Read Abant-izzet-baysal-universitesi-guzel-sanatlar-egitimi-bolumu-muzik-ogretmenligi-anabilim-dalinda-anadolu-guzel-sanatlar-lisesi-cikisli-1-sinif-keman-ogrencilerine-temel-davranislari-kapsayici-bir-ogretim-.pdf text version

1

T.C. ABANT ZEET BAYSAL ÜN VERS TES SOSYAL B L MLER ENST TÜSÜ

ABANT ZZET BAYSAL ÜN VERS TES GÜZEL SANATLAR E T M BÖLÜMÜ MÜZ K ÖRETMENL ANAB L M DALI' NDA, ANADOLU GÜZEL SANATLAR L SES ÇIKILI 1. SINIF KEMAN ÖRENC LER NE TEMEL DAVRANILARI KAPSAYICI B R ÖRET M PROGRAMI MODEL ÖNER S N N UYGULANMASI

Ç DEM SÖKER

OCAK­2006

i

T.C. ABANT ZZET BAYSAL ÜN VERS TES SOSYAL B L MLE ENST TÜSÜ MÜZ K E T M ANAB L M DALI

ABANT ZZET BAYSAL ÜN VERS TES GÜZEL SANATLAR E T M BÖLÜMÜ MÜZ K ÖRETMENL ANAB L M DALI' NDA, ANADOLU GÜZEL SANATLAR L SES ÇIKILI 1. SINIF KEMAN ÖRENC LER NE TEMEL DAVRANILARI KAPSAYICI B R ÖRET M PROGRAMI MODEL ÖNER S N N UYGULANMASI

Yüksek Lisans Tezi

Hazirlayan Çidem SÖKER

Daniman Yrd. Doç. Dr. Uur ALPAGUT

Bolu­2006

ii

SOSYAL B L MLER ENT TÜSÜ MÜDÜRLÜÜ'NE,

Çidem Söker'e ait Abant zzet Baysal Üniversitesi Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim Dali' nda, Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi Çikili 1. Sinif Keman Örencilerine Temel Davranilari Kapsayici Bir Öretim Programi Model Önerisinin Uygulanmasi adli çalima, jürilerimiz tarafindan Müzik Eitimi Anabilim Dalinda YÜKSEK L SANS TEZ olarak kabul edilmitir.

Akademik Unvan ve Soyadi

mza Üye (Tez Danimani) Üye Üye :Yrd. Doç. Dr. Uur Alpagut : Yrd. Doç. Dr. Sadik Yöndem : Yrd. Doç. Dr. aduman Kapusuzolu ............... ................ ...............

Prof. Dr. Mithat Baydur Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

iii

ABSTRACT

APPLICATION OF A MODEL OF TEACHING FUNDAMENTAL VIOLIN BEHAVIOR TO THE FIRST YEAR OF VIOLIN STUDENTS WHO WERE GRADUATED FROM ANATOLIAN HIGH SCHOOL OF FINE ARTS AT THE ABANT IZZET BAYSAL UNIVERSITY, FACULTY OF FINE ARTS, DEPARTMENT OF MUSIC TEACHER EDUCATION

Çidem SÖKER

Master Thesis Sub-Department of Music Education Adviser: Asst. Prof. Dr. Uur ALPAGUT

January 2006 xv+219 pages The present study investigates existing teaching methods in the course of individual musical instrument teaching of violin teaching 1 (IMITOVT- 1) at the Department of Music Teacher Education in the Faculty of Fine Arts. This investigation has resulted in the development of a new model to be used in the course of IMITOVT- 1 which helps to teach fundamental behavior of violin. Further, application of this new model to the first year of violin students, who were graduated from anatolioan high school of fine arts, is evaluated in terms of violin education at the Abant Izzet Baysal University, Faculty of Fine Arts and Department of Music Teacher Education.

For the purpose of this study, twenty-five violin teacher were asked to participate in a survey to provide background information for the study. In the next step, related literature is reviewed to establish theoretical base and five experts from

iv

different institutions were interviewed to create a model of teaching fundamental behavior of violin. Finally, this new model was applied to four students who were enrolled IMITOVT- 1 class to observe their behavioral changes. The evalution of the teaching methods for the course of IMITOVT- 1 revealed inadequate use of principles of teaching program; non-parallelism between objectives and principles of teaching methods; use more of descriptive teaching programs by the teaching staff; differences between graduate of anatolioan high school of fine arts and graduate of general high school violin students with regard to basic fundamental techniques; and for some reason, adaptation of wrong violin techniques by the graduate of anatolioan fine arts high school. In similar line, since education of basic fundamentals of violin for the students is a planned and programmed process, evaluation of teaching methods of violin should be done one more time by focussing on a teaching program. With suggestions of violin teaching staff and literature review, a new model teaching IMITOVT- 1 course is developed. This new model of teaching IMITOVT- 1 was applied to four students who were the first year of violin students at the Abant Izzet Baysal University School of Fine Arts and Department of Music Teacher Education and they were graduated from anatolioan high school of fine arts. In order to evalute the process violin education, students were observed both at the beginning of the semestre and at the end of the semestre. The comparion of two-observation showed that the new model of violin teaching program helped students in terms of behavior previously. In sum, according to the results of the study, there should be more studies dealing with teaching progran of IMITOVT- 1 course and the present model of teaching IMITOVT- 1 course which can be further developed and changed by field test results and expert opinions are suggested. Also, basic violin techniques of anatolian fine arts high school graduates should be re-evaluated and revised. smooting wrong violin

Key Words: Instructional program, Anatolian Fine Arts High School, Violin.

v

ÖZET

ABANT ZZET BAYSAL ÜN VERS TES GÜZEL SANATLAR E T M BÖLÜMÜ MÜZ K ÖRETMENL ANAB L M DALI' NDA, ANADOLU GÜZELSANATLAR L SES ÇIKILI 1. SINIF KEMAN ÖRENC LER NE TEMEL DAVRANILARI KAPSAYICI B R ÖRET M PROGRAMI MODEL ÖNER S N N UYGULANMASI

Çidem Söker

Yüksek Lisans Tezi Müzik Eitimi Anabilim Dali Tez Danimani: Yrd. Doç. Dr. Uur ALPAGUT

Ocak 2006 xv+219 sayfa

Bu aratirmada, Eitim Fakültelerinin Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim/Anasanat Dali Bireysel Çalgi Eitimi(B.Ç.E.) 1(Keman) dersi için kullanilmakta olan mevcut öretim programlarinin durumu incelenmitir. Buradan yola çikarak temel davranilari içeren, kapsamli bir B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi oluturulmu ve Abant zzet Baysal Üniversitesi Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim Dali' nda hazirlanan temel davranilari kapsayici B. Ç. E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nin Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi çikili 1. sinif keman örencilerine uygulanmasi, keman eitimi açisindan deerlendirilmitir. Bu nedenlerle 25 keman öretim elemanina, aratirmaya dair ön çalima oluturmasi açisindan yapilandirilmi görüme uygulanmi, literatür taranmi, aratirmanin konusu ile ilgili farkli kurumlardan ve farkli deneyim gruplarindan 5 uzmanla yapilandirilmi görüme yapilmi, oluturulan B. Ç. E. 1(Keman) Dersi

vi

Öretim Programi Model Önerisi'ne dayali olarak eitim gören 4 örenci gözlemlenmitir. Aratirmaya dair ön çalima oluturmasi açisindan uygulanan

yapilandirilmi görüme sonucunda; B.Ç.E.1(Keman) Dersi'ne yönelik keman öretim elemanlarinin kullanmakta olduu öretim programlarinin içeriinde, öretim programi ögelerine tam olarak yer verilmedii, yer verilen ögelerin de hedefler ile tam olarak ilikili olmadiklari sonuçlarina ulailmi ayrica keman

öretim elemanlarinin oluturulan B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nin içeriindeki hedef ve hedef davranilara ilikin görüleri alinmi ve buna bali olarak B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi düzenlenmitir. Uygulanan dier yapilandirilmi görüme sonucunda; kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programlari'nin ögelerinin tam olarak bulunmadii, öretim elemanlarinin çounlukla tanimsal program kullandii, A.G.S.L. çikili keman örencileri ile genel lise veya dengi okul mezunu keman örencilerin temel tekniklerinde farkliliklar olduu, A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin çeitli nedenlerle temel keman tekniklerini yanli kavrami olabilecekleri, buna bali olarak A.G.S.L. çikili keman örencilerinin temel keman tekniklerinin, eitimin planli ve programli bir süreç olduu da göz önünde bulundurularak, bir öretim programina bali olarak tekrar gözden geçirilmesi gerektii sonuçlarina ulailmitir. Bu sonuçlar dorultusunda; Abant zzet Baysal Üniversitesi Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim Dali' nda, hazirlanan temel davranilari kapsayici B. Ç. E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi, Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi çikili 1. sinif örencilerinden 4 keman örencisine uygulanmitir. Süreci deerlendirmek amaciyla örencilerin keman eitimine balamalarindan bir hafta sonra ve dönem sonunda iki ayri gözlem yapilmitir. Gözlemler sonucunda, örencilerin eksik ve kusurlu davranilarinin düzeltildii yada düzeltilmesi konusunda olumlu yönde ilerleme kaydedildii görülmütür. Elde edilen bulgular dorultusunda Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi çikili keman örencilerinin keman eitimine ilikin bazi öneriler ortaya konulmutur.

Anahtar Kelime: Öretim Programi, Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi, Keman.

vii

TEEKKÜR

Bu aratirmanin her aamasinda düünceleri ile bana yön veren, çalimalarimi titizlikle inceleyip yardimlarini esirgemeyen, tez danimanim Sayin Yrd. Doç. Dr Uur ALPAGUT'a, görüme yapmayi kabul ederek tezin olumasina katki salayan Sayin Prof. Dr. Ali UÇAN'a, Sayin Yrd. Doç. Dr. Öznur ÖZTOSUN ÇAYDERE'ye, Sayin Yrd. Doç. Dr. Dolunay AKGÜL BARI'a, Sayin Semra FAYEZ'e ve Sayin Handan DARENDEL OLU'na, anket sorularini yanitlayan keman öretim elemanlarina, anketlerin daitilmasi ve ulatirilmasina yardimci olan Prof. Kadir KARKIN ve Ör. Gör. Riza AKYÜREK'e, gözleme katilan 4 örenci arkadaima teekkür ederim. Ayrica bana zaman ayirarak yardimci olan Sayin Yrd. Doç. Dr. Bekir YÜKTAIR'a ve Sayin Yrd. Doç. Dr. Hasan Birol YALÇIN'a, her konuda yardim ve desteini esirgemeyen Ör. Gör. Yavuz DURAK'a, en sikintili anlarimda bana katlanan ev arkadaim Sevim GÜNDÜZ'e ve bana her zaman destek olan aileme sonsuz teekkürlerimi sunuyorum.

Bolu, Ocak, 2006

Çidem SÖKER

viii

Ç NDEK LER ABSTRACT ...................................................................................iii ÖZET ............................................................................................v TEEKKÜRLER ...........................................................................vii Ç NDEK LER .......................................................................................................viii TABLOLAR L STES .....................................................................xi

BÖLÜM I G R ..........................................................................................1 1.1 Problem....................................................................................10 1.2 Alt Problemler.............................................................................11 1.3 Aratirmanin Amaci......................................................................11 1.4 Aratirmanin Önemi......................................................................12 1.5 Sayiltilar....................................................................................12 1.6 Sinirliliklar.................................................................................13 1.7 Tanimlar ...................................................................................13 1.8 Kisaltmalar ................................................................................14

BÖLÜM II LG L YAYIN ve ARATIRMALAR .................................................15

BÖLÜM III YÖNTEM .....................................................................................20 3.1 Aratirmanin Modeli ......................................................................20 3.2 Evren ve Örneklem .......................................................................20 3.3 Veri Toplama Yöntemleri ...............................................................21 3.4 B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'ne Dayali Olarak Gerçekleen Ders Uygulamalari.............................................................29

ix

3.5 Veri Çözümleme Yöntemleri ...........................................................29

BÖLÜM IV BULGULAR VE YORUMLAR .........................................................33 4.1. Birinci Alt Probleme likin lk Görümeyle lgili Bulgular ve Yorumlar.......33 4.2 Birinci Alt Probleme likin kinci Görümeyle lgili Bulgu ve Yorumlar........46 Hedef Nedir? .................................................................................48 Taksonomik Yaklaimlar ...................................................................48 Bilisel Alani Siniflayanlar .................................................................49 Duyusal Alani Siniflayanlar .................................................................50 Devinisel Alan Siniflayanlar ..............................................................51 Sosyal Beceri Alanini Siniflayanlar .......................................................52 Algisal Alani Siniflayanlar ....................................................................53 Sezgisel Alani Siniflayanlar ................................................................53 Bilisel Hedefler ................................................................................54 Devinisel Hedefler ..........................................................................54 Duyusal Hedefler ...........................................................................54 Hedef Yazmada Dikkat Edilecek Noktalar .................................................54 Hedef Davrani Nedir? .......................................................................55 Hedef Davrani Yazmada Dikkat Edilecek Noktalar ....................................55 Bilisel Alanla lgili Hedef ve Hedef Davrani Yazma .................................56 Duyusal Alanla lgili Hedef ve Hedef Davrani Yazma ...............................57 Devinisel Alana likin Hedef ve Hedef Davrani Yazma ................................59 4.3 kinci Alt Probleme liki kinci Görümeyle lgili Bulgu ve Yorumlar...........60 4.4 kinci Alt Probleme likin lk Görümeyle lgili Bulgu ve Yorumlar .............62 çerik ...........................................................................................74 çerik Yazmada Dikkat Edilecek Noktalar .................................................74 Öretme Durumlari ..........................................................................75 Öretme Durumlarini Düzenlemede Dikkat Edilecek Noktalar .......................77 Sinama Ölçme Durumlari ..................................................................78 Sinama Ölçme Durumlarini Düzenlemede Dikkat Edilecek Noktalar ...............79

x

Deerlendirme lemleri ....................................................................79 4.5 Üçüncü Alt Probleme likin kinci Görümeyle lgili Bulgu ve Yorumlar ......81 4.6 Dördüncü Alt Probleme likin kinci Görümeyle lgili Bulgu ve Yorumlar ....82 4.7 Dördüncü Alt Probleme likin lk Görümeyle lgili Bulgu ve Yorumlar .......87 4.8. Keman Öretim Elemanlari le Yapilan kinci Görümeye likin Genel Nitel Bulgular .......................................................................................100 4.9 Beinci Alt Probleme likin Nitel Gözlem le lgili Bulgu ve Yorumlar........103

BÖLÜM V SONUÇ VE ÖNER LER ..................................................................108 5.1 Sonuçlar ..................................................................................108 5.2 Öneriler ...................................................................................116 5.3 Aratirmaciya Öneriler ..................................................................118 5.4 Uygulayiciya Öneriler ..................................................................119 KAYNAKÇA ...............................................................................120 ÖZGEÇM .................................................................................123 EKLER .......................................................................................124

xi

TABLOLAR L STES

3.3.1 Gözlem Türleri Çizelgesi ..............................................................22 3.3.2 Hedef-Alan Çizelgesi ..................................................................25 3.3.3 B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisinin Konularina likin Boyutlari .......................................................................................28 Tablo 3.1 lk Görümenin Uygulandii Keman Öretim Elemanlarinin Cinsiyet Dailimlari .....................................................................................31 Tablo 3.2 Keman Öretim Elemanlarinin En Son Bitirdikleri Program Düzeyi Dailimlari .....................................................................................31 Tablo 3.3 Keman Öretim Elemanlarinin Mesleki Kidemlerine Göre Dailimi ....................................................................................................................................32 Tablo 4.1.1 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarinin hedeflerinin bulunup bulunmadiina ilikin görüleri ...................................................................................................33 Tablo 4.1.2 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarindaki hedeflerin sinif seviyesine ne ölçüde uygun olduklarina ilikin görüleri ..................................................................34 Tablo 4.1.3 Keman öretim elemanlarinin kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda hedef davranilarin bulunup bulunmama durumuna ilikin görüleri ........................................................................................35 Tablo 4.1.4 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarinda hedeflere ilikin hedef davranilarin ne ölçüde bulunduklari ile ilgili görüleri ..............................................................35 Tablo 4.1.5 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarinda hedeflerin ne ölçüde sirali ve aamali olduuna ilikin görüleri ........................................................................................37 Tablo 4.1.6 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programinda ünitelerin bulunup bulunmadiina ilikin görüleri ...................................................................................................38

xii

Tablo 4.1.7 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E 1(Keman) dersi öretim programlarinda konularin bulunup bulunmadiina ilikin görüleri .........38 Tablo 4.1.8 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarindaki ünite ve konularin, hedeflerle ne ölçüde tutarli olduuna ilikin görüleri ....................................................................39 Tablo 4.1.9 Keman öretim elemanlarinin kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda yöntem ve tekniklerin bulunup bulunmadiina ilikin görüleri ........................................................................................40 Tablo 4.1.10 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda keman öretimine ve içeriindeki hedeflere uygun yöntem ve tekniklerin ne ölçüde bulunduuna ilikin görüleri ........................40 Tablo 4.1.11 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda öretme durumlarinin yer alip almadiina ilikin görüleri ........................................................................................41 Tablo 4.1.12 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda yer alan öretme durumlarinin hedef ve hedef davranilarla ne ölçüde tutarli olduuna ilikin görüleri ................................42 Tablo 4.1.13 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda sinama ölçme durumlarinin bulunup bulunmadiina ilikin görüleri ................................................................................43 Tablo 4.1.14 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda sinama ölçme durumlarinin hedefler ile ne ölçüde tutarli olduuna ilikin görüleri ............................................................44 Tablo 4.1.15 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda deerlendirme ilemlerinin bulunup bulunmadiina ilikin görüleri ................................................................................45 Tablo 4.4.1 Keman öretim elemanlarinin, keman eitimi sürecine balarken yapilmasi gereken duru- tutua ilikin hedef ve hedef davranilar Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri .....................................................................62

xiii

Tablo 4.4.2 Keman öretim elemanlarinin, sa eli yay üzerine doru yerletirme ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri .......................................63 Tablo 4.4.3 Keman öretim elemanlarinin, yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda (dip, orta, uç) sa elin/ kolun konumu konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri .....................................................................64 Tablo 4.4.4 Keman öretim elemanlarinin, keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali kurallar konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri ........................................................................................65 Tablo 4.4.5 Keman öretim elemanlarinin, sol ve sa eli/kolu tellere (sol,re,la,mi) göre konumlandirma ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri ...................66 Tablo 4.4.6 Keman öretim elemanlarinin, sol ve sa elin/kolun konumlandii teller ve üzerindeki notalarin bütün yay, üst yari ve alt yarida basiz çalinmasi konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri .......................................67 Tablo 4.4.7 Keman öretim elemanlarinin, tüm telleri kapsayan, yayin deiik durumlarinda (dip,orta,uç) iki bali çalimalar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri ...................68 Tablo 4.4.8 Keman öretim elemanlarinin, keman akordu-teorik olarak- konunu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri .......................................69 Tablo 4.4.9 Keman öretim elemanlarinin, kemanda yay tekniklerinden legato tekniini iki veya daha fazla bali, tek tel üzerinde uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri .........................................................70 Tablo 4.4.10 Keman öretim elemanlarinin, tel deiiklikleri sirasinda legato tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri ...................................................................................................71

xiv

Tablo 4.4.11 Keman öretim elemanlarinin, detae tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri .......................................72 Tablo 4.4.12 Keman öretim elemanlarinin, detae çeitleri (aksanli detae,belirtimli detae,portato,noktali belirtimli detae) konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri ................................................................................73 Tablo 4.7.1 Keman öretim elemanlarinin, keman eitimi sürecine balarken yapilmasi gereken duru-tutua ilikin hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri .....................87 Tablo 4.7.2 Keman öretim elemanlarinin, sa eli yay üzerine doru yerletirme ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri .................................................88 Tablo 4.7.3 Keman öretim elemanlarinin, yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda (dip,orta,uç) sa elin/kolun konumu konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri ................................................................................89 Tablo 4.7.4 Keman öretim elemanlarinin, keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali kurallar konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri ..........90 Tablo 4.7.5 Keman öretim elemanlarinin, sol ve sa eli/kolu tellere (sol,re,la,mi) konumlandirma ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri ..............................91 Tablo 4.7.6 Keman öretim elemanlarinin, sol ve sa elin/kolun konumlandii teller ve üzerindeki notalarin, bütün yay, üst yari ve alt yarida basiz çalinmasi konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri .................................................92 Tablo 4.7.7 Keman öretim elemanlarinin, tüm telleri kapsayan, yayin deiik durumlarinda (dip,orta,uç) iki bali çalimalar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri ..............................................93

xv

Tablo 4.7.8 Keman öretim elemanlarinin, keman akordu-teorik olarak- konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri .................................................94

Tablo 4.7.9 Keman öretim elemanlarinin, kemanda yay tekniklerinden legato tekniini iki veya daha fazla bali, tek tel üzerinde uygulama konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri .....................................................................95 Tablo 4.7.10 Keman öretim elemanlarinin, tel deiiklikleri sirasinda legato tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri .....................96 Tablo 4.7.11 Keman öretim elemanlarinin, detae tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri ..................................................97 Tablo 4.7.12 Keman öretim elemanlarinin, detae çeitleri (aksanli

detae,portato,noktali belirtimli detae) konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri ....................................................................................................98 Tablo 4.8 Keman Öretim Elemanlari le Yapilan kinci Görümeye likin Genel Nitel Bulgular ..................................................................................99 Tablo 4.9.1 Oluturulan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nin A.G.S.L. Çikili 1. Sinif Keman Örencilerine Uygulanmasina likin Genel, Nitel Gözlem Deerlendirmeleri ..........................................103

1

BÖLÜM I

GR

nsan yaaminin en temel kavramlarindan birisi de eitimdir. Eitim insanlik tarihi kadar eski bir bilimdir. Eitimin, anne karnindan ölüme kadar devam ettiini düünürsek geni bir süreç olduu sonucuna varabiliriz. Eitim çok farkli ekillerde tanimlanmitir. "Bu tanimlarin pek çou, eitime bir amaç yüklemitir. dealistler eitimi Tanri'ya ulatirma süreci için yapilan etkinlikler, Realistler insani toplumun baat deerlerine göre yetitirme süreci, Marxistler çelikiyi en aza indirip üretimde bulundurma süreci, Pragmatistler ise, yaantilar yoluyla kiide istendik davrani deiiklii oluturma süreci, Varoluçular ise insani sinir durumuna getirme olarak ele almilardir. Bilimde, özellikle genetik mühendisliindeki gelimeler, örenmenin beyinde fiziksel uyarimlar sonucu oluan biyo-kimyasal deiiklikler olduunu gösterir niteliktedir. Bilgi, beceri ve duygularla ilgili mesajlar beyne elektrik akimi olarak geliyor ve beyindeki sinir sisteminde biyo-kimyasal deiiklikler oluturuluyor ve kodlaniyor. Bu özellikler, yapilan bilimsel aratirmalarla ortaya konulmutur. Buradan hareketle, eitim, fiziksel uyarimlar sonucu, beyinde istendik biyo-kimyasal deiiklikler oluturma süreci eklinde tanimlanabilir"(Sönmez, 2001:2). Demirel (1995:1)'e göre eitim "bireyde davrani deitirme sürecidir. Dier bir deile, eitim sürecinden geçen bir kiinin davranilarinda bir deime olmasi beklenmektedir. Eitim sürecine giren kiilerde bu deimenin istenilen yönde olmasi beklenir." Tezcan (1988:4)'a göre eitim "bireyin yaadii toplumda yeteneini, tutumlarini ve olumlu deerdeki dier davrani biçimlerini gelitirdii süreçler toplamidir." Eitim tanimlarinin çok çeitli oluu, bu tanimlar arasindaki ortak noktalarin deimesine etki etmemektedir. Tüm tanimlari incelediimizde, ortak

2

yanlarinin olduunu söyleyebiliriz. Bunlar; davrani deitirme, yeni davrani oluturma ve tüm bunlarin da amaçli etkinlikler oluudur. Eitimin bir kolu da müzik eitimidir. Müzik eitiminden bahsetmeden önce müzii tanimlamak gerekmektedir. "Müzik, bugüne kadar çok çeitli biçimlerde tanimlanmitir. Bu tanimlarin birçounda yer alan temel noktalari birletiren bir yaklaima göre, müzik, duygu, düünce, tasarim ve izlenimleri, belirli bir amaç ve yöntemle, belirli bir güzellik anlayiina göre birletirilmi seslerle ileyip anlatan bir bütündür" (Uçan, 1994: 10). Bu tanimdan yola çikarak, müziin ana materyalinin sesler olduunu söyleyebiliriz. Sesler belli bir amaç ve yöntemle, duygu, düünce, tasarim ve izlenimleri anlatmak için seçilirler ve birletirilirler. Tüm bu seçim ve anlatimin belli bir güzellik anlayiina göre düzenlendii düünüldüünde, müziin estetik bir bütün olduu sonucuna varilabilir. "Öyleyse, yalin ve özlü anlatimiyla belirtirsek, müzik, belli bir amaç ve yöntemle, belli bir güzellik anlayiina göre ilenerek birletirilmi seslerden oluan estetik bir bütündür, diyebiliriz"(Uçan, 1994: 10). Uçan (1994:14)'a göre "müzik eitimi, temelde, bir müziksel davrani kazandirma veya bir müziksel davrani deiiklii oluturma sürecidir". Töreyin (1997:3)'e göre "Müzik eitimi yoluyla; bireyin davranilarinda oluan deimeler toplumu, toplumdaki deimeler bireyi etkiler. Birey ile; toplumsal ve kültürel çevresi o arada sanatsal ve özellikle müziksel çevresi arasi iletiim ve etkileimin daha düzenli, daha salikli, daha etkili ve verimli olmasi gerekir"( Kaptan, 2004:2). Müzik eitimi ve eitim tanimlari incelendiinde, davrani deitirme, yeni davrani oluturma ve tüm bunlarin amaçli etkinlikler oluunun her iki kavramin tanimlarinda da ortak noktalari oluturduu görülmektedir. Eitimin hangi kolu ya da dali olursa olsun sonuç olarak amaca yönelik davrani deitirme ya da davrani oluturma, tüm bunlarin istendik yönde ve planli bir biçimde oluu göze çarpmaktadir.

3

Uçan (1994:14)'a göre "müzik eitiminin genel kapsamini davranisal ve içeriksel olmak üzere iki açidan ele alabiliriz". Davranisal olarak ele alindiinda, müzik eitimi, temelde unlari kapsar. · Müziksel iitme-okuma-yazma eitimi · arki söyleme eitimi · Çalgi çalma eitimi · Müzik dinleme eitimi · Müziksel yaratma eitimi · Müziksel bilgilenme eitimi · Müziksel beeni gelitirme eitimi · Müziksel kiilik kazanma eitimi · Müziksel duyarlilii artirma eitimi · Müziksel iletiim ve etkileimde bulunma eitimi · Müzikten yararlanma eitimi. çeriksel açidan ele alindiinda ise, müzik eitimi temelde, unlari kapsar: · Müziksel iitim (kulak) eitimi · Ses eitimi · Çalgi eitimi · Müziksel devinim ve tartim (ritim) eitimi · Müzik bilgisi eitimi · Yaraticilik eitimi · Beeni eitimi · Müziksel kiilik eitimi · Müziksel etkinlikler eitimi · Müziksel kullanim ve yararlanim eitimi (Uçan, 1994: 14,15).

nsanlari yetitirmede hangi boyut ele alinirsa alinsin, yetitirme sürecinin gelii güzel olmamasi, beklenilen düzeye ulailmasi, tüm bunlarin bir disiplin içinde

4

yapilmasi gerekmektedir. Bundan hareketle insanlarda davrani oluturma, davrani deitirme ve davrani gelitirme, planli ve programli olmalidir diyebiliriz. Eitim programi ve öretim programi tanimlari çou zaman birbirine karitirilmaktadir. Uçan (1982:275,276)'a göre eitim programi "eitim sürecinin önceden tasarlanan plani ve bu planin uygulamadaki görünümü" dür(Akbulut, 1996:8). Eitim çok kapsamli bir süreçtir. Çünkü eitim, insanolu için örgün ya da yaygin anlamda, yaam boyu sürmekte ve her deneyim, insanda, öyle veya böyle, tepki yaratmaktadir. "Eitimin bu kapsami, eitim programina da yansimaktadir. Eitim programi da kapsamlidir; çocuklar, gençler ve yetikinler için düzenlenen, milli eitim politikasina ters dümeyen bütün etkinlikleri ve yaantilari kapsar. Öretim programlari, yönetmeliklerle düzenlenen sosyal kol etkinlikleri, özel günlerin kutlanmasi, rehberlik hizmetleri, salik etkinlikleri, geziler, yetitirme kurslari, sanatsal etkinlikler, kültürel çalimalar vb. bu çerçeveye girer"(Vari, 1996:13). "Genellikle eitim programlarinin odaini öretim programi oluturur. Öbür programlar, öretim programinin tamamlayici ve bütünleyicileri olarak görülür. Öyleyse, eitim programi, kapsadii (alt) programlarin bir bütünü ya da bilekesidir"(Akbulut, 1996:9). Uçan(1994:55)'a göre müzik eitim programi "müzik eitimi sürecinin önceden oluturulan tasarisi ve bu tasarinin uygulamada gerçekleen görünümüdür". Müzik eitimi programi, müzik eitimi sonucunda beklenen örenmelere dönük tüm etkinlikleri kapsamaktadir. Bu nedenle de çok boyutludur. "Müzik eitim programinin odaini, genellikle, müzik öretim programi oluturur. Bir baka deyile müzik eitim programinda kapsanan alt programlar, daha çok, müzik öretim programinda odaklair. Öbür alt programlar ise genellikle müzik öretim programinin tamamlayicilari ve bütünleyicileri olarak görülür"(Uçan, 2005:61). Özçelik(1992:4)'e göre "Öretim programi, "bir dersle ilgili öretmeörenme sürecinde nelerin, niçin ve nasil yer alacaini gösteren bir kilavuz, baka bir deyile, bu nitelikte bir proje planidir"

5

Öretim Programinin Öeleri Bir öretim programini öeleri unlardir: 1-Hedefler 2-Hedef Davranilar 3-Öretme Durumlari 4-Sinama-Ölçme Durumlari ve Deerlendirme lemleri"(Akbulut, 1996:9).

Eitimin planli ve programli bir süreç oluu, eitimin bir kolu olan müzik eitimine de yansimaktadir. Buradan hareketle müzik eitiminde, eitim ve öretim programlarinin gerekliliinden söz edebiliriz. "Müzik öretim programi, müzik öretiminin önceden tasarlanan ayrintili plani ve bu planin uygulamadaki görünümüdür"(Uçan, 1994:55). Bir müzik öretim programi u ana öelerden oluur: (1) Hedefler, (2) Hedef davranilar, (3) Öretme durumlari, (4) Sinama ölçme durumlari ve (5) Deerlendirme ilemleri(Uçan, 1994:55).

Bu öeler kisaca öyle tanimlanabilir:

Hedefler: Müzik öretimiyle örencilere kazandirilmak istenen ya da onlarda gelitirilmek istenen özelliklerdir.

Hedef Davranilar: Bir hedefin çözümlenerek (ayritirilarak) gözlenip ölçülebilir örenci davranilarina dönütürülmesiyle ortaya çikan, o hedefle ilgili kritik davranilardir.

Öretme Durumlari: Örencilerin hedef davranilari kazanmalari için gerekli örenme yaantilarini geçirmelerine olanak salamak üzere hazirlanip düzenlenen ve ayarlanan çevredir(Uçan, 1994:56).

Sinama-Ölçme Durumlari: Örencilerin hedef davranilari kazanip kazanmadiini, bunlari kazanmada ya da örenmede eksiklik, yanlilik ve güçlükleri olup olmadiini

6

(varsa bunlarin niteliini) belirleme için gerekli veri (bilgileri) elde etme ereiyle hazirlanip düzenlenen çevredir.

Deerlendirme

lemler: Sinama durumlarinda elde edilen ölçme sonuçlarini

(ölçümleri, yani verileri) hedeflerde kapsanan ya da onunla birlikte baka ölçütlerle karilatirarak örenci, öretim, program ve öretmen hakkinda yargiya varma sürecidir(Uçan, 1994:57). Müzik eitiminin en önemli boyutlarindan biri çalgi eitimidir. Çalgi eitimi; insanin bir müzik aletini kullanimi yolu ile müzikle insani buluturan ve tanitiran, insani kendisi ile özletirip bütünlemesine kaynaklik eden, ona duygularini ifade edebilme firsati taniyan, onu toplumsal olmaya yönlendiren bir boyuttur. "En ilkel yaam biçiminden bu yana insan, çevresinde olup bitenleri anlamada, kendini anlatmada; doayla, toplumsal çevresiyle ve kendisiyle iletiim ve etkileim kurmada; toplu ya da bireysel olarak müzik yapmada; genellikle, ilkin kendi sesini kullanir. Sonralari kendi sesiyle yetinemeyen insan, baka araçlar bulup gelitirir, onlari kullanmaya balar. Bu araçlardan müzik yapmada kullanilanlara; demek belli nitelikleri taiyanlara, belli tonlarda ve özelliklerde sesler üretmede (çikarmada) kullanilanlara çalgi denir. Bu tanimlamaya göre; çalgi denilince hemen akla müziksel sesler çikarmasi amaciyla yapilmi araç gelir" (TDK, 1992, Aktaran, Vari, 2002:1,2). Yildiz(1986:3)'a göre "Genel ve mesleki müzik eitiminin önemli bir boyutu olan çalgi eitimi, örencilerin müziksel yaantilarini biçimlendirmede, müzikle ilgili davranilari kazanmada ve müziksel davrani deiiklii oluturmada etkili bir süreçtir. "Çalgi eitimi müzik öretmenin en önemli ve anlamli boyutlarindan biridir. Çalgi eitiminin yapilmadii durumlarda müzik öretimi eksik ve yetersiz kalmasinin yaninda, salam ve tutarli bir yapi da taimaz. Çalgi eitimi, temelde çalgiyi çalmayi örenebilme, çalgiyi yetkin kullanabilme, çalgi çalmayi gelitirebilme ve çalgi çalmayi öretebilme

basamaklarini gerçekletirecek biçimde programlanip yürütülür"(Akbulut, 1996:19).

7

Edinilen teorik bilgileri uygulamaya koymanin önemli bir bölümü çalgi eitimiyle gerçekleebilir. Çalgi eitiminin bir dali da keman eitimidir. Keman yayli çalgilar grubunun bir üyesidir. " nsanin bir çalgidan belli erek ve yöntemlerle belirli sesler üretme eylemine çalgi çalma denebilir"(Akbulut, 1996:20). Fayez(2001)'e göre "keman çalmada bireyin özellikleri önemlidir. Keman çalacak kiide bazi temel niteliklerin bulunmasi gereklidir. Bu nitelikler; Müziksel, Fiziksel ve Ruhsal nitelikler olarak siralanabilir. Müziksel nitelikler; iitme yetenei, ritm duygusu, müzikalite ve yaraticilik, fiziksel nitelikler salam bir bedensel yapi, duyu organlarinda tam duyarlik ve uyumluluk, el ve parmak yapisi ile iki kol arasindaki egüdüm ve refleksler, ruhsal nitelikler ise, zeka, dikkat, müziksel bellek, algilama, sabirli olma ve keman çalmaya isteklilik olarak özetlenebilir (Delikara, 2002:3). "Keman çalma, kukusuz kendine özgü bir davrani örüntüsüdür. Bu örüntü, kendi içinde birtakim davrani türlerine ayrilabilir. En yalindan en karmaiina, en somutundan en soyutuna doru bu davrani türleri, psiko-motor, bilisel ve duyusal davranilar olarak adlandirilabilir. Bu davranilar birbirleriyle ilikili olup, birbirlerinin hazirlayicisi, tamamlayicisi ve bütünleyicisidirler. Gerçek anlamda keman çalma eylemi, söz konusu davrani türlerinin tümünü içerir ve onlarin bir bilekesidir"(Akbulut, 1996:20). "Türkiye'de keman eitiminin temel sorunlarini öylece özetlemek olanaklidir: (1) Temel ilkeleri belirleme ve keman eitimini bu ilkelere temellendirme sorunu, (2) yetiek ya da izlence(program) gelitirme sorunu, (3) temel kitap ya da kilavuzlari hazirlama sorunu, (4) keman eitimcisi yetitirme sorunu, (5) araç-gereç sorunu, (6) keman eitimini tüm boyutlariyla sürekli inceleme-aratirma-deerlendirme sorunu, (7) keman eitimine ilikin çalimalari bütünletirme ve egüdümleme sorunu" (Uçan, 1980:8). "Müzik eitiminin önemli boyutunu oluturan keman eitimi etkinlikleri, bireyi bilisel, duyusal ve devinisel yönleriyle bir bütün olarak ele almakta bu etkinlikler kemanin örenilebilmesi için bireyin müziksel davranilarina belli bir düzen ve disiplin kazandirmayi amaçlamaktadir. Doru duru, tutu, temiz ses üretebilme, çalginin yapi ve özelliklerini bilme, belli düzeydeki etüt ve eserleri

8

seslendirebilme vb. bir takim hedefler keman eitiminin amaçladii temel bilgi ve becerilerdir"(Koca, 2001:12). "A.G.S.L.' ne giri yetenek sinavinda baarili olan örencilerin, fiziksel özellikler bakimindan keman çalmaya yatkin ve istekli olanlari kontenjan dahilinde seçilerek keman örencisi olarak belirlenirler. 14+15 ya gibi, keman örenmeye balamak için oldukça uygun sayilabilecek bir dönemde eitime balayan örenciler, hazirlik sinifi dahil olmak üzere toplam dört yil süreyle haftada 2 saat keman eitimi almakta, kazandiklari bilgi, beceri ve davranilari örenimlerinin 3. ve 4. yillarindaki orkestra dersi ile gelitirerek pekitirmektedirler"(Koca, 2001:13). A.G.S. Liseleri, günümüzde sayi olarak oldukça artmitir. Bu durum müzik eitimi açisindan sevindirici bir unsur olsa da bazi aksakliklar göze çarpmaktadir. A.G.S.Liseleri'nde sayi bakimindan öretmen eksiklikleri nedeniyle bir takim sikintilar yaanabilmektedir. A.G.S.L. keman örencilerinin sik sik öretmen deitirmek zorunda kalmalari, bu örencilerin adaptasyon sorunlari yaamalarina neden olabilmektedir. Bu liselerdeki örenciler ilk çalgi seçimlerinde yanli kararlar verebilmektedir. Örencilerin alanlariyla ilgili dersleri diinda genel derslerinin de air oluu, çalgilarinda istenilen düzeye ulaamamalarina neden olabilmektedir. Bu nedenlerden dolayi A.G.S.L. çikili keman örencileri, müzik eitimi anabilim dallarina geldiklerinde bazi sorunlarla karilailmaktadir. Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri'ndeki keman öretim programi

uygulamalarinin deerlendirmesine bakildiinda "Keman Öretim Programi'nda öngörülen içeriin orta düzeyde uygulanabildii, içeriin uygulamada fazlasiyla baariya ulaamadii, bu durumda uygulanmakta olan keman öretim programinin tam olarak baariya ulaamadii, örencilerin okulu bitirdiklerinde Keman Öretim Programi'nda öngörülen hedeflere yeterince ulaamadiklari, AGSL müzik

bölümlerinde Keman Öretim Programi konusunda eitim görmü ve uzmanlami öretmenlere daha çok ihtiyaç olduu, elde edilen bulgulardan AGSL müzik bölümlerinde uygulanmakta olan Keman Öretim Programi uygulamalarinda beklenildii düzeyde baariya ulailamadii saptanmitir"(Çilden, 2003). "Eitim Fakülteleri Müzik Eitimi ABD' larinda verilmekte olan çalgi eitimine A.G.S.L.' de verilmekte olan çalgi eitimi balangiç alindiinda, bu lisedeki çalgi eitimiyle ilgili sorunlari görmezlikten gelmek mümkün deildir.

9

Müzik öretmeni yetitiren kurumlara büyük ölçüde kaynak oluturan A.G.S.L.' in nicel olarak artmasi çok sevindirici olmakla birlikte, nitelik konusuna yeterli özen gösterilmedii sürece, istenilen düzeyde ve nitelikte "müzik öretmeni"

yetitirilmesinin mümkün olamayacai açiktir. Bu durum çalgi eitimi için de geçerlidir" (Çilden, 2003). A.G.S.L.'nde, keman eitimindeki birtakim sorunlar; bu okullardan mezun olan örencilerle birlikte üniversitelerin güzel sanatlar eitimi bölümü müzik öretmenlii anabilim dallarina da gelmektedir. Örencilerde gözlemlenen sorunlar, ve özellikle de temel teknikler açisindan yaanan sorunlar giderilmezse, zaman içinde bu problemlerin büyüyerek devam edecei ve örencinin çalgisinda geliimini engelleyecei düünülmektedir. "Eitim çok özen gerektiren bir süreçtir. Çalgi eitimi, sanat eitiminin bir boyutu olmasi nedeniyle daha da özen gösterilmesi gereken bir süreçtir. Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri' nden (A.G.S.L.) çalgi eitimi alarak gelen örencilerin, bu programlara ana kaynak olmasiyla birlikte çalgi eitimi ve öretiminin nitelii önem kazanmaktadir. A.G.S.L.'den balamak üzere Üniversiteler Müzik eitimi ABD' larinda devam eden toplam sekiz yillik çalgi eitimi süreci içerisindeki basamaklarin her örenci için çok iyi planlanip deerlendirilmesi, çalgi çalma disiplininin örencilere sabirla, hiçbir basamak atlamadan verilmesi büyük önem taimaktadir. Aksi halde çalgi çalma, bir disiplin olmaktan çikarak örencinin teknik sorunlarla boutuu ve giderek da gibi büyüyen sorunlar silsilesi olmaya balamaktadir. Çalgi eitimi verdiiniz örenciyi teknik olarak nasil yönlendirirseniz o dorultuda ekillenecektir. Doru bir teknikle etkili çalgi çalmayi örenmek her örencinin en doal hakki olmalidir" (Çilden, 2003). A.G.S.L. çikili keman örencilerinin hepsinin mutlaka aksaklik ya da eksikliklerinin var olduunu söylemek mümkün deildir. Fakat A.G.S.Liseleri'nin sayica çok oluu, aksaklik ya da eksiklii olan örenci sayisini da artirmaktadir diyebiliriz. Aksaklik ya da eksikliklerin olup olmadiinin ortaya çikarilmasi ancak tekrar gözden geçirmeyle gerçekleebilir. Örencilerin kemani etkin bir biçimde kullanabilmesi için öncelikle temel keman tekniklerinin istenilen düzeyde olmasi gerekmektedir. Teknik problemlerin, yetenekle örtülemeyecei düünülmektedir. Temel keman tekniklerindeki aksaklik ya da eksiklikler, ilerleyen keman

10

yaantilarinda ortaya çikarak ilerlemeyi yavalatabilir, kemani etkin bir biçimde kullanmayi engelleyebilir. Temel keman teknikleri açisindan örencilerde aksakliklarin olup olmadiini belirlemek ve var olan sorunlari gidermek ancak A.G.S.L. mezunu keman örencilerini gerçekleebilir. Eitimin planli ve programli bir süreç oluu , eitim ve öretim programlarinin gerekliliini ortaya koymaktadir. Öretim programi örenci diinda öretim elemaninda kendini deerlendirmesine olanak salar.bir eitim yaantisinin amaçlarinin, amaçlara yönelik davranilarinin ve bu davranilarin hangi yöntemlerle nasil kazandirilacainin planlanmasinin ayrica tüm bu etkinliklerin sonucunda istenilen düzeye ne derece ulaildiinin belirtilmesinin önemi göz ardi edilemez. Tüm bunlarda öretim programiyla planli ve aamali bir biçimde gerçekleir. Buna bali olarak A.G.S.L. çikili keman örencilerinin gözden geçirilme sürecinin eitimin olmazsa olmazi dediimiz öretim programina bali olarak düzenlenmesi gerekmektedir. Günümüzde B.Ç.E.(Keman) Dersi Öretim temel keman teknikleri açisindan tekrar gözden geçirmekle

Programlari'na ilikin çalimalarin yok denecek kadar az olmasindan dolayi da böyle bir aratirma yapilmasina ihtiyaç duyulmaktadir

1.1 Problem A. .B.Ü. Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim Dali' nda hazirlanan temel davranilari kapsayici B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nin A.G.S.L. çikili 1. sinif keman örencilerine uygulanmasi keman eitimi açisindan nasil deerlendirilebilir?

11

1.2 Alt Problemler 1.2.1 Müzik öretmeni yetitiren kurumlardaki keman öretim

elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programlari'na ilikin düünceleri nelerdir? 1.2.2 Bireysel Çalgi Eitimi 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'ndeki hedef ve hedef davranilar nasil düzenlenmelidir? 1.2.3 Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde, içerik, öretme durumlari, sinama- ölçme durumlari ve deerlendirme ilemleri nasil düzenlenmelidir? 1.2.4 A. G. S. L. çikili 1. sinif keman örencileri; oluturulan Bireysel Çalgi Eitimi 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'ne dayali olarak, temel davranilar açisindan tekrar gözden geçirilmeli midir? 1.2.5 Oluturulan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nin A.G.S.L. çikili 1. sinif keman örencilerine uygulanmasinin keman eitimine yansimalari nasil deerlendirilebilir

1.3 Çalimanin Amaci Bu aratirmanin amaci, Eitim Fakülteleri Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim- Anasanat Dallari' nda kullanilan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öretim Programlari' nin durumunu ortaya koymak, Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi hazirlamak ve hazirlanan temel sa el ve sol el tekniklerini kapsayici bu öretim programinin Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi mezunu keman örencilerine uygulanarak temel davranilarin gözden geçirilmesi sonucunda elde edilen verileri ve bulgulari keman eitimi açisindan deerlendirmektir.

12

1.4 Aratirmanin Önemi Eitimde, derse yönelik öretim programlarinin kullanilmasi gereklilii çada eitim öretim yöntemlerinin en önemli boyutlarindan birisini oluturur. Fakat kullanilan bazi programlarin tanimsal program niteliinde olmasi, hedef ve hedef davranilarin, öretme durumlarinin, sinama- ölçme durumlarinin ve deerlendirme ilemlerinin bulunmamasi nedenleri ile çada eitim öretim yöntemleri ile yürütülmekte olan keman eitiminin tam olarak örtümedii varsayimindan hareket edilmektedir. Bu yaklaimin sonucunda keman eitimi sürecinin deerlendirilmesi ve eksikliklerin ortaya konulmasi önem taimaktadir. Bu çalimalarin iiinda program bilinciyle gelitirilen eitim ve öretim tekniklerinin süreç içinde uygulamaya konulmasiyla örencilere keman eitiminde temel davranilarin kazandirilmasinin, keman eitimi sürecini olumlu yönde etkileyeceine inanilmaktadir. Bu nedenle A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin de temel davranilar açisindan; kazanilmi yanli davranilarin düzeltilmesi, doru davranilarin pekitirilmesi amaci ile tekrar gözden geçirilmesi gerektii düünülmektedir. Temel davranilari kapsayici Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi' nin keman eitimcilerine yol gösterici bir kaynak olmasi ve bu aratirmanin bundan sonraki çalimalara yol gösterici olmasi açisindan da önem taimaktadir.

1.5 Sayiltilar Bu aratirmada; 1.5.1 Üniversitelerin Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim Dallari' nda kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1(Keman) Dersi Öretim Programi'na ilikin düünceleri ve oluturulan Bireysel Çalgi Eitimi 1(Keman) Dersi Öretim Programi'na ilikin düünceleri tespit etmeye yönelik gelitirilen veri toplama yöntemlerinin amaca uygun olduu düünülmektedir. 1.5.2 Aratirmaya iik tutmasi amaciyla konu ile ilgili görüülmek üzere hazirlanan görüme formunun yeterli olduu düünülmektedir. 1.5.3 Bireysel Çalgi Eitimi 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'ne dayanarak ilenen keman derslerinin keman eitimi açisindan

13

deerlendirilmesi konusuna iik tutmak açisindan yapilan gözlemde kullanilan gözlem formunun yeterli olduu düünülmektedir. 1.5.4 Ulailan kaynaklardan edinilen bilgilerin gerçek durumlari yansittii düünülmektedir. 1.5.5 Veri toplama aracinin geçerli ve güvenilir olacai temel

varsayimlarindan hareket edilmitir.

1.6 Sinirliliklar Bu aratirmanin kapsam ve sinirliliklari; 1.6.1 Aratirma konusunda uzmanlami kiilerden alinan görülerle, 1.6.2 Süre olarak, yüksek lisans programinda aratirma için taninmi olan iki dönemlik süre ile, 1.6.3 A. .B.Ü Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim Dali Bireysel Çalgi Eitimi 1(Keman) Dersi ile, 1.6.4 Keman eitiminin verildii Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii anabilim Dallari' nda kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1(Keman) Dersi Öretim Programlari ile sinirli tutulmutur. 1.6.5 Oluturulan temel davranilari kapsayici B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Program Model Önerisi ile sinirli tutulmutur.

1.7 Tanimlar Eitim: Fiziksel uyarimlar sonucu, beyinde istendik biyo-kimyasal deiiklikler oluturma süreci eklinde tanimlanabilir"(Sönmez, 2001:2). Müzik Eitimi: Belli bir amaç ve yöntemle, belli bir güzellik anlayiina göre ilenerek birletirilmi seslerden oluan estetik bir bütündür, diyebiliriz"(Uçan, 1994: 10). Eitim Programi: Uçan (1982:275,276)'a göre "eitim sürecinin önceden tasarlanan planli ve planin uygulamadaki görünümü" (Akbulut, 1996:8)dür. Müzik Eitim Programi: Müzik eitimi sürecinin önceden oluturulan tasarisi ve bu tasarinin uygulamada gerçekleen görünümüdür (Uçan, 1994:55).

14

Öretim Programi: Özçelik (1992:4)'e göre "bir dersle ilgili öretmeörenme sürecinde nelerin, niçin ve nasil yer alacaini gösteren bir kilavuz, baka bir deyile, bu nitelikte bir proje planidir" (Akbulut, 1996:10). Müzik Öretim Programi: Müzik öretim programi, müzik öretiminin önceden tasarlanan ayrintili plani ve bu planin uygulamadaki görünümüdür (Uçan, 1994:55). Çalgi Eitimi: nsanin bir müzik aletini kullanimi yolu ile müzikle insani buluturan ve tanitiran, insani kendisi ile özletirip bütünlemesine kaynaklik eden, ona duygularini ifade edebilme firsati taniyan, onu toplumsal olmaya yönlendiren bir boyuttur (TDK, 1992, Aktaran, Vari, 2002:1,2). Hedef: Kiide gözlenmesi kararlatirilan istendik özellikler (Sönmez, 2001:21). Hedef Davrani: Bir hedefin çözümlenerek (ayritirilarak) gözlenip ölçülebilir örenci davranilarina dönütürülmesiyle ortaya çikan, o hedefle ilgili kritik davranilardir (Uçan, 1994:56). Legato: Bir veya birkaç sesin bir yayda kesintisiz olarak çalinmasina ve deitirildii belli olmayan yay kullanim ekline denir (Büyükaksoy, 1997:40). Detae: Birbirini izleyen sesleri veya notalari belirgin yay deitirimleriyle birbirinden ayirarak çalma (Alpagut, 2005:1).

1.8 Kisaltmalar

A.G.S.L. : Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi B.Ç.E. : Bireysel Çalgi Eitimi.

15

BÖLÜM II

LG L YAYIN VE ARATIRMALAR

Bu bölümde, aratirma sürecinde yararlanilan kaynaklara yer verilmitir. Kisaca açiklanan kaynaklar aaida yer almaktadir.

Feridun BÜYÜKAKSOY (1997) "Keman Öretiminde

lkeler ve

Yöntemler" adli kitabinda, keman eitiminde örenilecek teknikleri kazanma hususundaki davranilarin tanimina ve açiklamasina yer vermitir. Büyükaksoy kitabinda "Keman öretiminin temel faktörleri, sol el-kola ilikin davranilar, vücut ve çalgi ilikisi, ses temizlii doruluu, konum deitirme, zamanlama, çift sesler, süslemeler, sol el pizzicatosu, flajöle sesler, glissando, parmak kullanimlari, vibrato, sa el-kola ilikin davranilar, yay sürüleri, ton (ses) üretimi, yay teknikleri, yay sürü ve kullaniminda özel sorunlar, ifade etme-yorumlama, çalima yöntemleri" konularini açiklami, örneklendirmi ve bu konular ile ilgili resimlere yer vermitir.

Veysel SÖNMEZ (2001) "Program Gelitirmede Öretmen El Kitabi" adli kitabinda öretmenlere yönelik program yapma, öretim programi ögeleriyle ilgili açiklamalar ve günlük-haftalik ders planlari örnekleri ele alinmitir. Ayrica kitapta çeitli derslerin ünite ve hedeflerine ilikin belirtke tablolarina da yer verilmitir.

Ali UÇAN (1980) "Çevreden Evrene Keman Eitimi 1 " adli kitabinda keman eitimine balangiç aamasina ilikin konulara ve bu konular ile ilgili etütlere yer vermitir. Uçan kitabinda "Keman Eitimi Nitelii, Keman Eitiminde Temel Sorunlar, Temel lkeler, Keman Eitiminde Temel Kavramlar, Araçlar ve Beceriler, Durular ve Tutular, Sol Elin Konumu ve Parmaklarin Durumu, Solaklarda Durular ve Tutular" gibi konulara deinmi ve her deindii konuyu bir daarcia balamitir.

Ali UÇAN (1994) "Müzik Eitimi Temel Kavramlar- lkeler-Yaklaimlar" adli kitabinda "Müzik Eitimi" konusunda 1983­1993 yillari arasinda yapilmi ve

16

çeitli akademik amaçli kitap ve dergilerde yayinlanmi çalimalarini derlemitir. Kitapta bulunan "Müzik Eitimi, Müzik Eitiminin Nitelii, Üç Ana Türü ve Bazi Temel Sorunlari, Türkiye'de Cumhuriyetin lk Altmi Yilinda Müzik Eitimi, Türkiye'de Cumhuriyetin lk Altmi Yilinda Müzik Eitiminde Program Gelitirme, Müzik Eitiminde Performans Testlerinin Yeri, Önemi ve Kullanimi, Genel Müzik Eitiminde ve Genel Müzik Eitimcisi Yetitirmede Müzik Türlerinin Yeri" adli çalimalarda ele alinan konular, ilgili temel kavram, ilke ve yaklaimlara dayandirilarak ilenmitir. Bu nedenle çalimalar arasinda, temel kavram, ilke ve yaklaimlar bakimindan örtüme vardir.

Ali UÇAN (2005) "Müzik Eitimi Temel Kavramlar- lkeler-Yaklaimlar ve Türkiye'deki durum" adli kitabinda "Müzik Eitimi" konusunda son ondört yil (1983­1996) içinde yaptii yayinlanan çalimalarinin bir bölümünü derlemitir. Çalimalar, akademik amaçli kitap ve çeitli dergilerde yayinlanmitir. Kitapta bulunan " nsan ve Müzik Eitimi, Müzik Eitimi, Müzik Eitiminin Nitelii, Üç Ana Türü ve Bazi Temel Sorunlari, Türkiye'de Cumhuriyetin lk Altmi Yilinda Müzik Eitimi, Müzik Eitiminde Program Gelitirme: Kuram ve Uygulama ve Türkiye'de Cumhuriyetin lk Altmi Yilinda Müzik Eitiminde Program Gelitirme Çalimalari, Müzik Eitiminde Performans Testlerinin Yeri, Önemi ve Kullanimi, Genel Müzik Eitiminde ve Genel Müzik Eitimcisi Yetitirmede Müzik Türlerinin Yeri, Müzik Eitiminin Ana Odai/Ana Özei Müzik Dili ve Müzikçe Eitimi, Müzik Kuramlari Eitiminin Kavramsal Temelleri ve Genel Kuramsal Çerçevesi, Türkiye'de Müzik Öretmenlii Eitimi, Türkiye'de Dal Öretmenlii Eitiminde Öretmenlik Formasyonu Kazandirmada Karilailan Bazi Temel Sorunlar ve Çözüm Yollari, Müzik Öretmeni Yetitiren Yükseköretim Kurumlarindaki Eitim Sisteminin Çözümlenmesi, Türkiye'de Müzik Öretmenlii Eitiminin DünüBugünü-Yarini, Musiki Muallim Mektebi ve Müzik Eitimi, Müzik Öretmenliinde Model Arayilari ve Eski-Yeni Müzik Öretmenlii Modelleri, Türkiye'de Balangicindan Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirmeye Genel Bir Baki, Genel Müzik Eitiminde Geleneksel Müziklerimizin Yeri ve Önemine Genel Bir Baki, Müzik Eitiminde Yeniden Temellenme-Yeniden Yapilanma Gereksinimi, Orff Schulwerk Müzik ve Dans Pedagojisi Sempozyumu Açili Konumasi, Türkiye'de

17

Müzik Eitiminin Geliimi, Orff Okul Öretisi'nin Tanimi-Uygulanimi-Uyarlanimi Orff Anlayiiyla Temel Müzik Eitiminin Genel Durumu, Yirmibirinci Yüzyilin Bainda Türkiye'de Müzik Eitimine Genel Bir Baki, Türkiye'de Cumhuriyetin Kuruluundan Günümüze Müzik Eitiminin Dünü, Bugün, Yarini, Çada Türk Müzik Eitimine likin Atatürkçe lkeler, Amaçlar ve Yöntemler" adli çalimalarda ele alinan konular, ilgili temel kavram, ilke ve yaklaimlara dayandirilarak ilenmitir. Bu nedenle çalimalar arasinda, temel kavramlar, ilkeler ve yaklaimlar bakimindan örtüme vardir.

Fatma VARI (1996) "Eitimde Program Gelitirme Teoriler Teknikler" adli kitapta, temel kavramlar ev tanimlar, program gelitirme evrimi, teorik esaslar, program gelitirme ilkeleri ve süreçleri, içerik sorunu, öretim süreçlerinde eilimler, program gelitirmede aratirma teknikleri konulari ele alinmitir. Kitapta, alandaki aratirma, gelitirme literatürü ve ülke uygulamalari göz önünde bulundurulmu, konuyla ilgili yeni kavramlara ve yanitlanmasi gereken inceleme sorunlarina da yer verilmitir. Ayrica çalima, yüksek öretim düzeyinde ders kitabi olarak kullanilmak amaciyla yapilmitir.

Uur ALPAGUT (1997) "Çalgi Eitiminde Performans zleme Çizelgesi Yoluyla Hedeflerin Gerçekletirilmesi Düzeyinin ve Sapmalarinin Belirlenmesi" adli bildirisinde eitimin planli, programli ve gerçekçi bir yapida yürütülmesi, her örenci için kazanilmasi gereken davrani deiikliklerinin ve bireysel farkliliklarin izlenmesi amaciyla "Performans zleme Çizelgesi" düzenlenmitir. Bu çizelgede öretmenin örenciyi izlemesine dönük hedef ve hedef davranilar, gerekli teknikler kullanilarak yer almaktadir. Ayrica hedef davranilarin örencilere kazandirilmasi ve hedefe ulamada Yrd. Doç. Mahmut Öztürk'ün tasarladii görsel çizimler de kullanilmaktadir. Bu balamda A. .B.Ü. Eitim Fakültesi Müzik Eitimi Bölümü I. sinif II. yariyil Çalgi Eitimi (Keman) dersleri, belirlenen program ögeleri bakimindan incelenmitir.

Uur ALPAGUT (2005) "Keman Eitiminde Detae Tiplemelerindeki HizUzunluk Deiimleri le Sa El Bilek ve Kol Üzerinde Açisal/Devinisel

18

Etkileimler" adli çalimanin amaci, keman eitiminde detae yay tekniine ilikin hiz-uzunluk ögeleriyle, sa el bilek ve kol üzerindeki açisal/devinisel etkileimlerin görsel yoldan daha iyi anlailmasina katkida bulunmaktir. Böylece detae yay tekniinin doru ve etkili biçimde kullanilmasi için; bu teknie ilikin hareketlerin e zamanli görünümlerinin, detae tekniinin teorik bakimdan kavranmasina kolaylik salayacai düünülmütür. Bu balamda, detae yay tekniinde hiz-uzunluk deiimleri ile sa el bilek ve kol üzerinde açisal/devinisel etkileimler ayrintili bir biçimde anlatilmitir. Çalimada, ön kol üzerindeki hareketlilii anlatan bir çizim, ayrica Yrd. Doç. Mahmut Öztürk'ün tasarladii yayin üç konumunda (orta,uç,dip) sa bilek ve sa ön kol-üst kol hareketlerinin e zamanli, kompleks devinimlerini ve yayin orta kisminin biraz üstünde gerçekleen mini detaeyi anlatan iki ayri çizim de yer almitir. eyda ÇiLDEN (2003) "Çalgi Eitiminde Nitelik Sorunlari" adli bildirisinde, Eitim Fakülteleri Güzel Sanatlar Eitimi Bölümleri Müzik Eitimi Anabilim Dallari'nda gerçekletirilen çalgi eitimi ile bu kurumlara kaynak oluturduu düünülen Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri müzik bölümlerindeki çalgi eitimini ilikilendirilerek ele almitir.

Gülten CÜCEOLU (2002) "Eitim Fakültelerinin Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim/Anasanat Dali Bireysel Çalgi Eitimi I-II (Flüt) Dersi çin Yerelden Evrensele Bir Öretim Programi Model Öneri" adli yüksek lisans tezinde, Eitim Fakültelerinin Güzel Sanatlar Eitim Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim/Anasanat Dali B.Ç.E. I-II (Flüt) dersi kapsaminda uygulanmakta olan flüt öretim programlarinin genel durumunu ortaya koymu ve çada öretim programi esaslarina uygun olarak, geleneksek müzik örneklerine de yer veren yerelden evrensele bir flüt öretim programi modeli hazirlamitir.

Ali DEL KARA (2002) "Ülkemizdeki Eitim Fakülteleri GSEB Müzik Eitimi ABD Keman Eitimi'nde Yaygin Olarak Kullanilan Keman Metotlarinin Keman Eitimi Ders Programlarina Yönelik Olarak ncelenmesi" adli tezinde yaygin

19

olarak kullanilan yerli ve yabanci keman metotlarini kullanilan keman eitimi ders programlarinin ders içerii, hedef ve hedef davranilarina göre incelemitir.

ehriban KOCA (2001) "Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri Keman Öretim Programlarinin ncelenmesi Üzerine Bir Aratirma" adli yüksek lisans tezinde, Güzel Sanatlar Fakülteleri ve Eitim Fakülteleri Müzik Öretmenlii Programlari Anabilim Dallari için alt yapi oluturduu düünülen Anadolu Güzel Sanatlar Liselerini ele almi ve bu liselerde uygulanan Çalgi (Keman) dersi öretim programlarini incelemitir. Bu amaçla üç farkli ildeki Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri keman öretmenlerine anket uygulanmitir.

Efe AKBULUT (1996) "Keman Öretim Programinda Öngörülen Temel Hedeflerin Gerçekleme Durumu" adli doktora tezinde, keman öretim programinda öngörülen psiko-motor, bilisel ve duyusal hedef ve hedef davranilarin gerçekleme düzeyini, bu davranilar arasindaki ilikiyi, cinsiyet ve ya deikenlerinin bu davranilarin gerçeklemesindeki rolünü ele almitir.

20

BÖLÜM III

YÖNTEM

Bu bölümde aratirmanin modeli, evren, örneklem, veri toplama yöntemleri ve veri çözümleme yöntemlerinin neler olduu açiklanmitir.

3.1. Aratirmanin Modeli

Bu aratirmada betimsel olarak kaynak tarama ve nitel olarak görüme, gözlem yöntemleri kullanilmitir.

3.2. Evren ve Örneklem

Aratirmanin yapisi gerei aratirma konusu evren ve örneklemi oluturmaktadir. Aratirmaya dair ön çalima olmasi açisindan oluturulan yapilandirilmi görüme, 25 keman öretim elemanina uygulanmitir. Bazi alt problemler kaynak tarama yoluyla desteklenmitir. Konu ile ilgili uzman görülerinden yararlanmak amaciyla ikinci bir görüme yapilmitir. Görümenin gerçekletirildii uzman grup, Gazi Üniversitesi Eitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Eitimi Anabilim Dali'ndan keman alaninda bir öretim elemani, Abant zzet Baysal Üniversitesi Eitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim Dali'ndan keman alaninda iki öretim elemani ve Ankara Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi'nden keman alaninda iki öretmen oluturmaktadir. Bu görümenin gerçekletirildii keman öretim elemanlarindan Prof. Dr. Ali Uçan, uzun yillardir keman eitimcisi olmasi ve öretim programi konusuna yönelik çalimalarinin bulunmasi açisindan aratirma içinde ayri bir önem taimaktadir. Aratirmada, keman öretim elemaninin öretim programi konusundaki bilgi ve tecrübelerinden büyük ölçüde yararlanilmitir. Video kaydi yoluyla gözlemin gerçekletirildii grubu, Abant zzet Baysal Üniversitesi Eitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim Dali'nda; oluturulan

21

B.Ç.E.1(Keman) dersi öretim programi model önerisine uygun biçimde eitim verilen dört keman örencisi oluturmaktadir.

3.3. Veri Toplama Yöntemleri

Aratirma verilerinin elde edilmesinde, kaynak tarama gibi betimsel, yapilandirilmi görüme ve gözlem gibi nitel aratirma teknikleri kullanilmitir. Aratirmanin problem cümlesi ile dorudan ya da dolayli biçimde ilgili olabilecek ve ulailabilen dergiler, makaleler, tezler, bildiriler gibi yazili kaynaklar taranmitir. Bu kaynaklar incelenmi ve konu ile ilgili olan bilgilere ilgili bölümlerde yer verilmeye çaliilmitir. "Nitel aratirmayi gözlem, görüme ve doküman analizi gibi nitel veri toplama yöntemlerinin kullanildii, algilarin ve olaylarin doal ortamda gerçekçi ve bütünsel bir biçimde ortaya konmasina yönelik nitel bir sürecin izlendii aratirma olarak tanimlamak mümkündür"(Yildirim ve imek, 2000:19). "Literatürde genellikle iki görüme türünden söz edilir: "Yapilandirilmi" ve "yapilandirilmami" veya Stevart ve Cash'in (1985) tanimlamasiyla "yönlendirici olan" ve "yönlendirici olmayan". Bu iki tür bir dorunun iki ucunu temsil eder. Bir yanda, önceden belirlenmi bir dizi soru ve yaniti içeren yapilandirilmi görüme, dier yanda açik uçlu sorular içeren yapilandirilmami görüme yer alir"(Yildirim ve imek, 2000:93). Bu aratirmada görüme teknii olarak yapilandirilmi görüme

kullanilmitir. 25 keman öretim elemanina, aratirmaya dair ön çalima oluturmasi açisindan görüme uygulanmitir. Aratirmaci tarafindan uzman görüleri de alinarak gerekli verileri toplamak üzere görüme sorulari ve yanit seçenekleri hazirlanmi böylece bir yapilandirilmi görüme formu oluturulmutur. Uygulanan görüme sonucunda elde edilen veriler, frekans (f) ve yüzde (%) dailim tablosu eklinde sayisal verilere dönütürülerek deerlendirilmi ve yorumlanmitir. Aratirmaci tarafindan uzman görüleri de alinarak gerekli verileri toplamak üzere görüme Dolayisiyla sorulari tüm hazirlanmi görümeler, ve ikinci görüme görüme formu sorulari

oluturulmutur.

hazirlanan

22

çerçevesinde gerçekletirilmitir. Görümecilerin verdikleri cevaplara herhangi bir kisitlama getirilmemi, konu ile ilgili gördükleri görülerini de dile getirme olanai salanmitir. Belirlenen, yeterli sayida ulailabilen ve görümeyi kabul eden be görümeci ile görümeler yapilarak aratirma ile ilgili veriler toplanmaya çaliilmitir. Görümeler aratirmaci tarafindan not alinarak kaydedilmitir. Aratirma içerisinde görüme yapilan kiilerin bir kisminin istei üzerine isimler gizli tutulmu, bu amaçla açilimi veri çözümleme yöntemleri bölümünde verilen bir kodlama ekli kullanilmitir (G.A., G.B., vb.).

3.3.1 Gözlem Türleri Çizelgesi Gözlem türleri dört bölmeli bir tablo üzerinde gösterilebilir: Gözlem Türleri Aratirmaci tarafindan ortama ilikin gelitirilen yapi Ortamin kendisiyle ilgili yapi Doal Ortam (Alan Çalimasi) Tür 1: Tamamen yapilandirilmami alan Yapilandirilmami çalimasi (aratirmacinin katildii-participant) Tür 2: Yapilandirilmi alan çalimasi Yapilandirilmi (aratirmacinin diarida kaldii-non participant) Yapay Ortam (Laboratuvar Çalimasi) Tür 3: Yapilandirilmami laboratuvar çalimasi (aratirmacinin diarida kaldii-non participant) Tür 4: Tamamen yapilandirilmi laboratuvar gözlemi (aratirmacinin diarida kaldii-non participant) (Yildirim ve imek, 2000:125). Bu aratirmada gözlem türü olarak yapilandirilmi alan çalimalari (tür 2) kullanilmitir. Bu tür, zaman zaman "yari yapilandirilmi" çalimalar olarak da adlandirilabilir. Bu tür çalimalar, yapilandirilmami alan çalimalari yoluyla elde

23

edilen sonuçlari doal ortamlarda test etme amacina hizmet edebilir. Bu durumda aratirmaci, genellikle yapilandirilmi bir gözlem araci veya araçlari kullanacaktir. Yani gözlenen ortami ievuruk (operationel) hale getiren davranilar ayritirilacak ve gözlem formu üzerinde bunlara yer verilecektir(Yildirim ve imek, 2000:126). Gözlemlenen dört örenci, keman öretim elemani Yrd. Doç Dr. Uur Alpagut'un görsel çizimlere dayali hedef ve hedef davranilar düzeyinde ortaya koyduu ders uygulamalari dikkate alinarak aratirmaci tarafindan oluturulan temel davranilari kapsayici B.Ç.E.1(Keman) dersi öretim programi model önerisine dayanarak keman eitimlerine balamilardir. Ders uygulamalarinda esas alinan görsel çizimler keman öretim elemaniyla ilgili olarak Yrd. Doç. Mahmut Öztürk tarafindan tasarlanmitir.

ekil-1 (Alpagut, 1997).

ekil-2

Oluturulan B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'ni tamamlayici olarak düünülen bazi konular da bu programa eklenmitir. Bu konular; "yayin kullanilmaya hazir hale getirilmesi", "teorik olarak keman akordu", "kemanda la, re, mi ve sol telleri üzerinde sol elin doal konumundaki sesler ve bu sesleri çali" eklinde düzenlenmitir. Oluturulan model önerisi incelendiinde bu model önerisinin alti boyuttan olutuu görülmektedir. Bu boyutlar; keman üzerine tainmami sistematik yay çalimalari, keman ve sol ele ilikin tutu ve duru, keman

24

tutula ilgili keman üzerine tainan sistematik yay hareketleri, sol ele ilikin hareketler, legato tekniine ilikin hareketler, detae tekniine ilikin hareketler eklinde belirtilebilir. Oluturulan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinin hedeflerinin alanlar ile ilikisini ortaya koyan bir belirtke tablosu oluturulmutur.

25

3.3.2 Hedef-Alan Çizelgesi

Alanlar

B L SEL ALAN

DUYUSAL ALAN

Tepkide Bulunma Nitelenmil ik

DEV N SEL ALAN

Klavuz Deneyimin de Yapma Beceri haline Getirme Duruma Uydurma

Hedefler Keman yayini kullanmaya hazir hale getirebilme Sa eli keman yayi üzerine doru yerletirebilme Yayin deiik durumlarda tutulmasi ile ilgili gerekli koullari yerine getirebilme Keman öretiminde tutu ve durua ilikin temel ilkeleri kullanabilme Sol el-kol tutu kullanim özelliklerini keman üzerinde uygulayabilme.

Bilgi

Uygulama

Sentez

Uyarilma

Sa el-kol tutu kullanim özelliklerini keman üzerinde uygulayabilme.

Keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali temel kurallari kullanabilme. Keman akordunu kavrayabilme Kemani kullandiktan sonra temizleyebilme Sol eli-kolu "la" teline göre konumlandirabilme "La" notasini bütün yay, üst ve alt yarida çalabilme. Do diyez notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme "Re" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme "La" teline göre dördüncü parmai kullanabilme Do natürel notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme "La,si,do diyez,do natürel,re,mi notalarini bali çalabilme. Sol eli-kolu, "re" teline göre konumlandirabilme

26

"Re" notasini bütün yay,üst yari ve alt yarida çalabilme "Mi" notasini bütün yay, alt yari ve üst yarida çalabilme Fa diyez notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme "Sol" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme "La" teline göre dördüncü parmai kullanabilme Fa natürel notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme "Re,mi,fa diyez,fa natürel,sol,la" notalarini bali çalabilme Sol eli-kolu, "sol" teline göre konumlandirabilme "Mi" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme Fa diyez notasini bütün yay, alt yari ve üst yarida çalabilme Sol diyez notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme "La" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme "Sol" teline göre dördüncü parmai kullanabilme Fa nztürel ve sol natürel notalarini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme "Mi,fa diyez,fa natürel,sol diyez,sol natürel,la,si" notalarini bali çalabilme Sol eli-kolu, "sol" teline göre konumlandirabilme "Sol" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme "La" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme

27

"Si" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme "Do" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme "Sol" teline göre dördüncü parmai kullanabilme Si bemol notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme "Sol,la,si,si bemol,do,re" notalarini bali çalabilme Keman çalmada "legato" tekniini kavrayabilme Tel deiiklikleri sirasinda "legato" tekniini kullanabilme Legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayi simetrik kullanabilme Legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayi asimetrik kullanabilme Keman çalmada "detae" yay tekniini kavrayabilme Tel deiiklikleri sirasinda "detae" tekniini uygulayabilme

28

3.3.3 B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisinin Konularina likin Boyutlari Boyutlar Konular Keman yayinin kullanilmaya hazir hale getirilmesi. Sa eli yay üzerine Keman üzerine tainmami sistematik yerletirme ve parmaklarin konumu. yay hareketleri Yayin keman üzerine tainmadan deiik durumlarda tutulmasi konusuyla ilgili gerekli koullar

Keman ve sol ele ilikin tutu ve duru

Duru ve tutua ilikin temel ilkeler. Sol el-kol tutu, kullanim özellikleri.

Keman tutula ilikili keman üzerine tainan sistematik yay hareketleri

Yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda sa elin/kolun konumu. Keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali kurallar. Keman akordu. Kemanin temizlii

Sol ele ilikin hareketler

Kemanda "la, re, mi, sol" telleri üzerinde sol elin doal konumundaki sesler.

Legato tekniine iliki hareketler

Keman çalmada temel tekniklerinden "legato".

yay

Detae tekniine ilikin hareketler

Keman çalmada temel tekniklerinden "Detae".

yay

29

Gözleme katilan örenciler, bu boyutlar dikkate alinarak gözlenmitir. Örencileri eitime adapte etmek ve ayni zamanda standardize etmek amaciyla keman eitimine balandiktan bir hafta sonra ilk gözlem yapilmitir. A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin, B.Ç.E.1(Keman) dersi öretim programi model önerisine dayali olarak belirlenen hedef ve hedef davranilara göre gözden geçirilme sürecinin keman eitimine yansimalarinin deerlendirilmesi gereince, ilk

gözlemden 12 hafta sonra yani dönem sonunda ikinci gözlem yapilmi, bu yaklaimla A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin B.Ç.E.1(Keman) dersi öretim programi model önerisine dayali olarak gözden geçirilmesi sürecinin keman eitimine yansimalari hakkinda deerlendirmeler yapilmitir. Keman eitimi süreci içinde yapilan bu iki gözlem, aratirmaci tarafindan kamerayla videoya kaydetme yoluyla gerçekletirilmi ve bu kayitlarin

deerlendirilmesiyle gözlem süreci tamamlanmitir.

3.4 B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisine Dayali Olarak Gerçekleen Ders Uygulamalari

Bu aratirmada, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'ne dayali olarak, gözlemlenen her örenci için verilen eitim, keman öretim elemani Yrd. Doç. Dr. Uur Alpagut tarafindan gerçekletirilmitir. Birinci sinif birinci dönemi kapsayan bu süreç içinde aratirmaci örencilerle iletiim halinde olmu ve süreci izlemitir. Bu eitim süreci içinde gerekli gördüü durumlar ve zaman dilimlerinde örencilere yardimci olmaya çalimitir.

3.5. Veri Çözümleme Yöntemleri Veri analizini iki grupta incelemek mümkündür. Betimsel analiz ve içerik analizi. Betimsel analizde elde edilen veriler daha önceden belirlenen temalara göre özetlenir ve yorumlanir. çerik analizinde ise temelde yapilan ilem, birbirine benzeyen verileri belirli kavramlar ve temalar çerçevesinde bir araya getirmek ve

30

bunlari okuyucunun anlayacai bir biçimde organize ederek yorumlamaktir(Yildirim ve imek, 2000:158,159,162). Bu aratirmada kaynak tarama, yapilandirilmi görüme, gözlem gibi veri toplama araçlari ile elde edilen veriler betimsel ve nitel veri çözümleme yöntemleri uygulanarak deerlendirilmitir. Uygulanan ilk yapilandirilmi görüme sonucunda elde edilen veriler, frekans (f) ve yüzde (%) dailim tablosu eklinde sayisal verilere dönütürülerek deerlendirilmi ve yorumlanmitir. Elde edilen veriler, alt problemlere göre düzenlenmitir. Son olarak düzenli ve anlamli hale getirilen bulgular yorumlanarak sonuçlara ulailmitir. Not alinarak kaydedilmi olan ikinci görüme verileri, görüme sorularina göre düzenlenmi ve bir kodlama listesi oluturulmutur. Görüme verileri, kodlamalar ile birlikte alt problemler çerçevesinde düzenlenmitir. Görüme sorularina ve kodlama listesine göre düzenlenen görüme verileri ekler kisminda yer almaktadir. Görüme notlarinin hangi görümeciye ait olduunun belirlenmesi amaciyla bir kodlama sistemi kullanilmitir. bu kodlamaya göre: Örnek: (G.A. , 1, 1­5) G: Görüme A: Görüme yapilan keman eitimcisi 1: Görüme sorusunun numarasi 1­5: Görüme notlarinin yer aldii satir numarasi.

31

Tablo 3.1 lk Görümenin Uygulandii Keman Öretim Elemanlarinin Cinsiyet Dailimlari

Cinsiyet Bay Bayan Toplam

f 15 10 25

% 60 40 100

Tablo 3.1'e göre, ilk görümenin uygulandii keman öretim elemanlarinin 15'inin (%60) bay, 10'unun (%40) bayan olduu görülmektedir.

Tablo 3.2 Keman Öretim Elemanlarinin En Son Bitirdikleri Program Düzeyi Dailimlari

En Son Bitirilen Program Düzeyi Lisans Yüksek Lisans Doktora Toplam

f 8 12 5 25

% 32 48 20 100

Tablo 3.2'ye göre, 8 keman öretim elemaninin (%32) lisans, 12 öretim elemaninin (%48) yüksek lisans, 5 öretim elemaninin (%20) doktora

programlarindan mezun olduklari görülmektedir.

32

Tablo 3.3 Keman Öretim Elemanlarinin Mesleki Kidemlerine Göre Dailimi

Seçenekler 0­2 yil 3­5 yil 6­10 yil 11­15 yil 16 yil ve üstü Toplam

f 6 9 5 2 3 25

% 24 36 20 8 12 100

Tablo 3.3'e göre keman öretim elemanlarinin 6'sinin (%24) 0-2 yil, 9'unun (%36) 3-5 yil, 5'inin (%20) 6-10 yil, 2'sinin (%8) 11-15 yil, 3'ünün (%12) 16 yil ve üstü zamandir görev yaptiklari görülmektedir. B.Ç.E.1(Keman) dersinde bir dönemlik eitim süreci içinde iki ayri zaman da yapilan iki gözlem, aratirmaci tarafindan kamera ile videoya kaydedilmitir. Daha sonra video üzerinde deerlendirme yapabilmek amaci ile uzman görülerinden yararlanilarak nitel çizelge oluturulmutur. Gözleme katilan örencilerin video üzerinden deerlendirilmesi ile elde edilen veriler, oluturulan nitel çizelge kapsaminda, eklerde bulunmaktadir. Gözleme katilan dört örenciden bir tanesi ikinci gözlemde

bulunmamaktadir. Örenci yaadii sorunlar nedeni ile, B.Ç.E.1(Keman) dersi de dahil olmak üzere birçok derse devam etmemitir. Bu nedenle de B.Ç.E.1(Keman) dersinde, devamsizlik nedeni ile geçer not alamamitir. Dolayisiyla bu örenci, aratirmanin gözlem boyutunda ikinci gözleme katilmamitir. Gözlem, görüme ve kaynak tarama yöntemleriyle elde edilen veriler, aratirma düzeni içinde siralanarak yorumlanmitir.

33

BÖLÜM IV

BULGULAR VE YORUMLAR

4.1. Birinci Alt Probleme likin lk Görümeyle lgili Bulgular ve Yorumlar

Tablo 4.1.1 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarinin hedeflerinin bulunup bulunmadiina ilikin görüleri

Seçenekler Evet Hayir Toplam

f 16 9 25

% 64 36 100

Tablo 4.1.1'de görüldüü gibi, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarinin hedeflerinin bulunup bulunmadiina ilikin 16 öretim elemani (%64) evet, 9 öretim elemani (%36) hayir eklinde cevap vermilerdir.

Bu sonuçlara göre; keman öretim elemanlarinin kullanmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarinin birçounun, hedeflerinin bulunduu söylenebilir.

34

Tablo 4.1.2 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarindaki hedeflerin sinif seviyesine ne ölçüde uygun olduklarina ilikin görüleri

Seçenekler Tamamen Büyük Ölçüde Kismen Çok Az Hiç Toplam

f 4 7 9 4 1 25

% 16 28 36 16 4 100

Tablo 4.1.2'de görüldüü gibi, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarindaki hedeflerin sinif seviyesine göre ne ölçüde uygun olduklarina ilikin 4 öretim elemani (%16) tamamen, 7 öretim elemani (%28) büyük ölçüde, 4 öretim elemani (%16) çok az, 1 öretim elemani (%4) hiç eklinde, 9 öretim elemani (%36) ise kismen eklinde cevap vermilerdir.

Bu sonuçlara göre; kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarinin hedeflerinin sinif seviyesine kismen ve çok az uygun olduu, sinif seviyesinin üstündeki hedefler ile örenmelerin gerçekleemeyecei, sinif

seviyesinin altindaki hedefler ile de örencilerin gereken noktaya ulaamayacai söylenebilir.

35

Tablo 4.1.3 Keman öretim elemanlarinin kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda hedef davranilarin bulunup bulunmama durumuna ilikin görüleri

Seçenekler Evet Hayir Toplam

f 9 16 25

% 36 64 100

Tablo 4.1.3'te görüldüü gibi, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda hedef davranilarin bulunup bulunmama durumuna ilikin 9 öretim elemani (%36) evet, 16 öretim elemani (%64) hayir eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre; kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinin birçounda hedef davranilarin bulunmadii söylenebilir.

Tablo 4.1.4 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarinda hedeflere ilikin hedef davranilarin ne ölçüde bulunduklari ile ilgili görüleri

Seçenekler Tamamen Büyük Ölçüde Kismen Çok Az Hiç Toplam

f 1 4 4 16 25

% 4 16 16 64 100

Tablo 4.1.4'te görüldüü gibi, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarinda hedeflere ilikin hedef davranilarin ne ölçüde bulunduklari

36

ile ilgili olarak 1 öretim elemani (%4) tamamen, 4 öretim elemani (%16) büyük ölçüde, 4 öretim elemani (%16) kismen, 16 öretim elemani (%64) hiç eklinde cevap vermilerdir. Tablo 4.1.3'e bakildiinda da kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda hedef davranilarin bulunup bulunmama durumuna ilikin 9 öretim elemani (%36) evet, 16 öretim elemani (%64) hayir eklinde cevap vermilerdir. Tablo 4.1.3 ve 4.1.4 karilatirildiinda, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda hedef davranilarin bulunup bulunmama durumuna ilikin16 öretim elemani (%64) hayir eklinde, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarinda hedeflere ilikin hedef davranilarin ne ölçüde bulunduklari ile ilgili olarak ise 16 öretim elemani (%64) hiç eklinde cevap vermilerdir. Bu balamda sonuçlarin tutarli olduu söylenebilir. Bu sonuçlara göre; kullanilan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarinin birçounun hedeflerinin, hedef davranilara ilikin olmadiini söyleyebiliriz. Örencilerin gerçekletirmeleri hedeflere ulamasina ilikin belirtilmesinin ne kadar hangi davranilari önemli olduu

gerektiinin

düünüldüünde, öretim programlarinda hedeflere ilikin hedef davranilarin bulunmasinin önemi ve gereklilii ortaya çikmaktadir.

37

Tablo 4.1.5 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarinda hedeflerin ne ölçüde sirali ve aamali olduuna ilikin görüleri

Seçenekler Tamamen Büyük Ölçüde Kismen Çok Az Hiç Toplam

f 5 11 5 2 2 25

% 20 44 20 8 8 100

Tablo 4.1.5'te görüldüü gibi, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarinda hedeflerin ne ölçüde sirali ve aamali olduuna ilikin 5 öretim elemani (%20) tamamen, 11 öretim elemani (%44) büyük ölçüde, 5 öretim elemani (%20) kismen, 2 öretim elemani (%8) çok az, 2 öretim elemani (%8) hiç eklinde cevap vermilerdir. Buna göre, 16 öretim elemani (%64) tamamen ve büyük ölçüde, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarinda hedeflerin sirali ve aamali olduunu belirtmitir.

Bu sonuçlara göre; kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarinin hedeflerinin büyük ölçüde sirali ve aamali olduunu söyleyebiliriz. Bu sonuç keman eitimi sürecinin aamali bir ekilde sürdürülmesi bakimindan olumlu nitelendirilebilir.

38

Tablo 4.1.6 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programinda ünitelerin bulunup bulunmadiina ilikin görüleri

Seçenekler Evet Hayir Toplam

f 9 16 25

% 36 64 100

Tablo 4.1.6'da görüldüü gibi, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programinda ünitelerin bulunup bulunmadiina ilikin 9 öretim elemani (%36), evet 16 öretim elemani (%64) hayir eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre; kullanilmakta olan B.Ç.E 1(Keman) dersi öretim programlarinin birçounda ünitelerin bulunmadii söylenebilir. Öretim programinin tüm ögeleriyle bir bütün oluturduu ve etkili bir öretim programinin tüm ögelerinin tam olarak bulunmasi gerektii düünüldüünde, ünitelerin öretim programlarinda yer almamasi keman eitimi açisindan olumsuz ekilde nitelendirilebilir.

Tablo 4.1.7 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E 1(Keman) dersi öretim programlarinda konularin bulunup bulunmadiina ilikin görüleri

Seçenekler Evet Hayir Toplam

f 17 8 25

% 68 32 100

39

Tablo 4.1.7'de görüldüü gibi, kullanilmakta olan B.Ç.E 1(Keman) dersi öretim programlarinda konularin bulunup bulunmadiina ilikin 17 öretim elemani (%68), evet, 8 öretim elemani (%32) hayir eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre; kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinin birçounda konularin bulunduu söylenebilir.

Tablo 4.1.8 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarindaki ünite ve konularin, hedeflerle ne ölçüde tutarli olduuna ilikin görüleri

Seçenekler Tamamen Büyük Ölçüde Kismen Çok Az Hiç Toplam

f 1 4 3 12 5 25

% 4 16 12 48 20 100

Tablo 4.1.8'de görüldüü gibi, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarindaki ünite ve konularin, hedeflerle ne ölçüde tutarli olduuna ilikin 1 öretim elemani (%4) tamamen, 4 öretim elemani (%16) büyük ölçüde, 3 öretim elemani (%12) kismen, 12 öretim elemani (%48) çok az, 5 öretim elemani (%20) hiç eklinde cevap vermilerdir. Öyleyse kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim

programlarindaki ünite ve konularin hedeflerle ne ölçüde tutarli olduuna ilikin 17 öretim elemani (%68) çok az ve hiç eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre; kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarindaki ünite ve konularin hedeflerle tutarli olmadii söylenebilir. Bir hedefin, belirtilen konu diinda baka bir konuya iaret etmesi eitimin amacina ulaamamasi eklinde nitelendirilebilir.

40

Tablo 4.1.9 Keman öretim elemanlarinin kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda yöntem ve tekniklerin bulunup bulunmadiina ilikin görüleri

Seçenekler Evet Hayir Toplam

f 7 18 25

% 28 72 100

Tablo 4.1.9'da görüldüü gibi, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda yöntem ve tekniklerin bulunup bulunmadiina ilikin 7 öretim elemani (%28) evet, 18 öretim elemani (%72) hayir eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre; kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) dersi öretim programlarinin birçounda yöntem ve tekniklerin bulunmadii söylenebilir.

Tablo 4.1.10 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda keman öretimine ve içeriindeki hedeflere uygun yöntem ve tekniklerin ne ölçüde bulunduuna ilikin görüleri

Seçenekler Tamamen Büyük Ölçüde Kismen Çok Az Hiç Toplam

f 2 2 2 7 12 25

% 8 8 8 28 48 100

41

Tablo 4.1.10'da görüldüü gibi, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda keman öretimine ve içeriindeki hedeflere uygun yöntem ve tekniklerin ne ölçüde bulunduuna ilikin 2 öretim elemani (%8) tamamen, 2 öretim elemani (%8) büyük ölçüde, 2 öretim elemani (%8) kismen,7 öretim elemani (%28) çok az, 12 öretim elemani (%48) hiç eklinde cevap vermilerdir. Öyleyse, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda keman öretimine ve içeriindeki hedeflere uygun yöntem ve tekniklerin ne ölçüde bulunduuna ilikin 19 öretim elemani (%76) çok az ve hiç eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre; kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda keman öretimine ve içeriindeki hedeflere uygun yöntem ve tekniklerin bulunmadii söylenebilir. Hedefe ulamaya dönük yöntem ve tekniklerin olmayiinin, hedefe ulaamama sonucunu ortaya çikarabilecei düünülebilir.

Tablo 4.1.11 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda öretme durumlarinin yer alip almadiina ilikin görüleri

Seçenekler Evet Hayir Toplam

f 8 17 25

% 32 68 100

Tablo 4.1.11'de görüldüü gibi, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda öretme durumlarinin yer alip almadiina ilikin 8 öretim elemani (%32) evet, 17 öretim elemani (%68) hayir eklinde cevap vermilerdi. Bu sonuçlara göre; kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinin birçounda öretme durumlarinin bulunmadii söylenebilir.

42

Tablo 4.1.12 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda yer alan öretme durumlarinin hedef ve hedef davranilarla ne ölçüde tutarli olduuna ilikin görüleri

Seçenekler Tamamen Büyük Ölçüde Kismen Çok Az Hiç Toplam

f 2 3 4 16 25

% 8 12 16 64 100

Tablo 4.1.12'de görüldüü gibi, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda yer alan öretme durumlarinin hedef ve hedef davranilarla ne ölçüde tutarli olduuna ilikin 2 öretim elemani (%8) tamamen, 3 öretim elemani (%12) büyük ölçüde, 4 öretim elemani (%16) kismen, 16 öretim elemani (%64) hiç eklinde cevap vermilerdir. Tablo 4.1.3'e bakildiinda da kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda hedef davranilarin bulunup bulunmama durumuna ilikin 9 öretim elemani (%36) evet, 16 öretim elemani (%64) hayir eklinde cevap vermilerdir. Tablo 4.1.12 ve 4.1.3 karilatirildiinda, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda hedef davranilarin bulunup bulunmama durumuna ilikin 16 öretim elemani (%64) hayir eklinde, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda yer alan öretme durumlarinin hedef ve hedef davranilarla ne ölçüde tutarli olduuna ilikin ise 16 öretim elemani (%64) hiç eklinde cevap vermilerdir. Bu balamda sonuçlarin tutarli olduu söylenebilir.

43

Bu sonuçlara göre; kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinin birçounda öretme durumlarinin hedef ve hedef davranilarla tutarli olmadii söylenebilir. Hedefe ulamada yöntem ve tekniin önemli olduu gibi aamali bir biçimde nasil ulailacainin planlanmasi da önemlidir. Bu aamalilik ve planlamanin hedefe ulatirmasi gereklilii de göz ardi edilmemelidir.

Tablo 4.1.13 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda sinama ölçme durumlarinin bulunup bulunmadiina ilikin görüleri

Seçenekler Evet Hayir Toplam

f 8 17 25

% 32 68 100

Tablo 4.1.13'te görüldüü gibi, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda sinama ölçme durumlarinin bulunup bulunmadiina ilikin 8 öretim elemani (%32) evet, 17 öretim elemani (%68) hayir eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinin birçounda sinama ölçme durumlarinin bulunmadii söylenebilir.

44

Tablo 4.1.14 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda sinama ölçme durumlarinin hedefler ile ne ölçüde tutarli olduuna ilikin görüleri

Seçenekler Tamamen Büyük Ölçüde Kismen Çok Az Hiç Toplam

f 2 3 2 3 15 25

% 8 12 8 12 60 100

Tablo 4.1.14'te görüldüü gibi, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda sinama ölçme durumlarinin hedefler ile ne ölçüde tutarli olduuna ilikin 2 öretim elemani (%8) tamamen, 3 öretim elemani (%12) büyük ölçüde, 2 öretim elemani (%8) kismen, 3 öretim elemani (%12) çok az, 15 öretim elemani (%60) hiç eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre; kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda sinama ölçme durumlarinin hedefler ile tutarli olmadii söylenebilir.

45

Tablo 4.1.15 Keman öretim elemanlarinin, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda deerlendirme ilemlerinin bulunup bulunmadiina ilikin görüleri

Seçenekler Evet Hayir Toplam

f 8 17 25

% 32 68 100

Tablo 4.1.15'te görüldüü gibi, kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinda deerlendirme ilemlerinin bulunup bulunmadiina ilikin 8 öretim elemani (%32) evet, vermilerdir. Bu sonuçlara göre kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinin birçounda deerlendirme ilemlerinin bulunmadii söylenebilir. Hedefe ulailip ulailmadii, ulaildiysa ne derece ulaildiinin saptanmasi, kisaca eitim sürecinin deerlendirilmesinin önemi düünüldüünde; bu sonuçlarin keman eitimini olumsuz yönde etkileyecei düünülebilir. 17 öretim elemani (%68) hayir eklinde cevap

46

4.2 Birinci Alt Probleme likin kinci Görümeyle lgili Bulgu ve Yorumlar

4.2.1 Kullanilmakta Olan B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programlarina likin Uzman Görüleri

uan Y.Ö.K. tarafindan hazirlanan tanimsal program var. Bu programdan hareketle ve örenci durumlarina göre her öretim yili için öretim elemanlari öretim programlarini hazirliyor. Ya da yine bu tanimsal programa bali olarak zümre toplantisi yolu ile öretim programi hazirlaniyor. Öretim elemanlari tarafindan hazirlananlar, her bir örenci için; örencinin durumuna, düzeyine, örenme hizina göre hazirlaniyor. Fakat bu programlar yazili olarak bulunmuyor, her bir örenci için düzenleniyor. Tüm ögeler bu programda yer alir. Bu program kendi içinde iki boyutludur. Birinci boyutu keman eitimine yeni balayanlari, ikinci boyutu A.G.S.L. mezunu örencileri kapsiyor. ki boyutlu olmasi nedeniyle de oldukça esnek bir program. B.Ç.E., doasi gerei esnektir. Çünkü bireysel bir derstir. Çerçeve program yani Y.Ö.K. tarafindan hazirlanan tanimsal program, tüm müzik eitimi anabilim dallarini kapsar. Her bölümün aldii örenci yapisi farklidir. Bu nedenle öretim elemanlarinin öretim programlarida farklidir. Yalniz ortak birtakim standartlar vardir. Örnein keman eitimine yeni balayan örencilerin orta tellerden balayarak duru, tutu, detae ve legatoya ilikin hedeflere öncelikle ulamasi gerekir. Bu çerçevede küçük ölçekli etüt ve eserler materyal olarak kullanilabilir. Bu balangiç A.G.S.L. mezunu örenciler içinde ortaktir. Fakat örenme hizlari farkli olduunda program da farklilair. Ancak yinede sinama ölçmede bir takim baraj etüt ve eserler olduunda alt sinir korunur. Üst sinir yoktur. Ben keman eitimi verirken kemanin ve insanin doasini esas aliyorum. Kemanin, insanin uzuvlu olmasi gereklilii gerçekten çok önemli. Duru, tutu ve yayi yönetiin estetik olarak bütünlemesi önemli hedeflerden birisidir(G.A. 1, 1-23). Tanimsal program çerçevesinde, kendi mesleki tecrübelerimize dayanarak bu dersi iliyoruz. Hedef, hedef davranilar, içerik, öretme durumlari, sinama ölçme durumlari ve deerlendirme ileri gibi öretim programi öelerinin bulunduu bir yazili program yoktur. Tanimsal program vardir fakat tanimsal programda da bu öeler bulunmamaktadir. Fakat bu konu ile ilgili olarak ben ve baka bir uzman arkadaim

47

bir çalima yaptik. Bu çalimayi yaparken de Yrd. Doç. Dr. Uur Alpagut'un B.Ç.E. (Keman) dersi ile ilgili yaptii çalimalardan yararlandik. Yaptiimiz çalima sonunda ortaya çikan B.Ç.E. 1(Keman)dersi öretim programi modelinde, öretim programi öelerine yer verdik. Fakat bu tür çalimalarin yapilmasi gerekmektedir. Çünkü içinde hedef ve hedef davranilari, içerik, öretme durumlari, sinama ölçme durumlari, deerlendirme ilemleri olan programlar yer almadiindan; sinavlarda ölçülmek istenen davranilar ve hangi davraniin kaç puanla deerlendirilecei gibi sorular dolayisi ile bir takim sorunlar olumaktadir. Sinavlarda standardizasyon olmamaktadir. Örencinin gidiatina göre not verilmekte hatta bazen duygusal davranilabilmektedir(G.D, 1, 1­16). Bölümce karar verilerek oluturulan bir öretim programi yok. Tanimsal program var. Bu programda da öretim programinin ögeleri yer almamaktadir. Sadece konular bulunmaktadir. Fakat ayrintili bir programin olmasi gerekmektedir. Belki de bütün eitim fakülteleri müzik bölümlerinde dört yillik standart bir B.Ç.E.(Keman) dersi öretim programi olmalidir. Bu bölümde genel olarak ortak düündüümüz için öretim elemanlari arasinda bir sikinti yaanmamaktadir(G.E, 1, 1­7). Bu görülere göre, öretim programlarinda bulunmasi gereken ögeleri içeren bir öretim programinin olmadii söylenebilir. Fakat tanimsal program bulunmaktadir. Bu programda da öretim programi ögeleri yer almamaktadir. Bu nedenle de sinama ölçme durumlarinda bir takim problemlerin yaandii da söylenebilir. Tüm görüler dorultusunda ayrintili bir öretim programinin olmasi gerektiini söyleyebiliriz.

48

Hedef Nedir?

Hedef genel anlamiyla varilmak istenen nokta olarak tanimlanabilir. Eitimde hedef ise, kiide gözlenmesi kararlatirilan istendik özellikler olarak ele alinabilir. Bu özellikler bilgi, beceri, deer, ilgi, tutum, güdülenmilik, kiilik vb. olabilir (Sönmez, 2001:21). Örenciye kazandirilacak özelliklerden her biri, "belli kritik davranilarin bir kiide gözlenmesi üzerine o kiide var olduu kabul edilen güce verilen bir ad"dir. Hedefler "genelden özele doru belirginleen bir açilim gösterir". Hedefler, saptanma düzeylerine göre "uzak", "genel" ve "özel"; saptanma aamalarina göre "aday", "olasil" ve "kesin"; ilikin olduklari davrani türlerine göre "devinisel", "bilisel" ve "duyusal" olmak üzere, deiik boyutlarda siniflandirabilmektedir. Bu siniflandirmalar müzik öretim hedeflerinin belirlenmesinde ie yarar ve önemli kolayliklar getirir (Uçan, 1994:56).

Taksonomik Yaklaimlar

Taksonomi, istendik davranilarin basitten karmaia, kolaydan zora, somuttan soyuta, birbirinin önkoulu olacak ekilde aamali siralanmasina denir. Örenilmi davranilar, beyne kodlamaktir.(Sönmez,2001:30). Bugünkü

bilgilerimize göre insan davranilarinin eitimle ilgili olanlari bilisel, duyusal, devinisel ve sezgisel olarak adlandirilmaktadir. Bilisel alan, zihinsel etkinliklerin baskin olduu davranilarin kodlandii; duyusal alan, örenilmi duygularin kodlandii; devinisel alan, becerilerin kodlandii; sezgisel alan ise, örenilmi içe domalarin, sezgilerin kodlandii alan olarak ele alinabilir. Böyle olmakla birlikte bu alanlar birbirinden kopuk deildirler; tersine aralarinda yatay ve dikey siki bir iliki vardir. Yani örenilmi bir davrani ayni anda bu alanlarin tümüne birden girebilir. Davranita baskin olan nitelie göre, o davrani için bilisel, duyusal, devinisel, ya da sezgisel bir davranitir denebilir(Sönmez,2001:30)

49

Bilisel Alani Siniflayanlar Bilisel alani pek çok bilim adami siniflamitir(Sönmez,2001:31). Bunlardan önemli olanlari;

Bloom Taksonomisi: Bloom, bilisel alani bilgi, kavrama, uygulama, analiz, sentez ve deerlendirme olarak alti ve her basamai da alt basamaklara ayirmitir.

Guilford'un Zeka Modeli: Guilford zekayi üç boyutlu ele almi ve bunlari; 1. çerik (content), 2. levsel (operation) ve 3. Ürünsel (product) olarak siniflamitir. Bu siniflamalari da kendi içinde alt bölümlere aamali olarak

ayirmitir(Sönmez,2001:31).

Gardner'in Çoklu Zeka Modeli: Zekayi önce yedi sonra sekiz boyutta ele almi ve 1. Sözsel(dilsel) zeka, 2. Mantiksal/matematiksel zeka, 3. Uzamsal (spatial) zeka, 4. Bedensel/devinduyumsal (knestetik) zeka, 5. Müziksel (ritmik) zeka, 6. letiimsel (interpersonel) zeka, 7. çsel (intrapersonel) zeka, 8. Doa (naturalistic) zekasi.

De Corte Modeli: Guilford'un taksonomisinden hareketle bilisel alani: 1. letiimi algilama, hatirlama, 2. Bilgi ve ürünü yeniden üretme (reproduction of information and productive operation), 3. Yorumlama, 4. Yakinsak düünme ve 5. Iraksal düünme olarak be alt basamaa aamali olarak ayirmitir.

Taba'nin Siniflamasi: Bilisel alani I, II ve III olarak, üç ana bölüme ayirmi ve alan I'i sayma, listeleme, fark etme (enumerating and listing), gruplama (grouping), etiketleme (labeling); alan II' yi yorumlama, çikarim yapma ve genelleme; alan III' ü açiklama ve yordama olarak alt basamaklara bölmütür. Ayrica hedefleri 1. Temel bilgi, 2. Düünme, 3. Tutumlar, duygular (feelings) ve duyarlilik (sensitivities), 4. Akademik ve toplumsal beceriler biçiminde aamali olarak siniflamitir.

50

De Block Taksonomisi: De Block, örenilmi davranilari yöntem, konu ve transfer olarak üçe ayirip bunlari da alt basamaklara aamali olarak böler. O; 1. Yöntemi parçadan bütüne doru aamali olarak bilme, anlama, uygulama, bütünletirme; 2. Konuyu çok sinirli örenmeden temelleri örenmeye doru aamali olarak olgular, kavramlar, ilikiler, yapilar, yöntemler ve tutumlar; 3. Transferi ise özelden genele doru çok sinirli bir alanda transfer, daha geni alana transfer olmak üzere siniflamitir(Sönmez,2001:31).

Gagne-Merrill Taksonomisi: Gagne'ye göre sekiz tür örenme vardir. Bu sekiz tür örenme temele alinarak taksonomik siniflamayi önce Duygusal davrani (emotional behaviour), devinisel davrani (psychomotor behaviour), belleye dayali davrani (memorizator behaviour) ve karmaik bilisel davrani (complex cognitive behaviour) olarak dört ana bölüme aamali olarak ayirmilardir. Sora bu dört ana bölümü de kendi içinde alt sinirlara bölmülerdir. 1. Duygusal davranii iaret örenme; 2. Devinisel davranii uyarici-davranim baini örenme, uyarici davranim zincirini örenme; 3. Belleye dayali davranii sözlü kariliklariyla uyarici-davranim zincirlerini örenme, ayirt etmeyi örenme; 4. Karmaik bilisel davranii ise, kavram örenme, ilke örenme ve problem çözme eklinde aamali olarak siniflamilardir.

Gerlanch ve Sullivan Taksonomisi: Bilisel alanla ilgili davranilari aamali olarak alti basamaa ayirir. Bunlar; 1. Kimlik verme (identifiy) 2. Adlandirma (name), 3. Betimleme (describe), 4. na etme (construct), 5. Düzenleme (order), 6. Yapip gösterme (demonstrate) dir.

Duyusal Alani Siniflayanlar Bu alanla ilgili siniflamalar, birçok bilim adami tarafindan yapilmitir. Bu siniflamalar u baliklar altinda incelenmitir.

Krathwohl'un

Taksonomisi:

Bu

alani

kodlayanlardan

biri

de

Krathwohl'dur. Duyusal alani alma, tepkide bulunma, deer verme, örgütleme ve

51

kiilik olarak be ana basamaa, her ana basamai da kendi içinde alt basamaklara ayirmitir.

G. De Landshere Taksonomisi: Duyusal alan Landshere tarafindan disal uyariciya kiel tepkide bulunma (The individual responds to external stimulation) olarak ikiye ayirmi, disal uyariciya kiisel tepkide bulunmayi da üç alt basamaa bölmütür.

Raths, Harmin ve Simons Taksonomisi: Duyusal alani özgürce seçme, yapilan seçimin üzerine titreme, seçimi onaylama, seçime göre davranma ve her zaman seçime göre davranma olarak be basamaa aamali olarak

ayirmilardir(Sönmez, 2001:32).

Devinisel Alan Siniflayanlar Bu alanla ilgili siniflamalar, birçok bilim adami tarafindan yapilmitir. Bu siniflamalar u baliklar altinda toplanabilir;

Ragsdale'nin

Taksonomisi:

Devinisel

alan

Ragsdale

tarafindan

hedeflenmi motor aktiviteler (object motor activities), dilsel motor aktiviteler ( language motor activites), duygusal motor aktiviteler (feeling motor activities) olarak üç alt basamaa ayrilmitir.

Guilford'un Taksonomisi: Guilford bu alani güç, baski, hiz, statik dikkat, dinamik dikkat, koordinasyon ve esneklik olarak siniflamitir; fakat bu siniflamada aamalilik yoktur.

Dave'nin Taksonomisi: Dave bu alani balama, manipule etme, dikkat, bititirme ve doal halde yapma olarak aamali ekilde siniflamitir.

Kibler'in Taksonomisi: Kibler devinisel alani, çocuun davranilarinin geliimini açiklayan ilke ve genellemelere dayanarak kaba vücut hareketleri, iyice

52

koordine hareketler, sözsüz iletiim davranilari, konuma davranilari gibi dört ana basamakta ve her basamai da kendi alt basamaklarinda aamali olarak saptamitir.

Simpson'un

Taksonomisi:

Simpson

bu

alani

algilama,

kurulu,

klavuzlanmi faaliyet, mekanizma, karmaik dia vuruk faaliyet, uyum ve yaratma olarak yedi basamaa ve bazi basamaklari da alt basamaklara ayirmitir.

Harrow'un Taksonomisi: Harrow bu alani refleks hareketler (reflex movements), temel hareketler (basic-funtemantal movements), algisal yetenekler (perceptual abilities), fiziksel yetenekler (physical abilities), becer, (skilled movements), sözsüz iletiim (nondiscursive communication) olarak siniflami, bazi basamaklari da alt basamaklara ayirmitir.

Sönmez'in Taksonomisi: Sönmez bu alani, Bloom'un bilisel ve Krathwohl'un duyusal alanini da göz önüne alarak davraniin nasil ve ne yolla baladiina, birbirlerinin önkoulu olu özelliklerine, basitten karmaia, kolaydan zora ve kiiye kazandirilirken izlenen siraya bakarak algilama, klavuz denetiminde yapma, beceri haline getirme, duruma uydurma, yaratma basamai olarak bee, bunlari da kendi içinde alt basamaklara ayirmitir(Sönmez,2001:33).

Sosyal Beceri Alanini Siniflayanlar Bu alan, bazi eitimciler ve sosyal bilimciler tarafindan, sosyal bilgiler ve sosyal bilimler derslerinde kazandirilmak istenen hedef davranilarin niteliklerine göre oluturulmutur. Bu alanda çalian kii ve kurulular vardir. Bunlar u baliklar altinda incelenebilir;

Fraenkel'in Taksonomisi: Sosyal beceri alanini Fraenkel dierleriyle planlama yapma, bilimsel aratirmalara katilma, grup tartimalarina katilma, sorulari kibarca yaniltma, grup tartimasini yönetme, sorumluluk alma, dier kiilere yardim etme olarak basamaklara ayirmitir.

53

NCSS (Nation Council for the Social Studies)'in Taksonomisi: Bu kurul, sosyal beceri alanini kiisel beceriler (personel skills), grup etkileim becerileri (group interaction skills), toplumsal ve politik katilim becerileri olarak üç ana bölüme aamali olarak ayirip saptamitir. Bu bölümlerinde kendi içlerinde alt basamaklari belirlenmitir. Kiisel becerileri: kiisel görünümlerini açiklama, kendi inanç, duygu ve kanilariyla iletiim kurma, davranilarini düzeltme, toplumsal etkileimi kavrama olarak dörde; grup etkileim becerilerini: grubun havasini desteklemeye yardim etme, kural koymaya katilma, önderlik etme ve izleme, amacin gerçeklemesine yardim etme, hareket etme, organize etme, karar verme süreçlerine katilma olarak bee; toplumsal ve politik katilma becerilerini: sorunlar hakkinda bilgiyi toplayip koruma, toplumsal hareket durumlarini kimliklendirme, grup içinde ya da kiisel olarak hareket etme, zor durumlarda bunlari etkilemeye çalima, toplumsal sorumlulukla dolu olma ve sorumluluk kabul etme olarak be alt basamaa ayirmitir. Algisal Alani Siniflayanlar Bu alanin siniflanmasi üzerine çalimalar var; fakat dier alanlar gibi aamali olarak basamaklarin belirlendii bir aratirmaya rastlanmamitir. Yalniz "Algisal motor alanin hedefleri" (Perceptual-motor objectives) balii altinda kisa bir açiklama var. Bu açiklamada bütüncül motor koordinasyon (grooss motor coordinasyon), uygun ve yerinde motor koordinasyon (fine motor coordinasyon) olarak bu alan ikiye ayrilmitir. Bu ayrim ve verilen bilgi yeterli deildir; çünkü bu yazida algisal alan, devinisel alanla örtümü halde sunulmutur.

Sezgisel Alani Siniflayanlar Bu alani ilk kez Veysel Sönmez Siniflamaya çalimitir. Dier üç alan da dikkate alinarak sezgisel alan 1.Farkina varma, 2. Ayirt etme, 3. çe doma, 4. Denetim altinda tutma, 5. Geçmi ve gelecekle iletiim kurma eklinde aamali olarak siniflanabilir(Sönmez,2001:34).

54

Bilisel Hedefler Örenilmi davranilardan zihinsel yönü air basanlarin kodlandii alandir. Bilisel alanda herhangi bir nesne ve olguyla ilgili bazi özellikleri kiinin anlamini ve mantiini bilerek tanimasi, söylemesi veya ezberden söylemesi vardir(Sönmez, 1999:38).

Devinisel Hedefler Örenilmi becerilerin kodlandii alandir. Kii, kaslarini, vücut

organlarindan birini, ya da birkaçini veya tümünü kullanarak bazi davranilar ortaya koyabilir. Kii devinisel alanla ilgili bir davranii örenirken önce o davranii gözler, sonra ayni davranii tekrarlamaya çaliir, beceri haline getirir ve bu becerileri kullanarak, yeni durumlara uydurabilir(Sönmez, 1999:74). En üst basamakta ise, bu becerileri kullanarak, yeni ürünler ortaya koyabilir. Devinisel alan basitten karmaia, kolaydan zora, somuttan soyuta aamali olarak siniflandirilir(Sönmez, 1999:74).

Duyusal Hedefler lgi, tutum, güdülenmilik, kaygi, benlik, deer yargilari gibi boyutlardan oluur(Sönmez, 1999:65). Bu boyutlar kiinin yaami boyunca geçiregeldii yaantilarin ürünüdür. Bu nedenden dolayi duyusal alan yalniz okulda olumayabilir. Fakat bu alanla ilgili istendik davranilarin kiiye kazandirilmasi gerekir(Sönmez, 1999:65).

Hedef Yazmada Dikkat Edilecek Noktalar

1) Hedef cümlesinin sonunda "bilgisi, becerisi, gücü, yetenei, olu, ilgililik, farkindalik, hogörürlük" gibi sözcüklerden biri

bulunmalidir(Sönmez,2001:37). 2) Hedefler örenci davraniina dönütürülecek ve örenme özelliini belirtecek nitelikte yazilmalidir(Sönmez,2001:38). 3) Hedefler örenme ürününü dile getirmelidir(Sönmez,2001:38). 4) Konu baliklari hedef olamaz(Sönmez,2001:38).

55

5) Hedef kapsamli ve ayni zamanda sinirli olmalidir(Sönmez,2001:38). 6) Hedeflerin hangi konu içeriiyle ilgili olarak gerçekletirilecei belirtilmelidir(Sönmez,2001:38). 7) Hedefler biniik olmamali, tamamlayici yani bitiik olmalidir. Bir hedefin kapsami, dier hedef ya da hedeflerin kapsamina

girmemelidir(Sönmez,2001:38). 8) Hedefler hangi alanla ilgili yaziliyorsa, o alanin niteliklerine ve basamaklarina uygun olmalidir(Sönmez,2001:39). 9) Hedefler birbirlerini destekler nitelikte olmalidir(Sönmez,2001:39). 10) Ders düzeyinde yazilan hedefler ünite ve bir, iki ve üç saatlik dersler için belirlenirken kapsam ve sinirlilik açisindan daralabilir(Sönmez,2001:39).

Hedef Davrani Nedir?

Bir hedefin çözümlenerek (ayritirilarak) gözlenip ölçülebilir örenci davranilarina dönütürülmesiyle ortaya çikan, o hedefle ilgili kritik davranilardir. Kritik davrani "hedefle kesinlikle ilgili bulunan ve tek baina gözlenmi olmasi hedefe ulaildiinin (eriildiinin) sinirli bir kanitini oluturan davrani"tir. Bir kritik davrani, "temel birimler ya da yapi talari niteliindeki davranimlarin (tepkilerin, edimlerin) belli bir sira ve uyarlik içinde sergilemesinden oluur". Hedef davranilar ilikin olduu hedefin altinda siralanir. Böylece her hedefin, en az iki kritik davranitan oluan bir "hedef davranilar takimi" olur(Uçan,1994:56).

Hedef Davrani Yazmada Dikkat Edilecek Noktalar

1) Davrani cümlelerinin sonunda "söyleme, tutma, yazma" gibi davrani ifade eden sözcüklerden biri bulunmalidir. 2) Davranilar öretmenin yapacaklari deil, örencinin yapacaklari olmalidir. Çünkü davranilari gerçekletirecek olan kii örencidir. 3) Her hedef ile kazandirilmak istenen kritik davrani belirlenmeli ve bu davranilar örenciye kazandirilmalidir.

56

4) Davranilar kolaydan zora, basitten karmaia, somuttan soyuta doru siralanmalidir. 5) Davranilar birbirinin önkoulu olu özelliklerine göre siralanmalidir. Beceri gerektiren devinisel alanla ilgili davranilarda, ilem basamaklarina uyulmali, davranilarin tümü aamali olarak yazilmalidir(Sönmez, 1999: 36).

Bilisel Alanla lgili Hedef ve Hedef Davrani Yazma Örenilmi davranilardan zihinsel yönü air basanlarin kodlandii alandir. Örnein sosyal bilgilerde "Türkiye'nin komulariyla ilgili temel ilikilerini açiklayabilme, temel ilkeleri Türkiye'nin belli bali toplumsal olgularini açiklamada kullanabilme, ilimiz, bölgemiz ve yurdumuzla ilgili belli bali olgulari analiz edebilme, Türkiye'nin komulariyla olan belli bali toplumsal olgularin çözümü için yeni yollar önerebilme" gibi hedeflerde zihinsel etkinlikler daha baskindir. Ayrica her davrani ayni zihinsel younluu içermeyebilir. Sözgelii "pekitireç kavraminin ne anlama geldiini derste geçen ifadesiyle yazma/söyleme" davranii, "eitim ortaminda neden pekitireç kullanildiini gerekçesiyle açiklayip yazma" davraniina göre daha basittir. Bir matematik problemini çözerken, bir felsefi metni açiklarken, ekonomik olgularin açiklanmasiyla ilgili yeni modeller olutururken zihinsel etkinlikler baskindir. Böyle olmakla birlikte örenilmi hiçbir davrani tek bir alana giremez. Her davrani hem bilisel, hem duyusal, devinisel, hem de sezgisel alana girer; fakat hangi özellik baskinsa, olana kodlanir. Burada da zihinsel etkinliklerin baskin olduu davranilar söz konusudur. Bu alan Bloom tarafindan kodlanmitir. Aamali olarak alti ana basamaa, her basamakta alt basamaklara ayrilmitir. Bu alandaki hedefler ve davranilar basitten karmaia, kolaydan zora, somuttan soyuta ve birbirinin önkoulu olacak ekilde aamali olarak öyle siralanmitir(Sönmez,2001:46):

1.00 B LG (TANIMA VE HATIRLAMA) 1.10 Belirgenler Bilgisi 1.11 Kavramlar Bilgisi (Terimler Bilgisi) 1.12 Olgular Bilgisi

57

1.13 Araç ve Gereçler Bilgisi 1.20 Belirgenlerle Urama Araçlari ve Yollari Bilgisi 1.21 Aliilar Bilgisi 1.22 Yönelimler ve Aamali Diziler Bilgisi 1.23 Siniflamalar ve Kategoriler Bilgisi 1.24 Ölçütler Bilgisi 1.25 Yöntem Bilgisi 2.00 KAVRAMA 2.10 Çevirme 2.20 Yorumlama 2.30 Öteleme 3.00 UYGULAMA 4.00 ANAL Z 4.10 Öelere Dönük Analiz 4.20 likilere Dönük Analiz 4.30 Örgütleme lkelerine Dönük Analiz 5.00 SENTEZ 5.10 Özdesiz Bir letiim Muhtevasi Oluturma 5.20 Bir Plan ya da lemler Takimi Önerisi Ortaya Koyma 5.30 Bir Soyut likiler Takimi Gelitirme 6.00 DEERLEND RME 6.10 ç Kanitlar Bakimindan Yargilama 6.20 Di Ölçütler Bakimindan Yargilama (Sönmez,2001:47).

Duyusal Alanla lgili Hedef ve Hedef Davrani Yazma Bu alan da, bilisel alan gibi kendi arasinda aamali olarak siralanmitir; fakat bilisel alanin bilgi basamainda sayilabilecek bazi öeler olmadan, duyusal alandaki özellikler gerçeklemeyebilir; çünkü bilmediimiz bir nesneye, olguya kari herhangi bir sevgi, nefret, korku vb. gibi duyusal tepki gösteremeyiz. Göstersek bile bu tepkiler süreklilik kazanmayabilir. Bir anlik bir ilgi, tutum, deer vb. bu basamakta söz konusu deildir.

58

Kii belli nesne ya da olgulara kari sürekli ilgi gösterebilir. Onlara kari güdülenmilii yüksek olabilir. Bazi nesne ya da olgulara kari kararli bir tutumu vardir ve deerler sistemi gelitirebilir. Sosyal bilgiler dersinde de "kiilerin düünce ve inançlarina kari hogörülü olu", "birlikte çalimaktan zevk ali", " vatanini, ulusunu, ailesini, arkadalarini sevi", "büyüklerine kari saygili olu", "yasalara kari saygili olu" gibi hedefler örencilere kazandirilmak istenebilir. Ayrica, bo zamanlarinda sürekli kitap okuma, ya da spor etkinliklerine katilma, temiz ve düzenli giyinmeden holanma, küçüklerini ve doayi sevme, haksizlia dayanamama ya da tersi boyun eme gibi davranilar gösterebilir. te bu tür davranilar, duyusal alanla ilgilidir(Sönmez, 2001:81). Bu alandaki hedef tümcelerinin sonuna, isteklilik, farkindalik, açiklik, hogörürlük, adanmilik gibi sözcüklerden biri bulunmalidir. Bu alani aamali olarak Krathwohl tarafindan aaidaki gibi kodlanmitir. 1.00 ALMA 1.10 Farkinda Olma 1.20 Almaya Açiklik 1.30 Kontrollü-Seçici Dikkat 2.00 TEPK DE BULUNMA 2.10 Uysallik 2.20 steklilik 2.30 Doyum 3.00 DEER VERME 3.10 Deeri Kabullenme 3.20 Deer, Yeleme 3.30 Deere Adanmilik 4.00 ÖRGÜTLEME 4.10 Deeri Kavramsallatirma 4.20 Deeri Örgütleme 5.00 B R DEER YA DA DEERLER BÜTÜNÜYLE N TELENM L K 5.10 Genellenmi Örüntü 5.20 Niteleme (Sönmez, 2001:81, 82).

59

Devinisel Alana likin Hedef ve Hedef Davrani Yazma Örenilmi becerilerinin kodlandii alandir. Kii kaslarini, vücut

organlarindan birini, ya da birkaçini veya tümünü kullanarak bazi davranilar ortaya koyabilir. Bu tür davranilar doutan ifrelenmi, geçici ya da örenilmi olabilir. Devinisel (psikomotor) alanin kapsamina, örenilmi beceriler girer(Sönmez, 2001:92). Kii devinisel alanla ilgili davranii örenirken, önce o davranilari gözler; yani gelen uyaricilari algilar. Sonra ayni davranii tekrarlamaya çaliir. Bu ie kilavuzlanmi faaliyet denebilir. Daha sonra beceri haline getirebilir(Sönmez, 2001:92). Örenci bu becerileri elde ettikten sonra, o beceriyi, ilk kez karilatii yeni bir durumda da kullanabilir. Sözgelii; viyolonsel çalmasini bilen bir kii, ilk kez karilatii kemani da bir iki denemeden sonra ayni ustalikla icra edebilir(Sönmez, 2001:93). Devinisel alan aaida belirtilen ekilde aamali olarak siniflandirilmitir. 1.00 UYARILMA 1.10 Algilama 1.20 Bedensel Kurulma 2.00KILAVUZ DENET M NDE YAPMA 2.10 Kilavuzlayanla Yapma 2.20 Kendi Kendine Yapma 3.00 BECER HAL NE GET RME 3.10 stenilen Nitelikte Yapma 3.20 stenilen Nitelik ve Sürede Yapma 3.30 stenilen Nitelik, Süre ve Yeterlikte Yapma(Sönmez, 2001:93).

60

4.3 kinci Alt Probleme liki kinci Görümeyle lgili Bulgu ve Yorumlar

4.3.1 Etkili Bir B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisinin Hedef ve Hedef Davranilar Açisindan Nasil Düzenleneceine likin Uzman Görüleri

Çada bir müzik öretim programinin sahip olduklarina sahip olmalidir. Bu modelde hedeflerin bilisel, duyusal, psikomotor airliklari farkli olur. Bilisel, duyusal ve devinisel açidan denge esastir fakat örenci durumlarina göre denge deiebilir. Özellikle kemanci kimlik ve kiilii kazandirirken bu tür çalimalar yapilir(G.A., 2, 1-5). Öncelikle programin hedefleri belirlenmelidir. Bir müzik öretmeninde bulunmasi gereken çalgisal davranilarin neler olduu ortaya konulmali ayni zamanda da B.Ç.E.1(Keman) dersinden beklenilen davranilar oluturulmalidir. Tabii tüm bunlar tanimsal program çerçevesinde yapilmalidir. Tüm bunlar düünülerek oluturulan hedefler daha sonra hedef davranilara

dönütürülmelidir. (G.B., 2, 1-6). Hedeflerde laf kalabaliindan ziyade daha net ve kolay düünülmelidir. Hedef davranila ise bizi hedefe ulatiracak ekilde düzenlenmelidir. Çok ayrintili olmamalidir. Anlamsiz olur(G.E, 2, 1­3). Bu görülere göre, B.Ç.E.1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisinde hedeflerin bilisel, duyusal ve psikomotor airliklarina dikkat edilmesi, hedeflerin belirlendikten sonra hedef davranilara dönütürülmesi, hedefler düzenlenirken gereksiz ve fazla ifadelere yer verilmemesi, hedef davranilarin hedefe ulatirici nitelikte yani hedeflerle tutarli bir ekilde düzenlenmesi gerektiini söyleyebiliriz.

61

4.3.2 B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisinde, Legato Teknii Kullaniminda Sa El ve Sol El/Kol Egüdümü Açisindan Yayin Simetrik Kullanimiyla lgili Hedef Davranilara Yer Verilip Verilmemesiyle lgili Uzman Görüleri B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programinda yayi simetrik kullanimi esastir. Olmalidir. Öncelikle yayin simetrik kullanimi öretilir. Yayin ayni hiz ve gürlük elde edecek ekilde kullanimi simetriktir(G.A., 3, 1-3). Mutlaka yer verilmelidir. Öretmeninde bu konuya eilmesi gerekir(G.B., 3, 1). Mutlaka yer verilmelidir(G.C., 3, 1). Kesinlikle yer verilmelidir(G.D., 3, 1). Kesinlikle uygulanmalidir(G.E, 3, 1). Bu görülere göre, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde hedef ve hedef davranilar düzenlenirken, legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimiyla ilgili hedef davranilara yer verilmesi gerektiini söyleyebiliriz.

4.3.3 B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisinde, Legato Teknii Kullaniminda Sa El ve Sol El/Kol Egüdümü Açisindan Yayin Asimetrik Kullanimiyla lgili Hedef Davranilara Yer Verilip Verilmemesiyle lgili Uzman Görüleri

3/4 ` ya da 3/8 `lik üçüz kümeli eser ya da etütlerde yava yava asimetriye geçilmelidir. Yani asimetriye de biraz yer verilmelidir. Bu siyah ve beyaz gibidir. Simetriyi tam kavrayabilme için asimetriye de yer verilmelidir. Ama tabiî ki simetriye öncelik verilir(G.A., 5, 1-4). Mutlaka yer verilmelidir. Simetriyi kavramak için asimetride kullanilmalidir(G.B., 5, 1-2). Asimetrik yay kullanimina bu aamada gerek yoktur(G.C., 5, 1). Birinci sinif birinci dönemde asimetrik yay kullanimina gerek yoktur(G.D., 5, 1). Evet yer verilmelidir(G.E., 5, 1). Bu sonuçlara göre ve simetrik yay kullaniminin daha iyi anlailmasi açisindan da önemli olduu yani zitlarin birbirini örettii düünüldüünden, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisinde legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayin asimetrik kullanimiyla ilgili hedef davranilara yer verilmesi gerektii söylenebilir.

62

4.4 kinci Alt Probleme likin lk Görümeyle lgili Bulgu ve Yorumlar

Tablo 4.4.1 Keman öretim elemanlarinin, keman eitimi sürecine balarken yapilmasi gereken duru- tutua ilikin hedef ve hedef davranilar Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 24 1 25

% 96 4 100

Tablo 4.4.1'de görüldüü gibi keman eitimi sürecine balarken yapilmasi gereken duru- tutua ilikin hedef ve hedef davranilar Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde yer almalidir ifadesine 24 öretim elemani (%96) kesinlikle katiliyorum, 1 öretim elemani (%4) katiliyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, keman eitimi sürecine balarken yapilmasi gereken duru- tutua ilikin hedef ve hedef davranilarin Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde yer almasi gerektii söylenebilir.

63

Tablo 4.4.2 Keman öretim elemanlarinin, sa eli yay üzerine doru yerletirme ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 18 6 1 25

% 72 24 4 100

Tablo 4.4.2'de görüldüü gibi sa eli yay üzerine doru yerletirme ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine 18 öretim elemani (%72) kesinlikle katiliyorum, 6 öretim elemani (%24) katiliyorum, 1 öretim elemani (%4) kararsizim eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre sa eli yay üzerine doru yerletirme ile ilgili hedef ve hedef davranilarin B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almasi gerektii söylenebilir.

64

Tablo 4.4.3 Keman öretim elemanlarinin, yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda (dip, orta, uç) sa elin/ kolun konumu konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 17 5 2 1 25

% 68 20 8 4 100

Tablo 4.4.3'te görüldüü gibi yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda (dip, orta, uç) sa elin/ kolun konumu konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine 17 öretim elemani (%68) kesinlikle katiliyorum, 5 öretim elemani (%20) katiliyorum, 2 öretim elemani (%8) kararsizim, 1 öretim elemani (%4) katilmiyorum eklinde cevap vermilerdir. Yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda (dip,orta,uç) sa elin/ kolun konumu konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine 22 öretim elemani (%88), kesinlikle katiliyorum ve katiliyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda (dip, orta, uç) sa elin/ kolun konumu konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilarin B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almasi gerektii söylenebilir.

65

Tablo 4.4.4 Keman öretim elemanlarinin, keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali kurallar konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 18 7 25

% 72 28 100

Tablo 4.4.4'te görüldüü gibi keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali kurallar konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine 18 öretim elemani (%72) kesinlikle katiliyorum, 7 öretim elemani (%28) katiliyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali kurallar konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilarin B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almasi gerektii söylenebilir.

66

Tablo 4.4.5 Keman öretim elemanlarinin, sol ve sa eli/kolu tellere (sol,re,la,mi) göre konumlandirma ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam f 20 5 25 % 80 20 100

Tablo 4.4.5'te görüldüü gibi sol ve sa eli/kolu tellere (sol,re,la,mi) göre konumlandirma ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine 20 öretim elemani (%80) kesinlikle katiliyorum, 5 öretim elemani (%20) katiliyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, sol ve sa eli/kolu tellere (sol, re, la, mi) göre konumlandirma ilgili hedef ve hedef davranilarin B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almasi gerektii söylenebilir.

67

Tablo 4.4.6 Keman öretim elemanlarinin, sol ve sa elin/kolun konumlandii teller ve üzerindeki notalarin bütün yay, üst yari ve alt yarida basiz çalinmasi konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 18 7 25

% 72 28 100

Tablo 4.4.6'da görüldüü gibi sol ve sa elin/kolun konumlandii teller ve üzerindeki notalarin bütün yay, üst yari ve alt yarida basiz çalinmasi konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine 18 öretim elemani (%72) kesinlikle katiliyorum, 7 öretim elemani (%28) katiliyorum eklinde cevap vermitir. Bu sonuçlara göre, sol ve sa elin/kolun konumlandii teller ve üzerindeki notalarin bütün yay, üst yari ve alt yarida basiz çalinmasi konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilarin B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almasi gerektii söylenebilir.

68

Tablo 4.4.7 Keman öretim elemanlarinin, tüm telleri kapsayan, yayin deiik durumlarinda (dip,orta,uç) iki bali çalimalar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 18 7 25

% 72 28 100

Tablo 4.4.7'de görüldüü gibi tüm telleri kapsayan, yayin deiik durumlarinda (dip, orta, uç) iki bali çalimalar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine 18 öretim elemani (%72) kesinlikle katiliyorum, 7 öretim elemani (%28) katiliyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, tüm telleri kapsayan, yayin deiik durumlarinda (dip, orta, uç) iki bali çalimalarin B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almasi gerektii söylenebilir.

69

Tablo 4.4.8 Keman öretim elemanlarinin, keman akordu-teorik olarakkonusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 15 5 3 2 25

% 60 20 12 8 100

Tablo 4.4.8'de görüldüü gibi keman akordu-teorik olarak- konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine 15 öretim elemani (%60) kesinlikle katiliyorum, 5 öretim elemani (%20) katiliyorum, 3 öretim elemani (%12) kararsizim, 2 öretim elemani (%8) katilmiyorum eklinde cevap vermilerdir. Keman akordu-teorik olarak- konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine 20 öretim elemani (%80) kesinlikle katiliyorum ve katiliyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, keman akordu-teorik olarak- konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilarin B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almasi gerektii söylenebilir.

70

Tablo 4.4.9 Keman öretim elemanlarinin, kemanda yay tekniklerinden legato tekniini iki veya daha fazla bali, tek tel üzerinde uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 18 5 1 1 25

% 72 20 4 4 100

Tablo 4.4.9'da görüldüü gibi kemanda yay tekniklerinden legato tekniini iki veya daha fazla bali, tek tel üzerinde uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine 18 öretim elemani (%72) kesinlikle katiliyorum, 5 öretim elemani (%20) katiliyorum, 1 öretim elemani (%4) kararsizim, 1 öretim elemani (%4) katilmiyorum eklinde cevap vermilerdir. Kemanda yay tekniklerinden legato tekniini iki veya daha fazla bali, tek tel üzerinde uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine 23 öretim elemani (%92) kesinlikle katiliyorum ve katiliyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, kemanda yay tekniklerinden legato tekniini iki veya daha fazla bali, tek tel üzerinde uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilarin B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almasi gerektii söylenebilir.

71

Tablo 4.4.10 Keman öretim elemanlarinin, tel deiiklikleri sirasinda legato tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 16 8 1 25

% 64 32 4 100

Tablo 4.4.10'da görüldüü gibi tel deiiklikleri sirasinda legato tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine 16 öretim elemani (%64) kesinlikle katiliyorum, 8 öretim elemani (%32) katiliyorum, 1 öretim elemani (%4) kararsizim eklinde cevap vermilerdir. Tel deiiklikleri sirasinda legato tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine 24 öretim elemani (%96) kesinlikle katiliyorum ve katiliyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, tel deiiklikleri sirasinda legato tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilarin B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almasi gerektii söylenebilir.

72

Tablo 4.4.11 Keman öretim elemanlarinin, detae tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 19 6 25

% 76 24 100

Tablo 4.4.11'de görüldüü gibi detae tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine 19 öretim elemani (%76) kesinlikle katiliyorum, 6 öretim elemani (%24) katiliyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, detae tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilarin B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almasi gerektii söylenebilir.

73

Tablo

4.4.12

Keman

öretim

elemanlarinin,

detae

çeitleri

(aksanli

detae,belirtimli detae,portato,noktali belirtimli detae) konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 3 4 18 25

% 12 16 72 100

Tablo 4.4.12'de görüldüü gibi detae çeitleri (aksanli detae,belirtimli detae,portato,noktali belirtimli detae) konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almalidir ifadesine 3 öretim elemani (%12) kesinlikle katiliyorum, 4 öretim elemani (%16) katiliyorum, 18 öretim elemani (%72) katilmiyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre detae çeitleri (aksanli detae, belirtimli detae, portato, noktali belirtimli detae) konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilarin B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde yer almasi gerekmedii söylenebilir.

74

çerik Programin içerik boyutunda belirlenen hedeflere ulamak için öretmemiz gerekenler nelerdir sorusuna yanit aranmaktadir. Uçan(1997:63)a göre " çerik, hedef ve hedef davranilarla ilgili, tutarli olarak öretim sürecinde ele alinmasi, ilenmesi ve örenciye kazandirilmasi gereken bilgilerdir" (Cüceolu, 2002:7). "Bu bilgiler üniteler, konular, konularin alt baliklari biçiminde yer alir. çerik hedef davranilar için bir araçtir; çünkü önce hedef ve hedef davranilar belirlenir; sonra bu hedef ve hedef davranilarin kazandirilmasina yardimci olacak ekilde içerik düzenlenir" (Sönmez, 2001:84).

çerik Yazmada Dikkat Edilecek Noktalar 1) Uçan(1997:68)'a göre " çerik genellikle belli hedef ve hedef davranilari kazandirmak üzere oluturulan üniteler ve ünite konulari biçiminde düzenlenmelidir"(Cüceolu, 2002:7). 2) çerik hedef ve hedef davranilarla tutarli, örencinin hazirbulunuluk

düzeyine uygun, somuttan soyuta, basitten karmaia, kolaydan zora, birbirinin önkoulu, bilinenden bilinmeyene, kendi içinde mantikli bir tutarlilii olacak ekilde düzenlenmelidir(Sönmez, 1999:84) 3) Uçan(1997:68)'a göre " çerik düzenlenmeden önce hedef ve hedef davranilarla ünite ve ünite konulari içerik yönünden çözümlenir. çerik

çözümlemesinden sonra ortaya çikan bilgilerin dökümü yapilir ve içinden en önemli en gerekli bilgiler seçilir, seçilen bilgiler içerii oluturur" (Cüceolu, 2002:7). 4) çerik; örencinin elde ettii bilgi ve becerilere dayanarak geçmii ve

gelecei kestirmesine olanak vermelidir. 5) çerik; hedef davranilarda belirtilen ve o bilim, sanat, felsefe için

geçerli olan genel ilkeler etrafinda örgütlenmelidir (Sönmez, 2001:116). 6) çerik, deiik örenme-öretme strateji, yöntem ve tekniklere uygun

biçimde düzenlenmelidir (Sönmez, 2001:117).

75

Öretme Durumlari Uçan(1997:63)'a göre "Öretme örenme durumlari, örencilerin hedef davranilari kazanmalari için gerekli örenme yaantilarini geçirmelerine olanak salamak üzere düzenlenen ortamdir. Öretme süresinde öretici tarafindan yerine getirilmesi gereken balica görevler vardir. Bunlar; örenciyi örenmeye hazirlama, örenciye yol gösterme, örencinin örenmeye katilimini salama, örenciye pekitireçler verme, örenciye örenmenin sonucuna ilikin bilgi verme, örencinin örenme eksiklerini yanlilarini giderme, örencinin örendiklerini yaama geçirmesini salama. Bu görevler hedef davranilarin kazandirilmasina ilikin öretme durumlarinda izlenen öretim yönteminin özünü oluturur"(Cüceolu, 2002:7,8). Öretme durumu; pekitireç, dönüt, ipucu, etkin katilimi salayan ögeler, öretmen, örenci v.b. gibi dier ögeleri de içerir.

Pekitireç Pekitireç, bir davraniin ilerde yinelenme olasiliini artiran uyarici olarak tanimlanabilir. Yani bir davraniin sonunda ortama sokulan, ya da ortamdan kaldirilan uyarici, bu davraniin ilerde yinelenme olasiliini artiriyorsa, ortama sokulan, ya da ortamdan kaldirilan uyaricilara pekitireç denir(Sönmez, 2001:126). Örencilerden alinan dönütlerin düzeltilmesi, içeriin kazandirilmi olduu güvencesinin alinmasi, kalici örenme salamaya yetmez. Kalici örenmenin gerçekleebilmesi için, pekitirme gerekir (Baar, 2002:104). Pekitireçler, olumlu ve olumsuz pekitireç olmak üzere iki gruba ayrilabilir. Bir davranitan sonra verilen bir uyarici, o davraniin ileride yinelenme sikliini artiriyorsa, buna olumlu pekitireç denir. "Ödül" olarak kabul edilen pek çok uyarici, olumu pekitireç olarak kabul edilebilir. Eer bir davraniin sonunda, bir uyarici ortadan kalkiyor ve ortadan kalkan bu uyarici, davraniin gelecek yinelenme olasiliini artiriyorsa, buna da olumsuz pekitireç denir(Sönmez, 2001:126). Dönüt Dönüt, örencinin yaptii davrani hakkinda ona bilgi vermek olarak tanimlanabilir(Sönmez, 2001:129). Ayrica ders ilenirken sorulan sorular ve bu sorulara verilen yanitlara kari öretmenin örenciye verdii her türlü ileti dönüt

76

olarak i görür. Örenciye dönüt verirken, aailanmamali, azarlanmamali, ceza olacak herhangi bir uyarici verilmemeli; tersine yüreklendirici uyaricilar ie koulmalidir. Her ünitenin sonunda yapilan biçimlendirme ve yetitirmee dönük deerlendirme sonuçlari, her örenciye teker teker sunulmali(Sönmez, 2001:129)dir. Dönütün yönlendirici, güdüleyici ve pekitirici olmak üzere üç temel i görüsü olabilir. Eitim durumunda öretmence sorulan sorulara, örencilerce verilen yanitlar üzerinde yapilan "doru, tamam, eksik, yanli" gibi özel yargilar birer dönüttür. Bu tür dönüt; yönlendiricidir. Eer örencilerin verdikleri yanitlar doru ise, yeni davranilarin örenilmesinde ve örencilerin pekitirilmesinde güdüleyici bir rol oynayabilir. Sonuncul olarak, bir deerlendirme sonunda yüksek not alan örenci için dönüt pekitireç görevini görür (Sönmez, 2001:129). Dönüt, açik sistemin dördüncü ve en can alici öesidir. Eer dönüt olmazsa, sistem kisa zamanda bozulur ve igörüsünü yitirir. Yapilan yatirim, zaman ve emek boa gider. Bu nedenlerden dolayi, eitim sisteminin her basamainda dönüt ie koulmalidir (Sönmez, 2001:130).

Düzeltme Düzeltme, yanliliklari dorulama, eksik ve yarim yamalak örenmeleri tamamlama olarak tanimlanabilir (Sönmez, 2001:131). Öretmen eksikleri bulup tamamlamada, yanlilari düzeltmede ipuçlari kullanmali; yanli ve eksikleri örenciye buldurmali ve yine onun düzeltmesini salamalidir. Öretmen yanli ve eksikleri kendisi bulup düzeltmemeli; bundan genellikle kaçinmalidir (Sönmez, 2001:131).

pucu Doru yaniti hatirlatici uyarici olarak tanimlanabilen ipucu örenmeöretme ortaminda zamani gelince kullanilmalidir (Sönmez, 2001:132). Ayrica öretmenin sorular yanitlanirken örencilere kari gösterdii jest, mimik, el-kol, vücut, göz vb. hareketleri de eitim ortaminda ipucu ilevini görebilir. Örenci soruyu doru yanitlarken ona tebessümle bakmayi sürdürmek; yanli yanitlarken göz, yüz iletirlini deitirmek bu ilkeye örnek olarak verilebilir.

77

pucu eitim durumunun temel öelerinden biridir. Bloom'a göre örenci gruplarinin baarisindaki deikenliin %14 kadari sunulan ipuçlarinin niteliiyle açiklanabilir (Sönmez, 2001:133).

Öretme Durumlarini Düzenlemede Dikkat Edilecek Noktalar 1) Uçan (1997:68)'a göre "Öretme-örenme durumlari etkinlik

gösterecek biçimde bir anlatimla 2002:8). 2)

(-mesi, -masi) ifade edilmelidir"(Cüceolu,

Uçan (1997:68)'a göre "Hedef davranilarla ve dolayisiyla hedeflerle

ilgili örenci düzeyine uygun, bütün hedef davranilara yönelik, örenci için doyum salayici süre, yer, araç-gereç, emek bakimindan olabildiince ekonomik olmasina çaliilir"(Cüceolu, 2002:8). 3) Önce gelene dayali, sonra gelene hazirlayici olacak ekilde aamali,

tutarli ve uyumlu birbirini tamamlayacak ekilde düzenlenmelidir ( Cüceolu, 2002:8). Ertürk (1972:82,95)'e göre program gelitirmede, bu ikinci önemli öge u özelliklere sahip olmalidir:

Hedefe Görelik:

Eitim durumu, öncelikle ie koulduu hedefe hizmet

edici yani belli davranilari gelitirici nitelikte olmasi gerekir. Bu amaçla, hedefler davrania dönütürülmeli ve hangi konu alani ile kazandirilacai saptanmalidir.

Örenciye Görelik: Belirlenen davranilari kazandirmak için düzenlenen eitim durumlari örencinin ihtiyaçlarini giderici olmali yani onu tatmin etmelidir. Örenci geçirdii eitimsel yaantidan haz duymaktir. Ayrica öretme faaliyetleri örencinin örenme gücünü amamali, hazirbulunuluk (bilgi, zeka, yetenek, ilgi, alikanlik, tutum, deer) düzeyine, yani örenci düzeyine uygun olmalidir. Aksi taktirde istenmeyen ürünler ortaya çikabilir. Eitim durumlarinda, baarisizlik duygusu veren, hoa gitmeyen yaantilara yer verilmemeli; ayrica baski yöntemleri uygulanmamalidir.

78

Ekonomiklik: Ekonomiklik denilince; 1) Yaanti, araç gereç ve öretmen zamani açisindan ucuza mal edilmelidir. 2) "Bir tata birkaç ku vurma", örenme yaantisi birden fazla davranii gerçekletirici olabilir. Örnein; bilisel alandaki davranilarla duyusal alandaki özelliklerin birlikte gerçekletirilmesi gibi. 3) Dier yaantilarla tutarlilik salanmali, yaantilar tutarli olmali ve birbirini desteklemelidir. 4) Dier yaantilarla kaynaiklik; örenme, tek baina bir yaantiyla olmaz, ya da daha yerinde bir anlatimla tek baina bir yaanti diye kopuk bir ey yoktur. Her yaanti bir yandan bir aamalar dönemi içinde yerleik, öte yandan da baka yanda yaantilarla sürekli bir etkileim halindedir. Kaynaiklik, dikey ve yatay olmak üzere iki boyutludur. Dikey kaynaiklik, bir yaantinin tekrarlanirliini bir aamalar düzeninde yerleikliini, yani aamaliliini, yatay kaynaiklik ise yanda dier yaantilar ile dayaniikliini ifade eder (Tademir, 2000:25, 26).

Sinama Ölçme Durumlari Örencilerin hedef davranilari kazanip kazanmadiini, bunlari kazanmada ya da örenmede eksiklik, yanlilik ve güçlüklerin olup olmadiini (varsa bunlarin niteliini) belirleme için gerekli verileri (bilgileri) elde etme ereiyle hazirlanip düzenlenen çevredir. Bu çevre, bir bakima, "ölçülmek istenilen davraniin örenci tarafindan yapilmasina (gösterilmesine) olanak veren bir uyaricilar örüntüsüdür". Bu erekle yapilan sinavlarda sorulan her soru bir sinama-ölçme durumudur (Uçan, 1994:57).

79

Sinama Ölçme Durumlarini Düzenlemede Dikkat Edilecek Noktalar a- Uçan(1997:68)' a göre "Sinama durumu, hedef davranilarin örencinin kazanip kazanmadiini ortaya çikaracak nitelikte olmalidir. Sinama durumunda hedef davrani örnei ya bulunmaz ya da gizli tutulur. Davraniin yapilmasini isteyici yönergeler kapsanir"(Cüceolu, 2002:8). b- Uçan(1997:68)' a göre "Sinama durumu düzey, kapsam ve sinirlilik bakimindan hedef davrania uygun; yenilik, karmaiklik ve güçlük bakimindan örencinin düzeyine uygun; yer, zaman, çaba ve araç-gereçler bakimindan uygulanabilir olmasina çaliilir" (Cüceolu, 2002:8). c- Sinama durumu bilisel, duyusal, devinisel alanlarin özelliklerine göre düzenlenmelidir. Yani bilisel, duyusal, devinisel alanda yazilmi her hedef davranii ölçecek nitelikte, davraniin girdii alana ve düzeye göre düzenlenmelidir (Sönmez, 1999:340). d- Sinama durumu açik seçik ve anlailir olmalidir. Soruda neyin istendii anlailir bir ekilde sunulmali, anlatim hatasi bulunmamali, örencinin yaina, sinif düzeyine, sözcük daarina uygun olmalidir (Sönmez, 1999:341).

Deerlendirme lemleri Sinama durumlarinda elde edilen ölçme sonuçlarini (ölçümleri, yani verileri) hedeflerde kapsanan ya da onunla birlikte baka ölçütlerle karilatirarak örenci, öretim, program ve öretmen hakkinda yargiya varma sürecidir. Yalin ve özlü anlatimiyla deerlendirme, ölçme sonuçlarini bir ölçüte vurarak bir deer yargisina ulama ilemidir. Bu tanimdan da anlailacai üzere, deerlendirme ilemi, kesin olarak bir ölçme sonucu ile bir ölçütü gerektirir ve sonucunun ölçüt ile karilatirilmasina dayanir. Sinama durumlarinda elde edilen veriler ölçme sonuçlarini, hedefler veya hedef davranilar ölçütleri oluturur. Bir müzik öretim programinda, yönelik olduu maksada göre u üç tür deerlendirme yapilir: (a) Tanima-yerletirmeye yönelik deerlendirme, (b) izlemebiçimlendirmeye yönelik deerlendirme be (c) düzey belirleme-deer biçmeye yönelik deerlendirme. Bu deerlendirmelerin ilki öretimin balangicinda, ikincisi öretim sürüp giderken, üçüncüsü ise öretimin bitiminde yapilir. Tanimayerletirmeye yönelik deerlendirmede, örencinin, programin ya da öretimin ön

80

koulu niteliindeki giri davranilarina sahip olma derecesi ve hedef davranilardan örencilerce önceden kazanilmi olanlar olup olmadii belirlenir. Örencilerin kümelenmesi ve programa yerletirilmesi, hedef ya da hedef davranilarin kesinletirilmesi, öretimin balangiç noktasinin saptanmasi ve örenci düzeyine göre ayarlanmasi bu belirtme sonuçlarina göre yapilir. zleme-biçimlendirme-

yetitirmeye yönelik deerlendirmede örencilerin hedefler ya da hedef davranilar dorultusundaki örenme eksik, yanlilik ve güçlükleri belirlenir. Eksikliklerin giderilmesi, yanliliklarin düzeltilmesi ve güçlüklerin ortadan kaldirilmasi bu belirleme sonuçlarina göre yapilir. Bu nedenledir ki, deerlendirme, öretim sürecinin ya da öretme durumlarinin bir parçasi olarak da görülebilir. Düzey belirleme-deer biçmeye yönelik deerlendirmede örencilerin hedeflere ya da hedef davranilara erime derecesi, yani hedefler dorultusundaki örenme düzeyi belirlenir. Bu belirleme sonucuna bakilarak örenci, öretmen, öretim ve program hakkinda yargilarda bulunulur (Uçan, 1994:57). Bu üç tür deerlendirme ilemleri örenci, öretmen, öretim ve programa ilikin kararlarin verilmesinde, belli bakimlardan birbirini destekleyici, tamamlayici ve bütünleyici niteliktedir. Görülüyor ki, müzik öretim programi "hedefler", "hedef davranilar", "öretme durumlari", sinama-ölçme durumlari" ve "deerlendirme ilemleri"nden oluan, müziksel içerikle kenetli, dirik bir bütündür"(Uçan, 1994:57).

81

4.5 Üçüncü Alt Probleme likin kinci Görümeyle lgili Bulgu ve Yorumlar

4.5.1 Etkili Bir B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisinin çerik, Öretme Durumlari, Sinama Ölçme Durumlari ve Deerlendirme lemleri Açisindan Nasil Düzenleneceine likin Uzman Görüleri

Öretme durumlarinda öretim elemani örenciyi dengelemeli, örenmeyi yani çalimayi öretmelidir. Örenci öretim programina uydurulmalidir. Bu durumda öretim elemani çok önemlidir(G.A., 2, 5-7). Hedef ve hedef davranilara bali olarak içerik oluturulmalidir. Belirli yöntem ve teknikler var ama yöntem ve teknikler hedeflere bali olarak düünülmelidir. Bu dersin bireysel olmasi nedeni ile yöntem ve teknikleri örenciye göre düünerek hedeflerle örtütürmek gerekir. Yani bu konuda biraz esnek davranilabilir. Öretim durumlari düzenlenirken uygun ders ortamini hazirlamak gerekir. Ve yine dersin bireysel olmasi nedeniyle bu i öretim elemanina düer. Bu konuda da esnek davranilmalidir. Sinama ölçme durumlari ve deerlendirme ilemleri en önemli öelerdir. Bu konuyla ilgili olarak hedeflere bali ölçekler gelitirilmelidir. Her davrani belli puanlarla deerlendirilmelidir.

Deerlendirmede her örencinin çalmasi gereken baraj etüt ya da eser belirlenmelidir. Bu eser ya da etüt seslendirilirken örenci hedef davranilara göre deerlendirilmelidir(G.D., 2, 6-17). çerik hedef ve hedef davranilara göre

düzenlenmelidir. Tabii tüm bunlar tanimsal programa bali olarak yapilmalidir. Öretme durumlari da hedef ve hedef davranilara göre düzenlenmelidir. Öretme durumlarinda öretim elemaninin öretme yetenei çok önemli. yi bir yetiye sahip olmalidir. Sinama ölçme durumlari ve deerlendirme ilemleri konusunda büyük bir açik vardir. Bunlar da hedef ve hedef davranilara göre ve örencinin durumuna göre düzenlenmelidir(G.E, 2, 3­9). Bu görülere göre, içeriin hedef ve hedef davranilara göre düzenlenmesi gerektii, yöntem ve tekniklerinde hedeflere göre düünülmesi gerektii fakat örenciye göre de düünülerek hedeflerle örtütürülmesi gerektii söylenebilir. Öretme durumlarinin hedef ve hedef davranilara göre, örenciye çalimayi öretici ekilde düzenlenmesi gerektii söylenebilir. Öretme durumlarinda, dersin bireysel olmasi nedeni ile esnek davranilmasi gerektii ve bu boyutta öretim elemaninin da

82

önemli bir faktör olduu vurgulanmaktadir. Sinama ölçme durumlari ve deerlendirme ilemlerinde hedef ve hedef davranilara göre ölçekler oluturularak düzenlenmesi gerektii söylenebilir. Buna göre her davraniin belli puanlarla deerlendirilmesi gerektii de söylenebilir.

4.6 Dördüncü Alt Probleme likin kinci Görümeyle lgili Bulgu ve Yorumlar

4.6.1 A.G.S.L. Mezunu Keman Örencileri le Genel Lise veya Dengi Okul Çikili Keman Örencilerinin Temel Teknikler Açisindan Benzerlik ve Farkliliklar Olup Olmadiina, Varsa Bunlarin Ne Olduuna likin Uzman Görüleri

Temel tekniklerde farkliliklar çoktur. Nedenleri var tabii; mesela öretim elemani farklilii... Bu nedenle duru tutular farkli edinilebiliyor. Lise çalarinda örenciler bedensel geliimi hizli yaamaktadirlar. Ayni zamanda A.G.S.L.'nde örenciler genel eitim de aldiindan öretmenler belki esnek davraniyorlar. Bazen bu durum airiya varabiliyor. Gençlik çaindaki örencilerin disiplin altinda tutulabilmesi de çok kolay olmuyor. Fakat A.G.S.L. mezunu örencileri bir takim davranilari kazanarak geliyorlar. Oradaki eitime de yeterince saygili olmak gerekir. Fakat örencilerdeki gelimeyi önleyici davranilari da düzeltmek gerekmektedir. Bu süreç çok önemlidir. Fakat düzeltme yaparken örendiklerini hiçe saymakta yanlitir. Bu durumda sadece yanliliklar düzeltilmelidir. Temel teknikler açisindan, keman eitimine yeni balayanlar üniversitede öreniyorken A.G.S.L. mezunu örenciler bir takim davranilari edinmi olarak geliyor. Bu durumda örenilmi olan bu davranilari gelitirme yoluna gitmeliyiz. lk kez örenmedeki duyarlilik ile

örenmi olup gelitirme yoluna gitmedeki duyarlilik çok farklidir. Keman eitimine yeni balayanlarda, kemandan güzel ses üretme yoluna gidilmelidir. Bu durum farkli iki grup arasinda salikli etkileimi salayacaktir. Bu yaklaim çok önemlidir(G.A., 7, 1-17). Öretmen ve örenci durumuna göre deikendir. Örencinin kiminle çalitii çok önemlidir. Eer örenci A.G.S.L.'nde uzman kii tarafindan yönlendirilmediyse kötü sonuçlar oluabiliyor(G.B., 7, 1-3). A.G.S.L. mezunu

83

örenciler daha çabuk kavrar. Bireysel yanliliklari düzeltmek çok kolaydir. yi bir öretmen hemen bu yanliliklari düzeltir. Daha önce eitime balami örenci avantajlidir(G.C., 7, 1-3). A.G.S.L çikili öürenciler, duru tutua ilikin davranilari yanli örenmi olarak gelebiliyor. Bu yanliliklari düzeltmek, artik örenilmi olmasindan dolayi zor oluyor. Fakat yeni örenen örencilerde yanlilik riski azaliyor ya da yanli örenilen bir hedef daha kolay düzeltilebiliyor. Her iki grubu temel teknikler açisindan ayni yapmaya çaliiyoruz fakat ne kadar baarili olunduu da ayri bir tartima konusudur(G.D., 7, 1-6). Genel lise veya dengi okul mezunu keman örencileri sifirdan baladiklari için daha doru öreniyorlar. A.G.S.L. mezunu keman örencileri çok fazla öretmen deitirdii için hatalari fazla oluyor. Yanli örenilmi davranii düzeltmek çok zor. O nedenle sifirdan balayan örenci daha avantajli diyebiliriz(G.E, 7, 1­5). Bu görülere göre, A.G.S.L. mezunu keman örencilerin duru tutua ilikin temel davranilarinin hatali olduu söylenebilir. Bunun nedenleri olarak da; lise döneminde bedensel geliim içinde olmalari, çok fazla öretmen deitirmeleri, nitelikli bir öretmenle çalimami olmalari, A.G.S.L.'nde görülen genel derslerin olmasi nedeniyle çalgi derslerinde esnek davranildii, söylenebilir. Keman eitimine üniversitede balayan örencilerin, temel tekniklere ilikin davranilari yeni örendikleri için daha duyarli davrandiklari ve yanli örenilerek yanli ekilde kullanila gelmi davranilarin bulunmamasinin avantajli olduu söylenebilir. Yanli örenilmi ve yanli ekilde uzun bir süre kullanilmi davranilarin deitirilmesinin daha zor olduu belirtilebilir.

4.6.2 A.G.S.L. Mezunu Keman Örencilerinin, Bir Öretim Programina Bali Olarak Tekrar Gözden Geçirilmesi Hakkindaki Uzman Görüleri

Örendiklerini gözden geçirme, örendiklerini yeniden tanima ve daha da ilerlemesini salar. Böylelikle aksakliklar da ortadan kalkar. Örenci geriye doru gittiinde birtakim inceliklerin farkina da varabilir(G.A., 8, 1-3). Kesinlikle gözden geçirilmelidir. Salam olarak temel teknikler kavratilmali, varsa aksakliklar düzeltilmelidir. A.G.S.L.'ndeki öretmenlere balangiç ve ileri seviye ile ilgili seminerler verilmelidir. Öretmenin temel davranilari nasil kazandiracaini bilmesi

84

gerekir(G.B.,

8,

1-4).

Tabii

ki

gözden

geçirilmelidir.

Varsa

yanliliklar

düzeltilmelidir(G.C., 8, 1). A.G.S.L. mezunu 1. sinif keman örencilerinin, bir öretim programina bali olarak tekrar gözden geçirilmesine tamamen katiliyorum. Çünkü bu örenciler çok farkli yerlerden geliyorlar. Her lisede farkli sorunlar olabiliyor. Bu nedenle eksiklikleri ortaya çikarilmasi ve giderilmesi için tekrar gözden geçirme arttir. Kimi örenci teknik açidan dainik oluyor kimileri düzey olarak üst seviyede fakat temel teknikleri eksik oluyor. Temel teknikleri salamlatirmak gerekir. Bu nedenle gözden geçirme salikli olur. Bunu da bir programa bali olarak yapmak gerekir. Çünkü program eitimin olmazsa olmazidir. Bir program dorultusunda tekrar baa alarak gözden geçirilmelidir(G.D., 8, 1-9). Temel davranilari zaten tekrar gözden geçiriyoruz. Sorun yoksa hizla geçiyoruz. Yani gözden geçirilmelidir(G.E, 8, 1­2). Bu görülere göre; A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin temel teknikler açisindan tekrar gözden geçirilmeleri gerektiini söyleyebiliriz. Bu gözden geçirmeye bali olarak örencilerin eksikliklerinin ortaya çikmasi, bu eksikliklerin düzeltilmesi, doru davranilarin pekitirilmesi salanabilir. Gözden geçirme süreci de bir eitim süreci olduundan bir öretim programina bali olarak yapilmasi gerekir diyebiliriz.

4.6.3 A.G.S.L. Mezunu Keman Örencileri le Genel Lise ve Dengi Okul Mezunu Keman Örencilerinin Hazir Bulunuluklari Dikkate Alinarak, Ayni B.Ç.E. (Keman) Dersi Öretim Programinin Uygulanip Uygulanmamasina likin Uzman Görüleri

Ayni program uygulanmiyor. Kait üzerinde öyle görünüyor fakat bireysellik programi farklilatiriyor. Yani yeni örenen ile gözden geçiren arasinda farkliliklar vardir. Gözden geçirene, eksiini fark ettirmek ve doru çalima biçimini kazandirmak önemlidir. Böyle bir örenciye de, yeni balayan örencilerden daha farkli eserler verilir. Yani düzey açisindan farkli eserler verilir(G.A., 9, 1-6). Her örenciye bir program gerekir aslinda. Temel davrania uygun etüt ve eserler verilemelidir(G.B, 9, 1­2). A.G.S.L. mezunu örencilerde program hizli

götürülmelidir(G.C., 9, 1). Tek bir program olmalidir. Her örenci tipi için bir

85

program düünülmemelidir. Ama ayni hedef ve hedef davranilar üzerinden deerlendirilirken düzey olarak daha farkli düünülmelidirler. Yani ayni hedef ve hedef davranilar çerçevesinde ama kendi içlerinde düünülmelidirler(G.D., 9, 1-4). Her ki grupta da ayni program kullanilabilir. Fakat eser ya da etüt düzeyleri farkli olur(G.E, 9, 1­2). Bu görülere göre; A.G.S.L. mezunu keman örencilerine ve genel lise ya da dengi okul mezunu keman örencilerine, ayni B.Ç.E. (Keman) Dersi Öretim Programi uygulanabilir diyebiliriz. Fakat ayni hedef ve hedef davranilar üzerinden farkli etüt ya da eserler düünülmelidir diyebiliriz. Kisaca A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin etüt ve eserlerinin daha düzeyli olmasi gerektii söylenebilir.

4.6.4 Legato Teknii Kullaniminda Sa El ve Sol El/Kol Egüdümü Açisindan Yayin Simetrik Kullanimiyla lgili Hedef Davranilarin A.G.S.L. Mezunu

Keman Örencilerine Uygulanip Uygulanmamasiyla lgili Uzman Görüleri

Mutlaka olmalidir. Keman eitiminin hangi aamasi ya da okul kademesinde olursa olsun simetrik yay kullanimiyla balanmalidir(G.A., 4, 1-2). Eer örenci bu konularla ilgili problem yaiyorsa yeniden kavratilmasi, temel kavramlarin oturtulmasi gerekir(G.B., 4, 1-2). Evet, simetrik yay kullanimina mutlaka yer verilmelidir(G.C:, 4, 1-2). A.G.S.L. çikili keman örencilerinde, legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/ kol egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimi ile ilgili hedef davranilar çok daha gereklidir. Çünkü A.G.S.L. çikili örenciler yanli örenilmi davranilarla ya da eksik bilgilerle gelmektedir. Hatta bu yanliliklari düzeltmek bazen bir dönemimizi alabilmektedir(G.D:, 4, 1-5). Evet fakat eser ya da etüdü farkli olmalidir. Yani A.G.S.L. mezunu keman örencilerine düzey açisindan farkli eserler verilmelidir(G.E, 4, 1-2). Bu görülere göre; legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimiyla ilgili hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine uygulanabilecei söylenebilir. Fakat yine genel lise ve dengi okul mezunu keman örencilerine verilen eser ya da etüt düzeyinden daha düzeyli etüt ve eserlerin kullanilabilecei söylenebilir.

86

4.6.5 Legato Teknii Kullaniminda Sa El ve Sol El/Kol Egüdümü Açisindan Yayin Asimetrik kullanimiyla lgili Hedef Davranilarin A.G.S.L. Mezunu

Keman Örencilerine Uygulanip Uygulanmamasiyla lgili Uzman Görüleri

Mutlaka olmalidir. Asimetri geciktirilmeden verilmelidir. Simetrinin tam örenilmesi için asimetri de çalitirilarak karilatirilmalidir. Tekniin, becerinin tam örenilebilmesi için zittini da ortaya koymak gerekir. Bu hayatin içinde dolayisiyla örenmede vardir. Zitlarin birlii gerekir. Buna keman eitiminde de olanak vermek gerekir. Zitlarin biri dierini öretir(G.A:, 6, 1-5). Mutlaka yer verilmelidir. Asimetriyi kullanamiyorsa bunun giderilmesi için tekrar gözden geçirilmelidir. Ayrica simetrideki birtakim eksikliklerin giderilmesi açisindan asimetriye yer verilmelidir. Örenci karilatirma yolu ile daha iyi kavrayabilir(G.B., 6, 1-4). Asimetrik yay kullanimina gerek yoktur(G.C., 6, 1). A.G.S.L. çikili keman örencilerinin iyi düzeyde olanlarina asimetrik yay kullanimi ile ilgili hedefler uygulanmalidir. yi düzey derken, temel davranilar yani duru tutua ilikin hedef davranilari tam olarak gösterebilen örenciler kastedilmektedir(G.D., 6, 1-4). Evet fakat simetrik yay kullaniminda olduu gibi asimetrik yay kullaniminda da A.G.S.L. mezunu keman örencilerine düzey açisindan farkli etüt ya da eserler verilmelidir(G.E, 6, 1-3). Bu görülere göre; legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayin asimetrik kullanimiyla ilgili hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine uygulanabilecei söylenebilir. Simetrik yay

kullaniminin zitti olan asimetrik yay kullanimi da uygulandiinda örenci simetri ve asimetriyi karilatirma firsati bulabilir. Böylelikle iki zittin birbirini öretebilecei söylenebilir.

87

4.7 Dördüncü Alt Probleme likin lk Görümeyle lgili Bulgu ve Yorumlar

Tablo 4.7.1 Keman öretim elemanlarinin, keman eitimi sürecine balarken yapilmasi gereken duru-tutua ilikin hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 19 5 1 25

% 76 20 4 100

Tablo 4.7.1'de görüldüü gibi keman eitimi sürecine balarken yapilmasi gereken duru-tutua ilikin hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine 19öretim elemani (%76) kesinlikle katiliyorum, 5 öretim elemani (%20) katiliyorum, 1 öretim elemani (%4) kesinlikle katilmiyorum eklinde cevap vermitir. Bu sonuçlara göre keman eitimi sürecine balarken yapilmasi gereken duru-tutua ilikin hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii söylenebilir.

88

Tablo 4.7.2 Keman öretim elemanlarinin, sa eli yay üzerine doru yerletirme ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 18 7 25

% 72 28 100

Tablo 4.7.2'de görüldüü gibi sa eli yay üzerine doru yerletirme ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine 18 öretim elemani (%72) kesinlikle katiliyorum, 7 öretim elemani (%28) katiliyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre sa eli yay üzerine doru yerletirme ile ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii söylenebilir.

89

Tablo 4.7.3 Keman öretim elemanlarinin, yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda (dip,orta,uç) sa elin/kolun konumu konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 15 9 1 25

% 60 36 4 100

Tablo 4.7.3'te görüldüü gibi yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda (dip,orta,uç) sa elin/kolun konumu konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine 15 öretim elemani (%60) kesinlikle katiliyorum, 9 öretim elemani (%36) katilmiyorum, 1 öretim elemani (%4) kararsizim eklinde cevap vermilerdir. Keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali kurallar konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine 24 öretim elemani (%96) kesinlikle katiliyorum ve katiliyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda (dip,orta,uç) sa elin/kolun konumu konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii söylenebilir.

90

Tablo 4.7.4 Keman öretim elemanlarinin, keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali kurallar konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 16 9 25

% 64 36 100

Tablo 4.7.4'te görüldüü gibi keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali kurallar konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine 16 öretim elemani (%64) kesinlikle katiliyorum, 9 öretim elemani (%36) katiliyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali kurallar konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii söylenebilir.

91

Tablo 4.7.5Keman öretim elemanlarinin, sol ve sa eli/kolu tellere (sol,re,la,mi) konumlandirma ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri.

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 16 8 1 25

% 64 32 4 100

Tablo 4.7.5'te görüldüü gibi sol ve sa eli/kolu tellere (sol,re,la,mi) konumlandirma ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine 16 öretim elemani (%64) kesinlikle kayiliyorum, 8 öretim elemani (%32) katiliyorum, 1 öretim elemani (%4) katilmiyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, sol ve sa eli/kolu tellere (sol,re,la,mi) konumlandirma ile ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii söylenebilir.

92

Tablo 4.7.6 Keman öretim elemanlarinin, sol ve sa elin/kolun konumlandii teller ve üzerindeki notalarin, bütün yay, üst yari ve alt yarida basiz çalinmasi konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 17 7 1 25

% 68 28 4 100

Tablo 4.7.6'da görüldüü gibi sol ve sa elin/kolun konumlandii teller ve üzerindeki notalarin, bütün yay, üst yari ve alt yarida basiz çalinmasi konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine 17 öretim elemani (%68) kesinlikle katiliyorum, 7 öretim elemani (%28) katiliyorum, 1 öretim elemani (%4) kararsizim eklinde cevap vermilerdir. Sol ve sa elin/kolun konumlandii teller ve üzerindeki notalarin, bütün yay, üst yari ve alt yarida basiz çalinmasi konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine 24 öretim elemani (%96) kesinlikle katiliyorum ve katiliyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, sol ve sa elin/kolun konumlandii teller ve üzerindeki notalarin, bütün yay, üst yari ve alt yarida basiz çalinmasi konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii söylenebilir.

93

Tablo 4.7.7 Keman öretim elemanlarinin, tüm telleri kapsayan, yayin deiik durumlarinda (dip,orta,uç) iki bali çalimalar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 19 5 1 25

% 76 20 4 100

Tablo 4.7.7'de görüldüü gibi tüm telleri kapsayan, yayin deiik durumlarinda (dip,orta,uç) iki bali çalimalar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine 19 öretim elemani (%76) kesinlikle katiliyorum, 5 öretim elemani (%20) katiliyorum, 1öretim elemani (%4) Kararsizim eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, tüm telleri kapsayan, yayin deiik durumlarinda (dip,orta,uç) iki bali çalimalarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii söylenebilir.

94

Tablo 4.7.8 Keman öretim elemanlarinin, keman akordu-teorik olarakkonusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 16 7 2 25

% 64 28 8 100

Tablo 4.7.8'de görüldüü gibi keman akordu-teorik olarak- konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine 16 öretim elemani (%64) kesinlikle katilmiyorum, 7 öretim elemani (%28) katiliyorum, 2 öretim elemani (%8) kararsizim eklinde cevap vermilerdir. Keman akordu-teorik olarak- konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine 23 öretim elemani (%92) kesinlikle katiliyorum ve katiliyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, keman akordu-teorik olarak- konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii söylenebilir.

95

Tablo 4.7.9 Keman öretim elemanlarinin, kemanda yay tekniklerinden legato tekniini iki veya daha fazla bali, tek tel üzerinde uygulama konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 19 4 2 25

% 76 16 8 100

Tablo 4.7.9'da görüldüü gibi kemanda yay tekniklerinden legato tekniini iki veya daha fazla bali, tek tel üzerinde uygulama konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine 19 öretim elemani (%76) kesinlikle katiliyorum, 4 öretim elemani (%16) katiliyorum, 2 öretim elemani (%8) kararsizim eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, kemanda yay tekniklerinden legato tekniini iki veya daha fazla bali, tek tel üzerinde uygulama konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii söylenebilir.

96

Tablo 4.7.10 Keman öretim elemanlarinin, tel deiiklikleri sirasinda legato tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 16 9 25

% 64 36 100

Tablo 4.7.10'da görüldüü gibi tel deiiklikleri sirasinda legato tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine 16 öretim elemani (%64) kesinlikle katiliyorum, 9 öretim elemani (%36) katiliyorum eklinde cevap vermitir. Bu sonuçlara göre, tel deiiklikleri sirasinda legato tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii söylenebilir.

97

Tablo 4.7.11 Keman öretim elemanlarinin, detae tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 18 4 3 25

% 72 16 12 100

Tablo 4.7.11'de görüldüü gibi detae tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine 18 öretim elemani (%72) kesinlikle katiliyorum, 4 öretim elemani (%16) katiliyorum, 3 öretim elemani (%12) kararsizim eklinde cevap vermilerdir. Detae tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine 22 öretim elemani (%88) kesinlikle katiliyorum ve katiliyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, detae tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii söylenebilir.

98

Tablo

4.7.12

Keman

öretim

elemanlarinin,

detae

çeitleri

(aksanli

detae,portato,noktali belirtimli detae) konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine ilikin görüleri

Seçenekler Kesinlikle Katiliyorum Katiliyorum Kararsizim Katilmiyorum Kesinlikle Katilmiyorum Toplam

f 18 7 25

% 72 28 100

Tablo

4.7.12'de

görüldüü

gibi

detae

çeitleri

(aksanli

detae,portato,noktali belirtimli detae) konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir ifadesine 18 öretim elemani (%72) kesinlikle katiliyorum, 7 öretim elemani (%28) katiliyorum eklinde cevap vermilerdir. Bu sonuçlara göre, detae çeitleri (aksanli detae,portato,noktali belirtimli detae) konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii söylenebilir.

99

Tablo 4.8 Keman Öretim Elemanlari le Yapilan kinci Görümeye likin Genel Nitel Bulgular ve Yorumlar

B.Ç.E. 1(Keman) Dersi'ne ilikin; tüm ögeleriyle birlikte yazili olarak

Kullanilmakta Olan B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programlarina likin Görüler

bulunan bir öretim programi bulunmamaktadir. Fakat tanimsal program bulunmaktadir. Buna göre, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi'ne ilikin tanimsal programlarin bulunduu, fakat bu programlarda hedef, hedef davrani, içerik, öretme durumlari, sinama ölçme durumlari ve deerlendirme ilemleri ögelerinin yer almadii, bu ögelerin yer aldii yazili bir programin bulunmadii anlailmaktadir. Etkili bir B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi düzenlenirken öncelikle hedefler, hedeflere bali olarak hedef davranilar oluturulmalidir. Hedef ve hedef davranilarin açik, anlailir olmasi gerekmektedir. çeriin ve öretme durumlarinin da hedef ve hedef davranilara göre düzenlenmesi gerekmektedir. Öretme durumlarinda esnek düünülmesi gerektii, çünkü bu ögenin düzenleniinde öretim elemanlarinin rolü büyüktür. Sinama ölçme durumlarinin da hedef ve hedef davranilara göre düzenlenmesi ve her davrani için puanlandirma yapilmasi gerekmektedir. Buna göre etkili bir B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi düzenlenirken öncelikle hedef ve hedef davranilarin oluturulmasi gerektii, hedef davranilarin hedefe ulatirici nitelikte olmasi gerektii, içerik ve öretme durumlarinin da hedef ve hedef davranilara göre düzenlenmesi gerektii, öretme durumlarinda dersin bireysel bir ders olduu göz önüne alinarak esnek olunmasi gerektii, bu balamda öretim elemaninin çok önemli rol oynadii, öretim elemanlarinin öretme durumlarini her örenci ile örtütürerek gerçekletirmesi gerektii, sinama ölçme durumlarinin hedef ve hedef davranilara göre düzenlenmesi ve her davrani için puanlama yapilmasi gerektii anlailmaktadir.

Etkili Bir B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisine likin Görüler

100

B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisinde, legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimiyla ilgili hedef ve hedef davranilara kesinlikle yer verilmesi gerekmektedir. Buna göre, oluturulan B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisinde, legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimiyla ilgili hedef davranilara kesinlikle yer verilmesi gerektii anlailmaktadir. A.G.S.L. mezunu keman örencileri, kimi zaman davranilari yanli örenerek gelmekte, bu nedenle de legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/ kol egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimi ile ilgili hedef davranilarin, A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerekmektedir. Buna göre, A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin, Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim Dallari'na geldiklerinde,

B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisinde ,Legato Teknii Kullaniminda Sa El ve Sol El/Kol Egüdümü Açisindan Yayin Simetrik kullanimi ile ilgili hedef davranilara Yer Verilmesine likin Görüler Legato Teknii Kullaniminda Sa El ve Sol El/Kol Egüdümü Açsindan Yayin Simetrik Kullanimi le lgili Hedef Davranilarin A.G.S.L. Mezunu Keman Örencilerine de Uygulanmasina likin Görüler

örencilerin edindikleri davranilarda yanliliklarin olabilecei, bu nedenle de legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/ kol egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimi ile ilgili hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu örencilere de uygulanmasi gerektii anlailmaktadir. B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde, legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayin asimetrik kullanimi ile ilgili hedef ve hedef davranilara yer verilmesi gerekmekte, simetrinin tam kavranilmasi için asimetriye de ihtiyaç olmaktadir. Buna göre, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde, legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayin asimetrik kullanimi ile ilgili hedef ve hedef davranilara yer verilmesi gerektii anlailmaktadir. birbirini Zit olan kavramlarin açisindan örenilmesi önemli ve

B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisinde, Legato Teknii Kullaniminda Sa El ve Sol El/Kol Egüdümü Açisindan Yayin Asimetrik Kullanimi le lgili Hedef Davranilara Yer verilmesine likin Görüler

uygulanmasinin, düünülmektedir.

gelitirmesi

olduu

101

Legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayin asimetrik kullanimi ile ilgili hedef davranilarin, A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerekmektedir. Simetrik yay kullaniminda olumu birtakim yanlilik ya da eksikliklerin giderilmesi içinde, legato tekniinde asimetrik yay kullaniminin yani simetrik yay kullaniminin tersinin verilmesi gerekmektedir.

Legato Teknii Kullaniminda Sa El ve Sol El/Kol Egüdümü Açisindan Yayin Asimetrik Kullanimi le lgili Hedef ve Hedef Davranilarin A.G.S.L. Mezunu Keman Örencilerine de Uygulanmasina likin Görüler

Buna göre, Legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayin asimetrik kullanimi ile ilgili hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii, zittinin verilmesi sayesinde konunun daha iyi anlailip uygulanabilecei, örencinin karilatirma yoluna gidecei anlailmaktadir.

A.G.S.L. örencilerinin lisedeki eitimlerinde; çalgi eitimleri diinda genel derslerinin de youn oluu, o dönemde bedensel geliim içinde bulunmalari, çok öretmen deitirmeleri dolayisiyla farkli kiilerle çalimalari nedenleri ile temel tekniklere ilikin davrani farkliliklari bulunmaktadir. Yanli edinilmi davranilarin daha sonra

A.G.S.L. Mezunu Keman Örencileri le Genel Lise Veya Dengi Okul Çikili Keman Örencilerinin Temel Teknikler Açisindan Benzerlik ve Farkliliklarina likin Görüler

düzeltilmesinin çok zor olduu da göz önüne alarak, keman eitimine, güzel sanatlar eitimi bölümü müzik öretmenlii anabilim dalinda balayan örenciler daha avantajlidir.

Buna göre, A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin, lise eitimleri sirasinda çalgi dersleri ile birlikte genel derslerinin de youn oluu, fiziksel geliim içinde olmalari, farkli öretmenlerle çalimalari gibi nedenlerle temel keman davranilarinda yanlilik veya eksiklikler olduu, bu yanlilik ve eksikliklerin oturduktan sonra düzeltilmesinin daha güç olduu, bu nedenle de keman eitimine, güzel sanatlar eitimi bölümü müzik öretmenlii anabilim dalinda balayan örencilerin daha avantajli olduu

anlailmaktadir.

102

A.G.S.L. mezunu 1.sinif keman örencilerinin bir öretim programina bali olarak tekrara gözden geçirilmesi gerekmektedir. Örenciler farkli liselerden farkli sorunlarla gelmekte bu nedenle de temel tekniklerin salamlatirilmasi, varsa eksikliklerin giderilmesi,

A.G.S.L. Mezunu 1. Sinif Keman Örencilerinin, Bir Öretim Programina Bali Olarak Tekrar Gözden Geçirilmesine likin Görüler

yanliliklarin düzeltilmesi gerektedir. Gözden geçirmenin de bir öretim programina bali olarak yapilmasi gerekmektedir.

Buna göre, A.G.S.L. mezunu 1.sinif keman örencilerinin farkli liselerden gelmeleri sebebiyle farkli sorunlarla karilaildii, bu sorunlarin temeline inerek düzeltilmesi için bir öretim programina bali olarak tekrar gözden geçirmenin gerektii anlailmaktadir.

A.G.S.L. mezunu keman örencileri ile genel lise ve dengi okul mezunu keman örencilerine ayni B.Ç.E. (Keman) Dersi Öretim Programi uygulanabilir fakat A.G.S.L. mezunu örenciler için farkli etüt, eser, genel lise ve dengi okul mezunu örenciler için farkli etüt, eser düünülmesi gerekmektedir.

A.G.S.L. Mezunu Keman Örencileri le Genel Lise ve Dengi Okul Mezunu Keman Örencilerinin Hazir Bulunuluklari Dikkate Alinarak, Ayni B.Ç.E. (Keman) Dersi Öretim Programinin Uygulanmasina likin Görüler

Buna göre, A.G.S.L. mezunu keman örencileri ile genel lise ve dengi okul mezunu keman örencileri için ayni hedef ve hedef davranilar kullanilarak eitim sürecinin gerçekleecei fakat düzeyleri dikkate alinarak materyal olarak farkli etüt ve eserler düünülmesi gerektii anlailmaktadir.

103

Tablo 4.9 Beinci Alt Probleme likin Nitel Gözlem le lgili Bulgu ve Yorumlar

4.9.1 Oluturulan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nin A.G.S.L. Çikili 1. Sinif Keman Örencilerine Uygulanmasina likin Genel, Nitel Gözlem Deerlendirmeleri

Keman Üzerine Tainmami Sistematik Yay Çalimalari le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örencilerin hepsinin sa eli yay üzerine 2.Deerlendirme: Örencilerin hepsinin sa eli yay üzerine doru yerletirmede iaret parmainin ikinci boumunun doru yerletirmede iaret parmainin ikinci boumunun hemen altinin yayla temasini, orta ve yüzük parmainin ikinci hemen altinin yayla temasini, orta ve yüzük parmainin ikinci boumunun yayla temasini, serçe parmain yayin orta ve boumunun yayla temasini, serçe parmain yayin orta ve dipte kullanimiyla ilgili olarak doal bir kavisle yayin dipte kullanimiyla ilgili olarak doal bir kavisle yayin üzerinde konumlanmasini, ba parmain yayin tahtasi ve üzerinde konumlanmasini, ba parmain yayin tahtasi ve killari arasindaki topuun uzantisiyla temasini uygun bir killari arasindaki topuun uzantisiyla temasini uygun bir Örencilerin biçimde saladii gözlemlenmektedir. Örencilerin, yayin biçimde saladii gözlemlenmektedir. killarinin tellere,elin doal basinci ile daha çok yapimasini hepsinin yayin killarinin tellere,elin doal basinci ile daha çok salamak için sa eli yayin büyük kismina doru hafifçe yapimasini salamak için sa eli yayin büyük kismina doru çevirdii gözlemlenmektedir. Yayin ortada kullanimi için ön hafifçe çevirdii gözlemlenmektedir. Yayin ortada kullanimi çalima olan sa eli/kolu vücuda dik biçimde uzatarak yayi için ön çalima olan sa eli/kolu vücuda dik biçimde uzatarak vücuda paralel tutma, tam kil özellii için ön çalima olan yay yayi vücuda paralel tutma, tam kil özellii için ön çalima killarini yere ve yayi vücuda paralel tutma, yayin dipte olan yay killarini yere ve yayi vücuda paralel tutma, yayin kullanimi için ön çalima olan yayi vücuda paralellie dikkat dipte kullanimi için ön çalima olan yayi vücuda paralellie ederek sola uzatip di/yan bilein içbükey konumunu salama dikkat ederek sola uzatip di/yan bilein içbükey konumunu ve yayin uçta kullanimi için ön çalima olan yayi vücuda salama ve yayin uçta kullanimi için ön çalima olan yayi paralellie dikkat ederek saa uzatip iç/yan bilein içbükey vücuda paralellie dikkat ederek saa uzatip iç/yan bilein konumunu salamayi uygun biçimde yaptiklari içbükey konumunu salamayi uygun biçimde yaptii gözlemlenmektedir. Yayin uçta kullanimina ilikin ön gözlemlenmektedir. Yayin uçta kullanimina ilikin ön çalimada sa el serçe parmain,iç/yan bilein içbükey çalimada sa el serçe parmain,iç/yan bilein içbükey konumuna uygun olarak gerginlemesinin salandii da konumuna uygun olarak gerginlemesinin salandii da gözlemlenmektedir. Fakat bir örencinin yayin dipte gözlemlenmektedir. Dördüncü örenci, ,ikinci gözleme kullanimi için ön çalima olan yayin vücuda paralelliine katilmamitir. dikkat ederek kolu sola uzatma böylece di/yan bilein içbükey konumunu salamada yayin ucunu topua göre daha yukarida tuttuu gözlemlenmektedir. Genel Deerlendirme: Örencilerin ilk gözlem yapilmadan önce verilen eitime bali olarak, keman üzerine tainmami sistematik yay çalimalarini baariyla gerçekletirdii gözlemlenmektedir. Bu boyuta ilikin olan, sa eli keman üzerine yerletirme ve parmaklarin konumu ve yayin keman üzerine tainmadan, deiik durumlarda tutulmasi konulariyla ilintili hedef davranilari doru olarak gerçekletirdikleri gözlemlenmektedir.

Keman ve Sol Ele likin Tutu ve Duru le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme: Kemani,keman sapi çok önde ve yanda olmayacak biçimde, sol omuzun uzantisi eklinde ve sa omuzun paralelinde tutmaya ilikin olarak; bir örencinin kemani önde tuttuu, dier örencilerin keman sapini aaiya düürdüü gözlemlenmektedir. Sol elin kol ve bilek yapisi ile göreceli olarak tueye dik bir biçimde konumlanmasina ilikin olarak; örencilerin bazilarinin bilei tueye doru hafifçe büktüü, bazilarinin sol elin kol ve bilek yapisi ile göreceli olarak tueye dik bir biçimde konumladii, bazilarinin dirseinin hafifçe geride olduu, bazilarinin da dirseinin geride olduu buna bali olarak da bir örenci diindaki örencilerin sol elin kol ve bilek yapisi ile göreceli olarak tueye dik bir biçimde konumlanamadii gözlemlenmektedir. Sol el baparmain geriye doru, doal ve yumuak bir kavisle konumlanmasini; birinci, gözleme katilan tüm örencilerin saladiklari gözlemlenmektedir. Sol el iaret parmain tueyle temasini salamaya ilikin olarak; bazi örencilerin iaret parmaini geriye çekerek tueyle temas ettirmedii, bazi örencilerin de, iaret parmainin tueyle temasini sadece dördüncü parmak kullaniminda saladii ya da iaret parmaini tueyle temas ettirmek amaciyla sol elini çevirdii bu nedenle de sol elin konumunun bozulduu gözlemlenmektedir. Parmaklarin ayni tel üzerinde doal konuma uygun, dik bir biçimde basmasiyla ilgili bilek ve 2.Deerlendirme: Kemani,keman sapi çok önde ve yanda olmayacak biçimde, sol omuzun uzantisi eklinde ve sa omuzun paralelinde tutmaya ilikin olarak;bir örencinin keman sapini çok az olmak üzere aaiya düürdüü, baka bir örencinin keman sapi çok önde ve yanda olmayacak biçimde, sol omuzun uzantisi eklinde ve sa omuzun paralelinde tuttuu, dier bir örencinin keman sapini çok az olmak üzere aaiya düürdüü gözlemlenmektedir. Sol elin kol ve bilek yapisi ile göreceli olarak tueye dik bir biçimde konumlanmasini; gözleme katilan tüm örencilerin salayabildikleri gözlemlenmektedir. Sol el baparmain geriye doru, doal ve yumuak bir kavisle konumlanmasini; tüm örencilerin saladiklari gözlemlenmektedir. Sol el iaret parmain tueyle temasini salamaya ilikin olarak; örencilerin çounun iaret parmaklarini hafifçe geriye çektikleri böylece tueyle temas saladiklari, bir örencinin de iaret parmaini hafifçe geriye çektii böylece tueyle temas saladii fakat nadiren iaret parmain tueyle temasinin kesildii gözlemlenmektedir. Parmaklarin ayni tel üzerinde doal konuma uygun, dik bir biçimde basmasiyla ilgili bilek ve dirsein açisal konum almasina ilikin olarak; gözleme katilan örencilerin bilek ve dirseklerinin açisal konumlar aldii, buna bali olarak da notalara dik biçimde basilmanin salandii gözlemlenmektedir. Sol dirsein,

104

dirsein açisal konum almasina ilikin olarak; gözleme katilan tüm örencilerin bilek ve dirseklerinin açisal konumlar almadii, buna bali olarak bazi notalara dik basmanin gerçeklemedii gözlemlenmektedir. Sol dirsein, parmaklar tel deitirdikçe; kalin tellerde içeri ve ince tellerde diari olmak üzere açisal konumlar almasina ilikin olarak; örencilerin hepsinin tel deiikliklerini dirsein açisal konumlariyla ilikilendirmemeleri nedeniyle notalara dik biçimde basmayi salayamadiklari, bir örencinin tel deiikliklerini sol el ve bilekle ilikilendirdii, elini çevirdii gözlemlenmektedir.

parmaklar tel deitirdikçe; kalin tellerde içeri ve ince tellerde diari olmak üzere açisal konumlar almasini bir örencinin orta düzeyde saladii, gözleme katilan dier örencilerin tam olarak saladii ve buna bali olarak sol elin/kolun tellere göre dik olarak konumlandii ve parmaklarin tellere dik olarak bastii gözlemlenmektedir. Dördüncü örenci, ikinci gözleme katilmamitir.

Genel Deerlendirme: Örencilerin, keman ve sol ele ilikin tutu ve duru boyutuyla ilgili olarak ilk gözlemlerinde; sol el baparmain geriye doru, doal ve yumuak bir kavisle konumlanmasini salama davranii diinda dier davranilari yanli olarak gerçekletirdikleri ya da hiç gerçekletiremedikleri gözlemlenmektedir. Ayni boyuta ilikin ikinci gözlemde, yine sol el baparmain geriye doru, doal ve yumuak bir kavisle konumlanmasini salama davranii diindaki dier davranilarin bazilarinin tam olarak düzeltilerek doru ekilde salandii bazilarinin ise tam olmasa da kismen düzeltilerek gelime saladii gözlemlenmektedir.

Keman Tutula likili Keman Üzerine Tainan Sistematik Yay Hareketleri le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Yay keman üzerindeyken ,yayin orta ve dip kisminda dirsein bilekten daha düük bir seviyede konumlanmasina ilikin olarak; bazi örencilerin dirsei bilekten daha düük konumda tuttuklari böylece yayin orta ve dipte kullaniminda sa kolun doal airliini yaya aktardiklari, bazi örencilerin de dirsek ve bileklerinin ayni konumda olduu böylece yayin ortada ve dipte kullaniminda sa elin doal airliini yaya aktaramadiklari gözlemlenmektedir. Yayin keman üzerinde, dip bölgede di/yan bilein içbükey konumunu ve uç bölgede iç/yan bilein içbükey konumunu salamaya ilikin; bir örencinin uç bölgeyi iç/yan bilek, dip bölgeyi di/yan bilek hareketleriyle ilikilendirmedii buna bali olarak da yayda paralelliin bozulduu, bazi örencilerin uç bölgeyi iç/yan bilek, dip bölgeyi di/yan bilek hareketleriyle ilikilendirdii ve buna bali olarak yayda paralelliin salandii, bir örencinin de yayin dip bölgesinde eie paralellii korurken sa bileini diariya çikararak iç bilek yardimi aldii bu nedenle de yayin döndürülerek tam kil özelliini yitirdii, yayin uç bölgesinde de iç/yan bilein içbükey konumunu salamayip arka kolu geriye çektii böylece eie paralelliin bozulduu gözlemlenmektedir. Yayin orta kismindan uç kismina geldikçe, suni basinç gereksinimini gidermeye ilikin; örencilerin bir kisminin iaret parmaklariyla basinci dengeledikleri, bir kisminin da iaret parmaklariyla basinci dengelemedii bu nedenle suni basinç gereksinimi olan uç bölgelerde bu gereksinimin Deien tel salanamadii gözlemlenmektedir. kalinliklarina ilikin; tüm örencilerin ince tellerde eie yaklamadii buna bali olarak ta nitelikli ses elde edemedikleri gözlemlenmektedir. Sa elin açisini tel deiiklikleri sirasinda yay dier tellere deymeyecek ekilde ayarlamaya ilikin; tüm örencilerin üst tellere gidite bilek, alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirmedikleri ve bir örencinin yayinin dier tellere deydii gözlemlenmektedir. 2.Deerlendirme: Yay keman üzerindeyken ,yayin orta ve dip kisminda dirsein bilekten daha düük bir seviyede konumlanmasina ilikin olarak; gözleme katilan tüm örencilerin dirsei bilekten daha düük konumda tuttuklari böylece yayin orta ve dipte kullaniminda sa kolun doal airliini yaya aktardiklari gözlemlenmektedir. Yayin keman üzerinde, dip bölgede di/yan bilein içbükey konumunu ve uç bölgede iç/yan bilein içbükey konumunu salamaya ilikin; gözleme katilan tüm örencilerin uç bölgeyi iç/yan bilek, dip bölgeyi di/yan bilek hareketleriyle ilikilendirdii ve buna bali olarak yayda paralelliin ve tam kil özelliinin salandii gözlemlenmektedir. Yayin orta kismindan uç kismina geldikçe, suni basinç gereksinimini gidermeye ilikin; gözleme katilan tüm örencilerin iaret parmaklariyla basinci dengeledikleri, böylece suni basinç gereksinimi olan uç bölgelerde bu gereksinimin salandii gözlemlenmektedir. Deien tel kalinliklarina ilikin; bir örencinin ince tellerde eie yaklatii, bazi örencilerin ince tellerde eie yaklamadii gözlemlenmekte, buna bali olarak nitelikli ses elde edilemedii duyulmaktadir. Sa elin açisini tel deiiklikleri sirasinda yay dier tellere deymeyecek ekilde ayarlamaya ilikin; gözleme katilan tüm örencilerin tel deiikliklerini üst tellere gidite bilek, alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirdikleri, örencilerin yayinin dier tellere deymedii gözlemlenmektedir. Dördüncü örenci ikinci gözleme katilmamitir.

Genel Deerlendirme:Keman tutula ilikili keman üzerine tainan sistematik yay hareketleri boyutuyla ilgili olarak, ilk gözlemde örencilerden bazilarinin davranilari doru olarak gerçekletirdii bazilarinin yanli olarak gerçekletirildii gözlemlenmektedir. Ayni boyutta, ikinci gözlemde doru olarak gerçekletirilen davranilarin gerileme kaydetmedii yanli davranilarinda düzeltildii gözlemlenmektedir. Birinci gözlemde bütün örencilerin yanli olarak gerçekletirdii deien tel kalinliklarina göre yayin eie uzakliini ayarlama ve sa elin açisini, tel deiiklikleri sirasinda yay dier tellere deymeyecek ekilde; üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirme davranilarinin ikinci gözlemde düzeltildii de gözlemlenmektedir.

105

Sol Ele likin Hareketler le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme: Sol elin tellere göre olan doal konumlarinda, notalara dik bir biçimde basmasina ilikin; bir örencinin sol bileinin dik konumunu kaybettii, bir örencinin sol kolunun tellere göre açisal konumlar aldii durumlarda sol elin tellere göre olan doal konumlarinda, notalara dik bir biçimde bastii fakat açisal konumlar alinmadiin da notalara dik biçimde basilmadii, iki örencinin de dirseinin geride olduu gözlemlenmektedir. Bunlara bali olarak sol elin tellere göre olan doal konumlarinda, notalara dik bir biçimde basmasinin salanamadii görülmektedir. aret parmainin telle temasina ilikin; bir örencinin dier çalici parmaklar kullaniminda iaret parmainin telle temasini bazen kestii, bir örencinin iaret parmainin telle temasini sadece dördüncü parmak kullaniminda saladii dier parmak kullanimlarinda havaya kaldirdii, dier örencilerinde iaret parmainin telle temasini salayamadii gözlemlenmektedir. Eser çalinirken sol el parmaklarin tonal konumlarina ilikin; tüm örencilerin parmaklarini tonal konumlara uygun tele basmaya hazir halde bekletmedii gözlemlenmektedir. Sol el dördüncü parmak kullanimina ilikin; tüm örencilerin içeriye doru dirsek destei vermedii böylece nitelikli ses elde edemedii ve dördüncü parmakta pesleme olduu gözlemlenmektedir. 2.Deerlendirme: Sol elin tellere göre olan doal konumlarinda, notalara dik bir biçimde basmasina ilikin; tüm örencilerin sol bileinin dik konumunu saladii, sol kolun tellere göre açisal konumlar alarak sol elin tellere göre olan doal konumlarda dik biçimde basmasini saladiklari gözlemlenmektedir. aret parmainin telle temasina ilikin; örencilerin bir kisminin sol el iaret parmain telle temasini, dier çalici parmaklar kullaniminda da saladiklari, bir örencinin de bu temasi saladii fakat bazen temasin kesildii gözlemlenmektedir. . Eser çalinirken sol el parmaklarin tonal konumlarina ilikin; gözleme katilan tüm örencilerin parmaklarini tonal konumlara uygun tele basmaya hazir halde beklettii gözlemlenmektedir. Sol el dördüncü parmak kullanimina ilikin; gözleme katilan tüm örencilerin dirsek destei verdii böylece dördüncü parmak kullaniminda nitelikli ses elde edilerek pesleme olmadii gözlemlenmektedir. Dördüncü örenci ikinci gözleme katilmamitir.

Genel Deerlendirme:Sol ele ilikin hareketler ile ilgili boyuta göre, örencilerin bu boyut ile ilgili davranilari ilk gözlemde gerçekletiremedikleri gözlemlenmektedir. kinci gözlemde, yanli olan bu davranilari doru bir ekilde gerçekletirdikleri veya gelime kaydettikleri gözlemlenmektedir.

Legato Tekniine likin Hareketler le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Legato teknii kullaniminda sa el ve sol el egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimina ilikin; örencilerin kismen yayda simetriyi saladii, yayi yetiremeyip hizi arttirdii, yayi yetiremeyip sikitii, her notada eit yay düünemeyip yayi dipten uca etkin bir biçimde kullanamadii gözlemlenmektedir. Legato teknii kullaniminda sa el ve sol el egüdümü açisindan yayin asimetrik kullanimina ilikin; tüm örencilerin asimetrik yay kullanimini uygulayamadii gözlemlenmektedir. Legato teknii kullaniminda nitelikli ses elde etmeye ilikin; tüm örencilerinde yayda homojenlie bali olarak nitelikli ses elde edemedikleri, bir örencinin sesleri birbirine bulatii, bazi örencilerin seslerinin silik geldii, ayrica yine bir örencinin yayinin dier tellere çarptii gözlemlenmektedir. Tel deiikliklerini sa el/kolu bilek dirsek hareketleriyle salamaya ilikin; tüm örencilerinde üst tellere gidite bilek, alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirmedikleri gözlemlenmektedir. Legato tekniinde tel deiiklikleri yapilirken yayin uç kisminda suni basinç gereksinimine ilikin; tüm örencilerinde iaret parmaiyla yaya hafifçe basinç vermedii gözlemlenmektedir. 2.Deerlendirme: Legato teknii kullaniminda sa el ve sol el egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimina ilikin; gözleme katilan tüm örencilerin yayin simetrik kullanimini salayarak her notaya eit uzunlukta yay ve eit hiz saladii gözlemlenmektedir. Legato teknii kullaniminda sa el ve sol el egüdümü açisindan yayin asimetrik kullanimina ilikin; örencilerin bir kisminin asimetrik yay kullanimini uygulayamadii, bir örencinin ise uygulamaya çalitii fakat baarili olamadii gözlemlenmektedir. Legato teknii kullaniminda nitelikli ses elde etmeye ilikin; tüm örencilerinde yayda homojenlie bali olarak nitelikli ses elde ettikleri, seslerin tane tane ve net geldii gözlemlenmektedir. Tel deiikliklerini sa el/kolu bilek dirsek hareketleriyle salamaya ilikin; tüm örencilerinde üst tellere gidite bilek, alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirdii gözlemlenmektedir. Ayrica buna bali olarak örencilerin yayinin dier tellere çarpmadii görülmektedir. Legato tekniinde tel deiiklikleri yapilirken yayin uç kisminda suni basinç gereksinimine ilikin; tüm örencilerinde iaret parmaiyla yaya hafifçe basinç verdii gözlemlenmektedir. Dördüncü örenci ikinci gözleme katilmamitir.

Genel Deerlendirme:Legato tekniine ilikin hareketler boyutuna göre, örencilerin bu boyut ile ilgili davranilari ilk gözlemde gerçekletiremedikleri gözlemlenmektedir. kinci gözlemde, yanli olan bu davranilari doru bir ekilde gerçekletirdikleri veya gelime kaydettikleri gözlemlenmektedir. lk gözlemde yayin simetrik kullaniminin kismen saladii fakat ikinci gözlemde simetrik kullanimin tamamen saladii gözlemlenmektedir. Asimetrik yay kullaniminin her iki gözlemde de bütün örenciler tarafindan gerçekletirilemedii fakat bir örencinin asimetrik yay kullanimina ilikin gelimeler kaydettii de görülmektedir.

106

Detae Tekniine likin Hareketler le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme: Detae tekniini yayin üst yarisinda bilek hareketleriyle ilikilendirmeye ilikin; tüm örencilerinde bilek hareketlerini kullanmadiklari, bazi örencilerin detae tekniini sadece dirsek hareketleriyle ilikilendirdii, buna bali olarak bir örencinin yayinin tueye kaydii da görülmektedir. Bir örencinin arka kol yardimi aldii ve bir örencinin bilek hareketlerini kullanmayarak yayin üst yarisini da etkin ekilde kullanmadii gözlemlenmektedir. Detae tekniinde yay kullanimi sirasinda basinci dengelemeye ilikin; tüm örencilerinde iaret parmaiyla basinci dengelemedii, seslerin nitelikli duyulmadii gözlemlenmektedir. Detae tekniinde, yayda eitlii, uzunluu ve yeri salamayla ilikin; tüm örencilerinde baarili olamadii, örencilerinin birçounun yayin ucuna kadar gelemeyerek ortada sikitii gözlemlenmektedir. Örencilerin yayda uzunluk, hiz ve yerini ayarlayamamasiyla ilikili olarak yay deiimlerinde "kit, kit" seslerini elde edemedikleri de gözlemlenmektedir. 2.Deerlendirme: Detae tekniini yayin üst yarisinda bilek hareketleriyle ilikilendirmeye ilikin; örencilerin bir çounun üst yariyi ön kol ve ön kola ilikin bilek hareketleriyle ilikilendirdii buna bali olarak yayin tueye kaymadii gözlemlenmektedir. Bir örencinin bilek hareketlerini kullanmadan sadece dirsek yardimiyla yayin üst yarisinda detae tekniini gerçekletirdii gözlemlenmektedir. Detae tekniinde yay kullanimi sirasinda basinci dengelemeye ilikin; tüm örencilerinde iaret parmaiyla basinci dengeledii, seslerin nitelikli duyulduu gözlemlenmektedir. Detae tekniinde, yayda eitlii, uzunluu ve yeri salamaya ilikin; tüm örencilerinde baarili olarak yayin yerini, uzunluunu ve hizini uygun biçimde saladii gözlemlenmektedir. Örencilerin yayda uzunluk, hiz ve yeri uygun biçimde ayarlamalariyla ilikili olarak yay deiimlerinde "kit,kit" seslerinin elde edildii gözlemlenmektedir. Dördüncü örenci ikinci gözleme katilmamitir.

Genel Deerlendirme: Detae tekniine ilikin hareketler boyutuna göre, örencilerin ilk gözlemde detae tekniine ilikin davranilari doru olarak gerçekletiremedii fakat ikinci gözlemde bu davranilari düzelterek detae tekniini doru biçimde kullandiklari gözlemlenmektedir. Yayda basinç, uzunluk, detae yeri ve hizina bali tüm yanli davranilarin düzeltildii fakat bilek hareketlerini kullanmaya ilikin davranii bir örencinin düzeltemedii gözlemlenmektedir.

Tablo 4.9.1'de görüldüü gibi, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisinin ilk boyutu olarak ele alinan "keman üzerine tainmami sistematik yay çalimalari" ile ilgili davranilarin iki gözlem sonunda, hemen hemen istenilen düzeyde gerçekletirildii söylenebilir. lerleyen boyutlarda örencilerin, keman üzerine tainmami sistematik yay çalimalarini, yayi keman üzerine taidiklarinda kazandirilmasi hedeflenen davranilarla örtütürerek planlanan süreç içerisindeki çalimalarini sürdürdükleri söylenebilir. Genel olarak bakildiinda, "keman ve sol ele ilikin tutu ve duru, keman tutula ilikili keman üzerine tainan sistematik yay hareketleri, sol ele ilikin hareketler, legato tekniine ilikin hareketler, detae tekniine ilikin hareketler" boyutlarindaki davranilarin, birinci deerlendirmede tam olarak uygulanmadii ya da hiç gerçekletirilemedii gözlemlenmektedir. Kemanda temel tekniklerdeki herhangi bir aksakliin bir sonraki aamada dier davranilari etkileyip büyüyerek devam ettii söylenebilir. kinci deerlendirmede örencilerin yanli

gerçekletirdikleri davranilarin ya tam olarak düzeltildii ya da aksakliklarin düzeltilmesi yolunda ilerleme kaydedildii söylenebilir. Legato teknii kullaniminda, sa el sol el egüdümü açisindan yayin asimetrik kullanimina ilikin davranita, anlamli bir deime kaydedilememitir.

107

Ancak örencilerin gözlem sirasinda, asimetrik yay kullanimina ilikin sekiz bali etüdü yayda sikimadan çaldiklari göz önüne alinirsa, asimetrik yay kullaniminda gözle görülür derecede açik olmamakla beraber gelime kaydettikleri düünülebilir. "Simetrinin tam örenilmesi için asimetri de çalitirilarak karilatirilmalidir. Tekniin, becerinin tam örenilebilmesi için zittini da ortaya koymak gerekir. Bu hayatin içinde dolayisiyla örenmede vardir. Zitlarin birlii gerekir" (G.A., 6, 1-4). Zitlarin birbirini örettii düüncesiyle de, legato teknii kullaniminda simetrik ve asimetrik yay kullaniminin birlikte verilmesi gerektii söylenebilir.

108

BÖLÜM V

SONUÇ VE ÖNER LER

Bu bölümde aratirma bulgulariyla ulailan sonuçlar, uzman görülerinden de yararlanilarak elde edilen sonuçlar dorultusunda gelitirilen öneriler, aratirmaciya öneriler ve uygulayiciya önerilere yer verilmitir.

5.1 Sonuçlar

Keman öretim elemanlarinin kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) Dersi Öretim Programlari'na ilikin görüleri dorultusunda, kullanilmakta olan öretim programlarinda program ögelerinden hedeflerin bulunduu (%64) fakat hedeflerin sinif seviyesine kismen ve çok az (%52) uygun olduu sonuçlarina ulailmitir.

Öretim programlarinda hedeflerin bulunmasinin ön koul olduu tartiilmaz bir durum olutursa da, bu hedeflerin sirali ve aamali bir ekilde yer almasi da son derece önemlidir. Keman öretim elemanlarinin kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) Dersi Öretim Programlari'na ilikin görüleri dorultusunda, hedeflerin büyük ölçüde (%44) ve tamamen (%20) sirali ve aamali olduu ortaya çikmaktadir.

Keman öretim elemanlarinin kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) Dersi Öretim Programlari'na ilikin görüleri dorultusunda, programlarin birçounda hedef davranilarin bulunmadii (%64) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin kullanilmakta olan B.Ç.E. 1 (Keman) Dersi Öretim Programlari'na ilikin görüleri dorultusunda, programlarin birçounda ünitelerin bulunmadii (%64) fakat yine birçounda konularin bulunduu (%68) sonuçlarina ulailmitir. Öretim elemanlari çounlukla bu ders için tanimsal

109

program niteliindeki programlari kullanmaktadirlar. Bu programlarda daha çok konular ya da hedefler bulunmaktadir.

Keman öretim elemanlarinin kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programlari'na ilikin görüleri dorultusunda, konu ve varsa ünitelerin hedefler ile tutarliliina bakildiinda konu ve ünitelerin hedeflerle çok az (%48), hiç (%20) düzeyde tutarli olduklari sonuçlarina ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programlari'na ilikin görüleri dorultusunda, programlarin bir çounda yöntem ve tekniklerin bulunmadii (%72), yöntem ve tekniklerin bulunduu programlarda ise bu yöntem ve tekniklerin hedefe çok az (%28) ve hiç (%48) düzeyde uygun olduu sonuçlarina ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programlari'na ilikin görüleri dorultusunda, programlarin bir çounda öretme durumlarinin bulunmadii (%68), öretme durumlarinin bulunduu öretim programlarinda ise öretme durumlarinin hedef ve hedef davranilarla tutarli olmadii (%64) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programlari'na ilikin görüleri dorultusunda, programlarin bir çounda sinama ölçme durumlarinin bulunmadii (%68), bulunan programlarda ise sinama ölçme durumlarinin hedeflerle çok az (%12) ve hiç (%60) düzeyde tutarli olduu sonuçlarina ulailmitir. Yine, Kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programlari'nda ulailmitir. deerlendirme ilemlerinin bulunmadii (%68) sonuçlarina

Öretim programi ögelerini içeren B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarinin bulunmadii, kullanilan programlarin tanimsal program niteliinde olduu sonucuna ulailmitir. Bu sonuç eitimin planli, programli ve aamali bir süreç olduu gerçeiyle çelimektedir. Bu nedenle tüm ögeleri bulunan B.Ç.E.

110

1(Keman) Dersi Öretim Programlari'nin planli biçimde istendik davrani deiiklii kazandirabilmek için gerekli olduu söylenebilir.

Etkili bir B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi'nin öncelikle hedeflerinin belirlenmesi daha sonra hedeflere ilikin hedef davranilarin belirlenmesi gerektii saptanmitir. Hedeflerin bilisel, duyusal ve psikomotor airliklarinin, bireysel derslerde deiebilecei, hedeflerin ayrintili fakat ayni zamanda sinirli, hedef davranilara dönütürülebilir nitelikte olmasi gerektii birbirini destekler nitelikte sirali ve aamali bir ekilde olmasi gerektii sonuçlarina ulailmitir. Hedef davranilarin hedefe ulatirici nitelikte, basitten zora doru sirali ve aamali, birbirinin önkoulu eklinde olmasi gerekmektedir. Bu sonuçlarda göz önüne alinarak oluturulan B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Modeli'nde, temel keman tekniklerini içeren, örenciye kemanci kiilii ve kimlii kazandiracak nitelikte hedef ve hedef davranilarin bulunmasi gerektii sonucuna varilmaktadir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde, legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayin simetrik ve asimetrik kullanimina ilikin hedef ve hedef davranilara yer verilmesi gerektii sonuçlarina ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Öneri'nde, keman eitimi sürecine balarken yapilmasi gereken duru- tutua ilikin hedef ve hedef davranilara yer verilmesi gerektii (%100) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde, sa eli yay üzerine doru yerletirme ile ilgili hedef ve hedef davranilara yer verilmesi gerektii (%96) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde, yayin keman üzerine tainmasi ve

111

deiik durumlarda (dip, orta, uç) sa elin/ kolun konumu konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilara yer verilmesi gerektii (%88) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde, keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali kurallar konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilara yer verilmesi gerektii (%100) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde, sol ve sa eli/kolu tellere (sol,re,la,mi) göre konumlandirma ilgili hedef ve hedef davranilara yer verilmesi gerektii (%100) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde, sol ve sa elin/kolun konumlandii teller ve üzerindeki notalarin bütün yay, üst yari ve alt yarida basiz çalinmasi konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilara yer verilmesi gerektii (%100) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde, tüm telleri kapsayan, yayin deiik durumlarinda (dip,orta,uç) iki bali çalimalara yer verilmesi gerektii (%100) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde, keman akordu-teorik olarak- konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilara yer verilmesi gerektii (%80) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde, kemanda yay tekniklerinden legato tekniini iki veya daha fazla bali, tek tel üzerinde uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilara yer verilmesi gerektii (%92) sonucuna ulailmitir.

112

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde, tel deiiklikleri sirasinda legato tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilara ter verilmesi gerektii (%96) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde, detae tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilara yer verilmesi gerektii (%100) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde, detae çeitleri (aksanli detae,belirtimli detae,portato,noktali belirtimli detae) konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilara ter verilmemesi gerektii (%72) sonucuna ulailmitir.

Etkili bir B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programinin, hedef ve hedef davranilari ortaya konulduktan sonra içerik, öretme durumlari, sinama ölçme durumlari ve deerlendirme ilemlerinin oluturulmasi gerekmektedir. çerik

boyutunda hedef ve hedef davranilarla tutarli konu ve ünitelerin belirlenmesi ve bu konular ve ünitelerle dolayisiyla hedef ve hedef davranilarla tutarli yöntem ve tekniklerin belirlenmesi gerektii, içeriin basitten karmaia ve öz bir ekilde olmasi gerektii sonuçlarina ulailmitir. Öretme durumlarinin da hedef ve hedef davranilarla tutarli olarak oluturulmasi gerekmektedir. Öretme durumlarinin hedefe hizmet edici, örenci seviyesine uygun ve tatmin edici, ekonomik, kendisinden önce gelen örenmelere dayali ve kendisinden sonra gelecek örenmelere hazirlayici nitelikte olmasi gerektii sonuçlarina ulailmitir.

Sinama ölçme durumlari ve deerlendirme ilemlerinin hedef ve hedef davranilarla tutarli olmasi gerektii sonuçlarina ulailmitir. Oluturulacak sinama ölçme durumlari ve deerlendirme ilemlerinin, hedefe ulailip ulailmadiini, ulaildiysa ne derece ulaildiini saptayacak nitelik taimasi gerekmektedir.

113

A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin lise eitimleri sirasinda çalgi dersleri ile birlikte genel derslerinin de youn olmasi, o dönemde fiziksel geliim içinde olmalari, farkli öretmenlerle çalimalari gibi nedenlerle temel davranilarinda yanlilik ya da eksikliklerin olduu anlailmaktadir. Bu yanlilik ve eksikliklerin belli aamalar kaydedildikten sonra düzeltilmesi çok zor olduu sonuçlarina varilmitir.

Temel davranilarin yanli örenilmesinin örenciyi sinirlayacai, ilerleyen örenmelerinde bu sorunlarin katlanarak büyüyecei ve kemani etkin bir biçimde kullanmayi olumsuz yönde etkileyecei söylenebilir.

A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin temel keman tekniklerinde eksiklik veya aksakliklarin bulunabilecei, bu nedenle de örencilerin temel tekniklerinin tekrar gözden geçirilmesinin yararli olacai sonuçlarina ulailmitir.

Eitim sürecinde öretim programinin gereklilii göz önüne alindiinda bu gözden geçirmenin temel davranilari kapsayici bir öretim programina bali olarak yapilmasi gerektii söylenebilir.

A.G.S.L. mezunu keman örencileri ile genel lise ve dengi okul mezunu keman örencileri için ayni B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi'nin kullanilabileceinin yani sira etüt ve eser düzeylerinin örencilerin imdiye kadar aldii eitimle doru orantili olarak farkli olmasi gerektii sonuçlarina ulailmitir.

Buraya kadar elde edilen sonuçlar dorultusunda, A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin temel tekniklerinde, bazi nedenlere bali olarak eksiklik ya da yanliliklarin görüldüü ve bu eksiklik ya da yanliliklarin giderilmesi için örencilerin temel keman tekniklerinin gözden geçirilmesi gerektii sonuçlari ortaya çikmaktadir. Eitimin planli ve programli bir süreç oluu ve yanli örenilmi davranilarin düzeltilmesinin zor olduu gerçei A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin temel keman teknikleri bakimindan gözden geçirilme süreçlerinin, yine temel keman tekniklerini kapsayici bir B.Ç.E. (Keman) Dersi Öretim

114

Programina göre yapilmasi gerektii sonucuna ulailmaktadir. B.Ç.E. (Keman) dersine yönelik tanimsal programlarin bulunduu fakat hedef , hedef davrani, içerik, öretme durumlari, sinama ölçme durumlari ve deerlendirme ilemleri ögeleri

bulunan öretim programlarinin bulunmamasi, etkili bir B.Ç.E. 1 (Keman) Dersi Öretim Programi Modeli'nin oluturulmasi gerekliliini ortaya koymaktadir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayin simetrik ve asimetrik kullanimi ile ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. çikili örencilere de uygulanmasi gerektii sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, keman eitimi sürecine balarken yapilmasi gereken duru-tutua ilikin hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii (%96) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, sa eli yay üzerine doru yerletirme ile ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii (%100) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda (dip,orta,uç) sa elin/kolun konumu konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii (%96) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali kurallar konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii (%100) sonucuna ulailmitir.

115

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, sol ve sa eli/kolu tellere (sol,re,la,mi) konumlandirma ile ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii (%96) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, sol ve sa elin/kolun konumlandii teller ve üzerindeki notalarin, bütün yay, üst yari ve alt yarida basiz çalinmasi konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii (%96) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, tüm telleri kapsayan, yayin deiik durumlarinda (dip,orta,uç) iki bali çalimalarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii (%96) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, keman akorduteorik olarak- konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii (%92) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, kemanda yay tekniklerinden legato tekniini iki veya daha fazla bali, tek tel üzerinde uygulama konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii (%92) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, tel deiiklikleri sirasinda legato tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii (%100) sonucuna ulailmitir.

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, detae tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii (%88) sonucuna ulailmitir.

116

Keman öretim elemanlarinin görüleri dorultusunda, detae çeitleri (aksanli detae,portato,noktali belirtimli detae) konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilarin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmasi gerektii (%100) sonucuna ulailmitir.

B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Modeli'nin A.G.S.L. mezunu keman örencilerine uygulanmasi sonucunda; örencilerin keman ve sol ele ilikin tutu ve duru, keman tutula ilikili keman üzerine tainan sistematik yay hareketleri, sol ele ilikin hareketler, legato tekniine ilikin hareketler ve detae tekniine ilikin hareketlerde kisaca temel keman tekniklerine ilikin davranilarda büyük ölçüde eksiklikleri giderilmi ve yanliliklari düzeltilmi olduu ortaya çikmaktadir.

Genel olarak; A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin temel keman tekniklerinde bulunan eksiklik ya da yanliliklarin eitim süreci içinde düzeltilmesi gerekmektedir. Eitimin planli ve programli bir süreç oluu, bu yanlilik ya da eksikliklerin giderilmesinde öretim programinin gerekliliini ortaya koymaktadir. B.Ç.E. 1 (Keman) dersine yönelik tüm ögeleriyle duyarli bir hale getirilmi öretim programlari bulunmamaktadir. Bu sonuca göre temel keman tekniklerini kapsayici bir öretim programina gereksinim duyulmaktadir. Aratirmanin sonucunda, temel davranilari içeren bir B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programin oluturulup, A.G.S.L. mezunu keman örencilerine uygulandiinda temel keman tekniklerine ilikin eksik ya da yanli davranilarinin büyük ölçüde düzeltildii ya da tamamlandii sonuçlarina ulailmaktadir.

5.2 Öneriler Eitim; planli, programli ve aamali bir süreçtir. Bu gerçee göre öretim programlari adeta can alici bir önem taimaktadir. B.Ç.E. 1 (Keman) derslerine yönelik öretim programlarinin bulunmayii bu gerçekle çelimektedir. B.Ç.E. 1(Keman) derslerinin, mesleki tecrübeler ya da program ögelerinin birçou

117

bulunmayan sadece konular ya da hedeflerden oluan tanimsal programlar dorultusunda gerçeklemesi, bazi ince detaylarin gözden kaçmasi, eksikliklerin tamamlanamayip yanliliklarin düzeltilememesi gibi sonuçlara yol açabilir. Bu nedenler dorultusunda B.Ç.E. (Keman) derslerine yönelik öretim programi çalimalarina yer vermek gerekmektedir. Fakat bu çalimalar yapilirken öretim programlarinin; hedefler, hedef davranilar, öretme durumlari, sinama ölçme durumlari ve deerlendirme ilemlerinden oluan bir bütün olduu ayrica tüm ögelerin hedef ve hedef davranilarla tutarli olmasi gerektii ve her ögenin kendi içinde sirali ve aamali olmasi gerektii göz ardi edilmemelidir.

Öretim

programlari

ayni

zamanda

eitimcilerin

de

kendini

deerlendirmelerine olanak salamaktadir. Bu balamda tüm ögeleriyle tam olarak duyarli hale getirilmi öretim programlarinin kullanilmasi yoluna gidilmelidir.

A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin lise eitimleri sirasinda çalgi dersleriyle birlikte genel derslerinin de youn olmasi, o dönemde fiziksel geliim içinde olmalari, farkli öretmenlerle çalimalari gibi nedenlerle temel keman tekniklerinde yanlilik ya da eksiklikler bulunabilmektedir. Bu yanlilik ve eksikliklerin örencinin ilerleyiini sinirlayacai ve katlanarak büyüyecei söylenebilir. Bu nedenlerle; A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin, Eitim Fakülteleri Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmelii Anabilim Dallari'na geldiklerinde temel keman teknikleri ve davranilari açisindan tekrar gözden geçirilmeleri, varsa eksikliklerinin giderilip yanliliklarinin düzeltilmesi

gerekmektedir. Tüm bunlar yapilirken, eitimin planli, programli ve aamali bir süreç olduunun göz ardi edilmemesi ve duyarli bir duruma getirilmi öretim programlarinin kullanilmasi gerekmektedir.

Eitim Fakültelerinin Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmelii Anabilim Dallari, A.G.S.L. çikili ve genel lise veya dengi okul çikili olmak üzere iki farkli grubu barindirmaktadir. ki grubun hazirbulunuluk düzeylerinin farkli olduu bir gerçektir. Fakat her iki grup içinde ayni B.Ç.E. (Keman) Dersi Öretim

118

Programi kullanilabilmektedir. Her iki grup için ayni öretim programini kullanirken materyal olarak farkli düzeyde etüt ve eser kullanimi yoluna gidilmelidir.

Genel olarak, yapilan aratirmada B.Ç.E. (Keman) derslerine yönelik tüm ögelerle donanik olarak yer alan öretim programlarinin bulunmadii, bu çalimalara yok denecek kadar az yer verildii, A.G.S.L. çikili keman örencileri, Eitim Fakültelerinin Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim Dallari'na geldiklerinde temel keman tekniklerinde eksiklik ya da yanliliklarin olduu görülmektedir. Eitimin planli, programli ve aamali bir süreç olduu düüncesiyle bir öretim program modeli oluturulmu ve A.G.S.L. mezunu keman örencilerine uygulanmitir. Görsel çizimler ve temel davranilari kapsayici, örnek alinan eitim uygulamasina ilikin hedef davranilardan ve dier uzman görülerinden de yararlanilarak oluturulan bu model dorultusunda A.G.S.L. çikili keman örencilerinin temel keman tekniklerindeki eksiklik ve yanliliklarin büyük ölçüde düzeltildii saptanmitir. Buradan hareketle B.Ç.E. (Keman) derslerine yönelik öretim programi çalimalarina yer verilmesi gerektii ve A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin genel lise veya dengi okul mezunu keman örencileriyle birlikte ayni öretim programi dorultusunda fakat farkli düzeyde etüt ve eserlerle temel keman tekniklerinin ve davranilarinin tekrar gözden geçirilmesi gerektii söylenebilir. Bu yolla A.G.S.L. mezunu keman örencilerinin eksiklik ya da yanliliklarinin ortaya çikarilarak düzeltilebilecei, böylece örencilerin ilerleyen keman yaantilarinda daha da baarili olabilecekleri düünülebilir.

5.3 Aratirmaciya Öneriler Üniversitelerin Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim Dallari'ndaki B.Ç.E. (Keman) Dersi için sekiz dönemlik öretim programi çalimalari yapilabilir.

A.G.S.L. çikili keman örencileri ile genel lise veya dengi okul çikili keman örencilerinin temel teknikler açisindan benzerlik ve farkliliklari konusuna bu aratirmada genel olarak deinilmitir. Bu konu dier aratirmacilar tarafindan daha detayli olarak aratirilabilir.

119

5.4 Uygulayiciya Öneriler Oluturulan B.Ç.E. 1(Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi, alan uzmanlari ve öretim elemanlari tarafindan gelitirilip deitirilebilir.

120

KAYNAKÇA

AKBULUT, Efe. "Keman Öretim Programlarinda Öngörülen Temel Hedeflerin Gerçekleme Durumu". Yayimlanmami Doktora Tezi, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1996 ALPAGUT, Uur. "Çalgi Eitiminde Performans Hedeflerin Gerçekletirilmesi Düzeyinin ve zleme Çizelgesi Yoluyla Sapmalarin Belirlenmesi". zzet

Yayimlanmami Bildiri, Müzik Eitimi Sempozyumu, Bolu: Abant Baysal Üniversitesi, 1997

ALPAGUT, Uur. "Keman Eitiminde Detae Tiplemelerindeki Hiz- Uzunluk Deiimleri le Sa El Bilek ve Kol Üzerinde Açisal/Devinisel Etkileimler" Uluda Üniversitesi Eitim Fakültesi Dergisi, cilt: XVII, sayi: 1, 2005, ss. 1­10 BAAR, Hüseyin. Sinif Yönetimi, Ankara: Pegem Yayincilik, 2002 BÜYÜKAKSOY, Feridun. Keman Eitiminde lkeler ve Yöntemler, Ankara: Armoni Ltd. ti. , 1997 CÜCEOLU, Gülten. "Eitim Fakültelerinin Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim/Anasanat Dali Bireysel Çalgi Eitimi I-II (Flüt) Dersi çin Yerelden Evrensele Bir Öretim Programi Model Önerisi".

Yayimlanmami Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi Eitim Bilimleri Enstitüsü, 2002 Ç LDEN, eyda. "Çalgi Eitiminde Nitelik Sorunlari". Cumhuriyetimizin 80. Yilinda Müzik Sempozyumu, Malatya, 2003 [Çevrimiçi]

http://www.muzikegitimcileri.net/ bilimsel/ bildiri/S-Çilden/ html. DEM REL, Özcan. Genel Öretim Yöntemleri, Ankara: Usem Yayinlari, 1995 "ERTÜRK, Selahattin. Eitimde Program Gelitirme, Ankara: Yelkentepe Yayinlari, 1972." Aktaran, Tademir, Mehmet. Eitimde Planlama ve Deerlendirme (Program, Öretim, Yöntem ve Deerlendirme), Ankara: Ocak Yayinlari, 2000. "FAYEZ, Semra. Kuramdan Uygulamaya Balangiç Keman Eitimi, Ankara: 2001" Aktaran, Delikara, Ali. "Ülkemizdeki Eitim Fakülteleri G.S.E.B. Müzik Eitimi ABD Keman Eitimi'nde Yaygin Olarak Kullanilan Keman

121

Metotlarinin Keman Eitimi Ders Programlarina Yönelik Olarak ncelenmesi". Yayimlanmami Yüksek Lisans Tezi, Bolu: Abant zzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2002 KOCA, ehriban. "Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri Keman Öretim

Programlarinin ncelenmesi Üzerine Bir Aratirma". Yayimlanmami Yüksek Lisans Tezi, Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2001 "ÖZÇEL K, D. Ali. Eitim Programlari ve Öretim, Ankara: Ö.S.Y.M. Yayinlari, 1992-93" Aktaran, Akbulut, Efe. "Keman Öretim Programlarinda Öngörülen Temel Hedeflerin Gerçekleme Durumu". Yayimlanmami Doktora Tezi, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1996 SÖNMEZ, Veysel. Program Gelitirmede Öretmen El Kitabi, Ankara: Ani Yayincilik, 1999 SÖNMEZ, Veysel. Program Gelitirmede Öretmen El kitabi, Ankara: Ani Yayincilik, 2001 TEZCAN, Mahmut. Eitim Sosyolojisi, Ankara: Bilim Yayinlari, 1988 "TÖREY N, Aye. Türkiye'nin lköretim Kurumlarindaki "Müzik Eitimcisi" Sorunu, Filarmoni Sanat Dergisi, Ankara: Sel Ofset Yayinlari, 1997." Aktaran Kaptan, Murat. "Bolu li lköretim Kurumlarinda Görev Yapan Sinif

Öretmenlerinin, Müzik Dersinin leyiiyle lgili Karilatiklari Sorunlarin ncelenmesi" Yayimlanmami Yüksek Lisans Tezi, Bolu: Abant zzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2004 "TÜRKÇE SÖZLÜK. Türk Dil Kurumu, stanbul: Milliyet Tesisleri,

1992."Aktaran, Vari, Yakup Alper. "Viyola ve Kemanin Benzer ve Farkli Özelliklerinin Fiziki ve Tenkil Kullanim Açisindan Özelliklerin Ortaya Çikardii ncelenmesi ve Bu

likilerin Viyola Eitimine Yansimasi".

Yayimlanmami Yüksek Lisans Tezi, Bolu: Abant zzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2002 UÇAN, Ali. Çevreden Evrene Keman Eitimi 1, Ankara: Yeni Daarcik Yayinlari, 1980 "UÇAN, Ali. Eitimde Program Gelitirme, Ankara: Ders Notu, 1982." Aktaran Akbulut, Efe. "Keman Öretim Programlarinda Öngörülen Temel Hedeflerin

122

Gerçekleme Durumu". Yayimlanmami Doktora Tezi, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1996 UÇAN, Ali. Müzik Eitimi Temel Kavramlar- lkeler- Yaklaimlar, Ankara: Müzik Ansiklopedisi Yayinlari, 1994 "UÇAN, Ali. Müzik Eitimi Temel Kavramlar- lkeler- Yaklaimlar, Ankara: Müzik Ansiklopedisi Fakültelerinin Yayinlari, Güzel 1997."Aktaran, Eitimi Cüceolu, Bölümü Gülten. "Eitim

Sanatlar

Müzik

Öretmenlii

Anabilim/Anasanat Dali Bireysel Çalgi Eitimi I-II (Flüt) Dersi çin Yerelden Evrensele Bir Öretim Programi Model Önerisi". Yayimlanmami Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi Eitim Bilimleri Enstitüsü, 2002 UÇAN, Ali. Müzik Eitimi Temel Kavramlar- lkeler- Yaklaimlar ve Türkiye'deki Durum, Ankara: Evrensel Müzikevi, 2005 VARI, Fatma. Eitimde Program Gelitirme Teoriler- Teknikler, Ankara: Alkim Yayincilik, 1996 YILDIRIM, Ali- MEK, Hasan. Sosyal Bilimlerde Nitel Aratirma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayincilik, 2000 "YILDIZ, Nedim. "Müzik Öretmeni Yetitiren Yüksek Öretim Kurumlarinda Ana Çalgi Keman Eitiminin Programlar Yönünden ncelenmesi".

Yayimlanmami Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 1986" Aktaran, Akbulut, Efe. "Keman Öretim Programlarinda Öngörülen Temel Hedeflerin Gerçekleme Durumu". Yayimlanmami Doktora Tezi, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1996

123

ÖZGEÇM

Adi Soyadi Sürekli Adresi Doum Yeri ve Yili Yabanci Dili lköretim

: Çidem Söker : Toygar Mah. Üçpinaryolu Cad. No:103 BALIKES R : Balikesir 1981 : ngilizce : Amiral Karamürsel lkokulu- Mezuniyet- 1992 Kaymakam Hikmet Özbaci lköretim Okulu kinci

Kademe- Mezuniyet- 1995 Ortaöretim Lisans : Zühtü Özkardalar Lisesi- Mezuniyet- 1998 : Abant zzet Baysal Üniversitesi Eitim Fakültesi Güzel

Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim Dali- Mezuniyet- 2002 Çalima Hayati : Düzce Atatürk lköretim Okulu'nda 2002-2003 Öretim

Yilinda bir sene müzik öretmenlii yapti, Düzce Azmi Milli lköretim Okulu'nda kadrolu, Düzce Atatürk lköretim Okulu'nda görevlendirme olarak 2003-2004 öretim yilinda müzik öretmelii yapti. Bolu Mudurnu Çok Programli Lisesi'nde kadrolu, Mudurnu Dumlupinar lköretim Okulu ve Mudurnu Cumhuriyet lköretim Okulu'nda görevlendirme olarak 2004­2005 öretim yilinda müzik öretmenlii yapti. Halen Mudurnu Çok Programli Lisesi'nde kadrolu, Mudurnu Dumlupinar lköretim Okulu'nda görevlendirme olarak müzik öretmenlii yapmaktadir.

124

EKLER

125

Ek- 1

B.Ç.E. 1 (KEMAN) DERS ÖRET M PROGRAMI MODEL ÖNER S

126

1. B R NC SINIF B R NC YARIYIL B REYSEL ÇALGI E T M 1 (KEMAN) DERS ÜN TELER

1.1.ÜN TE 1: KEMANI TANIYI,TUTU, DURU VE SES ÜRET .

1.1.1. KEMAN YAYINI TUTU

1) Yayin kullanilmaya hazir hale getirilmesi 2) Sa eli yay üzerine yerletirme ve parmaklarin konumu 3) Yayin keman üzerine tainmadan deiik durumlarda tutulmasi konusuyla ilgili gerekli koullar

1.1.2. VÜCUDUN DURUMU VE ÇALGIYI TUTU

1) Duru ve tutua ilikin temel ilkeler 2) Sol el-kol tutu\ kullanim özellikleri

1.1.3. KEMANDAN SES ÜRET

1) Yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda sa elin\kolun konumu 2) Keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali temel kurallar. 3) Keman akordu 4) Kemanin temizlii

127

1.2. ÜN TE 2: KEMAN ÇALMADA TEMEL LKE VE TEKN KLER

1.2.1. KEMANDA "LA " TEL ÜZER NDEK SESLER ÇALI 1) " La, si, do diyez, re " notalarini bütün yay, üst yari ve alt yarida çali. 2) "Mi" notasiyla dördüncü parmak kullanimi. 3) "Do" natürel notasini çali ve 2. parmain konumu. 4) Bali çali.

1.2.2. KEMANDA "RE" TEL ÜZER NDEK SESLER ÇALI 1) "Re" teline göre sol elin\kolun konumu. 2) "Re, mi, fa diyez, sol" notalarini büyük yay, üst yari ve alt yarida çali. 3) "La" notasiyla dördüncü parmak kullanimi. 4) "Fa" natürel notasini çali ve 2. parmain konumu. 5) Bali çali.

1.2.3. KEMANDA "M " TEL ÜZER NDEK SESLER ÇALI 1) "Mi" teline göre sol elin\kolun konumu. 2) "Mi, fa diyez, sol, la" notalarini büyük yay, üst yari ve alt yarida çali. 3) "Si" notasiyla dördüncü parmak kullanimi. 4) "Fa" natürel notasini çali ve 1. parmain konumu. 5) Bali çali.

1.2.4. KEMANDA "SOL" TEL ÜZER NDEK SESLER ÇALI 1) "Sol" teline göre sol elin\kolun konumu. 2) "Sol, la, si, do" notalarini büyük yay, üst yari ve alt yarida çali. 3) "Re" notasiyla dördüncü parmak kullanimi. 4) "Si" bemol notasini çali ve 2. parmain konumu.

128

1.3 ÜN TE 3: KEMAN ÇALMADA TEMEL YAY TEKN KLER N UYGULAYI

1.3.1. KEMAN ÇALMADA TEMEL YAY TEKN KLER 1) Legato 2) Detae

129

1.1.ÜN TE 1:KEMANI TANIYI, TUTU, DURU VE SES ÜRET

1.1.2. KEMAN YAYINI TUTU 1) Yayin kullanilmaya hazir hale getirilmesi 2) Sa eli yay üzerine yerletirme ve parmaklarin konumu 3) Yayin keman üzerine tainmadan deiik durumlarda tutulmasi konusuyla ilgili gerekli koullar

1.1.3. VÜCUDUN DURUMU VE ÇALGIYI TUTU 1) Duru ve tutua ilikin temel ilkeler 2) Sol el ­kol tutu\ kullanim özellikleri

1.1.4. KEMANDAN SES ÜRET 1) Yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda sa elin\kolun konumu 2) Keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali temel kurallar. 3) Keman akordu 4) Kemanin temizlii

130

1.1.ÜN TE 1:KEMANI TANIYI, TUTU, DURU VE SES ÜRET

1.1.1. KEMAN YAYINI TUTU 1) Keman yayinin kullanilmaya hazir hale getirilmesi 2) Sa eli yay üzerine yerletirme ve parmaklarin konumu 3) Yayin keman üzerine tainmadan deiik durumlarda tutulmasi konusu ile ilgili gerekli koullar

Hedef: Keman yayini kullanmaya hazir hale getirebilme.

Hedef Davranilar 1) Keman yayinin killarini gerginletirme. 2) Keman yayina reçine sürme.

Hedef: Sa eli keman yayi üzerine doru yerletirebilme.

Hedef Davranilar 1) Sa eli yay üzerine doru yerletirmede, iaret parmainin ikinci boumunun hemen altinin yayla temasini salama. 2) Sa eli yay üzerine doru yerletirmede yayin, orta ve yüzük parmainin ikinci boumuyla temasini salama. 3) Sa eli yay üzerine doru yerletirmede serçe parmain, elin doal airliini yaya verecek biçimde doal bir kavisle ve yayin üzerinde konumlanmasini salama. 4) Sa eli yay üzerine doru yerletirmede, baparmai adeta orta parmain uç eklemine yaklatirir gibi yay killari ve yay tahtasi arasindaki topuun uzantisinin uç kismiyla temasini salama. 5) Yayin killarinin tellere elin doal basinci ile daha çok yapimasi için sa elin yayin büyük kismina doru hafifçe çevrilmesini salama.

131

Hedef: Yayin deiik durumlarda tutulmasi ile ilgili gerekli koullari yerine getirebilme.

Hedef Davranilar 1) Sa eli\ kolu vücuda dik bir biçimde öne doru uzatma. 2) Yayi, el\ parmak\ bilek özelliklerine dikkat ederek tutma. 3) Yayi vücuda ve yere paralel tutma. 4) Yayin killarini yere paralel olarak tutma. 5) Yayin ucunun vücuda paralelliine dikkat ederek kolun sola uzatilmasiyla di\ yan bilein iç bükey konumunu salama. 6) Yayin ucunun vücuda paralelliine dikkat ederek kolun saa uzatilmasiyla iç\ yan bilein iç bükey konumunu salama.

Araç Gereç ve Kaynaklar: Keman yayi, reçine, ekil­1, ayna.

Yöntem ve Teknikler: Anlatim, soru-cevap, gösterme, uygulama.

Öretme- Örenme Durumlari 1) Bu derste keman yayini tutuun öretilecei söylenerek örencinin derse hazirlanmasi. 2) Keman yayinin topuk kismindaki mekanizmayi çevirerek killarin gerginletirileceinin gösterilmesi. 3) Keman yayinin killarina, kullanmadan önce reçine sürülmesi gerektiinin anlatilmasi. 4) Keman yayina reçine sürülmesinin gösterilmesi. 5) Sa eli yay üzerine doru yerletirmede, iaret parmainin ikinci boumunun hemen altinin yayla temasinin salanmasinin gösterilmesi. 6) Sa eli yay üzerine doru yerletirmede, iaret parmainin ikinci boumunun hemen altinin yayla temasinin uygulatilmasi. 7) Sa eli yay üzerine doru yerletirmede yayin, orta ve yüzük parmainin ikinci boumuyla temasini salamanin gösterilmesi.

132

8) Sa eli yay üzerine doru yerletirmede yayin, orta ve yüzük parmainin ikinci boumuyla temasinin uygulatilmasi. 9) Sa eli yay üzerine doru yerletirmede serçe parmain, elin doal airliini yaya verecek biçimde doal bir kavisle ve yayin üzerinde

konumlanmasinin gösterilmesi. 10) Sa eli yay üzerine doru yerletirmede serçe parmain, elin doal airliini yaya verecek biçimde doal bir kavisle ve yayin üzerinde

konumlanmasinin uygulatilmasi. 11) Sa eli yay üzerine doru yerletirmede, baparmai adeta orta parmain uç eklemine yaklatirir gibi yay killari ve yay tahtasi arasindaki topuun uzantisinin uç kismiyla temas ettirilmesinin gösterilmesi. 12) Sa eli yay üzerine doru yerletirmede, baparmai adeta orta parmain uç eklemine yaklatirir gibi yay killari ve yay tahtasi arasindaki topuun uzantisinin uç kismiyla temas ettirilmesinin uygulatilmasi. 13) Yayin killarinin tellere elin doal basinci ile daha çok yapimasi için sa elin yayin büyük kismina doru hafifçe çevrilmesinin gösterilmesi. 14) Yayin killarinin tellere elin doal basinci ile daha çok yapimasi için sa elin yayin büyük kismina doru hafifçe çevrilmesinin uygulatilmasi. 15) Sa el serçe parmain, yayin uçta kullaniminda düz bir konum almasi gerektiinin anlatilarak uygulatilmasi. 16) Sa elin öne doru uzatilarak yayin doru bir biçimde tutulmasi. 17) Yayin vücuda paralel oluunun ve killarin tam olarak yere bakmasinin salanmasi(ekil1, Durum1). 18) Paralellie dikkat edilerek yayin sola uzatilmasi ve di\yan bilein iç bükey konumunun salanmasi(ekil1, Durum2). 19) Paralellie dikkat edilerek yayin saa uzatilmasi ve iç\yan bilein iç bükey konumunun salanmasi(ekil1, Durum3). 20) Uygulamalarin ayna karisinda yapilmasi ve yanlilarin düzeltilmesi. 21) Örencinin doru davranilarinin "evet,böyle" gibi sözlerle pekitirilmesi. 22) Öretilenlerin tekrarlanarak yanlilarin düzeltilmesi.

133

Sinama Ölçme Durumlari 1) Yayin killarini gerginletirerek reçine sürmeyi gösteriniz. 2) Sa eli keman yayi üzerine, parmaklara ve bilee dikkat ederek doru bir biçimde yerletiriniz. 3) Yayin killari yere bakacak ekilde vücuda paralel olarak tutunuz. 4) Yayi vücuda paralel ekilde sola doru uzatarak di\ yan bilein iç bükey konumunu salayiniz. 5) Yayi vücuda paralel ekilde saa doru uzatarak iç\ yan bilein iç bükey konumunu salayiniz.

1.1.2. VÜCUDUN DURUMU VE ÇALGIYI TUTU

1) Duru ve tutua ilikin temel ilkeler. 2) Sol el-kol tutu\ kullanim özellikleri.

Hedef: Keman öretiminde tutu ve durua ilikin temel ilkeleri kullanabilme.

Hedef Davranilar 1) Kemani, sol omuza hafifçe dayayacak ekilde sol el yardimiyla koyma. 2) Bai sol omuza doru çevirip yatirarak çeneyi çenelie yerletirme. 3) Keman sapi çok önde ya da yanda olmayacak ekilde sol omuzun uzantisi eklinde ve sa omuzun paralelinde tutma. 4) Kemani, sol el destei olmadan taima. 5) Kemanla duruta ayaklarin yere dengeli basmasi gerektiini söyleme.

Hedef: uygulayabilme.

Sol

el-kol

tutu\

kullanim

özelliklerini

keman

üzerinde

134

Hedef Davranilar 1) Sol elin tueye göre dik bir biçimde konumlanmasini salama. 2) Sol el ba parmai; geriye doru, keman sapinin alt kismindan, doal bir kavis ile konumlanmasini salama. 3) Sol el iaret parmaini dip kismindan tueyle temas ettirme. 4) Sol el iaret parmaini hafifçe geriye çekerek dip kismini çukurlatirma. 5) Parmaklarin; doal konumlara uygun, dik bir ekilde basmasini salama. 6) Bilein dirsek dorultusunda uzanmasini salama. 7) Dirsein, parmaklar tel deitirdikçe;kalin tellerde içeri ve ince tellerde diari olmak üzere açisal konumlar aldiini söyleme. 8) Tellere göre sol elin ve kolun konumlanmasini salama.

Araç- Gereç ve Kaynaklar: Keman, ayna .

Yöntem ve Teknikler: Anlatim, soru- cevap, gösterme, uygulama.

Öretme Örenme Durumlari 1) Çalginin, kollar ve eller gibi vücudumuzun adeta bir parçasi olmasi gerektiinin ve böyle olmasi salanip bu ekilde hissedilirse rahat hareket edilip çalginin etkin bir biçimde kullanilabileceinin söylenerek dikkat çekilmesi. 2) Kemanin yapisi ve kullanim uygunluuna göre sol omuza konulmasinin gösterilmesi. 3) Bain sol omuza doru çevrilip hafifçe yatirilarak çenenin çenelie yerletirilmesinin gösterilmesi. 4) Kemanin sa omuz paralelinde sol omuzun devami eklinde uzandiinin belirtilmesi. 5) Kemanin çok önde ya da yanda olmadan ve boyunda herhangi bir gerginlik olmadan, omuz kaldirmaksizin yerletirilmesi gerektiinin belirtilmesi. 6) Kemanin sol el yardimiyla sol omuz önüne dayanarak, bain sola çevrilip çenenin çenelie yerletirilmesinin ve kemanin sa omuza paralel ekilde sol omuzun devami biçiminde uzanmasinin uygulatilarak yanlilarin düzeltilmesi.

135

7) Kemanin sol el destei olmadan tainabileceinin söylenmesi. 8) Kemani sol el destei olmadan taimanin salanmasi için kemanin doru bir biçimde yerletirildiinden emin olduktan sonra sol el destei olmaksizin örencinin keman ile yürütülmesi, oturup kalkmasinin salanmasi. 9) Kemanla duruta, ayaklari yere dengeli basmanin vücudun dengeli durmasinda dolayisiyla keman çalita vücudun rahat olmasindaki etkisinin anlatilmasi. 10) Sol elin tueye dik bir biçimde konumlanmasinin gösterilmesi. 11) Baparmain, elin kemani kavrayita oluan basinçtan sorumlu

olduunun belirtilerek bu parmain, sapi fazla sikmadan doal bir kavisle konumlanmasinin salanmasi. 12) Sol el iaret parmainin tue ile temasinin ve hafifçe geriye çekilerek dip kisminda oluan çukurluun gösterilmesi. 13) Dier parmaklarin tonal konumlara uygun ve dik bir biçimde basmasinin gösterilmesi. 14) Sol elin tueye dik ekilde konumlanip baparmak, iaret parmai ve dier parmaklarin yerletirilmesinin uygulatilmasi. 15) Dirsein, tel deiikliklerinde; kalin tellerde içeri ve ince tellerde diari eklinde açisal konumlar aldiinin, bu ekilde parmaklarin tele hep dik konumlanmasinin salanildiinin belirtilmesi ve gösterilmesi. 16) Tel uygulatilmasi. Sinama Ölçme Durumlari 1) Kemani, tutu ve duru özelliklerine dikkat ederek tutunuz. 2) Kemani sol el destei olmaksizin taiyiniz. 3) Kemani tututa ayaklarin yere salam basmasinin önemini anlatiniz. 4) Sol eli tue üzerine doru bir biçimde yerletiriniz. 5) Sol el baparmain ilevini anlatiniz. 6) Sol el iaret parmainin dip kismini nasil çukurlatirabiliriz gösteriniz. 7) Parmaklar tonal konumlara uygun olarak tue üzerine nasil basmalidir gösteriniz. 8) Dirsein tellere göre konumunu gösteriniz. deiikliklerine göre sol elin ve kolun konumlanmasinin

136

1.1.3 KEMANDAN SES ÜRET 1) Yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda sa elin\ kolun konumu. 2) Keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali temel kurallar. 3) Keman akordu. 4) Kemanin temizlii. Hedef: Sa el- kol tutu\ kullanim özelliklerini keman üzerinde uygulayabilme.

Hedef Davranilar 1) Sa kolun dirsekten bükülerek yayin "la" teli üzerinde eie paralel biçimde ortada konumlanmasini salama (ekil­2, Durum1). 2) Yayin dip bölgede eie paralelliine ve di\ yan bilein iç bükey durumuna dikkat ederek konumlanmasini salama (ekil­2, Durum 2). 3) Yayin uç bölgede eie paralelliine ve iç\ yan bilein iç bükey durumuna dikkat ederek konumlanmasini salama (ekil­2, Durum 3). 4) Kemandan ses üreterek üç konumda (dip, orta, uç) kullanma. 5) Yayin dipte ve ortada kullaniminda sa dirsein sa bilekten düük olmasini salama. 6) Yayin uç kismina geldikçe iaret parmaiyla basinci dengeleme. 7) Yayin uç kismina geldikçe, serçe parmain düzlemesini salama. 8) Yayin tele göre tam kil olmasini saplama. 9) Yayin her üç konumda da (dip, orta, uç) eie paralelliini salama.

Hedef: Keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali temel kurallari kullanabilme.

137

Hedef Davranilar 1) Kemani vücuda dik bir biçimde tutmanin önemini söyleme. 2) Yayin eie paralel olarak kullanilmasinin nitelikli ses elde etmedeki önemini söyleme. 3) Teller inceldikçe yayi eie yaklatirmanin nitelikli ses elde etmedeki önemini söyleme.

Hedef: Keman akordunu kavrayabilme.

Hedef Davranilar 1) Kemanda öncelikle "la" telinin akortlandiini söyleme. 2) Akortlanmi "la" telini baz alarak "mi" telinin akortlandiini söyleme. 3) Akortlanmi "la" telini baz alarak "re" telinin akortlandiini söyleme. 4) Akortlanmi "re" telini baz alarak "sol" telinin akortlandiini söyleme.

Hedef: Kemani kullandiktan sonra temizleyebilme.

Hedef Davranilar 1) Kemanin kullanildiktan sonra temizlenmesinin önemini söyleme. 2) Kemani kullandiktan sonra temizleme.

Araç- Gereç ve Kaynaklar: Keman, ayna, ekil- 2, keman metodu, keman temizleme havlusu.

Yöntem ve Teknikler: Anlatim, gösterme, uygulama.

Öretme Örenme Durumlari 1) Kemanin doru bir ekilde tutulmasi. 2) Sa elin\ kolun öne doru uzatilarak yayin doru bir ekilde tutulmasi.

138

3) Sa elin dirsekten kirilarak "la" teli üzerinde eie paralel bir ekilde yayin orta kismi telle temas ettirilerek konumlanmasinin salanmasi. 4) Sa elin, bilein altinda ya da üstünde olmadiina ve killarin tele tam olarak yerleik olduuna dikkat çekilmesi. 5) Yay "la" teli üzerinde iken dip bölgeye gelinerek di\ yan bilein iç bükey konumunun oluturulmasi ve yine eie paralellie dikkat edilmesi. 6) Yay "la" teli üzerinde iken dip bölgeden eie paralel bir ekilde uç bölgeye gelinerek iç\ yan bilein iç bükey konumunun oluturulmasi. 7) Yayin "la" teli üzerinde üç konumda (dip, orta, uç) kullanilmasi. 8) Yayin dip ve ortada kullaniminda sa dirsein sa bilekten düük olmasi gerektiinin, bu sayede kolun doal airliinin yaya aktarildiinin anlatilmasi. 9) Yayin uç kismina gelindikçe kolun doal airliindan uzaklaildii için iaret parmai ile basincin dengelenmesi gerektiinin anlatilmasi. 10) Yay üç konumda da kullanilirken tam kil özelliine dikkat edilmesinin salanmasi. 11) Yayin üç konumunda da eie paralel olmasinin dolayisiyla düz gitmesinin ön kol, arka kol ve bilek hareketlerine bali olduunun açiklanmasi. 12) Kemanin vücuda dik, dolayisiyla yere paralel olmasinin çok önemli olduunun; eer salyangoz yüksekte tutulursa kemanin airliinin çalgicinin omzuna ve boynuna, salyangoz aaida tutulursa airliin sol ele geçeceinin ayrica yayin tue üzerine kayabileceinin açiklanmasi. 13) Yayin eie her zaman paralel olmasi gerektiinin, bunun nedenlerinin de eri oluun killarla tellerin temas yerinin ve köprüyle olan uzakliinin rasgele deimesi ve ses kalitesinin bozulmasi olduunun anlatilmasi. 14) Fiziksel kurallara göre ince tellerdeki yayin sürü noktasinin eie daha yakin oluunun nitelikli ses elde etmede önemli olduunun anlatilmasi. 15) Keman akordu yapilirken diyapazon vb. bir aletten "la" sesi alinarak ilk önce la telinin akort edilmesi gerektiinin anlatilmasi ve gösterilmesi. 16) Keman yayini, akortlanan la teli ile birlikte mi teline de sürterek tam beli duyana kadar mi telinin akortlanmasinin gösterilmesi. 17) Keman yayini, akortlanan la teli ile birlikte re teline de sürterek tam beli duyana kadar re telinin akortlanmasinin gösterilmesi.

139

18) Keman yayini, akortlanan re teli ile birlikte sol teline de sürterek tam beli duyana kadar sol telinin akortlanmasinin gösterilmesi. 19) Kemanin kullanildiktan sonra bir bez ya da havlu ile tue ve gövde kisminin temizlenmesinin enstrumanin uzun yillar kullanilmasinda önemli

olduunun, yaydan dökülen reçinenin ve parmak terlemesi nedeniyle tuenin zarar görmesinin bu ekilde önleneceinin anlatilmasi. 20) Kemanin nasil temizleneceinin gösterilmesi.

Sinama Ölçme Durumlari 1) Keman yayini "la" teli üzerine orta konumda doru bir biçimde yerletiriniz. 2) Eie paralellik ve di\ yan bilein iç bükey konumunu düünerek orta kisimdan yayin dip bölgesine geliniz. 3) Eie paralellik ve iç\ yan bilein iç bükey konumunu düünerek yayin dip bölgesinden uç bölgesine geliniz. 4) Her üç konumu (dip, orta, uç) düünerek "la" telinde yayi çekerek ve iterek olmak üzere ses üretiniz. 5) Yay orta ve dip bölümdeyken dirsek neden bilekten düük olmalidir açiklayiniz. 6) Yayin uç bölümünde basinci nasil dengeleyebiliriz? 7) Yayin her üç konumda da eie paralelliinin salanmasi nelere balidir? 8) Keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan temel kurallar nelerdir? 9) Kemani akort ediniz. 10) Keman temizlii neden ve nasil yapilmalidir?

140

Yönerge Bu araç, "Keman yayini tutu, Vücudun durumu ve çalgiyi tutu, Kemandan ses üreti" konularini örencilerin kazanip kazanmadiini ölçmek içindir. Ölçmeyi uygun bir süreç içinde eitimi aksatmayacak biçimde yapiniz. Örenci davranilarini gözlerken ünitelerin konularini kullaniniz.

1-Gözlenecek örenciyi belirleyiniz. 2-Örenciye konulari bir bütün olarak anlatiniz. 3-Örenciden konulari tekrar etmesini isteyiniz. 4-Örenciyi aaidaki davranilar bakimindan gözleyiniz. 5-Örencinin her davraniina göre düzeyini ayri ayri saptayarak dereceleme ölçeindeki uygun yere (x) iaretini koyunuz.

Gözlem araci Gözlenecek davranilar 1-Yayi kullanilmaya hazir hale ne derecede getirebiliyor? 2-Sa eli yay üzerine yerletirme ve parmaklari konumunu doru olarak ne derecede salayabiliyor? 3-Yayin keman üzerine tainmadan deiik konumlarda tutulmasi konusuyla ilgili gerekli koullari ne derecede uygulayabiliyor? 4-Duru ve tutua ilikin temel ilkeleri ne derecede uygulayabiliyor? 5-Sol el-kol tutu/kullanim özelliklerini ne derecede salayabiliyor? 6-Yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda sa elin/kolun konumunu doru bir ekilde ne ölçüde salayabiliyor? 7-Keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salaya belli bali temel kurallari ne derecede uygulayabiliyor? 8-Teorik olarak keman akordunu ne derecede biliyor? 7-Kemanin temizliini ne derecede yapabiliyor?

141

Örencinin Adi No Soyadi

Gözlenecek Davrani No'su Çok Az

Derecelendirme Ölçei

Az

Orta

yi

Çok yi

...........................................

1 2 3 4 5 6 7

142

1.2 ÜN TE 2: KEMAN ÇALMADA TEMEL LKE VE TEKN KLER

1.2.1

KEMANDA

"LA"

TEL

ÜZER NDE,

SOL

EL N

DOAL

KONUMUNDAK SESLER 1) "La, si, do diyez, re" notalarini bütün yay, üst ve alt yarida çali. 2) "Mi" notasiyla dördüncü parmak kullanimi ve sol kolun durumu. 3) "Do natürel" notasini çali ve ikinci parmain konumu. 4) Bali çali.

1.2.2

KEMANDA

"RE"

TEL

ÜZER NDE

SOL

EL N

DOAL

KONUMUNDAK SESLER 1) "Re" teline göre sa elin- kolun konumu. 2) "Re, mi, fa diyez, sol" notalarini bütün yay, üst ve alt yarida çali. 3) "La" notasiyla dördüncü parmak kullanimi ve sol elin konumu. 4) "Fa natürel" notasini çali ve ikinci parmain konumu. 5) Bali çali.

1.2.3

KEMANDA

"M "

TEL

ÜZER NDE

SOL

EL N

DOAL

KONUMUNDAK SESLER 1) "Mi" teline göre sa elin- kolun konumu. 2) "Mi, fa diyez, sol, la" notalarini bütün yay, üst ve alt yarida çali. 3) "Si" notasiyla dördüncü parmak kullanimi ve sol elin konumu. 4) "Fa natürel" notasini çali ve birinci parmain konumu. 5) Bali çali.

1.2.4 KEMANDA "SOL" TEL ÜZER NDE SOL EL N DOAL KONUMUNDAK SESLER 1) "Sol" teline göre sa elin- kolun konumu. 2) "Sol, la, si, do" notalarini bütün yay, üst ve alt yarida çali. 3) "Re" notasiyla dördüncü parmak kullanimi ve sol elin konumu. 4) Bali çali.

143

1.2 ÜN TE 2 KEMAN ÇALMADA TEMEL LKE VE TEKN KLER

1.2.1. KEMANDA "LA" TEL KONUMUNDAK SESLER

ÜZER NDE SOL EL N DOAL

1) "La, si, do diyez, re" notalarini çali. 2) "La, si, do diyez, re" notalarini bütün yay, üst ve alt yarida çali. 3) "Mi" notasiyla dördüncü parmak kullanimi ve sol kolun durumu. 4) "Do natürel" notasini çali ve ikinci parmain konumu 5) Bali çali.

Hedef: Sol eli- kolu, "la" teline göre konumlandirabilme.

Hedef Davranilar 1) Sol kolun, "la" teline göre konumlanmasini salama. 2) Sol elin, "la" teline göre yerini alan sol kola göre, tueye dik bir biçimde konumlanmasini salama. 3) Sol el baparmain geriye doru, keman sapinin alt kismindan, doal bir kaviste konumlanmasini salama. 4) Sol el iaret parmain dip kismindan tueyle temasini salama. 5) Birinci parmak "si" notasinda iken ikinci parmain birinci parmaktan mesafeli, üçüncü parmain ise ikinci parmaa bitiik ekilde konumlanmasinin "la" teline göre sol elin doal konumu olduunu söyleme. 6) Sol elin "la" teline göre doal konumunda, parmaklarin si, do diyez, re notalarina dik bir biçimde basmasini salama.

Hedef: "La" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1) "La" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 2) "La" notasi çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken, temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. Hedef: "Si" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

144

Hedef Davranilar 1) Sol el iaret parmaini dip kismindan tueyle temas ettirme. 2) Sol el iaret parmainin tueye dik bir biçimde basmasini salama. 3) salama. 4) "Si" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 5) "Si" notasi çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken, temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 6) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "la, si" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma. kinci ve üçüncü parmain tele basmaya hazir bir ekilde beklemesini

Hedef: Do diyez notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1) Sol el iaret parmainin ikinci üçüncü ve dördüncü parmaklarin kullaniminda sürekli basili olmasi gerektiini söyleme. 2) Üçüncü ve dördüncü parmain tele basmaya hazir bir ekilde beklemesini salama. 3) "Do diyez" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 4) "Do diyez" notasi çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 5) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "la, si, do diyez" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: "Re" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1) "Re" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma.

145

2) "Re" notasi çekerek ve iterek bütün yay,üst yari ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 3) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "la, si, do diyez, re" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: "La" teline göre dördüncü parmai kullanabilme.

Hedef Davranilar 1) "La" teline göre sol elin- kolun konumlanmasini salama. 2) "La" teline göre sol elin doal konumunda birinci, ikinci ve üçüncü parmaklarin dik bir biçimde basmasini salama. 3) Dördüncü parmak ile "la" telinde "mi" notasinin elde edileceini söyleme. 4) Dördüncü parmain, elin doal konumunda üçüncü parmaa mesafeli olmasi gerektiini söyleme. 5) Dördüncü parmain dik basmasi için dirsei diariya çikarma. 6) Sol elin her zaman tueye dik konumlanmasi gerektiini söyleme. 7) "Mi" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yarida ve alt yarida çalma. 8) Mi" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yarida ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 9) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "la, si, do diyez,re,mi" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: Do natürel notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1) Sol elin doal konumunu salama. 2) Do natürel notasinin birinci parmain bitiiinde olduunu söyleme. 3) Do natürel notasina ikinci parmakla dik bir biçimde basma. 4) Do natürel notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma.

146

5) Do natürel notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 6) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "la, si, do natürel,re,mi" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: "La, si, do diyez, do natürel, re, mi notalarini bali çalabilme.

Hedef Davranilar 1) "La, si" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 2) "Si, do diyez" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 3) "Si, do natürel" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 4) "Do diyez, re" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 5) "Do natürel, re" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 6) "Re, mi" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 7) "La" telini kapsayan iki bali etüdü doru biçimde çalma.

Araç Gereç ve Kaynaklar: Keman metodu, ayna.

Yöntem ve Teknikler: Anlatim, gösterme, uygulama.

Öretme Örenme Durumlari 1) Kemanin sol omuz önüne yerletirilerek, bain sol omuza hafifçe çevrilip yine sol omuzun uzantisi eklinde tutulmasi. 2) Sa elin topuk üzerine doru ekilde yerletirilerek keman yayinin tutulmasi. 3) Sol elin "la" teline göre konumlanmasi için sol kolun açisinin "la" teline göre salanmasi. 4) "La" teline göre konumlanan sol elin tueye dik bir biçimde konumlanmasi. 5) Birinci parmain tueyle temasinin salanarak ikinci ve üçüncü parmaklarin bitiik fakat birinci parmaa mesafeli ve dik bir biçimde

konumlanmasinin salanmasi.

147

6) Parmaklarin "la" teline göre salanan bu konumunun doal konum olduu ve birinci parmaa "si", ikinci parmaa "do diyez", üçüncü parmaa "re" notalarinin geldiinin söylenmesi. 7) "Si, do diyez, re" notalarina dik bir biçimde basilmasinin gösterilmesi. 8) "Si, do diyez, re" notalarina dik bir biçimde basilmasinin uygulatilmasi. 9) "La" notasinin örenci tarafindan, bütün yay,üst yari ve alt yarida çekerek ve iterek,temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 10) Sol el iaret parmainin dip kismindan tueyle temasinin salanarak "si" notasina dik bir biçimde basilmasinin gösterilmesi. 11) Sol el iaret parmainin dip kismindan tueyle temasinin salanarak "si" notasina dik bir biçimde basilmasinin uygulatilmasi. 12) Birinci parmak "si" notasindayken dier çalici parmaklarin tele basmaya hazir, ikinci parmain birinci parmaa mesafeli üçüncü parmain ikinci parmaa bitiik ekilde yani sol elin "la" teline göre doal konumunda beklemesinin salanmasi. 13) "Si" notasinin, bütün yay, üst yari ve alt yarida çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 14) Birinci parmain dier çalici parmaklar basarken her zaman basili konumda olmasi gerektiinin söylenmesi. 15) "La, si" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 16) "La, si" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi. 17) kinci parmain dik ve birinci parmaa mesafeli bir biçimde basilmasinin gösterilmesi ve bu notanin do diyez notasi olduunun belirtilmesi. 18) kinci parmain dik ve birinci parmaa mesafeli bir biçimde basilmasinin uygulatilmasi. 19) Üçüncü parmain tele basmaya hazir bir ekilde beklemesi gerektii tekrar hatirlatilarak "do diyez" notasinin, bütün yay, üst yari ve alt yarida, çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin

salanmasi.

148

20) "La, si, do diyez" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 21) "La, si, do diyez" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi 22) Üçüncü parmain dik ve ikinci parmaa bitiik bir biçimde basildiinda "re" notasinin elde edileceinin söylenmesi ve gösterilmesi. 23) "Re" notasinin, bütün yay, üst yari ve alt yarida, çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 24) "La, si, do diyez, re" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 25) "La, si, do diyez, re" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi 26) Dördüncü parmain, sol elin la teline göre doal konumunda üçüncü parmaa mesafeli bir ekilde yer aldiinda "mi" notasinin elde edileceinin söylenmesi ve gösterilmesi. 27) Dier her notayi olduu gibi "mi" notasini elde ederken de parmain dik bir biçimde basmasi gerektiinin söylenmesi ve gösterilmesi. 28) Dördüncü parmain dik bir biçimde basmasi için dirsein hafifçe diari çikarilmasi gerektiinin söylenmesi ve uygulatilmasi. 29) "Mi" notasinin, bütün yay, üst yari ve alt yarida, çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 30) "La, si, do diyez, re, mi" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 31) "La, si, do diyez, re, mi" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi 32) Sol elin doal konumunun salanarak "do natürel" notasinin birinci parmain bitiiinde olduunun söylenmesi ve gösterilmesi. 33) kinci parmakla do natürel notasina dik bir biçimde basmanin salanmasi. 34) "Do natürel" notasinin, bütün yay çekerek,üst yari ve alt yarida, çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi.

149

35) "La, si, do natürel, re, mi" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi 36) Bali çalmada her zaman ba sonuna daha büyük yay birakilmasi gerektiinin söylenmesi. 37) "La, si" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 38) "La, si" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 39) "Si, do diyez" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 40) "Si, do diyez" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 41) "Si, do natürel" notalarinin bütün yay, üst yari , alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 42) "Si, do natürel" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 43) "Do diyez, re" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 44) "Do diyez, re" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 45) "Do natürel, re" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 46) "Do natürel, re" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 47) "Re, mi" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi.

150

48) "Re, mi" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 49) "La" telini kapsayan iki bali bir etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 50) "La" telini kapsayan iki bali bir etüdün örenci tarafindan çalinmasi, varsa yanlilarin düzeltilmesi.

Sinama Ölçme Durumlari 1) Kemani ve yayi doru ekilde tutarak sol kolun "la" teline göre olan konumunu salayiniz. 2) Sol el "la" teline göre konumlanmi durumdayken, elin doal konumunda birinci, ikinci ve üçüncü parmaklara hangi notalar gelmektedir? 3) "La" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yarida ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 4) "Si" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 5) "Do diyez" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 6) "Re" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 7) Dördüncü parmain "mi" notasina dik bir biçimde basmasi için sol kolun almasi gereken konumu anlatiniz. 8) "Mi" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 9) "Do natürel" notasini çekerek ve iterek bütün yay,üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 10) Bali çalita, yayin notalara bölünüünü açiklayiniz. 11) "La, si- si, do diyez- si, do natürel- do diyez, re- do natürel, re- re, mi" notalarini bütün yay, üst yari ve alt yarida bali çaliniz. 12) "La" telini kapsayan etüdü çaliniz.

151

1.2.2.

KEMANDA

"RE"

TEL

ÜZER NDE

SOL

EL N

DOAL

KONUMUNDAK SESLER 1) "Re" teline göre sa elin- kolun konumu. 2) "Re, mi, fa diyez, sol" notalarini bütün yay, üst ve alt yarida çali. 3) "La" notasiyla dördüncü parmak kullanimi ve sol elin konumu. 4) "Fa natürel" notasini çali ve ikinci parmain konumu. 5) Bali çali.

Hedef: Sol eli- kolu, "re" teline göre konumlandirabilme

Hedef Davranilar 1) Sol kolun, "re" teline göre konumlanmasini salama. 2) Sol elin, "re" teline göre yerini alan sol kola göre, tueye dik bir biçimde konumlanmasini salama. 3) Sol elin "la" telindeki doal konumunu "re" telinde de salama.

Hedef: "Re" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1) "Re" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 2) "Re" notasi çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken, temel sa el sol el davranilarina özen gösterme.

Hedef: "Mi" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

152

Hedef Davranilar 1) Sol el iaret parmaini dip kismindan tueyle temas ettirme. 2) Sol el iaret parmainin tueye dik bir biçimde basmasini salama. 3) salama. 4) "Mi" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 5) "Mi" notasi çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken, temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 6) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "re, mi" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma. kinci ve üçüncü parmain tele basmaya hazir bir ekilde beklemesini

Hedef: Fa diyez notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1) Sol el iaret parmainin ikinci üçüncü ve dördüncü parmaklarin kullaniminda sürekli basili olmasi gerektiini söyleme. 2) Üçüncü ve dördüncü parmain tele basmaya hazir bir ekilde beklemesini salama. 3) "Fa diyez" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 4) "Fa diyez" notasi çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 5) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "re, mi, fa diyez" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: "Sol" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

153

Hedef Davranilar 1) "Sol" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 2) "Sol" notasi çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 3) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "re, mi, fa diyez, sol" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: "La" teline göre dördüncü parmai kullanabilme.

Hedef Davranilar 1) "Re" teline göre sol elin- kolun konumlanmasini salama. 2) "Re" teline göre sol elin doal konumunda birinci, ikinci ve üçüncü parmaklarin dik bir biçimde basmasini salama. 3) Dördüncü parmak ile "re" telinde "la" notasinin elde edileceini söyleme. 4) Dördüncü parmain, elin doal konumunda üçüncü parmaa mesafeli olmasi gerektiini söyleme. 5) Dördüncü parmain dik basmasi için dirsei diariya çikarma. 6) Sol elin her zaman tueye dik konumlanmasi gerektiini söyleme. 7) "La" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yarida ve alt yarida çalma. 8) "La" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yarida ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 9) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "re, mi, fa diyez, sol, la" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: Fa natürel notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1) Sol elin doal konumunu salama. 2) Fa natürel notasinin birinci parmain bitiiinde olduunu söyleme. 3) Fa natürel notasina ikinci parmakla dik bir biçimde basma. 4) Fa natürel notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma.

154

5) Fa natürel notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 6) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "re, mi, fa natürel,sol, la" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: "Re, mi, fa diyez, fa natürel, sol, la notalarini bali çalabilme.

Hedef Davranilar 1) "Re, mi" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 2) "Mi, fa diyez" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 3) "Mi, fa natürel" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 4) "Fa diyez, sol" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 5) "Fa natürel, sol" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 6) "Sol, la" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 7) "Re" telini kapsayan iki bali etüdü doru biçimde çalma.

Araç Gereç ve Kaynaklar: Keman metodu, ayna.

Yöntem ve Teknikler: Anlatim, gösterme, uygulama.

Öretme Örenme Durumlari 1) Kemanin sol omuz önüne yerletirilerek, bain sol omuza hafifçe çevrilip yine sol omuzun uzantisi eklinde tutulmasi. 2) Sa elin topuk üzerine doru ekilde yerletirilerek keman yayinin tutulmasi. 3) Sol elin "re" teline göre konumlanmasi için sol kolun açisinin "re" teline göre salanmasi. 4) "Re" teline göre konumlanan sol elin tueye dik bir biçimde konumlanmasi.

155

5) Parmaklarin "la teline göre salanan doal konumunun "re" teline göre de salanmasi ve birinci parmaa "mi", ikinci parmaa "fa diyez", üçüncü parmaa "sol" notalarinin geldiinin söylenmesi. 6) "Mi, fa diyez, sol" notalarina dik bir biçimde basilmasinin gösterilmesi. 7) "Mi, fa diyez, sol" notalarina dik bir biçimde basilmasinin uygulatilmasi. 8) "Re" notasinin örenci tarafindan, bütün yay, üst yari ve alt yarida çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 9) Sol el iaret parmainin dip kismindan tueyle temasinin salanarak "mi" notasina dik bir biçimde basilmasinin gösterilmesi. 10) Sol el iaret parmainin dip kismindan tueyle temasinin salanarak "mi" notasina dik bir biçimde basilmasinin uygulatilmasi. 11) Birinci parmak "mi" notasindayken dier çalici parmaklarin tele basmaya hazir, ikinci parmain birinci parmaa mesafeli üçüncü parmain ikinci parmaa bitiik ekilde yani sol elin "re" teline göre doal konumunda beklemesinin salanmasi. 12) "Mi" notasinin, bütün yay, üst yari ve alt yarida çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 13) Birinci parmain dier çalici parmaklar basarken her zaman basili konumda olmasi gerektiinin söylenmesi. 14) "Re, mi" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 15) "Re, mi" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi. 16) kinci parmain dik ve birinci parmaa mesafeli bir biçimde basilmasinin gösterilmesi ve bu notanin fa diyez notasi olduunun belirtilmesi. 17) kinci parmain dik ve birinci parmaa mesafeli bir biçimde basilmasinin uygulatilmasi. 18) Üçüncü parmain tele basmaya hazir bir ekilde beklemesi gerektii tekrar hatirlatilarak "fa diyez" notasinin, bütün yay, üst yari ve alt yarida, çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin

salanmasi.

156

19) "Re, mi, fa diyez" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 20) "Re, mi, fa diyez" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi 21) Üçüncü parmain dik ve ikinci parmaa bitiik bir biçimde basildiinda "sol" notasinin elde edileceinin söylenmesi ve gösterilmesi. 22) "Sol" notasinin, bütün yay, üst yari ve alt yarida, çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 23) "Re, mi, fa diyez, sol" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 24) "Re, mi, fa diyez, sol" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi 25) Dördüncü parmain, sol elin re teline göre doal konumunda üçüncü parmaa mesafeli bir ekilde yer aldiinda "la" notasinin elde edileceinin söylenmesi ve gösterilmesi. 26) Dier her notayi olduu gibi "la" notasini elde ederken de parmain dik bir biçimde basmasi gerektiinin söylenmesi ve gösterilmesi. 27) Dördüncü parmain dik bir biçimde basmasi için dirsein hafifçe diari çikarilmasi gerektiinin söylenmesi ve uygulatilmasi. 28) "La" notasinin, bütün yay, üst yari ve alt yarida, çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 29) "Re, mi, fa diyez, sol, la" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 30) "Re, mi, fa diyez, sol, la" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi 31) Sol elin doal konumunun salanarak "fa natürel" notasinin birinci parmain bitiiinde olduunun söylenmesi ve gösterilmesi. 32) kinci parmakla fa natürel notasina dik bir biçimde basmanin salanmasi. 33) "Fa natürel" notasinin, bütün yay çekerek, üst yari ve alt yarida, çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi.

157

34) "Re, mi, fa natürel, sol, la" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi 35) Bali çalmada her zaman ba sonuna daha büyük yay birakilmasi gerektiinin söylenmesi. 36) "Re, mi" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 37) "Re, mi" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 38) "Mi, fa diyez" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 39) "Mi, fa diyez" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 40) "Mi, fa natürel" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 41) "Mi, fa natürel" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 42) "Fa diyez, sol" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 43) "Fa diyez, sol" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 44) "Fa natürel, sol" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 45) "Fa natürel, sol" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 46) "Sol, la" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi.

158

47) "Sol, la" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 48) "Re" telini kapsayan iki bali bir etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 49) "Re" telini kapsayan iki bali bir etüdün örenci tarafindan çalinmasi, varsa yanlilarin düzeltilmesi.

Sinama Ölçme Durumlari 1) Kemani ve yayi doru ekilde tutarak sol kolun "re" teline göre olan konumunu salayiniz. 2) Sol el "re" teline göre konumlanmi durumdayken, elin doal konumunda birinci, ikinci ve üçüncü parmaklara hangi notalar gelmektedir? 3) "Re" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yarida ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 4) "Mi" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 5) "Fa diyez" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 6) "Sol" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 7) Dördüncü parmain "la" notasina dik bir biçimde basmasi için sol kolun almasi gereken konumu anlatiniz. 8) "La" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 9) "Fa natürel" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 10) Bali çalita, yayin notalara bölünüünü açiklayiniz. 11) "Re- mi, mi- fa diyez, mi- fa natürel, fa diyez- sol, fa natürel- sol, sol- la" notalarini bütün yay, üst yari ve alt yarida bali çaliniz. 12) "Re" telini kapsayan etüdü çaliniz. 13) "La ve re" telini kapsayan etüdü çaliniz.

159

1.2.3

KEMANDA

"M "

TEL

ÜZER NDE

SOL

EL N

DOAL

KONUMUNDAK SESLER 1) "Mi" teline göre sa elin- kolun konumu. 2) "Mi, fa diyez, sol diyez, la" notalarini bütün yay, üst ve alt yarida çali. 3) "Si" notasiyla dördüncü parmak kullanimi ve sol elin konumu. 4) "Fa natürel, sol natürel" notalarini çali ve sol elin konumu. 5) Bali çali.

Hedef: Sol eli- kolu, "sol" teline göre konumlandirabilme

Hedef Davranilar 1) Sol kolun, "mi" teline göre konumlanmasini salama. 2) Sol elin, "mi" teline göre yerini alan sol kola göre, tueye dik bir biçimde konumlanmasini salama. 3) Sol elin "la" teli ve "re" telindeki doal konumunu "mi" telinde de salama.

Hedef: "Mi" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1) "Mi" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 2) "Mi" notasi çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken, temel sa el sol el davranilarina özen gösterme.

Hedef: "Fa diyez" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1. Sol el iaret parmaini dip kismindan tueyle temas ettirme. 2. Sol el iaret parmainin tueye dik bir biçimde basmasini salama. 3. salama. kinci ve üçüncü parmain tele basmaya hazir bir ekilde beklemesini

160

4. "Fa diyez" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 5. "Fa diyez" notasi çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken, temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 6. Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "mi, fa diyez" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: Sol diyez notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1) Sol el iaret parmainin ikinci üçüncü ve dördüncü parmaklarin kullaniminda sürekli basili olmasi gerektiini söyleme. 2) Üçüncü ve dördüncü parmain tele basmaya hazir bir ekilde beklemesini salama. 3) "Sol diyez" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 4) "Sol diyez" notasi çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 5) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "mi, fa diyez, sol diyez" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: "La" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1) "La" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 2) "La" notasi çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 3) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "mi, fa diyez, sol diyez, la" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: "Sol" teline göre dördüncü parmai kullanabilme. Hedef Davranilar

161

1) "Sol" teline göre sol elin- kolun konumlanmasini salama. 2) "Sol" teline göre sol elin doal konumunda birinci, ikinci ve üçüncü parmaklarin dik bir biçimde basmasini salama. 3) Dördüncü parmak ile "mi" telinde "si" notasinin elde edileceini söyleme. 4) Dördüncü parmain, elin doal konumunda üçüncü parmaa mesafeli olmasi gerektiini söyleme. 5) Dördüncü parmain dik basmasi için dirsei diariya çikarma. 6) Sol elin her zaman tueye dik konumlanmasi gerektiini söyleme. 7) "Si" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yarida ve alt yarida çalma. 8) "Si" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yarida ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 9) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "mi, fa diyez, sol diyez, la, si" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: Fa natürel ve sol natürel notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1) Sol elin doal konumunu salama. 2) Fa natürel notasi için iaret parmaini geri çekmek gerektiini söyleme. 3) Fa natürel notasina birinci parmakla basma. 4) Fa natürel notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 5) Fa natürel notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 6) Sol natürel notasi için sol el doal konumdayken ikinci parmain birinci parmaa bitiik ekilde basilmasi gerektiini söyleme. 7) Sol natürel notasina ikinci parmakla dik bir biçimde basma. 8) Sol natürel notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma.

162

9) Sol natürel notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 10) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "mi, fa diyez, fa natürel, sol diyez, sol natürel, la, si" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: "Mi, fa diyez, fa natürel, sol diyez, sol natürel, la, si" notalarini bali çalabilme.

Hedef Davranilar 1) "Mi, fa diyez" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 2) "Mi, fa natürel" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 3) "Fa diyez , sol diyez" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 4) "Fa natürel, sol diyez" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 5) "Sol diyez, la" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 6) "Sol natürel, la" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 7) "La, si" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 8) "Mi" telini kapsayan iki bali etüdü doru biçimde çalma.

Araç Gereç ve Kaynaklar: Keman metodu, ayna.

Yöntem ve Teknikler: Anlatim, gösterme, uygulama.

Öretme Örenme Durumlari 1) Kemanin sol omuz önüne yerletirilerek, bain sol omuza hafifçe çevrilip yine sol omuzun uzantisi eklinde tutulmasi. 2) Sa elin topuk üzerine doru ekilde yerletirilerek keman yayinin tutulmasi. 3) Sol elin "mi" teline göre konumlanmasi için sol kolun açisinin "mi" teline göre salanmasi. 4) "Mi" teline göre konumlanan sol elin tueye dik bir biçimde konumlanmasi.

163

5) Parmaklarin "la" ve "re" teline göre salanan doal konumunun "sol" teline göre de salanmasi ve birinci parmaa "la", ikinci parmaa "si", üçüncü parmaa "do" notalarinin geldiinin söylenmesi. 6) "La, si, do" notalarina dik bir biçimde basilmasinin gösterilmesi. 7) "La, si, do" notalarina dik bir biçimde basilmasinin uygulatilmasi. 8) "Sol" notasinin örenci tarafindan, bütün yay, üst yari ve alt yarida çekerek ve iterek,temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 9) Sol el iaret parmainin dip kismindan tueyle temasinin salanarak "la" notasina dik bir biçimde basilmasinin gösterilmesi. 10) Sol el iaret parmainin dip kismindan tueyle temasinin salanarak "la" notasina dik bir biçimde basilmasinin uygulatilmasi. 11) Birinci parmak "la" notasindayken dier çalici parmaklarin tele basmaya hazir, ikinci parmain birinci parmaa mesafeli üçüncü parmain ikinci parmaa bitiik ekilde yani sol elin "sol" teline göre doal konumunda beklemesinin salanmasi. 12) "La" notasinin, bütün yay, üst yari ve alt yarida çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 13) Birinci parmain dier çalici parmaklar basarken her zaman basili konumda olmasi gerektiinin söylenmesi. 14) "Sol, la" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 15) "Sol, la" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi. 16) kinci parmain dik ve birinci parmaa mesafeli bir biçimde basilmasinin gösterilmesi ve bu notanin si notasi olduunun belirtilmesi. 17) kinci parmain dik ve birinci parmaa mesafeli bir biçimde basilmasinin uygulatilmasi. 18) Üçüncü parmain tele basmaya hazir bir ekilde beklemesi gerektii tekrar hatirlatilarak "si" notasinin, bütün yay, üst yari ve alt yarida, çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi.

164

19) "Sol, la, si" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 20) "Sol, la, si" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi 21) Üçüncü parmain dik ve ikinci parmaa bitiik bir biçimde basildiinda "do" notasinin elde edileceinin söylenmesi ve gösterilmesi. 22) "Do" notasinin, bütün yay, üst yari ve alt yarida, çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 23) "Sol, la, si, do" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 24) "Sol, la, si, do" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi 25) Dördüncü parmain, sol elin sol teline göre doal konumunda üçüncü parmaa mesafeli bir ekilde yer aldiinda "re" notasinin elde edileceinin söylenmesi ve gösterilmesi. 26) Dier her notayi olduu gibi "re" notasini elde ederken de parmain dik bir biçimde basmasi gerektiinin söylenmesi ve gösterilmesi. 27) Dördüncü parmain dik bir biçimde basmasi için dirsein hafifçe diari çikarilmasi gerektiinin söylenmesi ve uygulatilmasi. 28) "Re" notasinin, bütün yay, üst yari ve alt yarida, çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 29) "Sol, la, si, do, re" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 30) "Sol, la, si, do, re" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi 31) Sol elin doal konumunun salanarak "si bemol" notasinin birinci parmain bitiiinde olduunun söylenmesi ve gösterilmesi. 32) kinci parmakla si bemol notasina dik bir biçimde basmanin salanmasi. 33) "Si bemol" notasinin, bütün yay çekerek, üst yari ve alt yarida, çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin

salanmasi.

165

34) "Sol, la, si bemol, do, re" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi 35) Bali çalmada her zaman ba sonuna daha büyük yay birakilmasi gerektiinin söylenmesi. 36) "Sol, la" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 37) "Sol, la" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 38) "La, si" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 39) "La, si" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde

çalinmasinin salanmasi. 40) "La, si bemol" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 41) "La, si bemol" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 42) "Si, do" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 43) "Si, do" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 44) "Si bemol, do" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 45) "Si bemol, sol" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 46) "Do, re" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi.

166

47) "Do, re" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 48) "Sol" telini kapsayan iki bali bir etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 49) "Sol" telini kapsayan iki bali bir etüdün örenci tarafindan çalinmasi, varsa yanlilarin düzeltilmesi. Sinama Ölçme Durumlari 1) Kemani ve yayi doru ekilde tutarak sol kolun "sol" teline göre olan konumunu salayiniz. 2) Sol el "sol" teline göre konumlanmi durumdayken, elin doal konumunda birinci, ikinci ve üçüncü parmaklara hangi notalar gelmektedir? 3) "Sol" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yarida ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 4) "La" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 5) "Si" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 6) "Do" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 7) Dördüncü parmain "re" notasina dik bir biçimde basmasi için sol kolun almasi gereken konumu anlatiniz. 8) "Re" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 9) "Si bemol" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 10) Bali çalita, yayin notalara bölünüünü açiklayiniz. 11) "Sol- la, la- si, la- si bemol, si- do, si bemol- do, do- re" notalarini bütün yay, üst yari ve alt yarida bali çaliniz. 12) Sol" telini kapsayan etüdü çaliniz. 13) "La, re ve sol" telini kapsayan etüdü çaliniz.

167

1.2.4

KEMANDA

"SOL"

TEL

ÜZER NDE

SOL

EL N

DOAL

KONUMUNDAK SESLER 1) "Sol" teline göre sa elin- kolun konumu. 2) "Sol, la, si, do" notalarini bütün yay, üst ve alt yarida çali. 3) "Re" notasiyla dördüncü parmak kullanimi ve sol elin konumu. 4) "Si bemol" notasini çali ve sol elin konumu. 5) Bali çali.

Hedef: Sol eli- kolu, "sol" teline göre konumlandirabilme

Hedef Davranilar 1) Sol kolun, "sol" teline göre konumlanmasini salama. 2) Sol elin, "sol" teline göre yerini alan sol kola göre, tueye dik bir biçimde konumlanmasini salama. 3) Sol elin "la" teli ve "re" telindeki doal konumunu "sol" telinde de salama.

Hedef: "Sol" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1) "Sol" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 2) "Sol" notasi çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken, temel sa el sol el davranilarina özen gösterme.

Hedef: "La" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1. Sol el iaret parmaini dip kismindan tueyle temas ettirme. 2. Sol el iaret parmainin tueye dik bir biçimde basmasini salama.

168

3. salama.

kinci ve üçüncü parmain tele basmaya hazir bir ekilde beklemesini

4. "La" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 5. "La" notasi çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken, temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 6. Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "sol, la" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: Si notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1) Sol el iaret parmainin ikinci üçüncü ve dördüncü parmaklarin kullaniminda sürekli basili olmasi gerektiini söyleme. 2) Üçüncü ve dördüncü parmain tele basmaya hazir bir ekilde beklemesini salama. 3) "Si" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 4) "Si" notasi çekerek ve iterek bütün yay,üst yari ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 5) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "sol, la, si" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: "Do" notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1) "Do" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 2) "Do" notasi çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 3) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "sol, la, si, do" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: "Sol" teline göre dördüncü parmai kullanabilme.

169

Hedef Davranilar 1) "Sol" teline göre sol elin- kolun konumlanmasini salama. 2) "Sol" teline göre sol elin doal konumunda birinci, ikinci ve üçüncü parmaklarin dik bir biçimde basmasini salama. 3) Dördüncü parmak ile "sol" telinde "re" notasinin elde edileceini söyleme. 4) Dördüncü parmain, elin doal konumunda üçüncü parmaa mesafeli olmasi gerektiini söyleme. 5) Dördüncü parmain dik basmasi için dirsei diariya çikarma. 6) Sol elin her zaman tueye dik konumlanmasi gerektiini söyleme. 7) "Re" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yarida ve alt yarida çalma. 8) "Re" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yarida ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 9) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "sol, la, si, do, re" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: Si bemol notasini bütün yay, üst yari ve alt yarida çalabilme.

Hedef Davranilar 1) Sol elin doal konumunu salama. 2) Si bemol notasinin birinci parmain bitiiinde olduunu söyleme. 3) Si bemol notasina ikinci parmakla dik bir biçimde basma. 4) Si bemol notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalma. 5) Si bemol notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida çalinirken temel sa el sol el davranilarina özen gösterme. 6) Bütün yay, üst yari ve alt yariyi kapsayan; "sol, la, si bemol, do, re" notalarindan olumu etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: "Sol, la, si, si bemol, do, re notalarini bali çalabilme.

170

Hedef Davranilar 1) "Sol, la" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 2) "La, si" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 3) "La, si bemol" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 4) "Si, do" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 5) "Si bemol, do" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 6) "Do, re" notalarini çekerek ve iterek bütün yay bali çalma. 7) "Sol" telini kapsayan iki bali etüdü doru biçimde çalma.

Araç Gereç ve Kaynaklar: Keman metodu, ayna.

Yöntem ve Teknikler: Anlatim, gösterme, uygulama.

Öretme Örenme Durumlari 1) Kemanin sol omuz önüne yerletirilerek, bain sol omuza hafifçe çevrilip yine sol omuzun uzantisi eklinde tutulmasi. 2) Sa elin topuk üzerine doru ekilde yerletirilerek keman yayinin tutulmasi. 3) Sol elin "sol" teline göre konumlanmasi için sol kolun açisinin "sol" teline göre salanmasi. 4) "Sol" teline göre konumlanan sol elin tueye dik bir biçimde konumlanmasi. 5) Parmaklarin "la" ve "re" teline göre salanan doal konumunun "sol" teline göre de salanmasi ve birinci parmaa "la", ikinci parmaa "si", üçüncü parmaa "do" notalarinin geldiinin söylenmesi. 6) "La, si, do" notalarina dik bir biçimde basilmasinin gösterilmesi. 7) "La, si, do" notalarina dik bir biçimde basilmasinin uygulatilmasi. 8) "Sol" notasinin örenci tarafindan, bütün yay, üst yari ve alt yarida çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 9) Sol el iaret parmainin dip kismindan tueyle temasinin salanarak "la" notasina dik bir biçimde basilmasinin gösterilmesi.

171

10) Sol el iaret parmainin dip kismindan tueyle temasinin salanarak "la" notasina dik bir biçimde basilmasinin uygulatilmasi. 11) Birinci parmak "la" notasindayken dier çalici parmaklarin tele basmaya hazir, ikinci parmain birinci parmaa mesafeli üçüncü parmain ikinci parmaa bitiik ekilde yani sol elin "sol" teline göre doal konumunda beklemesinin salanmasi. 12) "La" notasinin, bütün yay, üst yari ve alt yarida çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 13) Birinci parmain dier çalici parmaklar basarken her zaman basili konumda olmasi gerektiinin söylenmesi. 14) "Sol, la" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 15) "Sol, la" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi. 16) kinci parmain dik ve birinci parmaa mesafeli bir biçimde basilmasinin gösterilmesi ve bu notanin si notasi olduunun belirtilmesi. 17) kinci parmain dik ve birinci parmaa mesafeli bir biçimde basilmasinin uygulatilmasi. 18) Üçüncü parmain tele basmaya hazir bir ekilde beklemesi gerektii tekrar hatirlatilarak "si" notasinin, bütün yay, üst yari ve alt yarida, çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 19) "Sol, la, si" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 20) "Sol, la, si" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi 21) Üçüncü parmain dik ve ikinci parmaa bitiik bir biçimde basildiinda "do" notasinin elde edileceinin söylenmesi ve gösterilmesi. 22) "Do" notasinin, bütün yay, üst yari ve alt yarida, çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 23) "Sol, la, si, do" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün öretmen tarafindan çalinmasi.

172

24) "Sol, la, si, do" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi 25) Dördüncü parmain, sol elin sol teline göre doal konumunda üçüncü parmaa mesafeli bir ekilde yer aldiinda "re" notasinin elde edileceinin söylenmesi ve gösterilmesi. 26) Dier her notayi olduu gibi "re" notasini elde ederken de parmain dik bir biçimde basmasi gerektiinin söylenmesi ve gösterilmesi. 27) Dördüncü parmain dik bir biçimde basmasi için dirsein hafifçe diari çikarilmasi gerektiinin söylenmesi ve uygulatilmasi. 28) "Re" notasinin, bütün yay, üst yari ve alt yarida, çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 29) "Sol, la, si, do, re" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 30) "Sol, la, si, do, re" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi 31) Sol elin doal konumunun salanarak "si bemol" notasinin birinci parmain bitiiinde olduunun söylenmesi ve gösterilmesi. 32) kinci parmakla si bemol notasina dik bir biçimde basmanin salanmasi. 33) "Si bemol" notasinin, bütün yay çekerek, üst yari ve alt yarida, çekerek ve iterek, temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin

salanmasi. 34) "Sol, la, si bemol, do, re" notalarini içeren, bütün yay, üst ve alt yariyi kapsayan etüdün örenci tarafindan çalinmasi ve varsa yanlilarin düzeltilmesi 35) Bali çalmada her zaman ba sonuna daha büyük yay birakilmasi gerektiinin söylenmesi. 36) "Sol, la" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 37) "Sol, la" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 38) "La, si" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi.

173

39) "La, si" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde

çalinmasinin salanmasi. 40) "La, si bemol" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 41) "La, si bemol" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 42) "Si, do" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 43) "Si, do" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 44) "Si bemol, do" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 45) "Si bemol, sol" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 46) "Do, re" notalarinin bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinmasi. 47) "Do, re" notalari bütün yay, üst yari, alt yarida çekerek ve iterek bali biçimde çalinirken; temel sa el sol el davranilarina özen gösterecek ekilde çalinmasinin salanmasi. 48) "Sol" telini kapsayan iki bali bir etüdün öretmen tarafindan çalinmasi. 49) "Sol" telini kapsayan iki bali bir etüdün örenci tarafindan çalinmasi, varsa yanlilarin düzeltilmesi.

174

Sinama Ölçme Durumlari 1) Kemani ve yayi doru ekilde tutarak sol kolun "sol" teline göre olan konumunu salayiniz. 2) Sol el "sol" teline göre konumlanmi durumdayken, elin doal konumunda birinci, ikinci ve üçüncü parmaklara hangi notalar gelmektedir? 3) "Sol" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yarida ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 4) "La" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 5) "Si" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 6) "Do" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 7) Dördüncü parmain "re" notasina dik bir biçimde basmasi için sol kolun almasi gereken konumu anlatiniz. 8) "Re" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 9) "Si bemol" notasini çekerek ve iterek bütün yay, üst yari ve alt yarida, temel sa el sol el davranilarina özen göstererek çaliniz. 10) Bali çalita, yayin notalara bölünüünü açiklayiniz. 11) "Sol- la, la- si, la- si bemol, si- do, si bemol- do, do- re" notalarini bütün yay, üst yari ve alt yarida bali çaliniz. 12) Sol" telini kapsayan etüdü çaliniz. 13) "La, re ve sol" telini kapsayan etüdü çaliniz.

175

Yönerge Bu araç, "Kemanda la, re, mi, sol telleri üzerindeki notalari çali" konularinin davranilarini örencilerin kazanip kazanmadiini ölçmek içindir. Ölçmeyi uygun bir süreç içinde eitimi aksatmayacak biçimde yapiniz. Örenci davranilarini gözlerken ünitelerin konularini kullaniniz. 1- Gözlenecek örenciyi belirleyiniz. 2- Örenciye konulari bir bütün olarak anlatiniz. 3- Örenciden konulari tekrar etmesini isteyiniz. 4- Örenciyi aaidaki davranilar açisindan gözleyiniz. 5- Örencinin her davraniina göre düzeyini ayri ayri saptayarak dereceleme ölçeindeki uygun yere (x) iaretini koyunuz.

Gözlem araci Gözlenecek davranilar 1- "La,si,do diyez,re" notalarini bütün yay üst yari ve alt yarida ne derecede çaliyor? 2- "Re,mi,fa diyez,sol" notalarini bütün yay üst yari ve alt yarida ne derecede çaliyor? 3- "Mi, fa diyez,sol,la" notalarini bütün yay üst yari ve alt yarida ne derecede çaliyor? 4- "Sol,la,si,do" notalarini bütün yay üst yari ve alt yarida ne derecede çaliyor? 5- Tellere göre sol elin/kolun konumunu ne derecede salayabiliyor? 6- Dördüncü parmak kullanimini ne derecede salayabiliyor? 7- Sol el iaret parmainin tueyle temasini dier çalici parmaklarin kullaniminda ne derece salayabiliyor?

176

Örencinin Adi No Soyadi

Gözlenecek Davrani No'su Çok Az

Derecelendirme Ölçei

Az

Orta

yi

Çok yi

...........................................

1 2 3 4 5 6 7

177

1.3 ÜN TE 3: KEMAN ÇALMADA TEMEL YAY TEKN KLER N UYGULAYI

1.3.1. KEMAN ÇALMADA TEMEL YAY TEKN KLER 1) "Legato" 2) "Detae"

Hedef: Keman çalmada "legato" yay tekniini kavrayabilme.

Hedef Davranilar 1) "Legato"nun tanimini söyleme. 2) Tek tel üzerinde (la teli) sol el ve sa el-kol hareketlerinin egüdümünü salama. 3) "Legato" teknii için yayin basincini dengeleme. 4) "Legato" teknii için yayin uzunluunu ayarlama. 5) "Legato" teknii için yayin hizini ayarlama. 6) Tek teli kapsayan ve "legato" teknii içeren etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: Tel deiiklikleri sirasinda "legato" tekniini kullanabilme.

Hedef Davranilar 1) "Legato" teknii kullanilirken, tel deiikliklerini ön kol ve arka kol hareketleriyle ilikilendirme 2) ki tel arasi geriye dönülerde yayin açisini salama.

3) "Legato"tekniini içeren ve teller arasi geçii kapsayan etüdü doru biçimde çalabilme.

Hedef: Legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayi simetrik kullanabilme.

178

Hedef Davranilar 1) Simetrik yayin tanimini söyleme. 2) Legato teknii kullaniminda simetrik yay kullanimini salama. 3) Legato teknii ve simetrik yay kullanimiyla ilgili etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: Legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayi asimetrik kullanabilme.

Hedef Davranilar 1) Asimetrik yayin tanimini söyleme. 2) Legato teknii kullaniminda asimetrik yay kullanimini salama. 3) Legato teknii ve simetrik yay kullanimiyla ilgili etüdü doru biçimde çalma.

Hedef: Keman çalmada "detae" yay tekniini kavrayabilme.

Hedef Davranilar 1) "Detae"nin tanimini söyleme. 2) "Detae" tekniinde yayin üst yarisini ön kol ve bilek(iç yan, di yan) hareketleriyle kullanma. 3) "Detae" teknii kullaniminda, sa el iaret parmai ile basinci dengeleme. 4) "Detae" tekniinin kullanilmasi sirasinda yaydan "kit" seslerinin elde edilmesini salama. 5) "Detae" tekniinin, yayin her bölgesinde yapilabileceini söyleme. 6) "Detae" tekniini tek tel (la teli) üzerinde uygulama.

Hedef: Tel deiiklikleri sirasinda "detae" tekniini uygulayabilme.

179

Hedef Davranilar 1) "Detae" teknii kullanimi sirasinda, tel deiikliklerini ön kol, arka kol hareketleriyle ilikilendirme. 2) "Detae" tekniini içeren ve tel deiikliklerini kapsayan etüdü doru biçimde çalma.

Araç Gereç ve Kaynaklar: Keman, ayna, "detae" tekniini içeren etütler, "legato" tekniini içeren etütler.

Yöntem ve Teknikler: Anlatim, gösterme, uygulama

Öretme Örenme Durumlari 1) Bir veya birkaç sesin bir yayda kesintisiz olarak çalinmasina ve deitirildii belli olmayan yay kullanim ekline "legato" (Büyükaksoy, 1997:40) denildiinin örenciye öretilmesi. 2) "Legato" teknii uygulanirken sol eldeki parmak hareketleri ile sa el-kol hareketlerinin karitirilmamasi gerektiinin örenciye söylenmesi ve sol elin kendi hareketlerini yaparken sa el-kolun da kendi hareketlerini yaptiinin gösterilmesi. 3) "Legato" teknii uygulanirken yayin uç kisimlarina doru geldikçe basincin sol el iaret parmai ile arttirilmasi gerektiinin gösterilmesi, bununda yayin dip kisimlarinda kolun doal airlii olduu için yapilmasi gerektiinin söylenmesi ve örenciye uygulatilmasi. 4) "Legato" teknii uygulanirken ba içindeki notalarin en sonuncularina daha uzun yay birakma düüncesi ile çalinmasinin gösterilmesi, yay hizinin ba içindeki notalar göz önüne alinarak uzunluk anlayiiyla bir egüdüm içersinde ayarlanmasi gerektiinin söylenerek gösterilmesi ve tüm bunlarin örenciye uygulatilmasi. 5) "Legato" tekniini içeren ve tek teli kapsayan etüdün örenciye çaldirilmasi, varsa yanliliklarin düzeltilmesi.

180

6) "Legato" teknii kullanilirken, tel deiikliklerini ön kol ve arka kol hareketleriyle ilikilendirmenin örenciye gösterilmesi ve uygulatilmasi. 7) "Legato" teknii kullanilirken, örenciye iki tel arasi geriye dönülerde bir telden dier tele geçerken yayin açisini daraltarak geçmenin ve bunu ön, arka kol hareketleriyle ilikilendirmenin nasil yapildiinin gösterilerek uygulatilmasi. 8) "Legato" tekniini içeren ve teller arasi geçii kapsayan etüdün örenciye çaldirilmasi, varsa yanliliklarin düzeltilmesi. 9) Ayni yayda, nota bölünmelerine eit uzunlukta yay ve eit hiz salamanin simetrik yay olduunun örenciye öretilmesi. 10) Legato tekniinde simetrik yay kullaniminin örenciye gösterilmesi. 11) Legato tekniinde simetrik yay kullaniminin örenciye uygulatilmasi. 12) Legato tekniinde simetrik yay kullanimini içeren etüdün örenciye çaldirilmasi, varsa yanliliklarin düzeltilmesi. 13) Ayni yayda, nota bölünmelerine farkli uzunlukta yay ve farkli hiz salamanin asimetrik yay olduunun örenciye öretilmesi. 14) Legato tekniinde asimetrik yay kullaniminin örenciye gösterilmesi. 15) Legato tekniinde asimetrik yay kullaniminin örenciye uygulatilmasi. 16) Legato tekniinde asimetrik yay kullanimini içeren etüdün örenciye çaldirilmasi, varsa yanliliklarin düzeltilmesi. 17) Birbirini izleyen sesleri veya notalari belirgin yay deitirimleriyle birbirinden ayirarak çalma (Alpagut, 2005:1)'ya "detae" denildiinin örenciye öretilmesi. 18) "Detae" tekniinde yayin üst yarisini ön kol ve bilek(iç yan, di yan) hareketleriyle kullanmanin örenciye gösterilmesi ve uygulatilmasi. 19) "Detae" teknii kullaniminda, sa el iaret parmai ile basincin dengelenmesi gerektiinin örenciye söylenerek uygulatilmasi ve basinç

dengelemeye bali olarak yaydan "kit" seslerinin elde edilmesinin salanmasi. 20) "Detae" tekniinin, hiza göre yayin her bölgesinde yapilabileceinin örenciye kavratilmasi. 21) "La" teli üzeride "detae" tekniinin örenciye uygulatilmasi, varsa yanliliklarin düzeltilmesi.

181

22) Detae" teknii kullanimi sirasinda, tel deiikliklerini ön kol, arka kol hareketleriyle ilikilendirmenin öürenciye gösterilerek uygulatilmasi. 23) "Detae" tekniini içeren ve tel deiikliklerini kapsayan etüdün örenciye çaldirilmasi, varsa yanliliklarin düzeltilmesi.

Sinama Ölçme Durumlari 1) "Legato"nun tanimini yapiniz. 2) Sol el ve sa el-kol hareketlerinin egüdümü, yayin basinci, hizi ve uzunluuna dikkat ederek, tek teli kapsayan ve "legato" tekniini içeren etüdü çaliniz. 3) Ön kol ve arka kol hareketleriyle ilikilendirme, iki tel arasi geriye dönülerde yayin açisini salamaya dikkat ederek "legato" tekniini içeren ve teller arasi geçii kapsayan etüdü çaliniz. 4) "Detae"nin tanimini söyleyiniz. 5) "Detae" tekniinde yayin üst yarisini ön kol ve bilek(iç yan, di yan) hareketleriyle kullanma ve iaret parmai ile basinci dengelemeye dikkat ederek tek tel üzerinde "detae" tekniini uygulayiniz. 6) "Detae" teknii yayin hangi bölgesinde yapilir? 7) "Detae" teknii kullanimi sirasinda, tel deiikliklerini ön kol, arka kol hareketleriyle ilikilendirmeye dikkat ederek, tel deiiklikleri içeren etüdü çaliniz.

182

Yönerge Bu araç, "Keman çalmada temel yay teknikleri" konusunun davranilarini örencilerin kazanip kazanmadiini ölçmek içindir. Ölçmeyi uygun bir süreç içinde eitimi aksatmayacak biçimde yapiniz. Örenci davranilarini gözlerken ünitelerin konularini kullaniniz. 1- Gözlenecek örenciyi belirleyiniz. 2- Örenciye konulari bir bütün olarak anlatiniz. 3- Örenciden konulari tekrar etmesini isteyiniz. 4- Örenciyi aaidaki davranilar açisindan gözleyiniz. 5- Örencinin her davraniina göre düzeyini ayri ayri saptayarak dereceleme ölçeindeki uygun yere (x) iaretini koyunuz.

Gözlem araci Gözlenecek davranilar 1-Legato tekniini ne ölçüde gerçekletirebiliyor? 2- Detae tekniini ne ölçüde gerçekletirebiliyor?

Örencinin Adi No Soyadi

Gözlenecek Davrani No'su 1 Çok Az

Derecelendirme Ölçei

Az

Orta

yi

Çok yi

....................

2

183 Ek- 2

GÖRÜME

184

GÖRÜME YÖNERGES

Bu görüme Abant zzet Baysal Üniversitesi Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim Dali'nda yapilmakta olan Yüksek Lisans tezi ile ilgili verilerin bir kismini elde etmek üzere hazirlanmitir. Elde edilecek bilgiler "A. . B. Üniversitesi Güzel Sanatlar Eitimi Bölümü Müzik Öretmenlii Anabilim Dali'nda A. G. S. Lisesi Çikili 1. Sinif Keman Örencilerine, Temel Davranilari Kapsayici Bir Öretim Programi Model Önerisinin Uygulanmasi" adli tezimde kullanilacaktir.

Görüme; kiisel bilgiler, kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1(Keman) Dersi Öretim Programlari'na ilikin sorular ve oluturulan Bireysel Çalgi Eitimi 1(Keman) Dersi Öretim Programi'na ilikin ifadeler olmak üzere üç bölümden meydana gelmektedir. Sorulara ve ifadelere, cevap anahtarinda uygun bulduunuz seçenee ( x ) iareti koyarak cevap veriniz.

Görümenin amacina ulamasi ve aratirmanin gerçekçi verilere dayandirilmasi bakimindan, sorularin içtenlikle ve eksiksiz yanitlanmasi beklenmektedir.

Görümeden elde edilecek veriler, yalniz bu aratirma için kullanilacak ve her türlü kiisel bilgi gizli tutulacaktir.

lgileriniz ve yardimlariniz için imdiden teekkür eder, saygilar sunarim.

Aratirmaci Çidem Söker

185

GÖRÜME SORULARI

1) K SEL B LG LER 1. Cinsiyetiniz? Bay ( ) Bayan ( )

2. En son bitirdiiniz program düzeyi nedir?

Lisans ( )

Yüksek Lisans ( )

Doktora ( )

3. Keman öretim elemani olarak hizmet süreniz ne kadardir?

.................................................................

186

2) KULLANILMAKTA OLAN B REYSEL ÇALGI E T M 1(KEMAN) DERS ÖRET M PROGRAMLARINA L K N SORULAR.

Not: Aaidaki sorulari kendi kullandiiniz öretim programi ve tanidiiniz öretim programlariyla ilgili olarak cevaplandiriniz.

1. Kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) dersi öretim programlarinda hedefler bulunmakta midir? Evet ( ) Hayir ( )

2. Kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) dersi öretim programlarindaki hedeflerin sinif seviyesine göre uygun olma durumu ne ölçüdedir? Tamamen ( ) Büyük Ölçüde ( ) Kismen ( ) Çok Az ( ) Hiç ( )

3. Kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) dersi öretim programlarinda hedef davranilar bulunmakta midir? Evet ( ) Hayir ( )

4. Kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) dersi öretim programlarinda hedeflere ilikin hedef davranilar ne ölçüde bulunmaktadir? Tamamen ( ) Büyük Ölçüde ( ) Kismen ( ) Çok Az ( ) Hiç ( )

5. Kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) dersi öretim programlarinda hedefler ne ölçüde sirali ve aamali olarak yer almaktadir? Tamamen ( ) Büyük Ölçüde ( ) Kismen ( ) Çok Az ( ) Hiç ( )

6. Kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) dersi öretim programlarinda üniteler bulunmakta midir? Evet ( ) Hayir ( )

7. Kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) dersi öretim programlarinda konular bulunmakta midir? Evet ( ) Hayir ( )

8. Kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) dersi öretim programlarinda, ünite ve konular hedeflerle ne ölçüde tutarlidir? Tamamen ( ) Büyük Ölçüde ( ) Kismen ( ) Çok Az ( ) Hiç ( )

187

9. Kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) dersi öretim programlarinda yöntem ve teknikler bulunmakta midir? Evet ( ) Hayir ( )

10. Kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) dersi öretim programlarinda, keman öretimine ve içeriindeki hedeflere uygun yöntem ve teknikler ne ölçüde yer almaktadir? Tamamen ( ) Büyük Ölçüde ( ) Kismen ( ) Çok Az ( ) Hiç ( )

11. Kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) dersi öretim programlarinda öretme durumlari yer almakta midir? Evet ( ) Hayir ( )

12. Kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) dersi öretim programlarinda yer alan öretme durumlari hedef ve hedef davranilarla ne ölçüde tutarlidir? Tamamen ( ) Büyük Ölçüde ( ) Kismen ( ) Çok Az ( ) Hiç ( )

13. Kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) dersi öretim programlarinda sinama ölçme durumlari yer almakta midir? Evet ( ) Hayir ( )

14. Kullanilmakta olan Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) dersi öretim programlarinda sinama ölçme durumlarinin hedefler ile tutarlilii ne ölçüdedir? Tamamen ( ) Büyük Ölçüde ( ) Kismen ( ) Çok Az ( ) Hiç ( )

15. Kullanilmakta olan Bireyse Çalgi Eitimi 1 (Keman) dersi öretim programlarinda deerlendirme ilemleri yer almakta midir? Evet ( ) Hayir ( )

188

3) OLUTURULAN B REYSEL ÇALGI E T M 1(KEMAN) DERS ÖRET M PROGRAMI MODEL N N ÇER NE L K N FADELER

1. Keman eitimi sürecine balarken yapilmasi gereken duru-tutua ilikin hedef ve hedef davranilar Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde yer almalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

2. Keman eitimi sürecine balarken yapilmasi gereken duru-tutua ilikin hedef ve hedef davranilar, A. G. S. L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

3. Sa eli yay üzerine doru yerletirme ile ilgili hedef ve hedef davranilar Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde yer almalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

4. Sa eli yay üzerine doru yerletirme ile ilgili hedef ve hedef davranilar, A. G. S. L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

5. Yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda (dip, orta, uç) sa elin\ kolun konumu konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar, Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öretim Programi Model Önerisi'nde yer almalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

189

6. Yayin keman üzerine tainmasi ve deiik durumlarda (dip, orta, uç) sa elin\ kolun konumu konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar, A. G. S. L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

7. Keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali kurallar konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öreti Programi Model Önerisi'nde yer almalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

8. Keman çalmada nitelikli ses elde etmeyi salayan belli bali kurallar konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar A. G. S. L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

9. Sol ve sa eli\ kolu tellere (sol,re,la,mi) göre konumlandirma ile ilgili hedef ve hedef davranilar Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öreti Programi Model Önerisi'nde yer almalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

10. Sol ve sa eli\ kolu tellere (sol,re,la,mi) göre konumlandirma ile ilgili hedef ve hedef davranilar A. G. S. L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

11. Sol ve sa elin\ kolun konumlandii teller ve üzerindeki notalarin, bütün yay, üst yari ve alt yarida basiz çalinmasi konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öreti Programi Model Önerisi'nde yer almalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

190

12. Sol ve sa elin\ kolun konumlandii teller ve üzerindeki notalarin, bütün yay, üst yari ve alt yarida basiz çalinmasi konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A. G. S. L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

13. Tüm telleri kapsayan, yayin deiik durumlarinda (dip,orta,uç) iki bali çalimalar, Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öreti Programi Model Önerisi'nde yer almalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

14. Tüm telleri kapsayan, yayin deiik durumlarinda (dip,orta,uç) iki bali çalimalar, A. G. S. L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

15. Keman akordu ­teorik olarak- konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öreti Programi Model Önerisi'nde yer almalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

16. Keman akordu ­teorik olarak- konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A. G. S. L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

17. Kemanda yay tekniklerinden legato tekniini iki veya daha fazla bali, tek tel üzerinde uygulama konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öreti Programi Model Önerisi'nde yer almalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

191

18. Kemanda yay tekniklerinden legato tekniini iki veya daha fazla bali, tek tel üzerinde uygulama konusuyla ilgili hedef ve hedef davranilar A. G. S. L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

19. Tel deiiklikleri sirasinda legato tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öreti Programi Model Önerisi'nde yer almalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

20. Tel deiiklikleri sirasinda legato tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A. G. S. L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

21. Detae tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öreti Programi Model Önerisi'nde yer almalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

22. Detae tekniini uygulama konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A. G. S. L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

23. Detae çeitleri (aksanli detae, belirtimli detae, portato, noktali belirtimli detae) konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar Bireysel Çalgi Eitimi 1 (Keman) Dersi Öreti Programi Model Önerisi'nde yer almalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

192

24. Detae çeitleri (aksanli detae, belirtimli detae, portato, noktali belirtimli detae) konusu ile ilgili hedef ve hedef davranilar A. G. S. L. mezunu keman örencilerine de uygulanmalidir. Kesinlikle Katiliyorum ( ) Katiliyorum ( ) Kararsizim ( ) Katilmiyorum ( ) Kesinlikle Katilmiyorum ( )

Konuyla ilgili olarak eklemek istediiniz görü ve önerileriniz varsa lütfen belirtiniz.

................................................................................................ ................................................................................................ ................................................................................................ ................................................................................................ ................................................................................................ ................................................................................................ .........................................................................

193 Ek- 3

GÖRÜME

194

GÖRÜME SORULARI

1) Kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarina ilikin düünceleriniz nelerdir? 2) Etkili bir B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisi nasil düzenlenmelidir? 3) B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde, legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimi ile ilgili hedef davranilara yer verilmeli midir? 4) Legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açsindan yayin simetrik kullanimi ile ilgili hedef davranilar, A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmali midir? 5) B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde, legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayin asimetrik kullanimi ile ilgili hedef davranilara yer verilmeli midir? 6) Legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/kol egüdümü açisindan yayin asimetrik kullanimi ile ilgili hedef ve hedef davranilar, A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmali midir? 7) A.G.S.L. mezunu keman örencileri ile genel lise veya dengi okul çikili keman örencilerinin temel teknikler açisindan benzerlik ve farkliliklari var mi, varsa bunlar nelerdir? 8) A.G.S.L. mezunun 1. sinif keman örencilerinin, bir öretim programina bali olarak tekrar gözden geçirilmesi hakkindaki düünceleriniz nelerdir? 9) A.G.S.L. mezunu keman örencileri ile düz lise ve dengi okul mezunu keman örencilerinin hazir bulunuluklari dikkate alinarak, ayni B.Ç.E. (Keman) dersi öretim programi uygulanmali midir? a) Uygulanmamali diyorsaniz bu konuyla ilgili ne gibi çözümler üretilebilir? b) Uygulanmali diyorsaniz bu konuyla ilgili neler yapilmalidir?

195 Ek- 4

GÖRÜME VER LER

196

Soru 1- Kullanilmakta olan B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programlarina ilikin düünceleriniz nelerdir? 1 2 3 4 5 6 7 8 9 G.A: uan Y.Ö.K. tarafindan hazirlanan tanimsal program var. Bu programdan hareketle ve örenci durumlarina göre her öretim yili için öretim elemanlari öretim programlarini hazirliyor. Ya da yine bu tanimsal programa bali olarak zümre toplantisi yolu ile öretim programi hazirlaniyor. Öretim elemanlari tarafindan hazirlananlar, her bir örenci için; örencinin durumuna, düzeyine, örenme hizina göre hazirlaniyor. Fakat bu programlar yazili olarak bulunmuyor, her bir örenci için düzenleniyor. Tüm ögeler bu programda yer alir. Bu program kendi içinde iki boyutludur. Birinci boyutu keman eitimine yeni balayanlari, ikinci boyutu A.G.S.L. mezunu örencileri kapsiyor. ki

10 boyutlu olmasi nedeniyle de oldukça esnek bir program. B.Ç.E., doasi gerei 11 esnektir. Çünkü bireysel bir derstir. Çerçeve program yani Y.Ö.K. tarafindan 12 hazirlanan tanimsal program, tüm müzik eitimi anabilim dallarini kapsar. Her 13 bölümün aldii örenci yapisi farklidir. Bu nedenle öretim elemanlarinin 14 öretim programlarida farklidir. Yalniz ortak birtakim standartlar vardir. 15 Örnein keman eitimine yeni balayan örencilerin orta tellerden balayarak 16 duru, tutu, detae ve legatoya ilikin hedeflere öncelikle ulamasi gerekir. Bu 17 çerçevede küçük ölçekli etüt ve eserler materyal olarak kullanilabilir. Bu 18 balangiç A.G.S.L. mezunu örenciler içinde ortaktir. Fakat örenme hizlari 19 farkli olduunda program da farklilair. Ancak yinede sinama ölçmede bir takim 20 baraj etüt ve eserler olduunda alt sinir korunur. Üst sinir yoktur. Ben keman 21 eitimi verirken kemanin ve insanin doasini esas aliyorum. Kemanin, insanin 22 uzuvlu olmasi gereklilii gerçekten çok önemli. Duru, tutu ve yayi yönetiin 23 estetik olarak bütünlemesi önemli hedeflerden birisidir.

1 2 3 4

G.D: Tanimsal program çerçevesinde, kendi mesleki tecrübelerimize dayanarak bu dersi iliyoruz. Hedef, hedef davranilar, içerik, öretme durumlari, sinama ölçme durumlari ve deerlendirme ileri gibi öretim programi öelerinin bulunduu bir yazili program yoktur. Tanimsal program vardir fakat tanimsal

197

5 6 7 8 9

programda da bu öeler bulunmamaktadir. Fakat bu konu ile ilgili olarak ben ve baka bir uzman arkadaim bir çalima yaptik. Bu çalimayi yaparken de Yrd. Doç. Dr. Uur Alpagut'un B.Ç.E. (Keman) dersi ile ilgili yaptii çalimalardan yararlandik. Yaptiimiz çalima sonunda ortaya çikan B.Ç.E. 1(Keman)dersi öretim programi modelinde, öretim programi öelerine yer verdik. Fakat bu

10 tür çalimalarin yapilmasi gerekmektedir. Çünkü içinde hedef ve hedef 11 davranilari, içerik, öretme durumlari, sinama ölçme durumlari, deerlendirme 12 ierli olan programlar yer almadiindan; sinavlarda ölçülmek istenen davranilar 13 ve hangi davraniin kaç puanla deerlendirilecei gibi sorular dolayisi ile bir 14 takim sorunlar olumaktadir. Sinavlarda standardizasyon olmamaktadir. 15 Örencinin gidiatina göre not verilmekte hatta bazen duygusal

16 davranilabilmektedir. 1 2 3 4 5 6 7 G.E: Bölümce karar verilerek oluturulan bir öretim programi yok. Tanimsal program var. Bu programda da öretim programinin ögeleri yer almamaktadir. Sadece konular bulunmaktadir. Fakat ayrintili bir programin olmasi

gerekmektedir. Beklide bütün eitim fakülteleri müzik bölümlerinde dört yillik standart bir B.Ç.E.(Keman) dersi öretim programi olmalidir. Bu bölümde genel olarak ortak düündüümüz için öretim elemanlari arasinda bir sikinti yaanmamaktadir.

198

Soru 2- Etkili bir B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisi nasil düzenlenmelidir? 1 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 5 6 7 8 9 G.A: Çada bir müzik öretim programinin sahip olduklarina sahip olmalidir. Bu modelde hedeflerin bilisel, duyusal, psikomotor airliklari farkli olur. Bilisel, duyusal ve devinisel açidan denge esastir fakat örenci durumlarina göre denge deiebilir. Özellikle kemanci kimlik ve kiilii kazandirirken bu tür çalimalar yapilir. Öretme örenme durumlarinda öretim elemani örenciyi dengelemeli, örenmeyi yani çalimayi öretmelidir. Örenci öretim

programina uydurulmalidir. Bu durumda öretim elemani çok önemlidir. G.D: Öncelikle programin hedefleri belirlenmelidir. Bir müzik öretmeninde bulunmasi gereken çalgisal davranilarin neler olduu ortaya konulmali ayni zamanda da B.Ç.E.1(Keman)dersinden beklenilen davranilar oluturulmalidir. Tabii tüm bunlar tanimsal program çerçevesinde yapilmalidir. Tüm bunlar düünülerek oluturulan hedefler daha sonra hedef davranilara

dönütürülmelidir. Daha sonrada bu hedef ve hedef davranilara bali olarak içerik oluturulmalidir. Belirli yöntem ve teknikler var ama yöntem ve teknikler hedeflere bali olarak düünülmelidir. Bu dersin bireysel olmasi nedeni ile yöntem ve teknikleri örenciye göre düünerek hedeflerle örtütürmek gerekir.

10 Yani bu konuda biraz esnek davranilabilir. Öretim durumlari düzenlenirken 11 uygun ders ortamini hazirlamak gerekir. Ve yine dersin bireysel olmasi 12 nedeniyle bu i öretim elemanina düer. Bu konuda da esnek davranilmalidir. 13 Sinama ölçme durumlari ve deerlendirme ilemleri en önemli öelerdir. Bu 14 konuyla ilgili olarak hedeflere bali ölçekler gelitirilmelidir. Her davrani belli 15 puanlarla deerlendirilmelidir. Deerlendirmede her örencinin çalmasi gereken 16 baraj etüt ya da eser belirlenmelidir. Bu eser ya da etüt seslendirilirken örenci 17 hedef davranilara göre deerlendirilmelidir. 1 2 3 4 5 G.E: Hedeflerde laf kalabaliindan ziyade daha net ve kolay düünülmelidir. Hedef davranila ise bizi hedefe ulatiracak ekilde düzenlenmelidir. Çok ayrintili olmamalidir. Anlamsiz olur. çerik hedef ve hedef davranilara göre düzenlenmelidir. Tabii tüm bunlar tanimsal programa bali olarak yapilmalidir. Öretme durumlari da hedef ve hedef davranilara göre düzenlenmelidir.

199

6 7 8 9

Öretme durumlarinda öretim elemaninin öretme yetenei çok önemli. yi bir yetiye sahip olmalidir. Sinama ölçme durumlari ve deerlendirme ilemleri konusunda büyük bir açik vardir. Bunlar da hedef ve hedef davranilara göre ve örencinin durumuna göre düzenlenmelidir.

200

Soru 3- B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde, legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/ kol egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimi ile ilgili hedef davranilara yer verilmeli midir? 1 G.A: B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programinda yayi simetrik kullanimi 2 esastir. Olmalidir. Öncelikle yayin simetrik kullanimi öretilir. Yayin ayni hiz ve 3 gürlük elde edecek ekilde kullanimi simetriktir. 1 G.B: Mutlaka yer verilmelidir. Öretmeninde bu konuya eilmesi gerekir. 1 G.C: Mutlaka yer verilmelidir. 1 G.D: Kesinlikle yer verilmelidir. 1 G.E: Kesinlikle uygulanmalidir.

201

Soru 4- Legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/ kol egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimi ile ilgili hedef davranilar, A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmali midir? 1 G.A: Mutlaka olmalidir. Keman eitiminin hangi aamasi ya da okul 2 kademesinde olursa olsun simetrik yay kullanimiyla balanmalidir. 1 G.B: Eer örenci bu konularla ilgili problem yaiyorsa yeniden kavratilmasi, 2 temel kavramlarin oturtulmasi gerekir. 1 G.C: Evet, simetrik yay kullanimina mutlaka yer verilmelidir. 1 G.D: A.G.S.L. çikili keman örencilerinde, legato teknii kullaniminda sa el 2 ve sol el/ kol egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimi ile ilgili hedef 3 davranilar çok daha gereklidir. Çünkü A.G.S.L. çikili örenciler yanli 4 örenilmi davranilarla ya da eksik bilgilerle gelmektedir. Hatta bu yanliliklari 5 düzeltmek bazen bir dönemimizi alabilmektedir. 1 G.E: Evet fakat eser ya da etüt farkli olmalidir. Yani A.G.S.L. mezunu keman 2 örencilerine düzey açisindan farkli eserler verilmelidir.

202

Soru 5- B.Ç.E. 1(Keman) dersi öretim programi model önerisinde, legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/ kol egüdümü açisindan yayin asimetrik kullanimi ile ilgili hedef davranilara yer verilmeli midir? 1 G.A: 3/4 ` ya da 3/8 `lik üçüz kümeli eser ya da etütlerde yava yava asimetriye 2 geçilmelidir. Yani asimetriye de biraz yer verilmelidir. Bu siyah ve beyaz gibidir. 3 Simetriyi tam kavrayabilme için asimetriye de yer verilmelidir. Ama tabiî ki 4 simetriye öncelik verilir. 1 G.B: Mutlaka yer verilmelidir. Simetriyi kavramak için asimetride

2 kullanilmalidir. 1 G.C: Asimetrik yay kullanimina bu aamada gerek yoktur. 1 G.D: Birinci sinif birinci dönemde asimetrik yay kullanimina gerek yoktur. 1 G.E: Evet yer verilmelidir.

203

Soru 6- Legato teknii kullaniminda sa el ve sol el/ kol egüdümü açisindan yayin asimetrik kullanimi ile ilgili hedef davranilar, A.G.S.L. mezunu keman örencilerine de uygulanmali midir? 1 G.A: Mutlaka olmalidir. Asimetri geciktirilmeden verilmelidir. Simetrinin tam 2 örenilmesi için asimetri de çalitirilarak karilatirilmalidir. Tekniin, becerinin 3 tam örenilebilmesi için zittini da ortaya koymak gerekir. Bu hayatin içinde 4 dolayisiyla örenmede vardir. Zitlarin birlii gerekir. Buna keman eitiminde de 5 olanak vermek gerekir. Zitlarin biri dierini öretir. 1 G.B: Mutlaka yer verilmelidir. Asimetriyi kullanamiyorsa bunun giderilmesi için 2 tekrar gözden geçirilmelidir. Ayrica simetrideki birtakim eksikliklerin

3 giderilmesi açisindan asimetriye yer verilmelidir. Örenci karilatirma yolu ile 4 daha iyi kavrayabilir. 1 G.C: Asimetrik yay kullanimina gerek yoktur. 1 G.D: A.G.S.L. çikili keman örencilerinin iyi düzeyde olanlarina asimetrik yay 2 kullanimi ile ilgili hedefler uygulanmalidir. yi düzey derken, temel davranilar 3 yani duru tutua ilikin hedef davranilari tam olarak gösterebilen örenciler 4 kastedilmektedir. 1 G.E: Evet fakat simetrik yay kullaniminda olduu gibi asimetrik yay 2 kullaniminda da A.G.S.L. mezunu keman örencilerine düzey açisindan farkli 3 etüt ya da eserler verilmelidir.

204

Soru 7- A.G.S.L. mezunu keman örencileri ile genel lise veya dengi okul mezunu keman örencilerinin temel teknikler açisindan benzerlik ve farkliliklari var mi, varsa bunlar nelerdir? 1 2 3 4 5 6 7 8 9 G.A: Temel tekniklerde farkliliklar çoktur. Nedenleri var tabii; mesela öretim elemani farklilii... Bu nedenle duru tutular farkli edinilebiliyor. Lise çalarinda örenciler bedensel geliimi hizli yaamaktadirlar. Ayni zamanda A.G.S.L.'nde örenciler genel eitim de aldiindan öretmenler belki esnek davraniyorlar. Bazen bu durum airiya varabiliyor. Gençlik çaindaki örencilerin disiplin altinda tutulabilmesi de çok kolay olmuyor. Fakat A.G.S.L. mezunu örencileri bir takim davranilari kazanarak geliyorlar. Oradaki eitime de yeterince saygili olmak gerekir. Fakat örencilerdeki gelimeyi önleyici davranilari da düzeltmek gerekmektedir. Bu süreç çok önemlidir. Fakat

10 düzeltme yaparken örendiklerini hiçe saymakta yanlitir. Bu durumda sadece 11 yanliliklar düzeltilmelidir. Temel teknikler açisindan, keman eitimine yeni 12 balayanlar üniversitede öreniyorken A.G.S.L. mezunu örenciler bir takim 13 davranilari edinmi olarak geliyor. Bu durumda örenilmi olan bu davranilari 14 gelitirme yoluna gitmeliyiz. lk kez örenmedeki duyarlilik ile örenmi olup 15 gelitirme yoluna gitmedeki duyarlilik çok farklidir. Keman eitimine yeni 16 balayanlarda, kemandan güzel ses üretme yoluna gidilmelidir. Bu durum farkli 17 iki grup arasinda salikli etkileimi salayacaktir. Bu yaklaim çok önemlidir. 1 2 3 1 2 3 1 2 3 4 5 G.B: Öretmen ve örenci durumuna göre deikendir. Örencinin kiminle çalitii çok önemlidir. Eer örenci A.G.S.L.'nde uzman kii tarafindan yönlendirilmediyse kötü sonuçlar oluabiliyor. G.C: A.G.S.L. mezunu örenciler daha çabuk kavrar. Bireysel yanliliklari düzeltmek çok kolaydir. yi bir öretmen hemen bu yanliliklari düzeltir. Daha önce eitime balami örenci avantajlidir. G.D: A.G.S.L çikili öürenciler, duru tutua ilikin davranilari yanli örenmi olarak gelebiliyor. Bu yanliliklari düzeltmek, artik örenilmi olmasindan dolayi zor oluyor. Fakat yeni örenen örencilerde yanlilik riski azaliyor ya da yanli örenilen bir hedef daha kolay düzeltilebiliyor. Her iki grubu temel teknikler açisindan ayni yapmaya çaliiyoruz fakat ne kadar baarili

205

6 1 2 3 4 5

olunduu da ayri bir tartima konusudur. G.E: Genel lise veya dengi okul mezunu keman örencileri sifirdan baladiklari için daha doru öreniyorlar. A.G.S.L. mezunu keman örencileri çok fazla öretmen deitirdii için hatalari fazla oluyor. Yanli örenilmi davranii düzeltmek çok zor. O nedenle sifirdan balayan örenci daha avantajli diyebiliriz.

206

Soru 8- A.G.S.L. mezunu 1. sinif keman örencilerinin, bir öretim programina bali olarak tekrar gözden geçirilmesi hakkindaki

düünceleriniz nelerdir? 1 G.A: Örendiklerini gözden geçirme, örendiklerini yeniden tanima ve daha da 2 ilerlemesini salar. Böylelikle aksakliklar da ortadan kalkar. Örenci geriye 3 doru gittiinde birtakim inceliklerin farkina da varabilir. 1 G.B: Kesinlikle gözden geçirilmelidir. Salam olarak temel teknikler 2 kavratilmali, varsa aksakliklar düzeltilmelidir. A.G.S.L.'ndeki öretmenlere 3 balangiç ve ileri seviye ile ilgili seminerler verilmelidir. Öretmenin temel 4 davranilari nasil kazandiracaini bilmesi gerekir. 1 G.C: Tabii ki gözden geçirilmelidir. Varsa yanliliklar düzeltilmelidir. 1 G.D: A.G.S.L. mezunu 1. sinif keman örencilerinin, bir öretim programina 2 bali olarak tekrar gözden geçirilmesine tamamen katiliyorum. Çünkü bu 3 örenciler çok farkli yerlerden geliyorlar. Her lisede farkli sorunlar olabiliyor. Bu 4 nedenle eksiklikleri ortaya çikarilmasi ve giderilmesi için tekrar gözden geçirme 5 arttir. Kimi örenci teknik açidan dainik oluyor kimileri düzey olarak üst 6 seviyede fakat temel teknikleri eksik oluyor. Temel teknikleri salamlatirmak 7 gerekir. Bu nedenle gözden geçirme salikli olur. Bunu da bir programa bali 8 olarak yapmak gerekir. Çünkü program eitimin olmazsa olmazidir. Bir program 9 dorultusunda tekrar baa alarak gözden geçirilmelidir. 1 G.E: Temel davranilari zaten tekrar gözden geçiriyoruz. Sorun yoksa hizla 2 geçiyoruz. Yani gözden geçirilmelidir.

207

Soru 9- A.G.S.L. mezunu keman örencileri ile genel lise veya dengi okul mezunu keman örencilerinin hazirbulunuluklari dikkate alinarak, ayni B.Ç.E. (Keman) dersi öretim programi uygulanmali midir? 1 G.A: Ayni program uygulanmiyor. Kait üzerinde öyle görünüyor fakat 2 bireysellik programi farklilatiriyor. Yani yeni örenen ile gözden geçiren 3 arasinda farkliliklar vardir. Gözden geçirene, eksiini fark ettirmek ve doru 4 çalima biçimini kazandirmak önemlidir. Böyle bir örenciye de, yeni balayan 5 örencilerden daha farkli eserler verilir. Yani düzey açisindan farkli eserler 6 verilir. 1 G.B: Her örenciye bir program gerekir aslinda. Temel davrania uygun etüt ve 2 eserler verilemelidir. 3 G.C: A.G.S.L. mezunu örencilerde program hizli götürülmelidir. 1 G.D: Tek bir program olmalidir. Her örenci tipi için bir program 2 düünülmemelidir. Ama ayni hedef ve hedef davranilar üzerinden

3 deerlendirilirken düzey olarak daha farkli düünülmelidirler. Yani ayni hedef ve 4 hedef davranilar çerçevesinde ama kendi içlerinde düünülmelidirler. 1 G.E: Her ki grupta da ayni program kullanilabilir. Fakat eser ya da etüt 2 düzeyleri farkli olur.

208 Ek- 5

GÖZLEM VER LER

209

Örenci No:1 N TEL GÖZLEM FORMU

Keman Üzerine Tainmami Sistematik Yay Çalimalari le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örencinin sa eli yay üzerine doru yerletirmede iaret parmainin hemen altinin yayla temasini,orta ve yüzük parmain ikinci boumunun yayla temasini, yayin orta ve dipte kullanimina bali olarak serçe parmain doal bir kavisle yayin üzerinde konumlanmasini, ba parmain yayin tahtasi ve killari arasindaki topuun uzantisiyla temasini uygun bir biçimde saladii gözlemlenmektedir. Örencinin,yayin killarinin tellere,elin doal basinci ile daha çok yapimasini salamak için sa eli yayin büyük kismina doru hafifçe çevirdii gözlemlenmektedir. Yayin ortada kullanimi için ön çalima olan sa eli/kolu vücuda dik bir biçimde uzatarak vücuda paralel tutma, yayin killarini tam kil özelliine uygun olarak yere paralel tutma ve yayin uçta kullanimi için ön çalima olan yayin vücuda paralelliine dikkat ederek kolu saa uzatma böylece iç/yan bilein içbükey konumunu salamayi uygun bir biçimde saladii gözlemlenmektedir. Yayin dipte kullanimi içi ön çalima olan yayin vücuda paralelliine dikkat ederek kolu sola uzatma böylece di/yan bilein içbükey konumunu salamada örencinin yayin ucunu topua göre daha yukarida tuttuu gözlemlenmektedir. Yayin uç bölgesiyle ilgili çalimada sa kolu saa doru uzattiinda iç/yan bilein içbükey konumuna uygun olarak serçe parmain gerginlemesinin salandii gözlemlenmektedir. 2.Deerlendirme:Örencinin sa eli yay üzerine doru yerletirmede iaret parmainin hemen altinin yayla temasini, orta ve yüzük parmain ikinci boumunun yayla temasini, yayin orta ve dipte kullanimina bali olarak serçe parmain doal bir kavisle yayin üzerinde konumlanmasini, ba parmain yayin tahtasi ve killari arasindaki topuun uzantisiyla temasini, uygun olarak saladii gözlemlenmektedir. Örencinin,yayin killarinin tellere,elin doal basinci ile daha çok yapimasini salamak için sa eli yayin büyük kismina doru hafifçe çevirdii gözlemlenmektedir. Sa eli/kolu vücuda dik bir biçimde uzatarak vücuda paralel tutma, yayin killarini tam kil özelliine uygun olarak yere paralel tutma ve yayin vücuda paralelliine dikkat ederek kolu saa uzatma böylece iç/yan bilein içbükey konumunu salamayi uygun bir biçimde saladii gözlemlenmektedir. Yayin vücuda paralelliine dikkat ederek kolu sola uzatma böylece di/yan bilein içbükey konumunu salamayi da tam olarak gerçekletirdii gözlemlenmektedir. Yayin uç bölgesiyle ilgili çalimada sa kolu saa doru uzattiinda iç/yan bilein içbükey konumuna uygun olarak serçe parmain gerginlemesinin salandii gözlemlenmektedir.

Genel Deerlendirme: lk gözlem yapilmadan önce verilen eitime bali olarak örencinin sa eli yay üzerine doru yerletirme ile ilgili hedeflere baariyla ulatii söylenebilir. Örencinin,yayin ortada ve uçta kullanimi ile ilgili ön çalimalari da baariyla uyguladii söylenebilir. Ancak örenci birinci deerlendirmede yayin dipte kullanimi içi ön çalima olan yayin vücuda paralelliine dikkat ederek kolu sola uzatma böylece di/yan bilein içbükey konumunu salayamadii, yayin ucunu topua göre daha yukarida tuttuu görülmektedir. Fakat ikinci deerlendirmede bu durumun düzeltildii ve yayin vücuda paralelliine dikkat ederek kolu sola uzatma böylece di/yan bilein içbükey konumunu salamayi da tam olarak gerçekletirdii gözlemlenmektedir.

Keman ve Sol Ele likin Tutu ve Duru le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme: Örencinin kemanin sapi çok önde ve yanda olmayacak biçimde;sol omuzun uzantisi eklinde ve sa omuzun paralelinde tutmayi tam olarak gerçekletiremedii keman sapini sol omuzun uzantisi,sa omuzun paralelinden çok önde tuttuu gözlemlenmektedir. Sol elin tueye dik bir biçimde konumlanmadii,bilein hafifçe tueye doru büküldüü gözlemlenmektedir. Baparmain doal ve yumuak bir kavisle konumlandii gözlemlenmektedir. Örencinin sol el iaret parmainin tueyle temasini salamak amaciyla hafifçe geriye çekilmesini tam olarak salanamadii, parmaklarin ayni tel üzerinde doal konuma uygun, dik bir biçimde basmasiyla ilgili bilek ve dirsek açisal konumlarinin salanamadii, sol dirsein kalin tellerde içeri ince tellerde diari olmak üzere açisal konumlar almadii bunun yerine parmak uzatilarak tele basildii dolayisiyla dik olarak da basilmadii gözlemlenmektedir. 2.Deerlendirme:Örencinin kemanin sapi çok önde ve yanda olmayacak ekilde, sol omuzun uzantisi eklinde sa omuzun paralelinde tutmayi gerçekletirdii fakat keman sapini çok az aaiya düürdüü gözlemlenmektedir. Sol elin kol ve bilek yapisina göreceli olarak dik bir biçimde konumlandii ve baparmain doal ve yumuak bir kavisle konumlandii gözlemlenmektedir. Örencinin sol el iaret parmainin tueyle temasini salamak amaciyla hafifçe geriye çekilmesini, parmaklarin ayni tel üzerinde doal konuma uygun, dik bir biçimde basmasiyla ilgili bilek ve dirsek açisal konumlarini saladii, sol dirsein kalin tellerde içeri ince tellerde diari olmak üzere açisal konumlar almasini orta düzeyde saladii gözlemlenmektedir.

Genel Deerlendirme: Örencinin ilk gözlemde kemanin sapi çok önde ve yanda olmayacak ekilde,sol omuzun uzantisi sa omuzun paralelinde tutmayi gerçekletiremedii kemani önde tuttuu gözlemlenmektedir. kinci gözlemde bu davraniin biraz düzeltildii fakat keman sapinin çok az da olsa aaiya düürüldüü gözlemlenmektedir. Örencinin baparmai doal ve yumuak bir kavisle konumlandirdii söylenebilir. Fakat ilk gözlemde sol elin kol ve bilek yapisina göre tueye dik biçimde konumlanmadii bilein tueye doru büküldüü gözlemlenmekte,ikinci gözlemde bu davraniin düzeltilerek sol elin kol ve bilek yapisina göreceli olarak tueye dik biçimde konumlandii görülmektedir. Örencinin ilk gözlemde iaret parmainin hafifçe geriye çekilmesini tam olarak salayamadii görülmekte,ikinci gözlemde bu davranii düzelterek sol el iaret parmainin tueyle temasini salamak amaciyla hafifçe geriye çektii gözlemlenmektedir. Örencinin ilk gözlemde ayni tel

210

üzerinde bilek ve dirsein açisal konumunu ve tel deiikliklerinde dirsein açisal konumlar almasini salayamadii,ikinci gözlemde parmaklarin ayni tel üzerinde doal konuma uygun, dik bir biçimde basmasiyla ilgili bilek ve dirsek açisal konumlarini saladii, sol dirsein kalin tellerde içeri ince tellerde diari olmak üzere açisal konumlar almasini da orta düzeyde saladii gözlemlenmektedir.

Keman Tutula likili Keman Üzerine Tainan Sistematik Yay Hareketleri le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örencinin yay keman üzerindeyken sa kolun doal airliini salayacak ekilde bilekten daha düük seviyede yayin orta kisminda konumlanmayi saladii gözlemlenmektedir. Yayin keman üzerinde uç bölgedeyken iç/yan bilein içbükey konumunu ve dip bölgede di yan bilein içbükey konumunu tam olarak salayamadii gözlemlenmektedir. Buna bali olarak yay dip bölgede ve uç bölgede eie tam olarak paralel deildir. Örenci yayin dip bölgede kullaniminda sa kolun doal airliinin yaya aktarimini salamak amaciyla dirseini bilekten daha düük tuttuu gözlemlenmektedir. Yayin uç kismina geldikçe basinci dengelemek için iaret parmaiyla suni basinç gereksinimini saladii gözlemlenmektedir. Örencinin deien tel kalinliklarina göre ince tellerde eie yaklamadii gözlemlenmektedir. Tel deiiklikleri sirasina sa elin açisal konumlar alarak üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirilmedii de gözlemlenmektedir. 2.Deerlendirme: Örencinin yay keman üzerindeyken sa kolun doal airliini salayacak ekilde bilekten daha düük seviyede yayin orta kisminda konumlanmayi, yayin keman üzerinde uç bölgedeyken iç/yan bilein içbükey konumunu ve dip bölgede di yan bilein içbükey konumunu saladii gözlemlenmektedir. Yay dip ve uç bölgede eie tam olarak paralel durumdadir. Örenci yayin dip bölgede kullaniminda sa kolun doal airliinin yaya aktarimini salamak amaciyla dirseini bilekten daha düük tuttuu gözlemlenmektedir. Yayin uç kismina geldikçe basinci dengelemek için iaret parmaiyla suni basinç gereksinimini saladii gözlemlenmektedir. Örencinin deien tel kalinliklarina göre ince tellerde eie yaklamadii gözlemlenmektedir. Tel deiiklikleri sirasina sa elin açisal konumlar alarak üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirildii de gözlemlenmektedir.

Genel Deerlendirme: Örencinin her iki gözlemde de yay keman üzerindeyken sa kolun doal airliini salayacak ekilde bilekten daha düük seviyede yayin orta kisminda konumlanmayi saladii gözlemlenmektedir. Yayin keman üzerinde dip bölgede di yan bilein içbükey konumunu salayamadii buna bali olarak ilk gözlemde yayin dip bölgede eie tam olarak paralel olmadii gözlemlenmektedir. kinci gözlemde bu durumun düzeltildii ve yayin dip bölgede eie tam olarak paralel durumda olduu görülmektedir. Örenci her iki gözlemde de yayin dip bölgede kullaniminda sa kolun doal airliinin yaya aktarimini salamak amaciyla dirsei bilekten daha düük tuttuu gözlemlenmekte ve yayin uç kismina geldikçe basinci dengelemek için iaret parmaiyla suni basinç gereksinimini saladii gözlemlenmektedir. Örencinin her iki gözlemde de,deien tel kalinliklarina göre ince tellerde eie yaklamadii görülmektedir. Buna göre örencinin bu davranii düzeltemedii söylenebilir. lk gözlemde kemandan nitelikli ses elde etmede etkili olduu düünülen kemanin vücuda dik sol omuzun uzantisi sa omuzun paralelinde konumlanmasinin salanmadii bunun yerine keman sapinin daha önde konumlandii gözlemlenmektedir. Fakat ikinci gözlemde kemanin vücuda dik sol omuzun uzantisi sa omuzun paralelinde konumlandii görülmektedir. Buna bali olarak kemanda daha nitelikli ses elde edildii de söylenebilir. lk gözlemde örencinin tel deiikliklerini sa elin açisal konumlar alarak üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirilmedii gözlemlenmektedir. Bu durumun ikinci gözlemde düzeltildii,tel deiiklikleri sirasina sa elin açisal konumlar alarak üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirildii gözlemlenmektedir.

Sol Ele likin Hareketler le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örencinin sol elin tellere göre olan doal konumlarinda dik bir biçimde basmasinin tam olarak salanamadii,keman çalarken sol bilein dik konumunu kaybettii ve buna bali olarak parmaklarin dik olarak basmadii gözlemlenmektedir. Sol el iaret parmain telle temasinin,dier çalici parmaklarin kullaniminda bazen kesildii gözlemlenmektedir. Eser çalinirken sol el parmaklarinin tonal konumlara uygun tele basmaya hazir halde beklemedii, sol el dördüncü parmak kullaniminda içeriye doru dirsek destei vermedii dolayisiyla iç/yan bilein tueye doru hareketlenmedii gözlemlenmekte, bu nedenle de nitelikli ses elde edilemedii ve kimi zaman dördüncü parmakta pesleildii görülmektedir. 2.Deerlendirme: Örencinin sol elin tellere göre olan doal konumlarinda dik bir biçimde basmasinin tam olarak salandii,keman çalarken sol bilein dik durumunu kaybetmedii gözlemlenmektedir. Sol el iaret parmain tele temasinin,dier çalici parmaklarin kullaniminda kesilmedii gözlemlenmektedir. Eser çalinirken sol el parmaklarinin tonal konumlara uygun tele basmaya hazir halde bekledii, sol el dördüncü parmak kullaniminda içeriye doru dirsek destei verildii dolayisiyla iç/yan bilein tueye doru hareketlendii gözlemlenmektedir.

Genel Deerlendirme: lk gözlemde örencinin, keman çalarken sol bileinin dik konumunu kaybettii ve buna bali olarak parmaklarini dik olarak basmadii yani sol elin tellere göre olan doal konumlarinda dik bir biçimde basmasinin tam olarak salanamadii gözlemlenmektedir. kinci gözlemde ise keman çalarken sol bilein dik durumunu kaybetmedii buna bali olarak da sol elin tellere göre olan doal konumlarinda dik bir biçimde basmasinin tam olarak salandii gözlemlenmektedir. lk gözlemde örencinin sol el iaret parmainin telle temasinin,dier çalici parmaklarin kullaniminda bazen kesildii gözlenirken ikinci gözlemde sol el iaret parmain tele temasinin,dier çalici parmaklarin kullaniminda kesilmedii gözlemlenmektedir. lk gözlemde eser çalinirken sol el parmaklarinin tonal konumlara uygun tele basmaya hazir halde

211

beklemedii gözlemlenmekte ikinci gözlemde sol el parmaklarinin tonal konumlara uygun tele basmaya hazir halde bekledi görülmektedir. lk gözlemde sol el dördüncü parmak kullaniminda içeriye doru dirsek destei vermedii dolayisiyla iç/yan bilein tueye doru hareketlenmedii gözlemlenmekte ikinci gözlemde dördüncü parmak kullaniminda içeriye doru dirsek destei verildii dolayisiyla iç/yan bilein tueye doru hareketlendii gözlemlenmektedir. Buna bali olarak dördüncü parmak kullaniminda içeriye doru dirsek destei verilmedii durumlarda oluan nitelikli ses elde edememe ve peslemenin de ortadan kalktii söylenebilir.

Legato Tekniine likin Hareketler le lgili Nitel Deerlendirme

2.Deerlendirme: Örencinin legato teknii kullaniminda sa el ve sol el egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimini saladii gözlemlenmektedir. Legato teknii kullaniminda asimetrik yay kullanimini uygulamaya çalitii ama tam olarak baaramadii gözlemlenmektedir. Legato teknii kullaniminda yayda homojenlie bali olarak her notada nitelikli ses elde etmeyi salayabildii gözlemlenmektedir. Sesler net ve tane tane gelmektedir. Tel deiikliklerini sa el/kolda üst tellere geçite bilek alt tellere geçite dirsek hareketleriyle ilikilendirdii gözlemlenmektedir. Tel deiiklikleri yapilirken homojenlii koruyarak suni basincin gerektii yayin uç bölgelerinde yaya hafifçe basinç vermenin gerçekletii de gözlemlenmektedir. Genel Deerlendirme:Örencinin ilk gözleme göre ikinci gözlemde,legato teknii kullaniminda sa el ve sol el egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimini daha etkin ekilde saladii,her notaya eit uzunlukta yay ve eit hiz simetriyi gerçekletirdii gözlemlenmektedir. Örencinin ilk gözlemde asimetrik yay kullanamadii fakat ikinci gözlemde asimetrik yay kullanimini uygulamaya çalitii söylenebilir. Fakat asimetrik yay kullaniminda tam olarak baarili olamadii gözlemlenmektedir. Örencinin ilk gözlemde legato tekniini kullanirken nitelikli ses elde edemedii seslerin birbirine bulatii, ikinci gözlemde ise seslerin daha açik ve tane tane geldii gözlemlenmektedir. Örencinin ilk gözlemde sa el/kolda tel deiikliklerini üst tellere gidite bilek, alt tellere gidite dirsek hareketleriyle fakat ikinci gözlemde bu ilikiyi kurduu gözlemlenmektedir. Örenci ilk gözlemde tel deiiklikleri sirasinda yayin uç bölgesinde suni basinç gereksinimini gidermemekte; ikinci gözlemde yayin uç bölgesinde homojenlii koruyarak iaret parmaiyla yaya hafifçe basinç vermekte böylece suni basinç gereksinimini giderdii görülmektedir. 1.Deerlendirme:Örencinin legato teknii kullaniminda sa el ve sol el egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimini kismen saladii gözlemlenmektedir. Legato teknii kullaniminda asimetrik yay kullanimini ise uygulayamadii gözlemlenmektedir. Legato teknii kullaniminda yayda homojenlie bali olarak her notada nitelikli ses elde edemedii, seslerin birbirine fazla bulatii duyulmaktadir. Tel deiikliklerini sa el/kolda üst tellere geçite bilek alt tellere geçite dirsek hareketleriyle yeterince ilikilendirmedii gözlemlenmektedir. Tel deiikliklerinde suni basincin gerektii uç bölgelerde yaydaki homojenlii koruyamadii da gözlemlenmektedir.

Detae Tekniine likin Hareketler le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örencinin detae teknii kullaniminda yayin üst yarisini ön kol ve ön kola göreceli olarak iç yan ve di yan bilek hareketleriyle ilikilendirmedii,dirsek yardimi alarak detae tekniini kullandii buna bali olarak ta yayin paralelliini kaybederek tueye doru kaydii ve nitelikli ses elde edilemedii gözlemlenmekte ve duyulmaktadir. Detae teknii kullaniminda sa elde iaret parmaiyla basincin dengelenmedii gözlemlenmektedir. Detae teknii kullaniminda örencinin yayda eitlii salayamadii, hiza bali olarak yay uzunluunu ve yerini de salayamadii gözlemlenmektedir. Örencinin daha çok yayin uç kisminda sikiarak ve hiz ne olursa olsun küçük yay kullanarak detae tekniini gerçekletirdii gözlemlenmektedir. 2.Deerlendirme: Örencinin detae teknii kullaniminda yayin üst yarisini ön kol ve ön kola göreceli olarak iç yan ve di yan bilek hareketleriyle ilikilendirdii buna bali olarak yayin paralelliinin salandii gözlemlenmekte ve nitelikli ses elde etmenin gerçekletii duyulmaktadir. Detae teknii kullaniminda sa elde iaret parmaiyla basincin dengelendii gözlemlenmektedir. Detae teknii kullaniminda örencinin yayda eitlii saladii, hiza bali olarak yay uzunluunu ayarladii ve detae yerini doru ekilde salayamadii gözlemlenmektedir. Yayda basinci dengeleme, eitlik ve uzunluu ayarlamaya bali olarak yay deiimlerinde "kit, kit" seslerinin elde edildii duyulmaktadir. Ayrica örenci detae arasinda gelen bali notalari da göz önüne alarak üst yarida yay transferleri gerçekletirmektedir.

Genel Deerlendirme:Örencinin ilk gözlemde detae tekniini yayin üst yarisinda kullanirken iç/yan ve di/yan bilek hareketleriyle ilikilendirmedii, buna bali olarak da yayin eie paralelliinin bozularak tueye doru kaydii ve nitelikli ses elde edilemedii gözlemlenmektedir. Fakat örencinin ikinci gözlemde bu davranilari düzelterek yayin üst yarisinda kullandii detae tekniini iç/yan ve di/yan bilek hareketleriyle ilikilendirdii gözlemlenmektedir. Buna bali olarak da yayda paralelliin salandii ve nitelikli ses elde edilmeye balandii gözlemlenmektedir. Örencinin ilk gözlemde iaret parmaiyla basinci dengelemedii fakat ikinci gözlemde basincin dengelendii gözlemlenmektedir. Örencinin ilk gözlemde, detae tekniini kullanirken yayda eitlii salayamadii, hiza bali olarak yay uzunluu ve yerini ayarlayamadii, yayin uç kisminda sikiarak hiz ne olursa olsun küçük yay kullandii gözlemlenmitir. kinci gözlemde ise detae teknii kullaniminda örencinin yayda eitlii saladii, hiza bali olarak yay uzunluunu ayarladii ve detae yerini doru ekilde salayamadii gözlemlenmektedir. Yayda basinci dengeleme, eitlik ve uzunluu salamaya bali olarak yay deiimlerinde "kit, kit" seslerinin elde edildii duyulmaktadir. Örencinin detae tekniini ikinci gözlemde gelitirdii ve detae arasinda gelen bali notalari göze alarak yay transferleri gerçekletirdii gözlemlenmektedir.

212

Örenci No: 2 N TEL GÖZLEM FORMU

Keman Üzerine Tainmami Sistematik Yay Çalimalari le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örencinin sa eli yay üzerine doru yerletirmede iaret parmainin ikinci boumunun hemen altinin yayla temasini, orta ve yüzük parmainin ikinci boumunun yayla temasini, serçe parmain yayin orta ve dipte kullanimiyla ilgili olarak doal bir kavisle yayin üzerinde konumlanmasini, ba parmain yayin tahtasi ve killari arasindaki topuun uzantisiyla temasini uygun bir biçimde saladii gözlemlenmektedir. Örencinin,yayin killarinin tellere,elin doal basinci ile daha çok yapimasini salamak için sa eli yayin büyük kismina doru hafifçe çevirdii gözlemlenmektedir. Yayin ortada kullanimi için ön çalima olan sa eli/kolu vücuda dik biçimde uzatarak yayi vücuda paralel tutma, tam kil özellii için ön çalima olan yay killarini yere ve yayi vücuda paralel tutma, yayin dipte kullanimi için ön çalima olan yayi vücuda paralellie dikkat ederek sola uzatip di/yan bilein içbükey konumunu salama ve yayin uçta kullanimi için ön çalima olan yayi vücuda paralellie dikkat ederek saa uzatip iç/yan bilein içbükey konumunu salamayi uygun biçimde yaptii gözlemlenmektedir. Yayin uçta kullanimina ilikin ön çalimada sa el serçe parmain,iç/yan bilein içbükey konumuna uygun olarak gerginlemesinin salandii da gözlemlenmektedir. 2.Deerlendirme: Örencinin sa eli yay üzerine doru yerletirmede iaret parmainin ikinci boumunun hemen altinin yayla temasini, orta ve yüzük parmainin ikinci boumunun yayla temasini, serçe parmain yayin orta ve dipte kullanimiyla ilgili olarak doal bir kavisle yayin üzerinde konumlanmasini, ba parmain yayin tahtasi ve killari arasindaki topuun uzantisiyla temasini uygun bir biçimde saladii gözlemlenmektedir. Örencinin,yayin killarinin tellere,elin doal basinci ile daha çok yapimasini salamak için sa eli yayin büyük kismina doru hafifçe çevirdii gözlemlenmektedir. Yayin ortada kullanimi için ön çalima olan sa eli/kolu vücuda dik biçimde uzatarak yayi vücuda paralel tutma, tam kil özellii için ön çalima olan yay killarini yere ve yayi vücuda paralel tutma, yayin dipte kullanimi için ön çalima olan yayi vücuda paralellie dikkat ederek sola uzatip di/yan bilein içbükey konumunu salama ve yayin uçta kullanimi için ön çalima olan yayi vücuda paralellie dikkat ederek saa uzatip iç/yan bilein içbükey konumunu salamayi uygun biçimde yaptii gözlemlenmektedir. Yayin uçta kullanimina ilikin ön çalimada sa el serçe parmain,iç/yan bilein içbükey konumuna uygun olarak gerginlemesinin salandii da gözlemlenmektedir.

Genel Deerlendirme: lk gözlem yapilmadan önce verilen eitime bali olarak örencinin, keman üzerine tainmami sistematik yay çalimalarini baariyla gerçekletirdii gözlemlenmektedir. Buna bali olarak örenci sa eli keman yayi üzerine yerletirmede parmaklarin konumunu, yayin deiik durumlarda tutulmasina ilikin iç/yan(yayin keman üzerinde ve uç kismindaki sa el/kol hareketleri ile ilgili ön çalima) ve di/yan bilek hareketlerini(yayin keman üzerinde ve dip kismindaki sa el/kol hareketleri ile ilgili ön çalima), yayin orta konumda tutulmasina ilikin ön çalimayi, tam kil özellii ve yayda paralellii doru olarak gerçekletirdii görülmektedir.

Keman ve Sol Ele likin Tutu ve Duru le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örencinin kemani sol omuzun uzantisi ve sa omuzun paralelinde tutamadii keman sapini çok fazla aaiya düürdüü gözlemlenmektedir. Sol elin kol ve bilek yapisiyla göreceli olarak dik biçimde konumlandii, sol el baparmain doal ve yumuak bir kavisle konumlandii gözlemlenmektedir. Sol el iaret parmain tueyle temasini salamak amaciyla hafifçe geriye çekilmesinin sadece dördüncü parmak kullaniminda uygulandii gözlemlenmektedir. Parmaklarin ayni tel üzerinde doal konuma uygun,dik biçimde basmasiyla ilgili bilek ve dirsein açisal konumlar almadii gözlenmektedir. Ayrica sol dirsek ince tellerde diari kalin tellerde içeri olmak üzere açisal konumlar almamaktadir. 2.Deerlendirme:Örencinin kemani sol omuzun uzantisi ve sa omuzun paralelinde tuttuu gözlemlenmektedir. Sol elin kol ve bilek yapisiyla göreceli olarak dik biçimde konumlandii, sol el baparmain doal ve yumuak bir kavisle konumlandii gözlemlenmektedir. Sol el iaret parmain tueyle temasini salamak amaciyla hafifçe geriye çekilmesinin salandii gözlemlenmektedir. Parmaklarin ayni tel üzerinde doal konuma uygun,dik biçimde basmasiyla ilgili bilek ve dirsein açisal konumlar aldii gözlenmektedir. Ayrica sol dirsek ince tellerde diari kalin tellerde içeri olmak üzere açisal konumlar almaktadir.

Genel Deerlendirme: Örencinin ilk gözlemde keman sapini çok fazla aaiya düürdüü gözlemlenmektedir. Fakat ikinci gözlemde kemani sol omuzun uzantisi ve sa omuzun paralelinde tuttuu görülmektedir. lk gözlemde örencinin sol elinin konumunu tueye dik bir biçimde salamadii, ikinci gözlemde ise sol elin kol ve bilek yapisiyla göreceli olarak dik biçimde konumlandii gözlemlenmektedir. Örencinin baparmaini keman yayi üzerine yerletirmede, her iki gözlemde de problem yaamadii görülmektedir. Örencinin sol el iaret parmainin geri çekilerek tueyle temasinin salanmasini ilk gözlemde, sadece dördüncü parmak kullaniminda gerçekletirdii görülmekte fakat ikinci gözlemde iaret parmainin geriye çekilere tueyle temasinin her durumda salandii gözlemlenmektedir. Örenci ilk gözlemde, parmaklarin ayni tel üzerinde doal konuma uygun dik biçimde basmasiyla ilgili bilek dirsek açisal konumlarini salayamamakta ve sol dirseinin ince tellerde içeri kalin tellerde diari olmak üzere açisal konumlarini salayamamaktadir. Buna bali olarak sol el ve parmaklari dik konumlanma özelliini yitirmektedir. Fakat ikinci gözlemde bu davranilar düzeltilerek parmaklarin ayni tel üzerinde doal konuma uygun,dik biçimde basmasiyla ilgili bilek ve dirsein açisal konumlar aldii ayrica sol dirsek ince tellerde diari kalin tellerde içeri olmak üzere açisal konumlar alarak sol el/kol ve parmaklarin dik konumlanmasinin salandii gözlemlenmektedir.

213

Keman Tutula likili Keman Üzerine Tainan Sistematik Yay Hareketleri le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örencinin yay keman üzerindeyken orta ve dipte kullaniminda,kolun doal airliini salayacak ekilde dirsein bilekten daha düük biçimde konumlanmasini saladii gözlemlenmektedir. Yayin keman üzerindeyken uç bölgede eie paralellii ve iç/yan bilein içbükey konumunun, dip bölgedeyken eie paralel ve di/yan bilein dibükey konumunun salandii gözlemlenmektedir. Örencinin yayin uç bölgelerine geliinde iaret parmai ile suni basinç gereksinimini saladii duyulmaktadir. Örencinin tel inceldikçe eie yaklamadii gözlemlenmektedir. Tel deiikliklerinin üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirilmedii gözlemlenmektedir. 2.Deerlendirme: Örencinin yay keman üzerindeyken orta ve dipte kullaniminda,kolun doal airliini salayacak ekilde dirsein bilekten daha düük biçimde konumlanmasini saladii gözlemlenmektedir. Yayin keman üzerindeyken uç bölgede eie paralellii ve iç/yan bilein içbükey konumunun, dip bölgedeyken eie paralel ve di/yan bilein dibükey konumunun salandii gözlemlenmektedir. Örencinin yayin uç bölgelerine geliinde iaret parmai ile suni basinç gereksinimini saladii duyulmaktadir. Örencinin tel inceldikçe eie yaklatii gözlemlenmektedir. Tel deiikliklerinin üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirildii gözlemlenmektedir.

Genel Deerlendirme:Her iki gözlemde de örencinin yay keman üzerindeyken orta ve dipte kullaniminda,kolun doal airliini salayacak ekilde dirsein bilekten daha düük biçimde konumlanmasini, yayin keman üzerindeyken uç bölgede eie paralellii ve iç/yan bilein içbükey konumunu, dip bölgedeyken eie paralel ve di/yan bilein dibükey konumunu saladii gözlemlenmektedir. Örencinin her iki gözlemde de yayin uç bölgelerine geliinde iaret parmai ile suni basinç gereksinimini saladii duyulmaktadir. Örencinin ilk gözlemde, tel inceldikçe eie yaklamadii gözlemlenmektedir. kinci gözlemde ise örenci bu davranii düzelterek tel inceldikçe eie yaklatii gözlemlenmektedir. Örenci ilk gözlemde, tel deiikliklerini sa el/kolda üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirmemekte, ikinci gözlemde bu ilikileri kurarak üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketlerini kullandii gözlemlenmektedir.

Sol Ele likin Hareketler le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Sol kolun tellere göre açisal konumlar aldii durumlarda sol elin doal konumlara uygun ekilde notalara dik bir biçimde basildii gözlemlenmektedir. Fakat açisal konumlara dikkat edilmediinde dik basmanin gerçeklemedii görülmütür. Sol el iaret parmain telle temasinin dördüncü parmak kullanimi diinda dier parmaklarin kullaniminda kesildii hatta parmain havaya kaldirildii gözlemlenmektedir. Örencinin sol el parmaklarini tonal konumlara uygun olarak tele basmaya hazir halde bekletmedii gözlemlenmektedir. Sol el dördüncü parmak kullaniminda içeriye doru dirsek destei vermenin salanamadii gözlemlenmekte, bu nedenle de kimi zaman dördüncü parmak kullanimindaki notada pesleerek nitelikli ve temiz ses elde edilememektedir. 2.Deerlendirme: Sol kolun tellere göre açisal konumlar aliina dikkat edilerek sol elin doal konumlara uygun ekilde notalara dik bir biçimde basildii gözlemlenmektedir. Sol el iaret parmain telle temasinin dier parmaklarin kullaniminda kesilmedii gözlemlenmektedir. Örencinin sol el parmaklarini tonal konumlara uygun olarak tele basmaya hazir halde beklettii gözlemlenmektedir. Sol el dördüncü parmak kullaniminda içeriye doru dirsek destei vermenin salandii da gözlemlenmektedir.

Genel Deerlendirme: Örencinin ilk gözlemde sol kolun tellere göre açisal konumlarini bazen saladii ve açisal konumlarin salandii durumlarda notalara dik bir biçimde basildii gözlemlenmektedir. Fakat çounlukta bu durumun gerçeklemedii yani sol kolun tellere göre açisal konumlarinin tam olarak salanamadii söylenebilir. kinci gözlemde sol kolun tellere göre açisal konumlar aliina dikkat edilerek sol elin doal konumlara uygun ekilde notalara dik bir biçimde basildii gözlemlenmektedir. Örencinin ilk gözlemde, sol el iaret parmainin telle temasini dördüncü parmak kullanimi diinda salamadii ve iaret parmaini havaya kaldirdii gözlemlenmekte fakat ikinci gözlemde sol el iaret parmain telle temasinin dier parmaklarin kullaniminda kesilmedii gözlemlenmektedir. Örencinin ilk gözlemde sol el parmaklarini tonal konumlara uygun olarak tele basmaya hazir halde bekletmedii gözlemlenmektedir, ikinci gözlemde sol el parmaklarini tonal konumlara uygun olarak tele basmaya hazir halde beklettii gözlemlenmektedir. Örenci ilk gözlemde, dördüncü parmak kullaniminda içeriye doru dirsek destei vermemekte buna temiz ve nitelikli ses elde edememektedir. Fakat ikinci gözlemde örencinin, dördüncü parmak kullaniminda içeriye doru dirsek destei vererek temiz ve nitelikli ses elde ettii gözlemlenmektedir.

Legato Tekniine likin Hareketler le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme: Örencinin legato teknii kullaniminda sa el ve sol el egüdümü açisindan simetrik yay kullanimini salayamadii,yayin yetmeyeceini anladii durumlarda hizini artirdii gözlemlenmektedir. Ayrica yayin asimetrik kullanimini da uygulayamadii gözlemlenmektedir. Örencinin yayda homojenlie bali olarak nitelikli ses elde edemedii seslerin silik geldii duyulmaktadir. Tel deiikliklerinde sa el/kolda, üst tellere gidite bilek,alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirmedii gözlemlenmektedir. Tel deiiklikleri yapilirken suni basincin gerektii uç bölgelerde yaya hafifçe basinç vermenin salanamadii duyulmaktadir. 2.Deerlendirme: Örencinin legato teknii kullaniminda sa el ve sol el egüdümü açisindan simetrik yay kullanimini saladii gözlemlenmektedir. Yayin asimetrik kullanimini uygulayamadii görülmektedir. Örencinin yayda homojenlie bali olarak nitelikli ses elde ettii, seslerin tane tane geldii gözlemlenmektedir. Tel deiikliklerinde sa kolu üst tellere gidite bilek,alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirdii gözlemlenmektedir. Tel deiiklikleri yapilirken suni basincin gerektii uç bölgelerde yaya hafifçe basinç vermenin salandii duyulmaktadir.

214

Genel Deerlendirme: Örencinin ilk gözleme göre ikinci gözlemde,legato teknii kullaniminda sa el ve sol el egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimini daha etkin ekilde saladii,her notaya eit uzunlukta yay ve eit hiz simetriyi gerçekletirdii, ilk gözlemde olduu gibi yayda sikima yaamadii gözlemlenmektedir. Örencinin her iki gözlemde de asimetrik yay kullanimini uygulayamadii gözlemlenmektedir. Örencinin ilk gözlemde, yayda homojenlie dikkat etmedii ve nitelikli ses elde edemedii, seslerin net olmadii gözlemlenmektedir. Fakat ikinci gözlemde örencinin yayi homojen bir ekilde kullandii, nitelikli ses elde ederek seslerin anlailir ve tane tane gelmesini saladii gözlemlenmektedir. lk gözlemde örencinin tel deiikliklerini, sa el/kolda, üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirmedii ayrica tel deiiklii yapilirken yayin uç bölgelerinde gereksinim duyulan suni basinci iaret parmaiyla dengelemedii gözlemlenmektedir. kinci gözlemde bu davranilari düzelterek tel deiikliklerini, sa el/kolda, üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirdii ve tel deiiklii yapilirken yayin uç bölgelerinde gereksinim duyulan suni basinci iaret parmaiyla dengeledii görülmektedir.

Detae Tekniine likin Hareketler le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örencinin detae teknii kullaniminda yayin üst yarisini ön kol ve ön kola göreceli olarak iç yan ve di yan bilek hareketleriyle ilikilendirmedii, daha çok dirsek yardimiyla detae tekniini gerçekletirdii gözlemlenmektedir. Yayin iterek ve çekerek kullanimindaki farkli basinç özelliklerini dikkate alarak iaret parmai ile basinci dengelemedii gözlemlenmektedir. Detae teknii kullaniminda yayda eitlii, hiza bali olarak uzunluu ve yay yerini salayamadii, yayin orta bölümünde sikiarak uç bölgelere gelemedii gözlemlenmektedir. Yay deiimlerinde eitlik uzunluk ve basinca bali olarak "kit,kit" seslerinin elde edilemedii gözlemlenmektedir. 2.Deerlendirme: Örencinin detae teknii kullaniminda yayin üst yarisini ön kol ve ön kola göreceli olarak iç yan ve di yan bilek hareketleriyle ilikilendirmedii,daha çok dirsek yardimiyla detae tekniini gerçekletirdii gözlemlenmektedir. Yayin iterek ve çekerek kullanimindaki farkli basinç özelliklerini dikkate alarak iaret parmai ile basinci dengeledii gözlemlenmektedir. Detae teknii kullaniminda yayda eitlii, hiza bali olarak uzunluu ve yay yerini saladii gözlemlenmektedir. Örencinin yayin üst yarisinda detae tekniini gerçekletirirken bali notalar geldiinde uç ve orta kisim arasinda yay transferleri yaptii da görülmektedir. Yay deiimlerinde eitlik uzunluk ve basinca bali olarak "kit,kit" seslerinin elde edildii gözlemlenmektedir.

Genel Deerlendirme:Örencinin detae tekniini her iki gözlemde de bilek hareketleriyle ilikilendirmedii gözlemlenmektedir. Bu sonuç yayda paralelliin bozulmasina, sa elde sertlie dolayisiyla detae tekniinin tam olarak doru ekilde gerçeklememesine neden olmaktadir. Fakat buna ramen örencinin ilk gözlemde iaret parmaiyla basinci dengelemeyiinin ikinci gözlemde düzeltildii ve iaret parmai ile basinci dengeledii görülmektedir. Örencinin ilk gözlemde, detae tekniini gerçekletirirken yayin orta kisminda sikitii ve yayin ucuna gelemedii, yayda eitlii, hiza bali olarak uzunluu ve yayin yerini ayarlayamadii gözlemlenirken ikinci gözlemde bu davranilarin düzeltilerek yayda eitlii, hiza bali olarak uzunluu ve yay yerini saladii, yayin üst yarisini etkin bir ekilde kullandii gözlemlenmektedir. Örencinin Detae tekniini gerçekletirirken, bali notalar geldiinde yay transferleri yaptii da gözlemlenmektedir. Ayrica yay deiimlerinde eitlik uzunluk ve basinca bali olarak "kit,kit" seslerinin elde edildii gözlemlenmektedir.

215

Örenci No: 3 N TEL GÖZLEM FORMU

Keman Üzerine Tainmami Sistematik Yay Çalimalari le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme: Örencinin sa eli yay üzerine doru 2.Deerlendirme: Örencinin sa eli yay üzerine doru yerletirmede iaret parmainin ikinci boumunun hemen yerletirmede iaret parmainin ikinci boumunun hemen altinin yayla temasini, orta ve yüzük parmainin ikinci altinin yayla temasini, orta ve yüzük parmainin ikinci boumunun yayla temasini, serçe parmain yayin orta ve boumunun yayla temasini, serçe parmain yayin orta ve dipte kullanimiyla ilgili olarak doal bir kavisle yayin dipte kullanimiyla ilgili olarak doal bir kavisle yayin üzerinde konumlanmasini, ba parmain yayin tahtasi ve üzerinde konumlanmasini, baparmain yayin tahtasi ve killari arasindaki topuun uzantisiyla temasini uygun bir killari arasindaki topuun uzantisiyla temasini uygun bir biçimde saladii gözlemlenmektedir. Örencinin,yayin biçimde saladii gözlemlenmektedir. Örencinin,yayin killarinin tellere,elin doal basinci ile daha çok yapimasini killarinin tellere,elin doal basinci ile daha çok yapimasini salamak için sa eli yayin büyük kismina doru hafifçe salamak için sa eli yayin büyük kismina doru hafifçe çevirdii gözlemlenmektedir. Yayin ortada kullanimi için ön çevirdii gözlemlenmektedir. Yayin ortada kullanimi için ön çalima olan sa eli/kolu vücuda dik biçimde uzatarak yayi çalima olan sa eli/kolu vücuda dik biçimde uzatarak yayi vücuda paralel tutma, tam kil özellii için ön çalima olan yay vücuda paralel tutma, tam kil özellii için ön çalima olan yay killarini yere ve yayi vücuda paralel tutma, yayin dipte killarini yere ve yayi vücuda paralel tutma, yayin dipte kullanimi için ön çalima olan yayi vücuda paralellie dikkat kullanimi için ön çalima olan yayi vücuda paralellie dikkat ederek sola uzatip di/yan bilein içbükey konumunu salama ederek sola uzatip di/yan bilein içbükey konumunu salama ve yayin uçta kullanimi için ön çalima olan yayi vücuda ve yayin uçta kullanimi için ön çalima olan yayi vücuda paralellie dikkat ederek saa uzatip iç/yan bilein içbükey paralellie dikkat ederek saa uzatip iç/yan bilein içbükey konumunu salamayi uygun biçimde yaptii konumunu salamayi uygun biçimde yaptii gözlemlenmektedir. Yayin uçta kullanimina ilikin ön gözlemlenmektedir. Yayin uçta kullanimina ilikin ön çalimada sa el serçe parmain,iç/yan bilein içbükey çalimada sa el serçe parmain,iç/yan bilein içbükey konumuna uygun olarak gerginlemesinin salandii da konumuna uygun olarak gerginlemesinin salandii da gözlemlenmektedir. gözlemlenmektedir. Genel Deerlendirme: lk gözlem yapilmadan önce verilen eitime bali olarak örencinin, keman üzerine tainmami sistematik yay çalimalarini baariyla gerçekletirdii gözlemlenmektedir. Buna bali olarak örenci sa eli keman yayi üzerine yerletirmede parmaklarin konumunu, yayin deiik durumlarda tutulmasina ilikin iç/yan(yayin keman üzerinde ve uç kismindaki sa el/kol hareketleri ile ilgili ön çalima) ve di/yan bilek hareketlerini(yayin keman üzerinde ve dip kismindaki sa el/kol hareketleri ile ilgili ön çalima), yayin orta konumda tutulmasina ilikin ön çalimayi, tam kil özellii ve yayda paralellii doru olarak gerçekletirdii görülmektedir.

Keman ve Sol Ele likin Tutu ve Duru le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örencinin kemani sol omuzun uzantisi sa 2.Deerlendirme:Örencinin kemani sa omuzun paralelinde omuzun paralelinde tutmayi tam olarak gerçekletiremedii sol omuzun uzantisi eklinde gerçekletirdii fakat keman keman sapini aaiya doru biraz düürdüü sapini çok az aaiya düürdüü gözlemlenmektedir. Sol elin gözlemlenmektedir. Sol elde, bilein kola göre dik biçimde kol ve bilek yapisina göreceli olarak tueye dik bir biçimde konumlandii fakat dirsein hafifçe geride olmasi nedeniyle konumlandii görülmektedir. Sol el baparmain geriye doru tueye dik biçimde konumlanmanin salanamadii yumuak bir kavisle konumlandii gözlemlenmektedir. Sol el gözlemlenmektedir. Sol el baparmain geriye doru iaret parmain tueyle temasini salamak amaciyla hafifçe yumuak bir kavisle konumlandii gözlemlenmektedir. Sol el geri çekilmesinin salandii,iaret parmain çok nadir olarak iaret parmain tueyle temasini salamak amaciyla hafifçe tueyle temasinin kesildii gözlemlenmektedir. geri çekilmesinin salanamadii buna bali olarak iaret Örencinin,parmaklarin ayni tel üzerinde doal konumlara parmain tueyle temasinin kesildii görülmektedir. uygun dik biçimde basmasiyla ilgili bilek ve dirsein açisal Örencinin,parmaklarin ayni tel üzerinde doal konumlara konumlar almasini salandii buna bali olarak notalara dik uygun dik biçimde basmasiyla ilgili bilek ve dirsein açisal biçimde basildii gözlemlenmektedir. Dirsein kalin tellerde konumlar almasini salamadii bu nedenle bazi notalarda dik içeri ince tellerde diari olmak üzere açisal konumlar aldii basmanin gerçekletirilmedii gözlemlenmektedir. Dirsein gözlemlenmektedir. Buna bali olarak parmaklarin tueye dik kalin tellerde içeri ince tellerde diari olmak üzere açisal olarak bastii gözlemlenmektedir. konumlar almadii da görülmektedir. Bu nedenle de sol kolun diklii bozulmakta,parmaklar dik basmamaktadir. Genel Deerlendirme:Örencinin ilk gözlemde kemani sol omuzun uzantisi sa omuzun paralelinde tutmayi tam olarak gerçekletiremedii dirsein geride olduu ve keman sapini biraz aaiya düürdüü gözlemlenmektedir. kinci gözlemde ise örencinin bu davraniini tam olarak düzeltememekle beraber ilk gözleme göre daha doru bir biçimde kemani tutmaya baladii ve sol elin kol ve bilek yapisina göreceli olarak dirsein konumunu doru saladii ve tueye dik bir biçimde konumlandii görülmektedir. Her iki gözlemde de sol el baparmain geriye doru yumuak bir kavisle konumlandii gözlemlenmektedir. Örencinin ilk gözlemde sol el iaret parmainin geriye çekilmedii, buna bali olarak da iaret parmain tueyle temasinin salanamadii gözlemlenirken ikinci gözlemde bu durumun düzeltilerek iaret parmainin hafifçe geriye çekildii ve tueyle temasinin salandii görülmektedir. lk gözlemde örencinin parmaklarin ayni tel üzerinde dik biçimde basmasiyla ilgili olarak bilek ve dirsek açisal konumlarini salamadii, tel deiikliklerinde dirsein kalin tellerde içeri ince tellerde diari olmak üzere açisal konumlarini salamadii gözlemlenmektedir. Bu durumlara bali olarak sol kolun tueye göre dikliinin bozulduu ve parmaklarin notalara dik bir biçimde basmadii görülmektedir. kinci gözlemde örencinin bu davranilari düzelterek parmaklarin ayni tel üzerinde doal konumlara uygun dik biçimde basmasiyla ilgili bilek ve dirsein açisal konumlar almasini salandii, Dirsein kalin tellerde içeri ince tellerde diari olmak üzere açisal konumlar aldii gözlemlenmektedir. Bunun sonucunda sol kolun dik konumunun salandii ve parmaklarin tueye dik olarak bastii gözlemlenmektedir.

216

Keman Tutula likili Keman Üzerine Tainan Sistematik Yay Hareketleri le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örencinin yay keman üzerindeyken sa kolun doal airliini salayacak ekilde,yayin orta kisminda,dirsein bilekten daha düük konumlanmasini salayamadii bunun yerine dirsek ve bilein ayni seviyede konumlandii gözlemlenmektedir. Fakat örenci yayin dipte kullaniminda dirsein bilekten daha düük konumlanmasini böylece sa kolun doal airliinin yaya aktarilmasini salamaktadir. Örencinin yayin dip bölgesinde eie paralellii koruduu fakat di yan bilein içbükey konumunu salamadan sa bilei diariya çikardii iç bilek yardimi aldii görülmütür. Buna bali olarak yay döndürülmekte böylece tam kil özellii de yitirilmektedir. Yay uç bölgedeyken eie paralellik çok az bozulmaktadir. Bunun nedeni örencinin iç yan bilein içbükey konumunu salayamamasidir. Örenci yayin ucuna geldiinde arka kolun hafifçe geriye gittii böylelikle iç yan bilein içbükey konumunun salanamadii ve paralelliin bozulduu gözlemlenmektedir. Örenci yayin orta kismindan uç kismina geldikçe yayin basincini iaret parmai ile dengelemedii duyulmaktadir. Deien tel kalinliklarina göre örencinin ince tellerde eie yaklamadii gözlemlenmektedir. Sa elin açisini yay dier tellere deymeyecek ekilde,üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirmedii hatta zaman zaman yayin dier tellere deydii gözlemlenmektedir. 2.Deerlendirme: Örencinin yay keman üzerindeyken sa kolun doal airliini salayacak ekilde,yayin orta kisminda,dirsein bilekten daha düük konumlanmasini ve yayin dipte kullaniminda dirsein bilekten daha düük konumlanmasini saladii gözlemlenmektedir. Örencinin yayin dip bölgesinde eie paralellii koruduu ve di yan bilein içbükey konumunu saladii gözlemlenmektedir. Buna bali olarak ta tam kil özelliini koruduu görülmektedir. Örencinin,yayin uç bölgesinde,iç yan bilein içbükey konumunu saladii buna bali olarak da eie paralellii koruduu gözlemlenmektedir. Örenci yayin orta kismindan uç kismina geldikçe yayin basincini iaret parmai ile dengeledii duyulmaktadir. Deien tel kalinliklarina göre örencinin ince tellerde eie yaklamadii gözlemlenmektedir. Sa elin açisini yay dier tellere deymeyecek ekilde,üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirdii,buna bali olarak ta yayin dier tellere çarpmadii gözlemlenmektedir.

Genel Deerlendirme:Örencinin ilk gözlemde, yay keman üzerindeyken yayin orta kisminda,dirsein bilekten daha düük konumlanmasini salayamadii bunun yerine dirsek ve bilein ayni seviyede konumlandii buna bali olarak da sa kolun doal airliini yaya aktaramadii gözlemlenmektedir. kinci gözlemde örenci yayin orta kismindaki kullaniminda sa kolun doal airliini salayacak ekilde, dirsein bilekten daha düük konumlanmasini salamaktadir. Örencinin her iki gözlemde de yayin dipte kullaniminda dirsein bilekten daha düük konumlanmasini saladii gözlemlenmektedir. Örenci ilk gözlemde, yayin dip bölgedeki kullaniminda di/yan bilein içbükey konumunu salayamamakta bunun yerine bileinin diariya çikararak iç bilek yardimiyla yayin paralelliini korumaya çalimaktadir. Fakat bu durum yayin döndürülerek tam kil özelliinin yitirilmesine neden olmaktadir. kinci gözlemde ise örencinin yayin dip bölgedeki kullaniminda di/yan bilein içbükey konumunu saladii yayin paralel konumunun devam ederken tam kil özelliinin de salandii görülmektedir. Örencinin ilk gözlemde, yayin uç kisminda iç/yan bilein içbükey konumunu salayamadii, arka kolun geriye gittii ve yayda paralelliin bozulduu gözlemlenmektedir. kinci gözlemde örencinin, yayin uç kisminda iç/yan bilein içbükey konumunu salayarak arka kolun geriye gitmesini engelledii ve yayda paralellii saladii görülmektedir. Örencinin ilk gözlemde iaret parmaiyla basinci dengelemedii ikinci gözlemde bu davranii düzelterek basinci dengeledii gözlemlenmektedir. Her iki gözlemde de örenci deien tel kalinliklarina göre ince tellerde eie yaklamamaktadir. Örencinin ilk gözlemde, Sa elin açisini yay dier tellere deymeyecek ekilde,üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirmedii için yayin dier tellere çarptii gözlemlenmektedir. Fakat ikinci gözlemde örencinin, tel deiikliklerinde Sa elin açisini yay dier tellere deymeyecek ekilde,üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirdii ve yayin dier tellere çarpmadii gözlemlenmektedir.

Sol Ele likin Hareketler le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örencinin sol dirseinin geride olmasi nedeniyle sol elin tellere göre olan doal konumlarinda notalara dik basilamadii gözlemlenmektedir. Sol el iaret parmain dier çalici parmaklarin kullaniminda tueyle temas etmedii hatta kaldirildii gözlemlenmektedir. Eser çalinirken sol el parmaklarin tonal konumlara uygun tele basmaya hazir beklemedii parmaklarin telden daha aaiya düürüldüü veya havaya kaldirildii gözlemlenmektedir. Sol el dördüncü parmak kullaniminda içeriye doru dirsek destei verilmedii,dördüncü parmak kullaniminda iaret parmain kaldirildii gözlemlenmektedir. 2.Deerlendirme:Örencinin sol elin tellere göre olan doal konumlarinda notalara dik bir biçimde bastii gözlemlenmektedir. Sol el iaret parmain dier çalici parmaklarin kullaniminda tueyle temasinin salanmaya baladii,bazen bu temasin kesildii gözlemlenmektedir. Eser çalinirken sol el parmaklarin tonal konumlara uygun tele basmaya hazir bekledii,parmaklarin havaya kalkmadan bekledii gözlemlenmektedir. Sol el dördüncü parmak kullaniminda içeriye doru dirsek destei verildii ve dördüncü parmak kullaniminda iaret parmain kaldirilmadii gözlemlenmektedir.

Genel Deerlendirme:Örencinin ilk gözlemde sol dirseinin geride olduu bu nedenle sol elin tellere göre olan doal konumlarinda notalara dik basmadii gözlemlenmektedir. kinci gözlemde örencinin dirseinin durumunu düzelterek sol elin doal tellere göre olan doal konumlarinda notalara dik bir biçimde bastii görülmektedir. Örencinin ilk gözlemde sol el iaret parmainin tueyle temasini parmai hafifçe geriye çekerek salayamadii fakat ikinci gözlemde bu temasi salamaya baladii görülmekte, iaret parmainin tueyle temasinin bazen kesildii gözlemlenmektedir. Eser çalarken örencinin ilk gözlemde sol el parmaklarini tonal konumlara uygun tele basmaya hazir bekletmedii, parmaklarini telden daha aaiya düürüldüü veya havaya kaldirildii gözlemlenmektedir. Fakat ikinci gözlemde örencinin bu davranilari düzelterek sol el parmaklarini tonal konumlara uygun tele basmaya hazir beklettii görülmektedir. lk gözlemde örencinin, dördüncü parmak kullaniminda içeriye doru dirsek destei vermedii ve iaret parmaini kaldirdii gözlemlenmektedir. kinci gözlemde ise dördüncü parmak kullaniminda içeriye doru dirsek destei verilerek iaret parmainin kaldirilmadii gözlemlenmektedir.

217

Legato Tekniine likin Hareketler le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örencinin legato teknii kullaniminda sa el ve sol el egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimini salayamadii bazen yayi yetiremeyerek sikitii gözlemlenmektedir. Örencinin asimetrik yay kullanimini da uygulayamadii görülmektedir. Örencinin her notada nitelikli ses elde edemedii, yayin dier tellere çarptii gözlemlenmektedir. Ayrica sesler çok silik duyulmaktadir. Yayin dier tellere çarpmasini örencinin üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirmemesinden olutuu söylenebilir. Örencinin tel deiiklikleri sirasinda suni basincin gerektii uç kisimlarda iaret parmaiyla basinci dengelemedii gözlemlenmektedir. 2.Deerlendirme: Örencinin legato teknii kullaniminda sa el ve sol el egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimini saladii,yayin sadece dip bölgelerinde ve bazen sikitii gözlemlenmektedir. Örencinin asimetrik yay kullanimini da uygulayamadii görülmektedir. Örencinin her notada nitelikli ses elde ettii,yayin dier tellere çarpmadii gözlemlenmektedir. Sesler daha net duyulmaktadir. Örencinin tel deiikliklerini üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirdii gözlemlenmektedir. Örencinin tel deiiklikleri sirasinda suni basincin gerektii uç kisimlarda iaret parmaiyla basinci dengeledii gözlemlenmektedir.

Genel Deerlendirme:Örencinin ilk gözlemde Legato teknii kullaniminda sa el ve sol el egüdümü açisinda yayin simetrik kullanimini salayamadii ve yayi yetiremeyerek sikitii gözlemlenmektedir. kinci gözlemde örencinin, legato teknii kullaniminda sa el ve sol el egüdümü açisindan yayin simetrik kullanimini saladii, yayin dip bölgelerinde bazen sikitii gözlemlenmektedir. Örencinin her iki gözlemde de sa el ve sol el egüdümü açisindan yayin asimetrik kullanimini salayamadii görülmektedir. lk gözlemde örencinin her notada nitelikli ses elde edemedii seslerin silik duyulduu ve tel deiikliklerine sa eli/kolu bilek ve dirsek hareketleriyle ilikilendirmemsinden dolayi yayin dier tellere çarptii gözlemlenmektedir. kinci gözlemde örencinin her notada daha nitelikli ses elde ettii ve tel deiikliklerinde sa el/kolu bilek ve dirsek hareketleriyle ilikilendirmesinden dolayi yayin dier tellere çarpmadii gözlemlenmektedir. Örencinin ilk gözlemde, tel deiiklikleri sirasinda iaret parmaiyla suni basinç gereksinimini salamadii fakat ikinci gözlemde bu gereksinimi saladii gözlemlenmektedir.

Detae Tekniine likin Hareketler le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örencinin detae tekniinde yayin üst yarisini kullanmada ön kol ve iç yan di yan bilek hareketleriyle ilikilendirmedii bunun yerine daha çok arka kol yardimi aldii gözlemlenmektedir. Örencinin yayin iterek ve çekerek kullaniminda farkli basinç özelliklerini göz önüne alarak basinci iaret parmaiyla dengeledii gözlemlenmektedir. Örenci detae teknii kullaniminda yayda eitlii salamaktadir fakat yayin üst yarisini etkin bir biçimde kullanamamakta,tam olarak uca kadar gelememekte olduu gözlemlenmektedir. Dolayisiyla yay yerini tam olarak ayarlayamamaktadir. Fakat buna ramen basinci dengelemeyi baararak iterek ve çekerek yay hareketlerinde "kit,kit" seslerini elde etmektedir. 2.Deerlendirme: Örencinin detae tekniinde yayin üst yarisini kullanmada ön kol ve iç yan di yan bilek hareketleriyle ilikilendirdii görülmektedir. Örencinin yayin iterek ve çekerek kullaniminda farkli basinç özelliklerini göz önüne alarak basinci iaret parmaiyla dengeledii gözlemlenmektedir. Örenci detae teknii kullaniminda yayda eitlii salamaktadir. Detae teknii içinde gelen bali notalari da göz önüne alarak yayin üst ve ortasinda transferler yapmaktadir. Hiza bali olarak ta yayin yerini ve uzunluunu uygun bir biçimde saladii görülmektedir. Örenci iterek ve çekerek yay hareketlerinde "kit,kit" seslerini elde etmektedir.

Genel Deerlendirme:Örencinin ilk gözlemde, detae tekniini bilek hareketleriyle ilikilendirmeyip daha çok arka kol yardimi aldii gözlemlenmektedir. kinci gözlemde örencinin bu davranii düzelterek detae tekniini bilek hareketleriyle ilikilendirdii ve arka kol yardimi almadan detae tekniini kullandii gözlemlenmektedir. Örenci ilk gözlemde yayin iterek ve çekerek kullanimindaki farkli basinç özelliklerini göze alarak iaret parmaiyla basinci dengelemedii, ikinci gözlemde bu davraniin düzeltilerek aret parmaiyla basincin dengelendii gözlemlenmektedir. Örencinin ilk gözlemde, detae teknii kullaniminda yayda kendi içinde bir eitlik saladii gözlemlenmektedir fakat bu eitlii salarken yayin üst yarisini etkin bir ekilde kullanamamakta olduu görülmektedir. Buna bali olarak da yayin yerini ayarlayamamaktadir. kinci gözlemde örencinin detae teknii kullaniminda yay eitliini salamaya devam edildii, yayin uzunluu ve yerinin uygun biçimde salandii hatta detae teknii kullanimi sirasinda gelen bali notalari da göz önüne alarak yay transferlerinin yapildii görülmektedir. Örencinin ilk gözlemde, yayda uzunluk ve yerini ayarlamasi, basinci dengelememesinden dolayi "kit,kit" seslerini elde edemedii gözlemlenmektedir. kinci gözlemde örencinin, yay uzunluu, yeri ayarlayarak ve basinci dengelediinde, "kit,kit" seslerinin elde edildii gözlemlenmektedir.

218

Örenci No: 4 N TEL GÖZLEM FORMU

Keman Üzerine Tainmami Sistematik Yay Çalimalari le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme: Örencinin sa eli yay üzerine doru yerletirmede iaret parmainin ikinci boumunun hemen altinin yayla temasini, orta ve yüzük parmainin ikinci boumunun yayla temasini, serçe parmain yayin orta ve dipte kullanimiyla ilgili olarak doal bir kavisle yayin üzerinde konumlanmasini, ba parmain yayin tahtasi ve killari arasindaki topuun uzantisiyla temasini uygun bir biçimde saladii gözlemlenmektedir. Örencinin,yayin killarinin tellere,elin doal basinci ile daha çok yapimasini salamak için sa eli yayin büyük kismina doru hafifçe çevirdii gözlemlenmektedir. Yayin ortada kullanimi için ön çalima olan sa eli/kolu vücuda dik biçimde uzatarak yayi vücuda paralel tutma, tam kil özellii için ön çalima olan yay killarini yere ve yayi vücuda paralel tutma, yayin dipte kullanimi için ön çalima olan yayi vücuda paralellie dikkat ederek sola uzatip di/yan bilein içbükey konumunu salama ve yayin uçta kullanimi için ön çalima olan yayi vücuda paralellie dikkat ederek saa uzatip iç/yan bilein içbükey konumunu salamayi uygun biçimde yaptii gözlemlenmektedir. Yayin uçta kullanimina ilikin ön çalimada sa el serçe parmain,iç/yan bilein içbükey konumuna uygun olarak gerginlemesinin salandii da gözlemlenmektedir. Genel Deerlendirme: 2.Deerlendirme:

Keman ve Sol Ele likin Tutu ve Duru le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme: Örencinin kemani sol omuzun uzantisi ve sa omuzun paralelinde tutamadii keman sapini çok fazla aaiya düürdüü gözlemlenmektedir. Sol elin kol yapisina uygun olarak tueye dik bir biçimde konumlanmadii dirsek geride tutulduu için bilek dik konumlanmasina ramen tueye dikliin salanamadii görülmektedir. Sol el baparmain doal ve yumuak bir kavisle konumlandii gözlemlenmektedir. Sol el iaret parmain tueyle temasini salamak amaciyla hafifçe geriye çekilmesinin salanamadii,elin sola doru hafifçe çevrilerek yan bir ekilde durduu bu sayede iaret parmain tueyle temas ettirildii gözlemlenmektedir. Parmaklarin ayni tel üzerinde doal konuma uygun dik bir biçimde basmasiyla ilgili bilek ve dirsein açisal konum almasinin salanamadii gözlemlenmektedir. Dirsein parmaklar tel deitirdikçe kalin tellerde içeri ince tellerde diari olmak üzere açisal konumlar almadii bunun yerine elin çevrilerek notalara basmaya çaliildii gözlemlenmektedir. Genel Deerlendirme: 2.Deerlendirme:

Keman Tutula likili Keman Üzerine Tainan Sistematik Yay Hareketleri le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Yay keman üzerinde orta ve dip konumdayken dirsein,sa kolu doal airliini salayacak ekilde bilekten daha düük bir seviyede konumlanmadii bilekle yaklaik olarak ayni seviyede konumlandii gözlemlenmektedir. Yayin uç bölgesinde eie paralel ve iç/yan bilein içbükey konumunun,dip bölgesinde eie paralel ve di/yan bilein içbükey konumunun salandii gözlemlenmektedir. Yayin orta kismindan uç kismina doru geldikçe iaret parmai ile,suni basinç gereksiniminin giderilmedii gözlemlenmektedir. Deien tel kalinliklarina göre teller inceldikçe eie yaklamanin salanamadii görülmektedir. Tel deiiklikleri sirasinda sa kolu açisinin üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirilmedii gözlemlenmitir. 2.Deerlendirme:

219

Genel Deerlendirme:

Sol Ele likin Hareketler le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örencinin sol bilei sol kola göreceli olarak diktir fakat dirsei geride olduu için sol elin tellere göre olan doal konumlarinda notalara dik biçimde basilmadii gözlemlenmektedir. Sol el iaret parmain telle temasinin, dier çalici parmaklarin kullaniminda kesildii görülmektedir. Sol el parmaklari eser çalinirken tonal konumlara uygun olarak tele basmaya hazir halde beklememektedir. Sol el dördüncü parmak kullaniminda örencinin içeriye doru dirsek destei vermedii yani iç/yan bilein tueye doru hareketlenmesini salamadii gözlemlenmektedir. Bu nedenle de dördüncü parmakta nitelikli ses elde edememektedir. Genel Deerlendirme: 2.Deerlendirme:

Legato Tekniine likin Hareketler le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örenci legato teknii kullaniminda sa el ve sol el egüdümü açisindan simetrik yay kullanimini gerçekletirememektedir. Her notada eit yay düünememekte ve yayi ucundan dibine kadar etkin kullanamamaktadir. Örenci asimetrik yay kullanimini da uygulayamamaktadir. Yayda homojenlie bali olarak nitelikli ses elde edilememektedir. Ayni zamanda tel deiikliklerinde sa el/kolda üst tellere gidite bilek alt tellere gidite dirsek hareketleriyle ilikilendirme yapilmadii görülmütür. Örencinin yayin basincini ayarlayamadii bunun da açik ve doru ses elde etmeyi etkiledii gözlemlenmektedir. Tel deiikliklerinde suni basinç gereken yayin uç bölgelerinde yaya hafifçe basinç verilmemektedir. Genel Deerlendirme: 2.Deerlendirme:

Detae Tekniine likin Hareketler le lgili Nitel Deerlendirme

1.Deerlendirme:Örencinin detae teknii kullaniminda yayin üst yarisini ön kol ve iç/yan,di/yan bilek hareketleriyle tam olarak ilikilendiremedii,yayin üst yarisini tamamen kullanamadii ortaya yakin yerde detae tekniini gerçekletirmeye çalitii gözlemlenmektedir. Örencinin yayi iterek ve çekerek kullanirken basinci iaret parmaiyla dengelemedii bu nedenle seslerin birbirine bulatii gözlemlenmektedir. Yayda eitlii salayamadii, uzunluu ve yerini ayarlayamadii gözlemlenmekte bunlara bali olarak "kit,kit" seslerinin gelmedii gözlemlenmitir. Genel Deerlendirme: 2.Deerlendirme:

Information

235 pages

Find more like this

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

630107