Read Microsoft Word - Ð?o và Ð?i - Nguyen Quy Ðai text version

I và O

(Hoà Thng Thích Qung - Ci Tùng Trc Gió)

Nguyn Quý i Dân tc Vit nh hng tam giáo t thi xa xa hàng ngàn nm: Pht-Nho-Lão. o Pht truyn bá sang Vit Nam vào thi c Vit u Công nguyên, do các s ngi n n t ng bin hay qua ngã Trung Hoa. nh hng mnh t min Bc, có th nói Bc Ninh là giao im nhng con ng ln, ni tip thu o Pht và tr thành trung tâm Pht giáo thi by gi, theo thuyt ca c Pht Thích Ca (Sakya) con ngi t tu tâm gii thoát cho chính mình, mi ngi u t do và bình ng... Cách Hà Ni 30 km có chùa Dâu xây t th k th 3. Trong chùa th pho tng ln n thn Pháp Vân (n thn Mây) ngi trên Tòa sen, vì vy chùa c gi Pháp Vân t, thuc huyn Thun Thành, trong khuôn viên chùa có tháp ni ting xây t th k th 6. Tháp có tên Hòa Phong nhng di tích lch s v Pht giáo lâu i còn li các tnh min Bc Vit Nam. Thiên Chúa giáo n Á Châu t th k th 16, các giáo s Tây phng n l t, hot ng thun túy tôn giáo thuc nhiu quc tch khác nhau B ào Nha, Tây Ban Nha, Pháp, Hòa Lan...Ngi có công sáng ch ra ch Quc ng là giáo s Dòng Tên ngi B Nha Francecesco de Pina (1585-1625) k tip Giáo s Alexandre de Rohdes ngi có công làm cun t in ,,Dictionarium Annamitcum Lusitanum et Latium". Giáo Hi Công Giáo vi 2 x àng Ngoài và àng Trong n nay c 350 nm (1659-2009). Ngày xa gii tu s c ào to trong thin vin có kh nng và o c, nên c các triu i kính trng, mi ra giúp nc. ó là nhng Thin s: Pháp Thun (914-990), Ngô Châu Lu (959-1011) thin s h Nguyn pháp danh Vn Hnh quê C Pháp Bc Ninh, tu chùa Lc T, th gii vi s nh Hu. (không rõ ngày sinh nhng mt nm Mu Ng 30.06.1018). Tuy xut gia nhng ngài vn ngh n vic nc, cng nh chng ngoi xâm phng Bc Vua Lê i Hành mi s Vn Hnh làm c vn trong vic cai tr. Cho n cui i nhà Lê suy mt, Lê Long nh tr vì 4 nm t (1005-1009) thì qua i, con còn nh, nhà nc hon nn, Lúc ó Lý Công Un làm quan Thân v, tng ào Cam Mc hp các quan trong triu tôn lp Lý Công Un là ngi nhân c, công bng lên làm vua (lt nhà tin Lê trong vic ny có s góp tay ca S Vn Hnh) dng lên nhà Lý (1010-1225) Pht giáo di thi nhà Lý rt thnh vng, các b Vit S u vit tng truyn Lý Công Un sinh nm (974-1028) là v vua khai sáng nhà Lý tr vì (1010-1028). Thân mu là bà Phm i ving Chùa Tiêu Sn, nm mng thy gp g thn nhân, ri th thai (?) sinh ra ông, n nm lên 3 tui, m ông cho thin s Lý Khánh Vân chùa C Pháp làm con nuôi, và c t tên là Lý Công Un. Lý Công Un lên ngôi là Lý Thái T nm 1010, nhà vua quyt nh di ô t Hoa L ra thành i La và i tên là Thng Long, Thng Long qua các triu i tng b thay i tên: nm 1397 H Quý Ly i tên ông Kinh, nm 1428 Lê Li i thành ông ô, mãi cho n nm 1831 Vua Minh Mng i tên là Hà Ni. Qua các triu i Lý, Trn, Lê xây dng phát trin mt kinh thành vi nhiu danh lam thng cnh th mng, gm 600 ngôi chùa, ình, miu nguy nga tráng l. Hà Ni1 ngày nay còn lu gi 2000 di tích lch s vn hoá. Nhng di tích ny ghi li nn vn minh ca dân tc Vit cng nh quá trình dng nc và gi nc. Các triu i ca nhà Lý tri qua 216 nm c 9 i vua, nhiu chùa c xây ct, ngôi chùa ni ting là chùa Diên Hu xây nm 1049 theo truyn thuyt, Lý Thái Tông tr vì (10281

1054). Mt êm nm m thy Pht Quan Âm ngi trên toà sen trong h nc hình vuông phía tây thành Thng Long, dt nhà vua cùng lên, nên vua sai lp cái chùa nh nh hoa sen th Kinh ô, tc chùa Mt Ct lu truyn n ngày nay . n triu i nhà Trn (kéo dài t 1225-1400), vua Trn Nhân Tông tr vì (1279-1293) sau khi truyn ngôi cho con Trn Anh Tông tr vì (1293-1314). Nm 1295 Thng hoàng Trn Nhân Tông xut gia i tu ti núi V Lâm, huyn An Khánh, Ninh Bình, nm k Hi 1299 Thng hoàng lên tu núi Yên T nay thuc xã Thng Yên Công, th xã Uông Bí. Ni ây là trung tâm Pht Giáo ca i Vit t thi xa xa. Trúc Lâm i S phát trin ra phái Trúc Lâm lu truyn cho ti ngày nay. Thng Hoàng Trn Nhân Tông ã g công chúa Huyn Trân em vua Trn Anh Tông cho vua Chiêm. Nm 1306 vua Chiêm Thành là Ch Mân (Jaya Simhavarman III) cui công chúa Huyn Trân, sính l là hai châu Ô và Lý....... Các tôn giáo ti Vit Nam u tri qua nhng thi hng thnh, Pht giáo, Thiên Chúa giáo, Lão giáo, Nho giáo.. ã óng góp mt vai trò quan trng, trong vn dng nc, ci thin i sng ca xã hi, Khng giáo cng tng khuyên ,,tr dân vi lòng nhân và l không phi bng bo lc, lãnh o là dn dt dn, không phi hành h, git dân! ....ng làm cho ngi khác cái gì mà mình không mun ngi khác làm cho mình." Pht giáo có truyn thng lâu i, nh hng sâu m i sng dân tc. Trc 1975 cuc chin kéo dài hn 20 nm bom n tàn phá quê hng, nhng min Nam di thi chính ph VNCH các tôn giáo vn c phát trin mnh, Chùa Chin, nhà Th c xây dng khp ni, nhiu tu vin m ra ào to tu s, không b nhp ng theo lnh ng viên.. Các tôn giáo u có tài sn, bt ng sn riêng, các trng i Hc ln nh Vn Hnh Sài Gòn, Vin i Hc chính Tr Kinh Doanh à Lt, i hc Nông Nghip Cao ài Tây Ninh, i hc Hòa Ho Long Xuyên...Nhiu trung tâm vn hoá và t thin... Ngc li min Bc di xã Hi Ch Nghiã, tôn giáo không c phát trin Chùa b trng không có Tng s, nhng xây lng p xác công trng Ba ình tn kém, tôn th ngi theo ch thuyt Marx Lénin... i ngc li truyn thng Dân tc, làm cho t nc o ln, o c suy i Tôn giáo min Nam hot ng t do, nhng tic thay b li dng, tuyên truyn và xâm nhp ca cán b cng sn, xách ng gây mt thi sóng gió, c tin, tín ngng b lung lay, bàn th Pht vn t xa trang nghiêm tôn kính b a xung ng... T nm 1964 Pht Giáo Vit Nam chia làm hai: Giáo Hi Pht Giáo n -Quang, và Vit Nam Quc T ... Ngày 04-01-1964, HTT Thích Trí Quang th danh Phm Trí Quang sinh nm 1924 ti Qung Bình c bu làm Chánh th ký Vin Tng Thng GHPGVNTN, cng là ngi lãnh o các phong trào tranh u xung ng chng ch VNCH...Cuc chin chm dt 30 tháng 4 nm 1975, thành phn li dng tôn giáo "ra tay gác kim" ra i hay tip tc núp di bóng t bi. Ch nghiã cng sn theo thuyt vô thn. Ngày 11.11.1977 Phm Vn ng ban hành Nghi Quyt s 297 kim soát quyn t do tín ngng và hành o. Theo d lun Pht giáo mt thi tranh u, dù sao cng mang li thng li chính tr cho CS, thm chí có nhiu chùa che giu cán b CS nm vùng nay b phn bi... Hòa Thng Thích Qung gi chc v Tng Th Ký vin Hóa o GHPGVNTN ã lên ting phn i, b bt ln u tiên vào nm 1977, bit giam n tháng 12/1978 và b a ra tòa kt án ti "phá hoi oàn kt dân tc và li dng tôn giáo phá ri trt t công cng". Tháng 2/1982, Ngài b bt và a v qun thúc ti ni sinh quán V Ðoài, tnh Thái Bình. Ngài c tr t do nm 1992, nhng tháng 11/1994 ngài b bt khi t chc cuc y lo ng bào nn nhân l lt min Nam. Nm 1998 c th nhng b qun thúc ti Thanh Minh Thin Vin. Nhà cm quyn CSVN mun dp nh hng phong trào tranh u ca Pht giáo có th xy ra? t nm 1980-1981 tìm cách sát nhp GHPGVNTN vào Giáo Hi ca nhà nc, mi c Hòa Thng Trí Th (1909-1984) th danh Nguyn Vn Kính gc 2

Qung Tr t 1973 làm Vin Trng Vin Hóa o GHPGVNTN, a Giáo hi này sát nhp vào Giáo Hi Pht Giáo Nhà Nc. H.T.Thích Qung , H.T.Thích Huyn Quang và nhiu tng s khác ca GHPGVNTN không ng ý ã chng i mãnh lit, vn sinh hot riêng không gia nhp Giáo Hi ca nhà nc. i Hi PGVNTN k 8 tháng 5 nm 1999, HTT Qung c bu Vin Trng Vin Hoá o Giáo Hi Pht Giáo Vit Nam Thng Nht, dù b cm nhng ã thành lp c 20 Ban i Din GHPGVNTN ti các tnh min Nam và Trung Nhà cm quyn CSVN mun thng nht Pht giáo v mt mi gi là Giáo Hi nhà nc. Nhng sinh hot ca GHPGVNTN là bt hp pháp, ngoài vòng pháp lut. Tng s chng li u b bt, b cô lp qun thúc. Hai ngi c th gii bit n là HTT Qung và HTT Huyn Quang . Nm 1992 là Tam Tng Thng GHPGVNTN là c HTT Thích ôn Hu viên tch. (không bình lun vic làm ca HTT. ôn Hu trc 1975). HT Thích Huyn Quang th danh Lê ình Nhàn sinh nm 1919 ti Bình nh, chính thc m nhn quyn Vin Trng Vin Hóa o kiêm x lý Vin Tng Thng gi T Tng Thng. Ngài ã gi i hàng lot vn th phê phán ch Cng Sn Vit Nam v cái mà h gi là "Ði Mi", khin Ngài càng gp nhiu khó khn vi ch . B qun ch lâu nm chùa Hi Phc Qung Ngãi n tu vin Nguyên Thiu Bình nh. Ngài không c t do i li, nhng ting nói ca ngài vn bay xa, muôn thu có giá tr vì ting nói ca lng tâm và o lý . Dù b cô lp, b tù ày hai v cao tng ca Giáo Hi là i lão HT Thích Qung và c Tng Thng HTT Huyn Quang vn tip tc làm vic và tranh u vi danh nghiã ca GHPGVNTN trong nc, và hi ngoi thành lp vn phòng II Vin Hóa o có phòng thông tin pht giáo Quc T có tr s ti Paris, rt nhiu cao tng danh ting hi ngoi ng h Vin Trng Vin Hoá o i lão Hòa thng Qung Ð th danh là ng Phúc Tu, sinh nm 1928, là nhà th, dch gi, (B xem phân cui bài) tng là ging s ti Ði Hc Vn Hnh trc tháng 4/1975. Hòa Thng Thích Qung kêu gi nhà cm quyn CS Vit Nam tham gia cuc i thoi, ngài luôn u tranh ôn hòa bênh vc cho t do tôn giáo và nhân quyn, không mun Giáo Hi PGVNTN tr thành tay sai cho ng CSVN. Ngày 24/07/2002 ti New York, trong s 37 ngi thuc 19 quc gia c t chc Human Right Watch trao gii nhân quyn Hemam/Hammett, 5 ngi Vit Nam ã c chn có Hòa thng Thích Qung Ð. Gii này có t nm 1989, c thc hin vi di sn ca hai nhà vn quá c Hoa K là Lillian Hellman (1905-1984) và Dashiell Hammett (1894-1961) nhm h tr cho nhng nhà vn trên th gii ang b truy bc chính tr Nm 2006, HTT Qung c trao gii Rafto Foundation for Human Rights ca Na Uy, ch tch Arne Lynngard sáng hi Rafto, gii thích lý do li trao gii thng Rafto ln th 20 nm 2006 cho Hòa thng Thích Qung : "chúng tôi ánh giá cao nhng khó khn, các nhà hot ng dân ch Vit Nam ang i din, HTT Qung quyt tâm u tranh ôn hòa cho t do dân ch.." Cui tháng 10 nm 2006, HTT.Qung không ri Vit Nam n nhn gii Rafto (gii ny ca c giáo s Thordf Rafto 1922-1986) ti Na Uy Ngài e ngi nhà cm quyn CSVN s buc ngài phi sng lu vong, ging trng hp c Giám Mc Hng y Nguyn Vn Thun vì phc v Giáo Hi ca Chúa Kitô, vi giáo hun Vaticanô II a kitô giáo vào trong cuc sng con ngi, mi gi nhng Linh mc tng lai nên thc thi mc v trong tinh thn dn thân giúp cho nhng ngi nghèo. Di ch CSVN ngài b 13 nm tù, 9 nm giam cm c và c tr t do nm 1988, phi chu lnh qun ch Hà Ni n 1989 thì c phép xut 3

ngoi sang Úc vì bnh. Ngài sang Roma tháng T 1990 và nhà cm quyn quyn CSVN không cho Ngài v Vit Nam 2 HT Thich Qung u nhim cho ông Võ Vn Ái, phát ngôn viên Giáo hi pht giáo Vit Nam thng nht hi ngoi, i din nhn gii thng danh d này. Nhng nm qua, HTT Qung u c c trong danh sách nhn gii Nobel hòa bình, dù c hay không cng là mt vinh d, vì ngài hot ng cho t do và hòa bình òi hi v vn nhân quyn, ging nh hot ng ca Dalai Lama và bà Daw Aung San Suu Kyi ca Min in. (Tuy

nhiên vn làm cho chúng ta suy ngh nm 1973 gii thng Nobel hoà bình trao cho Henry Kissinger và Lê c Th. Hai nhà thng thuyt a n Hip nh Paris chm dt chin tranh Vit Nam. Tht sai lm lch s ã chng minh Kissinger thng thuyt Hip nh vì Hoa K mun rút quân b ri VNCH chng phi vì hòa bình. Lê c Th là con cáo già ca ng CSVN thng thuyt Hip nh Paris ngng bn Hoa K rút quân. CS ã chim min Nam bng v lc!)

Các quc gia trên th gii u tôn trng t do tín ngng, bi vì tôn giáo có vai trò quan trng trong xã hi t xa ti nay, tôn giáo sinh hot c lp không b chính quyn cng ép các tôn giáo phi hot ng theo ng li ca chính quyn. Nhìn li Vit Nam nhng nm qua nu các hot ng tôn giáo không nm trong khuôn kh ca các Giáo hi do nhà nc thành lp, không tham gia vào Mt Trn T Quc, u b kt ti là ,, phn ng". S kin Thái Hà, Tam Tòa, Bát Nhã... ã làm cho mi ngi ngao ngán, mt ht nim tin vào nhà nc. Chin tranh chm dt hn 3 thp niên ri, nhng trong ch s xp hng v Phát trin Con ngi (HDI) ca LHQ tp trung vào ba yu t: tui th trung bình, hc vn, và mc sng Vit Nam ng th 116/182 quc gia. Vit Nam ng sau hu ht các nc trong khi ông Nam Á, Asean, ch trên Lào (133), Campuchia (137) và Min in (138). Có th nh ting nói bt khut ca i Lão HTT Qung , cng nh s àn áp tôn giáo trong thi gian qua, nên th gii ã quan tâm n trình trng t do tôn giáo ti Vit Nam.. VN. là quc gia tng b a vào danh sách các nc gây quan ngi v t do tôn giáo (CPC/ Countries of Particular Concern), nh các nc: Min in, Trung Quc, Bc Triu Tiên, Iran, Sudan, Eritrea, và rp Saudi. Sut trong thi gian qua ti Sài gòn, Hà Ni có nhng cuc biu tình kêu oan di ch c tài CS cai tr, t trc ti nay bng bít, cha bao gi có báo nào tng trình v các cuc biu tình nh vy. Chinh quyn gii tán các cuc biu tình ln, nhng ngày nào Sài gòn vn còn nhng oàn ngi các tnh v Sài gòn biu tình bt bo ng, bt chp nng ma, ói khát...chính quyn cha gii quyt nguyn vng ca ngi dân nghèo thp c bé ming !! ch n bao gi? Ngi dân các tnh b bóc lt àn áp, b mt t, mt tài sn không c n bù chính áng, c gi là dân oan. Không phi mi ây mà ã nhiu nm qua, ngay vn hoa Xuân Thng Hà Ni ngày nào cng có ngi biu tình òi nhà nc gii quyt cái nn cng hào, ác bá khp ni, nhiu ngi sut i hy sinh cho ng, có công nhiu huy chng, nhng v hu ht th lc b àn áp quay sang chng ng tham gia biu tình, ã làm cho nhà nc CS phi lúng túng au u... i lão HT. Thích Qung ng v phía nhng ngi b àn áp, ngài mun có dân ch, nhân quyn phi c tôn trng. Bi vì Vit Nam là mt thành viên ca cng ng th gii, phi nh các quc gia vn minh tôn trng t do ngôn lun, t do báo chí và tín ngng... T Chc Phóng Viên Không Biên Gii RSF t Paris va qua ph bin bn xp hng v t do báo chí nm 2009, trong ó Vit Nam xp th 166/175 quc gia trên th gii. Quyn làm ngi b xâm phm, bt ming ngi i lp, bt b, sách nhiu nhng ngi góp ting nói u tranh cho dân ch và nhân quyn. Gii trí thc, sinh viên công khai phê phán s nhng b ca CSVN cho Bc Kinh v vn lãnh th, lãnh hi và nht là vic khai thác 4

bauxite cao nguyên min Nam. Nhà nc CSVN ch trng buc báo chí truyn thông ,,phi i theo l phi", ging nh con nga kéo xe b che mt! HHT Qung ã n vi ngi dân i khiu kin Sài Gòn cng nh c ngi n Hà Ni y lo dân oan chia s vi h, bi vì chính ngài cng là mt nn nhân. Nhà nc CS t lâu mun loi b HTT Qung ra khi mi sinh hot, nhng không th thi hành, vì ngài ã c các phái oàn quc t thng xuyên n thm, và nhn nhng gii thng giá tr v nhân quyn. Ngài tr thành ngi ca quc t u tranh cho t do và nhân quyn. Giáo Hi Pht Giáo Vit Nam Thng Nht tn ti n nay, do hai v cao tng là : i Lão Hoà Thng Thích Qung , và c T Tng Thng Thích Huyn Quang lèo lái con thuyn vt qua nhiu giông bo. Cng nh nhng sinh hot ca tt c các oàn th ngi Vit t nn hi ngoi, sut 34 nm qua ã tranh u, gây nh hng vi các quc gia trên th gii, cùng h tr cho GHPGVNTH c trng tn Nhìn chung Giáo Hi các Tôn Giáo ti Vit Nam, gp nhiu khó khn vi nhng vn nn phc tp ni b chia r... Lch s s phê phán gia thin và ác, gia c tài và t do. Tôn giáo phi c bo v tt p theo truyn thng ã có t ngàn nm trong lòng Dân tc, không th b vn c gia Giáo hi và Th quyn. CSVN lúc u àn áp, nay i chin thut va dàn áp và a thêm vn quyn li, chiêu d nhng thành phn ham danh th hng... Con chut cht vì b by, rui cht vì mt, nhng con ngi có th cht danh vì d lun bi háo danh và quyn lc.... c tác phm " vinh danh Hòa Thng Thích Qung trong tác phm CI TÙNG TRC GIÓ. Li gii thiu ca Giáo s Nguyn Xuân Vinh" chúng ta bit thêm v tm gng tranh u bt khut, s hy sinh cao c, ý chí st á th hin i Hùng, i Lc, i T Bi ca Hoà Thng Thích Qung , ngi ã phá v ni s hãi ca qun chúng, hay nói cách khác, Hoà Thng ã gii phóng ng bào ta ra khi ni s hãi triên miên di ch c tài toàn tr .........." (bài ny Trong tác phm Hòa Thng Thích Qung - Ci Tùng Trc Gió c cp nht thêm)

Nhng tác phm ca HT T Qung

· · · · · · · · · · · · · Kinh Mc Liên Sám Pháp Kinh i Phng Tin Pht Báo Ân Thoát vòng tc ly, Sài Gòn 1962; (truyn) Di mái chùa hoang, Sài Gòn 1962; (truyn) Truyn c Pht giáo, Sài Gòn 1964; Ði tha Pht giáo t tng lun Tiu tha Pht giáo t tng lun Nguyên thy Pht giáo t tng lun T in Pht Hc Hán Vit (2 tp) Pht Quang i T in (9 tp) Chin tranh và bt bo ng Th Tù Nhng nhn nh sai lm ca cng sn i vi Dân tc và Pht giáo

Tài liu tham kho B Vit s i Cng 1,2,3 ca nhà vn Trn Gia Phng B i Vit S Ký toàn th ca Lê Vn Hu

5

1

Nhng chùa Hà Ni

a/ Chùa Trn Quc trên o nh H Tây là ngôi chùa c nht, c khi dng nm 541 (?) trong chùa có pho tng Pht thích Ca nhp nit bàn, là kit tác ca ngh thut tc tng ngày xa. b/ Chùa Láng khi dng vào i vua Lý Anh Tông (1138-1175) ti làng Yên T nay thuc qun ng a Hà Ni c/Chuà Bà á có tên Linh Quang T cnh b h Hoàn Kim, chùa xây t i Lê Thánh Tông (1460-1497) chuà có 2 qa chuông uc vào nm 1823 và 1881 va mt khánh nm 1842 d/ Chùa Hòe Nhai tên Hng Phúc t ph Hàng Than, qun Ba ình. Xây t i Lý trong chùa có tm bia dng nm 1703 xác h v trí ca chin thng ông B u chng quân Nguyên (1258). e/ Chùa Lên Phái ph Bch Mai qun hai Bà Trng Chùa lp vào nm 1726 lúc u có tên Liên Hoa. Sau i tên là Liên Tông và n nm 1840 i là Liên Phái Chùa có ngn tháp cao 9 tng kin trúc p vào nm 1890. f/ Chùa Kim Liên dng trên doi t ca làng Nghi Tam, bên H Tây c xây vào th k th 12, nàng công chúa T Hoa con gái vua Lý Thn Tông (1228-1138) ã a cung n n ni ny trng dâu nuôi tm, n nm 1771 (?) thuc i Lê Hin Tông (1740-1786) chùa c dng lên vi tên Kim Liên (hoa sen vàng) g/ Chùa Quán S chùa có t th k th 17 nm ph Quán S, nm 1934 Hôi Pht Giáo Bc K làm Hi quán, nm 1942 chùa c xây dng li .

C Hng y Nguyn Vn Thun : Tng gi chc Ch tch Hi ng Công Lý và Hòa bình ca Tòa Thánh. Ngài qua i ngày 16/9/2002 Roma. c Giáo Hoàng Benedict XVI cao tm gng can m, chu ng tha th ca c Hng y Nguyn Vn Thun và vinh danh Á Thánh, bc u ca tin trình phong hàng Hin Thánh c th gii tôn vinh là mt v Thánh. ó cng vinh d cho Giáo Hi Thiên Chúa giáo Vit Nam.nói riêng và c giáo hi Công giáo hoàn v nói chung

2

6

Information

Microsoft Word - Ð?o và Ð?i - Nguyen Quy Ðai

6 pages

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

239191