Read Vi%E1%BB%87t_Nam--2008[1] text version

Xin

Bài vi t cho H i Th o Hè t i Nha Trang. ây là b n th o ch th o lu n t i H i Th o. ng trích d n ho c link, vì tác gi s tu ch nh sau h i th o. _________________________

Vi t Nam: Làm gì

tránh kh ng ho ng?

Tr n Qu c Hùng 7/2008 Trong sáu tháng u nm 2008, tr ng thái kinh t v mô Vi t Nam b m t cân i m t cách nghiêm tr ng. L m phát lên t i 26,8% trong tháng Sáu so v i cùng k nm tr c. Cân thanh toán thng m i thi u h t 14,8 t ôla M trong sáu tháng u nm­­hay g n 30 t n u nhân lên cho c nm, tng ng v i 37% GDP. Ch s th tr ng ch ng khoán VNI s t kho ng 50% t u nm cho t i nay. Trên th tr ng t giá k h n không chuy n giao (NDF), gi i u t qu c t c oán ng ti n VN (VN ) s m t giá kho ng 20% trong 12 tháng t i1. Sau nhi u nm tng tr ng liên t c m c cao, t i sao n n kinh t VN b m t cân i nhanh chóng nh v y? ây là tr ng h p cá bi t hay c nh ng chung c a nhi u n c th tr ng m i n i khác? Làm gì tránh kh ng ho ng? I. B i c nh th gi i Sau cu c suy thoái ng n và nh nm 2001 M , kinh t th gi i ã tng tr ng nhanh và n nh­­GDP th c tng trung bình 4,5% m t nm trong 6 nm sau ó. GDP c a các n c th tr ng m i n i (emerging markets) ã tng nhanh hn nhi u, trung bình 6,7% m t nm. L m phát các n c này l i gi m xu ng rõ r t, t su t trung bình 53,5% hàng nm trong giai o n 1988-1997 xu ng còn 5,5% trong 6 nm qua. Cân thanh toán vãng lai i ngo i (current account) cng c i thi n, t ch thi u h t tr m tr ng trong nh ng th p k tr c tr thành th ng d khá l n t nm 2000 cho t i nay. Cân thanh toán v n (capital account) cng th ng d vì doanh nghi p và qu u t qu c t xô u t vào các n c th tr ng m i n i­­c u t tr c ti p l n u t danh m c (portfolio investment). Nói chung 6 nm v a qua có th xem là giai o n hoàng kim c a n n kinh t th gi i, và nh t là c a các n c th tr ng m i n i, k c các n c ang phát tri n châu Phi. Th nhng tình hình phát tri n kinh t m t cách l c quan các n c th tr ng m i n i trong m t th i gian dài k l c nh th ã t n d ng kh nng s n xu t d th a, tng tr ng quá tãi, d n n s hâm nóng n n kinh t và gây ra tình tr ng m t cân i nh hi n nay nhi u n c.

1 NDF hay Non-Deliverable Forward­­là th tr ng trao i các giao kèo gi a các ng i u t n c ngoài, theo ó ng i bán cam k t thanh toán b ng USD cho ng i mua trong th i i m 1, 3, 6, hay 12 tháng s p t i theo t giá h i oái ã c th a thu n. Th tr ng này th ng ho t ng trong hoàn c nh ng ti n c a m t n c cha c chuy n i t do. Nó ph n ánh k v ng c a gi i u t qu c t v t giá h i oái c a m t n c th tr ng m i n i.

1

H qu quan tr ng nh t c a s tng tr ng nói trên, nh t là s tng tr ng GDP trên u ng i các n c th tr ng m i n i, là t ng c u trên th gi i v d u thô và lng th c tng nhanh, m c dù s tng tr ng m c c u các n c ã phát tri n ch m hn nhi u và hi n nay ang gi m. Trong khi ó, vì nhi u lí do, tng t c m c cung ch m hn tng t c m c c u toàn th gi i và s cng th ng gi a cung-c u ã làm giá d u và lng th c tng lên m c k l c­­m c d u trong vài tu n qua, giá c có gi m chút ít. Chính sách tr c p giá nhiên li u m t s n c th tr ng m i n i cng góp ph n duy trì m c c u m c dù giá ã tng cao, kéo dài s m t cân i cung-c u­­ ó là cha k n vi c tng b i chi ngân sách c a các n c này. Quan tr ng không kém là vi c các n c th tr ng m i n i ã thu hút l ng v n r t l n t n c ngoài, g m c u t tr c ti p, u t danh m c và vay thng m i/ngân hàng­­ lên t i 953 t ôla trong nm 2007. Nhi u n c l i có th ng d trong cân thanh toán vãng lai, vì th các n c th tr ng m i n i nói chung ph i i phó v i l ng v n ngo i t r t l n hàng nm vào trong n c. Các n c th tr ng m i n i hàng nm ph i tái u t s l ng v n này ra các n c khác, ch y u là các n c công nghi p phát tri n­­lên t i 1,6 ngàn t ôla trong nm 2007. Vì th , các n c th tr ng m i n i, nói chung, ã tr thành các n c ch n ròng! M t s n c nh TQ, Nga, n , Brazil v.v. ã tr thành ch u t l n trên th gi i. Trong tình hình này, nhi u n c v n mu n ki m gi t giá h i oái, không cho nó tng giá khi v n n c ngoài vào nhi u. H ã mua ngo i t tng d tr ngo i h i lên t i m c k l c­­kho ng 3 ngàn tri u t ôla, riêng TQ ã tích ly hn 1,8 ngàn t ôla. Tng d tr ngo i h i nh th có ngha tng phát hành ti n t m t cách nhanh chóng. Tuy các n c này tìm cách kh trùng (sterilization) b ng cách phát hành công trái hay trái phi u/ch ng ch ngân hàng trung ng thu hút b t l ng ti n m t, nhng m c cung ti n t v n tng r t nhanh. H u qu là m c cung tín d ng các n c th tr ng m i n i tng r t cao trong th i gian qua, trung bình kho ng 30%-40% m t nm, hay hn n a. Kinh t các n c th tr ng m i n i vì th b hâm nóng "quá t i" (overheating) vì tng t c GDP th c t cao hn tng t c ti m nng (potential growth rate) trong th i gian r t lâu. H u qu c a vi c hâm nóng kinh t là m t cân i trong n c (l m phát lên quá cao, sau khi ch u s kích thích c a giá d u thô và lng th c tng cao) và i v i n c ngoài (cân thanh toán vãng lai b thi u h t tr m tr ng). T hn m t nm nay, nhi u n c th tr ng m i n i ã ri vào tình tr ng "ti n kh ng ho ng" nh th . M t cách c th , nhi u n c th tr ng m i n i Trung/ ông/B c Âu b m t cân i n ng nh t­­nh Ukraine l m phát lên quá 30% trong 12 tháng qua và thi u h t trong cân thánh toán vãng lai Estonia và Latvia lên quá 20% GDP. Các n c châu M La tinh ph n l n có su t l m phát tng i th p hn và cán cân thanh toán vãng lai lành m nh hn, m t ph n là vì các n c này ã cho t giá bi n chuy n linh ho t hn. Châu Á ph i i phó v i tình tr ng l m phát tng i nghiêm tr ng vì chính sách ti n t nói chung còn quá l ng l o. So v i các n c trong khu v c, tr ng thái m t cân i VN nghiêm tr ng nh t. Nguyên nhân c b n c a tình tr ng "ti n kh ng ho ng" hi n nay là h i ch ng "b ba b t kh " (impossible trinity) v n cng là nguyên nhân gây nhi u cu c kh ng ho ng tr c ây. "B ba b t kh " có ngha là không th duy trì cùng m t lúc vi c ki m gi t giá h i oái, m c a cân thanh toán v n (nh t là cho u t danh m c) và có chính sách ti n t cl p

2

(nh m m c ích gi l m phát m c th p). Trong th i gian qua, nhi u n c th tr ng m i n i ã m c a cân thanh toán v n thu hút l ng u t n c ngoài, c u t tr c ti p và g n ây hn là u t danh m c, nhng l i ch ng vi c th n i t giá. K t qu là vi c nh p v n n c ngoài tr thành tng tín d ng trong n c, gây hâm nóng và m t cân i kinh t nh ã trình bày. i u này cng gi i thích t i sao Trung và ông Âu b m t cân i tr m tr ng nh t (vì nhi u n c vùng này áp d ng ch currency board d a trên ng euro) trong khi châu M La tinh b nh nh t (vì nhi u n c rút kinh nghi m kh ng ho ng các th p k tr c nên ã t giá bi n chuy n linh ho t hn). M t h u qu tiêu c c khác c a tình tr ng hâm nóng là vi c tng tín d ng quá l n­­hay nói cách khác tài s n ngân hàng tng quá nhanh nên ch t l ng tín d ng c a các món n th ng là th p kém, d sinh ra tình tr ng v n khi n n kinh t hâm nóng ph i h nhi t. Các ngân hàng cng d ri vào tình tr ng kh ng ho ng thi u v n (insolvency) vì nhi u tài s n c a ngân hàng nh n , trái phi u, c phi u và b t ng s n b m t giá­­làm cho giá tr bên tích s n (asset) xu ng th p hn bên tiêu s n (liability). II. Tình tr ng m t cân i VN

Tình tr ng m t cân i trong n n kinh t v mô VN ã xãy ra trong nm 2007. Tr c ó kinh t VN tng tr ng nhanh kho ng 7,5% m t nm nhng tng i cân b ng. Ch s l m phát cng tng t m c n nh ( kho ng 0%) trong nh ng nm u th p k 2000 lên t i kho ng 10% vào cu i nm 2004, nhng sau ó gi m xu ng vào kho ng 8% m t nm vào cu i nm 2006. Trong su t th i gian này, l ng ti n t r ng (broad money) tng kho ng 20%-30% m t nm, lên t i tng t c 35% m t nm trong nm 2006­­th nhng kí thác ngân hàng tng nhanh hn, kho ng 35%-40% m t nm. Trong 4 nm tính n 2006, cân thanh toán thng m i (xu t nh p khNu hàng hóa và d ch v ) b thi u h t kho ng 2 n 3,5 t ôla m i nm, kho ng d i 5% GDP. VN cng ph i tr l i nhu n cho ng i u t n c ngoài m i nm kho ng 1 n 1,4 t ôla. Th nhng VN nh n l ng ngo i h i chuy n v n c (ch y u là ki u h i) m i nm kho ng 2,5 n 3 t ôla­­nm 2006 lên n 4,4 t ôla. Vì th , cân thanh toán vãng lai ch thi u h t kho ng d i 2 t ôla hay d i 3% GDP m i nm­­v trong nm 2006 thì coi nh cân b ng. Thi u h t trong cân thanh toán ng kì ã c tài tr m t cách d dàng. L ng u t tr c ti p t n c ngoài (Foreign Direct Investment: FDI) gi i ngân trung bình hàng nm kho ng 2 n 2,4 t ôla. Thêm vào ó, VN nh n c vi n tr phát tri n kho ng 2 t ôla m i nm. Vì th cân thanh toán v n (capital account) th ng d m i nm kho ng 2 n 2,5 t ôla­­trong nm 2006 lên t i 4,4 t ôla. Do ó cân thanh toán c b n (basic balance) [s khác bi t gi a cân thanh toán v n và cân thanh toán vãng lai] c a VN th ng trong tình tr ng th ng d. Thông th ng n u cân thanh toán c b n c a m t n c th ng d, thì t giá h i oái n c y có khuynh h ng tng giá. Nhng VN mu n ki m soát t giá VN nên Ngân Hàng Nhà N c (NHNN) ã mua s ngo i t th ng d, nh th tng d tr ngo i h i­­kho ng 2 t ôla m t nm, riêng nm 2006 lên t i 4,3 t . Tng d tr ngo i h i có ngha là tng

3

phát hành ti n VN , nhng NHNN ã i u ti t l ng cung ti n t b ng cách phát hành công trái và ch ng ch NHNN. Nh trên ã nói, l ng ti n t r ng tng kho ng 20%-30% m t nm trong khi l m phát m c m t con s ­­tng i cao nhng còn có th ch p nh n c. n cu i nm 2006 và trong nm 2007, s tng tr ng cân i nói trên ã b thay i. Có nhi u nguyên nhân gây ra s thay i nm 2007, nhng quan tr ng nh t ph i k n vi c VN gia nh p T Ch c Thng M i Th Gi i (WTO) cu i nm 2006­­s ki n này ã tng s tin t ng trong gi i u t trong n c và ngoài n c. L ng u t vào trong n c­­th hi n qua m c th ng d cân thanh toán v n­­tng hn g p 4 l n trong nm 2007 so v i nm 2006, t 4,1 t ôla lên t i 17,5 t . Các kho n u t n c ngoài u tng v t lên so v i nm 2006. u t tr c ti p tng t 2,4 t ôla lên t i 6,6 t . u t danh m c t ch không nhi u l m lên t i 6,2 t ôla vì chính ph cho phép thêm m t s qu u t tng h ho t ng và cho phép qu và ngân hàng n c ngoài u t vào th tr ng c phi u và trái phi u VN. ng th i, m t s công ty qu c doanh ã tng vi c vay trung và dài h n trên th tr ng v n và ngân hàng th gi i­­lên n m c 2,0 t ôla. L ng v n n c ngoài tng quá l n nh th ã hâm nóng kinh t và th tr ng tài chánh VN­­tình tr ng m t cân i ã b t u xu t hi n trong nm 2007. C th nh t là cân thanh toán thng m i­­v n là ph n i x ng c a cân thanh toán v n. T m c 2,8 t ôla trong nm 2006, thi u h t trong cân thanh toán thng m i tng v t lên t i 10,3 t trong nm 2007. Vì l ng chuy n ngân v VN cng tng lên t i 6,3 t , nên cân thanh toán vãng lai ch b thi u h t kho ng 7 t . K t qu là th ng d trong cân thanh toán c b n tng lên t i 10,2 t . ng ti n VN vì th ã ch u s c ép tng giá trong nm 2007. NHNN ch ng s c ép tng giá b ng cách mua và tng d tr ngo i h i lên t i m c trên 20 t nh hi n nay. Tng d tr ngo i h i d n n vi c tng t c kh i lng ti n r ng lên t i kho ng 45% trong nm 2007 so v i cùng k nm tr c. L ng tín d ng trong n c cng tng kho ng 55%. Tng t c ti n t và tín d ng chính là nguyên nhân g n gây ra tình tr ng m t cân i trong n c­­th hi n qua vi c tng giá tài s n tài chánh và a c cng nh l m phát giá c . M t ph n c a vi c tng tín d ng là tài tr vi c u t vào th tr ng a c và ch ng khoán. Th tr ng ch ng khoán VN thu hút s u t trong n c và t n c ngoài, nên tng giá m nh n nh cao g n 1,200 i m cu i quí I nm 2007. ây là m t m c giá cao "quá t i" n u tính theo t s giá/l i nhu n k v ng (trong 12 tháng t i) kho ng 40-50 l n. T s này trung bình ch vào kho ng 10 l n m t th tr ng m i n i nh VN. Vì cao giá nh th nên ch s ch ng khoán VNI không tng thêm c, mà ch bi n chuy n gi a 900 và 1,200 i m trong 6 tháng k ó, tr c khi b t u gi m giá liên t c t cu i nm 2007 n m c trên d i 400 i m nh hi n nay. m c giá này, t s giá/l i nhu n xu ng còn kho ng 10 l n, th hi n úng n hn kh nng và k v ng l i nhu n c a doanh nghi p VN. Th tr ng ch ng khoán, trái phi u và a c m t giá gây thua l cho ng i u t. Ng i u t danh m c n c ngoài th t v ng, mu n rút ti n ra, làm VN b s c ép gi m giá. Ng i u t trong n c b thua l , làm cho nhi u ngân hàng thng m i c ph n ã tài tr cho h lâm vào kh ng ho ng n khó òi và có th b thi u v n.

4

L m phát cng b t u tng d n, n cu i nm 2007 thì ã lên t i m c hai con s . Tuy vi c tng giá d u thô và lng th c trên th tr ng th gi i ã châm ngòi cho l m phát, chính tình tr ng hâm nóng kinh t là i u ki n l m phát phát tri n. i u này c th hi n ch không nh ng ch s l m phát t ng quát tng cao, mà ch s l m phát c b n (core inflation) tr giá d u và lng th c cng tng lên m c hai con s . Quan tr ng hn c , ti n lng lao ng cng tng kho ng 30% trong nm 2007, khi n tình tr ng l m phát tr thành ph bi n. Trong n a nm u 2008, l m phát tng r t cao lên t i 26,8% trong tháng 6 so v i cùng k nm tr c (tuy tng t c hàng tháng/tháng b t u gi m). Chì s l m phát c b n tng 11,5% so v i cùng k nm tr c. Lí do d n t i nguy c kh ng ho ng kinh t VN ch y u là qua trình t : m c a cân thanh toán v n, u t n c ngoài vào t, tng d tr ngo i h i ki m ch t giá, d n t i vi c tng kh i l ng ti n t và tín d ng trong n c quá cao, n n kinh t b hâm nóng quá t ii, và h u qu là m t cân i­­tng l m phát và thi u h t trong cân thanh toán ng k. Nói m t cách khác, l n u tiên trong quá trình i m i, VN ã ph i i phó v i h i ch ng "b ba b t kh " mà nhi u n c th tr ng m i n i ã g p trong nh ng cu c kh ng ho ng tài chánh tr c ây. III. Bi n pháp i phó

VN c n ph i i phó v i hai th thách. V n tr c m t là tình tr ng hâm nóng kinh t gây ra m t cân i và nguy c kh ng ho ng­­vì v y c n th c hi n m t lo t bi n pháp giúp n n kinh t có th h cánh nh nhàng (soft landing) thay vì ri vào kh ng ho ng (hard landing). Ti p n, VN ph i x lí h i ch ng "b ba b t kh " tránh tái di n tình tr ng hâm nóng và m t cân i nh hi n nay. i phó v i tình tr ng hâm nóng, chính ph ã ban hành chng trình 8 i m h i tháng 3 v a qua: i) th t ch t chính sách ti n t , ii) gi m chi tiêu ngân sách và các d án u t nhà n c, iii) tng c ng s n xu t nông nghi p, iv) Ny m nh xu t khNu, v) gi m nh p khNu các lo i hàng không c n thi t, gi m thi u h t trong cân thanh toán thng m i vi) khuy n khích ti t ki m trong tiêu th và s n xu t, vii) qu n lí th tr ng tránh u c, tích tr , và viii) th c hi n chính sách phúc l i xã h i giúp ng i nghèo. V m t kinh t v mô, vi c th t ch t chính sách ti n t ã có m t s tác d ng ban u. NHNN ã tng lãi su t chính sách lên 14% và lãi su t cho vay ngân hàng lên 21%; tng t l d tr b t bu c; phát hành ch ng ch NHNN b t các ngân hàng thng m i mua, gi m kh i l ng ti n t . Su t tng tr ng kh i l ng ti n t vì th ã gi m t g n 50% cu i nm ngoái xu ng kho ng 35%. K t qu là su t tng tr ng GDP gi m xu ng 5,8% trong quí II so v i cùng k nm tr c. Ch s l m phát cng tng ch m l i n u tính theo tháng/tháng: l m phát tng 2,14% trong tháng Sáu, ch m nh t k t u nm. Kim ng ch nh p khNu cng gi m m nh, rút m c thi u h t trong cân thanh toán thng m i xu ng còn 1,3 t ôla trong tháng Sáu, so v i trung bình 2,7 t m i tháng trong 5 tháng tr c ó. Tr ng thái kinh t , tuy v n còn m t cân i nghiêm tr ng, ã có m t s d u hi u c i thi n. Ngoài ra, cam k t u t tr c ti p tng v t lên 31,6 t ôla trong sáu tháng u nm nay

5

so v i 21,3 t trong c nm 2007. Trong khi ó, gi i ngân u t tr c ti p t g n 5 t ôla trong 6 tháng u nm, tng 37,6 % so v i cùng k nm ngoái. Vì v y s c ép gi m giá VN trên th tr ng NDF ã nh b t m t ph n: t k v ng m t giá kho ng 40% trong 12 tháng t i xu ng còn kho ng 20%.

V i k t qu ban

u nh th , chính ph c n ph i:

1. Kiên trì ti p t c áp d ng chính sách th t ch t chính sách ti n t và tín d ng h nhi t n n kinh t , nh m gi m l m phát xu ng m c m t con s , và l m phát c b n xu ng kho ng 4-5% m t nm. Tr c m t, l m phát có th tng ch m l i so v i tháng tr c và cùng k nm ngoái vì giá lng th c s gi m do c mùa. Tuy nhiên ch s l m phát c b n có nhi u kh nng ti p t c tng cao m c hai con s . 2. Khi áp d ng chính sách ti n t nh nói trên, các quan ch c có thNm quy n nên th n tr ng tránh có nh ng phát bi u mâu thuNn nhau, có th gây hoang mang hay làm m t s tin tng trong gi i u t trong và ngoài n c i v i hi u qu c a chính sách. 3. Nên m nh d n x d ng các òn bNy giá c (nh lãi su t và h i su t) i u ti t th tr ng và kinh t . Vì không mu n tng lãi su t chính sách quá cao, NHNN ã dùng nh ng bi n pháp nh l ng nh b t bu c các ngân hàng thng m i ph i mua ch ng ch NHNN gi m l ng cung ti n t . Có lúc vi c này ã gây ra s thi u h t thanh kho n trong th tr ng liên ngân hàng, làm lãi su t liên ngân hàng qua êm tng cao. Vì th , các bi n pháp nh l ng nhi u khi làm cho lãi su t th c t cao hn lãi su t chính th c, l i gây khó khn cho các ngân hàng thng m i trong vi c qu n lí thanh kho n. M t cách tng t , tuy ã n i r ng biên dao ng h i su t VN thành +/-2%, nhng NHNN không s n sàng cung c p ngo i t th a mãn nhu c u c a th tr ng. Các tác nhân kinh t ph i thông qua th tr ng không chính th c th a mãn nhu c u ngo i t c a mình. Vì v y t giá th c t cao hn t giá chính th c. Nói chung, các bi n pháp nh l ng không có hi u qu l i còn gây ra v n tiêu c c­­nh gi m hi u nng c a các ho t ng kinh t và i ng c v i m c tiêu xây d ng các nh ch kinh t th tr ng lành m nh. 4. Gi m chi tiêu và u t c a nhà n c, nh t là các m c chi tiêu ngoài ngân sách, vì thi u h t ngân sách trong khu v c nhà n c c tính lên quá 6,5% trong nm nay. Gi m b i chi ngân sách s b t gánh n ng trên chính sách ti n t trong vi c h nhi t n n kinh t . i u này r t quan tr ng, vì n u không, lãi su t có th ph i tng lên quá cao, làm cho kinh t ngoài khu v c nhà n c b suy thoái. 5. M t s ngân hàng thng m i v a và nh có th b l n ng vì s m t giá tr m tr ng trong th tr ng c phi u, trái phi u và b t ng s n. N u g p khó khn trong vi c tài tr , m t vài ngân hàng trong s này có th b kh ng ho ng thanh kho n (liquidity crisis). M t vài ngân hàng khác có th ri vào tinh tr ng thi u v n (solvency crisis) khi giá tr tài s n xu ng th p hn giá tr tiêu s n. NHNN vì th c n ph i chuNn b bi n pháp c th nhanh chóng x lí các tình hu ng này, tránh không gây ra nh h ng tiêu c c i v i th tr ng tài chánh. T t nh t là chuNn b các ngân hàng l n m nh có qu n lí t t s n sàng "mua" sát nh p các ngân hàng b kh ng ho ng.

6

6. M t khi VN ã hình thành gi i u t trong và ngoài n c (mua công trái, trái phi u doanh nghi p, c phi u và cho vay ngân hàng), thì chính ph c n th c hi n t t chng trình "quan h v i gi i u t" (investor relation program). Chng trình này nh m cung c p y và k p th i các thông tin v tình hình và chính sách kinh t , tài chánh cho gi i u t, h có d ki n ánh giá tri n v ng l i nhu n và r i ro khi u t VN, ít b dao ng vì tin n r i t vào hay rút ra, gây xáo tr n cho th tr ng tài chánh và n n kinh t . Cng nh m m c ích này, chính ph c n c i thi n vi c cung c p y và k p th i các s li u th ng kê kinh t tài chánh, h p v i thông l qu c t (thí d nh th c hi n các tiêu chuNn ph bi n s li u th ng kê c a IMF và Ngân Hàng Th Gi i [General Data Dissimenation Standards GDDS] mà i a s các n c th tr ng m i n i ã áp d ng). IV. Gi i Quy t H i Ch ng "B Ba B t Kh " Ngoài vi c h nhi t n n kinh t , VN cng c n ph i gi i quy t h i ch ng "b ba b t kh ". VN s ph i tng c ng vi c h i nh p kinh t và th tr ng tài chánh th gi i vì i u này ph c v cho vi c phát tri n t n c. Tuy nhiên, nh ã trình bày trên, n u m c a cân thanh toán v n, nh t là cho u t danh m c, mà l i mu m ki m gi t giá (so v i ng ôla ch ng h n), thì g p nguy c v n u t vào quá nhi u, làm hâm nóng kinh t , gây ra l m phát và thi u h t trong cân thanh toán ng k. Chính ph ph i i u ch nh kinh t , gi m tng tr ng GDP n u không thì b kh ng ho ng. Vi c ki m gi t giá th c ra cng không t c m c ích b o m tính c nh tranh c a hàng xu t khNu vì n u l m phát trong n c cao hn l m phát các n c b n hàng, thì t giá th c (real exchange rate) c a VN v n tng cao m c dù t giá danh ngha không thay i. Kinh nghi m trong nhi u th p k qua cho th y h i ch ng "b ba b t kh " ã Ny các n c th tr ng m i n i vào chu k hâm nóng-suy thoái (boom-bust cycles) thay vì tng tr ng u n trong th i gian dài thì có l i hn. Rút kinh nghi m này, m t s n c châu M La Tinh nh Mexico, Brazil, Chile và Colombia ã cho t giá i u ch nh qua c ch th tr ng m t cách linh ho t hn, và NH Trung ng ch can thi p vào th tr ng ngo i h i khi nó bi n chuy n m t cách m t tr t t . T giá linh ho t vì th ã góp ph n các cú "s c" trên kinh t th gi i và giúp kinh t trong n c i u ch nh, trong khi cho phép NHT duy trì chính sách ti n t ch ng l m phát. Trong tình hình hi n nay, các n c k trên ã g p ít khó khn hn so v i nhi u n c th tr ng m i n i khác, k c VN. VN c n ph i gi i quy t úng n m i quan h gi a vi c m c a cân thanh toán v n và ki m ch t giá. i m c bi t trong quá trình m c a cân thanh toán v n là n u cha m c a thì không sao, nhng n u ã t do hóa m t b ph n trong cân thanh toán v n, nh cho u t danh m c hay u t ng n h n, thì khó mà óng l i­­vì khó áp d ng cho có hi u qu và gây ra ph n tác d ng, k c làm m t uy tín c a chính ph . Sai l m c a VN trong nm 2007 là ã m c a v n u t danh m c (vào th tr ng trái phi u và c phi u) vào quá nhi u. Thêm vào ó, chính ph cng cho phép các doanh nghi p nhà n c vay ngân hàng và phát hành trái phi u qu c t ­­trong b i c nh u t tr c ti p và ki u h i cng tng cao, làm cho l ng v n ch y vào quá nhi u. Trong tng lai, chính ph nên h n ch vi c cho phép các qu u t tng h và ngân hàng n c ngoài u t danh

7

m c cng nh ph i ki m soát vi c vay ngân hàng hay phát hành trái phi u qu c t c a doanh nghi p­­nh m gi cho cân thanh toán c b n không b thng d quá nhi u. Ngoài ra chính ph cng nên m r ng d n biên dao ng c a VN ­­t +/-2% so v i USD lên t i +/-15% nh quy nh c a ERM II mà m t s n c Trung và ông Âu hi n ang áp d ng. ây là biên dao ng tng i r ng rãi, cho phép t giá bi n chuy n linh ho t nhng trong ch ng m c n n kinh t có th thích ng c­­nh m giúp các n c nói trên chuNn b gia nh p liên hi p ti n t châu Âu (s d ng ng euro). N u l ng u t vào t, t giá s b Ny lên m c tr n, góp ph n gi m áp l c l m phát. Ngoài ra, v trí này, t giá có nhi u kh nng r i ro vì có th m t giá n 15%, nên s góp ph n gi m b t l ng u t m t chi u­­nh th gi m b t nguy c hâm nóng kinh t . Ng c l i, n u dòng v n ch y ra nhi u, t giá b Ny xu ng m c áy­­làm tng tính c nh tranh c a hàng xu t khNu, c i thi n cân thanh toán thng m i. Nói tóm l i, VN hoàn toàn có kh nng gi i quy t tình tr ng m t cân i nh hi n nay­­ nhng v i i u ki n ph i ti p t c áp d ng các bi n pháp h nhi t cho t i khi n n kinh t th t s lành m nh. Ngoài ra cng c n rút ra các bài h c kinh nghi m i phó v i nguy c kh ng ho ng nâng cao hi u nng trong vi c ban hành và i u ch nh các chính sách kinh t v mô.

8

Information

Vi%E1%BB%87t_Nam--2008[1]

8 pages

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

296738