Read buivanbong-hoalucbinh.pdf text version

MÙA HOA LC BÌNH

Bùi Vn Bng

Có l khp vùng sông nc Nam b là x s ca hoa lc bình. Hu nh lc bình n hoa sut bn mùa. K c mùa l, nc dâng tràn ng t, phù sa c ngu, lc bình vn vn xanh và n hoa. Nhng vào k cui ông và mùa xuân là mùa hoa lc bình n r. Nhìn hoa n, bng gi trong tâm tng du khách câu ca: Lc bình hoa tím lung linh i theo con nc lênh ênh sm chiu... My nm gn ây, mi khi thy hoa lc bình r n, ngi dân vùng sông nc Nam b li khp khi mng, vì thiên nhiên li ban tng cho h ngun nguyên liu làm n. Ngi dân vùng ng bng sông Cu Long không còn coi lc bình là cây hoang di na, mà ã tr thành ngun nguyên liu cho sn xut các mt hàng th công m ngh t cng lc bình. Ngh này ang "pht", va tng thu nhp kinh t h gia ình, gii quyt vic làm khi nông nhàn, va góp phn gii quyt vn nn môi trng vùng sông nc. T lâu, dù cây lc bình d sinh sôi, phát trin, âu cng có, hoa p n th, nhng vn b coi là th "bèo dt mây trôi", ít c khai thác, s dng có hiu qu. Nhiu ni còn coi lc bình là "ha môi trng", gây tc vng cho giao thông ng thy, cn tr dòng chy trên kênh rch, vt lên cht thành ng chng bit làm gì, thêm ô nhim môi trng. y vy mà t nm 2000 n nay, ã 7 nm ri, các sn phm c an lát t cng lc bình li tr thành hàng xut khu có giá tr, c th trng nhiu nc a chung. Mt tài liu ca ngành nghiên cu thc vt ti trng i hc Cn Th ch ra rng: Lc bình, tên khoa hc là Eichlornia crasspes (Ponterediaceae). Loi này min Bc và min

1|Trang

Trung gi là bèo tây, bèo Nht Bn, nhng không ti tt, cng không dài và cng bng lc bình vùng sông nc Nam b. Loài c thy sinh tng nh ch là th b i y, nay tr thành "cây xóa ói gim nghèo" vùng ng bng sông Cu Long, gii quyt vic làm cho hàng chc nghìn ngi, li thu nhiu li nhun qua xut khu. Các th phm nh gc, r, lá cây lc bình em li nhiu li nhun, có cht lng và hiu qu kinh t khá cao cho ngh sn xut nm rm và làm phân bón hu c. Ngi u tiên b công nghiên cu bin cây lc bình t loài c di trên sông nc thành các sn phm xut khu chính là ông Triu Vnh Thnh, ng ti ng Tt Mu Thân, phng 4, thành ph M Tho (Tin Giang). Ông Thnh là ch c s sn xut tiu- th công nghip Vnh Thnh, chuyên an, bn các sn phm gia dng t b chui, lác, cói xut khu. u nm 2000, ông Thnh gi mt s sn phm tí hon c bn t cây lc bình ra th trng nc ngoài thm dò th hiu ngi tiêu dùng th trng nc ngoài. Do tính hn hn ca cây lc bình, khách hàng nc ngoài bt u bit n c s Vnh Thnh, h t ông làm ra nhiu chng loi hàng th công m ngh. n nay, c s Vnh Thnh ã sn xut ra các sn phm nh chp èn ng, m lót gh ngi, chiu, thm, gi xách, t nhà bp, dép dành mang trong phòng ng. Nu ôi dép bn bng b chui khô trc ây ã có nhiu u im so vi các loi dép khác, thì ôi dép làm bng cng lc bình càng làm cho khách hàng nc ngoài thích thú hn tác dng ca nó mang li. ó là ngi mang dép lc bình cm thy mm mi, nh tênh. i vi quý bà thì ôi dép lc bình còn có ý ngha bo v bàn chân p trong lúc sinh hot trong nhà... Các sn phm c an, bn t cng lc bình ngày càng tng s lng n t hàng xut khu sang Nht Bn, Hàn Quc, ài Loan, Hà Lan, c, Nga. Giá các sn phm mi này t 6 n 18 ô-la mt cái. Hin c s Vnh Thnh thu hút hn 2.300 lao ng, phn ln là n, con em ca các gia ình nghèo khó. Doanh s xut khu mi nm khong 1,2 triu USD. Ch t nhng chic chiu, chic èn ng, t bp, dép i trong nhà, tm thm... làm t lc bình, b chui, mi nm ã em v cho c s th công m ngh "Vnh Thnh" ca ông Triu Vnh Thnh c triu ô la. Ông Thnh k: -- Có l tôi có duyên vi nhng loi cây dân dã này. Trc khi n vi lc bình, tôi ã "kt bn" vi cây chui. Nhìn nhng b chui b vt b, tôi thy tic lm. Phi làm gì ó khi phí hoài "m b chui" tri cho. Ri tôi th ly si ca b chui làm gi xách. Sau chic gi xách, hàng lot sn phm bng b chui khác nh: võng, giày dép, gh ngi... ln lt ra i...Bây gi c s th công m ngh ca tôi li ch yu làm ra nhng mt hàng xut khu t cng lc bình. Sn phm th công mun cnh tranh và xut khu c không ch p v hình thc mà cht lng phi tt. Chng hn nhng ôi giày làm bng nguyên liu lc bình va nh, va mát mà còn có tác dng v mt y hc nên khách hàng rt a chung. Hay nh chic võng làm t b chui và cng lc bình có tác dng hút nhit nên ngi nm áo không b dính m hôi... có c nhng sn phm này, công on x lý nguyên liu là quan trng nht. Lc bình vt t di sông lên hoc trng phi có dài ti thiu 50cm, gc phi trng, không dính phèn. Trc khi em phi khô phi ct b toàn b r, lá sau ó mi s ch. Nhu cu v mt hàng th công t b chui, lc bình còn rt ln... Tin Giang còn có mt s hp tác xã (HTX) th công m ngh ã giàu lên nh sn xut hàng hóa t cng lc bình. Nh HTX Quang Minh làm n cng không kém c s Vnh Thnh. Ông

2|Trang

Cao Dng Khanh, Ch nhim HTX Quang Minh, cho bit: HTX sm thành công là nh sn phm lc bình ang c khách hàng nc ngoài a chung. Bên cnh ó, HTX y mnh vic qung bá sn phm ra th trng nc ngoài thông qua các k hi ch hàng th công m ngh trong và ngoài nc nh hi ch Ging Võ (Hà Ni), hi ch Megashow (Hongkong), hi ch Nam Ninh (Trung Quc), hi ch Paris (Pháp), hi ch Frankfurt (c)... Bà Hunh Ngc Bích, Ch nhim HTX th công m ngh Ngc Bích (Sóc Trng), k li rng tin thân ca HTX ch là c s sn xut các loi gi nha cung ng cho các ch khu vc BSCL ng cá, tôm. Ri trong mt chuyn i tham quan, kho sát th trng hàng th công m ngh TP HCM, bà Bích phát hin ra các sn phm th công m ngh t nguyên liu lc bình, b chui ang thu hút khách hàng, trong khi ó a phng có ngun nguyên liu này rt nhiu. T ó, bà quyt nh thành lp HTX, tp hp lao ng ào to ngh an át lc bình. Vi i ng lao ng cn cù, khéo léo và cùng vi h tr vn ca Ngân hàng chính sách xã hi u t mua nguyên liu sn xut, HTX Ngc Bích nhanh chóng pht lên. Sn lng sn phm ca HTX u c bao tiêu. Hin nay, ngoài tnh Sóc Trng, HTX Ngc Bích còn phát trin các v tinh ngh an át lc bình, b chui ra nhng tnh lân cn nh Bc Liêu, Cà Mau, Kiên Giang, Hu Giang... S lao ng t khong 200 ngi ban u, nay ã tng lên trên 4.000 lao ng. Bà Hunh Ngc Bích nói: "Nh ngh an át lc bình, b chui mà nhiu h gim c nghèo và có vn tích ly t ít lên nhiu. Hy vng, trong tng lai HTX Ngc Bích s phát trin hn na gii quyt vic làm cho ngi lao ng nhiu hn". My nm gn ây, các sn phm th công m ngh xut khu c làm bng nguyên liu lc bình, b chui ng bng sông Cu Long (BSCL) phát trin rt mnh. Hin nay, hu nh tnh, thành nào trong khu vc cng u có sn phm này. Bi không ch tn dng c ngun nguyên liu sn có ca thiên nhiên, mà còn em li ngun ngoi t áng k và góp phn xóa ói gim nghèo nông thôn. Trc ây, các sn phm th công m ngh BSCL ch yu là t mây, tre, trúc nhng nay ã nhng ch cho mt hàng c làm bng lc bình, b chui... T các nguyên liu này, qua bàn tay khéo léo ca ngi th tr thành các sn phm p mt nh gi xách, gi ng ru, thm, các k, t, bàn gh... Hin nay, các "sn phm thân thin vi môi trng" này ang c khách hàng nc ngoài a chung. Nm ri, doanh nghip t nhân D Lý Hng qun 2 (thành ph H Chí Minh), khách hàng ca mt s c s th công m ngh vùng Tin Giang, Bn Tre, ng Tháp ã xut y thác qua Công ty Haprosimex Saigon sang châu Âu lô hàng hn 4.500 gi xách an bng cng lc bình và b chui tr giá gn 16.000 USD. Lô hàng gm ba mu gi mi do D Lý Hng thit k kt hp gia cng lc bình và chui, thêm các nguyên liu nh da, vi, v c cho quai xách, trang trí hoa vn, lp lót gi ã c khách hàng nhiu nc t mua vi s lng ln. Thông qua Haprosimex Saigon, mi tháng D Lý Hng xut các mt hàng gi xách cng lc bình, b chui sang châu Âu tr giá 15.000 - 40.000 USD. Ngoài vic s dng nguyên liu chn lc t nhng cng lc bình bo m cht lng làm nên nhng mt hàng th công m ngh xut khu có giá tr, toàn b gc, thân, r, lá ca cây lc bình còn c s dng làm vt liu trng nm, làm phân bón hu c rt tt. Ngi có công khám phá ra công dng mi này ca lc bình là ông Hai Thu, xã Bình Phong Thnh, huyn

3|Trang

Mc Hoá, tnh Long An. Gp ông Hai Thy ang vun nhng ng lc bình va vt t sông Vàm C ông lên b, chúng tôi hi: - Lc bình nhiu vy, vt hoài cng ht, ri ly âu dùng? Ông Hai ci: - Cái gì nhiu n my, ngi khôn ca khó, rit ri cng ht. Nhng cây lc bình sinh sôi, phát trin nhanh lm, ven sông này nh cánh rng ni. Hin nay mi khai thác thì thy còn nhiu, nhng nhiu ngi, nhiu ni khai thác, ri s tr nên khan him. Ông Hai Thy k rng, khi cy nm rm trên vt rm r, bã mía, ông làm vng my phôi mm ( meo nm) trên ám lc bình ven b kênh, thy nm rm mc nhanh, ông mng lm. Nhìn nhng ám lc bình trôi d d trên sông, ông Hai Thu ny ra sáng kin dùng loi vt liu sn có này trng nm. Sau mt thi gian loay hoay th nghim, cui cùng ông ã thành công trong vic trng nm rm trên cng lc bình khô. Do c tính ca cây lc bình mc di nc rt mm, xp, li rt do dai khi em lên b phi khô và gi m c lâu, rt phù hp vi tính a nc ca nm rm. Nm rm trng trên lc bình khô gim c lng nc ti và s lng meo nm. Tính ra, nng sut nm thu c tng gp bn ln so vi cách trng nm truyn thng trên rm r. Cht lng ca nm rm c bng lc bình vt tri hn, loi nm rm này xem ra ngon hn hn loi bng rm r, nht là v giòn và c xác nh là rt giàu dinh dng và không có c t. Theo ông Hai Thu, t 01kg lc bình khô có th c meo cho ra 20.000 ng tin nm rm. Sau khi thu hoch xong nm rm, xác lc bình s tip tc c to thành phân hu c bón cho cây trng, cây phát trin rt tt, c nhiu nhà vn tìm n mua loi phân này bón cho cây. Vy là t loi c thy sinh hoang di, thm chí tng nh có hi chomôi trng sinh thái, cây lc bình ã tr nên có ích, em li li nhun kinh t cho nhà nông.. Mt công ty thc phm thành ph H Chí Minh ã cho ông bit: Nm rm trng trên cây lc bình cho cây to, thm giòn, giàu cht dinh dng, không c t. Ông Hai Thy còn bt mí thêm: -- Nm rm làm t cây lc bình ít tn kém hn làm bng rm r. Thi gian gi m kéo dài, ít phi ti nc, tn meo. Nhng vic tìm nguyên liu ngày càng khó khn hn bi cây lc bình ngày càng có giá tr v mt kinh t. Cui mùa nc ni cng là mùa ct lc bình phi khô an thm ca bà con nông dân xã Bình Phc, huyn Mang Thít (Vnh Long) và các xã lân cn. Ti ây có hn 50 gia ình sng bng ngh an thm t lc bình khô. Ngoài vic làm lúa thì ây là công vic to thêm thu nhp lúc nông nhàn. Mt ký lc bình phi khô bán c t 7.000 n 9.000ng. Mt ngi có th kim c c chc ký lc bình nguyên liu, thu nhp bình quân trên 70.000. Hin nay, các a phng khác Hu Giang, Sóc Trng, An Giang, ng Tháp, Long An cng r lên phong trào khai thác cây lc bình ct cng em bán làm nguyên liu hàng th công m ngh, làm nm rm và phân bón hu c thay phân hóa hc, nng sut cây trng c nâng cao, môi trng ít b ô nhim, chi phí u vào li thp, h giá thành sn phm, có thêm nhiu ngun rau sch, trái cây sch. Cây lc bình c coi là nguyên liu quý và có giá tr cho sn xut hàng th công m ngh và c trong nông nghip, c coi là "khám phá mi ca th k 21", vì nó c khai thác, s dng t u mùa l nm 2000. Nu ch da vào khai thác t nhiên thì ngun nguyên liu này s nhanh chóng b cn kit. Ngành nghiên cu thc vt, các c quan khuyn công, khuyn nông và các c quan hu quan khác cn u t nghiên cu có loi lc bình cng dài, nhiu cng, tng dai, do, bn, nâng cao sn lng khai thác. Nên ph bin vic trng cây lc bình thành nhng vùng nguyên liu bn vng, ng thi bo v, khai thác có k hoch, qun lý có hiu qu ngun cây lc bình trong thiên nhiên vùng sông nc Nam b./.

4|Trang

Ghi chú:

Nhng hình nh trong bài này do các bn Antony Ducoutumany và Tng Phc trao tng, hay c trích t mng "Sinh Viên in T i Hc An Giang".

Ct lc bình

Mùa hoa Lc Bình Long An nh Ngô Minh c

Lc bình phi khô

5|Trang

Sn phm ch t Lc bình

an lc bình

(Ngun: Chim Vit Cành Nam)

6|Trang

Information

6 pages

Find more like this

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

259246