Read Microsoft Word - Huyet qp text version

C P NH T TNG HUY T ÁP TR EM

Hunh Vn Minh I. ð nh ngha 1. Tr em có huy t áp bình th ng cao khi tr huy t áp trng bình tâm thu và / ho c huy t áp tâm trng n m gi a bách phân v th 90 ho c 95 c a tu i. Tng huy t áp khi HA tâm thu và/ho c tâm trng l n hn bách phân v th 90 ho c 95 c a tu i ít nh t 3 tr ng h p. 2. T ch c THA th gi i ( ISH) và U ban C ng L c Qu c Gia Hoa k VI ( JNC VII) ñ nh ngha THA ng i l n khi tr s HA b ng/l n hn 140/90 mmHg. II. Nguyên nhân THA nguyên phát hi m g p tr d i 10 tu i. THA nguyên phát có th có nhi u y u t thu n l i nh: gia ñình, ch ñ n, stress, béo phì. Trên 90% THA th phát tr em th ng g p do 3 nguyên nhân: b nh nhu mô th n, b nh m ch th n, và h p eo ñ ng m ch ch . Nói chung tu i càng nh b nh THA càng n ng và nguyên nhân th ng g p. THA s sinh th ng có thông ñ ng m ch r n và t c ñ ng m ch th n. M ñ n ng c a huy t áp là m t y u t giúp ch n ñoán phân bi t, th ng tr có THA nguyên phát tr s HA ch có tng nh trên 95 bách phân v so v i tu i. Ngu n g c THA Do b nh nhu mô th n Các bi u hi n b nh lý toàn thân B nh nhu mô th n: viêm c u th n, viêm b th n, th n ña nang, th n n c, h i ch ng huy t tán tng ure máu, b nh collagen ( viêm nút ñ ng m ch, lupút), t n thng th n do các thu c ñ c th n, chán thng, tia x . h p ñ ng m ch thân, viêm ña ñ ng m ch, b nh ñ ng m ch th n ho c t c tnh m ch th n. h p eo ñ ng m ch ch C ng giáp, th a catecholamine: u tu th ng th n, neuroblastoma. Suy th ng th n: phì ñ i thng th n b m sinh, h i ch ng Cushing, c ng v th ng th n, c ng phó giáp tr ng. Tng áp l c n i s , viêm tu , h i ch ng Guillain-Barre, dysautonomia Các thu c c ng giao c m: nh mi, thu c ho, thu c c m; thu c ng a thai, kim lo i n ng ( thu ngân, chì), cocain, dùng c p hay m n tính. Tng th tích máu, tng natri máu, h i ch ng StevensJohnson, lo n s n ph qu n-ph i ( s sinh)

Do b nh m ch máu th n B nh tim m ch N i ti t

Th n kinh Thu c, hoá ch t

Các nguyên nhân khác

III. Ch n ñoán 1. B nh s : a. Ti n s và b nh s : · S sinh: s d ng catheter ñ ng m ch r n.

Tim m ch: b h p eo ñ ng m ch ch ho c ñã ph u thu t. Ti n s h i h p, nh c ñ u, tng ti t m hôi ( kh nng do tng ti t catecholamine). · Th n: b nh th n t c ngh n, nhi m trùng ñ ng ti u, chi u tia, ch n thng, ho c ph u thu t vùng th n. · N i ti t: suy nh c và co rút c ( c ng aldosterone). · Thu c: corticosteroid, amphetamine, thu c ch a hen, thu c c m, thu c ng a thai, thu c kháng sinh ñ c th n. · Thói quen: hut thu c b. Gia ñình: · THA b n ch t, tim thiêú máu c c b , tai bi n. · B nh th n gia ñình ho c di truy n ( th n ña nang, ti u cystine, viêm th n gia ñình) 2. Khám th c th · a. ðo huy t áp chính xác, r t quan tr ng. Có th ño t th n m ho c ng i, tr nh có th ño t th m m ng i. ðo b ng Doppler s cho tr HA tâm thu chính xác nh t. Trong khi ñó ño HA b ng dao ñ ng k là phng pháp ph bi n cho tr nh và có giá tr khi xác ñ nh tr s HA trung bình. Theo dõi HA Holter 24 gi có giá tr tr l n nh m lo i tr THA áo choàng tr ng. Tr càng nh c n ño HA nhi u l n vì tr th ng qu y khóc làm sai l ch k t qu . Vi c ch n kích c bng ño HA tr em quan tr ng hn c máy ño. Bng qu n h p không phù h p kích c s làm ch n ñoán dng tính gi và ng c l i. B r nmg c a ph n bng ép c n chi m 40%-50% chu vi c a cánh tay ho c chân (ho c 125 % ñ n 155% ñ ng kính) theo khuy n cáo c a AHA (H i Tim m ch M ). Vi c ch n bng qu n ch y u d a vào chi u dài c a cánh tay (ví d ¾ chi u dài cánh tay theo khuy n cáo c a Vi n S c kho Qu c gia M 1987). Bng qu n c n bao ph hoàn toàn ho c g n nh hoàn toàn cánh tay. V vi c ch n tr s tâm trng tu theo tu i, n u tr b ng ho c d i 12 tu i s l y giai ño n 4 c a Korotkoff, n u trên 13 tu i s ch n giai ño n 5. Tuy v y n u s ch nh l ch hai giai ño n v t quá 6 mmHg thì s ghi nh n c hai, ví d 110/75/50 mmHg. Vi c ch n tr s HA bình th ng tu thu c vào l a tu i và c n có m t kh o sát cho qu n th ñ ña ra m t gi i h n bình th ng chính xác nh t. B ng tr s HA bình th ng sau ñây ch có tính cách tham kh o. Tu i ( nm) 6-7 8-9 10-11 12-13 14-15 Bé trai Bé gái 16-18 Bé trai Bé gái Tr s HA trung bình ( mmHg) 104/55 106/58 108/60 112/62 116/66 112/68 121/70 110/68 90 bách phân v 114/73 118/76 120/77 124/78 132/80 126/80 136/82 125/81 95 bách phân v 117/78 120/82 124/82 128/83 138/86 130/83 140/86 127/84

b. Khám toàn th , chú ý ch m phát tri n ( b nh th n), t c ngh n ñ ng m ch ngo i vi , y u ho c m t m ch b n ( h p eo ñ ng m ch ch ), th i tâm thu b ng ( b nh m ch th n), ñau vùng th n ( nhi m trùng th n). c. Xét nghi m: · C n t p trung các xét nghi m vào ñánh giá t n thng nhu mô th n, b nh m ch máu th n, h p ñ ngh m ch th n: th n c ti u, c y n c ti u, uric acid, ñi n tim, X quang ph i, có th làm siêu âm. · Tr d i 10 tu i b THA b n b c n ñánh giá k ñ tìm nguyên nhân. · Tr tr ng thành có gia ñình b THA b n ch t, nay b THA nh không c n thi t ph i th nghi m quá nhi u. Xét nghi m Ý ngha k t qu xét nghi m Phân tích n c ti u, c y n c ti u, B nh th n nhu mô. ure máu, creatinine máu, acid uric. ði n gi i ñ ( gi m kali máu) C ng aldosterone, nguyên phát ho c th phát. H i ch ng sinh d c th ng th n. U ti t renin. ði n tim, ch p ph i, siêu âm. Nguyên do tim m ch. Ch p nhu m h ti t ni u ( ho c siêu Bênh th n nhu mô. âm, phóng x , CT th n) U ( u nguyên bào th n kinh, u Wilms) Ho t tính renin huy t thanh (PRA), THA renin cao: THA do tng renin m ch th n, u ngo i biên. ti t renin, h i ch ng Cushing, m t s ca THA nguyên phát. N ng ñ 17-KS ho c 17- OHCS H i ch ng Cushing. n c ti u 24 gi . H i ch ng sinh d c thng th n. Catecholamine và VMA n c ti u U tu th ng th n. 24 gi . U nguyên bào th n kinh. Aldosterone. C ng aldosterone, nguyên phát ho c th phát. THA do m ch th n. U ti t renin. B nh nhu mô th n m t bên. PRA tnh m ch th n. THA m ch th n. Ch p ñ ng m ch ch b ng. H p ðMC b ng b ng. B nh nhu mô th n m t bên. U tu th ng th n. IV. X trí 1. THA b n ch t a. Không dùng thu c: gi m cân, gi m mu i, giàu kali, luy n t p c th , không hút thu c và dùng thu c ng a thai. b. Thu c Ch ñ nh dùng thu c bao g m nh ng tr có ti n s gia ñình b bi n ch ng s m, t n thng c quan ñích ( m t, tim, th n, TKTW..) và có nh ng d u ch ng lâm sàng liên quan THA. C n ñi u tr theo t ng b c nh sau: - B c 1: Dùng 1 lo i thu c li u th p ví d l i ti u ho c 1 lo i c ch giao c m nh ch n bêta, methyldopa, prazosin ..sau ñó dùng li u ñ y n u c n. b nh nhân ðTð, da

ñen, hen nên ch n l i ti u tr c. tr tr ng thành có THA tng ñ ng, ho c THA do c ng giáp nên dùng lo i ch n bêta. - B c 2: N u li u ñ u tiên không hi u qu nên thêm lo i th hai ho c thay th li u ñ u, b t ñ u b ng li u nh sau ñó tng d n cho ñ n li u ñ y. - B c 3: n u cha ñáp ng cho thêm lo i th (hydralazine, minoxidil, ho c captopril). ba th ng là lo i dãn m ch

Hi n nay c ch canxi có xu h ng dùng nhi u ng i l n nhng tr em thì cha có nhi u kinh nghi m s d ng. Nifedipine có tác d ng dãn m ch ngo i biên m nh và ít tác d ng lên tính t ñ ng tim, s d n truy n và co bóp tim. Vi c s d ng cùng lúc ch ñ n gi m mu i ho c l i ti u có th không c n thi t vì c ch canxi ñã có tác d ng th i natri do dãn m ch th n. Li u dùng cho tr l n có th 10 mg 3 l n m i ngày nhng có khi c n có th tng g p hai ho c ba li u. Thu c L i ti u Hydrochlorothiazide ( HydroDiuril) Chlorothiazide ( Diuril) Furosemide (Lasix) Spironolactone( Aldactone) c ch giao c m Propranolol ( Inderal) Methyldopa ( Aldomet) Atenolol ( Tenormine) Dãn m ch Hydralazine ( Apresoline) Minoxidil ( Loniten) c ch men chuy n Captopril ( Capoten) < 6 tháng > 6 tháng Li u ( mg/kg) 1-2 0.5-2 0.5-2 1-2 1-3 5-10 1-2 1-5 0.1-1 2 1 2 2 3 2 1 2-3 2 S l n/ ngày

0.05-0.5 0.5-2.0

3 3

2. THA th phát: C n nh m vào m c tiêu ñi u tr nguyên nhân tr c ti p gây b nh. Phng pháp ñi u tr nh ñã nêu trên có th ki m soát t t c nh ng tr ng h p THA do b nh th n nhu mô. Có th dùng kháng sinh ph i h p n u có nguyên nhân nhi m trùng. B nh th n m t bên có th c t th n m t bên. B nh m ch th n c n gi i quy t b ng ph u thu t m ch máu. Các kh i u ph i ñi u tr ngo i khoa. ð i v i h p eo ðMC có th nong m ch ho c ph u thu t. 3. Cn THA: a. b nh nhân có THA n ng ( trên 180/ 110 mmHg) k t h p v i m t trong nh ng d u hi u sau ñ u c n x trí c p c u: · D u hi u th n kinh: nh c ñ u d d i, nôn m a, kích thích ho c th , co gi t, phù gai th , xu t huy t xu t ti t võng m c ( b nh não do THA). · Suy tim ho c phù ph i.

b. C n cho các thu c h huy t áp kh n b ng ñ ng tnh m ch nh sau:

· · · · · ·

Diazoxide (Hyperstat) 1-3 mg/kg li u tnh m ch ho c nitroprussiate (Nipride) 2-3mg/kg/phút chuy n nh gi t TM. N u THA ít tr m tr ng hn cho Hydralazin (Apresolin) 0.15 mg/kg TM ho c TB. Li u l p l i m i 4- 6 gi n u c n. L i ti u nhanh m nh nh Lasix 1 mg/kg TM. Lu ý cân b ng n c và ñi n gi i. Co gi t có th ñi u tr b ng chuy n TM ch m diazepam (Valium) 0.2 mg/kg ho c các lo i thu c ch ng co gi t khác. Khi HA ñã ki m soát có th dùng các lo i thu c u ng thay th . /.

TÀI LI U THAM KH O 1. National High Blood Pressure Education Program Working Group on High Blood Pressure in Children and Adolescents. The Fourth Report on the Diagnosis, Evaluation, and Treatment of High Blood Pressure in Children and Adolescents. Pediatrics 2004; 114:555-576. 2. 1999-2000 National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) 3. Chobanian AV, Bakris GL, Black HR, et al. The Seventh Report of the Joint National Committee on Prevention, Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Pressure: the JNC 7 Report. JAMA 2003; 289: 2560-2572(PR).

Information

Microsoft Word - Huyet qp

5 pages

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

297008