Read ADULTS%20Afrikaans.pdf text version

Noodhulplyn: 0800 12 13 14 SMS: 32312

www.nodope.co.za

Kom ons praat

oor dwelms

Afrikaans

Wat is dwelm- en alkoholmisbruik? Dwelm- en alkoholmisbruik is wanneer persoon dwelms en/of alkohol tot so mate gebruik dat hulle daaraan verslaaf is en nie daarsonder kan klaarkom nie. Alkohol- of dwelmverslawing is siekte. Sommige mense glo dat verslaafdes swak is, maar dit is nie waar nie. Dwelm- en alkoholmisbruik is langtermynsiekte. Dwelm- en alkoholmisbruik affekteer die brein en dié veranderinge in die brein is steeds blywend lank nadat die persoon opgehou het om dwelms te gebruik. Ontkenning is deel van die siekte en is die moeilikste aspek om te hanteer. Terminologie Misbruik: die gereelde en uitermatige gebruik van dwelms en/of alkohol Lus vir/behoefte aan: persoon wat aan dwelms en/ of alkohol verslaaf is, het behoefte daaraan en sal geïrriteerd en angstig voel as hulle dit nie kan kry nie Afhanklikheid: wanneer dit moeilik of onmoontlik raak vir persoon om op te hou om dwelms of alkohol te gebruik Verlies aan beheer: person mag meer dwelms of alkohol gebruik op plek en tydstip as wat hulle beoog het Toleransie: persoon benodig meer en meer van die dwelm en alkohol om bedwelmd te raak omdat hulle liggame daaraan gewoond raak Onttrekking: mense wat aan alkohol en dwelms verslaaf is, voel dikwels naar, duiselig, bewerig en angstig as hulle nie die dwelm en alkohol kry nie. Dié gevoel gaan weg wanneer hulle die dwelms of alkohol gebruik.

Selfs as jou geliefde verslawingsiekte het, verskoon dit nie sy/haar slegte gedrag nie. Jy kan jou hulp en ondersteuning aanbied. Jy kan wys dat jy omgee. Wat jy nie kan doen nie, is om jou geliefde se gedrag te beheer ­ of dit te aanvaar nie.

1

Indien jy bekommerd is oor jouself of geliefde, bel die dwelm- en alkoholmisbruik tolvrye hulplyn by 0800 12 13 14 of SMS 32312. Dit is 7 dae per week oop, vanaf 8vm tot 8nm.

Tekens en simptome van dwelm- en alkoholmisbruik Hierdie is van die mees voor die hand liggende tekens en simptome: · Onverwagseveranderinginbuiofgedrag,bv.om aggressief te raak, of belangstelling in die lewe te verloor · Veranderinginaptyt · Omskielikmoeilikteraakenniespertyeofreëlsby die werk na te kom nie · Problememetgesinsverhoudings · Leuensvertelen/ofverdagtegedrag · Jykanrookofalkoholophulasemofaanhulklereruik · Gereeldeverkoues,seerplekkeoplippe,rooioë, gehoes · Isgeheimsinnigenvermybesprekings · Afnameinwerkprestasie · Slaapgewoontesverander · Veranderinginvoorkoms,gebrekaan belangstellinginpersoonlikehigiëne,onbeplande gewigsverlies of -toename · Alkohol,sigarette,geldofwaardevolleitemsraak weg.

2

Waar en Vals: Vals: "Die gebruik van dwelms vir ontspanningsdoeleindes is nie skadelik nie." Waar: Alle dwelms is gevaarlik en skadelik. Dit veroorsaak fisieke en psigologiese veranderinge. Hoe langer jy dit gebruik, hoe erger is die effek. Daar is GEENveiligemanieromdwelmstegebruiknie. Vals:"Netswakmenseraakverslaaf" Waar:Verslaafdeswordswak mense.Enigiemandkan verslaaf raak en niemand neem dwelms vir die eerste keer in die hoop om daaraan verslaaf te raak nie. Metodes wat jy reeds moontlik probeer het: Miskien het jy reeds probeer om jou geliefde te dwing om sy/haar gedrag te verander. Hierdie is van die metodes wat geliefdes probeer ­ dit mag vir dag of twee werk ­ maar tensy jou geliefde wil ophou om dwelms of alkohol te gebruik, sal dit nie werk nie. · Vrahom/haaromniemeerdwelmsofalkoholte gebruik nie, of die gebruik daarvan te verminder · Jouhuistedeursoekenontslaeteraakvanalkohol of dwelms · Omkoop,neul,smeek,dreigementemaak, ultimatums gee, huil ­ enigiets om hulle te laat ophou · Roepandermenseinommetjougeliefdestepraat ­ dokters, vriende ens. Onthou, person sal slegs ophou om dwelms of alkohol te gebruik wanneer hulle wil ophou. Die blote gedagte om op te hou om dwelms of alkohol te gebruik, kan vreesaanjaend wees ­ hulle mag bang wees vir onttrekkingsimptome of nie in staat wees om hul lewe sonder dwelms en alkohol voor te stel nie.

3

Die gevolge van dwelm- en alkoholmisbruik: Soms kan pynlike gevolge persoon motiveer om op te hou om dwelms of alkohol te gebruik en die gevolge kan selfs meer pynlik wees as om die middel te gebruik. Vandiegevolgeis: · Tronkstraf · Omhulwerkteverloor · Bankrotskap

So moeilik as wat dit mag wees, moet jou geliefde die gevolge van hul optrede ondervind. Jy kan hulle nie help om van die gevolge te ontsnap nie. Hoe langer jy hulle beskerm, hoe langer sal hulle voortgaan om dwelms en alkohol te misbruik. Hou op om jou geliefde te red ­ dit help hulle om langer siek te bly.

Probleme wat verband hou met dwelm- en alkoholmisbruik Wanneer dwelms en alkohol begin om in te meng met gesinsverhoudinge, werk en finansies, het dwelmen alkoholgebruik in dwelm- en alkoholmisbruik verander. Dit doen skade aan die persone naaste aan die gebruiker en veroorsaak ontsaglike emosionele stres. Die gebruiker word die middelpunt Onthou dit is nie jou van aandag en die res van die problem nie. Dit is hulle probleem. familie en hul behoeftes word dikwels afgeskeep. Jy mag voel dat dit jou skuld is dat hulle dwelms en alkohol gebruik, of bekommerd wees dat hulle meer sal gebruik as jy hulle konfronteer of kwaad maak. Weerstand en ontkenning maak dit baie moeilik om geliefde se dwelm- en alkoholmisbruik te hanteer en hul konstante verraad en leuens is uitputtend. Om saam met verslaafde te leef: Om saam met person te leef wat alkohol of dwelms misbruik, kan baie uitdagend wees en ontsaglike emosionele inspanning veroorsaak. Jy het moontlik gesien hoe hoe jou geliefde werk, vriende en verantwoordelikhede verloor. Jy onthou moontlik gelukkiger tye voor hulle begin het om middels te

4

gebruik. Jy het hulle moontlik reeds aangepor om behandeling vir hul probleem te kry -- moontlik selfs gesien het hoe hulle probeer het om daarvan ontslae te raak, net om weer daarin te verval. · Jyontkendiewaarheid:Jybringmoontliktyd deur om te probeer om jou geliefde se probleem weg te steek ­ maak verskonings oor swak gedrag teenoor werkgewers, kollegas, vriende en familie. · Jymaakverskoningsvirhulle:Jybelhulbaas,jok, skryf siekbriefies aan die skool en maak verskonings in plaas daarvan om hulle die gevolge te laat dra. · Jygeevirhullegeld:Jybetaalhulskuld,betaal boetes, koop vir hulle nuwe klere of gee vir hulle geld. · Jyreageerdaarop:Jyraakmoontlikbetrokkein luidrugtige argumente of selfs fisieke gevegte. · Jydringaanopverbetering:Diemeestemense wat saam met verslaafde woon, het vir tyd lank probeer om hom/haar sover te kry om te verander. Hoe harder jy probeer, hoe meer verset hulle hul teen jou pogings. Hulle mag hulself selfs tot dwelms of alkohol wend om die geneul uit te blokkeer. · Jywordgeïsoleerd:Isolasievanvriende,familieen die gemeenskap neem stelselmatig toe en soos jou geliefde se probleme toeneem, verminder kontak met `buitestanders' om die verleentheid te vermy. · Jygooitouop:Diemeestemensewatsaammet verslaafdes woon, raak depressief. Jy voel moontlik asof die lewe permanente las is en voel apaties enuitgeput. Wat doen jy as jou geliefde dwelms gebruik? · Probeeromniepaniekerigteraaknie!Blykalmen moenie met hulle baklei nie. · Moethullenooitkonfronteerashullenogdronkof bedwelmd is nie. Wag tot die effek afgeneem het en nader hulle dan. · Ondersteunhulle,maarmoeniehulgewoonte onderhou nie ­ moenie geld voorsien nie, moenie rekeninge betaal nie. · Bespreekdiekwessies­moeniemetdiepersoon baklei nie ­ luister na wat hulle te sê het.

5

· Verduidelikhoekomjybekommerdisenvertel hulle so kalm moontlik hoe jy voel. · Moenieprobeeromditopjoueietehanteernie­ hulle het professionele hulp nodig. Altyd. · Ondersteunenweesliefvirhulle,maarmaakseker dat hulle weet dat dwelmgebruik nie aanvaar is nie. · Moenievirvriendeenfamiliejoknie­vertelhulle die waarheid. · DiesituasieSALNIEweggaanasjyditignoreernie. · Kyknajouselfendieresvanjoufamilie. Voorkomende stappe ­ beskerm jou kinders: Jy kan nie jou kinders beskerm teen blootstelling aan dwelmsenalkoholnie,maarjyKANhullehelpomdie gebruik daarvan af te keur. Luister na jou kinders: Hoe meer oop jou verhouding met jou kinders in die algemeen is, hoe meer waarskynlik is dit dat hulle gemaklik sal voel om met jou te praat oor dwelms, na jou raad te luister en dwelm-vry te bly. Bring gehalte-tyd saam met jou kinders deur: Luister na hulle, moenie hulle oordeel nie en laat hulle weet dat hulle na jou toe kan kom en jou vertrou. Hou hulle besig, maar moenie druk op hulle uitoefen om altyd die beste te wees of in sport te wen nie. Praat oor middelmisbruik: As jy hulle nie die feite vertel nie, sal iemand anders dit doen ­ en die `feite' wat hulle byvriendekry,isseldewaar.Verkendiewarebetekenis van "vriendskap" en leer hulle hanteringsmeganismes en gee hul selfvertroue hupstoot. Bou die vaardighede om te weier en rolspeltegnieke om `Nee' te sê: As dwelms vir jou kind aangebied word, is hier paar voorbeelde oor wat hy of sy kan doen: · Sê"Needankie,Ekisregsonderdwelms" · "Needankie,Ekhetniedwelmsnodignie.Ek gebruik dit nie" · Verlaatdietoneel · Veranderdieonderwerp · Lagditaf

6

Stel voorbeeld: As jy rook, drink of dwelms gebruik, is dit baie meer waarskynlik dat jou kind ook dieselfde sal doen ­ tree verantwoordelik op en kry hulp as jy dit nodig het. Handhaaf duidelike beleid as gesin oor middelmisbruik. Moedig keuse aan:Laatjoukindvanjongsaftoeom sy/haar eie besluite en keuses te maak. Bespreek watter eienskappe goeie vriend sal hê: Kinderskryniedwelmsbyvreemdelingenie­hullekry dit by vriende. Jy moet kinders leer dat dit OK is om NEEtesêvirvriende.Portuurdrukismeervaninterne kwessie ­ om vriende dronk te sien en soos hulle wil wees. Weetwiejoukindsevriendeis:Nooihulvriendenajou huis om hulle te leer ken en leer ken ook hul gesinne. Weet waar jou kinders is en saam met wie hulle is. Bou jou kind se selfbeeld: As jou kind goed voel oor hom/haarself, is dit minder waarskynlik dat hulle hul na dwelms of alkohol sal wend vir vertroosting: · Pryshulleashulleietsgoedgedoenhet. · Ashulleietsverkeerdgedoenhet,bespreekdie kwessie, moenie die kind kritiseer nie. · Geehulletakeomtedoen. · Spandeertydalleensaammetjoukind. · Sêvirjoukindersjyisliefvirhulle. Maaksekeroorjoukinderssedoenenlate:Baieouers werkenisniegedurendediedagbydiehuisnie.Bel om seker te maak oor wat jou kinders doen, om te kyk of hulle is waar hulle behoort te wees.

Dwelms is in Suid-Afrikaanse skole: die vraag is nie óf jou kind met dwelms in aanraking sal kom nie, maar wanneer?

Kommunikasie met jou kind: 1.Identifiseer spesifieke gedrag wat jou ongemaklik of bekommerd maak: Wees spesifiek ­ "wanneer jy laat huistoekom,raakekbekommerd".Vermybeskuldigings en veralgemenings wat jy nie kan staaf nie.

7

2.Identifiseer en sê hoe jy voel: As jy uitdrukking gee aan jou eie gevoelens, sal jou kind minder verdedigend weesoorwatjywilsê.Bv.:"Ekvoelangstigenbangasjy nie betyds huis toe kom nie en ek nie weet waar jy is nie". Hier is paar woorde wat mag help: hartseer, eensaam, bang,bekommerd.Vermyditomskuldgevoelensaan tewakker­"Ditisallesmyskuld,Ekisverskriklikema" ­ werk nie. 3.Stel alternatiewe voor: Bespreek nuwe gedrag en onderhandelooralternatiewemetjoukind.Laathulle deelweesvanhierdieproses.Bv.:"asjylaatgaanwees, stuur vir my SMS". 4. Leer om te luister: Ons almal wil gehoor word, maar somsvergeetouersomteluister.Vrajouselfofjyalles hoor wat jou kind sê, of net wat jy wil hoor. Moenie jou kind oordeel nie ­ daar kan baie dinge wees wat hy of sy voel jy nie mee saamstem nie, maar hulle het die reg om so te voel. Onthou: · · · · Probeerombegriptehê Weesferm Weesondersteunend Blykalmeneerlik

Hoe om Geliefde te help: Moenie jou geliefde daarvan beskuldig dat hy/sy dwelmverslaafde of alkoholis is: Dit laat hulle verdedigende houding inneem en hulle kan moontlik wegstap. Vertelhullehoejyvoel:Vertelhullehoejyvoelasjyhulle dronkofbedwelmdsien.Vertelhullevandiedingewat jy hulle sien doen het terwyl hulle dronk of bedwelmd was en vertel hulle hoe hul dwelm- en alkoholmisbruik jouleweraak.Gebruikvoorbeeldewatjykanstaaf. Moenie woord glo wat hy/sy sê nie: Wanneer verslaafdes gedwing word om te kies tussen hul geliefde en dwelms, kies die meeste die dwelms.

8

Moenie dit glo as jou geliefde belowe om op te hou indienjyhullenetdieeenkeerhelpnie.Glowathulle doen, nie wat hulle sê nie. Stel Soliede Grense: Verslaafdes is soos bedorwe kinders ­ hulle sal druk op jou uitoefen met leuens, uitbarstings, wat ook al nodig is vir hulle om te kry wat hulle van jou wil hê. Moenie dit aanvaar nie. Raak Streng:Laathulleweethulgedragsalnieverdra word nie."Tensy jy hulp kry, sal ons uit mekaar moet gaan","Tensy jy hulp kry, sal jy die huis moet verlaat" ­ maar jy moet dit bedoel. Moenie dreigemente maak wat jy nie beplan om deur te voer as jy moet nie. Om hulle te help, moet jy hulle nie help nie: Indienjou geliefde jou hulp nodig het vir kos, klere of huisvesting, is die ergste wat jy kan doen om daarin te voorsien. Dit stel hulle in staat om die geld wat hulle mag hê te gebruik om dwelms te koop. Inligting: Maak lys van plekke om na toe te gaan en bied aan om saam met hulle te gaan ­ maar slegs as jy dit bedoel. Om Hulp te kry Een van die moeilikste dinge om te doen, is om familielid met verslawing te help. Ons kan dit nie verdra om te sien hoe iemand vir wie ons lief is, se lewe verwoes word nie en natuurlik voel ons dat ons hulle moet help. Dit is baie swaar ­ so wees voorbereid op stryery en ontkenning. Voorjysukkelendeverslaafdeofalkoholiskanhelp, moet jy die aard van verslawing verstaan. Praat met kenners, bel die Dwelm- en Alkoholmisbruik-hulplyn, lees soveel as moontlik. Dit sal jou bemagtig. Jy sal eers hulp moet kry vir jou geliefde se dwelmen alkoholmisbruik en later onderliggende kwessies hanteer ­ wanneer persoon in bedwelmde toestand is, kan hulle nie na rede luister of redelik wees nie.

9

Selfs al wil jou geliefde nie behandeling kry nie, kry hulp vir jouself en die res van die familie. Jy het dit net soveel nodig as hulle. Die stadiums van ontkenning tot bereidwilligheid om te verander Algehele ontkenning­ As hulle heeltemal in ontkenning is, laat hulle besef dat jy hulle nie uit die moeilikheid gaan help nie. Hulle erken hul probleem, maar is teësinnig om op te tree­ Hierdie persoon is tegnies steeds in ontkenning ­ hulle is eenvoudig nog nie bereid om te verander nie. Hulle erken hul probleem en sê hulle is bereid om te verander, maar op hul eie voorwaardes­ Dit is nie ware verandering of aanvaarding nie. Hulle aanvaar hul verslawing ten volle en wil regtig hulp hê­Kryhulleonmiddellikbybehandelingsentrumof twaalf-stap program. Hoe om jouself te help Om ál jou aandag aan jou geliefde te bestee en jou eie lewe af te skeep, is nie goed vir hulle of vir jouself nie. Net omdat jou geliefde ongelukkig of kwaad is, beteken nie dat jy dieselfde moet voel nie. Jy kan jou lewesteedsgeniet! · Gaanuitsaammetvriende. · Gaanfliek,gaannapartytjieofbraai. · Selfsalhetjyniebaiegeldnie,kanjysteeds sosiale lewe hê. Onthou, daar is ondersteuningsgroepe wat jou ook kan help,soosToughLove,AlkoholisteAnoniem,Al-Anon enNaranon.

10

Straatnaam

Lyk soos

Hoe dit gebruik word

Alkohol

Dop

Vloeistof

Gedrink

Kokaïne / ristalle (Crack) Ecstasy

Coke,Blow, Snow,Nose Candy

Wit kristalagtige poeier, vlokkies, hompe of klippies

Gesnuifofingespuit. Crack word gerook

E,XTC,X

Tablettemet handelsmerk(Nike, playboy)

Gesluk

Heroïne

Smack, Brown Sugar, Junk

Wit tot donkerbruin poeier of teeragtige dwelm en alkohol Verfverdunners, naellakverwyderaar, petrol,Freon,Gom

Ingespuit,gerook (`Chasing the Dragon'), freebased, gesnuif

Inhaleermiddels LSD

Poppers, Snappers, Bagging

Ingeasem

Acid, Candy

Kleurlose,geurlose vloeistof

Word oral geneem op papier of op die vel gesit

Mandrax

Mandies, Buttons, Whites

Ronde,wittablet

Fyngedruk en gemeng met dagga, dan gerook

Marijuana

Dagga, Dope,Blunt, Boom,Hash, Hashish, Weed Tik,Meth, Crystal,Ice, Glass

Groenofgrys gedroogde blare van die hemp-plant

Gerook,gebrouintee of in kos gemeng

Methamphetamine

Wit of liggeel kristalagtige poeier, groot rotsagtige hompe

Gesluk,ingespuit, gerook of gesnuif

Steroïde Tabak

Rhoids, Juice,Pumpers,Gym Candy Fags, Smokes, Gwaai

Tablette,vloeistofof Gesluk,ingespuitofop velplakkers die vel gesit

Bruin,versnipper-de Gerookofgekou blare

11

Gevaarlik want

Tekens van misbruik

Tasredeneringenkoördinasieaan. Kanleitotlewersiekteenalkoholisme.Kindersvanalkoholistehet groter risiko. Kanhartaanvalle,beroertesenander aanvalle veroorsaak. Dit is onmiddellik verslawend en kan met die eerste keer se gebruik die dood veroorsaak. Kandehidrasie,lewerenhartversakingenselfsdiedoodveroorsaak.Kan verslawend wees.

Belemmerdespraak,gebrekaan koördinasie,naarheid,braking, babelas.

Senuweeagtige gedrag, rusteloosheid, neusbloeding, konstante gesnuif, baie energie, paranoia.

Opeengeklemde tande, koue rillings en gesweet, angstigheid

Dood met oordose-ring, breinskade, liggaam-like agteruit-gang, nier- en lewerskade.

Naaldmer-ke,stadigeen belemmer-de spraak, braking.

Chroniese blootstelling veroorsaak long-, hart-, lewer- en nierskade.

Komduiselig,dronkofverbysterd voor.

Blyaltydindieliggaam.Baietoevallige selfmoorde is weens paranoia en hallusinasies.

Terugflitseenparanoia,bewerigheid, vergrote pupille, buierigheid, angsaanvalle.

Hoogs verslawend, net 20% van verslaafdes herstel ­ die res sterf.

Gewigsverlies,buierigheid, verdowing, angstigheid, gebrek aan konsentrasie.

Veroorsaakgeheuever-lies,leerproble-me, hallusinasies, paranoia, longskade keel- en mondkanker.

Aangetastekoördinasie,stadige denkeenreaksie,bloedbelopeoë, reuk aan klere.

Psigotiesegedrag,beroertes, gekneusde vel, gewelddadige optrede en paranoia, slapeloosheid en anoreksie. Kanhartaanvalleenberoertesveroorsaak. Seuns kan borste ontwikkel, meisies kan gesighare en diep stem kry. Veroorsaakskadeaanelkedeelvan die liggaam ­ long-, keel- en mondkan-ker,vroeëplooieenslegtevel, haarverlies, beroertes, hartsiektes .

Senuweeagtige fisieke aktiwiteit, rofies en oop sere, verminderde aptyt,onvermoëomteslaap.

Vinnigegroeivanspiere,uiterste irriteerbaar-heid en aggressie, rooi gesig en aknee.

Reukaanklere,asemenhare, vergeelde tande en vingers.

12

Waar om hulp te kry:

Drug & Alcohol Abuse Line: 0800 12 13 14 SMS Line: 32312 The South African Depression and Anxiety Group: 011 262 6396 National Department of Social Development: 012 312 7558 / 7648 Provincial Departments of Social Development: Eastern Cape: 040 609 5324 Free State: 051 407 0773 Gauteng: 011 355 7719 KwaZulu Natal: 035 874 3085 Limpopo: 015 293 6183 Mpumalanga: 013 766 3120 North West: 018 387 5128 Northern Cape: 053 874 9100 Western Cape: 021 483 5073 Alcoholics Anonymous: 0861 435 722 Narcotics Anonymous: 083 900 6962 Naranon: 0881 296 791 South African National Council on Alcoholism (SANCA): Eastern Cape: 043 722 1210 Free State: Bloemfontein: 051 447 4111 Welkom: 057 352 5444 Gauteng: 011 836 2460 KwaZulu Natal: 031 202 2274 Limpopo: Polokwane: 015 295 3700 Mpumalanga: 013 656 2370 North West Province: 018 786 1833 Northern Cape: Kimberley: 053 831 3102 Western Cape: 021 945 4080 Tough Love: 0861 868 445

Information

14 pages

Find more like this

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

362314