, osposobljava se za samostalan rad i razvija svijest o potrebi stalnog usavrsavanja, - saznaje principe rada opreme, masina, ureaja i mehanizacije, neophodnih za kvalitetno obavljanje radnih zadataka, - razvija odgovornost i preciznost u radu, - upoznaje znacaj zemljista i ubriva i njihov uticaj na biljne vrste, - usvaja osnovna znanja za primjenu savramenih agrotehnickih mjera u cvjearskorasadnicarskoj proizvodnji i primjenjuje ih u radu, - osposobljava se za pravilnu primjenu pesticida koji se koriste u zastiti rasada i cvijea, - osposobljava se za samostalno obavljanje poslova u cvjearsko-rasadnicarskoj proizvodnji, - razvija preciznost, upornost i odgovornost prilikom izvoenja radnih zadataka, - primjenjuje standarda kvaliteta pri radu, - stice prakticna znanja o pravilnom korisenju sredstava zastite na radu i zastite zivotne sredine.384. Sadrzaji i standardi znanja / operativni ciljevi predmeta Informativni ciljevi i sadrzaji Formativni ciljevi Ucenik Uvod - Upoznaje znacaj i zadatak predmeta - Upoznavanje nacina pisanja dnevnika prakticne nastaveSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvoenju Svaki ucenik samostalno vodi dnevnik Dnevnik se ovjerava na kraju nastavne godine Ucenik je duzan da cuva dnevnik prakticne nastave iz svih razreda, jer se ovjereni dnevnici prilazu uz prijavu za zavrsni ispit i predstavljaju uslov za pristupanje ispitu­ ­­­Zastita na radu Navodi osnovne principe radne etike Definise pojam kvaliteta i kvantiteta u poslovima cvjeararasadnicara Objasnjava: ­ principe pravilnog rukovanja i racionalnog koristenja sredstava, ­ znacaj bezbjednog rada u prostoru i objektima gdje se izvodi nastava ­ mogunost licne zastite pri radu ­ znacenje tablica za upozorenje ­ navodi mogue povrede na rad Herbarijum Upoznaje najrasprostranjenijePribor za prvu pomo Sredstva protivpozarne zastite Slike, sheme, video zapisi­­ ­ ­Tumaci znacenje pojedinih oznaka na tablicama za upozorenje od opasnosti Povezuje uzroke i posljedice povreda Primjenjuje sredstva prve pomoi Koristi protivpozarna sredstva­Uvia vaznost zastite na radu­Odreuje rod i vrstu-Uocava znacaj biljakaVjezbe39Informativni ciljevi i sadrzaji vrste korova, trava i samoniklih biljaka­Formativni ciljevi Ucenik najrasprostranjenijih korova, trava i samoniklih biljaka ­ Uocava i uporeuje izgled biljaka u razlicitim periodima rasta ­ Priprema biljke za herbariziranje i izrauje herbarijum­Socijalizacijski ciljevi Ucenik u zivotnom prostoru covjekaSpecificnosti u izvoenju Izrada herbarijuma najrasprostranjenijih korova, trava i samoniklih biljakaSprave za mjerenje ­ Upoznaje vrste, namjenu i nacin upotrebe sprava za mjeranje u rasadnicarstvu i cvjearstvu Analiza zemljista - Navodi fizicke osobine zemljista, znacajne za rast i razvoj biljke - Razumije znacenje, nabraja nacine i zna vrijeme uzimanja uzoraka za hemijsku analizu zemljistaUvjezbava pravilno rukovanje sa razlicitim spravama za mjerenje Uzima uzorke zemljista i priprema ih za analizu Prepoznaje strukturne agregate Odredjuje stabilnost strukture zemljista Odredjuje specificnu masu zemljista Odredjuje ukupnu poroznost zemljista Odredjuje sadrzaj CaCO3 u zemljistu Odredjuje pH vrijednost zemljista Uporeuje razlicite nacine uzimanja uzoraka­Razvija preciznost i analiticko misljenjeVjezbe Rad sa spravama za mjerenje Laboratorija: Uzimanje uzoraka zemljista Analiza zemljista u laboratoriji uzorak zemljista staklene posude destilovana voda uzorak zemljista u obliku kocke 100cm3 uzorak zemljista sahatno staklo 10% rastvor HCl Epruveta, pipeta filter papir univerzalni indikator rastvor KCl 0,1mol/dm3-Stice radne navike--­ubriva Upoznaje vrste i namjenu ubriva Organska ubriva Zna karakteristike razlicitih vrsta ubriva i u vezi sa tim njihovu Prepoznaje organska ubriva zivotinjskog i biljnog porijekla i40-Informativni ciljevi i sadrzaji namjenu Zna pravila primjene ubrivaFormativni ciljevi Ucenik obrazlaze kriterijume razlikovanja - Odreuje mjesto za odlaganje ubriva i ucestvuje u izgradnji ubrista - Prikuplja i upotrebljava razliciti biljni materijal za pravljenje komposta - Radi na cuvanju i njegovanju organskih ubriva - Razlikuje svjezi, poluzgorjeli i zgorjeli stajnjak - Koristi gliste za pravljenje vermikomposta - Odabira leguminoze i pravilno ih upotrebljava kao zeleno ubrivo /sideracija/ - Primjenjuje principe organske proizvodnje u savremenoj poljoprivredi Prepoznaje mineralna ubriva, Procjenjuje i odreuje odgovarajuu kolicinu ubriva (za zadate uslove) Uocava znake nedostataka osnovnih makroelemenata /NPK/ Primijenjuje principe pravilnog skladistenja mineralnih ubrivaSocijalizacijski ciljevi Ucenik ­ Razvija ekolosku svijestSpecificnosti u izvoenju Vjezbe Rad sa razlicitim uzorcima ubriva Izrada zbirki ubriva Posjeta poljoprivrednom dobru ili farmi u vrijeme rasturanja stajnjaka Zajednicki rad na pravljenju komposta i njegovanju stajnjaka­Razvija sposobnost timskog rada-Mineralna ubriva Zna karakteristike razlicitih vrsta ubriva i u vezi sa tim njihovu namjenu Zna pravila primjene ubriva­Razvija analiticko misljenjeSlike sa simptomima izazvanim greskama u ishrani biljaka Rad sa razlicitim uzorcima ubriva Prikupljjanje ambalaze ubriva Posjeta poljoprivrednoj apoteci sa skladistem ubrivaubrenje41Informativni ciljevi i sadrzaji­Upoznaje tehniku primjene djubriva i njihov uticaj na popravku osobina zemljistaFormativni ciljevi Ucenik - Izracunava i odreuje kolicinu ubriva na osnovu razlicitih parametara - Odreuje za konkretne zahtjeve zadatke, kada se primjenjuju organska i mineralna ubriva u zavisnosti od vegetacije - Postavlja jednostavne poljske i laboratorijske oglede - Primjenjuje razlicite nacine ubriva / folijarno, fertirigacija, rasturanje/ - Izracunava norme ubrenja - Kristi mjere zastite pri manipulaciji mineralnim ubrivimaSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvoenju Vjezbe ubrenje, Koristiti odgovarajui materijal za uzimanje uzoraka zemljista /sonde, asove, kante/ Pokazati rad sa ureajima i opremom za analizu zemljista Pripremiti vjezbe vezane za hemijsku analizu zemljista Priprema uzoraka folijarnog ubriva i demonstrirati spravljanje omjera folijarnih ubriva Koristiti zastitnu odjeu i obuu pri ubrenju Slajdovi, fotografije, video zapisi o primjeni ubriva­Razvija radne navike-Obrada zemljista Objasnjava ciljeve obrade zemljista Definise pojam i vrste plodoreda Obrazlaze strukturu plodoreda Navodi prednosti plodoreda, Obrazlaze tipove biljne proizvodnje Navodi tipove zastienog prostora Objasnjava faktore proizvodnje najvaznijih kultura u zastienom prostoru-Obrazlaze vrste obrade zemljista Odreuje vrijeme i dubinu obrade zemljista Razlikuje operacije u osnovnoj i dopunskoj obradi zemljista Odreuje odgovarajui nacin dopunske obrade zavisno od stanja zemljista Uocava prednosti razlicitih nacina obrade zemljista Objasnjava mjere meliorativne obrade zemljista Sastavlja plodored za zadate biljne­Stice pozitivan odnos prema zanimanjuKoristiti folije i slike sa prikazima razlicitih sistema obrade zemljista Organizovati posjetu ekonomiji u vrijeme obrade zemljista Ucenici u dnevniku prakticne nastave treba da sprovedu evaluaciju posjete Koristiti grafofolije,slajdove i fotografije vezane za sisteme obrade Organizovati posjetu staklenickoplastenickoj proizvodnji Ucenici u dnevniku prakticne42Informativni ciljevi i sadrzajiFormativni ciljevi Ucenik vrste - Uocava znacaj plodoreda - Odreuje lokaciju i polozaj zastienog prostora - Uocava razliku proizvodnje na otvorenom i zatvorenom prostoru Radi plan rasadnika za konkretnu biljnu vrstu i zadate uslove Odreuje mjesto, velicinu i oblik proizvodnog i neproizvodnog dijela rasadnika za konkretnu biljnu vrstu i zadate uslove Formira sijaliste, oziliste, pikiriste i odjeljke za formiranje skola sadnica, maticnjaka i drugih povrsina u rasadniku Ograuje rasadnikSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvoenju nastave treba da graficki predstave i seme razlicitih tipova plastenika i staklenikaFormiranje rasadnika Zna odreivanje velicine i oblika rasadnika s obzirom na vrstu, nacin proizvodnje i plodored, kriterijume izbora mjesta za rasadnik Razvija odlucnost, strpljivost i sposobnost za donosenje odluka--Razmnozavanje i njega biljaka Generativno razmnozavanje ­ Navodi karakteristike generativnog razmnozavanja biljaka-Uocava karakteristike postupka razmnozavanja sjemenom Uvjezbava determinaciju osobina sjemena Izradjuje sjemenarnik pojedinih biljnih vrsta Vizuelno utvruje spoljasnje osobine sumskog sjemena: boju, miris, zdravstveno stanje i cistou Vrsi pripremu zemljista za sjetvu Obavlja sjetvu na otvorenom polju rucno ili masinski: u brazde, u­Razvija osjeanje urednosti i tacnosti­Poznaje i objasnjava nacine sjetve pojedinih biljnih vrsta-43Informativni ciljevi i sadrzaji­Njega biljaka Poznaje i objasnjava njegu ponika i sejanica sa zastitom­Upoznaje nacine vaenja sadnicaFormativni ciljevi Ucenik redove - Obavlja sjetvu u zastienom prostoru, staklenicima, plastenicima,u toplim i hladnim lejama, u kontejnerima, u plasticnim kesama, u saksijama Njeguje sijaliste do pojave ponika: - valja leje - zaliva - unistava korove Njeguje iznikle biljke: - zaliva - prihranjuje (preko zemljista i folijarno) - stiti od bolesti i stetocina - prorjeuje iznikle biljke - suzbija korove - obradjuje zemljiste - zasjenjuje, stiti usjeve od niskih temperatura, grada i drugih vremenskih nepogoda - Obavlja vaenje sejanaca - Sortira sejance - Cuva izvaene sadnice do sadnjeSocijalizacijski ciljevi Ucenik ­ Razvija tacnost i preciznostSpecificnosti u izvoenju-Razvija odgovornost i smisao za precizan radRazred II Informativni ciljevi i sadrzaji Poljoprivredna tehnika Zastita na raduFormativni ciljevi UcenikSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvodjenju44Informativni ciljevi i sadrzaji Upoznaje se sa osnovnim mjerama zastite na radu Upoznaje se sa nacinom voenja dnevnika prakticne nastave Tehnicki materijali i elementi Upoznaje znacaj, vrste i osobine tehnickih materijala Zna podijelu goriva i maziva Zna primjenu goriva i maziva u poljoprivrednoj mehanizaciji Poznaje znacaj i podjelu masinskih elemenata Pogonski motori Poznaje djelove i princip rada dvotaktnog i cetvorotaktnog SUS motora Traktori Nabraja podjelu traktora Nabraja osnovne djelove i ureaje traktora (ureaj za transmisiju, ureaj za upravljanje, ureaj za kocenje, hodni mehanizam, dodatne ureaje traktora)Formativni ciljevi Ucenik ­ Primjenjuje osnovna sredstva i postupke zastite na raduSocijalizacijski ciljevi Specificnosti u izvodjenju Ucenik ­ Navikava se na red i zastitu pri Pribor za prvu pomo Sredstva protivpozarne zastite radu na masinama Video zapisi, slike, sheme­Razlikuje osobine tehnickih materijala i u vezi sa tim njihovu primjenu u poljoprivrednim alatima i mehanizaciji Vrsi povezivanje masinskih elemenata razdvojivim vezama Razlikuje masinske elemente za prenosenje snage Pokazuje na modelu ili shemi pokretne i nepokretne djelove motora SUS­Razvija tehnicku kulturu i pismenostUzorci tehnickih materijala i elemenata­ ­­Navikava se na sistematicno i pazljivo izvoenje pojedinih radnih zadatakaUzorci tehnickih materijala i elemenata-­­Razvija preciznost i odgovornost pri raduModeli presjeka cetvorotaktnog i dvotaktnog motora-­ ­ ­ ­ ­­Kontrolise nivo ulja u sklopovima i doliva ulje Kontrolise i doliva nivo rashladne tecnosti Mijenja gume Mijenja svjeice Kontrolise ispravnost svjetlosnosignalnih ureaja i vrsi zamjenu sijalica Priprema traktor za zimske uslove Startuje motor i prati kontrolne-Stice radne navikeSlike i prospekti pojedinih vrsta traktora Sheme ureaja i dijelova traktoraUpravljanje traktorom ­ Upoznaje komande traktora,­45Informativni ciljevi i sadrzaji­­ ­Poznaje nacin funkcionisanja pojedinih ureaja i djelova traktora i njihovu primjenu: ureaje za transmisiju , ureaje za upravljanje, ureaje za kocenje, dodatnih ureaja, ureaja za davanje svjetlostnih i zvucnih signala Zna osnovna pravila o bezbjednosti saobraaja Zna pravila bezbjednog rada sa traktoromFormativni ciljevi Socijalizacijski ciljevi Ucenik Ucenik uredjaje ­ Pokree traktor i upravlja sa njim pri kretanju naprijed-nazad ­ U voznji mijenja stepen prenosa u - Stice radne navike zavisnisti od optereenja ­ Manevrise sa traktorom prilikom - Razvija osjeanje sigurnosti i ulaska i izlaska iz garaze preciznosti u radu ­ Obavlja precizno skretanje prilikom voznje i zaustavlja traktor ­ Uvjezbava pravilnu voznju i rukovanje traktorom ­ Pridrzava se pravila o bezbjednom radu sa traktoromSpecificnosti u izvodjenju Poligon za obuku Traktor-Osposobljavanje ucenika za upravljanje traktorom izvodi nastavnik koji je i instruktor voznje najmanje B kategorije Za svakog ucenika predvieno je 10 casova individualnog radaPrikopcavanje i podesavanje prikljucnih masina ­ Upoznaje se sa podjelom prikljucnih masina na osnovu njihovog prikopcavanja za traktor ­ Zna pravila bezbjednog rada sa prikljucnim masinama Primjena jednoosovinskih traktora i motokultivatora - Navodi mogunosti primjene jednoosovinskih traktora i motokultivatora - Zna mjere bezbjednosti pri radu sa traktorom i motokultivatorom Masine za osnovnu obradu zemljista - Navodi osnovne tipove masina za osnovnu obradu zemljista­ ­ ­Priprema traktor i prikljucnu masinu za prikopcavanje Prikopcava: nosene masine, polunosene i vucene masine Pridrzava se pravila o bezbjednom radu sa prikljucnim masinama­ ­Stice radne navike Razvija tacnost,urednost, postupnost i odgovornost pri raduTraktor-prikljucne masine Za svakog ucenika predvieno je 5 casova individualnog rada-Izvodi radne operacije sa pojedinim prikljucnim masinama Izvodi radne operacije motokultivatorom Pridrzava se pravila o bezbjednom radu Obavlja osnovnu obradu zemljista oranjem: na slog, na razor, figurnimRazvija preciznost, tacnost, urednost i odgovornost pri raduJednoosovinski traktor Prikljucne masine za jednoosovinski traktor Motokultivator-46Informativni ciljevi i sadrzaji Objasnjava podesavanje: pluznog tijela, crtala, predpluznjaka, rama, tockova Masine za dopunsku obradu zemljista - Nabraja masine za dopunsku obradu: kultivatore, drljace, tanjirace, valjke i druge i objasnjava njihovu namjenu Masine za ubrenje - Upoznaje tipove masina za djubrenje - Objasnjava namjenu rasturaca stajnjaka, rasipaca osoke, rasipaca mineralnih djubriva Masine za sjetvu, sadnju, kalemljenje, njegu i navodnjavanje - Navodi vrste masina za sjetvu, sadnju, kalemljenje njegu i navodnjavanje lukovica, rasada, ruza, ukrasnog bilja i drveaFormativni ciljevi Ucenik oranjem, ravnim oranjem - Pridrzava se pravila o bezbjednom radu Izvodi kultivaciju zemljista Izvodi drljanje zemljista Izvodi valjanje zemljista Izvodi freziranje zemljista Vrsi obradu zemljista sa kombinovanim masinama Obavlja rad sa utovarivacem stajnjaka i rasturacem stajnjaka Radi sa rasipacem osoke i rasipacem djubriva Pridrzava se pravila o bezbjednom radu Obavlja mehanizovanu sjetvu i sadnju, Rukuje masinama za njegu i kalemljenje Navodnjava razlicitim metodama Pridrzava se pravila o bezbjednom radu Prikopcava masine za zastitu bilja i obavlja njihovo podesavanje Rukuje masinama za zastitu bilja: prskalicama, orosivacima, zamagljivacima, zaprasivacima Pridrzava se pravila o bezbjednomSocijalizacijski ciljevi Ucenik - Razvija tehnolosku disciplinuSpecificnosti u izvodjenju Masine za osnovnu obradu zemljista-Navikava se na rad i zastitu pri radu masinamaMasine za dopunsku obradu zemljista-Masine i ureaji za ubrenje--Razvija tehnolosku disciplinuMasine za sjetvu i sadnju Masine za njegu Masine za kalemljenje Masine za navodnjavanjeMasine i ureaji za zastitu - Upoznaje se sa znacajem masina za zastitu bilja - Nabraja vrste masina za zastitu bilja --Razvija odgovornost pri radu i ekolosku svijestMasine za zastitu bilja-47Informativni ciljevi i sadrzaji Masine za transport - Nabraja transportna sredstva - Opisuje traktorske prikolice Odrzavanje prikljucnih masina - Obrazlaze znacaj odrzavanja prikljucnih masinaFormativni ciljevi Ucenik radu Vrsi prikopcavanje prikolice, obavlja transport Pridrzava se pravila o bezbjednom radu Obavlja cisenje i pranje masina Obavlja zastitu od korozije Zamjenjuje djelove (precistace vazduha i ulja, crijeva, gume i druge) Konzervira i dekonzervira masinu Popunjava listu za prijavljivanje kvara Pridrzava se pravila o bezbjednom raduSocijalizacijski ciljevi Ucenik Razvija preciznost i odgovornost pri raduSpecificnosti u izvodjenjuMasine za transport--Razvija tehnolosku disciplinuPribor i alat za odrzavanje masinaRasadnicarstvo Razmnozavanje biljaka Generativno razmnozavanje Zna karakteristike generativnog razmnozavanja biljaka Zna postupak nabavke sjemena--Cita (obrazlaze znacenje) oznake na deklaraciji kesice sjemena Izracunava potrebnu kolicinu sjemena Vizuelno utvruje spoljasnje osobine sjemena: boju, miris, zdravstveno stanje i cistou Manipulise sjemenom do sjetve: - sprovodi postupak naknadnog sazrijevanja sjemena, susi sjeme, stratifikuje sjeme, cuva i konzervira sjeme - Priprema sjeme za sjetvu: vrsi-Razvija osjeanje urednosti i tacnosti48Informativni ciljevi i sadrzajiFormativni ciljevi Ucenik dezinfekciju sjemena, vrsi stimulaciju - Vrsi pripremu zemljista (supstrata za sjetvu) - Obavlja dezinfekciju i dezinsekciju zemljista - Utvruje procenat klijavosti na prethodno uraenom uzorku - Izvodi sjetvu i etiketiranjeSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvodjenjuVegetativno razmnozavanje - Zna razlicite nacine vegetativnog razmnozavanja--Poznaje i razumije nacine proizvodnje vegetativnih podloga i sadnica---Priprema djelove biljaka za razmnozavanje Uporeuje uzgoj zeljastih i drvenastih biljaka Priprema zemljiste za podizanje maticnjaka vegetativnih podloga Zasniva maticnjak od odabranih vegetativnih podloga Primjenjuje odreene mjere nege: okopavanje, unistavanje korova, prihranjivanje, navodnjavanje, razidba, zastita od bolesti i stetocina Proizvodi vegetativne podloge: nagrtanjem, polozenicama, izdancima Obavlja rezidbu u maticnjaku Nagre zemlju na maticne zbunove, polaze mladare u iskopane kanale i zagre Primjenjuje odredjene mjere nege do kraja vegetacijeRazvija osjeanja odgovornosti, urednosti i preciznosti-Maticnjak vegetativnih podlogaStice radne navikeRazvija smisao za racionalno iskorisavanje prostora i efikasnost u proizvodnjiPlastenik Staklenik Tople leje Alat i pribor za rezidbu Sredstva za dezinfekciju49Informativni ciljevi i sadrzaji--Upoznaje objekte zastienog prostora koji se koriste za proizvodnju sadnog materijala Objasnjava nacin pripreme supstrata za oziljavanje Objasnjava upotrebu fitohormona za oziljavanje Navodi i objasnjava postupke u kontejnerskoj proizvodnji sadnog materijala-Formativni ciljevi Socijalizacijski ciljevi Ucenik Ucenik - Odvaja oziljene mladare od maticnog zbuna - Obavlja klasiranje i pakovanje podloga u snopove - Proizvodi podloge i sadnice oziljavanjem reznica: odabira maticna stabla, odabira i skida reznice, obavlja dezinfekciju, pakuje i skladisti reznice - Kontrolise uslove u toku skladistenja reznica (temperaturu, vlaznost i svjetlost) - Uvjezbava pravilno cuvanje sadnica biljaka i njihovu sadnju na stalno mjesto - Priprema biljke za prodaju i transport - Priprema objekat - Priprema supstrat i reznice - Razvija svijest o smislu svoga - Tretira reznice sa hormonom rada - Obavlja prporenje reznica u pripremljeni supstrat - Njeguje reznice: regulise temperaturu, regulise vlaznost vazduha i supstrata, regulise svjetlost - Puni kontejnere sa pripremljenim supstratom - Presauje oziljene reznice: ­ Razvija tacnost, izdrzljivost i - u kontejnere racionalnost pri radu - u rastilo - Primjenjuje odreene mjere njege: - zalivaSpecificnosti u izvodjenju Instrumenti za mjerenje temperature i vlaznosti vazduhaPlastenik Staklenik Tople leje Instrumenti za mjerenje temperature i vlaznosti vazduhaKontejneri Prskalice Sredstva za zastitu Sredstva za folijarnu prihranu Posjeta rasadniku50Informativni ciljevi i sadrzajiFormativni ciljevi Ucenik - obavlja folijarnu prihranu - stiti od bolesti i stetocina sakuplja sjemena jednogodisnjih, dvogodisnjih i visegodisnjih vrsta cvijea, cuva sjemena, priprema sjemena za sjetvu sljedeih cvjetnih vrsta: - Begonia Semperflorens - Petunia, Antirrhinum, Calendula, Coleus, Godetia, Dianthus, Sabiateae ­ Salvia, Ranunculaceae - Delphinium Nigella damascens, Verbeniaceae ­ Verbena hybrida, Lobelia i druge. - Bellis perenis, Viola tricolor - Dianthus barbatus - Digitalis, Silene i druge - Aster, Alssum, Aquilegia, Begonia, Chrisantemum, Centaurea, Coreopsis, Lupinus, Primula, Sedum, Statica, Vinica i druge. - Tulipan, Narcissus, Lilium, Hyacinthus, Gladiolus, Dahlia. - Cvjetno dekorativne vrste: - Anthurium, Azalea, Cyclamen, Calla, Camelia, Fuchija, Pelagonijum i druge - Lisno-dekorativne vrste: - Aloe, Agava, Croton, Ficus, Philadendron, Aucuba, -Socijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvodjenjuCvjearstvo Sakupljanje sjemena, sjetva sjemena - Zna nacine sakupljanja sjemena jednogodisnjih, dvogodisnjih i visegodisnjih vrsta cvijea, cuvanje, pripremu za sjetvu - Zna i objasnjava postupke sjetve na grubo i fino obraenom zemljistuKoristiti objekte na ekonomiji Koristiti poljoprivrednu mehanizaciju, ureaje, alat, mjerne instrumente i pribor51Informativni ciljevi i sadrzajiFormativni ciljevi Ucenik Sanseveria, Paprati i druge Vrsi sjetvu na grubo i fino obraenom zemljistu pomenutih biljnih vrsta Uvia uticaj troskova rada, kvaliteta i uspjesnosti poslovanjaSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvodjenju-Njega loncanica - Zna uslove uzgoja: temperaturu, svjetlost, vodu i vrste zemljista za uzgoj loncarica-­Za pojedine vrste cvjetnih vrsta odreuje uslove uzgoja: temperaturu, svjetlost, vodu i vrste zemljista za uzgoj: Begonia Semperflorens Petunia, Antirrhinum, Calendula,Coleus, Godetia, Dianthus, Sabiateae ­ Salvia, Ranunculaceae - Delphinium Nigella damascens, Verbeniaceae ­ Verbena hybrida, Lobelia i druge. Bellis perenis, Viola tricolor Dianthus barbatus Digitalis, Silene i druge. Aster, Alssum, Aquilegia, Begonia, Chrisantemum, Centaurea, Coreopsis, Lupinus, Primula, Sedum, Statica, Vinica i druge lukavicastog i gomoljastog cvijea: Tulipan, Narcissus, Lilium, Hyacinthus, Gladiolus,Zivi cvjetni materijal52Informativni ciljevi i sadrzajiFormativni ciljevi Ucenik Dahlia, Anthurium Azalea, Miltonia, Cyclamen, Calla, Camelia, Fuchsija, Pelagonijum i druge, (Aloe, Agava, Croton, Ficus, Philadendron, Aucuba, Sanseveria, Paprati i druge) - rizomog cvijea: (Canna, Convalaria mayalis i druge) Za pomenute biljne vrste odreuje nacin zalivanja, prihranjivanja, razmnozavanje, smjestaj, izbor posude, pravljenje zardinjera Prepoznaje simptome nepravilne njege pojedinih vrsta cvijeaSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvodjenju-III razred Informativni ciljevi i sadrzaji Rasadnicarstvo - Zna vrijeme i nacin sakupljanja sumskih plodova i vaenja sjemena - Zna nacine cuvanja, susenja, pripreme sjemena za sjetvu i nacine sjetve, postupke fine i grube obrade zemljista - Zna razlicite nacine vegetativnog razmnozavanja - Zna postupke sortiranja,Formativni ciljevi Ucenik­Socijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvodjenju Sadnice cetinarskih vrsta drvea Sadnice lisarskih vrsta drvea Sadnice zbunjaProizvodi sadnice cetinarskih vrsta na klasican nacin, kontejnerskom proizvodnjom i na druge nacine: - tise, - jele, - smrce, - arisa, - kedrova, - bora, - cempresa,53Informativni ciljevi i sadrzaji pakovana i transpora sadnog materijalaFormativni ciljevi Ucenik - taksodijuma, - tuje i kleke i drugih vrsta, karakteristicnih za podneblje. ­ Procjenjuje mogunost primjene pojedinih vrsta cetinarskih sadnica na zelenim povrsinama ­ Proizvodi sadnice lisarskih vrsta drvea: - breze, - jove, - vrbe, - topole, - lijeske i graba, - bukve, - hrasta, - kestena, - brijesta, - lipe, - katalpe. ­ Sadnice dekorativnog drvea iz familije: - Rasacea, - Jasena - i drugih vrsta karakteristicnih za podneblje ­ Proizvodi sadnice zbunja: sadnice iz familija: - Buxaceae, - Lauraceae, - Berberridaceae, - Magnotiaceae, - Malvaceae i drugih vrsta,Socijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvodjenju54Informativni ciljevi i sadrzajiFormativni ciljevi Ucenik karakteristicnih za podneblje ­ Priprema sjemena za sjetvu, ­ Priprema polja, leje i brazde za sjetvu ­ Zastiuje zasijane povrsine prije klijanja, njeguje i zastiuje biljke u rasadniku ­ Vadi, sortira i cuva izvaene sadnice do sadnje ­ Rasauje biljke ­ Unosi podatke o biljkama i izvrsenim radovima u knjigu evidencije ­ Analizira uticaje nacina rada na uspjesnost poslovanja Uzgaja osnovne vrste kaktusa Prepoznaje simptome nepravilne njegeSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvodjenjuCvjearstvo - Zna osnovne vrste kaktusa, njihov znacaj i uslove uzgojaRazne vrste kaktusa--Zna: rad na vegetativnom i generativnom razmnozavanju ruza, karanfila proizvodnju gomoljskog, rizomnog i lukovicastog cvijea njegu cvjetnih kultura­Radi na vegetativnom i generativnom razmnozavanju ruza: - ruze penjacice, - trajno cvjetne grmolike ruze, - divlje ruze, - polianta ruze i hibridi, - visokostabljasice, - velikocvjetne, - mnogocvjetne, - floribunda, - minijaturne ruze, - penjacice i divlje ruze i druge­Uvia svoju ulogu u zastiti okolineRazne vrste ruza Razne vrste gomoljastog, lukovicastog i rizomnog cvijea55Informativni ciljevi i sadrzaji­Zna nacin uzgoja u staklenicima, plastenicima i na otvorenom polju razlicitih vrsta cvijea za rezanje, karakteristicnih za podnebljeFormativni ciljevi Ucenik ­ Radi na vegetativnom i generativnom razmnozavanju karanfila ­ Proizvodi gomoljasto i lukovicasto cvijee ­ (Tulipan, Narcissus, Lilium, Hyacinthus, Gladiolus, Dahlia, Begonia i druge) ­ Proizvodi rizomno cvijee (Canna, Convalaria mayalis i druge) ­ Izrauje herbarijum ­ Njeguje cvjetne kulture ­ Pri proizvodnji primjenjuje savremene agrotehnicke mjere: ubrenje, obrada, navodnjavanje i druge ­ Za pojedine vrste cvijea, karakteristicne za podneblje odreuje: nacine proizvodnje, izbor tla, obradu i pripremu zemljista za sadnju, vrijeme sadnje, nacin sadnje i njege rasada ­ Uzgaja biljne vrste, karakteristicne za podneblje u: - staklenicima, - plastenicima i - na otvorenom polju razlicitih vrsta cvijea za rezanje­Socijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvodjenju­Stice osjeaj za lijepoBiljni materijal, karakteristican za podneblje­Aranziranje cvijea Upoznaje alat, pribor i pomoni materijal za aranziranjeUvjezbava rad sa alatima za aranziranje­Njeguje osjeanje za lijepoVoarske makaze, kalemarski noz, klijesta, ceki, pila, posude, zardinjere, jez za cvijee ili56Informativni ciljevi i sadrzajiFormativni ciljevi UcenikSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvodjenju kenzam, sito (skippo), sundjer za aranziranje (oazis), rambe ­ drzaci i druga pomona sredstva­ ­ ­Nabraja biljke koje se prirodno suse Nabraja biljke koje se vjestaci suse Zna postupke vjestackog susenja--Poznaje i razumije osnovne principe aranziranja Zna karakteristike razlicitih stilova aranziranja Zna razlicite nacine aranziranja saksijskog cvijea, buketa, vijenaca --Pronalazi i sakuplja cvjetove koje se prirodno osuse na maticnoj biljci Koristi razlicite metode vjestackog ­ Uvia ljepotu svog susenja biljnog materijala (vazdusno zanimanja susenje, susenje vruim vazduhom, susenje vodom, hemijskim sredstvima i presovanjem) Bira i koristi razlicite vrste svjezeg sezonskog cvijea i perena za izradu razlicitih kompozicija aranziranja Bira i koristi razliciti biljni materijal za izradu dekorativnih buketa od jedne, dvije ili vise vrsta cvijea Aranzira buket sa lukom Koristi rezano cvijee i zelenilo za - Razvija motivaciju za nova aranziranje vijenaca i suza saznanja Upotrebljava raznovrstan biljni materijal gdje dominira rezano cvijee (ruze, karanfili, gerberi, lale, hrizanteme, narcisi i drugo) za aranzitanje korpi Priprema buket za specijalne prilike ­ vjencanje Bira zardinjeru i odgovarajue lisne i cvjetno-dekorativne vrste za aranziranje saksijskog cvijeaVoarske makaze, kalemarski noz, klijesta, ceki, pila, posude, zardinjere, jez za cvijee ili kenzam, sito (skippo), sundjer za aranziranje (oazis), rambe ­ drzaci i druga pomona sredstva Biljni materijal: Tulipa, Gladiolus, Lupinus, Lilium, Narcisus, Anemone, Fortilaria, Dianthus i drugi57Informativni ciljevi i sadrzaji--Formativni ciljevi Ucenik - Pravi razlicite aranzmane ikebane - Pravi aranzman od svjezeg biljnog Zna razlicite stilove ikebane materijala Zna osnovne principe aranziranja - Pravi Chakei, tradicionalni, moderni, i ikebana (glavne grane SHIN, druge pejzazne aranzmane SOE i HIKAE) - Aranziranje suvog cvijea u stilu Zna pravila aranziranja svjezeg pravljenja ikebane cvijea u stilu pravljenja ikebana - Uvia uticaj cijene kostanja Zna pravila izrade pejzaznih komponenata, kvaliteta i uspjesnosti aranzmana (Chakei, poslovanja tradicionalni, moderni) - Radi aranzman u stilu ikebane u korpi, zidni, stoni, pejzaz, slike od presovanog materijala, aranzman za svecane vecereSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvodjenju Grane drvea i zbunja Puzavice Suv biljni materijal Orhideja, anturijuma, ruza, margarita, gerber, krin, sitno poljsko cvijee Kamakur ­ period: Mitsy ­ gusoki Mukomashi ­ period: Sendenso Hidejasi ­ period: Sen-noRikya Tokugava ­ period: ikebana Shoka XX vijek ­ skola OHARA stil MoribanaZastita bilja - Zna osnovne mjere zastite i mjere suzbijanja patogena, stetocina i korova - Zna konkretne mjere predostroznosti i bezbjednosti tretiranih biljaka, susjednih biljaka, radnika, korisnih organizama i okoline u cjelini od preduzetih odnosno nepreduzetih mjera zastite - Upoznaje najznacajnije bolesti i stetocine sadnog materijala­­Odreuje i sprovodi potrebne osnovne mjere zastite i mjere suzbijanja pojedinih patogena, stetocina i korova Pridrzava se pravila o bezbjednom radu-Razvija osjeanje odgovornosti za zastitu pri radu Uvia vaznost ocuvanja okolineSredstva za zastitu bilja Sredstva HTZ-­ ­ ­Sakuplja uzorke oboljelih biljaka (biljne organe) Prepoznaje bolesti na osnovu uocenih simptoma Uocava prisustvo stetocina na biljnimRazvija osjeanje brige prema biljkama kao zivim biimaInsektarijum Herbarijum biljnih bolesti Slike Video zapisi58Informativni ciljevi i sadrzaji­Navodi osnovna sredstva za zastitu bilja i objasnjava nacin pripreme rastvora za tretiranje­­Prepoznaje i objasnjava stetni uticaj pesticida na zdravlje ljudi i zagadjenje zivotne sredine Zna pravila o bezbjednom rukovanju sa pesticidimaFormativni ciljevi Ucenik organima ­ Priprema rastvor odredjene koncentracije i kolicine ­ Obavlja tretiranje sadnica pripremljenim rastvorom: prskanjem, orosavanjem, zalivanjem, zaprasivanjem ­ Pridrzava se pravila o bezbjednom radu ­ Primjenjuje pesticide prema datim uputstvima ­ Koristi zastitnu opremu pri radu: zastitno odijelo, masku, rukavice, cizme ­ Pravilno odlaze upotrebljenu ambalazu ­ Pridrzava se pravila o bezbjednom raduSocijalizacijski ciljevi UcenikSpecificnosti u izvodjenju­Razvija odgovornost za ocuvanje zivotne sredineMasine za zastitu Zastitna sredstva Dnevnik rada­Razvija osjeanje licne odgovornosti pri radu sa pesticidimaZastitna oprema595. Okvirni spisak literature i drugih izvora: Stilinovi, S.: Rasadnicarstvo, Zavod za udzbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2002. Vukievi, E., akonovi, F.: Dekorativna dendrologija, Zavod za udzbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2002. Tucovi, A., Simi, Z.: Ishrana bilja, Zavod za udzbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2002. Miladinovi, M.: Proizvodnja sadnog materijala, Zavod za udzbenike i nastavna sredstva Beograd, 2002. Savi, M., Vujadinovi V.: Poljoprivredna tehnika, Zavod za udzbenike i nastavna sredstva Beograd, 2002. Babovi, M., Sekuli, R.: Zastita bilja, Zavod za udzbenike i nastavna sredstva Beograd, 2002. 6. Materijalni uslovi za izvoenje nastave: Rasadnicarski objekti, plastenici i staklenici, alati, ureaji i pomona sredstva za rad; Masine za obradu zemljista, masine za pripremu zemljista, masine za njegu i zastitu bilja, masine za kalemljenje, pesticidi, pribor i alat za odrzavanje masina, sredstva za zastitu, makaze, kalemarski noz, mjerni ureaji, klijesta, ceki, pila, posude, zardinjere, drzaci za cvijee, sita, suneri za aranziranje i druga pomona sredstva. 7. Obavezni nacini provjeravanja i ocjenjivanja znanja: Najmanje jedna provjera stecenih vjestina, uz objasnjenje radnih operacija, u svakom klasifikacionom periodu; Dnevnik rada. 8. Uslovi za napredovanje ucenika i zavrsetak predmeta: Pozitivna ocjena na kraju skolske godine. 9. Profil strucne spreme nastavnika: Visoka strucna sprema: diplomirani inzenjer agronomije (opsti smjer), diplomirani inzenjer hortikulture, diplomirani inzenjer poljoprivrede (biljni smjer), diplomirani inzenjer pejzazne arhitekture. Dio programa koji se odnosi na poljoprivrednu tehniku: Visoka strucna sprema: diplomirani inzenjer agronomije (opsti smjer), diplomirani inzenjer poljoprivrede, diplomirani masinski inzenjer (smjer poljoprivredne masine). Polozen vozacki ispit najmanje B kategorije. Saradnik u nastavi: poljoprivredni tehnicar, sumarski tehnicar, tehnicar hortikulture. Polozen vozacki ispit najmanje B kategorije. Nastavnik koji realizuje dio casova koji se odnosi na voznju traktora, mora da ima polozen ispit instruktora voznje B ili C kategorije. 10. Povezanost predmeta Znanje Sastav i obrada zemljista ubrenje Proizvodnja sadnica vegetativnim i generativnim putem Priprema zemljista Proizvodnja sadnog materijala Primjena mjera njege rasada Izrada razlicitih vrsta aranzmana Zastita sadnog materijala, cvjetnih kultura i sadnica Povezanost sa predmetom Predmet Znanje Agrohemija sa pedologijom Obrazovanje i sastav zemljista ubriva Cvjearstvo Generativno razmnozavanje Rasadnicarstvo Vegetativno razmnozavanje Cvjearstvo Rasadnicarstvo Cvjearstvo Rasadnicarstvo Cvjearstvo Rasadnicarstvo Formiranje biljaka u rasadniku Vaenje i manipulacija sadnim materijalom Proizvodnja sadnica Aranziranje cvijea Zastita biljaka60ZAVRSNI ISPIT1. Ispitni katalog predmeta Rasadnicarstvo2. Ciljevi ispita Na ispitu se ocjenjuje: Usvajanje i razumijevanje teorijskih osnova tehnologije rasadnicarske proizvodnje, koje treba da omogue neposredan rad u tehnoloskim procesima rasadnicarske proizvodnje Osposobljenost za razumijevanje i samostalno korisenje tehnicke dokumentacije i strucne literature.-3. Standardi znanja koji se ocjenjuju na zavrsnom ispituSadrzaji Cinioci zivotne sredine Znanja i vjestine­ ­ ­ ­Rasadnik­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­Navodi zive i nezive cinioce rasta i njihovu ulogu u razvoju biljaka Obrazlaze, na primjeru, meusobnu zavisnost cinilaca sredine Analizira uticaj faktora (svjetlost, toplota, vlaga) na rast i razvoj biljaka Uocava najcese izvore zagaenja u svojoj sredini i njihov uticaj na biljke i zemljiste Obrazlaze namjenu rasadnika, vrste i izbor mjesta za rasadnike Objasnjava namjenu odjeljenja, polja, leja, puteva, staza Navodi podjelu rasadnika po vrsti i nacinu proizvodnje Objasnjava pojam sjemena i mogunost nabavke sjemena Navodi unutrasnje i spoljasnje osobine sumskog sjemena Objasnjava postupke ispitivanja spoljasnjih i unutrasnjih osobina sjemena Obrazlaze nacin branja i sakupljanja sjemena, vrijeme, alat i zastitna sredstva Objasnjava naknadno sazrijevanje sjemena, susenje i izdvajanje iz plodova, cuvanje i konzerviranje sjemena Razumije i obrazlaze karakteristike sjetve sjemena Objasnjava proces stratifikacije sjemena i pripreme sjemena za sjetvu Definise postupak pripreme sjemena za sjetvu (dezinfekcija, dezinsekcija i stimulacija) Razumije i obrazlaze radove za pojedine postupke: valjanje leja, malciranje, zalijevanje, zasjenjivanje, zastita od niskih temperatura, grada i drugih vremenskih nepogoda, prasenje, okopavanje i zastita od korova, plijevljenje, prorjeivanje, potkresivanje, podsijecanje korijena i prihranjivanje sadnica, vaenje, sortiranje i cuvanje sadnica Uocava sustinu i znacaj vegetativnog razmnozavanja u rasadniku Bira rezni materijal Utvruje uticaj spoljasnjih cinilaca za uspjesno razmnozavanje reznicama Odreuje nacine razmnozavanja za pojedine vrste biljaka Objasnjava karakteristike razmnozavanja dijeljenjem, zagrtanjem,Proizvodnja sadnica generativnim putemProizvodnja sadnica vegetativnim putem­ ­ ­ ­ ­61­ ­ ­ ­ ­ ­Vaenje i manipulacija sadnim materijalimOsnivanje rasadnika­ ­ ­ ­­Nabavka sjemena i ispitivanje kvaliteta­ ­ ­ ­ ­ ­ ­Proizvodnja sadnica cetinarskih vrsta­ ­­ ­ ­ ­ ­Proizvodnja sadnica lisarskih vrsta drvea­polaganjem, reznicama (zrelim i zelenim), odvaljenicama i korenovim reznicama Uporeuje karakteristike pojedinih nacina vegetativnog razmnozavanja Odreuje nacin pripreme plemke i podloge za pojedine nacine razmnozavanja Navodi radove u ozilistu i opisuje ih Za pojedine vrste biljaka predlaze nacine vaenja i manipulacije sadnicama zbunja i drveem Navodi kriterijume izbora mjesta za rasadnik Za zadate uslove odreuje mjesto, velicinu i oblik proizvodnog i neproizvodnog dijela rasadnika Sematski predstavlja izgled rasadnika, unutrasnju podjelu, ureenje i odjeljke po vrsti proizvodnje Uocava namjenu sijalista, ozilista, pikirista i odjeljka za formiranje skola sadnica, maticnjaka i drugih povrsina u rasadniku Objasnjava postupke odreivanja cistoe sjemena Objasnjava postupke odreivanja upotrebne vrijednosti i potrebne kolicine sjemena, postupak ispitivanja kontrole porijekla i kvaliteta sjemenske robe Navodi nacine sakupljanja sjemena, kriterijum izbor stabala i zbunova za sakupljanje sjemena, doba sazrijevanja i sakupljanja sjemena pojedinih vrsta Navodi i objasnjava spoljasnje osobine sjemena, koje ukazuju na kvalitet sjemena Obrazlaze postupak ispitivanja klijavosti sjemena i energiju klijanja sjemena (hemijskim metodama, probnim klijanjem) Objasnjava i analizira postupke naknadnog dozrijevanja, susenja i ispiranja sjemena za pojedine vrste Zna nacine poboljsanja svojstava sumskog drvea Objasnjava i analizira ulogu i znacaj cuvanja i konzerviranja sjemena Objasnjava i analizira ulogu i znacaj dezinfekcije i dezinsekcije, stimulacije i stratifikacije sjemena Prepoznaje cetinarsko drvee i siblje, zna njihove morfoloske osobine Uocava dekorativna i ekoloska svojstva pojedinih cetinarskih vrsta Navodi faze u proizvodnji sadnica pojedinih cetinarskih vrsta, nacinom zastite zasijanih povrsina i biljaka u rasadniku i postupke vaenja i manipulaciju sa sadnicama Objasnjava mogunost primjene pojedinih cetinarskih vrsta na zelenim povrsinama Uporeuje nacine proizvdonje sadnica na klasican nacin i kontejnerskom proizvodnjom Crta kartu rasadnika i obiljezava leje i polja u rasadniku Slikovito prikazuje sadnice u razlicitim godinama starosti Za pojedne vrste utvruje vrijeme sjetve, nabavku i pripremu sjemena za sjetvu, pripremanje polja, leja i brazdica za sjetvu, dubinu i nacin sjetve, potrebnu kolicinu sjemena za sjetvu, zastitu zasijanih povrsina prije klijanja, njegu i zastitu biljaka u rasadniku, vaenje, sortiranje i cuvanje izvaenih sadnica do sadnje, rasaivanje biljaka Prepoznaje vrste i zna morfoloske osobine pojedinih vrsta lisarskog drvea i siblja62­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­Proizvodnja sadnica zbunja­ ­­ ­ ­ ­Bolesti i stetocine biljnih vrsta­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­Korovi­ ­ ­ ­Uocava dekorativna i ekoloska svojstva pojedinih vrsta lisarskog drvea i siblja Uporeuje nacine proizvodnje sadnica Slikovito prikazuje sadnice u razlicitim godinama starosti Navodi faze u proizvodnji sadnica pojedinih vrsta lisarskog drvea i siblja Za pojedne vrste navodi vrijeme sjetve, nabavku i pripremu sjemena za sjetvu Za pojedne vrste navodi nacin pripremanja polja, leja i brazdica za sjetvu, dubinu i nacin sjetve, potrebnu kolicinu sjemena za sjetvu Za pojedne vrste navodi nacin zastite zasijanih povrsina prije klijanja, njegu i zastitu biljaka u rasadniku Za pojedne vrste navodi nacin vaenja, sortiranja i cuvanja izvaenih sadnica do sadnje, rasaivanje biljaka Zna karakteristike lisarskog drvea, siblja, zbunja, morfoloske osobine vrsta Objasnjava tehnologiju i faze u proizvodnji sadnica zbunja, nacine zastite zasijanih povrsina i biljaka u rasadniku i postupke vaenja i dalju manipulaciju sa sadnicama Uocava dekorativna i ekoloska svojstva pojedinih vrsta Procjenjuje mogunost primjene pojedinih vrsta sadnica zbunja na zelenim povrsinama Crta kartu rasadnika i obiljezava leje i polja u rasadniku Za pojedne vrste utvruje vrijeme sjetve, nabavku i pripremu sjemena za sjetvu, pripremanje polja, leja i brazdica za sjetvu, dubinu i nacin sjetve, potrebnu kolicinu sjemena za sjetvu, zastitu zasijanih povrsina prije klijanja, njegu i zastitu biljaka u rasadniku, vaenje, sortiranje i cuvanje izvaenih sadnica do sadnje, rasaivanje biljaka Unosi podatke o biljkama i izvrsenim radovima u knjigu evidencije Navodi i objasnjava najcese bolesti ponika i mladica, bolesti korjena, bolesti stabla i grana, bolesti lisa i cetinara, trulez stabla Navodi stetocine sadnog materijala Navodi i objasnjava najcese bolesti i stetocine dendroloskih vrsta Analizira vezu pojave i razvoja oboljenja i klimatskih i edafskih uslova Razlikuje zdravo i bolesno stablo biljke Prepoznaje simptome bolesti dendroloskih vrsta Uvia mjesto prirodne otpornosti i selekcije na otpornost i tolerantnost u rastu i razvoju biljaka Analizira i obrazlaze uticaj insekata, puzeva, pauka, glodara i drugih biljnih stetocina na rast i razvoj biljaka Uocava vrste promjena koje izazivaju stetocine kod biljaka Uporeuje normalno i osteeno stanje biljaka Ocjenjuje postupanje covjeka u odnosu na zastitu zemljista i atmosfere Nabraja vrste i grupe korova i opisuje tipove stetnog djelovanja korova Opisuje nacin razmnozavanja i rasprostiranja korova i uslove okoline Uocava uticaj korova na rast i razvoj biljaka, vrste promjena koje izazivaju korovi kod biljaka Ocjenjuje postupanje covjeka u odnosu na zastitu zemljista i atmosfere63­Pesticidi­ ­ ­ ­ ­­ ­Nabraja i objasnjava podjelu pesticida prema namjeni, nacinu djelovanja, mjestu i nacinu primjene Zna osobine pesticida sa razlicitih stanovista Razumije pojmove otrovnosti, opasnosti, karence, tolerance Navodi mjere predostroznosti pri rukovanju i primjeni pesticida Opisuje sredstva zastite ljudi i nacine korisenja Uporeuje osnovne karakteristike i namjenu fungicida, insekticida, herbicida, baktericida, avicida, limacida, akaricida, nematocida, rodenticida i drugih pesticida Uocava odnos potrebe i rizika primjene pesticida, efekte pesticida na okolinu Tumaci uputstva za primjenu pesticida4. Tip ispita Ocjenjuju se usmeni odgovori ucenika. Pitanja se daju na ispitnim listiima. Nastavnik / aktiv formulise pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja, datih u ispitnom katalogu. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja, kombinovana po slozenosti na odgovarajui nacin ­ da budu iz razlicitih taksonomskih kategorija i iz razlicitih tematskih oblasti. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. Usmeni ispit traje najvise 20 minuta. Ocjenu na usmenom ispitu, na predlog ispitivaca, definise ispitna komisija. 5. Dozvoljena pomagala Biljni materijal (svjez i konzerviran), slike, modeli, sheme. 6. Literatura i drugi izvori Za kandidate su preporuceni literatura i drugi izvori data u katalogu znanja i godisnjem planu rada nastavnika.1. Ispitni katalog predmeta Cvjearstvo642. Ciljevi ispita Na ispitu se ocjenjuje: Usvajanje i razumijevanje teorijskih osnova tehnologije cvjearske proizvodnje, koje treba da omogue neposredan rad u tehnoloskim procesima proizvodnje. ­ Osposobljenost za razumijevanje i samostalno korisenje tehnicke dokumentacije i strucne literature.­3. Standardi znanja koji se ocjenjuju na zavrsnom ispituSadrzaji Klimatski i edafski faktori faktori Znanja i vjestine ­ Razlaze i ocjenjuje ulogu temperature, svjetlosti, vode i vazduha na rast i razvoj biljaka ­ Objasnjava vezu cinilaca sredine i razvoja cvjetnih kultura ­ Objasnjava vezu klimatskih faktora i razvoja cvjetnih kultura ­ Navodi sastavne elemente zemljista i obrazlaze uticaj pojedinih elemenata na rast i razvie biljke ­ Navodi karakteristike pojedinih vrsta cvjearske zemlje: kompost, treset, pijesak, perlistiropor, gotove fabricke smjese zemljista ­ Zna karakteristike i namjenu pojedinih vrsta ubriva ­ Objasnjava vrste, karakteristike i namjenu zastienih prostora ­ Objasnjava vrste i karakteristike: leja - toplih i hladnih , plastenika, staklenika ­ Uporeuje karakteristike toplih i hladnih leja ­ Navodi karakteristike sjemena ­ Zna karakteristike generativnog razmnozavanja biljnih vrsta ­ Zna karakteristike vegetativnog razmnozavanja biljnih vrsta ­ Razlikuje unutrasnje i spoljasnje karakteristike sjemena ­ Odreuje elemente sjetve (vrijeme, nacin i dubina sjetve, kolicina sjemena za sjetvu) ­ Razlaze faze generativnog razmnozavanja: sjetva sjemena, njega ponika, zalivanje, zasjenjivanje, provjetravanje, pikiranje, plijevljenje, okopavanje, prihranjivanje ­ Obrazlaze tehnologiju proizvodnje rasada vegetativnim razmnozavanjem: poludrvenastim, drvenastim i lisnim reznicama ­ Obrazlaze tehnologiju proizvodnje rasada vegetativnim razmnozavanjem: margotiranjem, dijeljenjem bokora ­ Obrazlaze tehnologiju proizvodnje rasada vegetativnim razmnozavanjem kalemljenjem ­ Obrazlaze tehnologiju proizvodnje rasada vegetativnim razmnozavanjem: lukovicama, gomoljima i rizomima ­ Razvrstava vrste cvijea prema trajanju razvia od sjetve sjemena do sazrijevanja novog sjemenaSastavni elementi zemljistaProizvodne karakteristike zastienih prostora RazmnozavanjePodjela cvjetnih kultura prema trajnosti65Jednogodisnje cvijee­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­Dvogodisnje cvijee­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­Trajnice­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­Navodi osnovne vrste i karakteristike jednogodisnjeg cvijea Navodi nacine proizvodnje jednogodisnjeg cvijea Objasnjava karakteristike jednog od nacina proizvodnje cvijea Objasnjava nacine proizvodnje jednogodisnjeg cvijea, Objasnjava izbor tla, obradu i pripremu zemljista za sjetvu i sadnju jednogodisnjeg cvijea, Objasnjava vrijeme sjetve sadnje, nacin sadnje i njege nasada jednogodisnjeg cvijea, Objasnjava zastitu jednogodisnjeg cvijea Prepoznaje pojedine cvjetne vrste Bira vrste cvijea iz ove grupe koje se koriste u ozelenjavanju naselja u vidu razlicitih cvjetnih kompozicija (za uljepsavanje trgova, trotoara, prilaza zgradama, terasa, balkona i druge namjene) Prepoznaje simptome nepravilne njege Navodi osnovne vrste i karakteristike dvogodisnjeg cvijea Navodi nacine proizvodnje dvogodisnjeg cvijea Objasnjava karakteristike jednog od nacina proizvodnje cvijea Objasnjava izbor tla, obradu i pripremu zemljista za sjetvu i sadnju dvogodisnjeg cvijea Objasnjava vrijeme sjetve sadnje, nacin sadnje i njege nasada dvogodisnjeg cvijea Objasnjava zastitu dvogodisnjeg cvijea Prepoznaje pojedine cvjetne vrste Bira vrste cvijea iz ove grupe koje se koriste u ozelenjavanju naselja u vidu razlicitih cvjetnih kompozicija Prepoznaje simptome nepravilne njege Radi determinaciju dvogodisnjeg cvjetnih vrsta raspoznaje osnovne i posebne karakteristike vrsta ove familije Uocava osnovne morfoloske i dekorativne karakteristike vrsta pojedinacno po familijama Sastavlja liste razlika i zajednickih osobina jednogodisnjeg i dvogodisnjeg cvijea Navodi osnovne vrste I odlike trajnica raspoznaje opste karakteristike perene, dekorativne osobine i odnos prema spoljasnjim uslovima sredine Navodi nacine proizvodnje trajnica Objasnjava karakteristike jednog od nacina proizvodnje trajnica Objasnjava izbor tla, obradu i pripremu zemljista za sjetvu i sadnju trajnica Objasnjava vrijeme sjetve sadnje, nacin sadnje i njege nasada trajnica Objasnjava zastitu trajnica od mraza Prepoznaje pojedine cvjetne vrste Bira vrste cvijea iz ove grupe koje se koriste u ozelenjavanju naselja Navodi vrste po fizikalijama Raspoznaje i uocava karakteristike perena, prema dekorativnim svojstvima Prepoznaje simptome nepravilne njege Determinise perene­Lukavicasto i gomoljasto cvijee­ ­ ­Navodi osnovne vrste I odlike lukavicastog i gomoljastog cvijea Zna nacine proizvodnje lukavicastog i gomoljastog cvijea Uporeuje karakteristike proljenih i ljetnjih lukovicasto ­66­ ­ ­ ­ ­ ­Rizomo cvijee­ ­ ­ ­ ­ ­Loncanice (saksijsko cvijee)­ ­ ­ ­ ­ ­ ­Kaktusi­ ­ ­ ­gomoljastih cvjetnih vrsta Objasnjava izbor tla, obradu i pripremu zemljista za sadnju lukovicasto ­ gomoljastih cvjetnih vrsta Objasnjava vrijeme sadnje, nacin sadnje, njege i zastitu rasada lukovicasto ­ gomoljastih cvjetnih vrsta Raspoznaje vrste po familiji, primjeni u praksi, nacine razmnozavanja, gajenja, korisenja Uporeuje karakteristike bastenske vrste i sobno saksijske vrste lukavicastog i gomoljastog cvijea Uocava specificnosti proizvodnje lukavicastog i gomoljastog cvijea Prepoznaje simptome nepravilne njege lukovicasto ­ gomoljastih cvjetnih vrsta Navodi osnovne vrste i odlike rizomnog cvijea Zna nacine proizvodnje rizomnog cvijea Objasnjava izbor tla, obradu i pripremu zemljista za sadnju rizomnog cvijea Objasnjava vrijeme sadnje, nacin sadnje, njege i zastite rasada rizomnog cvijea Raspoznaje vrste po familiji, primjenu u praksi, nacine razmnozavanja, gajenja, korisenja Uocava specificnosti proizvodnje rizomnog cvijea Prepoznaje simptome nepravilne njege rizomnog cvijea Navodi osnovne vrste loncanica i njihov znacaj Navodi uslove uzgoja loncanica: temperatura, svjetlost, voda i vrste zemljista Navodi najvaznije saksijske (sobne) cvjetno dekorativne vrste I njihove karakteristike Navodi najvaznije lisno-dekorativne vrste saksijskog cvijea I njegove karakteristike Prepoznaje simptome nepravilne njege Uocava specificnosti uzgoja pojedinih vrsta loncanica Za zadate biljne vrste, odreuje nacin zalivanja, prihranjivanja, razmnozavanje, presaivanje, orezivanje, smjestaj, izbor posude Navodi osnovne vrste kaktusa, njihov znacaj i uslove uzgoja Proucava i raspoznaje opste karakteristike kaktusa, dekorativne osobine i odnos prema spoljasnjim uslovima sredine Uocava specificnosti proizvodnje kaktusa Prepoznaje simptome nepravilne njege674. Tip ispitaUsmeno: Nastavnik /aktiv formulise pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja, datih u ispitnom katalogu. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja, kombinovana po slozenosti na odgovarajui nacin, da budu iz razlicitih taksonomskih kategorija i iz razlicitih tematskih oblasti . Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. Usmeni ispit traje najvise 20 minuta. Ocjenu na usmenom ispitu, na predlog ispitivaca, formira ispitna komisija. 5. Dozvoljena pomagala Fotografije, slike, modeli, crtezi, herbariziran i svjez biljni materijal . 6. Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporucena literatura i drugi izvori data u katalogu znanja i godisnjem planu rada nastavnika.Ispitni katalog prakticnog dijela zavrsnog ispita - prakticni rad1. Ciljevi ispitaNa ispitu se ocjenjuje: stepen prakticne osposobljenosti na profesionalnom podrucju, povezanost strucnoteoretskih i prakticnih znanja, odgovarajui pristup i izbor tehnoloskih postupaka prilikom obavljanja zadataka Rasadnicara-cvjeara, postovanje propisa iz oblasti zastite na radu i zastite okoline, racionalno korisenje energije, materijala, vremena.2. Uputstvo za sprovoenje zavrsnog ispitaIspitni zadatak izrade sa odbranom obuhvata samostalnu izradu izradka, koja se ocjenjuje. Zadatak za ispitni rad se moze odabrati, kombinovati i/ili prilagoditi iz predlozenog spiska zadataka. Navedeni radovi/ usluge/proizvodi nastavnicima sluze kao vodic o primjerenosti i tehnoloskim zahtjevima pojedine vrste proizvoda ili usluga. Ispit mora da potvrdi osposobljenost kandidata za poslove definisane standardima, njegovu preciznost u poznavanju i pridrzavanju standarda kvaliteta u radu. Ispitne radove odreuje ispitna komisija.68Kandidat treba da sve operacije u radu prilikom prakticnog rada obavi samostalno, a pomo je dozvoljena samo kao pasivno ucestvovanje.3. Znanja koja se ocjenjuju na zakljucnom ispitu i trajanje ispitaPrilikom prakticnog dijela ispita ocjenjuju se znanja i vjestine dobijene u toku procesa obrazovanja i to: samostalan rad na prakticnim poslovima i zadacima sa odbranom, uz odgovarajuu tehnicko-tehnolosku dokumentaciju. Priprema i izrada prakticnog rada traje do 4 sata. Usmeni odgovori (odbrana) traje najvise 20 minuta. Sadrzaj ispitnih zadataka odreuje se na osnovu okvirnog spiska zadataka, njihovom detaljnom razradom, kombinovanjem i prilagoavanjem, datog u ispitnom katalogu. Na osnovu njega nastavnici definisu konkretne, pojedinacne zadatke, koji treba da su izjednaceni po tezini za sve ucenike, usaglaseni izmeu nastavnika strucno-teorijskih predmeta i prakticne nastave sa tehnologijom zanimanja. Ispitni odbor za svaki pojedinacni zadatak propisuje uslove rada ­ da li se kompletan zadatak radi pred komisijom ili je zadatak mogue do odreene faze, uz odgovarajuu tehnicko-tehnolosku dokumentaciju, uraditi prije ispita. U tom slucaju se zavrsetak zadatka radi na samom ispitu. Ako se dio zadatka radi prije ispita, clan Ispitnog odbora treba da ima uvid u tok rada. Tehnicko-tehnoloska dokumentacija radi se pod nadzorom mentora, kao i sam zadatak, sto mentor garantuje svojim potpisom.4. Spisak radova/ usluga za prakticni dio zavrsnog ispitaPoslovi i zadaci/ rad/usluga/proizvod Uzimanje uzorka za hemijsku analizu zemljista Osnovna i dopunska obrada zemljista ubrenje Upotreba prikljucnih ureaja i alata Priprema sredstava za zastitu Opis, tehnoloski zahtjevi­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­Sprovoenje razlicitih nacina vegetativnog razmnozavanja biljakaBira ogovarajui nacin uzimanja uzoraka, sredstva i alate Uzima uzorak Izvodi osnovnu obradu zemljista Izvodi dopunsku obradu zemljista Odreuje odgovarajuu tehniku Priprema potrebne alate i ureaje, odmjerava kolicinu za zadatu povrsinu i kulturu Radi sa ureajima i alatima, pri cemu postuje tehnoloske zahtjeve gajene kulture i sigurnost u radu Bira sredstvo Izracunava koncentraciju, odmjerava potrebnu kolicinu Priprema ureaj, nanosi preparat na biljku (rucno, masinski) Postuje pravila bezbjednog rada Priprema zemljiste za sjetvu Imajui u vidu izabrano sjeme, izvodi pravilan nacin sjetve Etiketira Obavlja mjere njege u sjemenistu do nicanja Njeguje sejance do pikiranja Pikira sejance69Odrzavanje i njega biljaka na stalnim zasadima Odrzavanje i njega rezanog cvijea, loncanica, ikebana i drugih biljnih vrsta­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­­ ­ ­ ­ ­ ­ ­Priprema elemenata i podloge za aranziranje Izvoenje cvjetnih dekoracijaPriprema biljaka za prodaju­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­Unistavanje stetocina i korovaNjeguje biljke u pikiristu Rasauje sejanice u rastilo i njeguje ih Proizvodi vegetativne podloge na jedan od nacina Priprema reznice za oziljavanje Njeguje oziljene reznice Priprema podloge za kalemljenje Obavlja rucno i masinsko kalemljenje Obavlja neophodne mjere njege biljaka U zavisnosti od vrste biljke, odreuje nacin njege Pokazuje nacin zastite od mraza, orezivanje, okopavanje, prihranjivanje, zastita od bolesti i stetocina, postavljanje oslonaca i drugo Reze cvijee Izvodi obradu mjesta rezanja Bira odgovarajui preparat za produzetak trajanja biljke/poboljsanje rasta Prihranjuje i zaliva biljku, uz postovanje karakteristika biljke Postuje pravila bezbjednog rada Priprema na odgovarajui nacin cvjetove, zelenilo i pomona sredstva za aranziranje Radi osnove za vijenac ili aranzman ili kompoziciju, uz postovanje nacela oblikovanja Crta skicu Bira tehniku izvedbe Priprema osnovni i pomoni materijal za aranziranje Radi dekoracije za razlicite namjene Odreuje cijenu proizvoda Bira odgovarajue biljke za prodaju, imajui u vidu njenu zrelost Izvodi pravilnu tehniku iskopa Etiketira ih Odreuje vrijednost biljke Priprema biljku za transport Prepoznaje bolesti i stetocine na biljci Odreuje odgovarajui pesticid Izracunava potrebnu koncentraciju odnosno dozaciju Priprema potrebnu kolicinu rastvora za unistavanje stetocine ili korova Postuje pravila bezbjednog rada705. Ocjenjivanje znanja i vjestinaIspitni odbor priprema kriterijume za ocjenjivanje. U sljedeoj tabeli dat je predlog za udio pojedinih elemenata pri izradi zadataka u konacnoj ocjeni: Oblast ocjenjivanja Priprema i planiranje Kvalitet izvoenja zadatka Tehnicka dokumentacija Odbrana Ukupno Udio 15 50 15 20 100Kandidat je ocijenjen sa ocjenom nedovoljan ako je pri izradi rada nezainteresovan, nesamostalan, potrebna mu je stalna pomo nastavnika ili clana komisije, cak i pri rjesavanju jednostavnih problema, krsi propise o zastiti na radu, radne postupke operacije izvodi nepravilno i neodgovarajuim redosljedom, upotreba materijala je mnogo vea od potrebne i predvieno vrijeme za rad prekoracuje za vise od 20%.6. Dozvoljena pomagalaPrilikom prakticnog dijela zakljucnog ispita dozvoljena su sljedea pomagala: masine, orua, alati, pomona sredstva za aranziranje, ukrasni dopunski materijali, slikovni materijal i drugi pomoni materijali u skladu sa katalogom znanja, prirucnici, udzbenici, katalozi proizvoaca opreme, dnevnik rada prakticne nastave sa tehnologijom zanimanja.7. Literatura i drugi izvoriZa ucenike je preporucena literatura i drugi izvori objavljena u godisnjem katalogu udzbenika za strucne skole za pojedinu skolsku godinu, koji izdaje nadlezna ustanova, u katalogu znanja i godisnjem planu rada nastavnika. OBAVEZNI NACINI PROVJERAVANJA ZNANJA R. br. 1. 2. 3. 4. 5. Naziv predmeta Agrohemija sa pedologijom Rasadnicarstvo Cvjearstvo Preduzetnistvo Prakticna nastava sa tehnologijom zanimanja Obavezni nacini provjeravanja znanja Usmeno i pismeno Usmeno i pismeno Usmeno i pismeno Usmeno i pismeno Ocjena prakticnog rada na casovima prakticne nastave sa tehnologijom zanimanja i razumijevanje zadataka, dnevnik rada71USLOVI ZA NAPREDOVANJE I ZAVRSETAK OBRAZOVNOG PROGRAMA U redovnom obrazovanju ucenici napreduju u visi razred ako su iz svih predmeta tekue godine postigli prelaznu ocjenu i prilozili potvrdu o obavljenoj profesionalnoj praksi. Za zavrsetak srednjeg strucnog obrazovanja u trogodisnjem trajanju - obrazovni program Rasadnicar-cvjear ­ potrebno je zavrsiti posljednju godinu obrazovanja sa pozitivnim ocjenama iz svih predmeta, odraditi sve slobodne aktivnosti i profesionalnu praksu (ukoliko se prakticna nastava realizuje u skoli) i zavrsni ispit. Zavrsni ispit se sastoji iz: pismenog ispita iz maternjeg jezika i knjizevnosti, usmenog ispita iz predmeta Rasadnicarstvo ili Cvjearstvo, po izboru ucenika i prakticnog rada sa odbranom. O tipu ispita iz maternjeg jezika i knjizevnosti odluku donosi nadlezna ustanova odnosno tijelo. Za predmete Rasadnicarstvo ili Cvjearstvo standardi znanja, razvrstani po taksonomskim stepenima i nacin provjeravanja dati su u ispitnim katalozima. Uslov za izlazak na zavrsni ispit je prilozen ovjeren dnevnik rada prakticne nastave sa tehnologijom zanimanja od sva tri razreda. NACIN PRILAGOAVANJA UCENICIMA SA POSEBNIM POTREBAMA U skladu sa zakonskom regulativom o usmjeravanju djece sa posebnim potrebama, koji donosi MPIN, skola treba da izradi individualni program realizacije obrazovnog programa. Individualni program omoguava prilagoeno izvoenje nastave kako bi ucenici dostigli propisane standarde znanja u svim predmetima.NACIN PRILAGOAVANJA PROGRAMA OBRAZOVANJU ODRASLIH Programi iz strucnog obrazovanja koji su pripremljeni za mlade, izvode se i za odrasle u skladu sa Osnovama za prilagoavanje izvoenja obrazovnih programa u obrazovanju odraslih. Iz nastavnog plana se izostavljaju predmeti fizicko vaspitanje i slobodne aktivnosti, koji time prestaju da budu uslov za zavrsetak obrazovanja. Skola je obavezna da odraslima ponudi sportske aktivnosti u koje se oni mogu dobrovoljno ukljuciti. Skola radi prilagoen program prakticnog obrazovanja, u skladu sa dokumentom Osnove za prilagodjavanje obrazovnih programa obrazovanju odraslih. Za odrasle ne vaze uslovi za napredovanje koji su odreeni u programima za mlade, nego uslovi koje utvrdi skola, u planu izvoenja obrazovnog programa za odrasle. Provjeravanje znanja izvodi se putem ispita, pri cemu se uzimaju u obzir nacini provjeravanja znanja (usmeno, pismeno, vjezbe, prakticni rad) odreeni obrazovnim programom.72PROFIL STRUCNE SPREME NASTAVNIKA I STRUCNIH SARADNIKA R. br. Naziv predmeta Izvoac nastave Strucna sprema Profil strucne spreme ­ podrucje radaDiplomirani inzenjer agronomije Diplomirani inzenjer poljoprivrede, biljni smjer, Diplomirani inzenjer ratarstva i povrtarstva, Diplomirani inzenjer voarstva i vinogradarstva, Diplomirani inzenjer hortikulture, Diplomirani inzenjer pejzazne arhitekture, Diplomirani inzenjer sumarstva Diplomirani inzenjer agronomije Diplomirani inzenjer poljoprivrede, biljni smjer, Diplomirani inzenjer hortikulture, Diplomirani inzenjer pejzazne arhitekture, Diplomirani inzenjer sumarstva Diplomirani inzenjer hortikulture, Diplomirani inzenjer pejzazne arhitekture, Diplomirani inzenjer sumarstva, Diplomirani inzenjer poljoprivrede, biljni smjer Diplomirani ekonomista, Diplomirani inzenjer hortikulture, Diplomirani inzenjer sumarstva, Diplomirani inzenjer poljoprivrede, biljni smjer Diplomirani inzenjer agronomije, Diplomirani inzenjer poljoprivrede (biljni smjer), Diplomirani inzenjer hortikulture, Diplomirani inzenjer pejzazne arhitekture, diplomirani inzenjer sumarstva. Dio programa koji se odnosi na poljoprivrednu tehniku: Visoka strucna sprema: diplomirani inzenjer agronomije (opsti smjer), Diplomirani inzenjer poljoprivrede, Diplomirani masinski inzenjer (smjer poljoprivredne masine), polozen vozacki ispit najmanje B kategorije; Za casove koji se odnose na voznju traktorom instruktor voznje B ili C kategorije. Poljoprivredni tehnicar, sumarski tehnicar ili tehnicar hortikulture uz polozen vozacki ispit najmanje B1.Agrohemija sa pedologijomNastavnikvisoka2.RasadnicarstvoNastavnikvisoka4.CvjearstvoNastavnikvisoka5.PreduzetnistvoNastavnikvisokaNastavnikvisoka6.Prakticna nastava sa tehnologijom zanimanjaSaradnik u nastavisrednja73R. br.Naziv predmetaIzvoac nastaveStrucna spremaProfil strucne spreme ­ podrucje rada kategorije.OBLIK ORGANIZACIJE IZVOENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA Obrazovni program se izvodi u skolskom obliku. BROJ CASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE R.br.1.Naziv predmeta Agrohemija sa pedologijomRazredI IUkupno casova72 36 72 66 72 99 33 468 612 561Vrste nastave T72 36 72 66 72 99VPBroj casova kod kojih se odjeljenje dijeli na grupe T V P2.Rasadnicarstvo Cvjearstvo PreduzetnistvoII III II III III I3. 4.72 108 99396 504 462396 casova - 17ucenika u grupi5.Prakticna nastava sa tehnologijom zanimanja489 casova - 17 II IIIucenika u grupi i 15 casova - po jedan ucenik462 casa 12 ucenika u grupiT - teorijska nastava, V - vjezbe, P- prakticna nastava74PROFESIONALNA PRAKSA Opsti ciljevi profesionalne prakse: Upoznavanje ucenika sa materijalima, elementima i alatima koji se koriste u cvjearstvu i rasadnicarstvu; ­ Sticanje prakticnih znanja i vjestina neophodnih za rad u radnom procesu; ­ Povezivanje znanja stecenih kroz strucno-teorijske predmete sa prakticnim zadacima u cvjearstvu i rasadnicarstvu u realnim radnim uslovima; ­ Osposobljavanje ucenika za preduzimanje mjera higijensko-tehnicke zastite na radu.­Ucenici I i II razreda nakon zavrsetka nastavne godine obavljaju profesinalnu praksu u trajanju od po 10 dana, u skladu s nastavnim planom. Profesinalna praksa se izvodi u preduzeima koja se bave rasadnicarsko-cvjearskom proizvodnjom. Za izradu programa profesionalne prakse i njenu realizaciju zaduzena je skola. Program profesionalne prakse treba da bude u korelaciji sa programima strucnoteorijskih predmeta i prakticne nastave sa tehnologijom zanimanja. O realizaciji programa profesionalne prakse ucenik je obavezan da vodi dnevnik profesionalne prakse. U dnevniku ucenik, po danima, upisuje sadrzaje rada, a potrebno je priloziti i skice, seme ili druge elmente tehnolosko-tehnicke dokumentacije. Dnevnik profesinalne prakse potpisuje lice zaduzeno za realizaciju programa. Podatke o profesionalnoj praksi (ime i prezime ucenika, mjesto i vrijeme izvoenja prakse) evidintiraju se u posebnim rubrikama u odjeljenjskim knjigama. Profesionalna praksa se ne ocjenjuje, ali je uslov za zavrsetak razreda. SLOBODNE AKTIVNOSTI Slobodne aktivnosti ucenika su sastavni dio nastavnog plana i obrazovnog programa. Koncepcija slobodnih aktivnosti zasniva se na tome, da sa jedne strane doprinesu rastereenju ucenika, a sa druge strane da upotpune njihova znanja. Program slobodnih aktivnosti radi skola, polazei od utvrenog broja casova u nastavnom planu (u I i II razredu po 36 casova, a u III razredu 33 casa), sastavni je dio godisnjeg plana rada skole. Uspjesnost ucenika na slobodnim aktivnostima se ne ocjenjuje, ali su ucenici obavezni da realizuju sadrzaje slobodnih aktivnosti, kao uslov za zavrsetak razreda.U izradi kataloga znanja za obrazovni program Rasadnicar - cvjear ucestvovali su:Agrohemija sa pedologijom - Tomi Snezana, Despotovi Danijela, JU Srednja Poljoprivredna skola, Bar Cvjearstvo - Balevi Zorica, JU Srednja skola «Vukadin Vukadinovi» Berane75Rasadnicarstvo - Tomi Snezana, Despotovi Danijela, JU Srednja Poljoprivredna skola, Bar, Mustafi Sabahudin, Srednja skola Tuzi Prakticna nastava sa tehnologijom zanimanja - Jeli Darko, Tomi Snezana, Tomi Veljko, Despotovi Danijela, JU Srednja Poljoprivredna skola, Bar, Balevi Zorica, JU Srednja skola «Vukadin Vukadinovi» Berane Koordinacija Zora Bogievi, SCO, Podgorica76`

76 pages

#### Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

321733