Read Microsoft Word - BOTULISM_Vietnamese.doc text version

B Y T TIU BANG NORTH DAKOTA

BNH NG C

CÁC THC MC THNG GP

Bnh ng c là gì? Bnh ng c là cn bnh gây tê lit him gp nhng nghiêm trng, t mt loi c t thn kinh do vi khun to ra. Có ba dng bnh ng c chính. Bnh ng c thc phm là do n phi các loi thc phm có cha c t gây ng c. Bnh ng c do vt thng là do loi c t sn sinh ra t mt vt thng b nhim vi khun gây bnh ng c. Bnh ng c tr s sinh là do n phi các bào t ca vi khun ó và sau ó các bào t này phát trin trong rut và tit ra c t. Tt c các dng bnh ng c u có th gây t vong và c coi là các trng hp cp cu y t. Bnh ng c thc phm có th c bit nguy him vì nhiu ngi có th b nhim c do n thc phm ã nhim vi khun gây bnh. Bnh ng c thng xuyên xy ra nh th nào? Theo báo cáo, hàng nm có khong 110 trng hp mc bnh ng c ti Hoa K. Trong s ó, khong 25 phn trm là bnh ng c thc phm, 72 phn trm là bnh ng c tr s sinh, và phn còn li là bnh ng c do vt thng. Hu nh nm nào cng có các t dch bnh ng c thc phm liên quan ti ít nht hai ngi và thng là do n các loi thc phm óng lon nhà ã nhim vi khun gây bnh. T l mc bnh ng c thc phm và bnh ng c tr s sinh có thay i ôi chút trong vài nm gn ây, tuy nhiên bnh ng c do vt thng li tng lên do tình trng s dng loi heroin màu en, c bit là California. Bnh ng c có nhng triu chng gì? các trng hp ng c thc phm, các triu chng bt u xut hin t sáu gi ti hai tun (thng gp nht là t 12 ti 36 gi) sau khi n phi thc phm có cha c t. Các triu chng ca bnh ng c bao gm hoa mt, th lc m, sp mí mt, nói nng không rõ ràng, khó nut, khô ming và tình trng suy nhc c lan ta xung di trong khp c th: trc ht là vùng vai b nh hng, sau ó là vùng cánh tay phía trên, cánh tay phía di, ùi, bp chân v.v.. Tình trng lit c hô hp cng có th khin bnh nhân ngng th và t vong, tr khi bnh nhân c tr giúp hô hp (dùng máy hô hp). Tôi có th b nhim bnh ng c t ngi khác không? Bnh ng c không lây lan t ngi này sang ngi khác. Bnh ng c thc phm có th xy ra mi nhóm tui. Bnh ng c c chn oán nh th nào? Các bác s có th xem xét kt qu chn oán nu tiu s sc khe và kt qu khám sc khe ca bnh nhân cho thy bnh nhân có mc bnh ng c. Tuy nhiên, nhng du hiu này thng không dn ti kt lun chn oán là bnh nhân mc bnh ng c. Các cn bnh khác có th có triu chng tng t nh bnh ng c, vì vy có th cn phi làm các xét nghim c bit loi b kh nng bnh nhân mc nhng cn bnh này.

Bnh ng c có th c cha tr nh th nào? Chng tê lit và suy hô hp trong các trng hp b ng c nghiêm trng có th khin bnh nhân phi dùng máy th (máy hô hp) trong nhiu tun và cn c chm sóc iu dng cng nh chm sóc y t c bit. Sau nhiu tun, tình trng tê lit s dn. Nu c chn oán sm, bnh ng c thc phm và ng c do vt thng có th c cha khi bng thuc kháng c. Loi thuc kháng c này có tác dng ngn chn hot ng ca c t lu thông trong máu. Thuc này có th giúp bnh nhân tránh mc bnh nng hn, nhng vn phi mt nhiu tun mi có th bình phc. Các bác s có th tìm cách loi b thc phm ã nhim vi khun gây bnh vn còn nm trong rut bng cách gây ói ma hoc áp dng phng pháp tht ra. Các vt thng cn c iu tr, thng là qua gii phu, loi b ngun vi khun tit c t. Bin pháp iu tr chính cho tt c các dng bnh ng c là chm sóc tr giúp hu hiu ti bnh vin. Hin ti, ngi ta thng không cung cp thuc kháng c cha bnh ng c tr s sinh. Bnh ng c có bin chng không? Bnh ng c có th gây t vong do suy hô hp. Tuy nhiên, trong vòng 50 nm qua, t l bnh nhân b t vong do ng c ã gim t khong 50 phn trm xung còn 8 phn trm. Bnh nhân mc bnh ng c nng có th cn phi dùng máy th và dch v chm sóc iu dng và y t c bit trong nhiu tháng. Nhng bnh nhân ã qua giai on nhim c có th thy mt mi và th dc trong nhiu nm, do ó có th cn phi áp dng bin pháp tr liu dài hn giúp bình phc nhanh hn. Có th nga bnh ng c không? Có, có th nga c bnh ng c. Bnh ng c thc phm thng do các loi thc phm óng lon nhà có hàm lng a-xít thp, thí d nh mng tây, u xanh, c ci ng và ngô, gây ra. Tuy nhiên, các dch bnh ng c t các ngun ít gp hn, thí d nh ti xt nh ngâm trong du, t, cà chua, khoai tây bc trong giy gói bc nng lò không c x lý thích hp, và cá óng lon ti nhà hoc cá ã c lên men. Nhng ngi óng lon ti nhà cn phi tuân theo các qui trình v sinh cht ch gim bt nguy c làm nhim bn thc phm. Các loi du ngâm ti hoc tho mc cn c gi lnh. Khoai tây bc giy gói bc nng lò cn c gi nóng cho ti khi dn n hoc gi lnh. Vì c t gây bnh ng c b tiêu dit nhit cao nên nhng ngi n các loi thc n óng lon nhà nên un sôi thc n trong 10 phút trc khi n bo m an toàn. Quý v có th tìm hiu các hng dn v qui trình óng lon an toàn ti gia t c quan dch v m rng ca qun hoc B Nông Nghip Hoa K (U.S. Department of Agriculture). Do mt ong có cha các bào t ca vi khun gây bnh ng c và là ngun gây bnh cho tr s sinh, không nên cho tr em di 12 tháng tui n mt ong; tuy nhiên, tr em t mt tui tr lên có th n mt ong mt cách an toàn. Có th phòng nga bnh ng c do vt thng bng cách tìm ni cha tr y t ngay cho các vt thng b nhim trùng và không s dng các loi ma túy gii trí dng tiêm. Các c quan y t cng ng ang làm gì ngn nga hoc kim soát bnh ng c? Hin nay, các c quan y t vn thng xuyên tin hành các hot ng giáo dc công chúng v vic ngn nga bnh ng c. Thông tin v qui trình óng lon an toàn c ph bin rng rãi cho ngi tiêu dùng. Các s y t ca tiu bang và Trung Tâm Kim Soát và Nga Bnh u c các nhân viên có kin thc hiu bit v bnh ng c sn sàng c vn vi các bác s 24 gi trong ngày. Nu cn thuc kháng c cho mt bnh nhân, bác s s c cp thuc kp thi bt c ni nào trên toàn quc. Các trng hp nghi ng có nn dch ng c thng c iu tra nhanh chóng. Và nu các trng hp ó có liên quan ti mt sn phm thng mi, các c quan iu hành và y t cng ng s cùng phi hp áp dng các bin pháp kim soát thích hp. Các bác s cn phi báo cáo nhng trng hp có nghi ng là bnh ng c cho s y t ca tiu bang. bit thêm chi tit, xin gi B Y T tiu bang North Dakota ti s 701.328.2378.

Information

Microsoft Word - BOTULISM_Vietnamese.doc

2 pages

Find more like this

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

258989