Read Microsoft Word - sennotroiphuongngoai.doc text version

SEN N TRI PHNG NGOI

Thin S Thích Nht Hnh ging Kinh Pháp Hoa

Nhà xut bn Lá Bi 2001

Phn I: Kinh Pháp Hoa và o Bt i Tha Kinh Pháp Hoa là mt kinh rt ni ting, có th nói là ni ting nht trong tt c các kinh in ca o Bt i Tha. Cái t tng tôn xng kinh Pháp Hoa là Vua ca tt c các kinh ã có t lâu. Chúng ta phi tìm hiu ngun gc ca t tng ó, nht là phi bit lý do ti sao kinh Pháp Hoa ã t n a v tt cùng ca nó trong khu vn kinh in i Tha. V thi im xut hin, tuy ta ngh Bt ã nói kinh Pháp Hoa trên nh núi Linh Thu trong thi gian Ngài còn ti

1

th, nhng s thc là mãi n khong 700 nm sau, tc khong cui th k th hai Dng lch, kinh Pháp Hoa mi c các thy ghi chép li lu truyn. Bng chng ca s xut hin vào thi im này là Thy Long Th (Nagarjuna), tác gi ca i Trí Lun (Mahprajpramitastra) sng vào cui th k th hai, và thy ã trích dn kinh Pháp Hoa. Thêm vào ó, chúng ta có th nói chc rng kinh Pháp Hoa ã xut hin sau kinh Duy Ma Ct, vì nhng t tng trong Duy Ma Ct cha i ti giai on hòa gii vi Giáo hi Truyn thng . Khi tìm hiu v ngun gc và lý do ti sao kinh ã t n a v cao nht trong kho tàng kinh in i Tha, chúng ta thy, trong kinh Pháp Hoa(1) Bt nói vi B Tát Tú Vng Hoa rng: Này Tú Vng Hoa, trong các dòng nc nh là sông, ngòi, kinh, rch thì bin là ln nht; trong các kinh thì kinh Pháp Hoa này là ln nht. Ngoài ra, trong Phm th mi, on cui ca phn k trùng tng, Bt dy rng: Dc Vng, nay bo ông, Các kinh ca ta nói, Mà trong kinh ó, Pháp Hoa tt th nht. Nh vy trc ht, danh xng này là do chính c Th Tôn tuyên thuyt trong lúc nói kinh Pháp Hoa trên nh Linh Thu, và ý nim kinh Pháp Hoa là Vua ca tt c các kinh ã bt ngun t nhng on này trong kinh.

2

K n, khi vào thm ving kho tàng kinh in i Tha, ng trên phng din t tng, ta thy kinh Duy Ma là mt kinh rt phong phú, cha ng nhiu t tng rt thâm áo. Ta có th dng li hàng gi, hàng ngày trên tng trang kinh Duy Ma tìm hiu nhng t tng cao siêu ca o Bt i Tha, c trình bày mt cách rt súc tích, rt có ngh thut. Khi c kinh Pháp Hoa chúng ta không thy nh vy. Kinh Pháp Hoa không có tính cách chuyên môn, không có tính cách bác hc, mà li có tính cách i chúng, thông tc và thc tin. c kinh Pháp Hoa, ta thy kinh tha hng nhng t tng và tinh hoa ca nhng kinh i Tha ã có trc ó. Ví d kinh Pháp Hoa tha hng t tng Không ca kinh Bát nhã, t tng Trùng trùng duyên khi ca kinh Hoa Nghiêm, và t tng Bt t nghì gii thoát ca kinh Duy Ma. Nhng kinh Pháp Hoa ã không trình bày nhng t tng ó mt cách bác hc, mt cách chuyên môn. Kinh ã a o Bt i Tha i ti mt bc rt ln, nh tính cách không chuyên môn, nh tính cách ph thông, thc tin và thông tc ca kinh. Nh vy, ng v phng din t tng, ta có th nói rng sc mnh ca kinh Pháp Hoa không phi là nh vào tính cách chuyên môn ca kinh mà là nh vào s trình bày nhng t tng thâm áo mt cách rt n gin, rt d hiu, thích hp vi mi gii. Vòng Tay Ln ca Kinh Pháp Hoa

3

Mt c im khác ã a kinh Pháp Hoa lên ngôi v cao nht trong vn kinh in i Tha là cái kh nng dung hp, chp nhn mi b phái trong o Bt ca kinh. Chúng ta nên bit rng o Bt có nhiu dòng. Trc ht là o Bt Nguyên Thy, là o Bt c ging dy t hi Bt còn ti th. Tip ó là o Bt B phái, xut hin t khi Giáo hi chia ra làm nhiu b phái khác nhau. Ban u thì giáo oàn chia ra làm hai phái, mt là Thng Ta B, và mt là i chúng B. Phái Thng Ta gm có nhng ngi ln tui, còn phái i chúng gm a s còn li, và có khuynh hng phát trin, tin b. V sau li b chia ra làm nhiu b phái khác na. Sách s ghi li n 18 b phái, và có lúc còn nhiu hn, ti 25, 26 b phái. Nh vy thì Pht giáo B phái ã khác vi Pht giáo Nguyên Thy. Pht giáo Nguyên Thy có tính cách thng nht, ch có mt Kinh tng và mt Lut tng. Trong khi ó, v phía Pht giáo B phái, mi B phái có Kinh tng riêng, có Lut tng và Lun tng riêng ca mình. Trong vn hc Pht giáo, Lun tng (Abhidharma-piaka) là phn th ba, c sáng tác thêm h thng hóa và ging gii thêm v nhng t tng ca o Bt. Hai phn kia là Kinh tng (Stra-piaka) tc là nhng li ca Bt dy, và Lut tng (Vinaya-piaka) là nhng gii lut qui nh np sng ca tng oàn.

4

B phái th nht gi là Theravada mà chúng ta thy ti Tích lan hin gi, không phi là o Bt Nguyên Thy, mà là o Bt B phái. B phái th hai là Thuyt Nht Thit Hu B Kashmir (Pakistan), tn ti trong vòng mt ngàn nm, và truyn sang Trung hoa, cng không phi là o Bt Nguyên Thy, mà là o Bt B phái. Hai b phái ó, mt là Theravada min Nam, ã truyn tha li Tng kinh Nam truyn, và B phái Sarvstivda, tc là Thuyt Nht Thit Hu B, c truyn li Kashmir, min Tây Bc Pakistan, ri i sang Trung hoa, u không phi là Pht giáo Nguyên Thy. Du h t gi là Pht giáo Nguyên Thy, nhng vì cách truyn tha, cách gi gìn, và cách gii thích giáo lý ca h rt khác vi o Bt Nguyên Thy, cho nên h không phi là truyn tha ích thc ca Pht giáo Nguyên Thy. Rt nhiu kinh in ca b phái Thuyt Nht Thit Hu B Kashmir ã c dch ra ch Hán. Thng Ta B ting Pali là Theravada, ting Phn là Sthaviravda, có ngha là nhng v trng lão, nhng bc tôn túc. Tht ra, tên ca B phái mà ta gi là Theravada Tích lan, chính tht là Tãmrasã tiya, dch là ng Dip B. ng là mt th kim loi màu vàng . ng Dip B là mt B phái ca các v tu s khoác y màu ng , ngày nay ta gi là Theravada. Trong mi tám b phái ca thi i Pht giáo B phái, có nhng b phái bo th, có nhng b phái tin b. T nhng b phái tin b, t tng i Tha bt u phát hin, và n

5

khi nhng t tng ó chín mui, thì kinh in i Tha bt u xut hin. Kinh xut hin u tiên trong vn hc i Tha là kinh Bát Nhã. Nh vy ta có th nói rng s hình thành ca o Bt có ba giai on: - Giai on th nht là o Bt Nguyên Thy, - Giai on th hai là o Bt B phái, và - Giai on th ba là o Bt i Tha. Khi o Bt i Tha xut hin thì tt c nhng b phái không phi là i Tha u c gi chung là Tiu Tha. Thành ra ch Tiu Tha ã c dùng trong cái ngha khinh th, chic xe ca anh không ch c bao nhiêu ngi, nhiu lm là mt mình anh, còn chúng tôi là loi xe ln, có th ch c hàng chc, hàng trm ngi. Vì vy mà hi ó trong hai danh t i Tha và Tiu Tha ã có tính cách ôi co, t hào. o Bt là mt thc ti sinh ng, tràn y s sng. Khi có s sng thì nó phi phát trin, nó không th ng nguyên trong tình trng c. Ví d nh mt cái cây ang sng thì th nào cng phi mc thêm cành, thêm lá, thêm hoa. Do ó, nu mun cho o Bt còn là mt thc ti sinh ng thì phi cho o Bt phát trin, bng không nó s cht. Tuy nhiên có nhng ngi ã không mun o Bt phát trin, h mun gi y nguyên nh c, và không chu thích ng giáo lý, cng nh cách hành trì vi khung cnh mi, vi thi i mi, vi

6

xã hi mi. Trong trng hp y o Bt không còn c ph bin sâu rng trong qun chúng na, mà ch óng khung trong phm vi rt nh ca nhng ngi bo th. Xã hi thay i, vn hóa thay i, kinh t thay i, nu o Bt không thay i thích ng vi i sng mi, tr li cho nhng vn mi, thì o Bt không th nào óng c vai trò lãnh o tâm linh. Trên cn bn ó, phái bo th ã không làm tròn nhim v ca mình, cho nên phái tin b phi ng ra ci t, thích ng vi thi i mi. Nhìn cho sâu, chúng ta thy phái bo th có khi cng ngc, không linh ng, h ch chuyên i v hng phân tích mà không chu i v hng tng hp. Tht vy, trong nn vn hc A-t-t-ma(2), Abhidharma, cái khuynh hng chia ch rt nhiu. Mt si tóc không nhng ch làm t mà còn ch làm ba mi sáu. Trong vn chng ã vy, mà trong s hành trì, nhiu khi cng vy. C phân tích, ri tip tc phân tích, phân tích có nim vui trong s phân tích mà thôi. Ví d khi chúng ta i trong chánh nim, khi bc chân trái, mình bit rng mình bc mt bc chân trái, khi bc chân phi, mình bit rng mình bc mt bc chân phi, và nh vy bc chân có th rt t nhiên, rt an lc. Chúng ta hãy hình dung Bt và các v i c i kht thc trong thành Vng Xá, các v ôm bình bát, i chm rãi, trang nghiêm, và rt có chánh nim. H i thin hành. Nhng vi ngi bo th thì h phân tích bc

7

i, và h làm thành nhng ng tác hi khó nhìn. Ví d nhiu lúc quý v thy có nhng ngi i kinh hành bng cách nhón gót chân, và i trên u ngón chân, trông không t nhiên chút nào c. Theo nguyên tc, h phân tích bc chân ra ba giai on: D chân lên, a ti, và t xung (lifting, moving, placing). Nó có tính cách máy móc nh mt con ngi máy. Nhng ó là mi chia làm ba thôi, h còn có khuynh hng chia nhiu hn na: Mi d lên, d lên na, d lên cao ri; a ti mt chút, a ti hai chút, a ti ri; bt u t xung, t xung gn t, t xung sát t ri v.v..., và c tip tc chia ra nh vy. iu ó úng là thc tp chánh nim, nhng cái chánh nim này rt khô, rt là máy móc và không dn n s an lc, hnh phúc, thnh thi gì trong lúc thc tp. Nó b kt vào hình thc. Khi n cm trong chánh nim, gp mt ming u h a lên, mình ch cn quán chiu: Tôi ang gp mt ming u h, và tôi bit ây là ming u h; tôi ang nhai u h và tôi bit rng tôi ang nhai u h. Rt t nhiên, rt an lc. Ngc li, nu thc tp chia ch: gp, gp, gp lên; b, b, b vào ming; nhai, nhai, nhai... thì làm sao mà n cho an lc c? Trong phép thc tp này, ngi ta ngh phi ch ng tác ra tng giai on, càng ch ra nhiu chng nào thì s thc tp càng sâu sc chng ó! Vi thc tp ó, mình thy có mt s khó nhìn, i sng mt ht s hn nhiên, ch còn có hình thc. Không phi i thin hành chm thì hay hn i thin hành nhanh, hoc ngc li. Vn là trong khi thc tp chánh

8

nim, mình có c s an lc và chánh nim hay không. i, mình có bit mình ang i hay không? ng, mình có bit mình ang ng hay không? n, mình có bit mình ang n hay không, và có s sng trong ó không, hay mình bin mình ra mt con ngi máy? S thc tp chia ch ó úng là thc tp chánh nim, nhng liu cái chánh nim ó nó có a ti s sng an lc và chuyn hóa cho hành gi hay không? Thêm vào ó, cách c, cách hiu và cách hành trì ca nhng ngi y cng cng ngc nh th. Cái thái c chp y làm ngi khác không th chu ng c. Vì vy mà khi các kinh in i Tha xut hin, ngi ta ã phi dùng nhng qu trng pháo rt ln mi có th phá v c thành trì ca phái bo th. Trong kinh in i Tha, nht là trong các kinh in xut hin lúc ban u, chúng ta thy có nhng câu tuyên b rt mnh, có th nói là gn nh cc oan. Ví d: * Khi mt ông Vua không ng vi Hoàng hu, mà li ng vi mt ngi àn bà khác, thì a con sanh ra không th nào làm Thái t ông cung c. * Nhng ngi Tiu Tha không có b tâm, không có chí nguyn ln, h không phi là con ích ca Bt, h ch là con gh thôi. * Nhng ngi Tiu Tha là nhng ngi ch chm lo cho sñ tß lþi cüa mình, mà không quan tâm t¾i cái tß lþi cüa

9

ng߶i khác. * Nhng ngi Tiu Tha là nhng ngi ch mun chm dt au kh mà không có kh nng to tác an lc cho mình và cho mi ngi. * Nhng ngi Tiu Tha ch làm thi nát nhng ht ging tt ca o Bt mà thôi v.v... Danh t dùng trong o Bt là Tiêu nha bi chng. Nha là cái mm, nh trong danh t mch nha, chng tc là ht ging. Tiu Tha là nhng ngi tip nhn ht ging t bi, trí tu, gii thoát, an lc t o Bt, mà không gieo trng và phát trin nhng ht ging này tr thành nhng gì tt p cho nhân loi, thì h ch làm cho h thi nhng ht ging ca Pht Pháp mà thôi. ó là nhng câu nói rt nng, cha mi dùi v phe bo th. Thot nghe, chúng ta ngh rng nhng câu nói ó hi quá áng, thiu t bi, và không có ái ng. Nhng nu chúng ta nghiên cu cho k và khi thy c cái thái bo th, cng ngc ca phái Tiu Tha, thì chúng ta có th hiu c ti sao. Trong lch s vn hc ca kinh in i Tha, kinh Bát Nhã (Prajpramit-stra) xut hin trc nht, ri mi ti kinh Bo Tích (Ratnaka-stra), kinh Hoa Nghiêm (Avatasaka-stra). Sau ó mi có nhng kinh khác nh kinh Duy Ma Ct (Vimalakrtinirdea-stra). Tôi không mê kinh Duy Ma Ct lm, ti vì kinh Duy Ma có

10

nhng on i quá à. Kinh Duy Ma Ct a hình bóng ca mt v ti gia, tên là Duy Ma Ct (Vimalakrti), so sánh vi các v thng th trong gii xut gia ca Bt, nh tôn gi Trng lão Xá Li Pht (riputra). Trong s so sánh này, ta thy thy Xá Li Pht là mt chú bé con, rt di kh, ngây ngô, còn c s Duy Ma Ct li là mt ngi rt thông minh, mt i c s. Thành ra, kinh Duy Ma Ct ã em i c Xá Li Pht ra làm trò ci cho thiên h. i c Xá Li Pht là ngi anh c ca giáo oàn kht s, là ngi c xem là thông minh nht trong hàng cao ca Bt. y vy mà trong kinh Duy Ma, i c Xá Li Pht ã c a ra nh là hình nh ca s nh bé, ca s thiu thông minh. Khi thy ngi i din giáo oàn ca Bt b nhc m, thì mi ngi trong giáo oàn u cm thy b thng tích, b xúc phm. Tuy nhiên kinh Duy Ma Ct có nhiu t tng rt uyên áo, thâm sâu, nh t tng Bt nh. Ngoài ra giáo lý kinh Duy Ma Ct còn c trình bày rt khéo léo, rt hay ho, rt p . Hi ó, n có mt phong trào vn hóa mi ni lên, và có nhng kch bn ni ting nh là Mahbhrata. Nhng ngi chép kinh thi ó cng b nh hng ca phong trào vn hóa mi này, cho nên các kinh in i Tha c trình bày theo phng thc ca nhng kch bn, mi chng là mt màn kch. Kinh Duy Ma Ct ã c trình bày theo

11

phng thc ó, và kinh Pháp Hoa sau này cng c trình bày theo cùng mt k thut. Kinh Duy Ma Ct và nhng kinh i Tha xut hin trc ó, ã dùng nhng qu trng pháo rt ln bn vào hàng ng ca nhng ngi Thanh vn. Ngc li, kinh Pháp Hoa là kinh i Tha u tiên s dng ngôn t hòa ái, chp nhn mi b phái và mi khuynh hng trong o Bt. Vì vy cho nên khi kinh Pháp Hoa ra i nh là có mt làn gió mát, mt cn ma rào, làm du li cái không khí ngt ngt, ôi co ang xy ra gia hai phái bo th và tin b.

Vai trò kinh Pháp Hoa trong s thành hình o Bt i Tha Nh ã nói trên, ngay t kinh Bát Nhã, ta ã thy nhng t tng cc oan, nhng ngôn t rt mnh. n khi kinh Duy Ma xut hin thì thái ó ã lên n cng tt cao ca nó. Nhng t tng này bin thành nhng phng tin lun chin vi Giáo Hi truyn thng. Trên phng din t tng, chúng ta không có gì trách móc c, ti vì nhng t tng ó rt uyên áo, rt liu ngha, rt tròn y. Tuy nhiên, ng trên phng din thái , ta thy cung cách ó không tính bao dung, không có c phong thái i Tha, vì lý do ã mun gt tt c nhng thành phn Thanh vn ra khi gia ình ca o Bt. n khi

12

kinh Pháp Hoa ra i thì kinh áp dng mt phng thc mi: Rt t bi, rt bao dung, và ôm ly truyn thng ca Giáo hi vào trn trong vòng tay ca Pht giáo i Tha. Vì vy, s ra i ca kinh Pháp Hoa là mt hin tng rt may mn, rt úng lúc cho s thit lp c s ca Pht giáo i Tha. Chính nh kinh Pháp Hoa mà o Bt i Tha tr thành mt c s có cn bn, có truyn thng và mi bin thành mt Giáo hi thc s. Trc ó thì tuy t tng i Tha ã c phát trin, ã c truyn bá, ã bt u chinh phc c nhiu ngi, trong ó có c nhng ngi thuc phái Tiu Tha, nhng giáo hi i Tha cha c thit lp nh là mt tng oàn tu tp gm nhng ngi va xut gia va ti gia, và cha có c s t chc. Tuy trc khi kinh Pháp Hoa xut hin thì i Tha cng ã có mt, nhng có mt vi tính cách ca mt s cá nhân ri rc, gii xut gia cng nh gii c s, và nht là ch có mt trong lãnh vc t tng và kinh in, nhng cha có mt vi t cách là mt giáo oàn, mt t chc, mt c s. Cho n khi kinh Pháp Hoa ra i, vi thái hòa hoãn, dung hp, bao bc, thì lúc ó B Tát Tha, tc là i Tha, mi có tng oàn xut gia và tng oàn ti gia. S thành công trong vic to dng mt Giáo hi trong o Bt i Tha, ã nh rt nhiu vào thái hòa gii, iu hp ca kinh Pháp Hoa. Vì vy cho nên vai trò ca kinh Pháp Hoa rt ln trong truyn thng i Tha. Nhn thc ca Tông Thiên Thai v kinh Pháp Hoa

13

Tên y ca kinh là Diu Pháp Liên Hoa Kinh, ting Phn là Saddharmapuarka Stra. Puarka chúng ta thng phiên âm là Tôn-à-Li, tc là mt loi hoa sen màu trng. Diu Pháp ngha là giáo Pháp mu nhim. Trc chúng ta ã có nhiu nhà chú gii và nghiên cu v kinh Pháp Hoa. Trung Hoa có mt tông phái chuyên môn nghiên cu kinh Pháp Hoa, din dch rt nhiu v t tng Pháp Hoa và t c s lý thuyt và thc hành ca mình trên Pháp Hoa. ó là Tông Thiên Thai (Thiên Thai Tông) mà ngi i din xng áng là thy Trí Gi núi Thiên Thai. Trc ó ã có thy Hu T và k n là thy Hu Vin. Sau này thì có thy Trí Gi, ngi thit lp ra nhng c s vng chãi cho Tông Thiên Thai. Trong nhng tác phm ca thy Trí Gi, có tác phm ng Mông Ch Quán mà tt c các chú, các cô i tu Vit-nam u phi hc. ng mông ngha là nhng chú bé và cô bé. ây là mt tác phm dy phép tu thin cho nhng ngi còn tr, mi bt u tu. Sau khi ã tu lâu hn, h hc nhng tác phm khác nh i Tha Ch Quán. ng v phng din t tng, thy Trí Gi có tác phm Pháp Hoa Huyn Ngha, trình bày v nhng ý ngha thâm huyn ca kinh Pháp Hoa. Trong ó thy ct ngha rt dài dòng v khái nim ca thy, và nhn thc ca thy v Pht Pháp. Ch Pháp trong ch Diu Pháp ã c thy em ra m x, phân tích và trình bày rt cn k.

14

Các nhà nghiên cu hin i thy rng con ng phân tích này không c thích hp lm, ti vì kinh Pháp Hoa không có mc ích din bày chân lý ca thc ti nh là mt nn trit hc. Ch Pháp trong kinh Pháp Hoa không có ngha là nhng c gng trình bày cái chân lý ca thc ti. ây, Diu Pháp mu nhim không phi là ch nó có th trình bày c s thc v v tr, vn hu, và chân lý hin ti nh trong kinh Duy Ma hay kinh Bát Nhã. Chúng ta không thy nhng khuynh hng ó trong nhng phm ca kinh Pháp Hoa. Cái Pháp ây s d c gi là Diu Pháp là nh vào tính cách i chúng, ph thông và thc t ca nó, cng nh nh công nng có th thc hin c nhng iu mà nhng kinh khác cha thc hin c. Pháp này ã m ra mt con ng dung hp c truyn thng vi nhng t tng mi ca i Tha, và to nên mt không khí hài hòa, m áp, vui v, thng nht gia Giáo hi Truyn thng và Giáo hi Tân lp. Nhn thc này ca chúng ta không ging nhn thc ca Tông Thiên Thai, ti vì thy Trí Gi ã hiu ch Pháp nh là mt s din bày có h thng, bng hình thc trit hc ca s thc v pháp gii, v v tr, v vn hu. Ta có th chng minh iu này khi ta i sâu vào kinh Pháp Hoa. Bây gi ta ch a ra vài ý nim tng quát nh vy khi i sâu vào kinh thì s không thy b lc lõng. Vn th và các giai on hình thành ca kinh Pháp Hoa Kinh Pháp Hoa có nhiu trùng tng hn kinh Duy Ma. Trùng tng tc là phn k tng trong kinh, ting Phn là

15

Geya, mình phiên âm là Già-à. Kinh Duy Ma ch có hai on trùng tng mà thôi. on th nht là ca ngi Bt, nói v Pht Thân Quang, on th hai là nói v gia ình ca Nh Lai. Nu c kinh Pháp Hoa quý v s thy trùng tng là nhng on thi k lp li nhng ý ã c nói trong phn trng hàng (Stra). Trng hàng tc là vn xuôi. Khi c các kinh i Tha, ta thng có cm tng phn k tng là tóm thâu li phn trng hàng. Có rt nhiu th tài ca kinh in, nh Trng hàng, Trùng tng, Cô khi, Thí d, Nhân duyên, Vô vn, Bn sanh, Bn s v.v... ây ta mi nói n hai th tài u ca kinh in o Bt là Trng hàng và Trùng tng. Ta có th ngh rng hai th tài ó xut hin ng thi. Khi còn tr tôi thng ngh rng s d kinh có phn trùng tng vì phn này d nh hn, lý do là thi ca thì d c và d thuc hn vn xuôi. iu ó cng úng, nhng không úng trong trng hp này cho lm. Lý do là lúc mi xut hin, kinh in thng c vit bng thi k mà không vit bng vn xuôi. Tng t nh kho tàng ca dao tc ng ca Vit-nam, c truyn li bng ming, gi là vn chng truyn khu. Kinh in i Tha cng vy. Ban u kinh xut hin di hình thc nhng bài k tng truyn ming. Do ó vi kinh Pháp Hoa, nhng phn trùng tng xut hin trc, và ó là giai on u kinh Pháp Hoa xut hin. Ngôn ng mà nhng nhà t tng này s dng din bày kinh Pháp Hoa c gi là ting Prakrit, mt ngôn ng thông dng trong xã hi n thi ó, cho

16

nên d hiu và d hc thuc hn. Ngôn ng này có lut l riêng ca nó, cng nh th lc bát ca Vit-nam: Chiu chiu ra ng ngõ sau, Ngó v quê m rut au chín chiu. Rt d nh, rt d hiu. Tuy nhiên, vì là mt vn th có nhng hình thc và lut l riêng, cho nên cha li bài vn vn thì hi khó. Trong giai on th hai ca s hình thành kinh Pháp Hoa, ngi ta thêm vào phn vn xuôi, tc là phn trng hàng, vi mc ích làm cho nhng on trùng tng rõ ngha hn lên. Ví d nh hai câu ca dao k trên, trong ó có nhiu ch chiu, nhng không phi mi ch chiu u có cùng mt ngha, vì vy mà ta phi dông dài hn gii thích nhng on thi k. Do ó tuy rng anh chàng vn xuôi, anh chàng trng hàng xut hin sau anh chàng trùng tng mà mình c tng là anh ta xut hin trc, ri ta mi tóm tt li thành th cho d nh. Nh vy, trng hàng, trc tiên là c dùng gii thích li kinh. Trong kinh ta thng gp nhng câu nh: Bt nói n ây và mun tóm tt li nhng ngha lý ã nói, nên lin c bài k sau ây... ó là iu ã c ngi ta thêm vào sau, và không úng vi s hình thành ca kinh. Ta phi i li rng: Sau khi ã nói bài k ri, Bt thy ngha lý hi cô ng nên Ngài thêm nhng li gii thích sau ây..., thì úng hn. ng v phng din khoa hc nghiên cu thì ta mi thy c nhng iu ó. Quí

17

v là nhng ngi c sng trong th k th hai mi, ã c th hng phng pháp vn hc s mi, quý v có th khám phá và chp nhn c nhng iu này. Giai on th ba ca s hình thành Pháp Hoa là s phát trin thêm phn trng hàng, tc là phn vn xuôi. Ti vì khi so các bn ting Phn vi nhau, ta thy có nhng bn trong ó phn trng hàng ngn hn phn trng hàng ca nhng bn khác, ngha là kinh Pháp Hoa cng ã mc lên nh mt cây i th, ny chi, âm nhánh. Gia th k th hai nó còn thp nh, nhng n cui th k th hai thì nó cao ln hn nhiu. Giai on th t là giai on kinh c thêm vào nhng phm mi. Trong bn ch Hán, kinh Pháp Hoa có 28 phm và trong bn ting Phn ta ang có, ch có 27 phm thôi. S tìm tòi nghiên cu trc ây ã phát hin ra rng, k t phm th 23 tr v sau, có nhng phm mi ã c thêm vào. Có th là khi s dng, các thy thy có nhng khuyt im, nên h ã thêm vào nhng phm sau. Trong nhng phm u, chúng ta thy có t tng tt c chúng sanh u có kh nng thành Bt, ngha là mi gii k c các v Thanh vn (rvaka) Duyên giác (Pratyekabuddha), và B Tát (Bodhisattva), ai cng có kh nng tính thành Bt. ây là lý thuyt ch yu ca kinh Pháp Hoa. Nhng cho n phm 22 ta vn cha thy n gii thành Bt, cho nên các t ã phi thêm vào mt phm, ó là phm th 13, trong phm này bà dì ca Bt tc là Bà Mahprajpati Gautam (Ma-Ha-Bà18

Xa-Bà- Kiu-àm-Di) và m ca La Hu La (Rhula), tc là ngi bn ng ca Bt trc khi Ngài i tu, bà Yasodhar (Da-Du-à-La), cng c th ký thành Bt. Tuy vy phi i cho ti khi thy c s thiu sót hay b ch trích thì các thy mi thêm vào phm y. Mt phm khác, phm th 12, trong ó có nhân vt -Bàt-a (Devadatta), cng ã c thêm vào sau này. Bà-t-a là mt ngi quy phá Bt t lúc Ngài bt u i tu cho n khi Ngài thành lp giáo oàn, cho nên theo nguyên tc thì ông này không thành Bt c. Tuy vy, t tng Pháp Hoa là t tng Nht thit chúng sanh giai hu Pht tánh, ngha là mi chúng sanh u có kh nng tr thành mt ngi giác ng hoàn toàn. Vì vy mà có mt phm mi, nói v -Bà-t-a, trong ó -Bà-t-a cng c th ký và thành Bt sau này. Có nh vy mi i ti c s hoàn thành t tng chính yu ca kinh Pháp Hoa. ây là lý do ca s hình thành giai on th t ca kinh Pháp Hoa, trong ó mt s phm mi ã c thêm vào. Trong hc gii n thi ó ã có mt s hng thnh ln, ã có nhng lý thuyt mi, nhng t trào vn minh mi, do ó nn vn hc Pht giáo cng phi có mt hình thái mi. Pht Pháp phi c trình bày di nhng hình thái vn chng, ngh thut thích hp vi ng thi thì mi c tui tr và gii trí thc chp nhn, vì vy mà ã có mt s hc gi nhun kinh Pháp Hoa t ting Prakrit, mt ngôn ng

19

rt bình dân, không có tính cách thông thái, thành mt ngôn ng thng dùng trong gii bác hc, vn chng, ó là ting Sanskrit tc là ting Phn. Nhng tác phm trit hc và vn hc ng thi u vit bng ting Phn. Tng t nh lúc ngi Pháp mi sang Vit-nam, ch Nho và ch Nôm b mt v th, trong khi ó ngi nói c ting Tây mi c xem nh là vn minh, mi c trng vng. Vì vy mà có nhng bài th châm bim: Nào có hay gì cái ch Nho, Ông Nghè ông Cng cng nm co, Chi bng i hc làm ông Phán, Ti ru sâm banh, sáng sa bò. Prakrit và Sanskrit là hai th ting gn ging nhau, nhng hình thái vn pháp và ch ngha ca Sanskrit rt khác vi Prakrit. Cho nên, ng v phng din trng hàng tc là vn xuôi, thì vic nhun vn rt d dàng, nhng ng v phng din trùng tng thì rt khó dch. Vì vy mà có nhiu on trùng tng ã không sa li c thành Sanskrit, nên vn phi nguyên ch Prakrit. Thành ra ting Phn trong kinh Pháp Hoa cng nh trong mt s kinh in khác là ting Phn lai, ngha là mt ngôn ng trn ln gia Sanskrit và Prakrit. Các hc gi vào th k 19 và 20 thng gi ting Phn trong kinh in o Bt là Buddhist Hybrid Sanskrit, tc là ting Phn lai ca o Bt. S Cô Chân c s c cho quí v nghe mt on trùng tng bng ting Phn lai, và S Cô Viên Quang s c cho quí v nghe cng on kinh

20

ó bng ting Hán. Bn ch Hán không lai và rt lu loát vì c thy Cu Ma La Thp, mt dch gi i tài thc hin. ó là bài k tng tóm tt li ngha lý ca Phm th hai gi là Phm Phng Tin. Phm này có th xem nh là cng lnh ca kinh Pháp Hoa. Trong tt c các phm, phm mà chúng ta phi hc k nht là Phm Phng Tin. iu tôi va nói v hai ch Diu Pháp rt là quan trng, nó cho chúng ta thy kinh Duy Ma và kinh Pháp Hoa khác nhau. Mt kinh ng v phng din chuyên môn và trit hc, mt kinh ng v phng din i chúng và thc tin, và nh vào u im y mà kinh Pháp Hoa ã thc hin c s nghip rt ln lao ca mình. Hoa Sen và các Tông phái trong o Bt Nht có mt tông phái do Thy Nht Liên (Nichiren) thành lp, gi là Nht Liên Tông. Tông phái này ly kinh Pháp Hoa làm cn bn cho t tng và s thc hành. ây là mt tông phái nng v thc hành, và phng pháp thc hành ca h là thay vì nim Bt, h nim Pháp. Ta bit rng trong o Bt có rt nhiu phng pháp tu hc. Phng pháp nim có công nng thoa du nhng au kh, nhng nhc nhn, nhng vng tng ca mình. Âm thanh ca Bt v c vi thân tâm ta thì ta s thy êm du nh nhàng, thanh thoát. Nu nhng nng lng ca Bt nh thc tnh và thng yêu v an trú trong ta và nu ta tip nhn c chúng t áy tim, thì ta s c kho khon vô vàn.

21

Nim Bt có th dùng âm thanh, gi là Trì danh, mà cng có th dùng hình nh, gi là Quán tng. Nim Bt cng có th dùng hi th, gi là S tc. a tt c nhng tính cht ca Bt v trong tâm thc mình, hoc bng hình nh, âm thanh, hoc bng c tính hay giáo pháp thì gi là Buddhnussati, recollections of the Buddha. Tuy vy, phái Nht Liên Tông không ch trng nim Bt, mà li ch trng nim Pháp, ti vì Pháp nim là mt trong nhiu phng pháp nussati. Pháp ca h nim là Pháp Hoa, và câu nim ca Tông phái Nht Liên là Nam Mô Diu Pháp Liên Hoa Kinh. Nh ta ã bit, kinh Pháp Hoa ã t n mt a v rt ln trong kho tàng kinh in o Bt, và thng c xem là Vua ca các kinh, cho nên nim kinh này là nim tt c các kinh. Kinh thì có cha Bt, vì vy mà nim Pháp cng là nim Bt và ng thi cng là nim Tng. Nim nh vy thì trong tâm s có nim tin. Câu nim ting Nht là Namu Myõhõ Reng-kyõ. Kyõ là Kinh, Reng là Liên Hoa, và Myõhõ là Diu Pháp. Vì vy mà ta thng thy các thy thuc tông phái này tay cm trng ánh nhp, ming nim Namu Myõhõ Reng-kyõ theo tng bc chân. ó là phng cách thc tp ca h, cng ging nh nhng ngi tu trong các o tràng tnh ca ta, tay ln tràng ht, ming nim Nam Mô A Di à Pht. Tôi thích ln chui ht hn vì nó im lng, d thng, còn ánh trng thì có th làm bn tâm ngi nghe. Tuy vy ting trng cng có th giúp ngi khác thc tnh và quay v vi vic thc tp nim Bt.

22

Hi sang n hong Pháp, lúc ving thm thành ph Vaili, mi bui sáng tôi u c nghe ting trng ca mt v s thuc Nht Liên Tông, t chùa Nht Bn i sang Tháp Bt, nm bên hông ca c-xá ni chúng tôi . Sáng nào úng vào gi ó, chúng tôi cng c nghe ting trng tung, tung, tung hòa theo ting nim Namu Myõhõ Rengkyõ ca v Tng ngi Nht, rt thanh thoát trong bui sáng tinh sng. Nh vy có nhng tông phái chuyên nim Bt, có nhng tông phái chuyên nim Pháp, và chúng ta cn thêm mt tông phái chuyên nim Tng, ti vì Tng Bo rt quan trng mà mình thng coi nh. S d vy là vì ôi khi mình thy Tng bo làm cho mình bun phin. Thánh Tng thì mình ít có dp c tip xúc, còn trong phàm tng thì th nào cng còn có nhng bun, gin, ganh, ghét, cho nên mình không tin tng my. Tuy nhiên nu không có Tng thì Bt và Pháp cng không có, và chính nh nhng phàm tng mà mình mi có c hi nhìn vào t tu sa, mà chuyn hóa chính mình. Vì vy các Thy, các S Cô, S Chú sau này nên ráng lp nên mt tông phái, gi là Tông phái nim Tng, Sanghanussati. Phái Nht Liên Tông, ting Nht là Nichiren-sh, sau này c ci cách, và mt tông phái mi ra i gi là Nht-Liên Chân-Tông (Nichiren-shõ-sh). T ây ã phát xut ra nhng giáo phái hin ang hot ng rt mnh ti Nht Bn, ví d nh Sáng-Giá-Hc-Hi (Sõkagakkai), mt giáo phái

23

rt mnh, ã làm ni nng ta cho mt ng chính tr rt b th Nht. Mt tông phái ln mnh khác ã tng mi tôi sang ging din là tông phái Lp-Chính Gii-Chính (Risshõ Koseikai), h có i biu trong quc hi. i Hu Lê, min Bc Vit-nam có mt tông phái gi là Liên Tông, do mt v trong Hoàng phái là Lân Giác i S thành lp. Tc truyn rng lúc ào t làm h và xây nhà, i s tìm thy mt cng sen trong t. Ngài ngh rng ây là ý ca Bt, Pháp và Tng mun mình lp mt ngôi chùa ây, cho nên ã cho xây Chùa và thành lp mt thin phái tu hc, gi là Liên Tông. Nu có thì gi, quí v nên su tm, nghiên cu thêm v tông phái Pht Giáo này. Trong Vitnam Pht Giáo S Lun, quyn III có mt ít tài liu v phái Liên Tông. T tng v Hoa Sen cng ã có t i nhà Lý. Mt hôm vua Lý Thái Tông nm m thy c Quán Th Âm B Tát a cho mt cành sen, thc dy, vua bàn vi các quan trong triu và các quan ngh nên xây mt ngôi chùa có hình thái hoa sen th c Quán Th Âm B Tát. Vì vy nm 1049 vua ã cho xây Chùa Diên Hu, tc là Chùa Mt Ct ngày nay. Hoa sen trng tng trng cho bn tâm thanh tnh, cho cái Pht tánh mà ai cng có trong ngi ca mình. Vì vy cho nên thông ip chính ca kinh Pháp Hoa là tt c mi ngi u có ht ging giác ng, ht ging Bt trong lòng: Nht thit chúng sanh giai hu Pht tánh, ai cng có th tr nên mt v toàn giác, mt v Bt. T tng này tim tàng trong

24

các kinh Nguyên Thy và các kinh i Tha xut hin trc ó. Mãi cho n khi kinh Pháp Hoa ra i thì t tng ó mi tht s biu hin mt cách tuyt i. o Bt i Tha chng báng vic thn-thánh-hóa Bt Thích Ca Ta nên bit rng khi Bt nhp dit ri thì có mt nim thng tic rt ln lao phát sinh trong giáo oàn. Ai cng thy có mt khong trng rt ln. iu này cng ã xy ra trong lch s ca Ki-tô Giáo. Khi Chúa mt i, s thng tic và quí trng Chúa cng ã tr nên rt ln lao. i vi o Bt, chính nh s nhp dit mà nhiu v t ca Ngài mi thy c giá tr ca Bt Thích Ca. S thng tic, quí trng ó ã c biu hin trên mi hình thc. Hình thc u tiên là phi lp Tháp th. Hình thc th hai là thn thánh hóa Bt, trang sc cho Bt bng nhng phép thn thông, nhng kh nng mà ngi thng không th t c. Nh vy, do s thng tic, quí trng, yêu mn mà ngi ta ã em nhng phép tc thn thông ph trùm lên con ngi ca Bt, và t mt con ngi, Bt bin thành mt Siêu nhân, mt Superman. Khi vòng hào quang ph nhiu quá lên ngi, thì Bt mt i cái tính cách ngi ca Bt, cho nên gia Bt và chúng ta có mt s xa cách. ó là mt im tuy tích cc nhng cng là tiêu cc, vì t ó mà có mt s ông ngi ã cho rng nhng iu Bt làm, ch có Bt mi làm c, còn chúng ta thì ành bó tay!

25

Trong khi ó thì tinh thn giáo lý Nguyên Thy ca Bt không phi nh vy. Khi cái quan nim v Bt ã t ti cho Bt là mt siêu nhân, thì t nhiên trong giáo hi phát sinh ra nim tin rng Bt là mt ngi rt c bit, không phi là ngi thng, chúng ta là hc trò ca Ngài thì không th nào thc hin c nhng gì Bt ã thc hin. Khi mình nói tôi không th nào thành Bt c hay tôi không cn phi thành Bt vì tôi hin cng ang có nhiu hnh phúc, thì khi ó mình là nhng ngi có mc cm t ty, và chng i li tinh thn Nguyên Thy ca Bt. ây là thái mà Pht giáo i Tha công phá kch lit, vì ngi ta a Bt lên cao quá, v ra nhiu hào quang chói sáng quá quanh Bt, làm cho Bt mt ht bn cht con ngi ca Ngài. Khi vit cun ng Xa Mây Trng, tôi ã c gng tháo g nhng hào quang ó a Bt v nh mt con ngi gn gi chúng ta, chúng ta có th thy c Bt là mt ngi anh, mt ngi thy, mt ngi bn, mt ngi cha. Trong Ki-tô giáo ta cng thy nhng hin tng tng t. Khi c Ki-tô còn sng, có l ngi ta ã không quí trng Ngài bng lúc Ngài ã qua i. Lúc ó mi my t ca Ngài và nhng ngi ã c gn gi Chúa mi git mình. By gi h mi nhn thc c rng nhng giây phút mình c gn Chúa, c ngi n cm vi Chúa là nhng giây phút rt quí báu. Nhng tic thng ó làm cho nim tin, làm cho nng lng trong nhng t ca Chúa tr nên rt ln lao. Hi ó Ki-tô giáo cha có giáo hi, ch mi có nhng ngi mang t tng mình là ngi theo Chúa Ki-tô

26

thôi. Nhng vì nhng tic thng ó mà ngi ta mun thành lp mt truyn thng. Hi ó Ki-tô giáo b cm oán vì chính quyn không nhìn nhn Chúa, và cng không cho phép nhóm ngi có cm tình vi Chúa hot ng. H b xem là nhóm gây xáo trn trong xã hi. Chúng ta bit rng Bt cng là mt nhà cách mng, Bt ã công kích ch giai cp và s k th ph n, chng i ti cùng nhng t tng ca Bà La Môn Giáo. Nhng Bt ã may mn hn Chúa Ki-tô, Ngài không b¸ ðóng ðinh. Các ð® tØ cüa Chúa và nhæng v¸ ðã ðßþc g£p Chúa, ðã ðßþc nghe Chúa nói chuyn, cùng nhau thành lp mt Giáo hi t, ngha là không chính thc. H t chc hi hp vi nhau, ôn li nhng li Chúa Ki-tô ã nói và thc tp theo li Chúa Ki-tô dy. H dùng hình tng ca con cá nh mt du hiu bí mt t hp. Trong Thánh Kinh có on nói rng: Này các v, ng ánh cá na, hãy i theo tôi ánh cá ngi ngha là giúp ngi tr v vi chân lý, tung ra mt màng li cu ngi. Vì vy mà hình tng ca con cá rt quan trng trong o Ki-tô. Khi i dc b bin trong vùng, thnh thong ngi ta thy c hình dáng mt con cá v rt n s. Nu i theo nhng hình v trên bãi cát hay trên mm á, chúng ta có th ti ni hi hp bí mt ca nhng t u tiên ca Chúa. Cng trong cái tâm trng thng tic và kính phc ó, nhng t u tiên ca Chúa ã khoác lên ngi ca Chúa nhng vòng hào quang rt ln. H cng làm ging ht nh bên o Bt, cho rng tuy Bt ã mt ri, nhng Ngài vn còn sng hoài vi chúng ta. Chúa

27

Ki-tô cng vy, Chúa tuy ã b git ri, nhng Chúa ã sng li và Chúa bt t. Tuy nhiên hai tôn giáo rt khác nhau. Bên o Bt có quan nim Pháp thân thng ti, còn bên o Chúa có quan nim Chúa vnh cu, Chúa thng hng trên i, The Living Christ. Ai cng mun Bt ca mình, Chúa ca mình va vnh vin, va có hào quang. Vì vy cho nên tôn giáo thng c thit lp trên s thng tic, mn chung, và s thn thánh hóa v Giáo ch ca mình. Bên o Bt, có khuyt im là cái mc cm rng mình không bao gi có th làm c nh Bt, và mình không cn làm nh Bt mà cng c sung sng chán. Bên Ki-tô giáo cng có mt khuyt im, ó là h ã coi cái cht ca Chúa quan trng hn cái sng ca Chúa. Trong s thc tp ca nhng ngi Ki-tô, h không quí trng và em áp dng li dy ca Chúa nhiu bng vic ngh n chuyn sau khi cht mình s i v âu, ngha là h lo chuyn tng lai nhiu hn chuyn hin ti. Và a s giáo iu ca giáo hi c thit lp quanh cái cht ca Chúa. Khi sinh tin, Chúa ã dy rt nhiu iu, t bài ging trên núi, cho n nhng bài ging ng bng, ging bng li nói, bng hành ng ca chính Chúa. ó là tinh hoa ca o Ki-tô, cng nh nhng iu Bt ã dy trong kinh, và i sng ca Bt là tinh hoa ca o Bt. Pht t cng có nhiu ngi i tìm cái tinh hoa ca o Bt ch khác, ví d nh h i tìm hnh phúc tng lai mt cõi nh cõi cc lc. Thay vì hc li dy ca Bt, hc cách hành x, cách sng ca Bt mình có th sng cuc sng hin ti,

28

thì h tin mt cõi và mt v Bt siêu xut th gian nhiu hn. H a i theo mt v Bt có hào quang, mt v Bt vnh vin. Bên o Ki-tô cng có hin tng tng t. Hin nay trong gii Thn hc có mt khuynh hng gi là Secular Christianity, ch trng tr v hc giáo lý ca c Ki-tô dy trong kinh in và sng nh c Ki-tô ã sng, hn là i tìm mt s gii thoát mai hu, trong mt nc thiên ng. Các hin tng tng t cng ang xy ra trong lnh vc o Bt. Trong giáo hi Pht giáo cng nh trong Ki-tô giáo có nhng giáo iu mi, không phi là cn bn, nhng ngi ta cho là cn bn. Ví d nh tin rng Chúa ã sng dy, tin rng c M Maria là mt trinh n v.v... Nu không tin vào nhng iu ó thì không c chính thc làm hc trò ca Chúa. Tôi không ngh nhng iu ó là cn bn ca o Ki-tô. iu cn bn là phng thc sng mà Chúa ã dy trong kinh in, không ch dy bng li nói mà còn bng cách sng ca Chúa. Nghiên cu truyn thng ca hai tôn giáo, ta thy có hai khuynh hng tng t nh nhau, có u im nhng cng có khuyt im. Vì vy khi hc C c giáo, ngi Pht t mi thy c s hình thành ca C c giáo cng tng t nh tin trình ca Pht giáo. Ngc li, khi ngi con Chúa nghiên cu v Pht giáo, thì h cng thy c nhng khuynh hng tng ng gia hai tôn giáo ln này. Hãy nm tay nhau

29

i vi Vit-nam, tôi thy t nc mình s có mt c hi ln lao hn nu nhng Pht t và các con chiên ca Chúa có th n gn vi nhau c, ti vì trong oàn th ca hai tôn giáo ln này ang có mt s chia cách, mt s hiu lm trm trng. S d vy là vì có nhng ngi Ki-tô giáo rt ghét o Pht, nht là nhng ngi ngh rng o Pht ã làm sp mt ch , mt thi i mà h cho là thi i hoàng kim ca C c giáo Vit-nam, tc là ch ca tng thng Ngô ình Dim hi ó. Cho nên h không th tha th c cho Pht giáo. Ngc li, có nhng Pht t c ngh rng vì s truyn bá ca o C c mà t nc mình ã ri vào tay ca ngoi bang, và ngi C c giáo không chu i theo con ng ca dân tc mà ch nng ta nhiu vào ngoi quc, cho nên h khó chp nhn ngi C c giáo vào trong cng ng ca dân tc. Nu chúng ta không làm gì hóa gii nhng s hiu lm ó, thì t nc ca chúng ta s còn ri lon dài dài. Trong nhng bài ã vit hay ã nói, tôi ã nhiu ln din bày cái tâm t này. Tôi ã nói rng có nhiu Linh Mc và nhiu nhà t tng C c giáo mun dân tc hóa nn o lý Ki-tô. Hu chúng ta thy có nhiu nhà th xây ct theo kiu truyn thng, có mái cong. Cng có nhiu Linh Mc mun t hng và l ly trong nhng thánh l. ó là nhng ý mun dân tc hóa hình thái sinh hot ca cng ng Ki-tô giáo. ó là nhng iu mà chúng ta rt hoan nghinh. Nu nhng ngi con Chúa ng trong hàng ng dân tc và làm cho Ki-tô giáo Vit-nam tr thành mt yu t ca nn vn hóa dân tc, cùng i theo mt

30

hng, cùng oàn kt vi tt c nhng thành phn khác ca dân tc, thì ti sao ta li không chp nhn h nh là nhng ngi anh em trong nhà? Ta phi giáo dc Pht t v nhng iu này. Ngc li, nhng con chiên ca Chúa cng phi bit rng trong o Bt có nhiu ngi rt ci m, sn sàng a vòng tay ra chp nhn mình. Lch s ã chng minh rng trong oàn th Ki-tô giáo, cng nh trong Pht giáo, ã có nhng sai lc, nhng vng v. Chúng ta phi cho nhau mt c hi t thy c cái lm li ca mình. Có nh vy thì ngi anh em mi nhn ra c nhau. Hi tôi n Chicago hng dn khóa tu ti mt tu vin Công giáo, các M b trên cng có n tham d khóa tu. Hôm ó có mt thiu n ã tu hc khá lâu, và sp c dn mình mang áo n tu s. Sau nm ngày tu hc, cô thiu n thy quá thích o Bt, nên ã ti hi tôi rng: Tha thy, bây gi con xin làm Ni cô có c không? Tôi nói: Thôi con làm Bà X i, vì mt Bà X mà có cm tình vi o Bt thì rt quí. Nghe vy, cô thiu n bèn nói, thôi nu vy thì con xin làm Bà X. Trong o Ki-tô phi có nhng ông Cha và nhng Bà X có kh nng hiu và có cm tình vi o Bt. Ngc li trong o Bt, cng phi có nhng thy và nhng s cô bit hc và hiu o Ki-tô, và có cm tình vi nhng con chiên ca Chúa, thì t nc mình mi có tng lai. Chúng ta cn nhng ngi có b tâm nh vy thì hai oàn th tôn giáo mi có th ti gn nhau c, và nh ó mà t nc ta mi có th khá lên.

31

Ngày xa lúc mi thành lp trng Thanh Niên Phng S Xã Hi, tôi ã thy c iu ó. Ngoài nhng môn hc nh kinh t, giáo dc, y t v.v..., tôi ã mi mt v Linh mc n dy v C c giáo cho các tác viên Thanh niên Phng s Xã hi. Ti vì khi ra xã hi làm vic, th nào ta cng gp nhng gia ình thuc Ki-tô giáo, nên ta phi bit cn bn ca Ki-tô giáo ng phm nhng li lm làm mang ting là k th tôn giáo. Khi mi mt Linh Mc n ging dy cho mt trng Pht giáo nh vy, là mình ã có mt nhn nh, và nhn nh ó rt cn thit cho tng lai t nc ca chúng ta. Cho nên tôi ngh rng mi ngi, k c các Thy, các s cô, s chú th nào cng phi hc qua v Kitô giáo. Tôi cng ã hc nhiu nm. Nh vy, khi ging dy cho nhng ngi tr có o Công gíáo hay Tin lành, vì tôi ã có mt cái nhìn khá sâu và khá c bit v Thánh Kinh và v giáo hi, cho nên h rt thích. Nh ó mà s trao i rt là ci m. Mi ây tôi có hng dn mt khóa tu c bit cho ngi c ti mt trung tâm C c giáo. Ch ca khóa tu là i thoi gia Pht giáo và Công giáo. Tôi ã em ra nhng vn thuc giáo hi hai bên ging, và s ging dy ó ã ánh ng n tâm lý ca c hai bên, làm cho mt s ca ng lâu nay b óng kín mít bây gi c m toang ra. Nh vy mà c hai bên cùng thy mt con ng thênh thang, trong ó ngi o Bt ln con chiên o Ki-tô, u hc hi c rt nhiu t nhau. Khóa tu ó c ging bng ting Anh, cho nên nu quí v mun

32

hc thêm v s i thoi gia hai tôn giáo thì có th nghe nhng bng ging trong khóa tu y. T tng cn bn th hai ca kinh Pháp Hoa là t tng Pht Thân Thng Trú. Pht thân thng trú là tính cách thng trú vnh cu ca Pháp thân, ca nhng li Bt ging dy. Trc khi nhp dit, Bt có nói rng: Các thy, các cô ng bun, ch có nhc th ca tôi (my physical body) s b tan hoi thôi, còn Pháp thân ca tôi (my teaching body) s còn li hoài vi quí v. Bi vy cho nên Pháp thân mi úng là thân Bt, còn nhc thân thì cha ích thc là Pht thân. Thành ra t tng cn bn th hai ca kinh Pháp Hoa là tính cách vnh cu, thng hng ca Pháp thân. Tuy nhiên t tng này không phi ch c bit có kinh Pháp Hoa, mà ta cng tìm thy nhng kinh khác. Vì vy mà cái t tng th nht ã nói trên, mi chúng sanh u có kh nng tính thành Pht, mi ích thc là t tng cn bn và c thù ca kinh Pháp Hoa.

S phân nh các phm trong kinh Pháp Hoa Ngi xa phân kinh Pháp Hoa ra làm hai phn. Phn u gm 14 phm, gi là Tích môn. Phn th hai gi là Bn Môn. Phn Tích môn nói v nhng gì ã xy ra trong thi Bt Thích Ca còn ti th, mt c Bt ca lch s, nhìn qua con mt thông tc ca con ngi, tc là con mt ca ngi

33

trn mt tht. H thy Bt có sinh ra, có ln lên, có tu hc, có hong Pháp, có th ký cho mt s ngi thành Bt sau này, trong ó có anh chàng rt khó tính -Bà- t-a, và có nhp dit. Phn th hai là phn Bn môn, m cho ta thy Bt trên mt bình din khác, vt thi gian và không gian, Bt ca thc th, Bt ca Pháp thân, tng ng vi The Living Christ trong Ki-tô giáo. Có ngi ngh rng nu Bt còn ti i này, thì Bt s chng minh rng sau này tôi s thành Bt, Bt có th th ký cho tôi, nhng nu Bt nhp dit ri thì ai có kh nng làm iu ó cho tôi? Các Ngài Xá Li Pht, Mc Kin Liên u ã c th ký, còn tôi sanh ra hn 2500 nm v sau, thì ai chng nhn c cho tôi? Vì vy mà kinh phi khai m Bn môn, ngha là phi ch cho ta thy rng Bt Thích Ca vn còn ngi ó, và Ngài nói vi mình rng: Con i, con cng có th thành Bt c nh tt c mi ngi. Ngha là mình không cn phi tr v 2500 nm trc mi c nghe Bt Thích Ca nói câu ó. Ngi ây và mình ch cn lng lòng là mình nghe c câu nói ó ca Bt. Nh vy trong phn Bn môn ca kinh, chúng ta không thy Bt trong khung thi gian và không gian na, mà thy Bt vt thoát thi gian và không gian. Tuy vy, ó là nhng cái thy ca ngi xa. c kinh, chúng ta có th thy khác, vì vy tôi mun quí v t c kinh Pháp Hoa trc khi nghe ging. Bn kinh Pháp Hoa(3) mà quý v s c là do Thy Thích Trí Tnh dch t nguyên bn

34

ch Hán ca thy Cu-Ma-La-Thp. Khi c trc nh vy, mình có th có nhng khám phá c lp và t do ca mình, không b nô l vào cái thy hoc s gii thích ca các v T S. Trong khóa hc này, tôi s không ging tng on kinh Pháp Hoa nh nhiu ngi khác ã làm, mà ch i vào tng Phm, tóm lc ngha chính ca tng Phm, khai trin, và din dch nhng iu cn bn trong mi Phm, quý v có c mt cái thy tuy khái quát nhng rõ ràng v ý kinh. Riêng Phm Quán Th Âm B Tát tc là Phm Ph Môn, Phm th 25, vì là Phm c nhiu ngi tng c nht trong toàn b kinh Pháp Hoa, nên tôi s ging vi nhiu chi tit hn. Thêm vào ó, trong khóa An c Kit ông nm nay, tôi cng s a ra mt s ngh óng góp cho s hoàn bích ca óa hoa p nht trong Vn kinh in i Tha này. NHNG CHÌA KHÓA CN CÓ TRC KHI TNG C KINH PHÁP HOA Tôi xin trao cho quí v hai cái chìa khóa khi i vào thm ving Pháp Hoa, quí v có th t mình thy c cái Diu Pháp, hành trì kinh mt cách có li lc. Chìa khóa s 1: Nhn din Tích môn và Bn môn Nh ã nói trên, tng quát, kinh có th c chia ra làm hai phn, mt phn có dính líu nhiu n c Bt ca lch s, gi là Tích môn. Phn th hai nói v kinh lý muôn i,

35

v giáo pháp vt khi thi gian và không gian, trình bày cái bn cht ca Pháp, gi là Bn môn. Chìa khóa giúp quý v khi c Pháp Hoa có th nhn ra cnh gii mình ang tip xúc là: Trong kinh Pháp Hoa, khi nào mt ca mi ngi nhìn xung t, nhìn vào cây ci, vào i núi, vào nhau, thì lúc ó ta bit mi ngi ang trong th gii sinh dit Tích môn. Khi tm mt mi ngi nhìn lên không trung, thì lúc ó mình bt u i vào th gii vô sinh vô dit ca Bn môn. Ch cn nh nh vy thì khi c kinh Pháp Hoa, ta s không thy b ng ngàng, phân vân. Ví d, khi thy Hi Pháp Hoa din ra trên Núi Thu, mi ngi ngi trên mt t, ta bit nó ã xãy ra trong th gii Tích môn. Nhng khi thính chúng nhìn lên tháp a Bo trên không, thì mình bit rng kinh ang trình bày nhng hin tng thuc v Bn môn. Nhn ra c th gii mà kinh ang din bày, ta s không phân vân, ng ngàng vi ngôn t trong kinh, c bit là trong Bn môn. Vì trong ó mi Pháp u vt thoát thi gian và không gian, cho nên ta thy kinh thng nói n nhng con s rt ln, nh vô lng vô biên a-tng-k kip. Tt c nhng ngôn t ó u dùng din bày cái ý nim v thi gian vô tn và không gian vô biên trong pháp gii Bn môn, không ging nh trong th gii Tích môn, tc là cõi ta bà.

36

Ví d nh trong phm th 16, Nh Lai Th Lng, on th hai, Bt nói: Ví nh nm trm nghìn muôn c na-do-tha atng-k cõi tam thiên, i thiên, gi s có ngi nghin làm vi trn, qua phng ông, cách nm trm nghìn muôn c na-do-tha a-tng-k cõi nc, bèn ri mt bi trn, i qua phía ông nh th cho n ht vi trn ó. Và on 3, Bt nói tip: Các th gii ó hoc dính vi trn hoc chng dính, u nghin c làm vi trn, c mt vi trn là mt kip, t ta thành Pht nhn li n nay, li lâu hn s ó trm nghìn muôn c na-do-tha a-tng k kip. ây ch là mt phng tin din bày cái ý nim v th lng ca Nh Lai trong cái không gian vô biên và thi gian vô tn trong pháp gii Bn môn. Tng t nh vy, trong phm th 15, phm Tùng a Dng Xut, khi hàng triu v B Tát thân p nh vàng ròng, t di t tri lên, an trú trong h không, và dùng nhng âm thanh rt vi diu ca ngi Bt và s ca ngi ó kéo dài n nm mi t kip, thì ây cng là mt cách din t v bn cht ca thi gian trong Bn môn: mt giây phút cha ng c ngàn i, và thiên thu cng ch là mt giây phút. Chìa khóa s 2: Lãnh ý buông li Tt c nhng t tng uyên áo và c thù ca kinh Pháp Hoa u c trình bày bng các bc tranh có tính cách thc tin. Ngôn ng hi ha và iêu khc ca o Bt ã c tn dng din bày ý kinh. Ngi s dng nhng hình nh

37

này nói lên nhng ý tng thâm diu trong o Bt, phi là mt thi s rt ln. Nhiu khi nhng hình nh này có tính cách thn thông, nhng tt c ch là phng tin quyn xo ca ngi chép kinh, s dng ngôn ng hi ha và iêu khc ca o Bt din t nhng t tng uyên áo mà kinh mun din bày. ó là mt im rt c thù ca kinh Pháp Hoa. Vì vy khi tng c, chúng ta phi thy cho c ý kinh và ng b kt vào li kinh, nu không thì khi c, ta ch thy toàn các phép thn thông mà chng hc c gì t kinh Pháp Hoa c. Ví d nh trong Phm th 21, Phm Nh Lai Thn Lc, on th hai, chúng ta thy Bt thc hin mt phép thn thông ln, Ngài lè li ra, và li ca Ngài che lp c tam thiên i thiên th gii, ri t các l chân lông trong ngi ca Ngài phóng ra vô lng vô s tia sáng màu sc, và nhng tia sáng ó cho ta thy c tt c các cõi nc trong mi phng. Ch ý ca bc tranh này là din bày cái kh nng ln lao ca mt v toàn giác. Trong kinh in i Tha cng nh Nguyên Thy, ánh sáng tng trng cho s giác ng. Bt Thích Ca là ánh sáng chánh nim, và ánh sáng ó phát ta ra t Pháp thân ca Ngài. Cho nên t các l chân lông trong ngi ca Ngài phóng ra vô lng vô s tia sáng màu sc, ch là mt ngh thut trình bày, mt bc tranh din t cái ánh sáng chánh nim rt ln, rt mnh, ta chiu ra t Pháp thân ca c Nh Lai. Nó cng ging nh trong các tranh hay tng mình thng thy, cc t cái

38

kh nng an ta ca Bt, ngi ta ã t Ngài ngi trên mt óa hoa sen. Mt khác, li ca Ngài che lp c tam thiên i thiên th gii, ây là hình nh ca Qung trng Thit tng, tc là cái li ln và dài, mt trong 32 tng tt ca c Bt. Bc tranh này là din t mt ngi ch nói s tht tuyt i, ch nói nht ngha mà thôi. ây là mt hình nh ca vn hóa n , nó không phi ch có trong o Bt mà nó có trong nhng truyn thng có trc o Bt, nhng ngi nói s tht, thng có li rt ln. Trong nhng bài Pháp thoi k tip, tôi s din bày ý chính ca tng phm, hu giúp quí v d dàng hiu thu ý kinh trong khi tng c, mà hành trì Pháp Hoa mt cách có li lc hn. Kinh Pháp Hoa ang c oai thn h-tr truyn-trì ca B Tát Ph Hin, B Tát Dc Vng, cùng vô s ch v B Tát trong cõi ta bà. ó là ý ngha ca các phm th 28 (Ph Hin B Tát), phm th 23 (Dc Vng B Tát), và phm th 15 (Tùng a Dng Xut). Vì vy cho nên khi tng c và hành trì Pháp Hoa úng theo chánh Pháp, thì không th nào ta li không to c vô lng phc duyên. Mun tng c và hành trì Pháp Hoa úng theo chánh Pháp, trc tiên ta phi hiu kinh Pháp Hoa.

39

Phn II: Kin gii Pháp Hoa Kinh Không nh kinh Duy Ma, kinh Pháp Hoa có nhiu nguyên bn bng ting Phn còn c duy trì cho ti ngày nay. Ngi ta tìm c rt nhiu bn Phn ng t Nepal, Kashmir (Pakistan), và t Trung Á (Central Asia). Cng có bn c tìm thy Tây Tng, và gn ây có mt bn c tìm ra Khotan (còn gi là Kustana Turkestan, trung tâm Pht giáo phn thnh nht Trung Á cho n khi b ngi Hi xâm chim. o Bt c du nhp vào t này t khong th k th hai trc tây lch). V bn dch bng ting Hán, nghe nói tt c có n 17 bn. Có nhng bn dch , có nhng bn dch thiu, nhng trong i Tng, bây gi ch có ba bn là y , và bn dch lu loát nht là bn dch ca thy Cu-Ma La-Thp (Kumrajiva). Khi c tác phm i Trí Lun ca Thy Long Th, ta thy rng bn kinh Pháp Hoa mà Thy Long Th s dng là mt bn nm gia bn ca Thy La Thp dch và bn ca Thy Pháp H dch, tên là Chánh Pháp Hoa Kinh. Khi nghiên cu hai bn này bng ch Hán, ta thy bn mà chúng ta c trong i Trí Lun, tui tác ca nó nm gia nguyên bn ting Phn mà thy La Thp dùng, và nguyên bn ting Phn mà thy Pháp H dùng. Nên bit rng có nhiu nguyên bn ting Phn ca kinh Pháp Hoa, có nhng bn còn tr, có bn ã rt già. Kinh Pháp Hoa ã mc lên nh mt cây i th, và các thy ã dch t

40

nhng nguyên bn khác nhau, Thy Cu-Ma-La-Thp cn c vào mt bn, còn thy Pháp H dch t mt bn khác. ng v phng din th tài tc là hình thc trình bày, thì kinh Pháp Hoa cng tha hng c hình thc ca kinh Duy Ma, ngha là trình bày nh là mt v kch, có nhiu màn khác nhau, rt là hp dn. Có th còn hp dn hn kinh Duy Ma na, vì nhng màn kch trong kinh Pháp Hoa d hiu hn, và kinh Pháp Hoa s dng rt nhiu ví d. Nghe lý thuyt cao siêu lâu quá thì i chúng thng mi mt, vì vy mà ví d va hay, va hp dn và va d hiu thì ngi nghe d thâu nhn hn. ó là mt li im ca kinh Pháp Hoa. Phm Th Nht: Ta Trc ht chúng ta hãy vào ving phm th nht, tc là Phm Ta. Ta có th gi phm này là Phm Tng T (General Introduction). Phm này là mt ca ngõ ta i vào kinh Pháp Hoa, m ra cho ta thy cái không khí, cái khung cnh trong ó kinh Pháp Hoa c thuyt ging. Ta ã bit rng trên bình din tng quát, kinh có th c chia ra làm hai phn, mt có dính líu nhiu n c Bt ca lch s, mà ngi xa thng gi là Tích môn. Tích là nhng gì ã xy ra trong thi gian, nh trong danh t di tích. Phn th hai nói v chân lý muôn i, v giáo pháp vt khi thi

41

gian và không gian, trình bày cái bn cht ca Pháp, gi là Bn môn. Khi Hi Pháp Hoa din ra trên Núi Thu, ta bit nó ã xy ra trong Tích môn, và khi s chú ý ca i chúng a lên không gian, thì ta bit rng kinh ang trình bày Bn môn. Ta có th nói rng Tích môn là ng v mt hin tng mà nói, nh sóng bin, còn Bn môn là ng v phng din bn th mà nói, nh nc bin. Trong lnh vc ca Tích môn thì Bt ch sng có 80 nm, nhng trong lnh vc ca Bn môn thì Ngài sng muôn i. Nói vy là n gin hóa chúng ta d hiu. Bài ta này không phi là bài ta riêng cho Tích môn mà là cho c Bn môn na, cho nên ta gi là tng t. Trong phm ta này ta thy Bt ang Núi Thu, gn thành Vng Xá. Hôm ó có mi hai ngàn kht s và sáu ngàn n kht s, trong ó có m ca La Hu La, cùng vi rt nhiu i B Tát cùng v tham d i Hi Pháp Hoa. Trong nhng kinh i Tha xut hin lúc ban u mà ta gi là i Tha Nguyên Thy, ta thy s các v B Tát tham d còn ít, còn s các v Thanh vn thì nhiu. T t, trong nhng kinh in xut hin sau ó, s lng các v B Tát nhiu lên và s lng các v Thanh vn ít li. Cho nên ch cn c vào d kin này thôi, ta cng bit c tui ca các kinh i Tha.

42

Ngoài các v k trên, còn có các v Thiên t, Vua Tri, Long Vng, Khn-Na-La-Vng, Càn Thát Bà, A Tu La, Ca Lâu La, tc là có rt nhiu gii có mt ti Hi Pháp Hoa. Lúc ó cng có Vua Ajtaatru tc là Vua A- Xà-Th, con ca bà Vi--Hy n tham d. Chi tit này cho ta thy rng Bt ã nói kinh Pháp Hoa vào khong thi gian lúc Ngài gn nhp dit, vì lúc ó Vua Tn-Bà-Xa-La (Bimbisra), vua x Makit-à (Magadha) ã qua i và con Vua là Vua A-Xà-Th có mt. Hôm ó Bt nói mt kinh i Tha gi là kinh Vô Lng Ngha. Sau khi nói xong kinh này thì Bt nhp vào mt chánh nh, mt Samyak-Samdhi gi là Vô Lng Ngha X. Trong nh y, Bt phóng ra mt lung hào quang t gia chn lông mày, chiu sáng khp tt c các cõi phng ông, chiu luôn ti a ngc A Tì, và phía trên thì chiu sut thu ti tri Sc Cu Cánh. Trong lúc ó tt c i chúng bao quanh Bt u thy nhng cõi y hin ra rt rõ ràng, và ai ai cng ly làm ngc nhiên vì nhng mu nhim ang xy ra quanh mình. H thy tt c các cõi y, và thy các c Bt trong các cõi y ang thuyt pháp. H còn thy luôn i chúng các cõi y, có kht s, n kht s, cn s nam, cn s n, mi ngi ang thính pháp, và ang thc tp ging ht nh cõi ta bà. Khi hin tng mu nhim ó xy ra thì B Tát Di Lc, ting Phn là Maitreya, Ngài còn có tên là Nng-Vô-Thng (Ajita) thm nói, hôm nay chc là c Th Tôn sp làm mt iu gì rt c bit, nên Ngài mi phóng hào quang và làm

43

ra phép l này. Lúc ó B Tát Di Lc mi ngh rng mun bit có iu gì s xy ra hôm nay thì ta nên hi B Tát Vn Thù S Li (Majur Bodhisattva), vì B Tát ã tng gn gi vi Bt và cng ã tng phng s vô lng vô s Bt trong các i quá kh. Th nào B Tát Vn Thù S Li Pháp Vng T cng có th nói cho mình nghe iu gì sp xy ra. Ngh vy, B Tát Di Lc lin ti gn Pháp Vng T Vn Thù S Li và hi: Tha B Tát, hôm nay vì lý do gì mà Bt hin thn bin tng nh vy, chc B Tát bit iu gì s xy ra trong chc lát, xin B Tát cho hay. Lúc ó B Tát Vn Thù S Li tr li rng: "Trong quá kh tôi ã có ln thy các v Bt hin thn bin tng nh th này, phóng nhng lung hào quang t gia chn lông mày và chiu n tt c các cõi tri, phía trên, phía di, và nh vy là du diu hôm nay Bt s bt u tuyên thuyt mt bài Pháp rt quan trng." "Nh ch tôi bit thì ngày hôm nay c Th Tôn mun nói mt Pháp ln, mun làm ri xung mt trn ma Pháp ln, mun thi vào mt cái loa Pháp ln, mun ánh vào mt trng Pháp ln, và mun nói mt Pháp ngha rt ln". B Tát Vn Thù nói thêm, "Ngày xa, có ln tôi c thân cn mt c Bt tên là Nht Nguyt ng Minh. Hôm ó Bt cng nói Kinh Vô Lng Ngha X, cng i vào trong nh, ri trên tri cng ma xung nhng loi hoa nh Mn à La, Mn Phù Sa ri cng t nhc-k (4), Bt phóng ra mt lung hào quang, làm sáng t tt c nhng cõi Bt trên và

44

di, sau ó thì Bt thuyt kinh Pháp Hoa. Vì vy hôm nay tôi tin rng c Th Tôn, thy ca chúng ta, th nào cng thuyt kinh Pháp Hoa". ó là i ý ca phm này. Ch ý ca phm này là chun b tâm lý cho thính chúng, ngi ta bit rng mình sp c nghe mt Pháp rt là quan trng, mt iu rt mi m mà lâu nay mình cha c nghe. Các v i t, các v B Tát nh B Tát Di Lc là nhng ngi ã thc tp, hc hi rt nhiu t Bt, nhng có l cng cha c nghe pháp này ln nào. Ch có B Tát Vn Thù là ã c nghe. Nh vy, mc ích u ca Phm ta này là dùng Tích môn chun b tinh thn cho ngi nghe, h sn sàng tip nhn giáo pháp mu nhim gi là Diu Pháp. Ch ý th hai có dính líu ti Bn môn, ngha là trong quá kh, Bt Nht Nguyt ng MInh cng ã tng thuyt v kinh Pháp Hoa, chuyn xy ra hôm nay chng qua ch là s lp li ca chuyn hôm qua mà thôi, không có gì mi c. Có mi là mi trong lch s i vi nhng ngi hôm nay, nhng ng v phng din bn th, vt thi gian và không gian thì không có gì mi c. Bt Nht Nguyt ng Minh ã thuyt kinh Pháp Hoa, và bit âu Bt Nht Nguyt ng Minh ngày xa cng chính là Bt Thích Ca Mâu Ni ngày nay. S tht thì úng nh vy, hai c Bt cng là

45

mt. Ngoài ra, gia hai v Bt này còn có mt v Bt na s xut hin trong kinh, ó là Bt a Bo, ngày xa cng ã thuyt Pháp Hoa Kinh. Nh vy Bt a Bo ngày xa cng chính là Bt Thích Ca ngày hôm nay. ng trên phng din Tích môn hay lch s mà xét, thì Bt Thích Ca ch là Bt Thích Ca, ngi ang thuyt pháp vào ngày hôm nay, ti cõi ta bà này. Nhng ng trên phng din Bn môn thì Bt Thích Ca là Bt a Bo, là Bt Nht Nguyt ng, ã tng thuyt pháp ngày xa và cha bao gi ngng thuyt pháp. Bông hoa vn cha bao gi ngng hát ca. Quí v có bit bài Bông thc dc ca Quách Thoi không? ng yên ngoài hàng du, Em mm n nhim mu, Lng nhìn em kinh ngc, Va thoáng nghe em hát, Li ca em thiên thâu, Ta sp ly cúi u. Bui sáng, nh phc c ca ông bà li, thi s i ngang qua hàng rào, thy mt bông hoa thc dc và thy mt cách rt sâu sc, nh cha bao gi tng thy. ng lng nhìn và nghe bông hoa ang hát, và thy rõ rng bông hoa không phi mi hát ngày hôm nay, mà ã hát t muôn i, bông hoa cha bao gi ngng hát. Li ca em thiên thâu, thiên thâu ngha là t quá kh cho n tng lai, không bao gi ngng li c. ó là thuc v Bn môn.

46

ng v phng din thi gian và không gian thì bông hoa mi n sáng hôm nay, và hôm nay tác gi mi trông thy nó. Nhn ra bông hoa ó là Bt Thích Ca, cho nên ta sp ly cúi u. ng v phng din Bn môn, thì Bt Thích Ca Mâu Ni là Bt Nht Nguyt ng, cng là Bt a Bo, và cha có giây phút nào Bt Thích Ca Mâu Ni ngng nói kinh Pháp Hoa. Nhng ng v phng din Tích môn thì Bt Thích Ca ã thuyt nhng Pháp nh trong vòng bn mi nm ri, n bây gi mi bt u nói n Pháp ln. Mình phi thy iu ó và mình phi thy cái tài nng xut chúng ca ngi chép kinh. T bài ta h ã m ra hai cánh ca: Ca th nht là ca lch s và ca th hai là ca chân lý, vt ra ngoài thi gian và không gian, mà sau này thy Thiên Thai gi là Tích môn và Bn môn. Ngi chép kinh ã không dùng nhng danh t ó. Phm th Hai: Phng tin Bây gi chúng ta i sang phm Phng tin, phm quan tr÷ng nh¤t cüa kinh. Ph¦m Phß½ng ti®n là ph¦m th hai và ta có th nói ây là phm cng lnh ca kinh Pháp Hoa.

47

Phng tin là nhng cái khéo léo mà mình dùng có th hoàn tt c cái ý nh ca mình. Ting Pháp dch là Moyen habile. Trong bn dch ting Anh, phm Phng tin c dch là Experience device, Skillful means, ting Phn là Upyakaualya, còn ting Hán là Phng tin quyn xo. Trong kinh ta ch thy dùng ch Phng tin thôi. Khi cm mt chic áo tràng lên thì ch ta nên cm nht là cái sng áo. Cng lnh cng vy, nm c cng lnh tc là nm c toàn b kinh Pháp Hoa. C nhiên kinh Pháp Hoa còn nhiu phm khác, nhng các phm ó là giúp phm này nói ra s tht, nói ra iu quan trng mà kinh mun nêu lên. Sau khi c phm Phng tin tc là phm cng lnh, chúng ta s c nhng phm tip theo, t phm th ba n phm th chín, gi là by phm tng thuyt. Tng thuyt tc là nói rõ ra. Nh vy, sau phm th hai, kinh có by phm khác làm sáng t thêm Phm Phng tin. Bit vy thì khi tng c quý v s d theo dõi hn. Lúc by gi c Th Tôn xut nh và bo thy Xá Li Pht: Ny Xá Li Pht, cái thy ca các c Bt không th nào o lng c. Cái thy ó, nhng ngi ã chng qu Thanh vn, Bích chi, và Duyên giác, không có kh nng t ti. Ngay trong câu u ta ã thy trình bày cái ý tng quan trng ca kinh Pháp Hoa. Va mi xut nh, Bt nhìn mt ngi ng cnh ó là thy Xá Li Pht. Bt không nhìn mt v B Tát, du ó là B Tát Vn Thù S Li, hay

48

B Tát Di Lc, mà Bt nhìn ngi t ca mình, i biu cho gii kht s. ây là mt iu rt quan trng. Trong kinh Duy-Ma-Ct, cái a v ca Thy Xá Li Pht ti t bao nhiêu thì trong kinh Pháp Hoa cái a v ca Thy nó quan trng by nhiêu. Trong Duy-Ma-Ct, i tng ó là nhc m, trong kinh Pháp Hoa i tng ó là mà sn sóc, thng yêu, mà u t giáo pháp vào trong tng lai. ây là mt chi tit mà chúng ta phi chú ý. iu Bt nói là cái thy ca Bt, trí giác ca Bt rt là sâu, khó o lng, vì vy mà nhng ngi có t tng Thanh vn và Duyên giác không th o lng c cái tri kin ca Bt. Ti sao vy? Ti vì Bt là mt ngi ã tng gn gi vi vô s các c Bt khác, ã tu theo vô lng phng pháp ca các c Bt khác, vì vy cho nên cái thy ca Bt thâm sâu vô cùng, ng ngh rng mình hiu c. Nu nhìn Bt bng cp mt ca mt v Thanh vn, mình ch thy Bt là mt v Thanh vn; nu nhìn Bt vi ôi mt ca mt v Duyên giác, mình ch thy Bt là mt v Duyên giác. Nhng Bt ln hn nh vy nhiu; em con mt gì nhìn, mình ch thy bng con mt ó mà thôi. Nh vy có ngha là nu có tham vng thì khi nhìn, mình thy ai cng có tham vng c, nu nhìn bng con mt gin hn và nh mn thì mình thy ai cng gin hn và nh mn ht. Vì vy mà em con mt ca Thanh vn và Duyên giác mà nhìn Bt thì không th thy Bt chân tht c, mà ch có th thy c Thanh vn và Duyên giác mà thôi.

49

Sau khi nói vy ri thì Bt ngh rng "nói vy làm gì? chc thy không hiu c âu!". Chi tit này ch là phng tin ca Bt mà thôi. Giáo pháp quí giá nh vy mà em bán r thì mt giá tr ca giáo pháp y. Vì vy mà ngi tu phi cn thn, không phi ai n mình cng em Pht Pháp ra trình bày. Ch khi nào ngi ta t ti mt trình khao khát chín mui ri thì mình mi em Pht Pháp ra trao truyn cho h. iu ó cng có nguyên do, ti vì trong s nhng ngi ngi quanh Bt, có k tuy ã c chun b ri, nhng vn cha có kh nng tip nhn c t tng mi. Th nào cng có ngi hò hét, phn i, có ngi ling cà chua và trng thi. Luôn luôn là nh th. Khi nói Pháp trc my chc ngàn ngi nh vy, thì th nào cng có ngi phn i nhng t tng mình a ra. Trong i chúng ngày hôm ó th nào cng có ngi cha chín, cha có kh nng chp nhn c s tht ngày hôm nay, cho nên Bt ã không nói lin mà Ngài phi chun b thêm t tng cho h, tuy rng phm ta t nó ã là mt s chun b ri. Bt nói vi thy Xá Li Pht "Thôi ta ch nói vy thôi, có l ta không nên nói thêm na, vì nói cng vô ích thôi. Pháp này khó thy, khó hiu và khó nhn lm". Trang 58 , ta c on th hai, on c Tông Thiên Thai coi nh là ch cht ca t tng Pháp Hoa: Thôi thy Xá Li Pht, chng cn phi nói thêm na, ti vì sao? Ti cái Pháp này thm thâm khó hiu và ít có, cái Pháp vô thng

50

mà Bt ã thc hin hoàn toàn ó, là ch có ch Bt mi hiu c thôi, ch có Bt mi hiu c Bt thôi. Ti vì ch có Bt mi thy c cái tng chân tht ca các Pháp. Các Pháp có cái tng nh vy, cái tánh nh vy, cái th nh vy, cái lc nh vy, cái tác nh vy, cái nhn nh vy, cái duyên nh vy, cái qu nh vy, cái báo nh vy, và cái bn mt cu cánh nh vy. Mi cái "nh vy" này c gi là Thp nh th. Có nhiu hc gi, nhiu v Pháp s cho on Thp nh th này là tinh hoa ca kinh Pháp Hoa. Nh th tng, nh th tánh v.v... Nh th bn mt cu cánh, tc là trc sau rt ráo. Có ngi ã ra rt nhiu giy mc và thì gi ct ngha v mi nh th này, và cho rng ây là trit lý cn bn ca kinh Pháp Hoa. Nhng trong nhng bn ting Phn, có bn không nói ti mi nh th ó, và có bn ch nói ti ba hay bn nh th! Xét cho k thì ta thy ây không phi là cái gì quá sâu sc, không phi là cái tinh túy ca t tng Pháp Hoa. Nh th tng là cái tng trng ca các pháp nó nh vy; nh th tánh là cái th tánh ca các pháp nó nh vy; nh th th, nh th lc, nh th tác, nh th nhn, nh th duyên, nh th qu, nh th báo, nh th bn mt cu cánh cng ch có ngha ó. Nó ch có ngha rng tri kin ca Bt là mt tri kin rt sâu sc, có th thy c cái chân tng, chân th ca v tr, ca vn vt trong thi gian, trong không gian, trên phng din hin tng và di phng din bn th. Ch có vy thôi, ti sao li v rn thêm chân, phi ct ngha dông

51

dài mi nh th này cho rn lòng ngi hc, trong khi t tng ch yu ca kinh Pháp Hoa li nm ch khác! ây là mt im bt ng ca chúng ta i vi Tông Thiên Thai. Nói tóm li, ý ca on kinh này nói rng tri kin ca Bt rt sâu, Bt thy c tt c, vì vy mà nu mt ngi không có tm mc tinh thn nh Bt thì khó có th hiu c tri kin ó. Vì vy mà Bt bo: Này Xá Li Pht, tt hn ht là mình ng nói Pháp ó na. Lúc by gi thy Xá Li Pht trong lòng rt xôn xao, thy ngh rng mình là hc trò gii, hc trò cng ca Bt mà không c nghe Bt nói iu này thì ung quá. Trong bn chúng, xut gia nam, xut gia n, ti gia nam, ti gia n, ai cng mun c nghe mà bây gi sau khi Bt nhn mnh ti cái tri kin vô thng ó ri Bt li không nói, làm sao mình chu ni? Thà rng Bt ng nói ti, nhng nay Bt ã cp n, ri không nói thì có phi là au kh cho nhiu ngi không? Vì vy thy Xá Li Pht bèn quì xung, chp tay và tha rng: Xin Thy dy cho chúng con. Bt lc u: Thôi, có l không nên nói na, vì nói ra có th có ngi, có ch thiên s phát tâm s hãi, nghi ng, ph báng, chê bai, ti vì kh nng ca h cha ti. ó là ni dung on th 9, trang 65. Vì quá ao c c nghe, thy Xá Li Pht lin c mt bài k xin Bt nói ra iu mà Bt ã mun nói. Trang 66, Bt bo: Không c âu thy Xá Li Pht i, nu nói chuyn ó ra thì mt s rt ln trong cõi i này, trong ó có

52

ch Thiên, Nhân, A-tu-la u s hong s, nht là nhng v kht s ã t cho rng mình giác ng ri, không cn phi hc hi thêm na, h s sa vào cái h ca s nghi k, ca s kiêu mn. Câu k c Th Tôn ã nói là: Ch ch bt tu thuyt, Ngã Pháp diu nan t. Thôi thôi chng nên nói, Pháp ta thâm diu, khó t duy. Ai tng kinh Pháp Hoa cng thuc lòng mi ch này ht. C nhiên là thy Xá Li Pht âu có chu, nên thy qu xung và cu xin ln th ba. Thng thng trong nghi l là phi xin ba ln, ít hn ba ln là không c. Sau khi thy Xá Li Pht cu thnh ti ba ln ri thì Bt nói: Thy ã ba ln yêu cu, lý âu tôi không nói. Khi nghe Bt chp nhn nói ri thì có 5000 ngi ng dy, b ch ngi và ri i chúng i xung núi, trong ó có các v kht s, n kht s, cn s nam, và cn s n. Chuyn này cng xy ra rt thng. Nhiu khi i din thuyt, tôi bc lên din àn, tuyên b tài bài ging, thì có mt s ngi ng dy b ra, ti vì h không mun nghe nhng iu s nói. Sau khi các ngi này ã i ri, Bt mi nói vi thy Xá Li Pht: Bây gi ây không còn cành, còn lá na mà ch còn nhng ht rn chc mà thôi, và bây gi tôi có th chia x cái thy ó vi các v c.

53

on th 15, trang 68: Lúc by gi Bt bo thy Xá Li Pht, "Trong i chúng ây không còn nhng thành phn cành lá na mà ch còn ht ging rn chc, này thy Xá Li Pht, nhng thành phn tng thng mn ã rút lui ri, nh vy cng ch là tt thôi, gi ây quí v hãy lng nghe li tôi nói". ây là mt khuyt im ca kinh Pháp Hoa mà chúng ta cha thy bây gi, nhng s thy khi c n các Phm sau này. Chúng ta bit rng trong kinh i Bo Tích cng có mt s Tì kheo tng thng mn b thính chúng i ra, ti vì Bt nói kinh i Tha. Tuy vy, lúc ó có mt v B Tát tên là Võng-Minh, hóa hin ra hai v kht s, i theo h mà àm lun, tìm cách a các v tì kheo ó tr li, và cui cùng thì B Tát ã thành công. Khi c ht kinh Pháp Hoa, ta không thy chuyn ó xy ra, tc là không có ai hóa hin i theo 5000 ngi này tìm cách a h tr v vi Bt và vi giáo pháp mi. ây là mt l hng, mt khuyt im ca kinh Pháp Hoa. Kinh ã không tha hng c phng pháp ca kinh i Bo Tích. Kinh Pháp Hoa là mt kinh ch trng rng tt c chúng sanh u có Pht tánh, c nhiên trên quan im ó, Thanh vn, Duyên giác cng thành Pht c, àn ông, àn bà, tr con trai hoc gái u cng có th thành Bt c c. Sau này trong nhng phm mi thêm vào, ví d nh Phm th 12, -Bà-t-a, nhng ngi phm ti ng nghch vn có th c thành Bt, và phm th 13, trong ó các v Tì Kheo Ni cng c Bt th ký. Nh vy, trong nhng phm mi thêm, kinh Pháp Hoa ã

54

lp c nhiu h ca s khim khuyt, tr cái h va nói trên, cha c lp li. Không bit chúng ta có phi là nhng ngi trong s 5000 ngi ã ri b hi Pháp Hoa hay không mà mãi ti 2500 nm sau mi c c kinh Pháp Hoa! Trong on 16 trang 68, Bt bt u khai m cái chân lý mi. Bt nói rng giáo pháp tuy là mu nhim vô cùng nhng phi i n úng lúc mi nên em ra chia x vi mi loài. Thành ra cái tinh hoa ca kinh Pháp Hoa mà tôi (Bt) ã có trong tâm t khi tôi giác ng, nhng tôi cha bao gi em dy quý v, ti vì nó cha n lúc, cng nh loài hoa Linh Thoi, n lúc n thì nó mi n, nó không th n trc. S có mt ca tôi trên cuc i này, thy Xá Li Pht nên bit, là ch vì mt lý do duy nht, ó là ch cho quý v thy c cái tri kin vô cùng thâm sâu ca Bt. Do ó c nhiên là tôi phi nói, tôi phi chia x, nhng s d tôi cha chia x là ti cha ti thi, là ti tôi cha có dp làm tròn nhim v ca mt v Bt. Hôm nay chính là ngày sung sng nht trong cuc i ca tôi, ti vì thi gian ã ti và tôi có th chia x c vi quý v kinh Diu Pháp Liên Hoa, tc là s tht tuyt i. ó là lý do xut hin ca tt c các v Bt, nu không làm vic này thì tôi không có lý do gì xut hin c. Mc ích xut hin ca tt c các v Bt trên cõi i này là m ra và ch cho ngi ta thy c cái tri kin ca Bt, giúp cho ngi ta bng tnh, thy c cái tri kin ó và cui cùng là chng nghim c cái tri kin ó.

55

ó là nhng câu quan trng ca on th 17 mà quý v phi hc thuc lòng. trang 69, hàng th 8 có ch khai, gch di ch khai; cách ó hai hàng có ch ch, gch di ch ch; cách hai hàng na, có ch ng, gch di ch ng; cách di mt hàng na có ch chng, gch di ch chng. Bn ch trong nguyên vn là Khai, Th, Ng, Nhp mà thy Trí Tnh dch là Khai, Ch, Ng, Chng. Khai có ngha là m ra, nh là mt kho tàng phi có ngi m ra mi c. Khai Pht tri kin tc là m kho tàng tri kin ca Bt ra. Kho tàng ó là cái thy và cái bit ca Bt mà trong này dùng danh t tri kin. Th tc là ch cho ngi ta thy, here it is! Dùng ngón tay ch cho rõ ràng thì gi là th. Th Pht tri kin tc là ch cho ngi ta thy cái kho tri kin ca Bt. Ng tc là bng tnh dy mà thy c mt s thc nào ó, cng ging nh khi th mà mình bit mình ang còn sng hin gi và ây. Ng Pht tri kin là bng tnh và thy c cái tri kin ca Bt. Cui cùng là Nhp Pht tri kin. Nhp có ngha là i vào, ting Anh là Penetrating. Mình chng nghim ch không phi mình ch ng ngoài mà dòm ngó. Mình nm c cái Pháp v thì gi là chng. Khi mi mt i c ung nc cam, nu mình nói: Mi i c chng nc cam, tc

56

là mình mong i c ng nhìn nc cam, mà thc s ung nc cam làm cho nc cam vi i c thành mt. Ta phi hc thuc lòng bn ch Khai, Th, Ng, Nhp - M ra, Ch rõ, Làm cho thy c, và i vào làm mt vi nó. Vy thì này thy Xá Li Pht, cái s mng ca các v Nh Lai là ch làm bn vic: Khai, Th, Ng, Nhp cái tri kin ca Bt cho chúng sanh, và dy cho các v B Tát cùng làm công vic ó. Bây gi chúng ta c on 18: "Bt bo thy Xá Li Pht, các v Bt Nh Lai nu hng dn và giáo hóa cho các v B Tát nhng iu mà quý v thc tp, là ch quy vào mt vic là em cái thy ca Bt mà ch cho tt c mi loài chúng sanh thy, h cng có th t ng c nh Bt. Này thy Xá Li Pht, c Nh Lai ch dùng mt Pht Tha mà nói Pháp cho chúng sanh, không có tha th hai và th ba. Tha ây là c xe, là con ng. Phm Th Ba: Thí d Chúng ta hãy i sang phm th ba là Phm Thí D. Phm này gi là thí d, nhng tht ra không phi là phm duy nht có nói v thí d. Trong toàn b kinh Pháp Hoa chúng ta còn thy rt nhiu thí d trong các phm khác na.

57

Sau khi thy Xá Li Pht nghe Bt nói v o Nht Tha, và v s thc tt c mi ngi u có ht ging Bt, và có th thành Bt, thì thy rt ly làm sung sng. Thy lin phát tâm i Tha, và mc cm t ti ca thy tiêu tan. Thy bit rng trong tng lai mình s thành Bt và s chuyn pháp luân vô thng giáo hóa các v B Tát ging ht nh Bt bây gi vy. ó là i ý ca bn hàng chót, trang 103: Con quyt s thành Pht, c tri, ngi cung kính, Chuyn pháp luân vô thng, Giáo hóa các B Tát. Trc ó thì thy Xá Li Pht ngh rng giáo lý ca Bt nói ra vi diu quá, nên lúc u thy ã ngh rng ây có th là ma hin ra làm Bt nói cái t tng tt c chúng sanh u có th thành Bt, và ch có mt tha là Pht Tha. Nhng sau khi chiêm nghim k càng thì thy thy ây ích tht là Bt nói, ma không th nói c nhng giáo pháp vi diu nh vy. Khong gia trang 103: Th Tôn nói o thc, Ba Tun không nói c Vì th con nh bit Không phi ma gi Pht Con sa vào li nghi Cho là ma làm ra

58

Th Tôn nói v o chân thc, o ó Ma-Vng cõi dc(6) tên là Ba-Tun không làm sao mà nói c? Vì vy nên con bit không phi là ma gi Pht. Con ã sa vào li nghi ng, cho là ma làm ra. ây là iu thy Xá Li Pht nói thay cho mt s ngi rt ông trong truyn thng. H ngh rng tt c các kinh i Tha u do ma thuyt. ây là du tích ca s bài bác ó, và chính ngày nay cng vy. Trong nhng hc phái Theravada và nhng hc phái khác, vn có ngi cho rng i Tha không phi là Pht thuyt, mà là do ma thuyt. Sáu câu trên din t cái ý này. Nhng sau khi thy Xá Li Pht chiêm nghim li thì thy thy rng ma làm sao mà nói c ging iu ó, nói c nhng t tng cao siêu ó, thành ra ây không phi là ma mà ây chính là Bt. Bài k nói tip: Nghe ting Pht êm du, Sâu xa rt nhim mu, Nói sut pháp thanh tnh, Tâm con rt vui mng, Nghi hi ã ht hn, An trú trong thc trí. Con nghe Bt nói bng ging rt êm du, nhng pháp rt nhim mu, và nhng lý lun rt vng chãi, thì tâm con rt vui mng và con không còn nghi rng ó là ma hin ra mà chính thc là Bt, thy ca chúng con ang nói pháp này.

59

ng v phng din tâm lý mà nói, on này din t c tâm trng ca con ngi thi ó, tc là thi kinh Pháp Hoa xut hin, và c tâm trng ca con ngi trong thi i bây gi na. C nhiên nhng ngi ã trong truyn thng i Tha lâu nm thì không mang tâm trng nghi ng ó, nhng nhng ngi cha trong tuyn thng i Tha, vn có th còn t tng kinh i Tha không phi là do Bt nói. Riêng i vi thy Xá Li Pht, khi nhng nghi hi ã ht ri thì thy an trú trong thc trí, và: Con quyt s thành Pht, c tri, ngi cung kính Chuyn pháp luân vô thng Giáo hóa các B Tát Con s làm nh Bt, ó là cái quyt nh, là cái thy mi ca thy Xá Li Pht. Thy ã thành mt v B Tát vi li tuyên b này. Lúc ó Bt nói: Thy Xá Li Pht, trong nhng kip trc, thy ã tng c theo hc vi tôi ri, và tôi ã tng dy cho thy o B Tát, nhng vì thy quên, nên thy tng thy ã t c cu cánh ca s tu hc, tc là Nit Bàn. Gi ây tôi ã nhc c cho thy bit là thy ã có c hi hc o B Tát, và thy có kh nng tr nên mt v Bt toàn giác, nhc bng cách nói cho thy nghe Kinh Diu Pháp Liên Hoa mu nhim này. Bây gi thy hãy nghe tôi nói ây: Trong tng lai thy s thành mt v Bt tên là Hoa Quang Nh Lai, và thy s to lp mt tnh gi là Tnh

60

Ly Cu (Ly Cu tc là không còn nhng ô nhim na). Thy cng s nh tôi, s dùng giáo lý ba tha dn dt chúng sanh, và cui cùng thy cng nói giáo lý Nht Tha nh tôi bây gi vy. Nh th gi là th ký. Th ký có ngha là nói cho ngi ó bit trc rng ngi ó s thành Bt, và ngi ó s giáo hóa theo mt con ng nào ó. Th ký tc là nhìn vào ni cn tánh, ni kh nng ca mt ngi thy c nhng gì ngi ó có th thc hin c trong tng lai, và s thc hin theo con ng nào. Ti vì tt c chúng sanh u c thành Bt, nhng mi ngi thành Bt mt cách khác nhau, và phng pháp giáo hóa cng khác nhau. Mt bc thy có trí tu nhìn vào hc trò mình có th thy c ngi ó sau này i theo con ng nào, thành tu c nhng gì, ri nói cho ngi hc trò ó bit ngi y có thêm c tin. ó gi là th ký. Hôm trc ngi ung trà vi nhau Cc Ngi Yên, tôi có nói chuyn v S cô Bo Nghiêm, và bo rng S cô Bo Nghiêm sau này s giáo hóa Pht t nh th nào, s i theo con ng tu tp nào. ó cng là mt hình thc th ký. Tuy không trên bình din cao siêu nh Bt, nhng nó cng nm bình din rt thc t ca mình. Khi nhìn vào các S chú Pháp ng, Vô Ngi, Nguyn Hi, S cô Viên Quang v.v..., tôi u thy c mt s nhng iu v quí v ó. Cn c vào nhng cái thy ó, tôi có th có mt hình nh trong u, và tôi nói cho các v ó bit v nhng hình nh ó

61

h có thêm c tin và vng chãi thêm. Vy thì th ký là mt hình thái trao truyn nng lc. Trong phm Phng tin, chúng ta ã c chng kin cnh Bt th ký cho thy Xá Li Pht. Trong phm này, trang 110: i trí Xá Li Pht, Nay c lãnh Pht ký, Chúng ta cng nh vy, Quyt s c thành Pht. Tt c các v Thanh vn u ly làm vui mng, vì h thy nu thy Xá Li Pht c Bt th ký thì chính h cng s c nh vy, và tt c chúng sanh cng có th thành Bt. T nhiên mt nim tin v i phát sinh trong tâm ca mi ngi. Lúc ó thy Xá Li Pht mi bch vi Bt rng: Bch c Th Tôn, bây gi con ã ht mi nghi ng. Con ã c i din Bt, c th ký sau này thành bc Vô thng Chánh ng Chánh giác. Tuy vy, có mt s khá ông trong i chúng này, tuy là ã vt c ngã chp, ngã dc, chp có, chp không; tuy ngh rng mình ã nm c tch dit Nit Bàn, nhng nhng iu mà Th Tôn va nói ó, có th h cha nm c, cho nên h có th còn sa vào cái h nghi lm, vì vy xin Bt dùng nhng phng tin nói thêm, ging thêm cho h có th hiu c.

62

Nh li xin ó mà Bt mi a ra mt thí d rt hay chng t rng tt c chúng sanh u có Pht tánh, tt c mi ngi u có th thành Bt, và món quà ca Bt trao tng mi ngi không phi là mt món quà có ít giá tr hn món quà Nht Tha. Ví d này là ví d Nhà la, The house in fire. Chúng ta thng nghe tám ch Tam gii bt an do nh ha trch, tc là ba cõi không yên nên ging nh mt cn nhà cháy. Ba cõi là cõi dc, cõi sc và cõi vô sc, y dy nhng cm by, nhng nguy him, c ba cõi ang trong tình trng ca mt ngôi nhà b cháy, vì vy mà c ba cõi u bt an. Trong ví d Bt a ra, có mt ông trng gi tui ã ln, giàu có vô lng, có nhiu rung, nhiu tôi t, nhà ca ông rt rng nhng ch có mt cái ca ra vào, trong ó có rt ông ngi . Tuy giàu nhng gn trm nm ri mà cn nhà cha c tu b, thành ra ã h nát. Mt hôm la bng lên làm cháy nhà. V trng gi thy nhà cháy mi ngh rng, nguy quá, ta có nhiu con ang trong ó, có th có 10, 20 ngi con, hoc 30 ngi con ang trong ó. Ngày xa, các trng gi có nhiu v, cho nên h có th có nhiu con, cng nh các v Vua, mi v có th có n ba bn trm ngi con. Ông trng gi rt thng con, không mun con cht cháy, nên tìm cách la lên các con bit nhà cháy, mà chy ra. Nhng my a bé li ham chi, không nghe li ông, và không mun chy ra khi cái nhà la ó, ti vì trong

63

nhà có nhiu trò chi, và chính chúng cng ã to thêm nhiu trò chi trong ó. Chúng b kt vào nhng trò chi, cho nên dù nhà cháy chúng cng không bit, và khi nghe ngi ta nói nhà ang cháy, chúng cng không s, ti vì chúng nó ang mê mt vào nhng trò chi nh bé ca chúng trong cn nhà ang b cháy. Nghe ra thì thy câu chuyn ging nh câu chuyn ca con nít, không tht, nhng nhìn li tâm trng và hoàn cnh ca chúng ta, thì ta thy cái ví d này nói úng c s tht mà trong ó chúng ta ang lâm vào. Trong cõi tam gii y s bt an nh mt cn nhà cháy, chúng ta ang t chc nhng cuc vui, hoc chúng ta mun làm Hi trng, mun làm Giám c, mun làm Tng thng, mun làm Trú trì, mun làm Hòa thng, mun xây chùa, mun mua xe hi p. Chúng ta ang tham m vào nhng k hoch này, và nhng thit k n. Chúng ta say mê trong nhng vic ó mà không bit rng th gii ca chúng ta là mt ngôi nhà ang bc la. Nó cng tng t nh my con gà ang b nht trong lng, ang tranh nhau n thóc, n bp và àm lun vi nhau rng bp này ngon hay lúa kia ngon hn, ri tranh giành, m cn nhau, không bit rng trong vài gi na chúng s b em ra làm tht. Chúng ta cng tng t nh vy, sng trong mt th gii bt an, có th tan hoi bt c lúc nào, ng v phng din môi trng, nhân mng hay chin tranh. Chúng ta có nhiu s e da nh s e da ca chin tranh nguyên t, ngi trên nhng trái bom n chm nh vy mà

64

chúng ta vn cm thy an n, và say mê trong nhng cuc chi nho nh ca chúng ta. Nu quí v nhìn vào kinh và vit li cái tình trng tam gii bt an vi cái nhn thc trong th gii hin tình ca mình, thì quí v s thy rng cái ví d này nó cc t c cái tình trng trong ó chúng ta ang sng. Khi ông trng gi la ln lên rng: "Các con mau mau chy ra ko nguy him lm! nhà ang cháy, nhà s sp, các con s b cháy ht". Các con ca ông ã không hiu, vn tip tc vui chi, không tin và không s. Chúng bo rng ti sao phi ra? la âu? nhà p vy ti sao li gi là ang b cháy, có gì nguy hi âu? và chúng tip tc chy chi, t góc này sang góc n, tham d t trò chi này n trò chi khác. Vì vy ông trng gi rt au bun. ó là tâm trng ca Bt i vi chúng ta. Trong cn au bun ó, ông trng gi mi tìm c mt gii pháp, ông ngh rng my a con này di quá, chúng ham chi quá, thành ra bây gi mình phi dùng mt phng tin ánh ng vào chuyn ham chi ca chúng thì ha may mi cu c chúng. Bit rng bn này a chi xe, nên ông bèn bo rng, này các con, bên ngoài kia cha ã sm c cho các con nhng chic xe rt p, có xe do nhng con dê kéo, có xe do nhng con nga kéo, có xe do nhng con la kéo, màu, sc ht. Ra ngoài ó th nào các con mi a cng s c mt món quà nh món quà sinh nht vy. Các con ông nghe vy thích quá bèn cùng ùa nhau chy ra khi nhà la. Ging ht nh chúng ta vy! Vì quá ham chuyn này, chuyn kia, nên i

65

vi chúng ta, gii thoát và Nit Bàn cng ch là mt th xe mình ham, cho nên c ha hn gii thoát và Nit Bàn thì mình cng mun chy theo. Nh thy c cái tâm nim ham chi ó ca các con, mà v trng gi ã thit k c mt phng pháp d chúng ra khi cái nhà la và cu c chúng. Nhng khi ra khi nhà, chúng nó không thy xe nga, xe la gì c mà ch thy mt th xe tuyt vi là xe do nhng con trâu mp, lông trng nh tuyt, kéo. ây là loi xe mà chúng không th tng tng rng có th có c trc khi ra khi ngôi nhà cháy. Chúng ã tng tng ra nhng xe kéo bng các con dê, con la, nhng không bao gi tng tng c có nhng chic xe p quá chng nh vy, có nhng con trâu lông trng nh tuyt kéo nh vy. Thành ra tt c u thích chí leo lên chic xe trâu ó. Bt nói thêm: Xá Li Pht, có phi v trng gi ó là mt ngi nói di không? ti sao ông ã ha cho các con nào là xe dê, xe nga, xe la, mà bây gi ông li cho mt th xe rt sang trng do nhng con trâu trng kéo? Ti sao vy? Ti vì ông ta giàu quá cho nên ông ngh rng nhng a con mà mình thng yêu n mc cùng cc thì ch có nhng chic xe lng ly, kéo bng nhng con trâu trng mi xng áng là món quà cho chúng. Vì vy ông ch cho chúng mt loi xe duy nht là xe trâu trng. Vy thì ông trng gi ó có phi là ngi nó di không? Thy Xá Li Pht tha không phi, ti vì do lòng thng nên v trng gi ó mi cho các con mình cái quí giá nht ca mình, nh vy không phi là ông

66

ta nói di. S d ông nói có loi xe nh vy là cho các con a thích thôi. Bt bo rng: úng nh vy, các con ca ông có a a xe này, có a a xe khác, cho nên ông phi nói rng nu con mun i xe la thì có xe la, mun xe dê thì có xe dê, mun xe nga thì có xe nga, có loi ht. Nói vy là cho chúng bng lòng, rut cuc thì vË- tr°ß-ng gi£- chÉ- cho mt loi xe, loi xe quí nht, sang trng nht do nhng con trâu trng kéo. Chúng sanh cng vy, h có th a nhng chiéc xe Thanh vn Tha, Duyên giác Tha, hay B Tát Tha, nhng rt cuc thì c xe mà Bt ban tng là c xe vt thoát tt c c xe khác, gi là c xe Pht Tha. Thành ra, ta ã không nói di vi các ngi, tuy rng ta ã tng nói v ba tha, nhng k tht thì ch có mt tha thôi. Trang 117 hàng th 7, kinh ghi Bt nói rng: Bt là cha ca tt c các loài chúng sanh. Cha ây là biu tng ca tình thng, bit lo lng cho con, tìm mi phng tin a con ra khi nhng him nguy, vì vy mà có khi ta xng Bt là T Ph, tc là ngi cha hin. C nhiên ta phi so sánh ch Cha ây và ch Cha dùng trong C c giáo, trong danh t c Chúa Cha. Chúng ta thy rng ch cha ây nó ch có tính cách biu tng, không phi là cha , không phi là ng sáng to. Cng có nhng nhà thn hc C c giáo, nói rng danh t Cha trong C c giáo cng ch có tính cách biu tng thôi. Nu qu là vy thì không có gì

67

khác bit c. Tuy nhiên có ngi không ngh vy, h ngh rng cha là cha, không phi là mt biu tng. Thng thng trong vn hc Pht giáo, Bt c miêu t là thy ca loài ngi và loài tri, thiên nhân s. Bt không bao gi c mô t là mt v thng to dng ra v tr. Bt c tôn xng là mt ngi cha hin, và ý nim v cha hin này phát xut t nhng kinh nh kinh Pháp Hoa. Không phi ch có ngi cha mi có th sinh con, mt ngi thy cng có th sinh con c, mt bà m cng có th sinh ra con c. Vì vy mà Bát Nhã Ba La Mt tc là Trí Tu Ln, ôi khi cng c din t nh là bà m ca các v Bt. Là hc trò ca Bt, chúng ta u là con tinh thn ca Bt. Cha m sinh chúng ta ra, nhng ó là sanh ra th cht ca chúng ta. n khi tu hc thì i sng tâm linh ca chúng ta là do Bt sinh ra. Nh vy chúng ta c Bt sinh ra mt ln na, ln này thì ta c sinh ra t ming ca Bt, ti vì t ming ca Bt phát ra âm thanh ca chánh pháp, t ó ta có i sng tâm linh. ó là mt hình nh rt p, nó cng có ngun gc t trong truyn thng n giáo. ó là ý ngha ca ch Cha trong o Bt, cha mà sanh con ra bng ming. Chúng ta bit rng ý nim v cha trong o Bt không ging ý nim v cha trong Ki-tô giáo. Cái ý nim tt c các chúng sanh u là con ca Bt nó ch có mt giá tr biu tng duy nht mà thôi, ó là Bt là mt ngi có lòng thng ln, lòng thng ó bao trùm tt c mi loài, và chính vì cht liu t bi ó nên Bt c nhn là ngi cha.

68

Danh t cha ây nó ch biu tng lòng thng mà thôi, nó không biu tng cho uy quyn. Ngi cha này không ni cn thnh n, ngi cha này không trng pht, không b mình xung a ngc, ngi cha này ch thng mà thôi. Vì thng cho nên bày ra nhiu cách cu con, trong ó có nhng th nh xe dê, xe la, nhng tht ra, vì thng con quá cho nên trong lòng ch mun cho con th xe p nht mà mình có th có, ó là xe trâu trng. Trong phm này chúng ta thy rt rõ là chúng sanh ham vui, chúng sanh mê mui, chúng sanh ham chi và không thy c cái nguy hi ca tình trng cháy bng trong th gii. Vì vy mà Bt ã dùng mi cách, trong ó có c cách d con nít, ti vì i vi Bt, chúng ta ch là nhng a con nít mà thôi. Trang 137, bn hàng chót: Các c Pht Th Tôn, Du dùng chc phng tin, Mà chúng sanh c , u là B Tát c, có ngha là không có c Bt nào mà không dùng nhng phng thc y, ti vì chúng sanh di quá, nu không dùng chc mà c ging dy chánh pháp mt cách thng thng, thì chúng sanh s không sc chp nhn. ó là ý ngha

69

ca hai câu u. Bt bo rng, không phi ch mt mình tôi làm nh vy âu, các c Bt trc tôi, và chính quí v sau này thành Bt, quí v cng s làm y ht nh tôi vy, ti vì chúng sanh kh di lm. Hai câu sau nói v mt chân lý khác: Mà chúng sanh c , u là B Tát c, có ngha là tuy chúng sanh kh di nh vy, ham chi nh vy, nhng h s c và tt c u tr thành B Tát ht. Vì vy mà hai ý này là hai ý rt là quan trng ca Phm th ba, và ây cng là nhng ý rt quan trng ca Phm th hai. Trong on th 32 ca Phm này, Bt nói chúng sanh vì quá mê m ni ái dc nên b au kh, cho nên Ngài cng ã tng dy v T , tc là Bn s tht. ây Bt dy v s tht th ba: Ngun gc ca mi au kh là tham dc. Nguyên nhân có các kh: Tham dc là ci gc. Nu dt c tham dc, Kh không ch nng ta, Dt ht hn các kh, Gi là th ba. Con ng Bn s tht này có th a con ngi xa lìa nhng h vng và nh vy mà h c gii thoát khi mi kh au: Ch xa ri h vng, Gi ó là gii thoát,

70

K thc ó cha thc s là gii thoát, ó ch là mt phn gii thoát mà cha phi là gii thoát toàn din: K thc cha phi c, Gii thoát hn tt c Nguyên bn ch Hán là: n ly h vng, Danh vi gii thoát, K tht v c, Nht thit gii thoát, (ch cn lìa xa h vng, ó gi là gii thoát, s tht là cha t c ti toàn b ca s gii thoát). Vì vy cho nên tuy dy giáo lý Thanh vn là giúp ngi t ti gii thoát, k thc cái gii thoát ó cha hn là gii thoát ích thc, ây là nht phn gii thoát mà không phi là toàn phn gii thoát. i xung vài hàng na, chúng ta thy có hai câu rt hay: Ta là ng Pháp Vng, T ti ni các Pháp, Nguyên vn ch Hán là: Ngã vi Pháp Vng, pháp t ti

71

Tôi là v vua ca các pháp, ti vì i vi các pháp tôi có t do, tc là có kh nng s dng các pháp mt cách t do. Ví nh mt thi s ln bit s dng ch ngha mt cách rt tài tình, nh mt v Phù thy s dng âm binh vy. Pháp Vng là mt ngi có th nm vng c thc cht ca các pháp, vì vy mà có kh nng s dng các pháp mt cách rt t do. pháp t ti ngha là tôi có t do hoàn toàn trong lãnh vc ca các pháp, vì vy cho nên tôi nói cái này, cái kia, nói cái gì cng phù hp vi các pháp c. Tôi nói Thanh vn Tha cng úng vi chánh pháp, nói Duyên giác Tha cng úng chánh pháp, và nói B Tát Tha cng úng vi chánh pháp. Tôi nói có cng úng chánh pháp, nói không cng úng chánh pháp, và tôi nói không có không không cng úng vi chánh pháp. Tôi là vua trong th gii ca chánh pháp, nên tôi có t do s dng chánh pháp. ó là ý ngha ca tám ch Ngã vi Pháp Vng, pháp t ti. Phm Th T: Tín gii Chúng ta i sang Phm th t, Phm Tín Gii. Phm này a ra mt ví d v a con nghèo túng cùng cc. Tht ra ví d này không phi do Bt nói, mà do mt s các thy ã t c giác ng nh nhng iu mà Bt va ch dy, nên h ã có th nói ra ví d này. Các thy ó là thy Tu B (Subhti), thy i Ca Chiên Diên (Maha Katyyana), thy

72

i Ca Dip), (Maha Kyapa), và thy i Mc Kin Liên (Maha Maudgalyyan). Các thy này sau khi nghe Bt ging thuyt, git mình tnh thc và qu xung bch vi Bt rng: Chúng con thuc v hàng Thng ta trong gii Thanh vn, tui chúng con ã ln, chúng con ngh rng mình ã c Nit Bàn tuyt i và không còn trách v gì na, và cng không có ý nh tr nên mt v toàn giác nh Bt. Nhng bây gi chúng con bit rng iu ó không úng. Chúng con c nghe Bt khai th ri, nên mi cm thy mình có cái tim lc rt ln trong tim, và chúng con ã t b cái mc cm nghèo hèn ca mt ngi t túc, t mãn, và chúng con mang trong lòng cái nng lng vô lng vô biên ca mt v B Tát. Nh Bt giúp chúng con m mt ra, nên chúng con mi có c cái nng lng vô lng vô biên ó, chúng con xin n n Bt bng cách nói ra cho i chúng hôm nay mt thí d. Và các v ó ã nói ra cái thí d gi là Cùng t. Cùng t là a con nghèo khó cùng cc. Ngi con ó, t hi bé th, ã b nhà trn qua mt nc khác, trên hai, ba mi nm nay. Ln lên, ngi ó rt là nghèo kh, i tha phng cu thc nuôi thân, ri tình c mt hôm v ti quê hng ca mình mà không bit. Ngi ó không bit gc tích ca mình t âu, không bit gia th ca mình ngày xa ra sao. Trong khi ó ngi cha li là mt ngi rt giàu, ba mi nm nay ã c ý tìm con và trong lòng luôn luôn thng tic

73

a con ã b i t hi th u. Ông ta giàu quá mc mà không có ngi ni gii. Tuy nh thng con bao nhiêu nm, nhng cha bao gi có c hi bc bch vi bn bè, vì vy mà nim nh thng càng ln. Ông c ngh rng mt mai kia khi mình cht thì cái tài sn khng l này s i vào trong kho tàng ca nhà nc, vì vy cho nên ông thng tic và nh ngh n a con không thôi. Hôm y, anh chàng cùng t tình c i ti nhà giàu y xin làm thuê làm mn. ng ngoài ca nhìn vào, thy mt ông ngi trên mt chic ging s t, có mt cái gh rt quí di hai chân, và có nhng hàng Bà la môn, Sát li và các hàng giàu sang, trng gi cung kính bao quanh. Ông ta giàu quá mc nên các chính tr gia và các hàng Vng t cng u phi ti cu thân cn. Phía trên có che màn báu, phía di có nhng tràng phan p thòng xung, nc thm ri trên t, và tt c các th bông hoa p nht trong vùng u c em ti chng bày. Chàng cùng t thy ông ta sang trng nh mt v vua, nên t hi: ti sao mình n ây? nguy him quá, h có th bt mình em b vào tù, thân phn nh mình không c bén mng ti nhng ch sang trng nh th này. Ngh vy xong chàng lin b chy. Nhng lúc chàng va ló mt qua ca rào, thì v trng gi ã lin nhn c ra con mình. Quá xúc ng, ông sai mt gia nhân chy theo bt li a con. Vì xúc ng, mt bình tnh nên ông ã ra mt cái lnh không c thông minh cho lm, và ngi gia nhân chy ui theo chàng cùng t kia ã làm chàng ta

74

s quá. Chàng bèn nói: Tha ông tôi âu có làm nên ti tình gì, tôi âu có xúc phm n ai âu mà ti sao li bt tôi? Ngi gia nhân vn bt chàng, trói li ri em v. Anh chàng cùng t ngh rng, thôi cht ri, b bt nh th này, th nào mình cng b git cht. S quá chàng b bt tnh, ngã xung. Lúc ó ngi cha mi thy cái lm li ca mình, thy mình ã dùng nhng phng tin quá mnh. Chúng ta hay thng theo cách ó, khi thng mình làm cho ngi kia ngp luôn, không th ni! Thng thì phi có phng tin truyn cm. ôi khi thng, mình nên gi b nói tôi không thng! Khi thy gia nhân em v mt anh chàng b bt tnh nh vy thì v trng gi rt hi hn. Ông bo: Làm vy không c, hãy ly nc lnh phun vào mt cho nó tnh li. Khi chàng cùng t tnh li, v trng gi lin nói: Ta không làm gì ngi âu, ta bt lm ngi vì tng ngi có ti, k thc thì ngi không có ti li gì c, ngi là ngi lng thin và có t do, bây gi ngi mun i âu thì i. Theo lnh ca v trng gi, gia nhân trao tr t do cho chàng cùng t. ó là ý ngha chân thc ca s thng yêu. Khi thng tht s, mình phi tr t do cho ngi mình thng. Còn nu bt trói ngi ó li, dù bng nhng si dây tình cm t tóc ca mình, thì cha phi là thng. Khi chàng cùng t tnh dy và c nghe câu nói ngi c t do thì mng quá. Trong i ca chàng, cha bao

75

gi chàng sung sng nh vy. Chàng có c gì âu? nhng chàng sung sng vô cùng vì chàng có cái quí nht trên i, chàng có t do! Lúc ó v trng gi mi dùng phng tin quyn xo, bo gia nhân i theo, n mc rách ri xu xa, rt nghèo kh, n làm bn vi chàng ó, r i tìm công n vic làm, ri t t tr tin công cho ngi ó thêm nhiu hn trc. Tuy vy v trng gi ra lnh rng phi thuê chàng ta làm nhng ngh hèn mn nht, nh là i ht phân, gánh nc, nhng vic mà ngi có chút máu mt không bao gi làm. Ti vì ngi cùng t này có y mc cm, chàng ngh mình không ra gì trong xã hi, nên mình ch mun nhng pháp nh thôi, tc là pháp gánh phân, rác, thùng. C nhiên khi c nhng công vic nh vy, chàng thy thích hp vi kh nng ca mình, và chàng rt ly làm sung sng khi c làm nhng công vic ó, nht là khi mình làm vic y mà li c tr công gp hai ba ln nhng vic khác. Hnh phúc tràn tr và chàng ngh rng mình ch cn tng ó hnh phúc thôi, mình không cn hnh phúc nhiu hn. Vài tháng sau, chàng cùng t c d v gn nhà v trng gi. K hoch ca ông là k hoch lâu dài. Bit con cách mình không quá ba trm thc, nhng lòng nh thng vn tràn y, vì vy ông bèn gi dng, tháo ht vàng bc châu báu eo trên ngi, n mc tm thng, mon men sang làm quen vi chàng cùng t c nhìn mt a con ca mình. Ông ch tuy làm ra v tm thng, không sang

76

c, nhng vn có phong , uy th ca mt ông ch. Khi n vi chàng cùng t, ông rt ngt ngào, sn ón, hi han: "Anh t âu ti, làm ây c bao lâu ri, n ung có y không, có c tr lng hu h không?" v.v... Tt c nhng thng yêu u c gói ghém trong nhng câu han hi nh vy. Ngh cho k thì cng ti nghip, ti nghip cho Bt. Ông nói thêm: "Tuy anh không phi là con tôi nhng i vi tt c nhng ngi làm, tôi u xem h nh con tôi c, thành ra anh ng s gì ht". V trng gi dùng nhng phng tin nh vy làm cho s s hãi, và nhng mc cm ca a con t t bt i. Vi phng pháp ó, ông làm thân vi ngi con. Có ln ông bo rng, tuy là ch nhng ta ã già yu, còn ngi thì còn tr, còn mnh, ngi li có mt tm lòng rt trung thc, rt tt, trong khi làm vic ngi không n tr, v sm, không n nói hn hào, nên ta rt thng ngi, thôi ta s coi ngi nh con nuôi ca ta. T t ông làm ny sinh cái tình cm i vi ông trong lòng ca a con. Không dám nhn là con rut, vì nu ông nhn chàng cùng t là con rut thì chàng âu dám tin. Ta thy rt rõ ây s so sánh vi câu chuyn chánh pháp, ban u nói rng hc trò ta có th không c thành Bt nh ta, ch có th thành Thanh vn, ch có th chng c Nit Bàn ca Tiu Tha mà thôi. ó là vì các ngi này mang quá nhiu mc cm, nên ch có th cho h mt chic xe dê, mà không th cho h c mt chic xe trâu bch, và xe này

77

ch có mình ta mi c ngi. ây cng vy, v trng gi bo rng tuy c ta thng, nhng ngi ch c làm con nuôi ca ta thôi. Và ông t t dn d nó i ti. Chàng cùng t sung sng ht mc, coi mình là ngi có phc nht trên i. Bit mình ang có công n vic làm, chàng thy rõ trong my mi nm nay cha bao gi có ngi i ãi vi mình t t nh vy. Gi ây mình c nim tin ca ch, c ch cho phép, mình có th i ra i vào trong nhà mà không s st na. Lúc ó chàng cùng t ã c giao phó cho mt s công tác rt quan trng, nhng chàng vn có mc cm rng mình là ngi ngoài. Tuy c lòng tin ca ch, nhng mình vn là mt a con nuôi, mt a gia nhân c ch tin cn. T t chàng cùng t c óng vai qun gia, ngha là chàng có th làm nhng quyt nh quan trng, thu xut nhng món tin ln. Tuy vy chàng vn mang tâm trng gia nhân, mt ngi con nuôi c thng, trong khi làm nhng công vic ó. Mt thi gian sau, v trng gi lâm bnh nng. Bit mình sp lìa i, ông thy rng ã n lúc mình có th nói tht vi con. âu có phi lúc nào mình cng có th nói s tht c, mình phi bit nói cho úng lúc, nu không s tht có th làm ng tim ngi khác! Vì vy mà v trng gi phi i n lúc này mi nói c s tht vi con. Ông cho triu tp mt bui hp ln, trong ó ông mi luôn c quc vng, các i thn, các v võ quan trong dòng sát li, hàng c s và tt c quyn tc ca ông. Nh vy ông trng gi này úng

78

là mt ngi có quyn th rt ln. Ch t bn n thi ó ã phát trin rt mnh, và cái a bàn trong ó kinh Pháp Hoa xut hin là x n vào thng bán th k th nht. Ti ó có mt v vua cai tr, nhng trong vng quc ca ông, cái ch tin t ã i n tình trng khi giàu quá thì mình có th nm c luôn c nhà Vua trong tay. Ging ht nc M bây gi vy, mình không cn làm tng thng, nhng nu mình là giám c ca mt công ty quc t ln, thì tng thng cng phi riu ríu nghe theo mình. Vì chi tit này mà ngi nghiên cu kinh in ã kt lun rng kinh Pháp Hoa xut hin sau thng bán th k th nht. Thc ra thì nó ã xut hin vào khong th k th hai, và theo tôi, kinh Pháp Hoa ã có th xut hin sau kinh Duy Ma chng 10 hay 20 nm, tr nht là 30 nm. Khi tt c mi ngi ã có mt y , thì ông trng gi mi cho gi chàng cùng t ra và, trc mt ông mi tân khách, ông nói: ngi này tuy gi là qun gia trong nhà tôi, nhng k thc là con rut ca tôi. Ông bt u nói tt c s tht ra. Vì cái thi im ã ti, trái cây ã chín mui, cho nên s thc có th trình bày ra c mà không to ra nhng nt rn, v, và a con ã chp nhn c s tht ó, và t ti c mt cái gi là v tng hu, ngha là cha tng có. Trong i chàng, không bao gi chàng ã dám ngh mình là con ích t ca mt v trng gi, quyn th và tài sn ln lao ti mc ó. iu này tng ng vi giây phút Bt thuyt kinh Pháp Hoa, nói ra cho tt c mi ngi bit ai

79

cng u có th thành Bt c c. Và ó là tâm trng ca các v Thanh vn khi nhn ra rng mình là con ích tôn ca Bt, mình là nhng v B Tát, mình là nhng v Bt s thành, và mình không nên mang mc cm ca nhng ngi Thanh vn, nhng ngi Duyên giác na. ó là i ý ca thí d cùng t. Cái thí d này, nh tôi ã nói, không phi do Bt trc tip nói ra, mà là do s trình bày ca các thy Tu B , Ca Chiên Diên, Ca Dip và Mc Kin Liên mà th lãnh ca bn thy ny là thy Ma-ha Ca Dip. Sau khi trình bày cái thí d tuyt vi ó ra ri thì thy Ca Dip mi tóm tt li ngha lý ca thí d này trong phn k tng, t trang 161 n 175, on 10 n 16. Quý v nh c phn k tng cho tht k, còn k hn c phn trng hàng, ti vì phn k tng ã có trc phn vn xuôi. Trang 170, on k th 15: Ch xong c vic này, li không bit vic khác. Chúng con nhng ngi Thanh vn t ca Bt, khi thc hin c tch dit bên trong lòng, tc là ã tr c kin-hoc và t-hoc, tc là nhng phin não ng v phng din nhn thc cng nh ng v phng din tình cm, thì ã t cho là y , và tng làm nh vy là ã làm xong công vic ca mình ri, chúng con không bit cái s mng ca ngi Pht t còn ln lao hn. Chúng con du có nghe, Pháp tnh cõi nc Pht, cùng giáo hóa chúng sanh, u không lòng a vui. Du chúng con có thoáng nghe

80

Bt nói v b tâm, v s giáo hóa chúng sanh, v s thành lp các cõi tnh , nhng chúng con không thy náo nc, là ti vì chúng con không có cái chí nguyn ln. Nhng gi ây chúng con ã c nghe, ã c thy cái s mng ca mình, cho nên chúng con có mt ngun nng lng vô biên trong tâm, và chúng con s i theo con ng mà Bt mun chúng con i, tc là k tha s nghip ca Bt. Phm Th Nm: Dc tho Bây gi chúng ta hãy i sang Phm th nm là Phm Dc Tho. ây Bt li a ra mt cái thí d na cng rt hay. Dc tho tc là nhng cây thuc. Ngày xa ngi ta không dùng thuc hóa hc mà ch dùng thuc cây c. Trong phm này Bt nói cho thy Ca Dip và các v i t khác bit rng, Bt nhìn vào tâm lý ca chúng sanh và cn c vào cái nhn thc ca Bt nói pháp. Thuyt pháp hay hay d, thành công hay tht bi không phi là do cái khoa nói ca mình hay hay d, cng không phi do cái kin thc Pht pháp ca mình sâu hay cn, mà chính là do cái kh nng quán c ca mình. Quán c tc là thy c cái tâm trng, cái tâm lý, cái trng hp ca ngi nghe. Quán tc là nhìn thy, c tc là tình trng tâm lý, tình trng xã hi ca ngi kia. Vì vy cho nên nu mình mun i thì mình phi hc cái pháp môn gi là quán c. Nhn xét ngi ó, nghe ngi ó, nhìn ngi ó có th

81

hiu c ngi ó, và khi hiu c thì t nhiên cái Pháp mình em hin tng cho h, s là cái Pháp có th có nh hng tt p cho h. Có khi i vi ngi này thì mình thuyt cái pháp này, nhng i vi ngi khác thì phi thuyt cái tài khác. Cng nh v thin s kia, khi mt thin sinh hi con chó có Pht tánh không, thì tr li là có. Mt thin sinh khác cng lên hi câu ó thì ông nói không. Cái có cái không ó, không phi t kinh in i ra, hay t cái nguyên tc gì i ra, mà t ch quán c mà phát xut. i vi thin sinh này, ta phi nói có. Có thì mi có li, còn i vi thin sinh kia thì phi nói không mi có li. i vi thin sinh này mình phi nói nh nhàng mi thành công, vi thin sinh kia, mình phi quát lên mt ting mi thành công. Cái ó là do quán c ch không phi là do s yêu ghét ca ngi thuyt pháp. ây i ý li Bt nói vi thy Ca Dip là: Này thy Ca Dip, thy nên bit Nh Lai là Vua ca các Pháp, nu có nói ra li nào thì li ó u không có tính cách h di, nói tht c. Nói có cng là tht, nói không cng là tht, nói i Tha là tht, mà nói Tiu Tha cng là tht. ây là cái thái ph quát, thái bao dung, thái dung hp. i vi tt c các pháp, Bt dùng trí tu, dùng phng tin mà din bày chánh pháp. Tt c nhng pháp ca Pht nói u có kh nng a ngi ta ti bc nht thit trí. Ch bc ây nguyên là ch a, tc là cái a v ca nht thit trí, ngha là cái trí tu cao vi và tuyt i. c Nh Lai quán và bit

82

c ch quy thú ca tt c các pháp (quy thú tc là ch v cui cùng), cùng bit rõ cái tâm hành ca tt c chúng sanh, bit thu sut không b ngn cách gì c. Ý v muôn vn no, Nh Lai u bit ht, cái tâm ca chúng sanh i ngon ngoèo nh th nào, i v phía này, i v phía kia, Nh Lai nhìn vào là thy ht. ó là nói v tâm chúng sanh, còn nói v s vt và giáo lý, thì i vi tt c các pháp, Bt u có cái nhn thc tuyt i, có kh nng ch bày tt c trí tu cho chúng sanh. Trên cn bn ó, giáo lý ca Bt c ban b ra mt cách rt có hiu qu. Lúc by gi Bt mi nêu lên mt ví d gi là dc tho. Cõi tam thiên i thiên th gii, có nhng vùng thung lng, rung ng, vn tc, trong ó có bao nhiêu loi cây ci. Các loi ó có hàng chc vn th, và mi th u có tên riêng, mi th u có tính cách riêng, mi th u có np sng riêng, không ging nhau. Cng nh chúng sanh có rt nhiu loài, tâm trng ca loài này nh th này, tâm trng ca loài kia nh th kia, hoàn cnh sinh hot ca ngi này nh th này, hoàn cnh xã hi ca ngi kia nh th kia. Chúng sanh tng t nh muôn ngàn loài tho mc, mc lên trên nhng môi trng khác nhau. Mt hôm, mây kéo n trùm khp cõi tam thiên i thiên th gii và làm thành ma ri xung. Trong khi ó thì tt c các loi cây ci, loi nào cng c thm nhun cái ân c ca

83

ma. Có nhng cây rt nh, cành lá khng khiu, có nhng cây rt ln, có nhng cây va va, có loi, th, ging c. Loi cây nào cng c tha hng trn ma ó mt cách rt y . Pháp ca Bt cng vy, Pháp ca Bt không phi nói, phc v cho mt giai cp, cho mt hng ngi, du giai cp ó là B Tát, là Bà la môn, hay Sát li. Giáo pháp ca Nh Lai có tính cách ph bin, và có kh nng phc v cho tt c mi loài chúng sanh, không k giai cp, không k chng tc hay trí tu. n trang 185 thì chúng ta tìm li c cái ý nim v Pháp ca Bt, nó ch có mt v, ó là v gii thoát. trong kinh Nam truyn chúng ta cng ã hc c iu này ri. Bt nói, Pháp ca ta ch có mt v là v gi thoát, cng nh nc trong bn bin ch có mt v là v mn. Nm hàng chót ca trang 185: c Nh Lai nói pháp mt tng, mt v, ngha là tng gii thoát, tng xa lìa, tng dit, rt ráo n bc nht thit chng trí. Cng nh nc ma nó có mt công nng là nuôi dng các loài tho mc, làm cho các loài tho mc c sinh trng, thì Pháp ca Nh Lai cng vy. Sang trang 186 chúng ta li còn thy rõ ràng hn. Vì sao vy? vì Nh Lai thy c cái chng loi, cái hình tng, cái bn th, cái tính cht ca chúng sanh, cho nên Nh Lai có th thuyt pháp làm li cho chúng sanh. Tâm nim ca nhng chúng sanh ó hay nh chuyn gì, hay ngh

84

chuyn gì, chúng sanh ó cn phi i theo con ng thc tp nào, phi thc tp t duy nh th nào, chánh nim nh th nào, dùng nhng pháp môn nào duy trì chánh nim, dùng nhng pháp môn nào t duy, tu tp, và nu tu tp theo pháp nào thì s t c nhng kt qu nào v.v... Tt c nhng iu ó u có sn trong trí tu ca Bt. Chúng sanh có th không thy c cái cn tính ca mình, nhng Bt thì thy c cái cn tính ca chúng sanh, nh là các loi cây c trong rng thì không bit c cái bn tính ca chúng, nhng nc ma thì có th bit c, và nc ma có th phc v cho các loài ó c. Nc ma kia nó ch có mt mc ích duy nht là làm th nào cho tt c các loài cây ci c sinh trng tt p. Giáo lý ca c Nh Lai cng vy, ch có mt mc ích duy nht là khin cho tt c các loài chúng sanh t c gii thoát, t c vin ly, t c tch dit và t c cái mc ích cui cùng là Nht thit chng trí. Nh vy thì khi nói Pháp, các c Bt luôn luôn cn c trên nguyên tc gi là tùy c nghi, tc là theo trình , theo trng hp mà nói pháp. Nhiu khi tôi ging xong mt bài pháp, dù bài ó là ging cho ng bào ngi Vit, cho ngi Anh, hoc cho ngi M, thì sau ó thng có nhng ngi lên nói, hi nãy thy ging riêng cho con ó phi không? H có cm tng là thy ang nói v mình. Nhng thc ra thì không phi vy, vì khi ging cho mt khóa tu 200 ngi, ta phi dùng thì gi ó phc v cho 200 ngi, ch mình

85

âu có th dùng mt ting hay hai ting ng h nói riêng vi mt ngi c? Nh th là không công bng! Vy mà có ngi c tng thy nói bài pháp ó cho mình hoc ry la mình. Ly mt bài pháp dài hai ting ng h la ry mt ngi thì ung quá, và ti nghip cho 199 ngi kia quá. Thng có nhng ngi ngh nh vy. H thy thy nói trúng tim en ca mình, nên ngh là sáng nay thy ã nói riêng cho mình ó! S thc là vi mt nhóm thính chúng dù là ngi Vit, ngi M, ngi Anh, hoc ngi c, trc khi nói pháp, ta phi quán c. Ngha là phi bit trng hp chung ca nhng ngi này là nh th nào, nhng pháp môn mà a s nhng ngi này có th tip nhn và thc tp c là nhng pháp môn nào. Trc khi bt u, ta phi có mt cái nhìn cho chính xác, ta phi quá c, nu không thì bài thuyt pháp ca mình s tht bi. Vì vy trc khi i hong pháp Nga, hay Tip khc, cha bit cn c ca h ra sao mà mình ã làm sn mt bài thuyt pháp, thì mình ã tht bi ngay t trc khi i. Mình phi ti ó, phi nhìn, phi nghe, phi hiu, phi quán sát bit c cái nhu yu, bit c nhng kh au, nhng b tc ca ngi a phng, thì mình mi có th nói ra mt bài pháp có hiu nng phc v cho h c. Cái ó gi là quán c. Là hc trò ca Bt, mình phi bt chc phng pháp ca Bt, tc là quán c. Khi quán c thành công thì bài pháp ca mình tuy ging nh là nói riêng cho ngi ó, nhng k thc ngi nào trong nhóm cng u có cm tng là thy ang nói riêng cho mình. Cng nh hôm Devon bên Anh. Sau bài pháp, bà

86

thân mu ca S cô Chân c ã n gp tôi và nói: Thy, you spoke direct to me this morning, thank you! Thân mu S cô Chân c ngh nh vy, và có th nhiu ngi khác cng ngh nh vy, nhng h không nói ra mà thôi. o Bt thng dùng ch viên âm, và li thuyt pháp ca Bt là viên âm, tc là ting tròn. Ting tròn là ting có th phc v cho tt c mi ngi, ngi nào cng thâu lm c kt qu. Nói mt bài pháp mà mi ngi u thâu lm c kt qu, thì bài pháp ó có tính cách viên âm. Khi mình cha gii thì cái vòng ca mình cha tròn lm, nhng nu tip tc thc tp quán c thì ngày mai vòng tròn ca mình s khá hn, và mt ngày nào ó nó s tròn c nh ting nói ca Bt. Ngc li nu nói xong mà không ai thy li lc gì c, nói chuyn gì xa vi, ngi nghe bun ng quá, thì bài nói ó không phi là viên âm, không có ánh ng c vào nhu yu ca ngi nghe. Trang 187, m u cho phn k có các câu: Pháp vng phá các cõi, Hin ra trong th gian, Theo tính ca chúng sanh, Dùng các cách nói pháp. Pháp vng phá các cõi là mt danh hiu ca Bt, gi là Phá Hu Pháp Vng.

87

Bên Nht có mt cun sách bí mt lu truyn trong gii thin môn. Ngi vit cun ó ký tên là Phá Hu Pháp Vng. Tên ca cun sách là Tng t Thin, tc là th Thin không phi là thin tht, mà là thin gi mo. Mc ích ca cun sách là t cáo thin gi mo. Ngi vit không tên tht mà li mn danh hiu ca Bt, và ký tên là Phá Hu Pháp Vng. Sau này cun sách ó lt vào tay ca mt hc gi, ông bèn em ra nhà in, phát hành! Cun sách tit l cho chúng ta nhng mánh mung ca các thin s cha phi là thin s tht, nhng ang hành ngh thin s. Trong cun Tng lai Thin hc Vit-nam tôi có nói ti cun sách ó. Thnh thong có nhng v thin s xut hin, rt tài gii, có kh nng ích thc ca mt v thin s. H không cn c vào sách v gì c mà vn có th dy các thin sinh, và a các thin sinh ó t ch tm ti n ch giác ng, bng vào nhng cuc tham vn. i vi thin sinh, ông có th t a ra nhng câu hi t trong tâm ca ông. Nu nhng thin sinh ó tr li c, tc là chng t có s c ng, thì ông có th thy c rng ngi thin sinh này ã t ti mt cái thy, và ông chng nhn cho thin sinh ó là mt ngi ã chng ng, có kh nng ng ra lp thin vin hóa cho các thin sinh khác. Tuy vy, không phi th h nào cng có nhng thin sinh gii. Có nhng ngi c truyn pháp, nhng không có kh nng hành o, cho nên ông thy phi trao li cho ngi hc trò nhng cái bí quyt. Cun Tng T Thin ghi li

88

nhng bài i thoi mu. Khi thy hi câu nh vy, mà hc trò tr li c nh vy, thì thy có th cho ngi hc trò ó ã chng ng. Vì vy mà nhng thin sinh không xut sc lm ã s dng cun này nh là mt cun Cm nang ca thy giáo, và cun sách ó ã c trao truyn rt bí mt t th h này sang th h khác Nht bn. Trong cun ó, quí v có th tìm thy hàng trm bài vn áp, có sn cho mình, và dù là thin s không ích thc, vn có th làm thin s c. Mình có th cn c vào nhng câu tr li ca thin sinh, nu tng t nh trong sách, mình có th nhn cho h ã c o. Vì vy nu v th gi nào dn phòng cho thy, mà thy c cun ó thì s có c hi c pháp mt cách rt là d dàng, ti vì do sách ó mà bit trc câu tr li. Ví d nh khi c hi: Th nào là ting v ca mt bàn tay? thì sách ó dy là ng tr li gì ht, mà ch cn a bàn tay ra v mt cái, thì th nào cng c c pháp. Phng Khê, tôi có cun sách ó và sách ã c in ti nhà in àng hoàng. Có mt iu bun ci na là sách ó ã c dch ra mt th ting ngoi quc, do mt v giáo s ngi Do thái thc hin và phát hành. Tuy vy, ta nên nh rng, mc ích ca tác gi Phá Hu Pháp Vng là t cáo nhng thc tp hình thc ca thin gi mo. Hu trong danh t phá hu này có ngha là tam hu, tc là ba cõi. Ch hu này úng là ch hu trong 12 nhân duyên. Xúc sinh ra th, th duyên ái, ái duyên th, và th duyên hu. Hu tc là dính mc, nó có dây có nh, nó kt

89

vào, to thành mt cõi kh au, gi là hu, Bhva. Hu ây tc là tù ngc, vì khi mình b kt vào, b dính mc vào thì có kh. Nhng lúc mình có gin, có bun, có ái, có kt, g không ra, thì ó là hu. Vì vy mà danh hiu ca Bt là Phá Hu Pháp Vng, tc là v vua ca các pháp, có nng lc phá c nhng cõi giam hãm mình, cho nên ch hu này có ngha là tam gii. Còn vô minh thì sng trong tam gii, còn b ràng buc thì mình sng trong tam gii, nhng nu phá c vô minh, phá c s ràng buc thì tuy ang ng trong tam gii mà thc ra mình ã ng ngoài tam gii ri. Nói mt cách khác tuy ang trong th gii (Lokadhatu) nhng k thc mình ã vt ti pháp gii (Dharmadhatu) ri. Pháp vng phá các cõi, Hin ra trong th gian, Theo tính ca chúng sanh, Dùng các cách nói pháp. c Phá Hu Pháp Vng xut hin trong cõi này, nhn thc c cn c ca tt c chúng sanh, nên dùng mi cách mà nói pháp cho h. Phm Th Sáu: Th ký Chúng ta hãy i sang Phm th sáu, trang 196 tc là phm Th Ký. Trong phm ny sau khi ã th ký cho thy Xá Li

90

Pht, thì Bt th ký cho thy Ca Dip. Bt nói rng sau này thy Ca Dip s thành Bt hiu là Quang Minh, và cõi tnh ca Bt Quang Minh s có tên là Quang c. Sau ó, Bt li th ký cho thy Tu B , và thy s thành Bt hiu là Danh Tng, trong mt cõi tnh tên là Bu Sinh. Tip ó thì Bt th ký cho thy Ma Ha Ca Chiên Diên, Thy s thành Bt hiu là Diêm-Phù-Na- Kim-Quang. Sau ó Bt th ký cho thy Ma Ha Mc Kin Liên, thành Bt hiu là a-Ma-La-Bt-Chiên-àn-Hng, y hng thm. Tóm li, trong phm này Bt th ký cho mt s các v i t, và các v này ã có công c là nói lên c mt thí d rt hay, ó là thí d Cùng t. Phm Th By: Hóa thành d Chúng ta hãy i sang phm Hóa Thành D, phm th by, bt u t trang 211. Trong phm này chúng ta ghi nhn mt thí d gi là Hóa thành. Thí d này trang 240, on th 16. Thí d có mt con ng rt dài, dài 500 do-tun (7) (Yojana), y him nguy, y tai nn, rt hoang vng, và có th ghê s. Có mt oàn rt nhiu ngi mun vt con ng này n mt kho châu báu, do mt ngi a ng tài gii, thông sut a hình a vt dn ng. Ngi ó gi là o s, tc là v thy ch ng. oàn ngi i cha c na ng thì kit sc, mi mt và trong tâm phát sanh ra ý mun không i na. ng thì xa và y

91

him nguy, tai nn li nhiu, i n ây thì kit sc, h thi tâm ngh rng chi bng quay v cho ri. Na ng mun thi lui! Có ai trong chúng ta ã khi tâm mun thi lui cha? Lúc by gi ngi dn ng khuyn khích: Ráng i, ráng i, mình gn ti ri. Tuy bit ng còn xa nhng ông dùng nhng phng tin, nhng pháp thut làm phát hin ra mt thành ph h o ri bo mi ngi: Chúng ta ch cn i mt on ng ngn na thì s ti c thành ph ó dng sc. Nh vy mà mi ngi thu ht tàn lc, i n c thành ph ó. H c ngh ngi, n ung, tm ra rt là khe khon. Vì thy sung sng, khe khon quá nên mi ngi mun li ó mà không i thêm na. i thêm làm gì cho cc, n c ây là ri. H không bit rng mc ích ca h không phi là n thành ph này, mà là n ni có kho tàng châu báu kia. Khi v o s bo i tip thì mi ngi bèn nói: thôi li ây, i làm chi na, mt quá. Chc h cng ging chúng mình hin ti, có ngi bo rng tu nh vy là ri, i to tnh , i lp o tràng và t chc khóa tu làm gì cho cc? Lúc i thì phi làm giy t, xin Passport, gp ngi làm khó, thôi li Làng Mai cho khe thân. Nh th là mình cng ang b kt vào hóa thành. Lúc ó v o s mi dùng phng tin và nói rng, thành ph này có thm gì âu? ây chng qua ch là ch ngh chân ca mình, nu ti c núi châu báu thì quý v mi

92

không phí ung cuc i ca quý v. V o s tìm mi phng tin thuyt pháp, làm cho oàn ngi hng chí lên, và có kh nng t b trm ngng chân, i n ch cha y châu báu vàng ngc. Bt cng th. Bt ch cho chúng ta mt con ng i ti Nht thit trí, nhng mi i c mt phn ng thì chúng ta mt quá, nên Bt mi to ra mt hóa thành, ó là Nit Bàn ca Tiu Tha. Khi nm c hng v Nit Bàn ca Tiu Tha ri thì chúng ta thích quá, chúng ta bèn nói, thôi nh vy là quá cho mình ri, mình không mun thêm gì na, mình c an trú ây cng sung sng chán. Vì thng, cho nên ban u Bt bo: thôi an trú i, tha hng cái s mát m ca Nit Bàn này i. Sau ó mt thi gian thì Bt li bo i tip. Vì có mt s trong chúng ta không chu i, nên Bt bo: Mc tiêu ca chúng ta là i ti Nht thit chng trí, ch âu có phi ch i n ây thôi! Sau khi c ngh ngi ri, chúng ta có th nghe li Bt i nt on ng còn li. Ví d này cng rt hay, và hóa thành, có ngha là mt thành ph c hóa hin ra làm ch ngh chân, mà không phi là ni n ích thc ca chúng ta. ng còn xa, nên bây gi mi i chúng i vào hóa thành n cm và ngh ngi, ri trong Pháp thoi ti mình s i tip. Phm Th Tám: Ng bách t th ký

93

Hôm nay chúng ta i sang phm th tám, Phm Ng Bách T Th ký, tc là phm nói v vic th ký cho 500 v t. Phm này cng có mt thí d tht hay, gi là Bo châu trong áo, tc là viên ngc c kt trong áo. Trong phm này thy Phú Lâu Na c th ký trc tiên. Phú-Lâu-Na Di-a-LaNi-T, Prna Maitryaputia, mình dch là Mãn-T-T. Thy ni ting là mt ngi thuyt pháp hay. Lúc ó thy Phú Lâu Na có mt trong i chúng. Bt nhìn thy và m li th ký cho thy. Theo Bt dy, thy Phú Lâu Na s thành Bt, hiu là Pháp Minh, và trong cõi tnh ca Bt Pháp Minh, thc n c dn ra mi ngày có hai món, th nht là Pháp h thc, và th hai là Thin duyt thc. Trang 260, on th ba: Nhân dân nc ó thng dùng hai loi thc n, mt là Pháp-h thc, hai là Thin duyt thc. Pháp h tc là nim vui c nghe pháp, c hc Pht Pháp. c nghe pháp thoi, c d pháp àm, c vit nhng bài tiu lun v pháp, ó là mt nim vui và ó cng là thc n ca mình. Vì vy khi tôi nói quý v np bài cho tôi, thì quý v phi bit rng thy mình ang cho mình n mt món rt ngon, mình s c Pháp h thc, mà ng ngh rng mình phi lao ng cc kh. Pháp h thc thuc v phng din hc hi, còn thin duyt thc thuc v phng din hành trì. C nhiên khi nghe pháp, mình cng

94

có thc tp thin duyt, ti vì nu nghe trong s vng lng, nghe vi nh tâm, thì trong khi n món n Pháp h, mình cng có n món gi là thin duyt. Thin duyt tc là ly cái vui ca s thin tp làm thc n. H cng là vui mà duyt cng có ngha là vui. Trong bài k cúng dng bui tra có c hai danh t này: Nhc phn thc thi, ng nguyn chúng sanh, Thin duyt vi thc, Pháp h sung mãn. Bài k có ngha là khi dùng cm ta nguyn cho tt c chúng sanh ly cái nim vui ca thin tp làm thc n, và cái nim vui hc pháp c tràn y. Ngày nào, chú tiu nào cng tng bài k y trong gi cm tra. Hai danh t Pháp h và Thin duyt trong bài k này c ly t Kinh Pháp Hoa. Sau khi Bt ã th ký cho thy Phú Lâu Na thì có 1200 v A La Hán trong i chúng ngh rng: gi ây thy Phú Lâu Na ã c th ký; nu c Th Tôn th ký luôn cho các v t khác nh chúng ta thì chúng ta rt ly làm sung sng. Lúc by gi Bt gi thy Kiu Trn Nh Câu-a-Na và th ký cho thy. Thy Kiu Trn Nh (Kauinya) là i din cho nhng v t ln, ti vì thy là mt trong nm ngi

95

ã tng tu kh hnh vi Thái t Tt t a, và khi thy Thái t n cm và ung sa tr li thì nm ngi này mt nim tin, và b i ch khác. Sau khi Thái t Tt t a thành o thì Ngài i tìm nm ngi bn tu c cho h, và Kiu Trn Nh Câu-a-Na là ngi anh c trong nm ngi ó. H là nm ngi t c nghe Bt thuyt pháp ln u tiên v tài T Diu (ryasatyni), ti vn Lc Uyn, và h là nhng thành phn u tiên trong giáo oàn ca Bt. Sau khi th ký cho thy Kiu Trn Nh, Bt mi gi 500 v A La Hán, trong ó có thy Uruvelv Ksyapa và nhng v La Hán khác mà ta ã thy tên trong nhiu kinh khác nh Kinh A Di à, và th ký cho h. Sau khi thy Kiu Trn Nh và 500 v A La Hán c th ký ri, h sung sng lm, vui mng hn h ng dy và ly t Bt, ri h trình lên Bt mt thí d, gi là thí d bo châu trong áo. Trong thí d này, có mt ngi n chi nhà bn, ung ru say ri ln ra ng li bì. Lúc ó ngi ch nhà, vì có vic quan khn cp, phi i xa mt thi gian. Vì thng bn, ngi ch nhà ly nhiu viên ngc rt quí giá ct vào chéo áo ca bn, ri may k li trc khi lên ng. Sau khi tnh ru, ngi ó thy bn mình ã i ri, nên b ra v. Vì sinh k, anh ta di chuyn sang mt nc khác, nhng công vic làm n gp khó khn, nên anh ta sng mt cuc i rt cc kh, nghèo hèn. Mi lm nm sau, anh ta vn mang cái áo rách c và tình c gp li ngi bn thân nm trc. Ngi bn hi: "Ti sao anh li nghèo kh n th này?

96

Mi my nm trc, lúc chia tay tôi có may vào trong chéo áo ca anh bao nhiêu viên ngc quí, ti sao anh li ra nông ni này?" Nói xong anh vch áo ca bn ra và nói: "Nhng bo châu vô giá chúng vn còn ây, ti sao anh không bit ly ra làm n mà li sng mt i sng bn cùng nh th?" Thí d ó có ý nói rng Bt là mt ngi bn thân ca tt c chúng ta. Ngài ã may vào trong chéo áo chúng ta rt nhiu viên bo châu mà chúng ta không bit, chúng ta c tip tc sng mt cuc i cùng kh. Nay là lúc chúng ta phi phát hin nhng viên bo châu mà Bt ã vào trong chéo áo ca ta, ta có th bt u sng i sng ca nhng ngi giàu có, hnh phúc. Khi thuyt pháp, tôi thng ni lin hai thí d Cùng t và Bo châu trong áo li vi nhau. Tôi nói: Thí d nh mt ngi cha có mt a con và ngi cha không th nào giúp con c vì ngi con không có trách nhim. Cui cùng ngi cha tìm c mt phng pháp là may vào áo ca con mt viên ngc quí. Sau này, tri qua bao nhiêu gian kh, ngi con t khám phá ra c viên ngc quí trong chéo áo ca mình, em ra dùng và tr nên mt ngi giàu có. Nh vy ngi con ã tip nhn c gia tài ca cha, và ng thi thu hiu c tình thng ca bc t ph. Phm Th Chín: Th hc vô hc nhân ký

97

Bây gi chúng ta hãy i sang Phm th chín, trang 272, gi là Th Hc Vô Hc Nhân Ký, tc là th ký cho nhng ngi hu hc và vô hc. Trong phm này, Bt th ký cho hai v tng trng cho gii kht s tr là thy A-Nan và thy La-Hu-La. Nhng v này c th ký chng t rng không phi ch có nhng v La Hán ln tui mi có th thành Bt, mà nhng ngi xut gia tr tui cng có kh nng thành Bt nh thng. Sau khi th ký cho thy A Nan và thy La Hu La thì Bt th ký cho 279 ngi khác trong gii hu hc và vô hc. Hu hc ây có ngha là ang còn phi hc hi và thc tp, còn ch vô hc này không có ngha là ngi ngu dt mà là ngi không cn hc na, ngi ó ã kin thc ri, ã bit thc tp ri, nay ch cn thc tp thêm thôi. Thành ra hai ch hu hc và vô hc trong kinh in, phi c hiu theo ngha c bit, không th hiu theo ngha ngoài i c. Theo danh t o Bt, hu hc là d hn vô hc. Nh vy, nhng ngi còn ang cn phi hc hi cng có th c th ký, và nu chúng ta là nhng ngi ã hc hi ri, ch cn thc tp thôi, thì chúng ta cng c th ký. i ý ca phm này cho chúng ta thy rng nhng ngi tr tui, nhng ngi ang còn hc hi, và c nhng ngi không cn phi hc thêm, u có th c th ký c.

98

Chúng ta bit rng sau phm th hai tc là Phm Phng Tin, phm nói v cng lnh ca phn Tích môn, ta có by phm khác (t phm th ba n phm th chín), gii thích và bày t cng lnh ó mt cách rõ ràng hn. Phm th mi tc là phm Pháp s, có th xem là phm kt lun ca phn Tích môn này. Phm Th Mi: Pháp s Ta hãy i sang Phm th mi, gi là Phm Pháp S, trang 281. Chúng ta có th xem phm này là phn kt thúc ca phn mà Tông Thiên Thai gi là Tích môn, ng thi cng là sa son cho vic m ca vào pháp gii Bn môn. Phm này cho chúng ta thy tm quan trng ca Pháp. Pháp cng quan trng nh Bt. Cúng dng Pháp thì có phc c, quan trng tng ng vi cúng dng Bt. Nim Bt có th a ti s chuyn hóa, công c vô lng, nhng nim Pháp cng có th a ti s chuyn hóa và em li công c vô lng. Trong phm này, chúng ta thy kinh Pháp Hoa chính là bn thân ca Bt. Khi chúng ta cúi u, t nim cung kính i vi kinh Pháp Hoa tc là chúng ta cúi u và t nim cung kính i vi Bt, công c ngang nhau. Chính trong phm này chúng ta hc c rng kinh Pháp Hoa là Vua ca tt c các kinh in. Danh t Pháp s (Dharmabhaka) ây có ngha là ngi em giáo pháp ca Bt ra chia x cho

99

ngi khác. ây Pháp s c din t là mt v i s ca Bt, mang thông ip ca Bt i khp cùng mi phng th gii. Thông ip này là thông ip Pháp Hoa, thông ip nói cho mi ngi bit rng ai cng có kh nng tính thành Bt, và có kh nng tính thoát cho tt c mi loài chúng sanh. Cng trong phm này ta thy rng Bt không nhng th ký cho nhng ngi sng trong thi Bt còn ti th, mà còn có th th ký c cho nhng ngi sinh ra, ln lên và hành o trong thi i sau khi Ngài ã nhp dit. Trang 281 trình bày nhng iu này. Bt nói vi B Tát Dc Vng, vua ca tt c các v dc s, rng tt c mi ngi, mi loài nu trong thi Bt ti th nu có dp c nghe kinh Diu Pháp Liên Hoa, du ch nghe mt bài k, hoc du không c nghe kinh Pháp Hoa i na, nhng ch c nghe danh t kinh Pháp Hoa mà trong lòng phát ra mt nim hoan h, thì nhng ngi ó u t ng c Bt th ký cho thành Bt ht. Không cn nghe ni dung Pháp Hoa mà ch cn nghe tên kinh Pháp Hoa thôi mà thy trong lòng hn h là ã c Bt th ký cho ri. Chúng ta hãy c câu cui trang 281: Bt bo B Tát Dc Vng: Sau khi Nh Lai dit ri, nu có ngi nghe kinh Diu Pháp Liên Hoa, du cho nghe mt bài k hay mt câu kinh thôi, mà có tâm nim tùy h, tán thán, thì ó là Bt cng ã th ký cho ngi ó c o vô thng chánh ng chánh giác. Ngha là khi Bt nhp dit ri và nu kinh Pháp Hoa còn ó, nu

100

trong chúng ta, ngi nào nghe c kinh Pháp Hoa, nghe mt bài k hay nghe mt câu kinh thôi mà trong lòng thy vui mng thì ngi ó ã c Bt th ký cho ri, không cn phi leo lên nh núi Linh Thu, hay tr v 2500 nm trc mi nhn c ân c ó. Sang trang 282, i ý ca on này là: Nu có ngi tip nhn, c tng, ging gii và biên chép kinh này, du ch là mt bài k thôi, thì nhng ngi ó ã t ra s cung kính tt bc i vi Bt. Cúng dng kinh in tc là cúng dng ch Bt. Chúng ta phi bit ch biên chép này rt quan trng. Biên chép kinh trên giy là mt công vic ca thi i mi, trc ó ngi ta ch truyn tng bng ming mà thôi. Ngi ta ch mi biên chép kinh in vào th k th nht trc k nguyên Ki-tô, trc ó thì ch có truyn khu. Nh vy, mt trm nm trc Chúa giáng sinh, ngi ta mi bt u biên chép kinh in, và nhng kinh in vit li u tiên u c chép trên lá bi (Tlapattra) (Hình 1). Vì vy mà khi c kinh Nguyên Thy, chúng ta không thy ch biên chép.

Hình 1: Mt tp kinh vit trên lá bi. Hai mt ca tp kinh c ép li bng hai tm g, thng c trang trí rt p. Hai si ch lun qua gi các t kinh. Các ch ca kinh c vit trên các ng gân song song ca lá (Tài liu: T

101

in Pht hc, Chân Nguyên và Nguyn tng Bách, H36, trang 218. Nhà xut bn Thun Hóa, Hu - Vit-nam, 1999). on này chúng ta thy rng cúng dng kinh tc là cúng dng Bt, cúng dng Pháp cng là cúng dng Bt, và nim Pháp cng tng ng vi nim Bt, ngha là Pháp nim (Dharmnusmti) cng là Pht nim. Vì vy chúng ta ã thy có nhng tông phái nh phái Liên Tông, ch trng nim Nam Mô Diu Pháp Liên Hoa Kinh, và h tin rng nim nh th cng có th t c s giác ng. Phng pháp nim Nam Mô Diu Pháp Liên Hoa Kinh cng a ti s chuyn hóa, và cng em n cho ta vô lng công c. Vì vy có nhng ngi ã cn c trên phm này ca kinh Pháp Hoa thành lp nhng tông phái tu tp. Ngh cho k thì ta thy rng Pht Thân ích thc chng qua ch là Pháp Thân, the true body of the Buddha is the Dharma body, và cái Pht Thân mà chúng ta gi là Pháp Thân ó, chúng ta có th s mó c ngay trong giây phút hin ti. Cho nên ta có th cung kính cúng dng Pháp Thân ngay bây gi, và nh vy là ta ang cung kính cúng dng Pht Thân ích thc trong giây phút hin ti, không cn phi lên núi Thu 2500 nm trc ây mi làm c chuyn ó. Nói rng tôi không có phc nên sanh ra 2500 nm sau khi Bt nhp dit là không thông minh, và không phi là t ca Bt, vì Bt ang còn ây, trong gi phút hin ti này.

102

trang 284 chúng ta c t hàng th ba: B Tát Dc Vng, nu có mt ngi c tng kinh Pháp Hoa thì phi bit rng ngi ó ang dùng nhng trang sc ca Bt t trang im mình. Pháp Hoa là mt cht liu rt p, rt mu nhim, và Bt t trang sc mình bng cht liu vi diu ó. Bt không cn du thm hoc phn son trang im, Bt cng không cn vàng vòng châu báu, ti vì Bt có nhng cht liu trang sc khác quí giá hn nhiu, có th làm cho Bt p hn nhiu, ó là cái bn cht Pháp Hoa. Vì vy cho nên trong chúng ta nu ai bit th trì c tng kinh Pháp Hoa, tc là ã dùng cùng mt th cosmetic vi Bt, và mình cng s p không thua gì Bt. Không nhng là mình p bng Bt ri, mà mình còn c Bt a i trên con ng tu hc, ging nh Bt có chic xe p, mình mun i âu, Bt ch mình i ni ó. Chic xe ó là Pháp Hoa. Nh vy thì ch cn th trì, c tng kinh Pháp Hoa thôi thì mình ã cùng Bt i trên mt con ng, i âu ta cng c Bt mang theo. Trang 287, chúng ta c bn hàng chót ca phn k trùng tng: Dc Vng! Nay bo ông, Các kinh ca ta nói, Mà trong kinh ó, Pháp Hoa tt th nht.

103

Nhng câu này có ngha rng, này B Tát Dc Vng, tôi mun nói cho B Tát bit rng trong s nhng kinh mà tôi ã nói trong sut 49 nm va qua, kinh quan trng nht là kinh Pháp Hoa. Vì vy, cái ý nim Pháp Hoa là Vua ca tt c các kinh, mt phn là cn c vào bài k này. Trang 288, on th t: Này B Tát Dc Vng, ni nào, ch nào có s ging din, c tng, biên chép kinh này thì chúng ta nên dng mt tháp bng by th châu báu, ti vì chính ni ó ã là mt thánh a ri, không cn phi có xá li Bt nó mi linh thiêng. Ming t nào mà ti ó có ngi ging gii, c tng kinh Pháp Hoa, ming t ó áng ta dng lên mt cái tháp, ti vì ó là mt phn t linh thiêng. Ví d nh nhà bp ca xóm Thng. Phn t này rt là linh thiêng, áng ta dng lên mt cái tháp th. Ti sao vy? Ti vì mùa ông nm nay nhà bp Xóm Thng là ni m nht trong xóm, và ta ã c nghe ging kinh Pháp Hoa y. Tuy không có xá li Bt nhng ây ã có s hin din toàn thân ích thc ca c Nh Lai. Kinh Pháp Hoa là da tht, là xng ty ca Nh Lai, và ni nào có ngi ging nói kinh Pháp Hoa, thì ni ó cha ng da tht ca Nh Lai, vì vy mà ta phi dng tháp ch ó th. Cho nên nu chúng ta ngi nhà bp này n nhng ba n phi thi, chc chn là chúng ta s mang ti!

104

i chúng nên c và t khám phá thêm v Phm th mi này. Phm Th Mi Mt: Hin bo tháp Chúng ta hãy i sang Phm th 11, tc là Phm Hin Bo Tháp, trang 295. Tôi có quen mt ngi tên là Jim Forest. Mt hôm ti thm anh New York, tôi thy anh cha trong kho ca anh nhng v chai Coca Cola. Khi có ngi n thm, anh thng mi h ung Coca Cola. Nu ngi khách ó ni ting, anh ghi tên v ó vào mt ming giy, dán vào v chai và gi li trong kho làm k nim. V chai Coca Cola âu có giá tr gì nhiu, nhng ti vì chai Coca ó ã c nhân vt ni ting kia ung, nên anh Jim ã thy cái giá tr riêng ca nó. Cng vy, mnh t mà trên ó có ngi tng kinh Pháp Hoa s tr nên mt vùng t rt có giá tr. Chúng ta thy nhng ha s tài ba nh Van Gogh hay nhng nhà vn ni ting nh Charles Dickens, nhng món h li nh mt cây gy, mt cái nón v.v..., tt c u tr thành nhng vt quí giá, rt t tin. Vy thì s linh thiêng hay quí giá ca mt vt không phi là do bn cht ca nó, mà do mt cái có giá tr tâm linh ã i ngang qua ó và ã ng nht vi vt ó.

105

Trong phm này chúng ta thy có mt hin tng tng t nh vy hin bày ra. ó là khi Bt ang thuyt pháp và ang th ký cho nhng ngi áng c th ký, thì phía trc mt t nhiên có mt bo tháp xut hin. Bo tháp này xây bng by th châu báu, cao 500 do-tun, và rng 250 do-tun, t di t ni lên và an trú trong không trung. Bo tháp này tng trng cho s xut hin ca Bn môn trong th gii ta bà, tc là cái bt dit ang xut hin trong cái sinh dit. Bo tháp ó là bo tháp ca mt v Bt tên là Bt a Bo (Prabhtaratna). Bt a Bo là mt v Bt ã xut hin trong lch s, ã tu thành Bt và ã phát li th nguyn rng, khi thành Bt và sau khi ã nhp Nit Bàn ri, khp hoàn v ni nào có ngi nói kinh Pháp Hoa, thì tháp ca tôi s hin hin ra ni ó, và t trong tháp s vng ra ting nói ca tôi, khen ngi ngi ang nói Pháp. ó là li nguyn ca v B Tát trc khi thành Bt gi là Bt a Bo. ây là mt hình nh rt tuyt vi. ng v phng din thi ca mà nói thì ó là mt hình nh rt p, rt tân k, rt khéo léo. Làm th mà làm c nh vy thì qu là tuyt diu. Ni nào có ngi nói Pháp Hoa, ging thuyt v Pháp Hoa thì cái bo tháp tng trng cho c tâm hn tôi, trái tim tôi, hnh nguyn ca tôi s có mt ti ch ó, và t trong bo tháp s có ting tôi vng ra, khen rng: "Hay quá, hay quá!" Khi bo tháp ca Bt a Bo t nhiên xut hin trên h không nh vy thì tt c mi ngi u trm tr nhìn lên, không bit bo tháp t âu hin lên. Bo tháp rt lng ly,

106

huy hoàng và trong tháp vng ra nhng ting ngi khen rt là mu nhim. Tt c i chúng u ngc nhiên, ai cng mun hi Bt v ngun gc ca tháp y. T trc n nay chúng ta ã ngi trên núi Thu, chân ta chm t, chúng ta ang trong bình din ca lch s, ca Tích môn, có thy, có trò, có quá kh, có hin ti, có v lai. Nhng gi ây thì nh thn lc ca Bt a Bo mà chúng ta ã c a t th gii ca lch s sang th gii ca bn th, không còn thi gian, không còn không gian na. T th gii ca tng i, chúng ta c i vào cái th gii ca tuyt i, và tháp a Bo là cánh ca m ra cho ta i t th gii sinh dit vào th gii ca bt sinh bt dit. Bây gi ây núi Thu ã bin mt và cái không gian mênh mông kia trong ó có bo tháp xut hin là mt cái th gii mi, trong ó chân ca chúng ta không còn chm t na, bi vì chúng ta ã i vào mt th gii không có trên không có di, không có trong ngoài, không có trc sau, th gii ca Bn môn. ây, Bt a Bo là du hiu ca bt dit, hin hin ngay trong cái th gii ca sinh dit. Nói cho cùng thì s tu hc ca ta là nhn din c cái bt dit trong cái sinh dit, và chúng ta có th nhn din bng chánh nim. Lúc ban u thì chánh nim còn yu, nhng t t s vng chãi, và chánh nim càng vng chãi bao nhiêu thì cái khuôn mt ca bt dit xut hin trong th gii ca sinh dit càng tr nên rõ ràng by nhiêu. Nm 1964 khi vit bài êm cu nguyn, t nhiên trong tôi ý ó xut hin:

107

Gi phút linh thiêng Gió lng chim ngng Trái t rung ng by ln Khi bt dit i ngang dòng sinh dit. S xut hin ca Bt là lúc cái bt dit i ngang dòng sinh dit, nó to nên mt cái gì tng ng nh mt cái "electric shock". Khi cái bt dit xt ngang qua dòng sinh dit, khi cái Bn môn chm vào cái Tích môn, thì t nhiên có mt s chn ng, và ngi có chánh nim tip nhn c s rung chuyn ó. S rung chuyn ó rt v i, nó c biu l bi s chn ng ca trái t n by ln. Th gii ca kinh in cha y cht liu thi ca huyn o, vì nhng hình nh thi ca ó din t c nhng ý tng rt sâu sc, nhim mu. Trong bài th kia tôi còn vit: Gi phút linh thiêng óa bt dit n ngay gia vn hoa sinh dit ngha là trong vn hoa chúng sanh sinh dit, mình thy c mt óa hoa bt dit, ó là Bt, Ngài v ây hc nói ting loài ngi bi vì cái bt dit hin gi ang khoác áo sinh dit. Bt nói ting nói ca Chân nh, ca Pháp Thân, khác vi ting nói ca chúng sanh. Nhng vì chúng sanh, Ngài phi hc ting nói ca loài ngi loài ngi có th t t hiu c ting nói ca Pháp Thân. Ting nói ca Pháp Thân có th c

108

nghe qua ting chim hót, ting gió reo, nhng vì ã ánh mt quê hng lâu ri nên ta không có kh nng nghe ting nói ca chân nh na. Vì vy cho nên phi có ngi dy cho ta tr li. Ngi dy cho mình ã t th gii ca chân nh, th gii ca bn th, ca bt dit i ti, nên ngi ó phi hc ting nói ca sinh dit có th khai th cho mình cái bn cht bt dit. Hc nói ting loài ngi ây không phi ch n thun hc ngôn ng, mà còn phi quán c v tâm ý và s thích ca loài ngi. N giác ng hé thành muôn thi thit. N giác ng phi c biu hin ra bng muôn ngàn phng tin, Ngài v ây hc nói ting loài ngi, cho loài ngi t t tp nghe cái ngôn ng ca chân nh tr li. ó là công trình biu hin bng giây phút chn ng, va chm gia Tích môn và Bn môn. Lúc thy tháp a Bo, tt c các v B Tát, Thanh vn, Duyên giác, hu hc và vô hc u ng mt lòng xin Bt m tháp a Bo ra cho i chúng thy c Pht thân ca Bt a Bo. Ngha là mi ngi mun thy cái bt dit bng con mt ca sinh dit. Trang 298: Lúc by gi B Tát i Nho Thuyt do sc thn ca c Nh Lai mà bch Bt rng: "Bch c Th Tôn, chúng con nguyn mun thy cái chân thân ca Bt a Bo". úng là tâm trng ca chúng mình, thy bo tháp ó, nghe ting nói êm du và oai hùng ó vng ra, ta tò mò mun thy ngi ngi trong y dáng vóc nh th nào mà có c cái hnh nguyn và ging nói kia. Khi B Tát i Nho

109

Thuyt i din cho tt c i chúng t ý mun thy Bt a Bo, thì Bt Thích Ca nói: Khoan ã, bây gi ta phi làm vic rt quan trng này trc, ri mi có th m c tháp này cho quí v thy chân thân ca Bt a Bo, Bt ca bt sanh bt dit. Ta ã c thy Bt Thích Ca ri, nhng vn còn mun thy Bt a Bo, Bt ca Bn môn, ti vì Bt Thích Ca là Bt có sinh có dit, Bt ca Tích môn. Và Bt Thích Ca gii thích rng: Ngày xa Bt a Bo có dn rng mi khi bo tháp ca ta xut hin và nu i chúng ó mun m tháp thy chân thân ta, thì v Bt ang thuyt ging Pháp Hoa phi gi tt c nhng hóa thân ca mình khp mi phng th gii v có mt ti ó, ri mi c m tháp. Vy i chúng hãy i tôi gi tt c các hóa thân ca tôi t mi phng th gii v, thì chúng ta mi có iu kin m bo tháp ca Bt a Bo. ây là mt iu rt mu nhim. ây là nhng phng tin giúp cho ta có iu kin, có c con mt nhìn vào Bn môn. Lâu nay con mt ca ta quen nhìn theo li Tích môn, quen nhìn th gii trong cái quá trình lch s, trong cái thi gian và không gian ca nó. Gi ây mun nhìn cái chân din mc ca Bn môn thì khó lm, vì vy cho nên phi thay i nhn thc, và hành ng này là mt hành ng tp s cho ngi ta thy rng Bn môn không h b tách ri ra khi Tích môn. Vì vy mà mi ngi phi nhìn li thy c tt c các hóa thân ca Bt Thích Ca. Thy rõ c Bt Thích Ca thì t nhiên có th thy c Bt a Bo. Lúc ó

110

Bt Thích Ca mi tit l cho mi ngi bit rng Ngài hin gi có vô lng, vô s hóa thân, ang ging dy khp ni trong cõi tam thiên i thiên th gii. Con ngi ang ngi ây mà quý v tng là thy ca quý v, cha ích thc là Thích Ca Mâu Ni âu. Tôi phi gi tt c các v hóa thân ca tôi v ây quý v nhn din, quý v thy c tm vóc ích thc ca tôi, thì chúng ta mi có th m c tháp a Bo. Lúc ó mi ngi mi git mình kinh ngc, thy rng thy mình không phi ch là cái nhc thân ang ngi trc mt mình. Thy mình có gc r trong thi gian vô cùng và không gian vô biên ca pháp gii Bn môn. Sang trang 299: Lúc by gi Pht phóng mt ln sáng t ni chùm lông trng gia chn mày, ánh sáng chiu ti nm trm muôn c na-do-tha (8) hng hà sa cõi nc phng ông. Khi hào quang chiu ti âu thì i chúng thy rõ ti ó, nhng cõi nc rt trang nghiêm, rt p , ch không ô nhim xu xa nh cõi ta bà này. Sau khi chiu hào quang y v phng ông thì Bt li chiu nó v phng Nam, phng Tây, phng Bc, phng Trên, phng Di và cng làm hin l cho mi ngi thy c các cõi Bt vô lng nh vy, rt là p . Mi ngi u thy rng tt c các cõi ó u có mt Bt Thích Ca Mâu Ni ang thuyt pháp, và i chúng bao quanh các v cng ông o vô cùng. Khi ánh hào quang chiu ti, các v Bt hóa thân y u nói: c Thích Ca Mâu Ni ang gi tt c chúng ta tr v sn sàng m tháp a Bo. Hng hà sa s các v Thích

111

Ca Mâu Ni ang hành o trong mi phng th gii, trong nháy mt u tr v núi Thu, ni mà Bt Thích Ca mun h tr v. Khi v n, các v Thích Ca Mâu Ni mi ngi ngi trên mt tòa s t, tràn y c h không, hàng trm triu v gia nhp vào i hi Linh Sn. Lúc ó Bt Thích Ca Mâu Ni mi nói: Bây gi chúng ta có th m tháp a Bo ra c ri. Nu không có cnh tng này, nu không có phng tin này cho i chúng hc tp, thì i chúng vn ngh rng Bn môn là mt cái gì tách lìa ra khi Tích môn. Nhìn k vào Bt Thích Ca thì thy Bt Thích Ca là mt thc ti nhim mu không th ngh bàn c. Không th giam Bt ca mình, giam thy ca mình vào trong mt khong không gian 80 nm, trong mt quc có 500 triu dân, trong mt không gian và thi gian nh bé nh vy c. S hin thành bin tng dùng hào quang quét mi phng th gii cho mi ngi thy c rng Bt Thích Ca Mâu Ni có mt ng thi trong ht mi phng, vô lng, vô s, vô biên và ang qui hi li mt ch là cho i chúng thc tp, cho i chúng có c con mt sáng hn, ít bi trn hn, mà ón nhn Bt a Bo, tc là Bt ca Bn môn. ây là mt phm kinh rt p. Nhng hình nh này u là nhng hình nh thi ca tuyt diu. Nu không có nhng hình nh này thì ta khó có th nói ra c cái trit lý thâm sâu v Tích môn và Bn môn.

112

Trang 304: Lúc by gi Bt Thích Ca Mâu Ni thy các v Pht-Phân-Thân ca mình u n y , ngi trên tòa s t và tt c u có ý mun ng m tháp báu ca Bt a Bo, tc thì Ngi lin t ch ngi ng dy, tr trong h không và sn sàng m tháp. Lúc by gi mi ngi u ng dy ti vì ây là gi phút linh thiêng ca s m tháp. ng dy ây có ngha là ri khi cái th gii ca Tích môn, và ng dy nh vy âu phi là chuyn d dàng. Phi chun b trc, phi thc tp trc. c Bt Thích Ca tr trong h không và mi ngi cng vy, tc là tt c u ã i vào th gii ca Bn môn. Lúc ó Bt Thích Ca Mâu Ni dùng ngón tay bên hu m ca tháp thì có mt âm thanh rt trong tro vang ra rt ln, và tt c mi ngi u trông thy Bt a Bo trong tháp hin ra ngi trên tòa s t, toàn thân vn còn nguyên vn. Bt a Bo tuy ã nhp dit t lâu, nhng vn ngi im lng nh trong cnh thin nh, và Bt li m ming nói: "Hay thay! hay thay! Bt Thích Ca Mâu Ni, Ngài ang nói kinh Pháp Hoa và vì kinh Pháp Hoa mà tôi ã ti ây chng kin và ym tr". Lúc ó tt c hàng t chúng u thy mt v Bt ã dit t vô lng nghìn muôn c kip v trc, mà vn còn hin tin trong giây phút hin ti, thì ly làm ngc nhiên vô cùng. ây là mt vic cha tng thy, tc là vic thy c tính cht bt sinh bt dit ca nhng cái mà lâu nay mình c ngh là có sinh có dit. Tôi cha bao gi tng sanh, mà cng không bao gi tng dit. Ri c th gii ca Tích môn i vào th gii ca Bn môn là mt chuyn khó, vy mà ây tt

113

c thy trò u ã thc tp có th làm c vic ó. Lúc by gi hoa trên tri ri xung nh ma cúng dng hai v Bt a Bo và Thích Ca, mt v Bt thuc Bn môn và mt v thuc Tích môn. Vì trong tâm ca thính chúng vn còn sót li mt vài du tích ca phân bit: Vì còn ngh rng Bt Thích Ca là Bt lch s, Bt ca hin ti, và Bt a Bo là Bt ca quá kh hay là Bt ca Bn môn, ca bt dit, cho nên ngay lúc ó có mt s kin vô cùng tuyt diu khác xy ra gt ty, xóa sch mt cách tuyt i nhng phân bit này. ó là Bt a Bo ngi xích sang mt bên, dành na tòa s t và lên ting: Thích Ca Mâu Ni, mi Ngài n ngi cnh tôi. Nh vy là tòa s t c chia hai, mt bên c a Bo ngi, mt bên c Thích Ca ngi, cnh tng p vô cùng! iu này chng t hai là mt, Bn môn và Tích môn ch là mt. Mà cng không phi là mt na, ti vì nu còn mt thì li còn hai. Trang 305: Lúc ó Bt a Bo trong tháp báu chia na tòa ngi cho c Thích Ca Mâu Ni và nói rng, Thích Ca Mâu Ni, Ngài có th n ngi trên tòa này vi tôi, tc thi c Thích Ca Mâu Ni i vào trong tháp báu và ngi xp bàn trên na tòa, mt bên Bt a Bo. Không th có hình nh nào p hn na. Bt dit i ngang dòng sinh dit, và sinh dit tr nên bt dit, gia hai cái, không còn có s phân bit nào na.

114

Lúc y bo tháp an trú trên cao và ch có các hóa thân ca Bt Thích Ca và các v B Tát là sung sng vì thy c cnh tng y, s còn li vì còn thp bé, cho nên không thy c. Vì vy nên trong lòng h phát ra mt li c nguyn: c Bt a Bo ngi cao quá, ngng mong c Nh Lai dùng sc thn thông cho chúng con lên cao chúng con có th trông thy c. Khi bit c cái tâm nim ó ca chúng sanh, Bt Thích Ca Mâu Ni lin dùng phép thn thông a tt c i chúng trong hi Linh Sn lên cao cho mi ngi c chiêm ngng cái khung cnh mu nhim ang xy ra trc mt. Lúc ó mi ngi hoan h nhìn vào và thy Bt a Bo ang ngi rt t ti, trang nghiêm, uy hùng và p trong tháp. i vi các hóa thân ca Bt Thích Ca và nhng v B Tát, thì tip xúc vi Bn môn rt d, ti vì các Ngài không còn b dính vào nhng cái tng trng bên ngoài, nhng cái ý nim. Còn nhng ngi thuc gii Thanh vn và Duyên giác, vì mi bt u nm c mùi v i Tha, nên chuyn phá tng ca h cha thc hin c nhiu. H còn b dính kt vào các tng nh có, không; ti, i; mt, nhiu; trong, ngoài; trc, sau; quá kh, tng lai; cho nên h còn b mt loi keo dán cht h vào mt t, thì làm sao h tip xúc c vi Bn môn? Cng nh khi tâm mình còn au bun thì làm sao mình thy c cnh trí nhim mu ca hoa vàng trúc tím, trng trong mây bc? Ngi bun cnh có vui âu bao gi là nh vy. Cho nên Bt Thích Ca mi

115

dùng phng tin a h lên khi mt t h có th thy c. a lên khi mt t ây nó có ngha là giúp cho h phá b c mi s dính mc vào các tng, nh bn tng trong kinh Kim Cng: Tng Ngã, tng Nhân, tng Chúng sanh, và tng Th gi. Ngoài ra còn bit bao nhiêu tng khác na. Tng là ý nim, là khái nim. c kinh không thy c nhng iu ó, mà ch thy toàn nhng phép thn thông, thì mình chng hc c gì t kinh c. Ta không còn òi hi mt cái gì na ht, tt c nhng c m ca ta u ã c thành tu, không có mt tr ngi nào mà ta ã không vt qua c, ó là nh cái thn bin, nh cái phng tin, nh cái thi thit ca Bt. Mun m bo tháp ra xem thì tháp c m. Nhng mun thy c chân thân ca Bt a Bo thì phi thy rõ c chân thân ca Bt Thích Ca, vì vy mà Bt Thích Ca ã phi gi tt c nhng hóa thân ca mình v i chúng có th hiu c phn nào cái s tht là nu không thy rõ c Bt Thích Ca thì không th nào thy c Bt a Bo. i t giai on này sang giai on khác, ca m ri, thy Bt a Bo ri, nhng ngi ta vn ngh rng Bt a Bo và Bt Thích Ca là hai v Bt khác nhau, vì vy mi có cnh tng là Bt a Bo nhng mt na tòa s t cho Bt Thích Ca. Khi hai v Bt ngi vi nhau nh vy ri, vn thy cha , vn mun c nâng lên cao t mình nhìn thy, và Bt cng ã làm tha mãn cái nguyn c ó. Qu tht không có gì mà Bt

116

không làm cho chúng sanh có th thy c s tht bt nh v Bn môn và Tích môn. Phm Hin Bo Tháp là mt phm tht p, ging nh mt màn kch, trong ó nhng tình tit liên tc xy ra, mi tình tit mang mt ý ngha, và s din bin ca nhng tình tit ó có mc ích giúp ta trong quá trình vt thoát nhng ý nim có th tip xúc c vi Bn môn, ngha là vi t thân ca thc ti. Phm Th Mi Hai: bà t a Chúng ta hãy i sang phm th 12 là phm Bà t a, trang 314. Các nhà kho cu cho chúng ta thy rng phm th mi hai, cng nh phm th mi ba và phm th mi bn sau này, là nhng phm ã c thêm vào tng i tr trong lch s hình thành kinh Pháp Hoa, và nhng phm này không thuc v Bn môn. Nu phân kinh Pháp Hoa ra hai lãnh vc Bn môn và Tích môn, thì nhng phm này phi thuc v phn Tích môn. Do ó tôi ngh rng, ng v phng din hình thc mà nói, mình có th a ba phm này lên trc phm th 11, tc là phm Hin Bo Tháp, thì s hp lý hn.

117

Trong phm th 12, Bt th ký cho em h ca Ngài là Bà-t-a. Phm này có mc ích chng minh rng nhng ngi ã làm chy máu mt c Nh lai, ngha là ã gây ra nhng ti ác rt ln, nh xut Pht Thân huyt, git cha, git m v.v... thì nhng ti ó vn không làm mt i cái ht ging, cái kh nng thành Bt trong tâm ca ngi phm ti. Nh vy Bt ã dùng mt trng hp khó khn nht chng minh rng tt c chúng sanh u có Pht tánh. Cng trong phm này, chúng ta hc c rng mt em bé tám tui và là mt em bé gái, cng có kh nng thành Bt. ó là con gái ca Long Vng. Trang 324: Cô gái tám tui con ca Long Vng có mt ht ngc giá tr bng cõi tam thiên i thiên th gii. Cô bé em cúng dng Bt và Bt tip nhn ht ngc ó. Chúng ta có th hi rng ht châu báu giá tr bng cõi tam thiên i thiên th gii ngha là gì? Khi ta có mt vt gì rt quí thì ta nói cái ó có giá tr tam thiên i thiên th gii. Ví d khi i thin hành trong mùa thu, ta lm c mt t lá màu , nu ta thy c trong t lá ó có tt c các hin tng trong v tr, mt tri, mt trng, tinh tú, ám mây, dòng sông v.v..., thì t nhiên t lá nm trong tay ta tr thành mt viên bo châu có giá tr bng tam thiên i thiên th gii. Nu quí v em dâng cúng t lá ó cho Bt thì công c ca quí v cng không thua gì công c ca cô bé tám tui ã cúng ht bo châu. Vì vy ng ngh rng mình không có ht bo châu cho nên mình không cúng dng Bt c. Mt hòn

118

si, mt ngn lá, nu mình thy c cái bn cht ca nó, thì nhng cái ó cng có giá tr tng ng vi viên bo châu ca Long n tám tui kia. Nu mt em bé em mt t lá hay mt hòn si n cúng dng cho mình, mình phi tip nhn t lá hay hòn si ó bng cái tâm nim trân quí, vì có th em bé ó là Long n, có th thành o rt mau chóng, thành ra mình chng nên khinh thng. Sau khi cúng dng và c Bt chp nhn ri, cô gái mi hi B Tát Trí Tích và thy Xá Li Pht rng: B Tát i, thy i, con va cúng dng Bt mt viên ngc và Bt ã nhn ri, s vic xy ra có mau không? B Tát lin bo, mau lm con. Cô bé lin nói: S thành Bt ca con còn mau hn vy na! ang lúc ó tt c hàng chúng hi u thy Long n t nhiên bin thành nam t, hnh B Tát, i qua cõi Vô Cu phng Nam, ngi tòa sen báu thành bc Chánh ng Chánh Giác, ba mi hai tng tt, tám mi v p, khp vì tt c chúng sanh trong mi phng mà din nói pháp mu. Cô bé ã mun chng minh s tht ó cho tt c i chúng có mt: Con có th thành Bt mau hn chuyn con cúng dng Bt viên ngc và c Bt chp nhn na. Ngay ti ni ó và trong giây phút ó, tt c mi ngi u thy cô gái t c qu v Vô thng Chánh ng Chánh giác.

119

ây là th gii ca Bn môn, mà trong Bn môn thì mình ã thành Bt ri. You are already what you want to become. Phm Th Mi Ba: Trì Ta i sang phm th 13, trang 326, tc là Phm Trì. Trong phm này dì ca Bt là bà Kiu-àm-Di, và m ca La-HuLa, bà Da-Du-à-La, c hai u là Tì kheo ni và c hai u ã c Bt th ký. Nh vy mc ích ca phm này là chng t rng n gii cng c th ký, và cng có th thành Bt. Phm Th Mi Bn: An lc hnh Sang phm th mi bn tc là phm An Lc Hnh, trang 340. Phm này là mt trong nhng phm mi c thêm vào, vn còn du tích ca s k th ph n, và không xut sc nh nhng Phm khác trong kinh. An lc hnh là phng pháp h trì Pháp Hoa cu chúng sanh. Trong phm này, B Tát Vn Thù S Li hi: Bch c Th Tôn, các v B Tát thì rt ít và rt him có, th nhng cuc i li y dy ti ác và quá nhiu chúng sanh vô minh, sau này làm sao các B Tát có th h trì và thuyt ging kinh Pháp Hoa c? Bt dy rng, Khi cn nói kinh, h phi an trú trong bn pháp.

120

Pháp th nht là ngi nói kinh phi an trú ni Hành x và ni Thân cn x. Hành x là an trú trong nhn nhc, hòa du trong mi công vic. Có nhn nhc thì mi to c an lc cho mình, và nh vy mà ngi khác cng c an lc theo. Tuy vy, nhn nhc nhng không nhu nhc, x s nhu hòa nhng ng vì bo lc mà phi tuân theo. Thân cn x là không gn gi vi các ngi có chc tc, th lc hay ngi làm ngh xu ác, tà tâm. Phi thy rõ pháp không nh tht tng không b ràng buc vào nhng cái tng do tri giác to nên. on này kinh dy rt chi tit v phng cách h trì và thuyt ging: Không mong cu c n áp, c cúng dng khi nói kinh; không vào nhà ngi khác mt mình nói kinh; pháp thân phi nghiêm túc khi nói kinh cho n gii v.v... (on 2, trang 340). Pháp th hai là ngi nói kinh phi trú ni hnh An lc, tc là trong lúc ging kinh, không nên nói vic hay d, tt xu ca ngi, không nêu danh tánh khen ngi hay chê bai ngi nào (on 5, trang 348). Pháp th ba là khi ging kinh ng mang lòng ganh ghét, khinh th, nh vy mà ngi nghe d thu thp, d c chuyn hóa (on 7, trang 352). Pháp th t là ngi ging kinh Pháp Hoa phi khi tâm t bi ln, phi bit thng nhng ngi cha c nghe pháp mu ca Bt, và phi phát i nguyn rng nu ngi nghe kinh mà không tin hay không hiu, thì lúc t c vô

121

thng chánh ng chánh giác, ta s dùng phng tin quyn xo giúp ngi này thu c pháp mu Pháp Hoa (on 9, trang 354). Phm Th Mi Lm: Tùng a dng xut Chúng ta hãy i sang phm 15, phm Tùng a Dng Xut, trang 365. Phm này cng thuc v th gii ca Bn môn và áng lý phi i sau sát phm Hin Bo Tháp. Trong phm này, chúng ta bt u thy c cái tính cách bt sinh bt dit ca Bt, cái tính cht vnh cu thng hng ca Bt. Bt ca t tính không còn nm trong khung không gian và thi gian na. Lúc by gi có rt nhiu v B Tát ln ã n t các tinh cu khác, ng dy chp tay làm l c Th Tôn và bch rng: Bây gi chúng con xin li ây sau khi Bt dit thì chúng con s tip tc hành trì kinh Pháp Hoa, giúp Bt làm công vic thoát chúng sanh trong cõi ta bà này. Bt mm ci nói: Xin cám n, quí v khi phi nhc lòng làm vic y, vì cõi ta bà này ã có ngi làm chuyn ó ri. Quí v quc nào xin c v ni y tip tc hành o. Bt va nói xong thì cõi ta bà rúng ng, mt t nt ra và t di t tri lên vô s, vô lng, vô biên các v i B Tát.

122

Hình nh này cng ging nh Hi thy tiên xóm Thng. Gi này, i ra Pháp Thân tng ta s không thy có gì c, nhng u tháng ba mi nm, ra li ni ó, chúng ta s rt ngc nhiên khi thy hàng trm, hàng ngàn, hàng vn hoa thy tiên (hoa daffodil) di t tri lên, vàng rc. Phm này nói rng các v B Tát xut hin t di t lên cng vàng rc nh vy. Th nên ln u tiên thy hoa thy tiên mc lên hàng trm ngàn óa nh vy, tôi mi t tên khu y là Pháp Thân tng, tc là kho tàng ca Pháp Thân. T tng này trong kinh Pháp Hoa gi là th hin, tc là bày t ra nh vy. Th hin n sanh, th hin thành o, th hin Nit Bàn, và ây là th hin Tùng a dng xut. Mt hôm i thin hành xóm Thng, tôi cng ã có mt kinh nghim tng t. Cái thy ó có th ã phát xut t kinh Pháp Hoa mà tôi ã c hc t hi còn nh. ang i thin hành, t nhiên tôi thy mình sp dm lên mt tm lá vàng. Mùa Thu lá vàng rt p. Thy t lá vàng p quá, mình không n dm lên. Nhng s ngn ng ó ch xy ra trong khong mt giây ng h thôi, ri tôi mm ci và ngh rng, t lá này ã th hin vàng, th hin ri. Trên bình din Tích môn thì t lá này ã có lúc sinh ra trên cành nh là mt t lá non, ã eo bám vào cành cây trong vòng my tháng, khi mùa Thu n thì i sang màu vàng, và mt hôm nào ó khi gió lnh thi qua thì nó ri xung. ng trên phng din Tích môn thì ta thy t lá ó có sinh ra, có ln lên, có i màu, và có rng xung. Nhng nu quán chiu, và an

123

trú trong nh Pháp Hoa, mình s thy t lá này nó cng ch gi v sinh ra, có mt, ri gi v cht i mà thôi. Nu nhìn sâu c vào lý duyên sinh vô ngã, ta s thy bn cht ca t lá này là vô sinh bt dit, rng t lá s li th hin n sanh trên cành cây, và i vi mình, chic lá ang chi trò chi ui bt, i trn i tìm. Mình vi cha m ca mình cng vy. Chúng ta u ang i chi trò chi trn tìm vi nhau. Mình tng m mình mt ri, không còn na, ng âu ó ch là chuyn gi ò, mt ngày nào ó, duyên, m mình s xut hin li di hình tng này hay hình tng khác, và nu có tu giác, mình có th nhn ra c m mình. Vì vy không phi ch có Bt mi th hin n sanh và nhp Nit Bàn, mà m mình cng th hin n sanh và nhp Nit Bàn, và chính mình cng th hin n sanh và nhp Nit Bàn. Vì vy ngi mình thng, mình phi nhìn cho k. Ngi mình thng có th là Bt, và khi Bt mt, mình có th khóc. Ngi mình thng cng có th là thy, là cha, là m, là con, hay là em ca mình, và khi ngi ó mt i, mình khóc. Mình khóc ti mình ngh rng ngi ó ã cht tht. Bn cht ca ngi mình thng cng là vô sinh bt dit. T lá vàng kia cng có th hin n sanh, th hin Nit Bàn. Do ó nu tip xúc c vi Bn môn thì mình s mm ci vi t lá vàng, cng nh mình có th mm ci trc nhng cái mà ta gi là bin c ca cuc i. Cái t tng th hin Pratiharia trong o Bt là nh vy, hin hin ra nh vy thôi, óng kch ra nh vy thôi, gi

124

v ra nh vy thôi. ó là ng v phng din tng, nhng ng v phng din th tánh thì tt c mi pháp u không sanh, không dit. Khi hàng triu v B Tát thân p nh vàng ròng, t di t tri lên, an trú trong h không, h dùng nhng âm thanh rt vi diu ca ngi Bt và s ca ngi ó kéo dài n nm mi t kip. ây là nói v không gian và thi gian trong Bn môn, mt giây phút cha ng c thiên thâu, mt giây phút cha ng c c ngàn i. Thi gian nm mi t kip trong Bn môn mà các v B Tát dùng xut hin và ca ngi Bt, là s din bày ca mt hin tng xy ra trong pháp gii Bn môn. Trong th gii Tích môn, th gii có mt có nhiu, thì s kin này ch kéo dài nhiu lm là na ngày. Lúc thy các v B Tát và i B Tát xut hin nhiu nh vy, i chúng mi hi Bt: Bch c Th Tôn, các v B Tát ó âu mà ti ông quá nh vy? Bt nói rng h là hc trò ca tôi. Mi ngi rt ly làm l, và trong s nhng ngi ngc nhiên ó có mt v B Tát ln, B Tát Di Lc. i chúng sanh lòng nghi hoc, h vn không hiu, nên hi tip: Bch c Th Tôn, ti sao Th Tôn va xut hin trên cõi i mi có bn mi my nm, mà Ngài ã giáo hóa c vô lng vô biên t nh vy? chúng con không th nào hiu c. Nh vy, con mt ca thánh chúng vn còn là con mt ca Tích môn. Ví d có mt ngi tr chng 30

125

tui, mt rt sáng, tóc rt en, thân th rt tráng kin. Ngi ó ch vào mt ông già 85 tui, u tóc bc ph, rng rng gn ht và nói, ngi này là con ca tôi ó, thì không ai có th tin! Cng vy, c Th Tôn thành o và mi có khong 40 nm giáo hóa, làm sao li giáo hóa c mt s lng khng l, vô lng vô biên t nh vy, tht không th nào tin c! ó là thc mc ca nhng ngi ang vng vào Tích môn. Câu hi ó s c tr li trong phm k tip, Phm Nh Lai th lng, phm 16. Trong phm ó chúng ta s bit c tui tht ca Bt. Trng bao nhiêu tui trng già, Núi bao nhiêu tui gi là núi non? Phm th 16 s cho chúng ta bit Bt sng c bao nhiêu tui, th lng ca Bt là bao nhiêu, vì vy mà ta gi phm này là Nh Lai Th Lng, phm nói v tui th ca Bt. Mt iu áng nh là trong phm th 15, Tùng a dng xut, là Bt cho chúng ta thy rng Bt tn ti trong thi gian vô tn, và trong Phm 11, Hin Bo tháp, Bt cng ch cho ta thy Bt tn ti trong không gian vô biên. Phm Th Mi Sáu: Nh lai th lng Chúng ta thy gia phm th 15 và phm th 16 có mt si dây liên lc. ây là mt hình thc trình bày mi ca kinh

126

in, trong ó phm th 15 t câu hi và phm th 16 cung cp câu tr li. Trong các kinh khác ta thng thy vn c gii quyt trn vn trong mi phm. ây, phm này t câu hi và phm k thì a ra câu tr li. Cái hình thái trình bày này có mt iu li là gi ý tò mò ca ngi c, mun bit câu tr li là nh th nào, vì câu tr li ó ã c gi li, nên s tò mò ca chúng ta tng lên. ây là ln u tiên tôi thy trong kinh có mt thu xp nh vy. iu này làm mình liên tng n nhng b tiu thuyt kim hip ca Trung hoa, cui mi chng ngi ta thng vit: Mun bit s tình s nh th nào, xin xem hi sau phân gii. ng v phng din hình thc và din t, thì kinh Pháp Hoa ngoài cái tính cách thâm sâu ca kinh in, còn có tính cách hp dn ca mt cun tiu thuyt. Vi Bo tháp ca Bt a Bo xut hin, chúng ta thy rng nhng hình nh c s dng nói lên s có mt ca bt dit trong lòng sinh dit, là nhng hình nh rt tuyt vi. Cha bao gi ngh thut din t t ti cái mc tuyt diu nh vy. Khi i sang phm Tùng a dng xut, ta cng thy nh vy, nhng hình nh ca các B Tát t di t tri lên hàng triu v, gi cho chúng ta nhng hình nh có tính cách thi ca, c tn dng trình bày nhng t tng rt sâu sc mà ngôn t thông thng không th nào din t c. Trc ây, chúng ta ã nói n Pháp Thân Tng xóm Thng. Vào tháng ba mi nm, Pháp Thân tng có hàng

127

ngàn, hàng chc ngàn bông hoa thy tiên t lòng t tri lên. Nu gi này lên ó thì mình tuyt i không thy mt bông hoa thy tiên nào c, nhng n tháng ba thì t nhiên hàng chc ngàn bông thy tiên s hin hin. Có mt s quí v t Bc M v ây li, và n tháng ba thì h rt i l lùng. Vì vy mà chúng ta ã gi khu t ó là kho tàng ca Pháp Thân, Pháp Thân Tng. C tng là không có, mà k thc là có ó, ch cn ch thi gian thun li, ch duyên là chúng ta thy c. Hi ó i chúng Làng cha c nghe ging kinh Pháp Hoa y , nhng cng ã c nghe ging v phm Tùng a dng xut ri, cho nên S cô Chân Không ã làm mt bài hát v Hi Thy tiên. Bài hát S cô làm, va nhc va li, rt là ng nghnh. Thng vào tháng ba, Làng Mai có t chc Hi Thy tiên. Chúng ta có hai câu i: Qua vn trúc Thôn Trên, xung Pháp Thân Tng, Hi thy tiên, ngàn Tiên hé cánh. Bng i Mai Xóm Di, qua Tham vn ng, ngày th cá, àn cá tung tng. ó là hai bui l trong nm ti Làng Mai, mt xóm Thng và mt xóm H. Trong bài hát, S cô Chân Không nói rng nhng bông thy tiên di t tri lên là nhng v B Tát xut hin thuyt Pháp hay là nghe kinh. Quý v nào mun d Hi thy tiên thì li Làng cho

128

ti tháng ba. Bây gi thì mi quí v nghe S cô Chân Không hát. Qua vn trúc Thôn Trên, xung Pháp Thân Tng, Hi thy tiên ngàn Tiên hé cánh. Bng i Mai Xóm Di, qua Tham Vn ng, Ngày th cá, àn cá tung tng. T mt t tri lên, t si á tri lên, t mùa ông lnh lo nhô lên, nhô lên hàng vn ri hàng triu lá xanh, hàng vn ri hàng triu n vàng, hàng vn ri hàng triu cánh vàng rung rung trong nng. B Tát lên nghe kinh hay là B Tát ang thuyt pháp? Ngi thuyt pháp và ngi nghe là mt, ngi thuyt pháp và ngi nghe ng sinh. Bi vì có các bn ó, nên có chúng tôi ây. Bn và tôi hin hu nhim mu. Tôi và bn, nhng c Bt hôm nay. Bit rng ngày mai tôi s ra i cho nên bn trân quí tôi, bi vì ngày mai ai ri cng s ra i, cho nên ta trân quí tng s sng. Bt bo các v B Tát và tt c i chúng rng: Này quí v, quí v phi tin và hiu li nói chc tht ca Nh Lai, khi nói nh vy tc là tôi ã nói s tht, và quí v nên tin. Chúng ta thy kinh không cho chúng ta nghe li gii thích ca Bt ngay, mà kinh ghi rng Bt lp li câu nói trên ba ln. Mt c Nh Lai không bao gi nói li h di, nói li không úng vi s tht. Cái nhân cách ca tôi m bo cho iu tôi nói, dù quí v thy iu tôi nói không phù hp vi

129

nhn thc ca quí v. Chi tit này cho chúng ta thy s lý lun, cái khái nim và cách nhn xét thông thng ca chúng ta có th sai lm, vì vy chúng ta ng bám víu vào chúng, và cn c quá nhiu trên cái nhn thc và khái nim ca chúng ta. Mình thy nó vô lý lm, nhng ó ch là cái thy cn ct ca mình mà thôi. Nu mình có mt nhn thc sâu sc hn, thì mình s thy khác, và vì vy ây ta không thy Bt ct ngha ngay mà Ngài ch dn rng các v hãy tin li nói ca Nh Lai. Sau khi ã nói ba ln nh vy ri thì Bt mi bt u ct ngha. Bt bo: Này quí v, ng tng rng tôi mi thành Bt cách ây có bn mi nm, thc ra tôi ã thành Bt cách ây vô lng vô biên trm nghìn muôn c na-do-tha kip. ây là mt li tuyên b ln, rt là quan trng. Bt nói tip: Ví nh nm trm nghìn muôn c na-do-tha a-tng-k (9) cõi tam thiên, i thiên, gi s có ngi nghin làm vi trn, qua phng ông, cách nm trm nghìn muôn c nado-tha a-tng-k cõi nc, bèn ri mt bi trn, i qua phía ông nh th cho n ht vi trn ó. Câu này có ngha là ví d có vô lng vô s cõi tam thiên i thiên th gii mà mình dùng máy Moulinex nghin tt c ra thành bi, thì mình có nhiu bi lm. Ch mt trái t nh bé này mà nu chúng ta em nghin nó ra thành bi thì ã bit bao nhiêu ht bi ri, ây ta nghin c tam thiên i thiên th gii, mà không phi ch nghin mt tam thiên i thiên th gii mà ta nghin vô s, vô lng, vô biên tam thiên i thiên th

130

gii, thì có bit bao nhiêu là ht bi! Sau ó mình i theo mt phng, ví d nh phng ông, mi phng i qua nm trm nghìn muôn c cõi nc, mình th xung mt ht bi. C làm nh vy cho n khi mình th ht tt các ht bi, thì thi gian cn ti làm cho xong vic này cng dài nh thi gian t khi tôi thành Bt n nay. Trang 386, on 3: Này các Thin nam t, nay ta s tuyên nói rành r cho các v nghe, các th gii ó hoc là có dính vi trn, hoc là chng dính vi trn u nghin c làm vi trn, c mt vi trn là mt kip, t khi tôi thành Bt cho n bây gi thì thi gian lâu hn s ó trm nghìn muôn c na-dotha a-tng k kip. T ó cho ti nay tôi thng cõi ta bà này thuyt pháp, giáo hóa, nhng ng thi trong trm nghìn muôn c na-do-tha a-tng k cõi nc khác tôi cng thuyt pháp dt dn li ích cho chúng sanh. Vn chng có hi lng cng, nhng ý chính là: T vô lng kip, tôi ã ging dy ti cõi ta bà này, và t vô lng kip, hóa thân ca tôi khp ni cng ang ging dy các cõi khác. Nh vy thì chúng ta thy rng s có mt ca Bt không phi ch ng v phng din thi gian mà nói, mà còn ng v phng din không gian mà nói na, và c hai chiu u nhiu vô lng vô biên, không th ngh bàn nh nhau. Trong phm Hin Bo Tháp chúng ta ã thy Bt Thích Ca có muôn triu hóa thân ang thuyt pháp, ang hành o các th gii khác, ngha là chúng ta ã thy s có mt ca

131

Bt trong không gian vô biên. Trong phm này, ta thy rng Bt Thích Ca không phi ch có mt trong thi gian 40 nm ti nc n , mà ã có mt trong vô lng vô biên atng k kip. Nh vy, ta phi nói v s có mt ca Bt trong thi gian vô cùng và không gian vô biên thì mi úng. Ch th lng ch nói c v thi gian, nhng không din t c ý nim v không gian. Trong khi ó thì ni dung ca phm này là cho bit Bt hin din trong thi gian vô tn và trong không gian vô cùng. Vì vy chúng ta ng ngh rng Bt ch xut hin 2500 nm trc ây và ã nhp dit mt ri, Ngài không còn ti th vi ta na! Trong các kinh i Tha khác, chúng ta ã nghe nói ti tính cách bt sinh bt dit, không ti không i. Khi mt ngi quán chiu và nm c t tánh bt sinh bt dit, không ti không i ó, thì ta gi ngi ó chng c qu Vô sanh. Nhng thng thng chúng ta ch c nghe nhng danh t ó nh là nhng khái nim. ây là ln u tiên chúng ta c thy ý nim ó qua nhng hình nh trong bc tranh Hi Liên Trì. Trên bình din bn cht thì Thích Ca Mâu Ni không sanh cng không dit, không ti cng không i. Kinh Kim Cng nh ngha rng, Nh Lai là không t âu ti ht và s không i v âu ht. Chúng ta thy nhng t tng này có sn trong nhng kinh khác, nhng gi ây ta thy nhng iu ó bng hình nh, và s d kinh Pháp Hoa hay là hay

132

ch ó, dùng hình nh thi ca nói lên nhng ý tng có tính cách tru tng mà chúng ta ã thy trong nhng kinh khác. Trong kinh Kim Cng mình cng ã thy nhng câu rt hay, ví d nh: Nu mun nhn din ta qua hình nh, mun nhn din ta qua âm thanh thì ngi ó i trên con ng tà và không bao gi nhn din c ta, không th thy c khuôn mt ích thc ca ta. ó cng là cùng mt ý mà thôi, nhng ây chúng ta thy d hiu, d nm hn rt nhiu, ti vì nhng hình nh c dng ra, và khi thy vô s hóa thân ca Bt Thích Ca, chúng ta thy c Bt Thích Ca không phi ch xut hin và thành o lúc 35 tui. Cui trang 386, chúng ta c c mt câu nói ca Bt v ý nim th hin: Này các thin nam t, nu có chúng sanh nào n vi ta, ta dùng Pht Nhãn quan sát các cn li hay mê m ca h, ri dùng trí phng tin mà nói Pháp vi diu giáo hóa chúng sanh. Này các thin nam t, Nh Lai thy chúng sanh a chung pháp Tiu Tha, nên ta ã dùng phng tin sinh ra, tu hc, thành o, thuyt pháp, nhp dit, giáo hóa và ch bày cho h i vào Pht o, ch tht ra, ta ã thành Pht t lâu. Bt Nhiên ng cùng vô lng vô s các v Bt khác cng ã tng xut hin và nhp Nit Bàn, và tt c u s dng cùng mt phng tin hành o mà thôi. Vi các Bt khác, ngi ta cng thy có thi gian xut hin, thi gian tu

133

hc, thi gian thuyt pháp và thi gian nhp Nit Bàn. Tt c nhng hóa hin y u là phng tin. Chúng ta có danh t th hin. Th hin có ngha là bày ra cho ngi ta thy nh vy, a ra nhng hình nh cho ngi khác thy nh vy, cho nên Bt n sanh không phi là thc s n sanh mà là th hin n sanh; Bt nhp dit (i vào Nit Bàn) thì thc s cng không là nhp dit gì c, mà ch là th hin nhp dit. Tt c các v Bt ra i, thuyt pháp và sanh u ã làm ging ht nh tôi ang làm vy. Chúng ta còn có danh t Bát tng thành o, ngha là Tám tng trng thành o. Mi c Th tôn t khi giáng sanh cho n khi nhp dit, hoàn thành vic giáo hóa sanh, u th hin tám tng trng. Tám tng trng ca Bt Thích Ca là: Có nhp thai; có sanh ra; có thy cnh kh; có xut gia; có tu hc; có thành o; có thuyt pháp; và có nhp dit, V Bt nào cng th hin tám tng trng c, tuy nhiên ta nên tp thy nhng vic ó ch là th hin mà thôi. Chúng ta cha tìm c ting Anh dch ch th hin. Thành ra n sanh hay nhp dit ch là th hin n sanh hay th hin nhp dit, k thc thì không bao gi sanh, cng chng bao gi dit là bn cht ca Bt. Tuy vy, cái bn cht bt sanh bt dit không phi ch có Bt mi có, nu chúng ta quán chiu vn pháp, t ht si cho n git sng, ngn lá, ám mây, quán chiu t tánh vô thng, vô ngã và duyên sinh ca tt c nhng hin tng ó, và ta i sâu vào

134

c cái bn cht ca các hin tng ó, thì ta cng tìm c tính cht bt sanh bt dit ca chúng, ging ht bn cht ca Nh Lai vy. Vy thì chic lá mùa thu mà chúng ta ã gp, ã ngm cng ã th hin n sanh và th hin Nit Bàn, nó không sanh mà nó cng không dit. Mùa Xuân ta thy nh nó có sanh ra, và mùa Thu ta thy nh nó có ri xung. ng v phng din hin tng, mình thy chic lá có sanh có dit, nhng ng v phng din bn th thì chic lá ch gi v sinh ra và gi v ri xung. Ta ri l khi thy chic lá rng là vì ta vô minh, ta mê m, không thy c cái tính cht bt sanh bt dit ca chic lá mà thôi. Chúng ta hãy c on th t trang 387: Này các v thin nam t, nhng kinh in ca các c Nh Lai nói ra u nhm ti mc ích thoát chúng sanh, có khi thì nói ti thân mình, có khi thì nói ti thân ngi, hoc ch nói thân mình hoc thân ngi thôi, hoc nói vic ca mình hoc vic ca ngi, tt c nhng li nói ó, nhng phân bit ó u tht ra là úng ch không phi là nói di. Vì sao vy, vì các c Nh Lai thy c cái tng trng ca tam gii mt cách ích thc và trong cái thy ó không có sanh, không có t, không có ti không có lui, không sanh ra i, và không có dit i, không có tht, không phi gi, không phi mt cng không phi khác, không phi là ba cõi mà thy có ba cõi. ây là Bt nói v thc tng ca tam gii, cng ging nh thc tng ca Nh Lai. Nhng ý nim sanh dit, ti

135

i, có không v.v... u là nhng ý nim trong u ca chúng ta mà không phi ích thc nhng thuc tính ca vn hu. n on cui trang 388 chúng ta thy: Này các thin nam t, ngày xa ta tu hành theo o B Tát, cm thành th mnh, nay vn còn cha ht, li còn hn s trên, nhng nay chng phi thc dit , mà bèn xng nói s dit . Có ngha là ngày xa khi tu tp hnh B Tát thì ta ã tip xúc c vi th mnh ca ta, và ta thy cái th mnh ó dài vô lng vô biên. Bây gi ta nói ti vic ta s dit trong my nm na, k thc là ta ch nói vy thôi. Ta không dit mà phi nói là ta s dit , vì tâm ca chúng sanh là tâm d ngi, vì vy nu ta nói ta s trên i này lâu dài thì chúng sanh s không chu tu hành gì c, vì h s li vào s có mt ca Nh Lai. Cho nên nhng câu nói nh: Này các v kht s, quí v nên bit rng cái s kin mt c Bt ra i là mt c hi rt ln, khó gp, thì ó ch là mt cách nói thôi, tht ra thì Bt lúc nào cng có mt i c, và tùy vào cách nhìn, cách nghe, cách tip xúc ca chúng ta, mà chúng ta có th tip xúc vi Bt hay không mà thôi. Nói xong Bt lin a ra mt ví d mà ngi chép kinh ã ghi li on 5, trang 390: Có mt ông thy thuc rt tài ba, rt sáng sut, có th luyn c vô lng vô s các phng thuc có th tr c vô lng vô s các bnh tt. Ông ta có rt nhiu con, 100, 200, 300 hay có th c ngàn ngi con. Mt hôm vì công vic, ông phi i sang mt nc khác. Trong khi ông vng nhà, nhng ngi con

136

ca ông vì n ung không chánh nim nên phm vào cht c, au n, phát iên, nm ln ln trên t. Lúc ngi cha tr v, thy cnh tng ó bèn ch to ra mt s thuc cha tr cho các con. Có mt s các a con nh b bnh nh, tâm thn cha n ni hn lon nên vn nhn ra c cha, tin vào cha mà ung nhng phng thuc ca cha, nên ln ln ly li c sc khe và s an lc ca mình, ng thi tìm li c cái trng thái bình thng ca thân tâm mình. Mt s nhng ngi con khác, tuy bit cha v, vui mng vì thy cha i lâu ã v, nhng vì li nên không chu ung thuc. H nói rng có cha ó, lúc nào mình ung thuc li không c! Thôi tun sau mình ung cng âu có mun. Trong cái tình trng li ó, ngi cha không bit phi làm sao. Con ca mình ngh là mình s vi chúng i i thì ti sao chúng li phi gp gáp ung thuc và ra rut nh vy, cho nên ông rt bun. Ngày nào ông cng d dành, các con i, các con gng ung thuc i, cho n chúng ghét luôn c cha. Vì vy mà ông ã th hin ra i và nh ngi bn tin v cho các con hay là cha ca h ã cht. Lúc nhn c tin cha mình cht, nhng ngi con ã t chi ung thuc, bt u khóc than và mi chu ung thuc. Vì vy cho nên dù th mng ca Th Tôn là vô lng vô biên, Th Tôn là không sanh không dit, nhng Th Tôn phi th hin Nit Bàn cho chúng sanh bit lo ung nhng phng thuc thn, bit lo tinh cn tu tp. ó là mt ví d rt hay ca phm Nh Lai th lng.

137

Ba phm mà chúng ta va hc, tc là phm Hin bo tháp, phm Tùng a dng xut, và phm Nh Lai th lng u thuc v phm vi ca Bn môn. Bt a chúng ta vào th gii ca bt sanh bt dit, mt th gii vt ra khi thi gian và không gian, th gii không ti không i, không sanh không dit. Và s tu hc ca mình nu không giúp cho mình tip xúc c, s mó c th gii ca Bn môn, thì ó là mt s bt hnh cho mình, ti vì nhng ngi ngoài i, h lo lng, cc nhc v chuyn làm n, trông nuôi con cái, không có thì gi dng li nhìn trng, nhìn sao, thì ã là ti nghip cho h ri. Còn chúng ta tu hành mà trong i sng hàng ngày, chúng ta cng không có c hi tip xúc c vi th gii ca Bn môn, mà ch bit au kh, thao thc trong vòng có sanh có dit, có ti có lui, thì ó là mt iu rt ung phí cho nhng ngi tu. Công chuyn ngoài i là làm công vic có liên quan n trn ai tc ly. Vào chùa chúng ta cng làm vn, nu cm, ra ni, tip khách v.v... ó cng là mt loi công vic, nhng trong cuc i tu hành thì trong khi làm nhng vic ó, ta phi dùng chánh nim mà tip xúc c vi Bn môn. Dm lên nhng ngn lá vàng khô trong khi i thin hành, là mt c hi thy c cái tính cht không ti không lui ca lá vàng, và thy c cái bn cht ó ca lá vàng ri, thì ta cng có th tip xúc vi con ngi ca ta thy t tánh ca ta cng ging nh t tánh ca chic lá vàng ó, ngha là bn thân ta cng không n không i, cng vô sanh bt dit,

138

ta cùng chic lá vàng kia, tt c u tham d vào cái th lng ca Bt. Ch khi tip xúc c vi thc th ca vn pháp, ng chm c n Bn môn, thì chúng ta mi c hng cái tu giác ó mà thôi. Không làm c chuyn ó thì ung phí cuc i tu tp ca chúng ta quá. Phng pháp tu hc chánh nim là chúng ta có th tip xúc c vi Bn môn. Khi có chánh nim chúng ta tip xúc c vi th gii hin tng mt cách sâu sc hn là khi không có chánh nim. Lúc ó, Bn môn có th bt u l din, ã n gn chúng ta hn, và chúng ta bt u thy c cái mu nhim ca th gii sinh dit. Khi chánh nim ca ta vng hn thì ta s ti gn th gii Bn môn hn, và có th tip xúc vi nó sâu sc hn. Khi th trong chánh nim thì ta tip xúc c vi hi th. Hi th y ã khác vi hi th không chánh nim rt nhiu. Hi th y bt u biu hin t thân ca nó cho chúng ta tip xúc sâu sc hn. Chúng ta thy rõ hn cái hi th ca chúng ta, ti vì nh có chánh nim mà mi vt hin rõ ra thêm, cng nh chic lá vàng kia nh có chánh nim mà ta có th thy rõ t thân ca nó. Mc biu hin ca chic lá tùy thuc vào mc chánh nim ca chúng ta. Chánh nim ca chúng ta càng vng, thì chic lá hay là hi th y, càng t biu hin rõ hn cho chúng ta thy. Bn môn cng vy, Bn môn hin ra mt cách mù m hay rõ rt là tùy theo trình chánh nim ca chúng ta. Có lúc chánh nim ch n vi chúng ta trong mt giây phút thôi ri i mt, có khi chánh

139

nim li vi ta n hai, ba phút ng h. Ví d khi ta ng nhìn mt ám mây trong chánh nim và duy trì c chánh nim trong vòng ba phút thì ta có th tip xúc c vi ám mây ó trong vòng ba phút. Trong thi gian ba phút ó chúng ta có nh, có tam mui (Samdhi). Ngi tu hành vng chãi là ngi gi ngn èn tam mui trong ngi ca mình cháy sáng u u, không cho ngn èn tam mui ca mình tt i. Khi vào nhà bp, v liêu xá, vào cu tiêu, ra quét sân, trong tt c nhng thi gian ó, ngn la tam mui trong ngi ca mình phi gi cho sáng t. Có nhiu loi tam mui, mt loi gi là Pháp Hoa tam mui, tc là cái ý thc, cái chánh nim rng mình có Pht tánh, mình có th s thành Bt, và trong Bn môn mình có th ã thành Bt. Khi i ti i lui, làm vic này, làm vic khác mà cái thy ca kinh Pháp Hoa vn sng trong con ngi ca mình, thì lúc ó mình có Pháp Hoa tam mui. Pháp Hoa tam mui không phi ch thc hin c trong t th ngi thin, mà trong mi sinh hot ca i sng hàng ngày mình cng có th làm cho ngn la ca Pháp Hoa tam mui cháy sáng. Mt loi tam mui khác là Vô thng tam mui. Khi làm công vic hàng ngày mà mình thy c tính cách vô thng ca vn vt, trong ó có c hi th và hình hài ca mình, thì lúc ó mình ang có tam mui Vô thng soi sáng. Tam mui Vô ngã là trong khi i ng nm ngi, làm vic, ngh ngi, mình u thy c cái s thc v vô ngã, lúc ó là lúc tu giác Vô ngã tam mui ang hng dn

140

mình trong i sng hàng ngày. Vì vy ng ngh rng tam mui ch là mt trng thái ca tâm khi mình ang ngi thin. Có mt loi tam mui gi là Lng nghiêm tam mui, trong ó th i ca mình rt hùng dng. Mt loi khác gi là Ban châu tam mui, trong y mi ng tác i ng nm ngi u c t trong s có mt ca Bt. Ta có danh t nim Pht Tam mui, ngha là trong cuc sng hàng ngày, lúc nào chúng ta cng thy Bt trc mt mình, mt phép thin tp vô cùng hu hiu duy trì chánh nim. Tam mui giúp ta tip xúc c vi Bn môn, và khi thy nhng ngi bn tu ca mình ung dung t ti, bit cách i ng nm ngi nuôi dng tam mui trong lòng ca h, thì ta cng c nhc nh, và ta có th t li ngn la tam mui ã tt ngm vì nhng gin hn, bun lo, bc bi ca ta. Mt ngi bn tu vng chãi là mt thin tri thc ln cho mình, và trong s nm mi ngi, th nào cng có nhng ngi làm gng c cho mình. Ngc li mình cng phi làm gng cho nhng ngi khác, bng np sng tnh thc và chánh nim ca mình. Khi tôi c li chng Nh Lai Th Lng thì hình nh chic lá mùa Thu hin n rt rõ, và tôi thy chic lá mùa Thu kia cng th hin n sanh, và cng th hin Nit Bàn. i thin hành mà tip xúc c vi chic lá sâu sc nh vy thì mình thy c th lng ca chic lá, và thy c th lng ca lá thì th nào cng thy c th lng ca Bt,

141

và thy rng mình cng ang tham d vào cái th lng y. Nh vy là mình ã thc tp theo kinh Pháp Hoa, ch không phi c ngi tng kinh Pháp Hoa thì mi gi là hành kinh Pháp Hoa. Phm Th Mi By: Phân bit công c Hôm nay chúng ta hc phm th 17 tc là Phm Phân bit công c. Công c là ting ghép ca công-phu và chnh. ây là mt loi nng lng mà khi hành trì thì ta thâu thp c. Nng lng này gi gìn cho ta, làm cho ta có trí tu, có hnh phúc, có cái nhìn sáng, có cái nghe rõ, và có s có mt rt sâu sc. Công c ting Phn là Puya, ting Pháp là Mérites. Phm này cho chúng ta thy c nhng li ích, và nhng công c ca s th trì Pháp Hoa. Th là tip nhn, trì là thc tp, hành trì. Trong phm này chúng ta c hc rng nu ngi nào có c hi c nghe Pháp Hoa, và trong khi nghe Pháp Hoa mà trong lòng phát khi mt nim vui, mt nim hoan h, mt nim tin yêu thì du cho iu này ch xy ra trong mt nim thôi, thì công c cng là vô lng. ó là mt ht ging rt tt, và chính nh ht ging tt ó mà ta thành tu c cái công trình v i sau này. Trong phm trc chúng ta ã hc v th mng ca Nh Lai. Th mng tc là cái chiu dài ca cuc sng. Chúng ta

142

ã thy rng Nh Lai có mt trong thi gian vô cùng và trong không gian vô biên. Ngha là nhìn vào c Thích Ca Mâu Ni, ban u chúng ta ch thy c mt hóa thân thôi, ch thy c Bt trong th gii sinh dit, trong khung cnh Tích môn. Nhng nu tip tc nhìn cho sâu sc, ta có th phát khi c Bt ca thi gian vô cùng và không gian vô tn, và chúng ta tip xúc c vi Bt ca Bn môn. Nu ngi nào nghe c, hiu c, tin c iu ó, thì coi nh ngi ó ã ngi di ci b , sp sa thành Bt, không xa my na. Thy c iu ó, ng c iu ó, hiu c iu ó, tin c iu ó, tc là gn vi qu v Bt lm ri, ã sp bt n a xúc ri. Khi ó c Th Tôn bo B Tát Di Lc rng: A-dt-a, trong khi tôi nói vi quí v v cái th mnh ca Nh Lai, thì có hng hà sa chúng sanh t ti cái pháp nhn gi là vô sanh (Vô sinh pháp nhn). Bt nói trong th gii ca Tích môn, ng thi cng nói trong th gii ca Bn môn. Trong hai th gii ó, s ngi nghe Bt là vô lng, vô biên, và Bt luôn luôn ám ch iu ó trong bt c giây phút nào. Vì vy mà s ngi ang nghe và ang chng c Vô sinh pháp nhn là vô lng vô s na-do-tha hng-hà-sa. Hng hà sa tc là s cát sông Hng; Na-do-tha Hng hà là vô s sông Hng. Mi sông hng có bao nhiêu là cát, vy mà ây kinh nói có na-do-tha sông Hng, và không phi ch có mt na-do-tha, có n sáu trm tám muôn c na-do-tha sông Hng! S cát trong tt c các sông Hng ó, là tng trng

143

cho s chúng sanh ã t ti Vô sanh pháp nhn khi h nghe nói v th mng, v cái tính cách bt sinh bt dit ca Bt. Vô sinh có ngha là không sanh ra, Tôi cha bao gi tng sanh mà cng cha bao gi tng dit. Bt là nh vy và mình cng nh vy. Ngi có tâm nim hp hòi thì không cha ng ni s tht ó, không tin c iu ó. Cng nh mt trái bong bóng ch có th cha ng c mt ít không khí thôi, nu bm vào nhiu quá thì nó s n. Nhng con ngi có ít c tin, có cái thy nông cn, bèo bt, thì không có kh nng tip nhn nhng chân lý ln. Cái kh nng tip nhn chân lý ln gi là Nhn, Pháp nhn. Hnh phúc cng vy, hnh phúc ln cng cn phi có mt pháp nhn v i mi có th cha ng c. Chúng ta là nhng ngi có tâm lng cha ln gì my, cha mnh, vì vy chúng ta chu ng hnh phúc ln cha c, chúng ta ch chu ng c nhng hnh phúc nho nh thôi. Nu nhn mt hnh phúc ln hn sc chu ng ca chúng ta, thì chúng ta s bùng n. Nhiu ngi nghe tin trúng s c c, h té xu, ng tim luôn, là vì h không sc chu ng c cái tin vui quá ln lao i vi h nh vy. au kh cng vy, có nhng trng hp ngi ta không dám cho bà m bit tin con bà t nn, vì bà s không chu ni cái au kh ó. Tt c là vì không có cái nhn. Vô sinh cng là mt tin mng rt ln. Chúng ta c in trí rng mình có sanh có dit, có còn có mt, có ti có lui.

144

Chúng ta ã yên chí nh vy t lâu ri, bây gi có ngi m kho tàng s tht ra, và cho chúng ta bit mt s tht vô giá là chúng ta cha bao gi sanh, mà cng chng bao gi dit, thì chúng ta có th chu ng c cái s tht ó hay không? Nhng ngi nghe Bt nói ti cái thc ti vô sanh vô dit mà chu ng c, mm ci c, tin tng c, là nhng ngi ã t c mt qu v gi là Vô sanh pháp nhn. Có kinh nói rng Ma-da phu nhân sau khi sanh thái t ri thì hnh phúc ln lao quá, khin Bà không chu ng ni, nên Bà phi sinh lên cõi tri. Li cng có hàng nghìn, hàng vn, hàng triu các v B Tát nhiu bng bao nhiêu muôn c na-do-tha Hng hà sa, khi c nghe s thc v vô sinh, v th mng ca Th tôn thì t c cái à-la-ni gi là Vn trì à-la-ni. Vn có ngha là nghe; trì có ngha là gi gìn, ng cho mt i, nh c; à-la-ni là tng trì, tc là duy trì c. Vy thì Vn trì à-la-ni là cái kh nng duy trì c, gi gìn c, bo v c, thc tp c, chia x c nhng iu mình ã nghe và ã hiu. Li có vô s các v i B Tát khác ã t c cái gi là Nho thuyt vô ngi bin tài. Bin tài tc là cái kh nng din t có th chinh phc ngi khác, ting Anh là Eloquence; vô ngi tc là không có cái chng ngi nào c. Nh vy phm Phân bit Công c này cha ng mt s tht, mà khi s tht ó c trình bày ra, thì có rt nhiu B Tát ã t c cái hoa trái ca s tu hc, ã t c Vô

145

sinh pháp nhn, Vn trì à la ni, và Nho thuyt vô ngi bin tài (trang 397). Trang 407, on chót: Này B Tát Di Lc, nu ngi thin nam t hay thin n nhân nào khi nghe tôi nói v th mnh dài lâu ca Nh Lai mà sinh ra lòng tin và hiu, thì ngi ó là ngi ang ngi trên núi Thu này, ang ngi bên cnh tôi trong gi phút hin ti này. ó là công c ca s th trì Pháp Hoa. Nu c nghe Pháp Hoa t mt ngi bn, qua mt v thy, t mt con chim hót hay ting sui reo, hoc c mt cun kinh mà hiu và tin c, thy c, nhn thc c cái tính cách vô sinh, vô dit ca vn hu, ca Nh Lai, thì ngi ó là ngi ang ngi bên cnh Bt trên núi Thu. Vì vy ta ng nói rng và ng ngh rng ngi c bên cnh Bt trên núi Thu là chuyn m tng xa vi, phi lùi li 2500 nm mi có th làm c. Chúng ta có th t c hnh phúc ó ngay trong giây phút hin ti. Phm Th Mi Tám: Tùy h công c Bây gi chúng ta i sang Phm th 18, Phm Tùy H Công c, trang 422. Tùy h có ngha là vui theo, You are happy, I am happy for you. Có th khi nghe Pháp Hoa mình cha nm c, cha thy c, nhng có mt ngi bn nghe Pháp Hoa, ã nm c, thy c, ngi ó có rt nhiu hnh phúc. Thy ngi ó có hnh phúc, mình cng thy có hnh phúc theo.

146

Cái ó gi là tùy h Ch cn có mt giây phút thôi, mt nim ca tùy h thôi thì công c và hnh phúc cng ã rt v i ri. Phm Th Mi Chín: Pháp s công c Bây gi chúng ta sang Phm th 19, trang 431, phm Pháp S Công c. Pháp s là ngi có nhim v em chia s cái chân lý Pháp Hoa. Mt ngi ã tin, ã hiu, ã thy, ã có nng lng và hnh phúc, ngi ó có phn s lên ng em chia s cái hnh phúc ó, cái thy ó cho mi ngi. Ngi y c gi là Pháp s. Công c ây còn có ngha là s thành tu, nhng cái mà chúng ta có th thành tu c. Nhng công c u tiên là sáu cn (ayatana) ca mình tc là mt, tai, mi, li, thân, và ý ca mình bin i. Khi tip nhn c s tht ca kinh Pháp Hoa thì có mt s chuyn hóa ln trong phm vi ca sáu cn. Mt mình t nhiên thy c nhng cái mà trc kia mình không thy c, mt này không phi là thiên nhãn, vì thiên nhãn ch thy xa, còn mt này ã là Pháp nhãn, nên thy rt sâu. Thiên nhãn cng ging nh mt vin vng kính, có th nhìn thy mt trng, các ngôi sao xa, nhng không nhìn thu c vào trong t tánh ca s vt. Pháp nhãn thì nhìn và thy c bn cht, và t tánh ca vn vt. Khi có pháp nhãn thì nhìn vào mt chic lá mùa Thu, còn ti hay ã úa, mình vn thy c bn cht vi

147

diu ca chic lá ó. Nht lá vàng ri, thy màu lá còn ti là cái tính vô sinh bt dit trong bài Thu Vàng ca nhc s Cung Tin. i vi ngi có Pháp nhãn thì lá úa hay là lá ti, u cha ng c tt c nhng công c, nhng hin tng mu nhim ca v tr. Con mt ca ngi ã th trì kinh Pháp Hoa nhìn vào âu thì thy c th lng ca Bt ti ó, và thy c tính cách bt sinh bt dit ca vn vt ti ó. Vì vy cho nên công c u tiên là công c chuyn hóa con mt. Ri n công c chuyn hóa l tai, nhng âm thanh mình nghe, bây gi mình nghe rt sâu sc. Nghe ting chim hót, ting thông reo, nghe luôn c c ting hoa n na! Hoa n thì chc là âm thanh nh lm, nhng mình vn nghe c. Và trong khi nghe nhng âm thanh ó, mình thy s vi diu ca chúng, mình thy rng ting chim hót kia ang din bày chân lý vô sinh ca Pháp Hoa. Nghe ting thông reo thì mình cng thy c và hiu c cái o lý vô sinh ca Pháp Hoa. Tip n, mi, li, và thân ca mình cng vy. Nhng cn này, khi tip xúc vi nhng i tng ca chúng thì cng tip nhn c cái chân lý ca Pháp Hoa. Cui cùng, ý cn, ting Phn là Manuidry, nó cng thay i và cng tip nhn c s thc v vô sanh. Trang 450, khi ý cn ã chuyn hóa ri, ã thanh tnh ri thì nghe mt bài k, hay ch là nghe mt câu k hay, mt câu kinh thôi, thì cng thy c cái ngha lý vô lng vô biên ca kinh ri. Mt bài k cha ng tt c các bài k

148

khác, tt c nhng ngha lý thâm diu khác, cng ging nh s tht v vô thng, cha ng s tht v vô ngã. Nu hc v vô thng cho sâu sc thì mình hiu c vô ngã, hiu c T diu , hiu c Bát chánh o, hiu c ba Pháp n. Cho nên khi ý cn ca mình ã chuyn hóa ri thì ch cn nghe mt bài k hay mt câu kinh thôi, ta cng có th hiu c tt c toàn b kinh vn, ch không cn phi hc ht tt c Tam tng Kinh in mi có th hiu c Pht Pháp. Khi ý cn ã chuyn hóa ri thì bt c suy ngh gì, tính toán gì, nói nng gì cng u là Pht Pháp c. Nói chuyn kim hip cng là nói Pht Pháp, nói chuyn ánh bài, i chi, cng u là Pht Pháp. Nu ý cn ca quý v ã chuyn hóa, thì khi c sách chng, quý v cng s thy c chân lý ca Pht Pháp. Du cha t c trí tu vô lu, dù cha dt ht mi phin não, nhng nu t c ý cn thanh tnh, thì ta cng có th thy c rng tt c nhng suy ngh, nhng tính lng, nhng nói nng ca ta u phù hp vi Pht Pháp, không có iu gì mình din t mà không là chân tht, và cái giá tr ca nhng iu mình nói, tng ng vi giá tr ca Pháp do các v Bt trong nhng kinh in ln nht din bày. Phm Th Hai Mi: B tát Thng Bt Khinh Bây gi chúng ta hãy i sang phm th 20, Phm B Tát Thng Bt Khinh (Sadparibhut Bodhisattva), trang 453.

149

Phái Thiên Thai phân các phm ca kinh Pháp Hoa ra làm hai môn, Tích môn và Bn môn, và cho rng 14 phm u thuc v Tích môn, và 14 phm sau thuc v Bn môn. Khi c kinh ta thy tuy cái ý v Tích môn và Bn môn rt hay, nhng phân chia nh vy không c n lm. Lý do là ang c nhng phm có tính cách Bn môn, chúng ta i sang nhng phm thy nh không có gì là Bn môn, mà li có tính cách là Tích môn. Vì vy tuy ý hay, nhng chia ra hai phn nh vy thì không c úng lm. Do ó mun dùng hai ý nim Tích môn Bn môn thì ta phi xp t li th t các phm trong kinh, a mt s phm ra trc và mt s phm ra sau. Theo tôi, vic mà chúng ta có th làm c là vn gi nguyên vn kinh Pháp Hoa nh ã truyn li, nhng nên xp t li v trí các phm, cho hp vi ý nim Bn môn và Tích môn hn. Khi làm vy, chúng ta phi ghi rõ s xp t li này, nu có ngi mun bit cách sp t th t các phm theo truyn thng thì có th tr v xem bn ca thy Cu-Ma-La-Thp. Ngoài ra, tôi ngh rng chia thành hai môn nh th cng còn có khuyt im. Lý do th nht là vì không phi 14 phm u hoàn toàn din bày v Tích môn, và 14 phm sau hoàn toàn nói v Bn môn. Lý do th hai là mình nên thit lp thêm mt môn th ba, thì s phân chia mi hoàn m. Tôi

150

thy có mt s phm nên c a vào môn th ba gi là Hnh môn. Hnh tc là hành ng. Sau khi ã thy Tích môn nh vy, và Bn môn nh vy ri, thì chúng ta phi cn c thy cái phng pháp thc hin. Cái diu dng ca Bn môn khi c din t trong Tích môn, là s hin hu ca mt s các v B Tát, và các v này ã làm nh th nào din dch cái Bn môn ra Tích môn, và a ngi ta t Tích môn v Bn môn. Nhng phm thuc v lnh vc này, ta có th xp vào mt môn th ba và gi là Hnh môn. ó là nhng phm nói v các v B Tát ln nh là B Tát Thng Bt Khinh, B Tát Dc Vng, B Tát Diu Âm, B Tát Quán Th Âm và B Tát Ph Hin. Trong o Bt chúng ta thng phân bit mt thc ti ra ba khía cnh, ó là th, tng và dng. Th tc là bn cht ca s vt, là Bn môn. Ví d nh bình trà, cái th ca nó là t sét, nc và la. Còn cái tng ca bình trà là tròn, có np trên, có cái quai và cái vòi. ó là cái tng ca bình trà. Th tc là cái bn cht, còn tng tc là cái hình thái. Sau ó là dng. Dng là cái công dng, bình trà dùng làm gì? bình trà óng c vai trò nào? Tt c mi pháp u có ba phn th, tng, và dng ó c. Ta có th nói rng Tích môn là tng, Bn môn là th, và môn mà ta thit lp trong khóa tu này óng góp cho Tông Thiên Thai là Hnh môn, và Hnh môn thuc v dng. Tc là, Tích môn nó nh th, Bn môn nó nh th, làm th nào din dch Bn môn thành Tích môn, và a nhng ngi trong th gii Tích môn v tip xúc c vi Bn môn, ó là công trình hành o và

151

sanh ca các v i B Tát. Chúng ta nên gom ht các phm ó vào mt môn th ba gi là Hnh môn. Gi là dng môn cng c, nhng Hnh môn nghe hay hn, hnh có ngha là action. i vào Hnh môn, trc ht ta gp mt v B Tát rt ng nghnh, tên là Thng Bt Khinh, trang 453. V B Tát này vn là tin thân ca Bt Thích Ca Mâu Ni. Trong thi gian th hin làm B Tát, Ngài ã tri qua nhng kinh nghim rt ng nghnh, Ngài hành o nhng ôi khi b ngi la ry, xua ui, àm tiu. Thng Bt Khinh là v B Tát ch chuyên làm mt vic thôi, ó là ti vi ai, Ngài cng cung kính nói: Ông hoc bà là ngi có giá tr lm, ông hoc bà là nhng v Bt s thành, tôi thy c cái giá tr ó trong ông bà, nên xin ng có mc cm. ó là cái hnh ca B Tát Thng Bt Khinh. Chúng ta phi hc cái hnh này nu chúng ta mun i theo con ng ca các v B Tát. Có nhng ngi có mc cm là h không gii, h không thành t nh nhng ngi khác. H có cái mc cm t ti. Nhng ngi nh vy không có hnh phúc, nhìn ngi khác thì thy ngi ta cao ln, sang c, còn nhìn li mình thì thy mình nh bé, thp hèn. ó là nhng ngi cn c s giúp . Theo B Tát Thng Bt Khinh thì mình phi ti vi h và nói rng: Anh ng có mc cm t ti, tôi thy ni anh nhng ht ging rt tt có th phát hin và làm anh tr thành mt v i nhân. Nu anh nhìn li và tip xúc c

152

vi nhng ht ging tt trong anh, thì anh s vt thng mc cm t ti. B ký trng phu ngã dic nh, Bt ng t khinh nh thi khut, là hai câu trong Lut Sa di, có ngha là k kia ã là bc trng phu, ti sao ta li không c nh vy? ta không nên t khinh mình, t coi mình là nh c i tht lùi. ó là mt câu nói t ánh thc mình dy. Trong xã hi hin i, tâm lý tr liu cho chúng ta bit rng có mt s ngi au kh, bnh hon v tinh thn, là ti vì cái t ti mc cm, cái mc cm t cho mình không áng giá bao nhiêu. Các nhà tr liu có bn phn làm cho ngi ta thy rõ hn v con ngi ca h, và g b cái mc cm rng mình là ngi không có giá tr, là b i. ó là vic làm ca mt v B Tát. Thành ra khi thy mt ngi bn tu hay bn ngoài i b au kh vì cái mc cm không gii, không bng ai, sut i lè tè thp kém, và cái cm tng ó ã làm cho bn mình mt ht hnh phúc, thì mình phi c gng giúp ngi bn ó g b cái mc cm kia i. B Tát Thng Bt Khinh là ngi ch lo làm mt vic ó. Trong i sng hàng ngày, ôi khi vì bc tc, chúng ta có th tht ra nhng câu nói nó có tính cách thng khinh, nht là i vi con cái ca mình. Làm cha làm m ta hay phm vào li ó. Mt li rt nng, ti vì nhng t bào não b ca con cái còn non nt, còn trong sáng mà mình gieo vào nhng t tng y tc là mình làm

153

hi con mình, mình git i cái kh nng có hnh phúc ca con mình. Vì vy làm cha, làm m, làm thy, ta phi rt cn thn. Nu hc trò có mc cm, ta phi tìm cách tháo g giùm h, h có th sng thanh thn và an lc hn. Tôi vn thng thc tp hnh ó, và tin ây tôi chia x vi quí v mt kinh nghim: Mt hôm có hai anh em nh n chi, tôi a hai cháu vào xem cái máy mi mua. a em loay hoay s dng làm cho máy b cháy. Có l vì tôi ang bm mt cái nút mà cháu li cùng mt lt bm thêm mt cái nút khác. a anh hi gin, bo: "S Ông cho xem máy thôi, ti sao em li làm vy! r ti cái gì là h cái ó!" Có l a anh ã b nh hng ca cha m hay ca bn bè, ã tng nghe nhng câu trách c ó trong cuc sng hàng ngày, nên ã ch lp li mà không bit cái tm quan trng ca câu nói ó. giúp a em, tôi bèn dn c hai anh em sang xem mt cái máy khác, và ch cho a em s dng cái máy mi. a anh vi vàng cn: S Ông ng cho nó ng ti, nó s làm cháy na bây gi! Thy rng ây là lúc có th giúp c hai anh em, tôi bo: Không sao, S Ông tin nó lm, nó gii ch không d âu. Này, con làm i, bm nút này trc, th ra ri bm nút này sau, con làm cho cn thn. a em thành công và c hai anh em u vui mng. Tôi cng tùy h theo. Làm nh vy tc là ta ã thc tp hnh Thng Bt Khinh, xóa tan cái mc cm là mình không làm c, ch có anh

154

mình mi làm c thôi. Ta ch tn có ba bn phút mà g c cái mc cm ca a em. Tht ra lúc ó mình cng hi ngán, s nó s làm h cái máy th hai. Nhng nu e ngi nó làm h cái máy, mình s làm h con ngi ca nó. Cái tâm ca em bé quan trng hn cái máy rt nhiu. Ch cn có nim tin vào hnh Thng Bt Khinh và ba bn phút là mình có th giúp em bé g c cái mc cm ca em bé. B Tát Thng Bt Khinh ch cho mi ngi thy trong h có kh nng ca s thành t hoàn toàn, có ht ging ca Bt, có kh nng tr thành mt bc toàn giác. Thông ip ca kinh Pháp Hoa là ai cng có th thành Bt c c, và Thng Bt Khinh là i s ca Bt và ca kinh Pháp Hoa. Làm i s, ôi lúc mình cng b bt làm con tin nh trong th gii hin ti. B Tát Thng Bt Khinh cng vy. Ngài em cái thông ip ó n cho mi ngi, nhng không phi khi nghe, ai cng vui mng, ti vì h ã có mc cm, vì vy khi nghe thông ip này, h tng Ngài khinh khi h, nho báng h, vì vy mà có khi h ã dùng gy ánh ui Ngài, có khi h ã dùng li thô tc mng chi Ngài. Vì vy s mng ca mt Pháp s không d. Kitô giáo gi nhng v ó là S . Thng Bt Khinh không tng kinh, không hành o theo thói thng, không cúng ly, không i hành hng, không ngi thin, Ngài ch làm mt công vic là khi nào thy ai thì Ngài n, cúi xung làm l và trang nghiêm nói rng, tôi không dám khinh quí v, quí

155

v sau này s thành Bt. Trang 456: Tri qua nhiu nm tháng, thng b mng nhic nh vy mà B Tát Thng Bt Khinh chng sinh lòng gin hn. Có ngi ly gy, ly cây, ly ngói, ly á ánh, ném nhng B Tát chy tránh, ng xa ri vn to ting xng lên cái s tht ó, tôi không dám khinh ông âu, ông s thành Bt. Khi B Tát sp lâm chung, Ngài nghe trong không trung có ting ging Pháp Hoa ca Bt Oai-Âm-Vng. Bt OaiÂm-Vng ã tch t lâu nhng l quá, sao bây gi B Tát li c nghe rành r ht tt c các bài k kinh Pháp Hoa mà Bt ã ging. iu này rt là úng, ti vì khi tâm mình ã chín mui ri, thì ting gió thi, ting chim hót u din bày chân lý Pháp Hoa. Chính chúng ta, ôi khi nm trên bãi c, i thin hành trong vn, cng nghe c kinh Pháp Hoa, lúc ó ta bit rng ta ang có Pháp Hoa tam mui. Khi nghe c kinh Pháp Hoa nh vy thì nhãn cn, nh cn, t cn, thit cn, thân cn, và ý cn t nhiên c chuyn hóa, và tr nên thanh tnh. B Tát Thng Bt Khinh sng thêm hai trm muôn c na-do-tha tui na. Nh vy thì kinh Pháp Hoa là mt th thuc trng sanh, ung vào thì sng c rt lâu ging truyn chân lý Pháp Hoa. úng nh vy, ti vì kinh Pháp Hoa nói ra mt s tht duy nht là t tính ca mình là không sanh và không dit, vy thì làm sao mình có th cht c? Mình luôn luôn còn ó chia x cái chân lý Pháp Hoa cho tt c mi chúng sanh. Lúc by gi nhng ngi ã dùng gy, dùng ao ánh ui Thng Bt

156

Khinh, thy c cái kt qu ca s hành trì Pháp Hoa nên bt u tin phc. B Tát Thng Bt Khinh tng trng cho hnh nhn nhc. Chúng ta liên tng n thy Phú-Lâu-Na: Thy cng ã b ling cà chua, trng thi trong lúc i ging, nhng thy ã nói rng, b ling cà chua trng thi, cng còn may mn chán. B Tát Thng Bt Khinh có th là hu thân hay là tin thân ca thy Phú-Lâu-Na, và thay vì ging nhng kinh khác thì B Tát ch ging v chân lý Pháp Hoa. Chính chúng ta cng vy, nu bit thc tp hnh nhn nhc thì ta cng là tin thân hay hu thân ca các Ngài. Các Ngài bt sanh, bt dit nên lúc nào ta tip xúc c vi hnh nguyn ca các Ngài, thì các Ngài sng dy lin trong ta ngay lúc ó. Vì lý do ó ta nói rng phm th hai mi này thuc v Hnh môn, trong ó B Tát Thng Bt Khinh ã em n cho chúng sanh mt thông ip, thông ip ca s trng th. Nhìn mt vt gì, mt ngi nào vi mt thái rt kính trng thì gi là trng th (high esteem). Ngc li là khinh th. Trng là nng, tha ông tha bà, ông bà có nhiu kí-lô lm, thì ó gi là trng th. Ngc li khi nói ông chng có kí-lô nào ht, tc là coi nh ngi ó, là khinh th ngi ó. Con ng ca B Tát Thng Bt Khinh là con ng kiên nhn và trng th. Con ngi này không có nhng trang im b ngoài, con ngi này ch mang trong lòng mt

157

c tin và mt cái thy. ó là cái thy Pháp Hoa, cái thy rng mi ngi u là nhng v Bt, ó cng là ct ty ca kinh Pháp Hoa. em theo trong trái tim mt nim tin, mt cái thy và lên ng làm công vic duy nht là truyn t nim tin và cái thy ó. Chúng ta ngh rng các nhà tr liu tâm lý, các nhà hong o, các nhà giáo dc, các bc cha m u phi hc cái tinh túy này ca kinh Pháp Hoa. Thc tp con ng ca s trng th, ca s kiên nhn không khó khn gì my, nhng qua nhng hành ng nh vy, ta có th i, làm cho ngi kia mt i mc cm t ti ca h. Ch nht ti này ta s hc v phm th 21, phm Nh Lai thn lc, mt phm thuc v Bn môn. Tip ó, sang phm 22 là phm Chúc Ly, chúng ta li tr v Tích môn. n phm 23 nói v B Tát Dc Vng, ta li i sang Hnh môn. Nhn din c tính cht ca mt phm và sp phm y úng vào môn ca nó thì chúng ta ã bt u hiu c kinh Pháp Hoa. Ti vì Dc Vng cng là mt mu ngi hành ng. Bt là ngi giác ng, và s giác ng c biu hin bng hành ng. Hành ng ó c biu hin bng nhiu khía cnh. B Tát Quan Âm là mt khía cnh, B Tát Ph Hin là mt khía cnh khác. Phm Th Hai Mi Mt: Thn lc ca nh lai

158

Hôm nay chúng ta i sang phm 21 tc là Phm Thn Lc ca Nh Lai. Phm này thuc v Bn môn. Thn lc ca Nh Lai là cái kh nng thc hin ca Bt. C nhiên thn lc ca Nh Lai da trên cn bn th lng ca Nh Lai. Trong mt phm trc ta ã thy Nh Lai không th nào c t trong khung không gian và thi gian, Nh Lai vt ra khi không gian và thi gian. Nh Lai không phi là mt, mà Nh Lai cng không phi là ch ây và lúc này. Nh Lai khp chn, khp thi và có hng hà sa s phân thân. Vì vy nu cn c trên nn tng ca cái th lng ó, thì thn lc ca Nh Lai cng rt rng ln, cng bt kh t ngh. iu cn nh khi c phm th 21 này là chúng ta hãy thc tp cùng chia x th lng và thn lc ca Nh Lai. Hôm trc chúng ta có nói n mt chic lá mùa Thu. Nhìn vào t lá mùa Thu mt cách sâu sc, ta thy nó không sanh cng không dit, tt c mi hin tng u có mt trong t lá, và t lá cng có mt trong tt c. Thy c th lng ca t lá, là ta có th thy c thn lc ca t lá, tc là kh nng ca mt chic lá. Chúng ta cng vy, nu nhìn sâu vào trong con ngi ca chúng ta, chúng ta s khám phá ra c t tánh bt sanh bt dit ca chúng ta. Chúng ta cng không th nào t chúng ta vào trong khung kh thi gian và không gian c. Chúng ta cng không phi là mt, chúng ta không phi ch c gii hn trong khuôn kh ây và

159

bây gi. Vì vy mà chúng ta có th chia x vi Bt cái th lng ca Bt, chia x vi Bt cái thn lc ca Bt. trong Bn môn, vt khung thi gian và không gian, chúng ta s tip xúc c vi cái th lng vô lng ca Bt, vi cái thn lc vô lng ca Bt. Khi tip xúc c vi th lng và thn lc ca Bt, thì ta tip xúc c vi cái th lng và thn lc ca chính chúng ta. Chúng ta thng có mc cm rng mình nh bé nh mt ht cát. i vi thi gian vô lng và không gian vô biên thì chúng ta ch là mt ht cát, không có ngha gì c. Nhng ó là ng v phng din Tích môn mà nói. ng v phng din Bn môn thì chúng ta cng nh Bt, chúng ta cng siêu thoát thi gian và không gian nh Bt. Trong on th hai, trang 463, chúng ta thy Bt thc hin mt phép thn thông ln, Ngài lè li ra, và li ca Ngài bao trùm c tam thiên i thiên th gii, ri t các l chân lông trong ngi ca Ngài phóng ra vô lng vô s tia sáng màu sc, và nhng tia sáng ó cho ta thy c tt c các cõi nc trong mi phng. Trong các cõi nc ó, chúng ta thy các v Bt ang ngi trên các tòa s t, di nhng gc cây b , rt trang nghiêm và p . Mi c Bt cng lè li ra và t các l chân lông cng phóng ra nhng tia sáng tng t. Hình tng này là hình tng mà ta ã thy trong kinh Hoa Nghiêm, nó là hình tng ca trùng trùng duyên khi.

160

Không có gì din t úng c tm mc cái kh nng, cái thn lc ca Nh Lai, bng hình nh trùng trùng duyên khi. Chúng ta nên bit rng trong o Bt, ánh sáng hay nhng tia hào quang là tu giác, là s giác ng. Mi khi chúng ta có ánh sáng ó mà em nó soi chiu chung quanh ta và trong ta, thì chúng ta thy c nhiu cái mà nhng ngi tht nim không th thy c. Có ánh sáng ca chánh nim, ca giác ng mà soi vào mt chic lá, mt cng c hay mt ám mây thì chúng ta thy tt c nhng cái mu nhim nm trong ó, và cái th gii ca Hoa Nghiêm c bày m ra cho chúng ta mt cách rt mu nhim. Th gii ca Hoa Nghiêm là th gii ca ánh sáng. Nên nh trong kinh in i Tha cng nh Nguyên Thy, ánh sáng tng trng cho s giác ng. Nu ai ó c ánh sáng chánh nim phóng nhm thì ngi ó s sáng ra và s c giác ng. Có ánh sáng ó thì chiu ti âu thì ta thy rõ ràng ti ó. Bt là ánh sáng. Chúng ta có câu hát Chánh nim là Bt, soi sáng xa gn. Chúng ta cng có ngun ánh sáng ó trong t tâm, h dùng ánh sáng ó mà soi thì s thy. Cng nh dùng mt cây èn pin vy, nhng ây là mt th èn pin rt mnh. ó là hình nh ca ánh sáng phát ra t tt c các l chân lông ca Bt. Chúng ta cng có chánh nim và chúng ta cng có th phát ra ánh sáng ó c, ngha là nh có chánh nim mà mình có th làm c phép l. Ví d, có mt s cô ang sng trong chánh nim, ang an trú trong tam mui, s cô ang i

161

ra i vào, ng lên ngi xung, xt cà rt, ra ni niêu trong tam mui y. Trong thi gian này, s cô ta chiu hào quang chánh nim. Nhng ngi khác nhìn thy, tip xúc c vi chánh nim ó thì c nh hng, và h cng phát ra chánh nim trong tâm h và t nhiên h cng s i ng nm ngi trong chánh nim nh s cô. Ánh sáng chánh nim ca s cô phóng ra, chm vào mình và nh ó mình cng có chánh nim theo. ây cng vy, mt v Bt là gì? mt v Bt là ánh sáng chánh nim, và ánh sáng ó chiu ti âu thì nó làm hin rõ ra s tht mu nhim ti ó, và nhng s vt c ánh sáng chiu ti cng phn chiu ánh sáng li vào nhng s vt khác. Ngày xa thy Pháp Tng i ng ã ging kinh Hoa Nghiêm cho hoàng hu V Tc Thiên. Thy cho làm mt cái tháp có tám mt, mi mt là mt tm kính rt ln, ri thy mi hoàng hu cm mt cây èn nn thp sáng và i vào tháp cùng thy. Vào trong tháp, hoàng hu thy hình ca cây èn phn chiu trong tm kính trc mt. Quay li thì cng thy cây èn ó phn chiu t tm kính sau lng. Ri không nhng ch có hình cây èn trong mi tm kính, mà có vô s hình cây èn khác, ti vì hình ca cây èn trong tm kính này c phn chiu sang tm kính kia, và tm kính kia nó chiu li tm kính này, c vy mà phn chiu vô lng vô biên. Vì vy mà trong mt tm kính không phi ch thy mt cây èn nn, mà thy vô lng vô s cây èn nn. ây là hình nh mà ta thy trong phm th 21 này.

162

Nh vy khi mt ngi có chánh nim thì t nhng l chân lông ca ngi ó phát ra ánh sáng. Nhng lung ánh sáng ó chm phi nhng ngi chung quanh dù không có chánh nim nhng ngi này cng phát khi chánh nim, và n lt nhng ngi ó li phát ra ánh sáng. C nh vy, và mi ngi trong chúng ta c hng cái li lc ca ánh sáng chánh nim. Trong chúng mà có mt ngi có chánh nim là có li cho tt c i chúng. Ngi ó là ngi phát ra ánh sáng, và nu ánh sáng ó chm vào ngi th hai thì ngi này cng sáng lên, và c tip tc n ngi th ba, th t v.v... Ánh sáng này cng s phn chiu li cho ngi th nht, cho nên ngi này cng s c li lc thêm. ó là hình nh trùng trùng duyên khi trong kinh Hoa Nghiêm mà kinh Pháp Hoa ã s dng tr li. ây chúng ta còn mt hình nh rt p na là hình nh Qung Trng Thit Tng, tc là cái li ln và dài, mt trong 32 tng tt ca c Bt. ây là mt hình nh ca vn hóa n , không phi ch có trong o Bt, mà còn có trong nhng truyn thng có trc o Bt. Nhng ngi nói s tht, thng có li rt ln. Li ca Bt ch nói s tht, ch nói nht ngha thôi, cho nên Bt có li ln n có th che c c tam thiên i thiên th gii. Nhng iu nói ây là nhng iu rt vi diu. Ngi ch ru rú trong cuc i sng say, cht mng, thì không th nào thy c nhng mu nhim ó. Nhng cái mà Bt thy,

163

mà nhng v giác ng thy, chúng mu nhim quá, nói ra, ngi khác không tin c, cho nên Bt ã phi lp li câu: Tôi ang nói cho quí v nghe s tht, và ch có s tht thôi. Cái ý ó c din t bng mt hình nh rt tuyt vi, ó là cái li ca Bt. Cái li này ln vô cùng, bao trùm c tam thiên i thiên th gii. Nhng ngi có tng l tai c bit là nhng ngi có th nghe c các âm thanh mà nhng ngi khác không nghe c. Cng tng t nh vy, ngi có cái li c bit thì có th nói lên c nhng s tht mà ngi khác không th nói lên. Tôi mun dành cho i chúng có cái pháp lc c t tip tc c phm 21 khám phá thêm v Thn lc ca Nh Lai. Bây gi chúng ta i sang phm th 22. Phm Th Hai Mi Hai: Chúc ly Phm th 22 gi là phm Chúc Ly, trang 470. Chúc ly có ngha là dn dò, di chúc và phó thác li cái trách v cho mt ngi nào ó. Trong phm này Bt a bàn tay âu-lamiên (10) ca Ngi mà xoa nh u ca tt c các v B Tát có mt trong pháp hi, và nói rng: Các v B Tát, tôi xin giao phó cho quí v cái trách v truyn t chân lý ca Pháp hoa cho nhân gian và cho tt c các cõi. ó là ý ngha ca hai ch chúc ly. Trong phm này chúng ta cng thy rng Bt cám n Bt, cám n tt c nhng hóa thân ca mình ã v t vô lng vô biên cõi, cùng nhau m tháp

164

a Bo. Thích Ca Mâu Ni cám n Thích Ca Mâu Ni, ti vì cõi ta bà ch là mt hóa thân ca Ngài mà thôi, và nhng v Bt các cõi khác cng là nhng hóa thân ca Bt. Khi các hóa thân gp nhau thì rt vui, các v có th cùng nhau ung trà, n bánh và àm o. Chúng ta ng ngh rng ch có Bt mi có hóa thân. Nhìn cho sâu sc mt chút, ta cng thy hóa thân ca chúng ta cùng khp trên th gian. ây là mt ví d. Trong thp niên 60, tôi có vit cun Phép L Ca S Tnh Thc. ây là mt cun sách rt mng, có tính cách thc dng, d hiu, giúp ngi ta tu tp theo phng pháp chánh nim. Vit sách ó, tôi ã s dng Kinh Nim X, và i tng chính ca cun sách là các tác viên Trng Thanh Niên Phng S Xã Hi. Sách giúp h thc tp trong lúc làm vic cu i, cu ngi h vn gi c chánh nim, gi c n ci, c hi th, c s ti mát và có th nuôi dng c lòng t bi mà tip tc công vic. Nu làm vic kham kh quá, mình cng có th mt chánh nim và nu gin hn, ganh ghét và bun ti thì mình s không i n âu c. Vì vy mà cun sách ó ã c vit di hình thái ca mt bc th. Không ng cun sách này ã có mt hiu dng rt ln. Nó c dch ra nhiu ting ngoi quc, và hin gi sách c dch ra khong 25 th ting khác nhau, trong ó có c ting Nga, và ting Iran. Riêng Ba tây (Brazil) cun sách này ã c in n ln th tám, và tt c tin li ca cun ó c

165

dành ra nuôi tr em ói Brazil. Cái ni dung ca sách thì nuôi ngi c, còn tin thu c t vic bán sách thì nuôi tr em ói. Ngi dch sách là mt cô tài t màn nh rt ni ting tên là Odette Lara, tng ng vi Brigitte Bardot bên Pháp. Sau khóa tu 10 ngày vi tôi ti thin vin San Francisco, lúc v li Brazil, cô vit cho tôi mt bc th, có ni dung: Thy, con ngh i con không còn gì vui na ht, nhng sáng nay thc dy, con thy có mt nim vui mi. iu này làm con rt ngc nhiên. Con mà còn có nim vui mi? Nim vui ó là vic con mun dch cun Phép L Ca S Tnh Thc ca Thy ra ting B ào nha (Portuguese) cho gii tr nc chúng con c. Thành qu là cho n nay cun ó ã nuôi c rt nhiu ngi c cng nh ã nuôi nhiu con nít ói. Mt v bác s ngi Quaker New York nói rng: Tha thy, tôi là bác s gii phu, t ngày c cun Phép l ca s tnh thc, tôi luôn luôn gii phu trong chánh nim, trong hi th ý thc. Tôi ngh thm, nu vy thì ông Bác s này s không b quên dao kéo trong bng ca bnh nhân nh trong trng hp vài ông bác s khác na! Mình không th lng c cái hiu nng ca công vic mình làm. Có khi nghe mt cun bng mà mt ngi ch gia ình, t t cách là mt ngi rt khó chu, nóng ny nh mt hung thn, ã bit hi ci và có th em li hnh phúc cho c gia ình, và con cái nh ó mà c tip xúc vi giáo

166

pháp ca Bt. Nhng chuyn ó nm ngoài tm kim soát ca ta. Thành ra mi ngi trong chúng ta u có th có hóa thân khp ni. Nhng thành qu ca các hóa thân mình làm, chính mình cng không lng c. Nu mình có thn thông nh Bt Thích Ca Mâu Ni, mà triu tp tt c hóa thân ca mình v ung trà, thì mình s thy c rt nhiu nim vui mà ôi khi ây mình không thc hin c. Chúng ta nên nh rng Làng Mai, cái a bàn tu hc ca ta không phi là ch Làng Mai, tt c nhng iu chúng ta làm ây, u có nh hng sâu sc n quê hng và n nhng tng thân trên nhiu nc khác. Nhng lm l ca chúng ta cng làm h au kh, nhng thành công ca chúng ta, h cng c tha hng. Thành th tt c chúng ta u có hóa thân khp ni trên th gii. ó là cái ý ngha ca hóa thân. Bt c mt c ng, mt t tng hay mt li nói nào ca chúng ta, u có nh hng ti nhng vì sao rt xa trong hoàn v. Vì vy vi phm th 22, chúng ta vn còn trong th gii ca Bn môn, chúng ta vn còn c gp pháp thân Tì-Lô Giá-Na ca Bt, chúng ta vn còn c gp vô s vô lng các hóa thân ca Bt. Bt a cánh tay lên xoa u mt v B Tát, thì tt c các v B Tát khác trong chúng hi u thy mình c Bt xoa u. Bt nói: Pháp này là pháp vô thng, ta nay phó chúc cho quí v th trì, c tng, ri tuyên nói rng rãi cho tt c chúng sanh c nghe. Bt a hàng triu cánh tay ra xoa u hàng triu các v B Tát mà không có cánh nào chm phi cánh nào c. Nu

167

có nm s chú chung vi nhau thì các s chú làm sao ng có s ng chm gây kh au cho nhau. Nm s chú thì ch có 10 cánh tay thôi, trong khi y Bt có hng hà sa s cánh tay mà không bao gi có s ng chm áng tic c. Khi cám n các hóa thân ca mình, Bt nói: Cám n quí v ã ti ây hp lc cùng tôi m tháp a Bo cho i chúng trông thy Bt a Bo. Tht ra thì chúng ta âu cn m tháp a Bo mi thy c Bt a Bo, nhng ti i chúng mun vy nên tôi mi phi triu tp tt c quí v v. Nay tháp a Bo ã c m, i chúng ã c thy Bt a Bo, xin ch v hãy tr v trú x ca mình tip tc công vic ca quí v. Chúng ta thy các hình nh dùng trong kinh Pháp Hoa rt tuyt diu. Ngi s dng nhng hình nh này nói lên nhng ý tng thâm diu trong o Bt, phi là mt thi s rt ln. Nu không dùng hình nh, thì vi ngôn ng và ý nim tru tng, mình làm sao din t c nhng iu này! Khi hc kinh Duy Ma, chúng ta cng thy có rt nhiu hình nh, nhng t tng tru tng cng còn rt nhiu. ây mi t tng u c din t bng hình nh. Cho nên ng v phng din ngh thut din bày, kinh Diu Pháp Liên Hoa là mt kinh thành công rt ln. Phm Th Hai Mi Ba: Dc Vng B Tát bn s

168

Vi Phm Thng Bt Khinh, phm 20, chúng ta ã i vào bình din th ba là bình din ca diu dng, ca hnh nguyn mà chúng ta gi là Hnh môn, môn th ba sau Tích môn và Bn môn. Sang Phm th 23, trang 473, chúng ta li tr v Hnh môn, tc là bình din ca s thc hin, ca hành ng. K trc trong Phm nói v B Tát Thng Bt Khinh, ta bit rng Thng Bt Khinh là mt v i s em theo ch mt thông ip, ó là: Ông, bà, anh, ch, cháu u là nhng ngi có th thành Bt c. V i s ó không cn y nhim th. y nhim th ca Ngài là mt nim tin tht vng chãi, tin vào s tht rng tt c chúng sanh u có Pht tánh. Không cn y nhim th, không vin vào uy lc ca mt v Bt nào ht mà rut cc Thng Bt Khinh ã thành công, và v sau Ngài ã thành Bt Thích Ca. Bây gi, trong Phm th 23 này, mình thy mt nhân vt khác, thc hin Pháp Hoa trên mt bình din khác, bình din ca tín nguyn (devotion), con ng ca c tin, ca ân ngha, ó là B Tát Dc Vng (Bhaajyarja Bodhisattva). Con ngi không có nim tin thì không sng c, con ngi không có tình cm, không có ân ngha cng không phi là mt con ngi. Không phi tu theo Pht Pháp là ch i tìm kin thc, tu Pht phi là ngi bit thng yêu, phi có tình ngha, và Dc Vng tng trng cho lãnh vc ó. Thng Bt Khinh có mt phn s, Dc Vng có mt phn s khác.

169

Lúc by gi B Tát Tú Vng Hoa bch vi Bt rng: Ly c Th Tôn, B Tát Dc Vng do chi trong cõi ta bà này nh th nào? Ch do chi rt hay, Du ta bà th gii. Nói theo ngi M thì: Ông có business gì mà v cõi ta bà này? Nhng ây không cp n business, mà ch nói n chuyn do chi. Chúng ta phi hc cho c iu này t kinh Pháp Hoa. Chúng ta ang do chi trong cõi ta bà này, thy c nh th chúng ta thnh thi hn lên mt chút. Do chi nên không có gì cn phi tính toán, cn phi hp tp. Ta không làm business trong cõi ta bà này, mà ch nên thnh thi do chi thôi. Khi i sang kinh Ph môn chúng ta cng thy ch do chi: Quán Th Âm B Tát vân hà, du th ta bà th gii. Vy thì các v B Tát ch toàn là nhng ngi bit thnh thi và rong chi không thôi! Tuy th mình ch có th làm ngi do chi khi mình ã có s gii thoát, có s thnh thi, nu không, mình làm sao do chi c? Ngi có gii thoát thì làm vic gì cng nh chi, không b trói buc, không b thúc dc. Làm gii àn, làm chùa hay làm gì i na, thì h cng thy nh "làm chi" vy thôi, làm mà không mong cu bt c mt mc thành t nào, làm mt cách vô tác. Nhng ngi nh vy, khi xây chùa, tuy cng o c, cng tính tin công th, cng chn màu ngói, nhng h làm vi tinh thn gii thoát. Không có s gii thoát ó thì ngay c ch Bt và ch v B Tát cng không th du th ta bà th gii, mà s b kt th gii ta bà.

170

Dc Vng là mt v B Tát ã c tu hc vi mt v Bt là Nht-Nguyt Tnh-Minh-c, và tình thy trò ã rt sâu m. Trong thi gian tu hc vi Bt Nht-Nguyt TnhMinh-c, B Tát Dc Vng có tên là Nht thit Chúng Sanh H Kin, có ngha là ngi mà ai nhìn vào cng thy vui. Không phi vì ngi này làm trò hay nói chuyn khôi hài, nhng vì cái ti mát ca ngi y. Th nhìn li ta và chung quanh ta xem có ai áng c danh xng Nht thit Chúng Sanh H Kin hay không? hn là có, và có n mt mc nào ó. Mình nên tu tp thêm cho ngi khác có nim vui khi nhìn thy mình. Mình không cn nói ci gì c mà ngi khác ã vui khi gp mình. Lúc ó mình là nim vui ca không phi mt ngi mà là ca c i chúng. Theo ting Vit, ta có th gi Pháp danh ca Ngài là B Tát Ai Thy Cng Vui. Trang 475: Ngoài nhng vic tu tp kh hnh, B Tát còn tu tp kinh hành, thin hành rt tinh chuyên. Tu kh hnh ây ch có ngha là sng n gin, không òi n ngon mc p, mà tp hnh tri túc. Sau mt thi gian tu tp, Ngài thành tu c mt tam mui gi là Hin nht thit sc thân, có ngha là mun thành sc thân nào, mình s có th hin ra c sc thân ó. Mình mun làn con nít thì mình bin thành con nít, chi nhng trò chi con tr, mun làm ngi ln thì thành ngi ln, mun làm Hòa Thng, mình cng có th tr thành o mo, nghiêm trang, ung trà c vi các v Hòa Thng. Ta cng thy nhng ngi có nhiu kh nng, nói

171

ting Vit c c ba ging Bc, Trung, Nam. Gp ngi Trung h nói ting Hu, gp ngi Nam h nói ging Saigon, gp cô gái bc, h dùng úng ging Hà ni. ó cng là mt hình thái ca Hin nht thit sc thân. Cái tính cht này tng ng vi tính cht ca B Tát Quán Th Âm. B Tát Quán Th Âm cng có th hin ra bt c mt sc thân nào mà B Tát mun. B Tát Ai Thy Cng Vui cng có cái kh nng nh vy. Luôn luôn ng hin thích hp vi hoàn cnh, ng hin to nim vui cho ngi i din, vì vy mà ai thy cng vui c. Hin nht thit sc thân là v B Tát ã có rt nhiu hóa thân. Ngh cng bun ci, ng v phng din kinh nghim cá nhân ca tôi mà nói, thì nhiu khi mình ã làm nh vy mà mình không hay. Khi vit vn, mình vit mi th, vit truyn ngn cng c, truyn dài cng c, làm th cng c, phóng s cng c. Mình vit loi, thì ó cng là ng hin sc thân trong lãnh vc ca mt nhà vn. Vit chuyn tr con thì phi dùng ngôn t con nít, cng cùng câu chuyn ó mà mun nói cho ngi ln nghe, thì ngôn t phi thay i, tc là mình phi quán c mà thc hin. Lúc ã thành tu c Hin nht thit sc thân, B Tát thy bit n thy ca mình nhiu quá, vì nu không c thy dy d thì làm sao mình chng t c tam mui này. Lúc ó B Tát cng chng c rng thân này chng qua là mt hóa thân ca ta thôi, ta có vô s sc thân. Thân này ti ri

172

nó i, s tan rã ca thân này không ng chm gì n cái chân thân ca ta c. Vì vy cho nên chng t rng mình ã t ti cái th gii ca Bn môn, thy rng mình có vô s sc thân, B Tát mi làm mt hành ng rt mãnh lit, là t thiêu thân này cúng dng ch Bt. Lúc ó B Tát ti lên mình không bit bao nhiêu là hng thm, ung vào rt nhiu cht thm nh chiên àn, trâm thy, giao hng v.v... ri dùng la t thân mình cúng dng Bt. C nhiên là không ai a ngi khác cúng dng mình bng cách t thiêu, không ai a cái pháp cúng dng này c, và chc chn là Bt cng không thích cách cúng dng này. Tuy nhiên ây là mt pháp cúng dng rt là c bit, nó chng minh rng con ã t ti s không s hãi, không vng mc, ti vì thân này không phi là sc thân duy nht ca con. ây cúng dng không phi là cúng dng cái xác cht này cho Bt, mà là chng minh c cái thành qu ca s tu tp, cúng dng cho Bt iu mình ã chng t c. Cng nh khi tôi in c mt cun sách, tôi a sách lên cúng dng Bt trc ri mi cho phát hành. Tht ra thì Bt âu có cn c cun sách ó, nhng mình cúng dng là cúng dng cái lòng tín thành ca mình, cái công trình in kinh ca mình mà thôi. Trong kinh nói rng khi B Tát t t sc thân ó thì ánh sáng ca ngn la t thiêu chiu sáng khp tám mi c hng hà sa th gii. Ánh sáng này chính là s giác ng, và cúng dng này là cúng dng Pháp, em s giác ng ca

173

mình chiu ri chung quanh cho mi ngi cùng thy mh mình. Lúc ó các c Bt hng hà sa s th gii, lin m li khen ngi rng: Hay quá, hay quá, ó mi là Pháp cúng dng chân thc, ngha là cái thy ca B Tát rt sâu sc, cái thy vt thoát c hình hài và sc thân. Nu em cúng dng nhng th nh quc thành, thê t, ngc ngà, châu báu, cng không th nào so c vi s cúng dng này. Cái thân th ó ca B Tát cháy trong mt nghìn hai trm nm, tc là ánh sáng ó soi sáng c cho ngi ta hn mt nghìn nm, ngi ta thy c rng mình không cn phi b kt trong cái nhc thân này. Sau khi la tt thì B Tát Nht Thit Chúng Sanh H Kin tái sanh ngay trong nc ó, và làm thái t. Khi thái t khôn ln, thì Bt Nht-Nguyt Tnh-Minh-c cng vn cha nhp dit, thái t bèn mi cha m cùng i mình c n gp Bt Nht-Nguyt Tnh-Minh-c ln th hai. ây là nhân duyên thy trò, nên B Tát ã tái sinh vào nc ó c gp thy c. Trang 478 ghi rng: Khi n gp Bt, thái t hu thân ca B Tát Ai Thy Cng Vui, lin chp tay li c mt bài k cúng dng Bt: Dung nhan Ngi rt p, Ánh sáng soi mi phng, Con ã tng cúng dng,

174

Nay li v thân cn. Ngha là con va t thân con cúng dng, bây gi con li tr v c gn gi thy ca con tr li. Ngày xa khi còn làm chú tiu, tôi cha c hc kinh Pháp Hoa. Sau ó, c hc thì tôi mi bit rng bn câu này nm trong mt bài K Cúng Hng mà tôi ã c nghe t hi tóc còn chm. Nguyên vn ch Hán ca bài k là: Dung nhan thm k diu, Quang minh chiu thp phng, Ngã tích tng cúng dng, Kim phc hoàn thân cn. Ngha là dung nhan ca Bt rt là k diu, và ánh sáng ca Bt chiu khp mi phng. Ngày xa con ã tng cúng dng Bt và con ã cúng dng bng ánh sáng, gi ây con tr v c gn thy li mt ln na. ây là con ng ca s tín nguyn, ca ân tình ca mình i vi ân s. Nguyên vn ch Hán ca bài k cúng hng ó là: Nguyn th diu hng vân, Bin mãn thp phng gii, Cúng dng Nht Thit Pht, Tôn Pháp ch B Tát, Vô biên Thanh vn chúng, Cp nht th thiên tiên,

175

D khi quang minh ài, Quá vô biên gii, Vô biên thp trung, Th dng tác Pht s, Ph huân ch chúng sanh, Giai phát B tâm, Dung nhan thm k diu, Quang minh chiu thp phng, Ngã tích tng cúng dng, Kim phc hoàn thân cn. Thánh chúa thiên trung vng, Ca Lng Tn Già thanh, Ai mn ch chúng sanh, C ngã kim kính l, Nam mô hng cúng dng B Tát Ma ha tát. c bài k xng tán Bt xong, thái t, lúc ó vn mang tên là Nht Thit Chúng Sanh H Kin mi tha: Bch thy, thy vn còn ti th sao? thy cha nhp dit sao? con may quá, li c din kin thy. Bt bèn nói rng: Này con, êm nay thy tch, con n tht là hp thi, con phi tip nhn cái s mng li truyn trì Diu Pháp Liên Hoa. Ngay bui chiu hôm ó thì Bt Nht-Nguyt Tnh-Minhc giao công vic và phó chúc cho B Tát Nht Thit Chúng Sanh H Kin trách nhim làm cho cái chân lý Pháp Hoa c hong dng khp cõi tam thiên i thiên th gii.

176

Sau khi Bt nhp dit ri thì B Tát Nht Thit Chúng Sanh H Kin ngh rng, ta vn có th cúng dng thêm c na. B Tát a cánh tay bng vàng ca mình ra và bt u ly la t cánh tay ó cúng dng Bt. Cúng dng này là cúng dng cái kh nng nhn nhc và cúng dng cái sc thân siêu vit ca B Tát, ti vì cái tam mui mà Ngài ã chng c là Hin nht thit sc thân tam mui. Cánh tay ó cháy trong vòng by muôn hai ngàn nm, và ánh sáng ta chiu khp tam thiên i thiên th gii. Tôi nh hi ó tôi ã thc hin mt Vn tp tng nim Nht Chi Mai, ngi ã t thiêu cho hòa bình. Tôi mi nhiu nhân vt trong Pht giáo vit bài cho vn tp, trong ó có c ông o Da, ti vì ông có nhng hành tung mà hi ó ngi ta cho là không tnh táo. Tuy vy nhìn cho k thì ta thy nhng hành ng ca ông u có ngha lý ht. Ví d ông i lm tt c nhng v n v, úc thành mt cái chuông và trong l khánh thành, ông mi rt ông ngi tham d, trong ó có c chính quyn, hi oàn, tôn giáo, và ngoi giao oàn ti Vit-nam. Lúc làm l ông nói: Nhng mnh bom n i, qua ã lm các con v ây cho các con tu. Khi qua thnh lên mt ting chuông, thì các con tr thành B Tát ht, các con thc ngi ta tnh dy thiên h ng bn git ln nhau na. Mt ln khác, ông nuôi hai con chut và mt con mèo. Không bit ông luyn nh th nào mà khi b chúng vào chung trong mt cái lng, con mèo không n tht hai con chut. Ông mang cái lng ó ti Dinh

177

c lp, tc là dinh Tng thng hi ó, ngi ch xin vào din kin tng thng Nguyn vn Thiu. Hi xin gp làm gì, ông bo chng t cho tng thng bit rng, mèo và chut mà còn sng chung c, hung h là ngi Vit vi nhau. H bt ông vào tù, ông dùng cm tù nuôi mèo và chut. Mt tun sau ông nói vi các tù nhân khác: Các v thy cha, con mèo dù n thiu mà nó có n tht hai con chut âu, ti sao mình là ngi mà li tranh giành, bn git nhau vì ming n, vì quyn li d vy? ó là cái hnh ca ông o Da. Khi vit bài ca ngi Nht Chi Mai, ông vit: Cháu Mai i, qua cng ang t thiêu, nhng qua t thiêu t t ch không t thiêu mau nh cháu. Cng nh B Tát Nht Thit Chúng Sanh H Kin, thiêu mt cánh tay mà phi thiêu n my muôn ngàn nm cúng dng, ti vì thi gian t thiêu càng lâu chng nào, thì cái ánh sáng t thiêu càng chiu ri vào trong cuc i càng sâu chng ó. Pht giáo i Tha chu nh hng rt ln ca kinh Pháp Hoa cho nên trong các gii àn, chng t mình có mt sc chu ng ln, và mình quyt chí tu hc, các gii t qu xung và t 9 huyt bng ngãi cu trên nh u cúng dng ch Bt cái chí nguyn ca mình. Nh vy s cúng dng này trong các gii àn là có ngun gc t kinh Pháp Hoa.

178

Trang 482: Này Tú Vng Hoa, trong các dòng nc nh sông, ngòi, kinh, rch thì bin là ln nht, trong các kinh thì kinh Pháp Hoa này là ln nht. Cái ý nim kinh Pháp Hoa là Vua ca các kinh ã bt ngun t on này. Kinh này là Vua ca các kinh ó không phi là ti vì Kinh nói lý thuyt gii, ti vì Kinh có nhng t tng thâm áo, mà ti nhng t tng thâm áo ó c din t bng nhng hình nh rt tuyt vi, và kinh Pháp Hoa rt có tính cách thc dng, có th thc hành c trong i sng hàng ngày. Kinh Duy Ma cng rt cao siêu, nhng v phng din thc hành thì có khi mình thy mình vi không ti. Ch nht ti chúng ta s bt u i vào Phm th 24, cng trong phm vi Hnh môn và s làm quen vi mt v B Tát khác, ó là B Tát Diu Âm, tc là v B Tát ca âm thanh vi diu. Con ng ca Diu Âm khác vi con ng ca hai v B Tát Thng Bt Khinh và B Tát Dc Vng. Phm Th Hai Mi Bn: Diu Âm B Tát Diu Âm có ngha là âm thanh vi diu, âm thanh mu nhim. ây là v B Tát th ba c trình bày trong Hnh môn. V B Tát th nht là B Tát Thng Bt Khinh, v th hai là B Tát Dc Vng. B Tát Thng Bt Khinh hành trì nh mt v i s ca Pháp Hoa, em mt thông ip duy nht ti cho mi loài: Tt c chúng sanh u có kh nng tính giác ng. B Tát Dc Vng tuy i mt con

179

ng khác nhng vn tip ni con ng ca B Tát Thng Bt Khinh. Con ng ca B Tát Dc Vng là con ng ca tín nguyn, ca ân ngha. Cái tình ngha ca B Tát Dc Vng i vi thy ca mình c biu l mt cách rt thm thit, rõ rt trong phm th 23. Tuy nói rng B Tát Dc Vng i din cho con ng ca ân ngha, ca tín nguyn, nhng ng v phng din thc tp thì B Tát Dc Vng ã thc hin c nhiu công trình ln lao, tip ni c s nghip ca B Tát Thng Bt Khinh. Trc ht, B Tát Dc Vng thc hin c mt tam mui gi là Hin Nht Thit Sc Thân, có kh nng thy mình trong nhiu sc thân khác nhau, và do ó mình không b kt vào mt trong nhng sc thân. K n, B Tát thc hin c mt tam mui khác gi là Gii Nht Thit Chúng Sanh Ng Ngôn à La Ni, có kh nng hiu c ngôn ng ca tt c mi loài chúng sanh. Chúng sanh có nhiu loài và mi loài dùng mt ngôn ng khác nhau, nhng vì ã thc tp hnh hiu bit và lng nghe, cho nên mình hiu c ngôn ng ca tng ngi, tng loài. iu này rt là quan trng. Sng trong mt môi trng xã hi khác, sng trong mt môi trng gia ình khác, sng trong mt môi trng kinh t khác, cách din t ca mình cng khác. Vì vy ngi có nhn thc sâu sc v tâm t ca k khác, thì có kh nng hiu c nhng ng ngôn khác nhau ca nhng con ngi

180

khác nhau. Vì vy mà h không b kt vào hình thc ca ng ngôn, và h tip nhn c iu mà ngi kia mun nói, du ngi kia nói mt cách vng v, nói bng nhng danh t, nhng ý nim, nhng hình nh thui cht, thiu t hòa. Chúng ta s thy rng các v B Tát trong kinh Pháp Hoa ni tip nhau trong vic thc hin Hnh môn. B Tát Dc Vng chúng ta thy có s tip ni ca B Tát Thng Bt Khinh. Hôm nay hc v B Tát Diu Âm (Gadgadasvara Bodhisattva), chúng ta s thy B Tát Diu Âm có s tip ni ca B Tát Dc Vng. Con ng ca ân ngha, ca tình ngha ni B Tát Dc Vng cng có th thy c B Tát Diu Âm. B Tát Diu Âm cng ã thc hin c cái tam mui gi là Hin Nht Thit Sc Thân, và Ngài còn i xa hn B Tát Dc Vng na, ngha là B Tát Diu Âm có th hin ra rt là nhiu sc thân i, và trong Phm th 24 này thì có mt ln B Tát Diu Âm hin ra làm vô s hoa sen. Khong gia trang 495, chúng ta thy B Tát Diu Âm cng thc hin c tam mui Gii Nht Thit Chúng Sanh Ng Ngôn, an trú trong mt chánh nim (tam mui ây có ngha là chánh nim) giúp cho B Tát hiu c nhng cách nói nng khác nhau ca nhiu chúng sanh, B Tát có th hiu c tâm trng ca các chúng sanh ó. Ng ngôn ây không hn là ting Anh, ting Pháp hay ting Vit, mà ng ngôn ây là cách din t ca mi ngi v cái thao thc, cái kh au, cái c m ca h. Vì vy cho nên chúng ta có th nói rng B Tát Diu Âm tip ni con ng ca

181

B Tát Dc Vng và Ngài còn i xa hn. Nhng a bàn hot ng ca B Tát Diu Âm không phi là cõi ta bà này, B Tát Diu Âm ti t mt cõi khác. Nghe danh ting ca Bt Thích Ca Mâu Ni, cho nên B Tát ã tìm ti hc hi, nh l, nhng xut x ca Ngài không phi là cõi ta bà, Ngài là mt v khách. S có mt ca B Tát Quán Th Âm mà mình s thy trong Phm Ph Môn, phm th 25, thì không ging nh vy, Ngài là ngi xut hin cõi ta bà và cõi ta bà là a bàn hot ng ca B Tát Quán Th Âm. Trang 501 chúng ta thy rng ngày xa, khi Bt Vân Lôi Âm Vng xut hin thì B Tát Diu Âm ã s dng âm nhc cúng dng, và có l cng vì s kin ó mà tên ca B Tát c gi là Diu Âm, tc là âm thanh vi diu. B Tát Diu Âm ã dùng nhiu loi âm nhc khác nhau cúng dng Bt Vân Lôi Âm Vng trong vòng mt vn hai ngàn nm, và ng thi cng dâng lên cúng dng 84 ngàn cái bát n cm làm bng châu báu. Âm thanh cng là mt trong nhng phng tin hành o. Nhà ha s có th cúng dng Tam Bo nhng màu sc và nét bút ca mình. Nhà kin trúc có th cúng dng Tam Bo nhng tác phm kin trúc ca mình, nh là xây tháp, dng chùa. Nhà thi s có th cúng dng bng nhng vn th, nhng hình nh thi ca ca mình. ây, B Tát Diu Âm là mt nhc s, ã dùng âm thanh vi diu cúng dng Bt, và c nhiên nhng bn nhc cúng dng không phi là nhng bn nhc khóc gió,

182

than mây, su au muôn kip, mà là nhng bn nhc biu l cái gii thoát, cái an lc ca mình. Ngày xa khi ca s Hà Thanh cùng i vi chúng tôi trong chuyn hành hng n , tôi có t pháp danh cho cô là Ca-Lng-tn-già (Kalavinka), tên ca mt con chim hót cõi tnh . Khi chn mt pháp danh cho ai, mình phi ngh ti kh nng, và hnh nguyn ca ngi ó. Nu sut i mình ca hát nh mt con chim Ca-Lng-Tn-Già din bày diu âm, nói lên s gii thoát, s giác ng cúng dng ch Bt mi phng, thì ó cng là mt hnh nguyn, ó cng là cùng i mt con ng vi B Tát Diu Âm. Thành ra sáng tác nhng bài nhc không su au, không nng n, có tính cách gii thoát, có tính cách nuôi dng c tin, ó cng là cúng dng Bt, và cúng dng c nhng v Bt tng lai na, ti vì khi hát lên, ngi nghe cm thy tâm hn mình nh nhàng, gii thoát. Và nh vy là ta ni tip con ng ca B Tát Diu Âm. Nhng âm nhc ca B Tát Diu Âm c cn c trên cái trí tu, trên cái tam mui ca Ngài. Trí tu ó là kh nng hiu c lòng ngi, hiu c ting ngi, vì vy mà âm nhc y có th i thng vào lòng ngi nghe, và chuyn hóa c ngi nghe. B Tát Diu Âm ã báo hiu cho s có mt ca B Tát Quán Âm. B Tát Diu Âm cng có kh nng th hin ra nhng sc thân khác nhau có th cu mi loài. Và cái kh nng bin hin ra nhiu sc thân cu chúng sanh, c cn

183

c trên mt tam mui gi là tam mui Hin Nht Thit Sc Thân. Phm Th Hai Mi Lm: Ph môn Bây gi chúng ta hãy i sang phm th 25, Phm Ph Môn. Ph môn là cánh ca ph bin, cánh ca m ra cho mi loài i vào. Cánh ca này không ch m ra cho mt hay hai, ba hng ngi, mà tt c mi loài u có th i qua cánh ca ó vào Pht Pháp. Ting Anh là Universal Door. ây là mt Phm c tng c nhiu nht ca kinh Pháp Hoa, và c gi là kinh Ph Môn (Samantamukha) hay là kinh Quán Âm. Nhìn vào B Tát Quán Th Âm (Avalokitevara Bodhisattva) chúng ta thy B Tát Thng Bt Khinh, chúng ta cng thy B Tát Dc Vng, ti vì con ng ca tín ngha, ca ân tình, ca s chung thy cng có mt ây. B Tát Quán Th Âm ã lp nguyn là khi nào có ngi nh ngh ti B Tát và nim danh hiu ca Ngài, thì Ngài s có mt ngay trong gi phút ó. iu này có tính cách chung thy, ân tình. Any time you need me, I will be there, ó là ting nói ca B Tát Quán Th Âm. Nhng lúc anh cn n tôi, tôi s có mt bên anh, nht là lúc anh lâm vào tình trng khó khn, tuyt vng. Quán Th Âm có ngha là lng nghe nhng âm thanh ca cuc i. Ch Quán ây có ngha là ý ti, nhìn sâu,

184

nhìn k có th hiu. Hiu là cái bn cht làm ra s thng yêu, có hiu c mi thng. Nói n B Tát Quán Th Âm, là ta nói ti s thng yêu, Nam mô c B Tát i bi Quán Th Âm. Nu B Tát Vn Thù tng trng cho s hiu bit ln, nu B Tát Ph Hin tng trng cho hành ng ln, thì B Tát Quán Th Âm tng trng cho s thng yêu ln, cho i t, i bi. Khi c nghe danh xng B Tát Quán Th Âm thì B Tát Vô Tn Ý (Akayamati Bodhisattva) ly làm xúc cm lin lp tc. Tên nghe hay quá, Quán th Âm, lng nghe ting kêu thng ca cuc i. Danh t Quán Th Âm tác ng vào trái tim ca B Tát Vô Tn Ý, nên B Tát ng dy, chp tay hng v Bt hi: Bch c Th Tôn, vì lý do gì mà v B Tát kia có tên là Quán Th Âm (Avalokiteshvara). nh ngha ca Bt rt rõ. Bt nói: Ti vì nhng ngi kh au khi nghe ti danh xng y mà thy hoan h và lp li, thì B Tát lp tc tìm ti gii thoát cho ngi kia ra khi cái trng hung kh au trong gi phút ó. Chúng ta ã bit rng kinh Pháp Hoa có tính cách i chúng, nhng giáo ngha cng rt thâm sâu. Nói nh vy có ngha là nhng câu kinh Pháp Hoa có th hiu theo tính cách i chúng, nhng cng có th hiu c theo tính cách trit hc sâu sc. Ví d vi câu: Nu có ngi trì nim danh hiu Quán Th Âm thì ngi ó dù i vào trong la cháy, la cng không làm ngi ó cháy, ti vì uy lc ca B Tát

185

rt ln lao. ng v phng din bình dân mà nói, nim danh hiu c Quán Th Âm thì khi b tai nn v la, nhng ng v phng din thc tp t bi mà nói, khi mình có lòng thng trong trái tim thì la hn thù không cháy lên c, và mình không thy nóng. B Tát Thích Qung c khi ngi xung gia ngã ba Phan ình Phùng, ti du xng lên ngi, qut lên que diêm, và Ngài ã ngi yên trong la ! i vi mt ngi khác, ch cn phng mt chút xíu tay là ã la tri la t, nhng ây la cháy toàn thân th, Ngài vn ngi rt yên, rt thng. Nu không có lòng thng, làm sao ngi yên và thng c nh vy? Cái bin la ó, i vi B Tát, ging nh mt ao sen, rt là trong mát. Có lòng thng thì tt c mi th u tr thành ti mát. iu này có th thy c trong i sng hàng ngày ca chúng ta. Nu có tình thng i vi ngi kia, thì dù có cc nhc, chúng ta cng không thy cc nhc, trái li chúng ta li tìm thy nim vui. Tri rt lnh và êm rt khuya, nhng nu có mt ngi bn, mt em bé ang b thng bên ngoài, mà b buc ngi trong nhà m, chúng ta s thy rt au kh. Ngc li, tuy tri lnh ct da, nhng nh có tình thng, nên khi i ra cu giúp cho ngi au kh ó, ta cm thy sung sng nh nhàng hn nhiu. i vào la mà la không cháy c có ngha là nh vy. Thy Qung c là mt ngi tôi rt quen thân, vì ngày xa tôi ã tng chung vi thy trong chùa Long Vnh. Chùa Long Vnh có mt b báo Nam Phong do Phm Qunh làm

186

ch bút, trong ó có nhiu bài nói v ngun gc ca Pht giáo. Thy Long Vnh phi i hành o nhiu ni. Ngày xa thy ã tng làm Kim tng vùng Khánh Hòa, và sau ó chúng tôi gp li nhau ti min Nam. Hi ó tôi làm ch bút t báo Liên Hoa. Có nhng êm tôi ngi làm vic khuya, t nhiên thy sau gáy hi âm m, thì ra thy i vào rt nh bc, và t tình thng, thy t lên gáy tôi mt chic hôn nhè nh, rt d thng. Có nhiu khi chùa ht go, và vì các anh em trong chùa ít ngi bit cách làm tr trì, cho nên nhiu khi tng chúng ói. Thy i làm Pht s v là anh em c no li, cho nên mi ln thy thy v thì ai cng mng. ó là thy Qung c. Hi t thiêu, thy có li mt s bài th, và ngôn t ca thy không cha ng mt chút bc bi hay cm thù nào c. T hin mình cho la mong Tng thng Ngô ình Dim và chính ph bng tnh, ng àn áp Pht giáo na. Cht, nhng cht rt nh nhàng, cht mà cht bng thi ca. Ngi ngã t Phan ình Phùng, thy ã ngi rt thng, báo chí ã chp hình, quay phim và ch bn, nm ting ng h sau là hình nh thy ngi trong la ã c ph bin khp cùng trên th gii, làm cho th gii chn ng. C nhiên khi có nim thng trong lòng ri thì ngn la ó không còn nóng na. Có c Quán Th Âm trong lòng là mình có s che ch. Nu b nc ln làm cho trôi thì xng danh hiu B Tát này, lin c ch cn. Tt c nhng câu trong Kinh Ph Môn

187

u phi c hiu theo tinh thn ó. Khi mình ngh ti B Tát Quán Th Âm và mình gi tên ca Ngài, thì t nhiên cái cht liu ca t bi, ca thng yêu lp tc có mt vi mình, và có cht liu ó ri thì mình bt kh lin lp tc. Chng nào mình còn có cht liu thng yêu y trong lòng, thì chng ó mình s còn không au kh. ây là iu mà mình có th chng thc c. Chúng ta bit rng trong giáo lý ca o Bt, thng yêu c làm bng mt cht liu gi là hiu bit. Khi hiu bit thì không có sân hn oán thù. Ngi kia s d nh vy là ti vì lý do này, lý do kia. Ngi kia ã kh, ã không có c hi hc, hi là vì nhng iu kin gia ình, iu kin cha m, iu kin xã hi ã tng gây ni kt, cho nên ngi ó mi nói nh vy, làm nh vy. Khi có hiu bit ri thì mình s không kh và không gây thêm au kh cho ngi ó. Khi trong lòng có tình thng là ta có hiu bit, và lúc ó ta s hoc ít kh hoc không kh. Ví d mình ang trong ngc tht hay trong tri hc tp ci to. Mình có th có hn thù rt ln i vi nhng ngi giam cm mình. ng thi có mt ngi khác cng cùng hoàn cnh vi mình, nhng ngi ó có v thanh thn, ngi ó có kh nng th hít khí tri, ngi thin, và có kh nng mm ci vi ngi cai ngc. Ngi ó có c Quán Th Âm trong lòng. Ngi ó hiu c rng, ngi cai tù i x vi mình mt cách t hi nh vy là vì ông ta là

188

nn nhân ca s giáo dc và tuyên truyn mà ông ta ã tip nhn, và ông ta ã thy mình nh mt k thù. Cái nguyên nhân a ti vô minh và hn thù ó, mình phi trông thy, và khi thy c rng ông ta là nn nhân ca bao nhiêu s tuyên truyn, lng gt và ngu dt ó, thì mình s thng hi ông ta thay vì thù ghét ông ta. Nh vy hai ngi cùng trong mt hoàn cnh ca tri hc tp ci to, mà mt ngi nuôi hn thù còn mt ngi nuôi tình thng. Kt qu là ngi nuôi hn thù s au kh hn ngi nuôi tình thng gp bi. Ngi nuôi tình thng có hy vng mt ngày nào ó s cm hóa c ngi cai ngc, mt ngày nào ó s có th nói c mt câu, hay nhìn c mt cái nhìn có th chuyn hóa c ngi cai ngc. Ngi nuôi hn thù thì không bao gi có c hi làm c chuyn ó, và trong lòng thì luôn luôn au kh. Thành ra nu mình hiu ngha ch thng úng nh trong tinh thn ca o Bt thì mình bit rng, h có thng thì có hiu, mà có hiu thì có th tha th c. Có nhng a bé vì di kh, ã nói vi cha m nhng câu ging nh là bt hiu, nhng cha m vn không gin vì thy chúng còn nh quá. Tt c chúng ta trong thi th u, không ai tránh c s di dt ó. Mi khi gin, ta thng nói nhng câu thiu tình, thiu ngha vi cha m, nhng cha m chúng ta luôn luôn tha th, là ti chúng ta còn nh di quá. Nh trong câu chuyn phim The Yearling, em bé thng con nai, nhng khi con nai ln lên, phá hoi ht mùa màng thì

189

cha m em buc em phi bn cht con nai y. Em không bn và rt cuc thì mùa màng b phá hoi nhiu ln. Vì vy mà bà m buc lòng phi t tay cm súng bn cht con nai! Cm ng nht là on bà bit con trai mình s rt au kh, nhng bà bit nu mình không bn cht con nai thì c nhà s ói. Trng bp hai ba mùa mà con nai, vì bn tính loài vt, ã phá ht. Khi bit con nai ca mình ã cht, em bé khóc, ni gin lên và em ã nói mt câu nh không có mt chút tình ngha nào ht vi m: I wish you were dead! Theo em thì ba m em ã làm em kh, ba m ã git i tng thng yêu ca em nên em không th nào hiu, không th nào còn thng ba m c na. Nhng cha m em không bun gin vì bit con mình ang au kh n cùng cc. Nông tri ca ông bà rt xa xóm làng nên ây em không có bn, con nai là ngi bn duy nht mà em ã nuôi t hi nh, cho nên git con nai là làm cho em mt ht i tng tình thng, làm cho trái tim ca em rm máu. Nh vy ngi kia có th làm nhng iu di dt, ngi kia có th làm kh mình bng ngôn ng, hành ng hay t tng, nhng nu mình hiu c thì mình s không au kh, mình s có kh nng tha th. Và ngi có hiu bit thì có thng yêu, ngha là có c Quán Th Âm trong lòng. Mà khi ã có Ngài trong lòng ri thì th nào cng cm thy nh nhàng, ít kh au, ti vì c Quán Âm là cht liu cam l ca tình thng, ca s mát m thanh lng.

190

Trang 509: Nu chúng sanh nào có nhiu dâm dc quá mà thng cung kính thc tp, trì nim danh hiu c Quán Th Âm B Tát, thì tính nhiu dâm dc s c chuyn hóa. Nu không hiu kinh, nu c kinh vi nhng nhn bit thông thng, thì chúng ta s không hiu c nhng câu nh th này. Ti sao khi trong ngi ca mình có nhiu nng lng v sinh lý mà nim danh hiu c Quán Th Âm thì có th chuyn hóa c nng lng ó? Tht ra thì cng d hiu. Chúng ta ã hc rng cái gi là nng lng sinh lý, sexual energy, chng qua ch là mt loi nng lng. Nhng nng lng tiêu cc hay tích cc thì cng ch là nng lng mà thôi. Chúng ta ai cng có nng lng c. Là ngi tr, ln lên th nào cng có nhiu nng lng, nu không thì chúng ta làm sao hc hi, làm vic, theo ui lý tng c? Nhng nu ta không bit qun lý nng lng thì nhng nng lng y có th dn v mt phía, và nó s bc bách ta. Vì vy vn ây là phng cách qun lý nng lng, ng cho nng lng dn v mt phía tiêu cc. Chúng ta phi s dng nng lng thc hin nhng iu mà chúng ta cn thc hin. Chuyn hc hi, chuyn tu tp, chuyn giúp i, tt c u cn nng lng. Nu không làm nhng vic ó úng mc thì chúng ta s có d tha nng lng, và nhng nng lng này s i v phía to nên nhu yu dâm dc. Nu bit s dng thì nng lng s phc v chúng ta, phc v nhng ngi mà chúng ta mun phc v. Ngc li nu chúng ta không bit qun lý thì cái nng lng ó s dn

191

v phía sinh lý làm cho chúng ta b bc bách. ó là ng trên phng din qun lý nng lng ca con ngi mà nói. ng trên phng din hiu và thng, thì chúng ta thy rng cái hiu và cái thng có th mang n cho chúng ta tinh thn trách nhim. Nu qu tht có hiu và có thng thì chúng ta có tinh thn trách nhim rt ln, và tinh thn này s bo v cho chúng ta. Vn dâm dc cng nh tt c các vn khác, nu không phi thi, không úng pháp, có th gây ra au kh. Khi hai ngi tr yêu nhau, h mun ngi bên nhau, mun gn gi nhau, ri i n ch hòa hp gia hai thân th. ó là chuyn rt t nhiên, không có gì l lùng ht. Nhng nu có hiu và có thng, thì h s có tinh thn trách nhim. H bit rng nu không gi gìn cho ngi mình thng, nu có chuyn gì xy ra trc khi làm ám ci, thì s có rt nhiu ngi au kh, trong ó có ngi mình thng, có gia ình c hai bên, và có c mình na. Cho nên vì thng ngi ó mà mình phi bo v cho ngi ó. C hai ngi cùng phi gi gìn cho nhau. Trong truyn Kiu, ngày gia ình i n c, nàng Kiu tìm cách li nhà có dp liên lc vi ngi yêu bên láng ging. Rut cuc hai ngi c gp nhau, hai ngi ã c ung trà, làm th vi nhau, ct tóc trn vi nhau và nhìn trng th nguyn cùng nhau. ó là nhng chuyn mà ngi thng nhau thng hay thc tp. Sau khi Thúy Kiu chi àn thì chàng Kim mun i xa hn cái ranh gii ã nh

192

cho hai ngi trc khi ci nhau. Thúy Kiu ngn li. Cô nói rng, nu chúng ta i xa hn thì s kính trng ln nhau s mt, và iu ó s có hi cho tình yêu ca chúng ta. Khi Kiu nói lên câu ó vi tâm trng bình thn, thc tnh và ngt ngào thì chàng Kim ngng li lin lp tc, và t nhiên lòng thng mn, quý trng ca chàng i vi ngi con gái tng lên gp bi. ây là cái hiu, hiu rng nu mình không ngng ch ó thì thng nhau tr thành hi nhau, mình làm cho h nát cái tình yêu mà c hai cùng trân quý. Cho nên cái hiu a n cái thng, và cái thng này mi ích tht là thng, vì nó c làm bng cht liu ca hiu. Cái thng này bo v cho mình, cho ngi mình yêu, cho cha m mình, cho thy bn mình. Nim B Tát Quán Th Âm là ta nim s hiu bit, nim s thng yêu, nh ó mà nng lng dâm dc s bin thành nng lng hiu bit, nng lng thng yêu. Do ó mà tâm ta c iu phc và thân ta c h trì. Rt rõ ràng, không có gì khó hiu c. Du ngi con trai ang b ngi con gái thu hút nh mt mnh nam châm, và ngi con gái cng b ngi con trai thu hút li nh th, nhng nu nhng ngi y có c hi thc tp hiu bit, thì h s thy rt rõ c hiu qu vic làm ca h, và h s bit rng nu không có tinh thn trách nhim, nu không kính trng ln nhau thì ngi này s làm cho ngi kia kh và tt c s b tan nát. Cho nên gi gii không phi là tuân theo nhng s ràng buc, nhng iu ngn cm, làm nh vy cha phi là gi

193

gii. Gi gii là thc tp chánh nim, gii mà không làm bng chánh nim thì gii ó ch là s ràng buc, cm cn, kh au. Gii tht c làm bng chánh nim, và chánh nim a ti cái hiu và cái thng, vì vy mà gi gii rt d. Mình không mun làm kh ngi kia, không mun làm kh mình, không mun làm kh cng ng ca mình, cho nên mình gi gii. Thng mà gi gii ch không phi vì b bt buc mà gi gii. Có c B Tát Quán Th Âm trong lòng thì mình s có rt nhiu hnh phúc khi gi gii. Nim c Quán Âm s a ti s hiu bit, lòng thng yêu và tinh thn trách nhim, nh vy mà ta i tr c vi dâm tâm, và có kh nng chuyn hóa nng lng dâm dc thành ra nhng nng lng lành mnh hn. Chúng ta i xung mt dòng na: Nu nhng ngi nào có nhiu oán hn và nu bit thng nim danh hiu Quán Th Âm thì s c gii thoát ra khi sân hn. Khi hiu c vn a dâm ri thì ta s hiu c vn a sân. Hc o Bt chúng ta bit rng gin hn là mt ngn la có th t cháy tt c mi công trình ca chúng ta. Công trình ca chúng ta nh là nhng khu rng ln, phi trng tra, vun bón hàng chc nm, nhng mt óm la gin hn nh, cng có kh nng t thiêu ri c khu rng. Chúng ta bit rng mun x lý cái gin, ta có th thc tp chánh nim a B Tát Quán Th Âm vào lòng. B Tát Quán Th Âm là mt th nc Cam l rt ti mát, thanh lng, và nc ó có công

194

nng dp tt ngn la hn thù trong tâm ta. Có c Quán Th Âm B Tát tc là có s hiu bit, có s thng yêu, có tinh thn trách nhim, do ó khi nim Quán Th Âm B Tát thì ta du xung, ta s không nói ra nhng câu nói có th làm v ó, nhng câu nói có th gây ni kt và to ra au kh dài dài cho nhng ngi chung quanh. Ngu si thì cng vy. Ngu si tc là thiu hiu bit. Trong lúc ta nim c B Tát Quán Th Âm, ánh sáng ca hiu bit có dp i vào, nên dn dn ta bt ngu si. Trc ây chúng ta ã hc rng nim c Quán Th Âm thì chúng ta s không b la, b nc làm hi, nay chúng ta li hc thêm c rng nim sc mnh ca Ngài, ta cng s không b tham, sân, si làm hi. Vì vy cho nên kinh Pháp Hoa i t thp lên cao, cng ging nh nhng bãi bin có cát, t t i xung sâu vào bin. Cái tài nng ca kinh Pháp Hoa là ch ó, tt c mi gii u có th hiu c kinh Pháp Hoa. Trong s nhng ngi nim danh hiu c B Tát Quán Th Âm, có rt nhiu ngi ngh rng nim là tránh khi nhng tai nn t bên ngoài a n. H không bit rng nhng nng lng tham dc, hn thù, và ngu si ca mình là nhng tai nn rt ln do chính mình to ra cho mình. Trong kinh Pháp Hoa, tham, sân, và si ã c din t trong ba câu liên tip. ó là ba tai nn cn bn ca tt c các tai nn.

195

Chúng ta bit rng nu ta có mt ngi thng, ngi ó có th hoc là m, là cha, là thy hay là bn ca ta, mi khi có vn khó khn, kh au, ta nh n ngi ó, gi tên ngi ó và ta thy kh. Ngi ó cha phi là mt v B Tát nhng khi hình bóng ca ngi ó hin ra trong trái tim ca ta, hoc khi nghe tên ca ngi ó, ta ã thy bt kh, hung h ây không phi là mt ngi thng, ây là mt ngi mà hnh nguyn ã i n ch cao siêu, cho nên mi khi chúng ta tip xúc c vi cht liu ca Quán Th Âm, nghe ti danh hiu ca Ngài, thì phép l hin hin trong lòng ta, và ni kh nim au ca ta tan bin mt cách rt mu nhim. ây là mt chuyn rt khoa hc, không có gì là mê tín d oan. Khi ta to dng ra mt trung tâm tu hc nh Làng Cây Phong, Làng Mai, hay Tu vin Kim Sn, nu chúng ta ã tng c sng y nhng giây phút hnh phúc, ã tng tip xúc vi nhng ngi an lc, hin lng, thì trung tâm ó tr thành mt kinh nghim, mt hình nh rt d thng trong tâm ta. Dù sau này có i âu, có lc lõng ti phng tri nào, thì mi khi nghe tên ca trung tâm ó, hoc thy c hình nh ca cnh c ngi xa, thì tuy là ta ang không ti ó mà tâm ta ã du li. Nghe tên trung tâm ó là ta hình dung c nhng cây thông, cây si, nhng khuôn mt t bi, và tâm ta thy rt an lc, vui mng. Quán Th Âm B Tát cng vy, Ngài là mt hi o rt xanh ti rt du hin, nên mi khi chúng ta hình dung c Ngài, chúng ta

196

nghe c tên Ngài, thì t nhiên trong lòng ta thy nh nhàng, thoi mái, và nhng kh au ca ta du bt i rt nhiu, nh mt phép l mu nhim. Vì vy nim B Tát Quán Th Âm không phi là mt vn mê tín. Tâm nim B Tát Quán Th Âm cng ging nh mang hình nh bà m du hin trong tâm ta, mi khi nh ti là ta thy êm du trong lòng. Ngi nào mà ta thng yêu và tin cy, u có nh hng nh vy trên tâm ca ta c. B Tát Quán Th Âm là ai? B Tát Quán Th Âm là ngi thng, The person who loves, who knows how to love because she understands. ây là mt hình tng, mt nhân vt biu hin cho Hnh môn, cho công dng ca kinh Pháp Hoa. B Tát Quán Th Âm ti sau B Tát Thng Bt Khinh, ti sau B Tát Dc Vng và Diu Âm. B Tát Quán Th Âm là mt hình nh tuyt diu ca s thc tp, và chúng ta có th hc c, thc tp c nhng iu mà B Tát thc tp: Lng tai nghe hiu và có mt. S có mt ó không phi là mt s có mt tm thng. S có mt ó có tính cách chp nhoáng, ngay trong giây phút y, ti vì tâm ta i rt nhanh. Mi khi chúng ta nim tng n c Quán Th Âm thì Ngài có mt ngay ti lúc ó, không chm mt giây phút nào c. Khi tâm ta nim c Quán Th Âm, thì cht liu Quán Th Âm có mt ngay. Nim ây là chánh nim, là nh ngh, là tnh thc. Nim luôn luôn có i tng, ví d khi mình nim hi th, hay mình nim Bt, thì

197

hi th và Bt là nhng i tng có mt tc khc. ây i tng là Quán Th Âm. Có th nói rng chúng ta ai cng ã tng thng và cng ã bit rng thng không có ngha là ch ngi ó hng s ngt ngào. Thng là mt s thc tp em li nim vui cho nhiu ngi, trong ó có chính bn thân ta. Khi mt ngi cn n ta, thng thng ta tìm cách n vi ngi ó. Chúng ta có th dùng in thoi, dùng xe c, th t có mt vi ngi ó. Thy ngi ó kh là t nhiên chúng ta mun làm mt cái gì chng t s có mt ca ta. Vì mình là ngi thng, nên mình mun làm vic ó. Khi có ý hng y thì tâm ta ã có cht liu ca B Tát Quán Th Âm. Ta cn làm cho cht liu y ln lên thôi. Ta thy khong cách gia ta và c B Tát không quá ln, ti ta cng ã có ht ging ca thng yêu, ca chm sóc, ca s mun có mt. Thng ai thì mun có mt vi ngi ó khi ngi ó au kh. Cho nên lng tai nghe, tìm ti là nhng cht liu có sn trong lòng ca tt c chúng ta. B Tát Quán Th Âm thc hin c cái tam mui gi là Hin Nht Thit Pháp Thân, cho nên Ngài có th có mt ng thi nhiu ni, còn chúng ta thì ch có th có mt mt ni thôi. Nhng nu quý v bit thc tp thì quý v cng có th có mt nhiu ni trong mt lúc. Mt ngi àn bà Vit-nam m ang cng là mt ngi ang thc tp hnh Quán Th Âm. Mt mt mình mun làm cho chng có hnh phúc, mt khác mình mun làm cho con hnh phúc, dù chng ang i làm

198

vic xa, dù con ang ni trú trong mt trng i hc. Ri n gia ình chng. Mình mun cho m chng c no m y , vì hnh phúc này to ra hnh phúc cho chng mình và cho mình. Vì vy, nhng bà m ó, tuy là ngi trn mt tht, nhng nhìn cho k thì ta thy bà có rt nhiu cánh tay, tay này vi sang bên ông, tay kia vi sang bên Tây. àn ông cng có th thc tp nh th. Có nhiu ngi bit lo cho hàng trm ngi trong mt lúc. H mun có mt ng thi nhiu ni. ng v phng din hình thc mà nói thì ta ch có th thy c ngi ó mt ni thôi, nhng trên thc t thì ngi ó có th có mt ng thi nhiu ni, và chúng ta phi có mt máy chp hình rt c bit, mi có th chp c s thc ó. Thành ra phân bit rng chúng ta là ngi phàm, còn B Tát là mt v thánh, và s khác bit gia chúng ta và B Tát là mt s khác bit tuyt i, là không úng. Bi vì cái c mun, cái phng thc ca chúng ta cng ging nh ca B Tát, nhng ti s thc tp ca chúng ta cha n ni n chn, thành ra mc thc hin ca chúng ta còn nh hn ca B Tát nhiu y thôi. S thc thì tâm chúng ta có các ht ging ó. Ai cng mun có mt ng thi khp ni làm vi ni kh ca nhng ngi mình thng, vì vy cho nên phng pháp hin thân là phng pháp không phi ch có B Tát Quán Th Âm mi có th làm, chúng ta ai cng mun thc tp và có kh nng làm c vic ó c.

199

B Tát Vô Tn Ý hi Bt: Bch Th Tôn, B Tát Quán Th Âm do chi trong cõi ta bà nh th nào? Ch do chi này chúng ta ã hc ri. Do chi tc là không hp tp. Bch c Th Tôn, trong khi B Tát Quán Th Âm qua li mt cách thoi mái trong cõi ta bà, thì B Tát thc tp vic hin thân ngi nh th nào? Bt tr li rng: Khi cn hin thân Bt, thì Quán Âm B Tát hin thân Bt, n vi ngi cn mình. Ngh cho k thì mình cng làm c chuyn này trên mt bình din hn hp hn. Mi khi mình ngi ung trà trong tnh thc, ngi ta nhìn mình, thì ngi ta c . Khi ta có uy nghi, an lc, thì Bt có mt trong ta, ngi kia nhìn ta ngi kia cng c chuyn hóa, và tr v vi chánh nim. iu ó ta làm c và làm c n mt mc nào ó. Chic lá mùa Thu khi ri xung, nó cng có th ri mt cách rt thanh thn, nh ln múa trong không gian, và cng thc hin mt hóa thân. Mùa Xuân, chic lá trên cành, ca hát và vy tay ón nhn ánh sáng, nó cng có th mình, mt cách khác. Cui Thu, nó ri xung và mình mt cách khác. Khi chic lá ã nm trên mt t, và chân mình dm lên, nó mình mt cách khác na. Ch cn m mt ra, nhìn cho sâu sc là mình thy c nhng hình thái hin thân khác nhau ca chic lá. Ai nói rng Bt và B Tát ã nhp dit? Ch cn m mt ra là thy c Bt và B Tát ngay bên mình. Bt nói tip: Nu cn hin thân Duyên giác thì B Tát hin thân Duyên giác. Duyên giác là ngi tu, sng mt mình,

200

thc tp quán chiu v nhân duyên và có th giác ng. Nu cn hin thân Thanh vn, thì hin thân Thanh vn. Có nhng ngi cn mt v Thanh vn tu hc theo, h cha có kh nng hay cha mun gp các v B Tát. Vì vy khi gp mt v Thanh vn, ta ng nói ông ch là ngi a pháp nh thì mình s mang ti. Vì trong v Thanh vn y có mt ht ging Pháp ln ang sn sàng ny mm. iu này ta phi thc tp mt cách tinh chuyên. Tip chuyn vi các thy Nam tông, vi các thy Bc tông, vi các Pht t Tây tng, ta phi cn thn, h ang tu tp nh vy, có th h ang là hin thân ca B Tát Quán Th Âm. ng chê h tng c nh th này, t nhang nh th kia. ôi khi hng h t có mùi mình không a thích, nhng có th h phi dùng loi hng y mi c ngi vùng y. Nu cn s dng thân ca Phm Vng, thì hin thân Phm Vng, nu cn dùng thân Thích thì dùng thân Thích. Tip ó, ta thy Bt nêu ra mt s các thân mà B Tát Quán Th Âm thng hóa hin ngi. Trong ó có thân ca v Tiu Vng, tc là mt v vua nh nh là Vua Tnh Phn (Suddhodana), hay thân ca mt v trng gi, tc là mt businessman, B Tát Quán Th Âm ôi khi hin thân thành mt nhà doanh thng. Nói chuyn vi nhà doanh thng, nu ta thy ông không b kt vào danh li và quyn hành, thì ta nhn ra ó là B Tát Quán Th Âm th hin. Nu cn dùng thân c s, B Tát hin thân c s. Nhìn vào mt v c s, ta có th thy ó là c Quán Th Âm B

201

Tát. Ta phi có thái cung kính úng mc, dù ta ã là ngi xut gia và lên ti bc v Hoà Thng. Nu cn phi hóa hin ra thân mt v T tng, mt v B trng thì B Tát Quán Th Âm hin ra làm T tng, B trng. Nu cn hin thân mt v Bà la môn thì c Quán Âm hin ra Bà la môn. Nu cn hin ra thân kht s, n kht s, cn s nam, cn s n mi ngi c, thì Quán Th Âm B Tát hin ra kht s, kht s n, cn s nam, cn s n mà i. Khi c nhng câu này, chúng ta thy rt rõ là chúng ta không nên có mc cm t tôn hay t ti, ti vì di hình thc nào, vi ngôi v nào, chúng ta cng có th thc tp hnh ca c Quán Th Âm. Ch cn có tình thng trong lòng thì kht s cng c, kht s n cng c, c s nam cng c, c s n cng c, em bé cng c, tt c mi gii, nu có tình thng là có th i. Mang tâm trng k th cao thp, là chng t cha có s có mt ích thc ca cht liu Quán Th Âm trong tâm ca chúng ta. Nu cn hin thân ph n thì hin thân ph n thuyt pháp. các nc ông Nam Á ngi ta thng hình dung c B Tát Quán Th Âm nh mt ph n. Ngi ph n din t c tình thng d dàng hn ngi nam, ti vì trong nn vn minh Khng Mnh ngi àn ông có v hi khô khan. Thng nhng không nói ra, ngh rng nói ra thì mt linh, nên ch tình thng kín áo trong tâm. Vì vy

202

mà nhiu lúc a con nghi ng, không bit cha mình có thng mình tht không, nu thng sao mà khuôn mt lnh nh tin nh th c? Ngc li, ngi ph n c coi là gii bit biu l tình thng. Do ó, ng v phng din vn hóa mà xét, chúng ta hiu c ti sao ngi Á Châu li chn la hình tng ca ngi ph n i din cho B Tát Quán Th Âm. Trên phng din hình thc, ngi ph n din t c tình thng ca c Quán Th Âm hay hn ngi nam gii. Nam gii hãy cn thn, hãy quán chiu, hãy hc hi biu l tình thng ca mình. Nu cn hình thc ca mt chú bé hay mt cô bé thì c Quán Th Âm hin ra mt chú bé hay mt cô bé i. Nu cn hóa thân làm loài Tri, loài Rng, loài D-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khn-na-la, Ma-hu-la-dà, loài nhân hay loài phi-nhân, ngi, thì B Tát lin hin ra nhng hình thái ó. Nói tóm li thì B Tát Quán Th Âm có th hóa hin ra bt c mt hình thái nào cu , và ôi khi nhng hình thái ó trông rt d s. Tình thng có rt nhiu mt, nhiu khi nó không hn phi là ngt ngào, không hn phi là du dàng mà vn là tình thng. Ti các chùa Vit-nam, ta thy có ông Thin, và ông Ác. Ông Thin thì khuôn mt rt hin, con nít a ti gn, nhng ông ác thì mình ngán lm. Quán Âm i S nhiu khi hin ra làm Din Nhiên Vng, có khuôn mt rt d, mt trng la, tay ch ch da nt. Din Nhiên

203

Vng là mt hóa thân ca B Tát Quán Th Âm. Vì mun cho chúng sanh s mà ng làm iu by nên Ngài trng mt da nt. S da nt này, không bt ngun t s gin d mà trái li ã phát sinh t lòng thng không bn b. Vit-nam, trên con ng xe hi i t Sàigòn lên à lt, có mt on i qua èo rt nguy him, nhiu xe hi ri xung èo, nhiu ngi ã b mt mng. Ti ó, ngi ta có dng lên mt cái miu th các oan hn. Trong gii lái xe có nhng ngi có tu hc, h bit ch y là ch nguy him. Khi lái xe n ó, t nhiên h phát khi chánh nim, và ch cn thc tp chánh nim là h a li s an toàn cho h và cho hành khách trên xe. Nhng có nhng ngi lái xe không thc tp chánh nim, h ngh rng nu i ngang qua ây mà không có s cung kính thì có th nhng v thn hay nhng oan hn s làm cho h m mt, và xe s rt xung èo. Có nhng ngi cng u ging nh nhng tay anh ch Cu Mui, không tin ai ht, không kính n ai c, nhng khi i ngang qua ngn èo này, các v ó cng kính cn d nón ra, không dám hn hào. ó là mt hình thái hóa ca c Quán Th Âm. Ngài da rng nu anh không àng hoàng thì anh s ri xung èo, nh vy mà Ngài cu c ngi ó và cu luôn c nhng hành khách trên xe. Tình thng có th c biu hin di nhiu hình thc, ôi khi bên ngoài không có v du dàng nhng bên trong cha mt ni dung rt ngt ngào. Ngi Vit có câu: Thng cho roi cho vt, ghét cho ngt cho bùi, vì thng mà phi ry rà.

204

Sang trang 514: Này B Tát Vô Tn Ý, v B Tát có tên là Quán Th Âm ó ã thc hin c bao nhiêu là công trình nh tôi ã nói, ã s dng nhng hình thái khác nhau rong chi trong các cõi nc, mà thoát cho các loài chúng sanh, vì vy quý v nên cung kính cúng dng v B Tát ó. Trong nhng trng hp nguy him và có ngi hay hong s lo âu, V B Tát ó thng ban cho h mt s không s hãi, mt s an tâm, vì vy mà v B Tát ó c dâng tng mt danh hiu rt p, ó là ngi thc tp Vôúy-Thí. Vô-úy-Thí là ban tng cho món quà không s hãi. S là mt tâm trng làm cho chúng ta kh au, làm ta mt an lc rt nhiu. S hin ti, s tng lai, s ngi, s mình, s tt c mi th. Sng trên ng la thì không th nào có hnh phúc c. S ngi ó không còn thng mình na, s ngi ó thù oán mình, s ngi ó ang tìm cách tiêu dit mình, cái s ó làm cho mình mt ht nim vui sng ca chính mình. B Tát Quán Th Âm là mt ngi có cái hnh em n cho chúng ta món quà quí hóa ó, món quà Vô-úy. Trong o Bt có ba loi quà: Quà vt cht; quà phng pháp, ví d dy cho ta mt ngh thì ó là quà phng pháp, ch cho ngi ta cách tu hc thì ó là quà pháp; và quà th ba là làm cho ngi ta không s. K thc, khi bit nim c B Tát Quán Th Âm thì mình ht s. Món quà này ta nhn c lin. Bài thc tp Quay v nng ta hi o t thân, Chánh nim là Bt, Soi sáng xa gn..., cng là mt món quà Vô-úy. Nhng lúc ta hong ht, không bit phi làm gì,

205

chúng ta bt an, thc tp bài ó là phng cách hay nht mà chúng ta có th làm trong giây phút y. Không có cái gì hay hn là tr v nng ta, tc là thc tp quy y, dùng hi th vào, ra, em li cho mình s an lc, thanh tnh, vì vy, ó cng là mt món quà cha ng cht liu vô úy. Ví d ta ang trên mt chic máy bay và máy bay ang gp khó khn, không bit có áp xung c an toàn hay không. Lúc ó nu ta cung lên, la hét, khóc than, thì hành ng y ch có th làm hi cho mình, và làm cho ngi khác mt tinh thn. Ngc li nu lúc ó ta bit thc tp quy y, thì t nhiên ta em li cho tâm hn ta s vô úy, ta giúp cho ta thanh tnh, giúp cho ngi khác thanh tnh và trong trng thái thanh tnh ó, ta sáng sut hn, ta bit cn làm gì, và không c làm gì cho tình trng sáng sa thêm ra. ó là nhng iu mà Bt ã nói ra tr li câu hi ca B Tát Vô Tn Ý. Chúng ta có mt bài tán c Quán Th Âm cn dch ra ting Vit, ti vì bn ch Nho hay lm: Trí tu hong thâm i bin tài, oan c ba thng tuyt trn ai, Tng quang thc phá thiên sinh bnh, Cam l nng tiêu vn kip tai, Thúy liu pht khai kim th gii, Hng liên dng xut ngc lâu ài,

206

Ngã kim kh th phn hng tán, Nguyn hng nhân gian ng hin lai. Trí tu hong thâm i bin tài: Trí tu rng và sâu, t trí tu ó mà phát hin mt bin tài ln. Bin tài là kh nng có th din t c nhng cái khó din t, có th chinh phc nhng ngi khó chinh phc. Trí tu là cht liu bên di, còn bin tài là ngh thut bên trên. oan c ba thng tuyt trn ai: ng mt cách trang nghiêm và tuyt diu trên các t sóng. ây là mt hình nh rt p mà các ngh s thng dùng din t c Quán Th Âm. ng trên nhng làn sóng mà không b nhng làn sóng kia xô y, làm chìm m. Tuyt trn ai có ngha là không dính mt mnh bi nào, rt tinh khit, nh nhàng. Tuy ng trên sóng sinh t nhng không b chìm m trong sóng sanh t. Tng quang thc phá thiên sinh bnh: Tng quang là ánh sáng lành ca c Quán Th Âm, có kh nng công phá và cha lành c muôn ngàn bnh tt. Bnh kh là mt gánh nng ca kip ngi, và Quán Th Âm là ngi có th dùng cái hào quang ca mình mà tr liu tt c nhng bnh kh ó. Cam l nng tiêu vn kip tai: Nc cam l trng trng cho tình thng ca B Tát có th làm tiêu tán nhng tai nn b dn cha trong vn kip. Cht liu cam l, ting Phn là

207

Amrta, phiên âm là A-mt-ri-a, có th làm tiêu tr tai ha muôn ngàn kip. Thúy liu pht khai kim th gii: Vi cành dng liu xanh bic, B Tát phy mt cái là m ra mt th gii hoàng kim. Pht ngha là phy, nh trong ch pht trn, phy bi. Th gii hoàng kim là th gii ca hnh phúc. Hng liên dng xut ngc lâu ài: Khi óa sen hng mc vt lên, thì Ngài làm xut hin mt tòa lâu ài bng ngc. Tòa lâu ài này là tòa lâu ài ca giác ng, ca th gii cc lc. Ngi ta thng nói kim th gii, ngc lâu ài, ngha là th gii vàng, lâu ài ngc. Ngã kim kh th phn hng tán: Gi ây con cúi u xung, t hng mà ca ngi Ngài. Phn hng tc là t hng, tán là ca ngi. Nguyn hng nhân gian ng hin lai: Xin quay mt v phía nhân gian mà hin hin pháp thân ca Ngài chúng con c thy. Xin hng v cõi ngi và hin rõ chân thân ca Ngài cho chúng con thy. Nam Mô B Tát Quán Th Âm. Bây gi hiu ngha ri, ta hãy c làm mt bài dch cho hay, và nu có th thì t thành nhc luôn(11) .

208

Mt bài tán khác cng ã c dch và t thành nhc mà lát na ây S cô Bo Nghiêm s hát cho chúng ta nghe. ây là mt bài Thi tán mà tôi c nghe t hi còn nh và rt thích. Mi ln nghe là cm ng, nhng cha bao gi có dp dch ra quc ng. Mùa hè nm ri, có S chú Nguyn Hi làm th gi, Cc Ngi yên. Thy trò có c vài phút rãnh ri, tôi ngi trên võng và ln u tiên dch bài ó ra ting Vit. Nguyên vn bài tán ch Hán là: Hi chn triu âm thuyt Ph môn, Cu liên hoa lý hin ng chn, Dng chi nht ích chân cam l, Tán tác sn hà i a Xuân. Hi chn triu âm thuyt Ph môn: Bin ng, và ting hi triu vang di thành ra kinh Ph Môn, m rng ra mt cánh ca mi ngi có c hi hiu bit Pháp mu. Câu này rt hùng. Cu liên hoa lý hin ng chn: gia chín bông sen kia, lý tc là gia, trong lòng, xut hin mt em bé. Em bé ây tc là s trinh nguyên, là cái s tâm. Mt hình nh ca s gii thoát, s giác ng, s không lo lng, không u su. Hình nh em bé c s dng trong nhiu truyn thng. o Bt nói rng khi chúng ta c gii thoát hay khi chúng ta sinh sang cõi cc lc, thì chúng ta s bin thành mt em bé, và c thai nghén trong mt bông sen. Khi bông sen n

209

ra thì chúng ta lp tc thy c Bt A Di à. Hoa khai kin Pht có ngha là vy. Trong C c giáo cng nói tng t: Nu quý v không tr li thành mt em bé, thì quý v không th nào i vào nc Chúa. Vì vy hình nh ca em bé là hình nh ca mt s sng mi, mt s chuyn hóa mi. Ngi nào tu hc àng hoàng thì cng u bin thành em bé, sng an lc và không có gì lo lng. ng chn nhp o là i tu t hi tui còn nh. Hai câu này là nhng hình nh rt p. Th nht là ting hi triu làm ra pháp âm, th hai là hình nh ca em bé trong bông hoa sen, không có gì p bng. Dng chi nht ích chân cam l: Dng chi là nhành dng liu, nht ích là mt git, chân cam l là ích thc nc cam l. Mt git nc cam l ích thc trên nhành dng liu ca B Tát. Tán tác sn hà i a Xuân: Tán tc là ri lên, tác là làm thành, sn hà là sông núi hay t nc, i a là trái t, the Great Earth. Ch cn mt git nc trên nhành dng liu ca B Tát thôi, cng to ra mt mùa Xuân cho trái t và cho sông núi. Bài Thi tán này hay quá làm cho ta có mc cm là nu dch ra ting Vit, thì không th nào hay bng. Tuy vy hôm ngi Cc Ngi Yên, thy trò ã cng hin c mt bn dch sau ây, khá nghiêm chnh:

210

Ph Môn vng ting triu dâng, Bé th xut hin gia lòng óa sen. Cam l mt git ti lên, Xuân v trên khp mi min núi sông, Nam mô B Tát Quán Th Âm. Hi th tuy không c mnh bng nguyên bn, nhng nhng hình nh ca bài th u ã có th din t c. Ph Môn vng ting triu dâng: Kinh Ph Môn vng li t ting hi triu ang dâng lên. Bé th xut hin gia lòng óa sen: Mt em bé t nhiên xut hin trong lòng bông sen. Cam l mt git ti lên: Bài dch thiu mt ch dngchi. úng ra thì phi dch là Cam l t nhành dng liu mt git ti lên, nhng nh vy thì dài quá, th lc bát mình ch c dùng có sáu ch thôi. Nu nói Cam l git liu ti lên thì cng c, nhng li thiu mt ch mt. Ch mt rt quan trng, ch cn mt git thôi cng làm cho Xuân v trên khp mi min núi sông. Bây gi xin mi S Cô Bo Nghiêm lên hát cho i chúng nghe...

211

Trc ây chúng ta ã nói n danh t Vô úy thí (Abhayadna), mt trong nhng món quà mà ta có th dâng tng cho ngi khác: Món quà giúp h ng s hãi. Chúng ta s nhiu th lm: S sanh, lão, bnh, t, s nhng s bt trc, chúng ta s cuc i, ôi khi chúng ta s chính bn thân ca chúng ta na. Vì vy thc tp có s vô úy, thc tp có s không s là mt pháp thc tp rt sâu sc. Khi t ti vô úy chúng ta mi có kh nng hin tng ngi khác s không s hãi ó. ây là mt pháp môn c bit ca B Tát Quán Th Âm. Ngi tu nào cng phi thc tp c, khi ng trc nhng th làm cho ngi thng run s, ngi tu có kh nng vt thoát s s hãi, có s vô úy thit lp thân tâm vng chãi trong giây phút hin ti. Sau khi c nghe Bt nói nh vy ri thì B Tát Vô Tn Ý rt ly làm cm phc. B Tát nói: Bch c Th Tôn, bây gi con phi cúng dng B Tát Quán Th Âm. B Tát lin ng dy, tháo chui ngc rt giá tr ang eo c, trao lên cho B Tát Quán Th Âm và nói rng: Xin B Tát nhn chui ngc này do tôi cúng dng. Lúc by gi B Tát Quán Th Âm không chu nhn. Chúng ta thy hình nh hin tng viên ngc ã c s dng trong kinh Duy Ma. ây, kinh Pháp Hoa s dng li hình nh ó. Nên bit rng B Tát Vô Tn Ý không phi là mt ngi xut gia, vì nu xut gia thì âu có eo ngc ngà châu báu nh vy. B Tát Quán Th Âm t chi là vì Ngài t hi mình nhn chui ngc này làm gì? Lúc ó B Tát Vô Tn Ý mi khn

212

khon: Xin nhân-gi thng chúng tôi mà chp nhn món quà cúng dng này. Thy vy, Bt lin can thip vào. Ngài nói vi B Tát Quán Th Âm: Gi ây B Tát hãy em lòng thng B Tát Vô Tn Ý và tt c bn chúng có mt ây, trong ó gm có Thiên, Long, D-xoa, Càn-thát-bà, Atu-la, Ca-lâu-la, Khn-na-la, Ma-hu-la-dà, nhân và phi nhân v.v... mà chp nhn chui ngc này. Tm lòng t bi ó không nên ch hng v mt ngi, mà hng v tt c i chúng. ây là mt s thc tp có tính cách tp th. S cúng dng này không phi t mt mình B Tát Vô Tn Ý mà là t tt c i chúng có mt trong Pháp hi, cho nên chp nhn là chp nhn cho c i chúng, và ó là iu mà Bt ã nói vi B Tát Quán Th Âm. Bt ã không nói: hãy thng Vô Tn Ý mà chp nhn. Bt nói hãy thng Vô Tn Ý và tt c nhng ngi có mt ây. Chúng ta phi ý n nhng chi tit nh vy trong kinh. Trang 515: Lúc by gi c B Tát Quán Th Âm, vì thng tt c bn chúng cho nên chp nhn chui ngc. ây là ln th hai kinh lp li cái ý i chúng cúng dng ó. Sau khi chp nhn l vt, B Tát chia làm hai phn, mt phn dâng lên cúng dng Bt Thích Ca, mt phn dâng lên cúng dng Bt a Bo. Tích môn và Bn môn u có mt nh nhau, mt ln. Có Tích môn là có Bn môn, có Bn môn là có Tích môn. ó là cách tu tp ca chúng ta, không

213

phi Bn môn và Tích môn là hai phn tách ri. Mình không th nói rng tôi ch mun theo Bn môn, nói vy thì hng, ti vì không có Tích môn thì s không có Bn môn. Ngc li nu loi b Bn môn thì cng s không có Tích môn. Vì vy chia chui ngc ra làm hai phn cúng dng Bn môn do Bt a Bo i din, và cúng dng Bt Thích Ca tng trng cho Tích môn, ó là ý ti c hai bình din ca s sng. Tu hc cng vy, mình phi thì gi cho c hai phía. Tuy rng mình i vào th gii ca Hoa Nghiêm, ca ánh sáng, nhng mình vn không th b th gii ca hin tng, th gii ca ni niêu, ca vn tc, ca quét dn, mình phi chu trách nhim v c hai phía. Trong kinh Pháp Hoa, chúng ta nên bit rng các v B Tát u có thn lc ln. B Tát Thng Bt Khinh, B Tát Dc Vng, B Tát Diu Âm, B Tát Quán Th Âm, B Tát Ph Hin v.v... u là nhng v ã thành Bt t vô lng kip trc. Nhng vì xut hin trong môn th ba tc là Hnh môn, cho nên vn hóa hin làm ngi ang còn hành o, và khi gp mt v Bt, h vn cung kính nh l, tuy chính bn thân h ã là mt v Bt. S kin Bn môn xut hin trong Tích môn rt quan trng, và cái diu dng mà mình thy là Hnh môn. Các v B Tát ta gp trong kinh ây u là nhng v ã thành Bt t vô lng vô biên kip trc, nhng ng trc Bt Thích Ca thì vn óng vai trò ca ngi hc trò, ca nhà hành o. Quí v phi ý n chi tit này. Cng nh trong l truyn ng ca chúng ta,

214

khi mt v giáo th ã c tip nhn bài k và cây èn ri, trc khi v ó ng àn thuyt pháp, thì tt c mi ngi trong i chúng, k c các v tôn túc, các v trng thng, u ng dy cung kính hng v v giáo th mi chào ón. Không phi vì ây là v giáo th duy nht, nhng tt c các v kia u ng dy chng t rng ây là mt v giáo th mà tt c mi gii thiên, nhân u phi cung kính, ti vì v này mang trong ngi mt s mng truyn bá chánh pháp. Các v B Tát nh Ph Hin, Quán Âm, Thng Bt Khinh ã thành Bt t lâu nhng i vi Bt Thích Ca, h vn kính cn cúi ly, vn hóa hin nh là ngi ang còn hành o. Nu không thy c iu ó thì chúng ta cha thy c rng ây là cái Hnh môn, c s dng ni li cnh gii Bn môn và Tích môn. Ta bit rng Tông Thiên Thai mà i biu là thy Trí Gi, ã nghiên cu kinh Pháp Hoa và ã chia Pháp Hoa ra làm hai môn, Tích môn và Bn môn. Nhng trong khóa hc này chúng ta thy s phân chia ó không c hoàn ho, vì vy chúng ta ã chia li và cho rng ngoài Tích môn và Bn môn, còn có mt môn th ba gi là Hnh môn. Bn môn thuc v Th, Tích môn thuc v Tng, và Hnh môn thuc v Dng. Hnh môn không phi là mt danh t mi, nó ã c dùng nhiu ln trong kinh in o Bt. Ví d trong bài Sám Qui Mng mà các Thin Vin Vit-nam tng c bui sáng, có câu: Khai lc chi Hnh môn,

215

Vit tam k chi kip hi. Hnh môn ây có ngha là cánh ca ca hnh phúc. Do ó trong kinh Pháp Hoa, ngoài hai cánh ca ca Bn môn và ca Tích môn, ta thêm vào mt cánh ca th ba là cánh ca Hnh môn, cánh ca ca hành ng. Tt c các v B Tát xut hin trong kinh Pháp Hoa, u tng trng cho cánh ca ca hành ng. Chúng ta phi nhn din cho c các v B Tát ó trong kinh Pháp Hoa. Sau khi ã tr li cho B Tát Vô Tn Ý, Bt Thích Ca kt lun: Này quí v, tôi va nói cho quí v nghe v s rong chi ca B Tát Quán Th Âm trong th gii ta bà ca chúng ta, và phân tích cái thn lc cng nh cái t do ca Ngài. ó là câu kt lun ca Bt trong phm này. Phn ta va c là phn trng hàng, tc là vn xuôi. Nhng chúng ta ã bit rng trong các kinh phn trng hàng luôn luôn xut hin sau phn trùng tng. Bây gi chúng ta c phn trùng tng ca kinh, bn ch Vit ln ch Hán. My câu u có l mi c thêm vào khi có phn trng hàng: Th Tôn muôn v p Con xin hi li Ngi b Th Tôn diu tng c Ngã kim trùng vn

216

B Tát kia vì sao duyên Tên là Quán Th Âm? Âm? Bc diu tng t tôn Tôn Tr li Vô Tn Ý: Vì hnh nguyn Quán Âm hnh Dáp ng c muôn ni. s.

Pht t hà nhân Danh vi Quán Th C Túc Diu Tng K áp Vô Tn Ý: Nh thính Quán Âm Thin ng ch phng

Phng s là nhng a phng khác nhau. Hành ng ca Quán Âm gi là Quán Âm hnh, áp ng c vi tt c các phng s, không phi ch áp ng c nhu yu ca mt ni, mà áp ng c nhu yu ca tt c mi ni. Li th rng nh bin hi Vô lng kip qua ri ã theo ngàn muôn Bt Phát nguyn ln thanh tnh. nguyn. Hong th thâm nh Lch kip bt t ngh Th a thiên c Pht Phát i thanh tnh

217

Li nguyn ca B Tát này sâu nh bin c, ti vì Ngài ã tri qua vô lng kip, ã gn gi hc hi vi muôn triu v Bt và ã phát i nguyn i rt thanh tnh. ây nói s lc thôi: thuyt: Ai nghe danh thy hình thân Mà tâm sanh chánh nim quá Thì thoát kh mi cõi. kh. Ngã v nh lc Vn danh cp kin Tâm nim bt không Nng dit ch hu

Ch hu ây có ngha là cõi nc, nh trong danh t tam hu, ba cõi, là Dc, Sc và Vô sc. Nu ngi nào nghe c danh hiu Quán Th Âm hoc thy c hình dáng Ngài mà tâm hn không l là, có mt chút chánh nim, có mt chút chú ý thì ã có kh nng dit tr nhng au kh ca các cõi. Không quá có ngha là i qua mt cách lung ung, không li ích gì. Ví d khi i qua rng trm hng mà mình không thy c cây trm nào ht thì gi là không quá. Nu có ai ác ý Xô vào hm la ln Nim sc mnh Quán Âm Gi s hng hi ý Thôi lc i ha khanh Nim b Quán Âm lñc

218

Hm la bin h sen. trì.

Ha khanh bin thành

Ha khanh là hm la, trì là cái ao, cái h. Nu ai có ác ý xô mình xung mt hm la, thì nh nim lc Quán Th Âm, hm la ó tc khc bin thành mt h sen. Chúng ta nên bit rng con ngi nhiu khi sng trong hm la, ngi trên ng than hng, ngn la ca phin não, ca tham sân t cháy trong lòng, không khác gì ta ang ngi trong hm la. Nu có cht liu ca tình thng trong trái tim thì tt c nhng ngn la ó u tt, và t nhiên mình thy c mát m nh ang ngâm mình trong mt h sen. Chuyn này nhiu ngi ã c thc chng. Vì vy mà ch cn nim Quán Th Âm, ch cn làm sao tình thng có mt trong trái tim ca ta, là hm la trong ta s tt ngm, và t nhiên ta c bi li trong mt h sen. Nim b Quan Âm lc, Nim ây là chánh nim, tc là nh tng ti, em s có mt ca Quán Th Âm (s có mt ca tình thng) v trong trái tim ta. ó là Pháp nim Bt. Quán Âm lc là sc mnh, là thn lc ca c Quán Th Âm, The power of Mindfulness. Khi tâm ca mình thc hin chánh nim v Quán Th Âm, khi mình ã bt c làn sóng ó, thì t nhiên có s có mt ca nng lng Quán Th Âm trong tâm mình. Chánh nim là mt sc mnh rt ln cho nên mình gi là Nim lc. Do ó Nim b Quan Âm lc ngha là có chánh nim v cái thn lc ca c Quán Th Âm, mà mình ã dch n gin là dùng sc mnh Quán Âm.

219

ang trôi git i dng Gp nn Rng, Qu, Cá Nim sc mnh Quán Âm Sóng gió không nhn chìm.

Hoc phiêu lu c hi Long ng ch qu nn Nim b Quán Âm lc Ba lãng bt nng mt.

Nu b trôi git trong bin c và nu có xy ra nhng tai nn ln nh các loài rng, qu, cá mp làm hi, và nu chúng ta dùng nim lc Quán Th Âm thì sóng gió s không làm ta chìm m. iu này cng có tht, ti vì nu hong s thì chính chúng ta t làm m chic thuyn ca chúng ta. Còn nu an tnh, có nh lc thì chúng ta bit nên làm gì và không nên làm gì, cho nên sóng gió không làm m thuyn ca chúng ta c. ng chóp núi Tu Di. B ngi ta xô ngã Nim sc mnh Quán Âm Nh mt tri trên không. Hoc ti Tu Di phong Vi nhn s thôi a Nim b Quán Âm lc Nh nht h không trú.

ây là mt hình nh rt p. Nu ta ng nh núi Tu Di mà có mt ngi ng sau lng, xô chúng ta ngã xung, thì nguy him không cùng. Nhng nu dùng nim lc Quán Th Âm thì chúng ta s ng l lng trong h không nh là mt tri. Nh Nht h không trú, ó là mt hình nh rt tuyt vi, không có gì ng ti mình c, mình không b sa ngã, rt rng c. Khi có tình thng trong trái tim ri

220

thì dù mình ang vào tình trng khó khn ging nh ng nh núi Tu Di, và b ngi khác dn d, lôi kéo, xô y vào vc thm, vào ng ti li, thì mình cng s vng chãi nh mt tri trong h không, chng h b lay chuyn, sa ngã. Có mt nm làm thip chúc Tt, Làng Mai ã dùng nm ch Nh Nht H Không Trú chúc mng nm mi cho mi ngi. Hoc b ác nhân trc B ngi d ui chy Ri xung núi Kim Cng a lc Kim Cang sn Nim sc mnh Quán Âm Nim b Quán Âm lc Không hao mt my lông. Bt nng tn nht mao. B oán tc vây hãm Cm ao thng sát hi Nim sc mnh Quán Âm Oán tc thy thng tình. Hoc b oán tc nhiu Các chp ao gia hi Nim b Quán Âm lc Hàm tc khi t tâm.

Nu b nhng oán tc vây hãm, cm dao, cm kim nh làm hi mình, nu mình dùng nim lc Quán Th Âm thì tt c u phát khi lòng thng. B kh nn vua quan kh Sp sa b gia hình chung Nim sc mnh Quán Âm Hoc tao vng nn Lâm hình dc th Nim b Quán Âm lc

221

ao kim gãy tng khúc. hoi.

ao tm on on

Nu b chính quyn bt b mt cách oan c và em ra hành hình, mà dùng nim lc Quán Âm, thì quan quân s không x trm mình c, và lúc ó ao kim s gãy ra tng khúc. Ni tù ngc xing xích Chân tay b gông cùm Nim sc mnh Quán Âm c tháo g t do. thoát. Hoc tù cm già ta Th túc b nu gii Nim b Quán Âm lc Thích nhiên c gii

Nu b bt, b tra tn, b tù ày mà bit dùng nim lc Quán Âm thì s tháo g c nhng th ó và s c gii thoát, t do. Gp thuc c, trù, m Nguy hi n thân mình Nim sc mnh Quán Âm Ngi gây li gánh chu. Chú tr ch c dc S dc hi thân gi Nim b Quán Âm lc Hoàn trc bn nhn.

Ngi ta dùng thuc c, dùng nhng phép trù, phép m mong hi mình, nu mình dùng nim lc Quán Âm thì nhng th c dc ó tr li làm hi ngi ch xng. ây là mt on kinh mà khi c ti tôi không thích lm. C nhiên khi mình có ác tâm thì chính mình s là ngi phi

222

gánh chu cái ác tâm ó. Có ác tâm thì khi cha làm, trong ngi mình ã b các c t tham sân si làm cho au kh ri. Khi ã làm, thì c nhiên gây nhân nào s chu qu ó. Nhng ng trên phng din t bi mà nói thì khi nim Quán Th Âm, mình có lòng thng trong trái tim ca mình, thì mình ch mun bn thân mình thoát khi cái nn ó thôi, ch mình không mun thuc c hay nhng phép trù m tr li làm hi tác gi. Vì vy tôi ngh mình nên cha li on kinh này. ã ành rng hi nhân thì nhân hi, ó là theo úng lut nhân qu, nhng nu nim Quán Th Âm thì lòng t ca Quán Th Âm s cu mình và cu luôn c ngi ó, làm cho h m mt ra, ln sau h không còn làm nh vy na. Gp La Sát hung d Rng c và qu ác Nim sc mnh Quán Âm Ht dám làm hi ta. Gp ác thú vây quanh Nanh vut tht hãi hùng Nim sc mnh Quán Âm u vi vàng b chy. Rn c và bò cp La khói un hi c Nim sc mnh Quán Âm Hoc ng ác La Sát c long ch qu ng Nim b Quán Âm lc Thi tt bt cm hi. Nhc ác thú vi nhiu Li nha tro kh b Nim b Quán Âm lc Tt tu vô biên phng. Ngoan xà cp phúc yt Khí c yên ha nhiên Nim b Quán Âm lc

223

Theo ting t lui v.

Tm thanh t hi kh.

Nhng loài rn c và bò cp, nhng hi c, cht khói xut hin hi mình, khi nim lc Quán Th Âm thì tt c nhng th ó u nghe theo ting nim và t tr v ni xut x ca chúng. Sm sét, mây, in, chp Ma á tuôn xi x Nim sc mnh Quán Âm u kp thi tiêu tán. Vân lôi c xit in Giáng bc chú i v Nim b Quán Âm lc ng thi c tiêu tán.

ây là phn nói v nhng tai nn do thiên nhiên gây ra. Sm, sét, lt li, ma á, bão bùng. Khi nhng th ó xut hin và nu mình an trú trong nim lc Quán Th Âm thì tâm ta an tnh, t c s vô úy, và nhng th ó s kp thi tiêu tán, không làm ta s hãi na. Chúng sanh b khn ách Vô lng kh bc thân Trí lc mu Quán Âm Cu i muôn vn cách. Chúng sanh b khn ách Vô lng kh bc thân Quán Âm diu trí lc Nng cu th gian kh.

Chúng sanh b muôn vàn nhng kh ách, và nhng kh ách ó thng trc bc bách hình hài ca mình, nhng trí lc mu nhim ca c Quán Th Âm có th cu kh c cho c cõi i.

224

Trí phng tin qung i y sc thn thông Mi phng trong các cõi Không âu không hin thân.

C túc thn thông lc Qung tu trí phng tin Thp phng ch quc Vô sát bt hin thân.

Quán Th Âm ã thc hin c tam mui Hin-nht-thit pháp-thân, vi trí tu rt sâu sc, vi phng tin rt rng rãi, cho nên tt c các cõi trong mi phng th gii, không có cõi nào mà Ngài li không hin thân. Sát ây ngha là cõi. Nhng no v xu ác a ngc, qu, súc sinh Kh sanh, lão, bnh, t Cng t t dt sch. Chng chng ch ác thú a ngc, qu, súc sanh Sanh, lão, bnh, t, kh D tim tt linh dit.

Chng chng ngha là nhiu loi khác nhau; ch ác thú là nhng no ng ác c, tc là nhng ng a v a ngc, ng qu, súc sanh. Ác là d, thú không phi là loài vt mà là nhng ng i, nhng no v. Trong ý thc ca mình có nhng no i và ng v rt là vc thm, mà cng có nhng no v rt thênh thang. Không phi ch dùng hai chân mi i c, mình có th i bng cái tâm ca mình. Nu không c iu phc và h trì, thì tâm mình thng dn mình i theo con ng a ngc, ng qu hoc súc sanh. i v no ca Thiên, Nhân, A-tu-la thì hn. D

225

tim tt linh dit, tim là t t; linh dit là làm cho nó mt i. Nh vy, khi nim và a hình bóng ca Quán Th Âm ng trong trái tim mình, thì t nhiên nhng no v ti tm ca tâm s tiêu tan t t, và ánh sáng chánh nim s m cho chúng ta nhng con ng quang ãng. Chúng ta nên bit rng tâm ca chúng ta nhiu khi dong rui trong nhng no ng rt hôn mê, rt en ti. Có ý mun t t, hay có ý mun giúp ngi, ó u là nhng no v ca ý. Nim Quán Th Âm là mt trong nhng phng pháp iu phc và h trì tâm, tâm ta ng i v nhng no ng tm ti nh vy. Nim Quán Âm mt thi gian, t t nhng no v tm ti ó ca tâm ý s dt sch, ó gi là d tim tt linh dit. ây là mt phng pháp cha tr rt hu hiu ca khoa tâm lý tr liu. Quán Chân, quán Thanh Tnh Chân quán, thanh tnh quán Quán Trí Tu rng ln Qung i Trí Tu quán Quán Bi và quán T Bi quán cp T quán Thng nguyn,thng chiêm ngng. Thng nguyn thng chiêm ngng.

226

ây là nm phép Quán có liên h n danh t Quán Th Âm. Nim Quán Th Âm úng theo phng pháp chính thng, thì lúc nim ta phi thc tp nm phép quán nói trên. Chân quán tc là quán v s tht, nhìn rõ thy c s tht, không b vng tng chi phi, không b nhng cái v, cái hình thái di gt bên ngoài làm cho mình m mt. Dùng cp mt quán chiu thy c bn cht ca s vt thì gi là quán chân. Quán thanh tnh là phép quán có th mang li cho mình s bình lng, s trong sáng ca tâm hn. Nó chuyn hóa, ly i nhng hc ám, ti tm và bi bm ca tâm hn thì gi là quán thanh tnh. Qung i trí tu quán tc là quán v trí tu ln (Mahprajpramit) ngha là quán v Bát Nhã Ba La Mt. ây có ngha là quán v Không (nyat). Mahpraj là i Bát Nhã. Qung i là i; trí tu là Bát Nhã, cho nên Qung i trí tu quán là quán v Không. Bi quán cp T quán. Bi ting Phn là Karu, T là Maitr. ó là bn cht ca Quán Th Âm. Khi ta nim Quán Th Âm thì trong tâm ta có nhng cht liu T và Bi. Nu có nhng cht liu ó thì chc chn s chuyn hóa s ti. ây không phi là vn tín ngng hay mê tín. Thng nguyn thng chiêm ngng tc là ta phi luôn

227

luôn tâm nguyn và chiêm ngng nm phép quán ó. Chiêm ngng ây ting Anh là Contemplation. Quán Vô Cu, Thanh Tnh Mt tri Tu phá ám iu phc nn, gió, la Chiu sáng khp th gian. Vô Cu Thanh Tnh quán Tu nht phá ch ám Nng phc tai phong ha Ph minh chiu th gian.

Vô cu (Vimala) có ngha là không d bn; Tu nht phá ch ám, là mt tri ca trí tu phá tan tt c nhng màn hc ám; Nng phc tai phong ha là iu phc c nhng thiên tai gió la. Nm phép quán ó có tính cách vô cu, thanh tnh. ó là mt mt tri trí tu, có kh nng phá tan nhng bc màn hc ám, iu phc c tt c các tai nn gió, la, và chiu sáng khp cùng th gian. ó là thn lc ca nm phép quán. Tâm Bi nh sm ng Lòng T nh mây hin Pháp cam l ma xung Dp tr la phin não. Bi th gii lôi chn T ý diu i vân Chú cam l pháp v Dit t phin não dim.

Bi th tc là cái cht liu ca lòng Bi, ging nh ting sm ng. i Bi Quán Th Âm là Quán Th Âm có lòng thng rt ln. ây chúng ta thy mt hình nh rt c thù. Lòng thng thng c so sánh vi mt cái gì rt du hin, nhng ây lòng thng c so vi ting sm ng.

228

Chúng ta nh kinh Duy Ma, s im lng có khi c xem là s im lng sm sét, im lng nhng có hùng lc và hiu nng rt ln. ây lòng thng c ví vi sm ng, ti vì lòng thng là mt nng lng tích cc. Không phi thng ri chy nc mt và không làm gì ht. Tâm bi không phi là mt th nng lng thng xót tiêu cc. Sc mnh ca tâm bi hùng v nh sc mnh ca sm chp. Lòng t ây c din t di hình thái ca các trn ma (T ý diu i vân) cho tt c mi loài u c thm nhun cht nc cam l ó. ây là nhng hình nh rt thi ca. Th gian ca chúng ta nh mt ám cháy. Trong ta, mi ngi là mt ám cháy, chúng ta ang cháy t trong ra ngoài. Chúng ta là mt thân cây ng trong mt khu rng ang bc cháy, và lòng t bi ca Quán Th Âm nh là nhng ám mây hin, vi s tác ng ca sm sét, nhng ám mây ó bin thành ma cha tr nhng ám cháy trên th gian, và làm cho cây ci mc lên xanh ti. Ni án tòa kin tng Chn quân s hãi hùng Nim sc mnh Quán Âm Oán thù u tiêu tán. Tránh tng kinh quan x B úy quân trn trung Nim b Quán Âm lc Chúng oán tt thi tán.

Vào các phiên tòa kin tng hay ra ni trn mc y bom n, nu chúng ta bit s dng nim lc Quán Th Âm, thì tt c nhng oán thù và tai nn kia u có th vt qua.

229

Ting Nhim, ting Quán Âm Ting Phm, ting Hi Triu Ting Vt Thoát Ting i Hãy nên thng quán nim.

Diu âm, Quán Th Âm Phm âm, hi triu âm Thng b th gian âm Th c tu thng nim.

ây là nhng câu rt hay trong Kinh Ph Môn. Nm phng pháp Quán k trên là nm phép quán nói v ch u trong danh hiu ca B Tát: Quán. ây kinh nói v nm ch Âm, tc là nói v nm loi âm thanh có liên h ti B Tát Quán Th Âm. Trc ht là Diu âm. Âm thanh ca v B Tát này là mt âm thanh rt nhim mu, rt vi diu. Quán Th Âm là âm thanh do s quán chiu v cuc i mà c th hin ra. Ngài là mt con ngi có nh lc, có tình thng và nht là có thì gi nhìn vào cuc i, quán chiu v cuc i mà hiu c cuc i. ó là ting nói ca ngi hiu bit. Không có thì gi nhìn, hiu thì không th có ting nói ca ngi hiu bit. Ting Phm có ngha là ting cao quý, ví d nh Brahmavihra tc là bn phm trú, bn ni c trú rt sang trng, rt cao quí, ting Anh là Noble Dwellings. Bn phm trú ó là T, Bi, H và X. Bn c xá này là bn c xá s mt, mình nên tìm n ó c trú cho hnh phúc, cho thnh thi.

230

Ting hi triu là ting sóng bin. Pháp âm ca B Tát c ví vi ting hi triu, hùng mnh và có kh nng ln át ht tt c các ting rì rào, than khóc. Thng b th gian âm là ting vt lên trên tt c các th ting khác ca th gian, ví d nh ting ca danh, ca li, ting ca quyn hành, ca tranh chp, ca ng phái. Tt c các th ting ó u b ting ca B Tát vt lên và ch ng. Chúng ta thy có hai bc tranh, mt v Quán và mt v Âm, tên ca B Tát. Tám câu k nghe nh hai câu i, rt tng xng. V quán, ta có nm phép, v âm thanh ta cng có nm loi: Chn quán, Thanh Tnh quán, Qung i Trí Tu quán, Bi quán, cp T quán. Diu âm, Quán Th Âm, Phm âm, Hi triu âm, Thng B Th gian âm. Tng nim không nghi ng Nim nim vt sanh nghi Trong ách nn kh cht Quán Th Âm tnh thánh Quán Âm là tnh thánh kh não t ách Là ni cn nng ta. Nng v tác y h. Ngha là hãy tip tc quán nim và ng sanh tâm nghi ng, ti vì bc thánh thanh tnh là Quán Th Âm kia, thng hin

231

mình làm ni nng ta cho chúng sanh trong mi trng hp khi h gp tai ách, kh nn, và s cht chóc. y mi công c Mt thng nhìn th gian sanh Bin Phc cha vô cùng Nên ta cn nh l. C nht th công c T nhãn th chúng Phc t hi vô lng Th c ng nh l.

B Tát có y công c, em con mt thng yêu nhìn mi ngi. T nhãn th chúng sanh là nm ch rt tuyt diu, ta ch cn làm c chng ó là ã có hnh phúc tràn tr ri. em con mt thng nhìn thì chng nhng ngi kia c hng hnh phúc, mà chính trái tim ca mình cng c thm nhun nhng ngt ngào ca tình thng. Ta hãy nhìn chúng sanh bng con mt t bi ch ng i chúng sanh nhìn mình bng con mt có thin cm! Bit nhìn mi loài bng con mt t bi thì không chóng thì chy, mi loài s hc c phng pháp ó, và s bit nhìn li mình bng con mt t bi. Phc t hi vô lng tc là phc c dn v và s ln nh bin c, không th nào o lng c. Th c ng nh l: vì vy cho nên chúng ta hãy cúi u nh l v B Tát ã thành Bt t lâu ó. Rt tic là mình cha có dp dch li toàn vn kinh Pháp Hoa, nu dch li thì s d c hn nhiu.

232

Bây gi ta tr v phn trng hàng k tip ca phm này. Lúc ó B Tát Trì a (Dhranndhara Bodhisattva) t ch ngi, ng dy và tha vi Bt rng: Ly c Th Tôn, nu có ngi nào nghe c phm kinh nói v B Tát Quán Th Âm này mà thy c cái s nghip t do ca Ngài, thy c cái nng lc thc hin thn thông ca Ph Môn, thì công c ca ngi ó không phi là ít. Nh vy, ngi nào c nghe Phm Pháp Hoa này, thì ngi ó ã có công c rt nhiu. Nghe c Kinh Ph Môn tc là ã tip xúc c vi B Tát Quán Th Âm. ó là li tuyên b ca v B Tát tên là Trì a. Trì a là mt v B Tát rt a lao ng. Hai bàn tay ca Ngài thng dính t, a làm vn, a bc cu, a ào ging. Nghe nói rng, hi Bt Thích Ca lên thm m cung tri ao Li thì B Tát Trì a ã p ng cho Bt i. Ngài là mt v kin trúc s, mt k s. Trì là bo v, duy trì, a là trái t, ting Anh là Earth Holder. Nhng ngi bo v môi sinh, tranh u gi gìn cho sinh môi trái t, u là liên minh ca B Tát Trì a. ây là mt v B Tát chuyên gi gìn trái t cho chúng ta, chúng ta cn phi liên minh vi Ngài bo trì nguyên vn trái t này li cho con cháu. B Tát Trì a còn bt cu, p ng a ngi ta li vi nhau. Nu có nhng ngi, nhng nhóm ngi b chia r, k u sông ngi cui, thì B Tát làm mt

233

chic cu a h ti gn vi nhau, ký nhng hip c hòa bình. Th gii ca chúng ta rt cn B Tát Trì a. Nói n ây thì tôi nh rng B Tát a Tng (Kitigarbha Bodhisattva) cng phi c a vào trong Hnh môn ca kinh Pháp Hoa, vì Ngài là ngi có i nguyn tìm n nhng ni en ti nht, u ám nht, kh au nht. Nhng ni ó là a ngc. Li nguyn ca B Tát a Tng là a ngc v không, th bt thành Pht, là chng nào a ngc còn có ngi, thì tôi nguyn còn phi i ti và nguyn cha an hng qu v ca mt c Bt. B Tát a Tng là hin thân cho i nguyn. i Nguyn a Tng Vng là mt ngi luôn luôn thao thc mun i vào nhng ni còn kh au, còn tm ti. Chúng ta bit rng a ngc không âu xa, ch cn a tay ra là chm a ngc ngay, và ôi khi khi cn phi vi tay ra bên ngoài, a ngc cng có ngay trong ta! Vì vy em ánh sáng ca tình thng, ca hiu bit ti vi kh au là li i nguyn ca B Tát a Tng. Trong 14 gii Tip Hin có mt gii nói v ch này: Hãy tìm ti nhng k kh au, ng nhm mt trc kh au, ng ánh mt ý thc v kh au ca cuc sng. Hãy ph bin nhng pháp thoi qua bng Video và bng Audio giúp cho mi ngi bt kh. Mun cho kinh Pháp Hoa c hoàn m, chúng ta có th thêm vào mt phm B Tát a Tng, ng thi phát trin thêm phm B Tát Trì a. C nhiên trong kinh Pháp Hoa

234

chúng ta ã có B Tát Ph Hin, Ngài cng ã thành Bt lâu ri, nhng vn óng vai B Tát. a v ca Ph Hin trong kinh Hoa Nghiêm rt ln, vì vy cho nên n kinh Pháp Hoa chúng ta không c c nhiu v B Tát Ph Hin na. Tôi ngh B Tát Ph Hin cn c cp n nhiu hn trong kinh này, ti vì B Tát Ph Hin là mt ngi tng trng rt nhiu cho Hnh môn, và Hnh môn ca B Tát Ph Hin có ti mi im. Nói ti Hnh môn thì phi nói ti Ph Hin vì chúng ta thng xng tng Ph Hin là B Tát i Hnh, thành ra s có mt ca B Tát Ph Hin trong phn Hnh môn rt là quan trng. Pht t Vit-nam ai cng thuc mi hnh ca Ph Hin, vì bài Hi Hng có nhc n mi hnh ó: 1. Nht gi l kính ch Pht: Ngha là mình phi t lòng tôn kính i vi bc giác ng. 2. Nh gi xng tán Nh Lai: Phi khen ngi Nh Lai. Khen bng nhiu cách, không phi bng li mà là bng hành ng. 3. Tam gi qung tu cúng dng: Phi thc hin vic cúng dng, hin tng. Cúng dng chúng sanh là cúng dng Bt.

235

4. T gi sám hi nghip chng: Phi sám hi, luôn luôn phi i mi. 5. Ng gi tùy h công c: H ai làm c mt vic gì tt, thành công và có nim vui là mình phi vui theo, phi ym tr ht lòng. 6. Lc gi thnh chuyn Pháp luân: Ngi nào có kh nng làm giáo th, mình phi ym tr và cu h i ging dy, ng bt h ru rú trong chùa. Nhng v Bt thành o chúng ta phi ti cu xin các v i thuyt pháp, ng có vì nhng khó khn mà không thuyt pháp. Nghe nói Bt Thích Ca sau khi thành o ã có lúc không mun i thuyt pháp vì Ngài thy giáo pháp thì khó, mà chúng sanh thì cn trí không c lanh li cho lm. Không bit có úng vy không, có th Ngài ã th hin ra nh vy chúng sanh phi thnh cu, nh vy mà thy c rng Pháp là quí giá. Khi nào mình thy mt v Bt xut hin, thì mình phi thnh cu v Bt ó chuyn Pháp luân, ngha là i thuyt pháp hong hóa sanh. Nu thy mt ngi nào có kh nng thuyt pháp, mình cng phi thnh cu ngi ó i thuyt pháp. 7. Tht gi thnh Pht tr th: Là thnh Bt li lâu trong cõi i giáo hóa sanh. B Tát Ph Hin là ngi chuyên i làm nhng vic này. Thy cõi nào có Bt sp

236

nhp dit thì Ngài n khn khon xin Bt lu li thêm mt thi gian na cu chúng sanh. 8. Bát gi thng tùy Pht hc: Ngha là tinh chuyên theo hc vi Bt. ng nói rng Bt còn ó, lúc nào mình n hc cng c. Nay bn công vic, thôi n mai, hoc nm nay mình kt, sang nm chc chn mình s thu xp i hc. ó không phi là hnh ca B Tát Ph Hin; hnh ca B Tát là ni nào có Bt ging dy, là ni ó có Ngài n hc hi. 9. Cu gi hng thun chúng sanh: Mình phi i theo vi chúng sanh, i theo vi mi ngi hành o, giúp , iu phc ch ng trn h. Tu không phi ch là tip thu vào trong ng un ca mình, mà phi a tay ra, phi tip xúc vi chúng sanh, phi thy c rng nhng au kh, thao thc và c m ca chúng sanh là nhng au kh, thao thc và c m ca chính mình. Phi tìm mi cách a h i trên con ng tu hc và chuyn hóa nh mình, ó gi là hng thun chúng sanh. 10. Thp gi ph giai hi hng: Khi thc hin c mt iu gì, hc c mt cái gì, trng c mt cây gì, làm c mt iu gì trong ngày, mình u nói rng, cái ó là cho hnh phúc chung, cho s giác ng chung, ch không phi mình ã làm vic ó riêng cho mình. Hc kinh Pháp Hoa không phi là hc riêng cho mình mà là hc cho tt c

237

mi ngi. Ra mt cái ni, không phi ch ra riêng cho mình, ch chuyn hóa riêng ni tâm ca mình, mà làm cho mi ngi và mi loài. Bc mt bc chân tnh thc là bc cho tt c nhân loi, ti vì nu có lòng t, lòng bi, có nh, có tu thì bc chân ó s làm li cho mi loài hu tình. ng ngh rng hc nh vy là hc riêng cho mình, tu nh vy là tu riêng cho mình. Mình phi bit hi hng, ting Anh là Transferring the merits to all beings. Mình không có trng mc riêng, tt c nhng công phu tu tp ca mình u a vào mt trng mc mà ai cng có th s dng c ht, tu nh vy mi úng là tu theo tinh thn ca B Tát Ph Hin. B Tát Quán Th Âm xut hin trong hi Pháp Hoa nh là mt trang nam t. Nhng trong nhng hình thái tôn th nhiu nc Á ông, thì chúng ta li thy B Tát Quán Th Âm xut hin di hình thc mt ph n. iu này cng d hiu, vì ph n có th tng trng c tình thng mt cách t nhiên, d dàng hn nam gii. Hn na, trong kinh có nói rt rõ rng B Tát Quán Th Âm là tình thng, và Ngài có th trao tng tình thng ó di nhiu hình thái khác nhau. Vì vy mà tôn th và hình dung B Tát Quán Th Âm di hình thc mt ph n, là mt chuyn rt t nhiên, rt hp lý. Chùa Bút Tháp min Bc Vit-nam có mt tng B Tát Quán Th Âm nghìn tay, nghìn mt rt p. Nghìn cánh tay có ngha là hot ng nhiu cách. Tình thng phi c

238

th hin ra bng nhiu cách. i vi nhng ngi không quen vi ngôn ng iêu khc ca Pht giáo, thì h s ly làm l khi thy mt v tng có nhiu tay quá. Nhng i vi chúng ta thì ó là mt hình nh d hiu, ti vì khi thng ai, ta mun nâng , mun gii quyt kh au giùm cho ngi y, và khi có nhiu ngi kh au quá thì ta phi có mt nhiu ni, và ta phi có nhiu cánh tay giúp . Tinh thông nghìn mt nghìn tay, Cng trong mt im Linh ài hóa ra. ó là hai câu th trong tác phm Nam Hi Quán Âm bng ch nôm. Hai câu ó chng t rng tình thng phi c thc hin bng hành ng. Nói suông rng tôi thng anh lm thì không giúp c gì, vì vy mà phi có cánh tay. Cánh tay vn ti. Thành ra trong B Tát Quán Th Âm có B Tát Ph Hin. Ph Hin là i hnh, là hành ng ln. Do ó chúng ta thy cái chân lý ca Hoa Nghiêm ã thm nhun tt c mi hình nh: B Tát Quán Th Âm mang cánh tay ca B Tát Ph Hin. Nghìn mt cn thit cho nghìn tay. Mt là thy, hiu. Nhn thc mà dn ti hành ng thì mi có kt qu, do ó v tng có nghìn tay thì phi có luôn nghìn mt. Mà con mt là tng trng cho B Tát Vn Thù i Trí. Con mt là nhìn sâu, nhìn k, phát hin ra s tht, ó là tác dng ca thin quán. Thin quán ngha là nhìn cho tht sâu, cho tht

239

k thy c cái chân tng ca s vt, vì vy mà con mt là tng trng cho thin quán (Vipayan). Khi nhìn k B Tát Vn Thù, mình cng thy có trái tim ca Quán Th Âm và cánh tay ca Ph Hin, cho nên mt v B Tát cha ng tt c các v B Tát khác, ó là chân lý ca Hoa Nghiêm. Tinh thông nghìn mt nghìn tay, Cng trong mt im Linh ài hóa ra, Xem trong bin nc Nam ta, Ph môn có c Pht Bà Quán Âm. Hình tng ã là nh vy thì s hành trì cng nh vy. Ti sao li có mt ngàn? Mt ngàn ch là con s tng trng, mt ý nim v nhiu, nhiu lm, Thiên th thiên nhãn. Vào dp l k nim 2500 ngày Bt nhp dit New Delhi, n , phái oàn Vit-nam t Hà ni có sang tham d, và có thnh theo tng c Quán Âm Thiên Th Thiên Nhãn cho các phái oàn quc t thy cái tác phm ngh thut ó ca Vit-nam. Hi ó t nc mình còn chia làm hai, min Nam ã gi mt phái oàn, và min Bc mt phái oàn khác, và hai phái oàn ã bí mt gp nhau n . Phái oàn min Nam do Hòa thng Hu Quang lãnh o. Hi ó Tng hi Pht Giáo Vit-nam min Nam có mt t tp chí chính thc gi là t Pht Giáo Vit-nam, Hòa Thng

240

Hu Quang làm ch nhim, còn tôi là ch bút. Trong khi lãnh o phái oàn sang n , Hòa Thng b t mch máu và viên tch ti bên ó. nhà chúng tôi có ra mt s báo c bit tng nim c Hòa thng Ch nhim Hu Quang. Hi ó phái oàn min Bc có Hòa thng Trí và c s Lê ình Thám, cùng mt s các v khác. Hai v trên có công ln trong vic chn hng o Bt Vit-nam. Phái oàn min Nam có Lut s Trn Thanh Hip i làm thông ngôn. Tôi vn còn nh lúc anh Hip n Pht hc ng Nam Vit mn cun t in Anh Vit. Hi ó Vitnam ting Anh cha c ph bin lm. Vào chùa thy tng Quán Âm ngàn mt ngàn tay, nu quen vi ngôn ng ca iêu khc Pht giáo thì chúng ta hiu ngay ây là hình tng nói lên mt th tình thng chân tht, c xây dng bng cái thy, bng s quán chiu, bng hiu bit do s nhìn sâu. ây là mt th tình thng ích thc, không phi th thng suông bi vì nó c th hin bng nhng cánh tay. Khi hng dn khách vào chùa, ta phi gii thích nh vy h có th hiu c, nu không h s thc mc, vì mi nn vn hóa có mt th ngôn ng riêng. ôi khi con mt kia mình phi tìm mi thy. Nhìn qua thì chúng ta ch thy v tng có nhiu cánh tay thôi, nhng nu nhìn cho k, ta s thy trong mi bàn tay có mt con mt. Bàn tay mà có con mt là quan trng lm, bàn tay mà không có con mt là nguy him vô cùng. Hành ng mà không i

241

theo s hiu bit thì s a n s au kh cho ngi mình thng, ch ng nói ngi mình không thng. Ai cng mun em li hnh phúc cho t nc, cho ng bào, cho nhân loi, cho các loài, nhng cái tình thng không có s hiu bit thì cha hn là tình thng và có th gây v dù mình có y tràn thin chí. Thin chí cha phi là tình thng, cái ý mu¯n thng cha phi là thng. Kh nng thng là kh nng thy và kh nng hiu hành ng, vì vy mà các nhà iêu khc ã din t tình thng rng ln ca B Tát Quán Th Âm nh c ngàn cánh tay có con mt trong mi bàn tay. S tu hành ca mình, nói tóm li, là t vào trong lòng bàn tay ca mình mt con mt. Chng nào mình t c mt con mt vào lòng bàn tay ca mình, thì lúc ó hành ng ca mình s có an toàn. Bt c hành ng nào ca mình cng s em li hnh phúc cho ngi và cho chính mình. Nu cha có con mt trong lòng bàn tay, thì chúng ta phi cn thn. Tu quán là có con mt tu, tu nhãn. Có tu nhãn thì dù mun hay không cng s có t bi, ti vì cái thy sâu sc a ti cái thng ích thc. Và tình thng không th nào không biu hin bng hành ng. Ngi hành gi nh mt máy thâu hình, hay máy thâu thanh, phi có nhng iu kin mi có th cm ng c vi nhng lung sóng truyn thanh hay truyn hình. Nhng ài phát thanh và phát hình luôn luôn có ó, nhng mình phi có cái ng thanh, ng khí thì mi tng ng và tng cu c vi nhng ài phát ln. Bt và các v B Tát là nhng ài

242

phát thanh và phát hình ln, luôn luôn có mt trong v tr, nhng nu cái máy thu ca mình không hi iu kin, thì mình s không bt c nhng làn sóng ó, và mình nói rng không có phát thanh, không có phát hình, không có làn sóng in. Trong bài k kin gii ca S cô Nh Phc, S cô nói rng cái bí mt ca hnh phúc là sng cho trn vn ngày hôm nay, và tip nhn c tình thng n t muôn loài. Tình thng ó có tht và ang n, cng tng t nh nhng làn sóng truyn thanh, truyn hình ang ti vi mình luôn luôn, nhng ti vì tâm mình b bít lp, cho nên mình không m c cõi lòng ón nhn tình thng ó. Không khí, hay là nc trong, nhng th này sn sàng có mt ó cho mình, nhng vì mình t trn tránh trong cái tháp ngà au kh ca mình, cho nên mình không ón nhn c tình thng ca không khí, ca nc trong, ca ám mây, ca mt tri, tt c u có ý mun nuôi dng, che ch cho mình. Bt và B Tát cng vy, ó là nhng s có mt rt thc t mà không cn phi có mt c tin mi tìm thy c, ch vì con mt mình không m ra, và ch vì trái tim mình khép kín li, cho nên mình mi không nhn ra s có mt ca các v Bt và B Tát chung quanh mình ó thôi. Có nhng v Bt và B Tát không có tên tui, không c các ài truyn thanh, truyn hình, hay báo chí nhc ti, nhng h có mt ngay chung quanh chúng ta. Tình thng ca h c th hin rt rõ ràng, h là nhng B Tát vô danh, có mt khp mi ni. Trong bc ng hành o

243

tây phng, thnh thong tôi có gp nhng v B Tát nh vy. H là B Tát ln, nhng không ai nhìn rõ h có th nhn ra h là nhng v B Tát ln. Ví d Hòa lan có mt ph n, mi trông vào, mình không thy gì c bit c, Bà tên là Hebe Kolhbrgge. Bà ã giúp rt nhiu cho tr em Vit-nam. Trong nh th chin, bà ã to ni n náu cho rt nhiu ngi Do thái, và ã giúp di chuyn hàng chc ngàn ngi Do thái sang các nc khác h khi b cht di bàn tay ca ngi phát-xít. Mt ngi có tâm a và hành ng nh vy, nu ta không gi là B Tát thì gi là gì na? Vy mà Bà ã không có chng minh th, không có bng tng l, chng có mt giy t gì công nhn vic cu chúng sanh ca Bà. Tôi ch vì may mn nên ã c gp bà trên bc ng hành o. Bà sng rt n gin, m bc và ã thc hin c iu mà mình không ng mt ph n có th n phng làm c. Trong thi gian làm vic chung, tôi thy Bà vn tip tc giúp nhng ngi câm, ngi ic trong các nc Xã hi ch ngha mt cách rt st sng và âm thm. Bà ã không mang danh là Pht t, không mang mt danh xng nào ht. Mình phi có mt trái tim rng m, phi ng có thành kin, mi nhn ra c nhng v B Tát có mt chung quanh mình, cùng trong xã hi vi mình. Hin gi ti các nc Tây phng cng nh ông phng, có nhng ngi ang âm thm làm vic cu tr cho bit bao nhiêu ngi bnh tt, nghèo ói, cùng kh, ang b áp bc. H làm nhng vic cu tr ó mt cách rt im lng. Nu ta nhn nh trong hoàn cnh ca ta,

244

thì ta không thy c s có mt ca nhng ngi ó, và không bit n nhng hot ng rt lng l nhng rt thc t ca h. H không cn báo chí tng thut, không cn ài phát thanh, phát hình cp n, nhng h ã làm nhng vic nh vy t my mi nm nay, và vn tìm c nim vui và s an bình trong công tác hàng ngày. Hu có mt Pht t tên là bác Siêu. Bác tuy rt im lng, nhng vì bác ã làm vic xã hi lâu ngày quá, nên Tha thiên không ai là không bit bác, và ai cng ngh bác là mt v B Tát. Bác làm vic rt âm thm. Vn ling ca bác ch là mt chic xe p rt c. Vy mà âu Bác cng p n c, và bác ã giúp cho rt nhiu gia ình n bc, nghèo ói, bnh tt. Bác không có gia tài, nhng bác có mt trái tim, vì vy mà bác ã có nhiu bn hu có th giúp bác làm công vic t thin. Nm 1964, trong mt chuyn v Hu, tôi ã mi bác lên chùa T Hiu c chuyn trò và hc hi nhng kinh nghim ca bác. Hi ó, tôi va thành lp Trng Thanh Niên Phng S Xã Hi, và ngh rng mình s thc hin nhng công tác tình thng trên toàn quc, có tính cách h thng và t l ln hn bác Siêu. ó là ti tôi ngh rng mình ang làm theo phng pháp mi, mình ào to nhiu cán b cùng mt lúc, và mình ã nghiên cu, hc hi kinh nghim t các nc, cho nên mình s làm hay hn bác. Trong khi ngi nói chuyn vi bác, tôi vn mang cái nim t tin rng

245

mình s khoa hc hóa và h thng hóa c công vic, và tôi mun mi bác gia nhp vào trong công tác này. Mc ích ca trng Thanh Niên Phng S Xã Hi không ch là công vic t thin, mà gm c công vic phát trin xã hi. Phong trào Thanh Niên Phng S Xã Hi là giúp dân, giúp nc, ch không phi là làm t thin n thun. Giúp dân, giúp nc là giúp cho chính mình. Sau khi nghiên cu nhiu ni, tôi tr v lp trng Thanh Niên Phng S Xã Hi, nhm bn mc tiêu: 1. Giáo dc: Nông thôn có nhiu làng không có trng hc và tr em lêu lng, không có hc vn. Vì vy công vic u tiên ca mt tác viên xã hi khi v làng, là tìm cách chi vi các em dy các em. Mình có th chi và dy các em ngoài b sông hay di gc a. Khi s lng các em lên n hai ba mi a, lúc tri ma, mình kéo nhau vào xin tá túc nhà ca mt dân làng tip tc vic hc. T t cái ý nim xây mt mái trng bng tre và lá da phát sinh ra, và chính ngi tác viên ó s ngh dân làng hp li làm ngôi trng ó cho làng. ng i chính quyn hay mt s giúp t bên ngoài, vì i thì s phi i hoài. Thanh niên phng s xã hi phi bt u t nhng cái gì mình có, t nhng cái gì mình bit ch không ch i mt s vin tr, dù s vin tr ó là t chính quyn ca nc mình.

246

2. Y t: Thành lp mt trm y t, dy dân làng cách phòng nga tt bnh, và t thit lp nhng nhà v sinh bng xi-mng r tin. Dy tr em ngn nga nhng bnh thông thng nh bnh cm, st rét, bnh au mt v.v... 3. Kinh t: Làm sao cho s sn xut ca dân làng tng lên, ví d tìm cách t chc hp tác xã; ch cho dân làng s dng phân bón úng mc; cách chn ht ging; phng pháp tr liu nhng chng bnh ca cây ci mùa màng; t chc dân làng có th làm nhng tiu công ngh trong gi rnh ri tng thêm ngân sách gia ình; giúp cho dân làng bit phng pháp chn nuôi gà, vt mà không chúng b bnh tt. 4. T chc: Giúp dân làng t chc li làng xã, công vic tng tr, ti vì nu không t chc li àng hoàng thì mình không thành công c. Hi ó vi kin thc, vi kinh nghim nh vy, tôi ngh rng, phong trào Thanh Niên Phng S Xã Hi s là mt hình thái hot ng mi, và so vi hình thái hot ng c in ca bác Siêu thì nó phi tin b hn nhiu. Cho nên tôi có nim tin rt ln và tôi ngh rng mình có th làm hay hn bác Siêu. Trong lúc tip xúc, bác Siêu ngi im lng nghe nhng iu tôi trình bày. Sau ó bác cng ng ý tham d trong khi bác vn tip tc con ng riêng ca bác. Cho n khi ngi

247

Cng sn lên nm chính quyn, h cm ht tt c các hot ng ca trng Thanh Niên Phng S Xã Hi, và h bt u bt tác viên ca trng, thì tôi mi nhn ra rng cái phng pháp ca bác Siêu rt là vô tng. Bác vn tip tc công vic t thin nh thng, vn vi chic xe p c k p p ó, bác i ti khp hang cùng ngõ hm và vn làm c cái công vic mà ngày xa tôi cho là không khoa hc cho lm. Không ai Tha thiên mà không bit cái hnh nguyn, cái âm thm lng l ca bác. Bác Siêu là mt v B Tát không có chng minh th, không có bng tng l, và báo chí không nhc ti. Nu m mt ra, m trái tim ra, mình s tip xúc c vi rt nhiu ngi nh bác Siêu ngay trong t nc ca mình. Trong nhng con ngi ó, có cht liu ca Quán Th Âm, và nhng ngi ó thc s có nim lc ca Quán Âm. Nh th mà h mi trng k công tác c nh vy, nu không thì ch vài ba tháng là h b cuc, h chán nn. Vì vy khi nim c Quán Th Âm, phi thc tp sâu sc mi có th thành công c. Nu cái máy thâu hình ca mình h, thì dù mình có bm nút my trm ln i na, nó vn không tip nhn c hình nh ca ài truyn hình. Nim danh hiu Quán Th Âm cng vy, mình phi chun b tâm ca mình cho thanh tnh, cho chí thành thì mình mi bt c cái ngun nng lng i bi kia. Nim mà thy cái hiu và cái thng có mt trong ta, thì lúc ó nim mi thc s hu hiu, còn nim bng ming mà trong lòng vn có hn

248

gin, nghi k, tham lam, bun chán, thì mình s không bt c cái tinh lc ca c Quán Th Âm. Mun tha hng c nim lc Quán Âm thì mình phi bt c nim lc y. Cho nên nhng ngi nim c Quán Âm, nim Bt Di à, hay Bt Thích Ca mà trái tim vn còn cng nh á thì ta bit rng h không bt c làn sóng t bi. Nim Bt là mt pháp môn rt thâm diu em li mt kt qu rt tt. Chúng ta không t vn nghi ng mà ch t vn nim nh th nào trái tim ca mình có th m ra và cho tình thng, s hiu bit và cánh tay ca c Quán Th Âm có th có mt trong mình. Trong chúng ta, ngi nào cng ã có nhng giây phút kinh nghim v hiu, v thng và v mt c mun hành ng. Khi chúng ta có cái hiu, cái thng và s mun hành ng ó, thì chúng ta bit rng hình nh ca B Tát Quán Th Âm ã ng trong trái tim ca chúng ta ri. Nu chúng ta c tip tc nh vy thì không có lý do gì mà tinh lc ca c Quán Th Âm không tip tc tuôn tràn vào trong trái tim ca chúng ta. Khi nim Quán Th Âm ta phi nim mt cách thông minh, phi bit rng nim theo phng pháp nào thì mi có kt qu, và ta phi giúp cho nhng ngi khác, ng cho h nim mt cách mê tín, máy móc và sai lc. Nim c Quán Th Âm nh nim mt v thn linh ch bit n hi l, cúng chui, cúng xôi và mong c Quán Th Âm ng v phe mình ánh dp phe kia, nim nh vy thì ngàn i B Tát Quán Th Âm cng không ng hin c trong trái tim ca

249

ta, ti vì B Tát Quán Th Âm là hin thân ca cái hiu, cái thng và cái hành ng. Mình cng ng có ngh rng c B Tát Quán Th Âm là mt thc ti hoàn toàn ngoài mình. ây là giáo lý ca Hoa Nghiêm, mà cng là giáo lý ca Pháp Hoa. Giáo lý này cng cn c trên nguyên tc duyên sinh (Prattyasamutpda), hay duyên khi. Khi chp tay l Bt, mình phi thy rng Bt có trong ta và ta có trong Bt, thì s l ly ó mi úng vi tinh thn Pht giáo. Chúng ta thy trong o Hi Hi hay trong o C c cng có s l ly, nhng có th s l ly này không ging nh s l ly trong o Bt. Chúng ta có mt pháp môn ly mà ã my ngàn nm nay, ngi Pht t ã thc tp rt u n, rt thâm sâu. Dâng hng cng là mt pháp môn c thù, chúng ta không ch dâng hng trm mà dâng hng Gii, hng nh và hng Tu, hng Gii Thoát và hng Gii Thoát Tri Kin. Có gii, có nh, và có tu dâng lên, thì Bt bng lòng hn. Sau khi dâng hng lên ri, chúng ta mi quán tng, tc là chúng ta ly xung. Phép quán tng này là mt phép quán tng rt cao siêu. Có mt ln tôi trình bày ti i hc Boston cho nhng nhà thn hc nghe v phép quán tng này, và h rt ly làm ngc nhiên, vì không có mt tín nào l ly v Giáo ch ca mình vi mt tinh thn nh vy. Chp tay li mình c:

250

Nng l, s l tánh không tch, Cm ng o giao nan t ngh, có ngha là ngi kính l và ngi c kính l, c hai u không có s có mt riêng bit và tách ri khi nhau. ây là o lý duyên sinh c nhìn nhn. Bch c Th Tôn, con ang l ly Ngài và con bit rng con c làm bng Ngài và Ngài c làm bng con. c Th Tôn c làm bng nhng cht liu không phi là Th Tôn, cng ging nh mt bông hoa c làm bng nhng cht liu không phi là bông hoa, nh ánh sáng, ám mây, phân bón. c Th Tôn cng vy, Ngài c làm bng nhng cht liu không phi Th Tôn, trong ó có con, vì vy trong Th Tôn có con. Con cng c làm bng nhng cht liu không phi là con, trong ó có Th Tôn, vì vy trong con có Th Tôn và trong Th Tôn có con. ó là cái ý ngha v tánh không tch. Có tôn giáo nào mà ngi tín nhìn v Giáo ch ca mình và tuyên b nh vy trc khi ly không? Cm ng o giao nan t ngh, có ngha là ch vì con nhn thc c nh vy cho nên con bit rng s cm ng và s giao tip gia con và Ngài mi tht là mu nhim, không th nào din t bng t tng và bng ngôn ng c. Nu Ngài là mt thc th hoàn toàn c lp, và con cng là mt thc th hoàn toàn c lp, thì s có mt vn lý trng thành chia cách, làm th nào gia Ngài và con mà có s thông cm mu nhim sâu xa c? Trong o Ki-tô có nhng khuynh hng th cu cho rng ng To hóa không th nào có cùng mt bn cht vi

251

nhng vt th to, nh là núi sông, cây, c, con ngi v.v... Vt th to (Creatures) và ng To hóa (Creator) là hai thc th tách ri. Nh vy gia hai bên có mt bc thành kiên c ngn cách thì làm sao có c s giao tip hai chiu, tc là có s cm ng sâu sc gia Thng và con ngi c? o Bt thì nói rt rõ: Con không có thc th riêng bit mà Bt cng không có thc th riêng bit. Chính cái s to gan dám so sánh ó, mi chng t c mình là mt t gii, mt hc trò có th hiu c ý thy. Con không có thc th, con là Không, và Bt cng không có thc th, Bt cng là Không. ó là mt li khen rt ln i vi Bt, ti vì s khen ngi này không ch c làm bng li nói và s cung kính, mà bng cái tu giác ca mình i vi giáo pháp ca c Th Tôn. Chính vì Bt không có thc th c lp, và con cng không có thc th c lp, cho nên s cm ng gia Bt và con mi tht là sâu sc và mu nhim. ó là nhng iu mà các v t ca ta ã thc tp hàng ngàn nm nay. Mi khi chp tay trc c Bn S mà ta không thc tp nh th thì chúng ta có th ch l ly mt cách cn ct, có khi là mê tín. i vi B Tát Quán Th Âm chúng ta cng phi thc tp nh vy. Có ngi thc tp phng pháp l ly nh sau:

Khi a hai tay chp lên trán, h ng nht s cung kính ca h vi ý,

252

Khi a tay xung ngang ming và c hng thì h ng nht s cung kính vi li nói, Khi bàn tay ri lãnh vc ngôn ng, i xung ngang trái tim thì h ng nht s cung kính ca h vi thân,

và khi ly xung là h ly vi ba nghip Thân, Ng, Ý thanh tnh. Nh vy, cái hành ng kính l ca mình rt là hiu nghim: nó gom c thân, khu và ý trong chánh nim, và mình ly xung trong cái nhn thc là mình có Bt trong mình, và Bt có mình trong Bt, nh vy là mình m trái tim ca mình ra cho Bt i vào mt cách rt d dàng. Lúc ã có ni ng ri, ã có Bt trong mình ri, thì s nim Bt tr nên rt d dàng và có hiu lc. Mình ng có mc cm. Phi tin rng cái cht liu ca c Quán Th Âm ang có mt trong mình, cht liu ó s c nuôi dng, s c phát hin bi phng pháp nim Bt ca mình. Ngc li nu mình có mc cm rng Bt và B Tát là nhng bc tuyt vi, còn mình ch là ngi trn, mt tht, ti li y u, và hai bên không bao gi gp nhau c, thì s nim Bt ca mình s khó thành công. Cái pháp môn ly Bt cha chm dt ó, vì ta còn tip tc quán chiu: Ngã th o tràng nh châu, Thp phng ch Pht nh hin trung, Ngã thân nh hin ch Pht tin,

253

u din tip túc qui mng l. có ngha là cái o tràng trong ó con ang ng hành l nó ging nh là mt màn li làm bng nhng ht minh châu ca Vua Tri Thích. Trong cung Vua Thích có mt bc màn rt quý vì nó c kt toàn bng nhng ht minh châu vô giá. Nu n gn, mình s thy mi ht minh châu cha ng hình nh ca tt c các ht châu khác trong nó. Trong cái mt có cái tt c, cái tt c cha ng cái mt, ó là giáo lý kinh Hoa Nghiêm mà mình a ra thc tp trong s l ly. Trc khi ly xung mình quán tng và thy rng cái o tràng trong ó mình ang ng, c to bng tm màn li ca Vua Tri Thích, và tt c ch Bt trong mi phng u hin hin trc mt mình. Vì vy khi ly, mình không b sót mt v Bt nào ht, khi ly mt Bt là mình ly tt c các Bt. u din tip túc qui mng l, thân con cng nh hin nh Bt vy, nu Bt hin thân là vô s thì con cng hin thân là vô s. S lng ca s l nhiu nh th nào thì s lng ca nng l nhiu nh th ó. Nu ch Bt nhiu nh s cát sông Hng, thì con cng vy, s lng ca hin thân con cng nhiu nh s cát sông Hng, và trc mi v Bt trong mi th gii u có con ang ng kính l. Khi quán tng nh vy và ly xung thì mt cái ly, là ta ly tt c ch Bt trong th gii tam thiên i thiên. Vì vy l ly trong o Bt không phi là s khut phc trc mt

254

uy quyn, cúi u h thp nhân phm ca mình trc mt ng thn linh, trái li lúc l ly ta a nhân phm ca ta lên ngang hàng vi nhân phm ca ch Bt. Thy Thin Siêu ã dch bài này nh sau: Pht, chúng sanh tánh thng rng lng, o cm thông không th ngh bàn, Li châu ví o tràng, Mi phng Pht bo hào quang sáng ngi, Trc bo-ta thân con nh hin, Cúi u xin th nguyn quy y. Mình nên dch th nào cho ngi c hiu c d dàng, và nng vào ó mà quán tng trong lúc l ly, thì mi cái ly mi giúp mình làm tiêu tan i bit bao nhiêu vô minh, bao nhiêu mê m, bao nhiêu nghip chng, ng thi nó to ra mt s thông cm ln lao gia mình và ch Bt(12) . Trong trng hp l ly c Quán Th Âm, nu ta cng áp dng phng pháp ó thì ta s thy c rng trong ta có mt B Tát Quán Âm trong t th tim phc. T nhiên chúng ta s có nim tin. ây là li dy ca Bt. Li ca Bt rt dài, che c c tam thiên i thiên th gii, vì vy cho nên nhng iu Bt nói u toàn là s tht. ó là hình nh din t trong kinh. Khi Bt nói mi chúng sanh u có mt v Bt trong lòng, thì ó là mt s tht, vì vy trong mi

255

chúng ta u có tim phc mt c Quán Th Âm. Nu chúng ta tu tp cho có nhng iu kin ht ging Quán Th Âm trong ta c ti tm, có không gian và thi gian phát trin, thì ó là mt hình thái nim Bt, ti vì c Quán Th Âm không phi ch bên trong hay bên ngoài ta. Nói rng Ngài ch có bên trong ta thì không úng, mà nói Ngài ch có bên ngoài thì cng không úng luôn. Pht tánh có khp ni. Khi thy rõ c s tim phc ca B Tát Quán Th Âm trong ta thì t nhiên ta s có s cung kính i vi ng un ca chúng ta. Chúng ta không còn phin trách, khinh thng, không còn h hng vi ng un ca chúng ta na. ng thi nhìn quanh, chúng ta cng không chê trách, khinh th, i x t bc vi nhng hp th ca ng un chung quanh ta, tc là nhng bn tu, nhng s anh, s ch ca chúng ta. H u có c Quán Th Âm trong ng un ca h, ti vì chúng ta cha bit cách cho nên cha ánh ng và làm sng dy c B Tát Quán Th Âm trong h. Ngi ó có v nh không có tình thng, không có hiu bit, không bit lo cho nhng ngi khn kh. S thc là c Quán Âm trong h ang trong t th tim phc, và ta cha kh nng giúp ngi bn kia tip xúc c cht liu cam l Quán Th Âm. Cho nên khi bit l ly c Quán Th Âm trong ta, thì ta cng bit l ly c Quán Th Âm trong ngi khác.

256

Tu hc là dùng nhng phng tin quyn xo giúp ngi và chuyn hóa mình. ôi khi ch cn nói mt câu mà mình có th ánh ng c tình thng và s hiu bit trong con ngi ó, và nh vy mà ngi ó chuyn hóa. Mình không cn làm nhiu mà ch cn làm úng. Làm sao làm úng? Mình phi bit quán sát tâm trng ca ngi ó, bit ngi ó ang b kt vào cái gì. Thy c ri thì ch cn nói úng mt câu là tháo g c cho ngi ó. i vi ngi bn tu ca mình cng vy. H có th là khô cn, h có th là a nghi, nhng vi con mt trch pháp ca mình, vi phng tin quyn xo ca mình, vi ngôn ng và tình thng ca mình, mình có th làm cho mch tình thng trong h tuôn chy tr li. ó là mt hình thc l ly, bin ngi ó thành mt ngi bn ng hành ca mình trên con ng thc tp t bi. Chúng ta có th v Hu tìm bác Siêu, nhng chúng ta cng có th tìm c bác Siêu ngay ây. Nu bác Siêu trong trái tim ca ta ã hin ra rõ, thì vic i tìm bác Siêu bên cnh chúng ta s tr nên rt d dàng. Chúng ta bit phm th 26 c gi là phm à-La-Ni (Dhrani). Dhrani có ngha là tng k. à-La-Ni Môn là mt cánh ca cng nhm ti vic thit lp s thông cm gia mình và các bc i nhân, tc là Bt và B Tát tip nhn nng lng ca các v này. Chúng ta ai cng phi trông cy

257

vào thy, vào bn và vào nhng ngi ng tu. Tu hc, chúng ta không th nào tu hc mt mình. Do ó, à-La-Ni Môn là cánh ca m ra cho ta, giúp ta tip nhn c nng lng ca nhng ngi ln hn chúng ta, i trc chúng ta, nhng ngi có th ym tr cho chúng ta. à-La-Ni là nhng câu nói, nhng âm thanh phát ra trong khi thân, khu và ý ca chúng ta hp nht. Khi thân, khu, ý hp nht thì t nhiên chúng ta có sc mnh. Chúng ta an trú trong tam mui. Và t trng thái tam mui y dy nhng nng lng ó, nhng âm thanh ta phát ra u có mt tác dng làm chuyn hóa. Nu ngi kia nhip ba nghip thanh tnh hp nht nghe và lp li nhng âm thanh ó, thì ngi kia s tip nhn c nng lng ca ta. iu này cng không khó hiu lm. Tôi ang ging Pháp Hoa. Nu tôi ging Pháp Hoa bng thân, ng, ý hp nht, thanh tnh và có nh lc, thì tôi ang phát ra mt ngun nng lng rt ln. Nu có mt v, hai v, hay nhiu v trong ging ng này mà tâm, thân, và khu hp nht, an trú c trong nh tip nhn nhng iu tôi nói, thì v ó s tip nhn c ngun nng lng mu nhim y. Nghe kinh nh vy thì mình thy trong ngi mình chuyn hóa lin. Vì nghe ây không phi ch là nghe âm thanh mà qua âm thanh ó còn có nng lng. Ngc li nu có ngi hoc vì ti hôm qua không ng , hoc ang có vic bun phin lo lng trong lòng, ch nghe bng na l tai, thân khu ý không hp nht, thì dù tôi có phát ra rt nhiu nng lng, v ó cng chng

258

tip nhn c gì, nghe ch c ch mt và s không có nhiu c hi có s chuyn hóa trong lòng. iu này giúp ta hiu c th nào là à-La-Ni Môn. Bt và B Tát là nhng ngi có nh lc ln. Trong nhng giây phút các v y an trú trong tam mui ln, y dy tinh lc ca trí tu, ca t bi, thì nhng iu h nói ra, phát âm ra nó tr thành nhng à-La-Ni. Nu chúng ta tip nhn nhng câu nói kia, nhng âm thanh kia vi tâm trng tnh thc, vi thân, khu, ý hp nht, thì ta s tip nhn c tinh lc ca Bt và ca các v B Tát. Dhrani không hn phi bng ting Phn. Bt c âm thanh nào, ngôn ng nào c phát ra trong trng thái nh lc ln, u có mt nh hng ln, có th chuyn i c ngi nghe. iu này phi t hai phía, không phi t mt mà c. Khi mt v Bt hay mt v B Tát an trú trong i nh, có tình thng ln, thì mt câu nói, mt li tuyên b nh trong kinh Pháp Hoa hay trong kinh Bát Nhã, u tr thành nhng à-La-Ni. Ví d trong kinh Bát Nhã: B Tát Quán T Ti, Khi quán chiu thâm sâu, Bát Nhã Ba La Mt, Tc diu pháp trí , Bng soi thy nm un, u không có t tánh.

259

Thc chng iu y xong, Ngài vt thoát tt c Mi kh au ách nn. Lúc ó trong ngi Ngài tràn y tinh lc, cho nên tt c các câu nói mà B Tát Quán T Ti nói ra sau ó u là à-LaNi c. Chúng phát xut ra t mt cái thy v i, t mt ngun tinh lc v i: Xá Li T, nghe ây: Th mi Pháp u không, Không sanh cng không dit, Không nh cng không sch, Không thêm cng không bt, Vì cái thy ó mà: Bát Nhã Ba La Mt, Là linh chú i thn, Là linh chú i minh, Là linh chú vô thng, Là linh chú tuyt nh, Là chân lý bt vng, Có nng lc tiêu tr, Tt c mi kh nn.

260

Vì vy cho nên Tâm kinh Bát Nhã là mt à-La-Ni. à-LaNi ó do ai phát ra? Do B Tát Quán Th Âm phát ra. Khi tng Bát Nhã Tâm Kinh vi thân, khu, ý hp nht thì chúng ta tip nhn c nng lng ca B Tát Quán Th Âm. Còn nu tng ch nh hát mt bn nhc thì chúng ta không tip nhn c gì c mà ch trôi ni bng bnh theo câu kinh ting k. Phm à-La-Ni là mt li nhn nh, rng các v Bt và B Tát luôn luôn có mt ó, luôn luôn phát ra tinh lc ym tr cho tt c nhng ngi hành trì Pháp Hoa. Vì vy chúng ta hãy có nim tin ni các bc àn anh, ni các bc thy ang có mt khp ni. Chúng ta hãy c i ti, c thc tp và hành trì kinh Pháp Hoa, và chúng ta s c s ym tr ca các v Bt và B Tát. Chúng ta hãy i sang phm th 27, phm nói v s tích vua Diu Trang Nghiêm. Phm này k li tin thân ca các B Tát Dc Vng, Dc Thng và Hoa c, là các v có mt trong pháp hi Pháp Hoa. Lúc ó Bt gii thiu mt vài v B Tát và nói v tin thân ca các v ó, cho i chúng bit rng s hành trì Pháp Hoa có th a ti nhng kt qu khôn lng, làm vng thêm cái tín tâm ca tt c mi ngi trong pháp hi. c phm này chúng ta s thy rng ngi tu, du là con trai hay con gái, u có kh nng tr v cho cha m ca

261

mình. i tu, cha m nhà và i theo con ng lý tng ca mình, mi nhìn qua ging nh mình bt hiu vi cha m. ây là mt iu mà Nho giáo ã khai thác công kích o Bt trong i nhà Lê và cui i nhà Trn. Nhng tht ra, trong lch s ca các v Bt và B Tát, và ngay trong lch s ca các v xut gia thi trc, và c thi nay, chúng ta thy nhng ngi xut gia luôn luôn em s gii thoát, em s thanh tnh, em s an lc ca mình v cho gia ình mình, cha, m, anh ch em, cháu. Ngày xa trong thi Bt Vân-Lôi-Âm Tú-Vng-Hoa-Trí, có mt v vua tên là Diu Trang Nghiêm, vua có hai ngi con trai tên là Tnh Tng và Tnh Nhãn. Tuy là hoàng t, nhng Tnh Tng và Tnh Nhãn sinh vào mt gia ình không có nhiu may mn, ti vì vua cha là ngi không có c tin ni Pht Pháp. Cái may mn ca hai v này là m ca Tnh Tng và Tnh Nhãn li có kh nng hiu c hai con. Cui cùng hai ngi con này nh có c duyên tu hc nên ã chuyn hóa và thuyt phc c vua cha n nghe Bt VânLôi-Âm Tú-Vng-Hoa-Trí thuyt pháp. Sau khi ã giúp c vua cha, hai ngi con xut gia, rt cuc thì vua Diu Trang Vng cng nhìn thy c cái hnh phúc và gíá tr ca s tu hc, cho nên nhà vua ã nhng ngôi li cho em ri r hoàng hu cùng mình xut gia. ó là chuyn ngày xa. Gi ây trong hi Pháp Hoa, s có mt ca các v B Tát nh Dc Vng, Dc Thng, và Hoa c ã chng t rng s thc tp theo kinh Pháp Hoa, s tu hc theo o

262

gii thoát là có th c mình, c i, và nht là c cha m, anh ch em và thân quyn ca mình. Tinh hoa ca phm này là ch y. Ngi tu hc luôn luôn có kh nng tr v gia ình ca mình ch không phi là ch tu cho riêng mình. Cha m ca mình, gia ình ca mình là nhng i tng u tiên ca s hành o ca mình. iu này có tht i vi Bt Thích Ca Mâu Ni, iu này cng có tht i vi các v B Tát trong các truyn Nôm ca chúng ta, nh là B Tát Quán Th Âm Diu Thin, B Tát Quán Âm Nam Hi v.v... Chúng ta bit rng trong khi nhng ngi theo Nho giáo lên án o Bt là bt nhân và bt hiu, thì nhng hành gi ca o Bt ã phi chng minh ngc li, rng chúng tôi theo o Bt cng là theo o Nhân và o Hiu. Nhân và Hiu không phi ch có trong Nho giáo. Vì vy mà trong chuyn Nôm Quán Âm Nam Hi, chúng ta thy có nhng câu nh: Chân nh o Bt rt mu: Tâm trung ch hiu, nim u ch nhân, Hiu là c ng thân, Nhân là cu vt trm luân mi loài, Nhng câu y là chng t rng nh i xut gia mà B Tát Quán Th Âm ã có th thc hin c Nhân và Hiu, vì vy các ông không th lên án chúng tôi là không bit Nhân và không bit Hiu c.

263

Phm Th Hai Mi Tám: Ph Hin B Tát khuyn phát Bây gi chúng ta i sang phm th 28, phm cui ca kinh Pháp Hoa, phm Ph Hin B Tát khuyn phát. Chúng ta ã bit rng a v ca B Tát Ph Hin (Samantabhadra Bodhisattva) trong kinh Hoa Nghiêm tht là v i. Có l vì vy mà ti kinh Pháp Hoa, B Tát Ph Hin ã xut hin vào phm cui cùng. B Tát Ph Hin tng trng cho i hnh. n lúc này Ngài mi xut hin và cung kính bch vi c Th Tôn rng Con xin lãnh trách nhim bo h và ym tr cho s hành trì ca kinh Pháp Hoa trong hin ti và trong tng lai. B Tát nói rng âu, lúc nào có ngi hành trì kinh Pháp Hoa thì B Tát u ci voi trng sáu ngà n cùng vi các v i B Tát khác hin thân, mt mt là cúng dng Pháp Hoa, mt khác là bo tr và an i ngi ang thc tp kinh Pháp Hoa. ây là phm kt ca kinh Pháp Hoa, trong ó B Tát Ph Hin là ngi sau cùng ng ra ha vi Bt rng: Trong tng lai, s hành trì kinh Pháp Hoa s c tip tc, c ph bin, c ym tr, và B Tát s là ngi bo m cho

264

s liên tc, cho s thành công ca vic hành trì kinh Pháp Hoa. Phn III: Tng quan Kt Thúc ây là lúc chúng ta nên nói vài câu ôn li và kt thúc khóa hc kinh Pháp Hoa. S d trong khi hc kinh Pháp Hoa chúng ta ã có c nhng gi phút an lc, vui mng, mt phn ó cng là nh chúng ta ã hc qua nhng kinh khác. Nu ch c riêng kinh Pháp Hoa, cha chc chúng ta ã thy c cái giá tr ca kinh Pháp Hoa. Vì vy v nào cha c hc nhng kinh i trc kinh Pháp Hoa, thì hãy nên hc nhng kinh ó. Sau khi hc nhng kinh nh Bo tích, Bát Nhã, Hoa Nghiêm, và Duy Ma, thì quí v s thy c cái a v ca kinh Pháp Hoa trong khu vn lng ly ca các tác phm i Tha. Chúng ta ã nghe và hiu ti sao kinh Pháp Hoa c gi là Vua ca tt c các kinh. ng v phng din lun lý thì kinh Pháp Hoa không có nhng nét anh thép và hùng bin nh kinh Duy Ma. Nhng ng v phng din ngh thut thì kinh Pháp Hoa vt hn kinh Duy Ma. Nhng ngh thut sp t các màn, các cnh ca kinh Duy Ma, kinh Pháp Hoa tha hng c

265

ht, và còn i xa hn vy na. Nhng hình nh c trình bày trong kinh Pháp Hoa rt giàu có, và tt c nhng t tng uyên áo, c thù ca kinh Pháp Hoa u c trình bày qua hình nh, qua các bc tranh. ó là mt im rt c thù. Kinh Pháp Hoa còn có tính cách thc tin, tha mãn c nhu cu ca qung i qun chúng, vì vy mà gii nào cng có th hành trì, không phi ch dành cho gii trí thc. Ch mt Phm Ph Môn là cho chúng ta thy c iu ó. Gii bình dân cng có th hành trì c kinh Ph Môn, và gii trí thc thng thng cng hành trì c kinh Ph Môn. ó là mt iu c sc khác ca kinh Pháp Hoa. Kinh Pháp Hoa li có mt ngôn t rt hòa nhã. Kinh có t cách ca mt ngi cha hin, ca mt bà m t bi, m hai vòng tay ln ôm tt c các con vào lòng, không phân bit a này là con rut, a kia là con nuôi, a này là thông minh, và a kia ít thông minh hn. Ti vi kinh Pháp Hoa cng nh tr v ngôi nhà ca cha m, tuy không nhiu li nhng ta thy ht c tt c nhng m cúng, nhng cánh ca rng m, và hai cánh tay t hòa, tip ón nng hu ca mt bà m, ca mt ông cha. Kinh Pháp Hoa phi i n my trm nm mi xut hin, và là mt bông hoa tuyt vi trong vn kinh in ca o Bt i Tha.

266

ã có nhng tông phái o Bt chu nh hng sâu m ca kinh Pháp Hoa, và thay vì thc tp phng pháp nim Bt, h ã can m ch tác ra phng pháp nim Pháp, Nam mô i Tha Diu Pháp Liên Hoa Kinh, thay vì Nam mô B Tát Quán Th Âm hay Nam mô Bt Thích Ca Mâu Ni. iu ó cho chúng ta thy ngi khi xng là mt ngi can m. Ngi y ch rõ cho ta thy rng Pháp do Bt mà có, trong Pháp có Bt, vì vy mà nim Pháp cng có công c và hiu nng ging nh nim Bt. Khi tng c Phm Ph Môn chúng ta thy rng phng pháp nim Bt trong kinh Pháp Hoa là mt phng pháp rt mu nhim và quan trng. Cúng dng Pháp tc là cúng dng Bt, và cúng dng Bt tc là cúng dng Pháp. Con ngi có th thit lp c s thông cm vi mt con ngi khác d dàng hn, cho nên liên h ca mình i vi Pháp không th nào d dàng nh liên h ca mình i vi Bt. Vì vy mà phng pháp nim Bt du sao cng d thành công hn phng pháp nim Pháp. Nam mô c B Tát i T i Bi Quán Th Âm, Nam mô c B Tát i Hnh Ph Hin, Nam mô c B Tát Diu Âm, Nam mô c B Tát Dc Vng, Nam mô c B Tát Thng Bt Khinh v.v... nim nh th thy quen thuc vi chúng ta hn. ó là nhng hình tng ca các v B Tát xut hin trong Hnh môn, và khi nim danh hiu các Ngài, chúng ta thy mình thâu nhip d dàng c tinh lc ca các Ngài. Chúng ta cng thy rng kinh Pháp Hoa tuyên thuyt hai thông ip chính: (i) Tt c chúng sanh u có th thành Bt,

267

và (ii) Ch có mt con ng tu hc duy nht là Pht tha. Tam tha ch là phng tin dn dt chúng sanh bui ban u. Cái ch ích quan trng nht ca ch Bt là hng dn chúng sanh i vào con ng Pht tha, tc là con ng Khai, Th, Ng, Nhp cái tri kin ca Bt. Vì vy mà trit lý này c gi là Khai tam hin nht, hay là Hi tam quy nht, ngha là gom c ba cái li a v mt cái. iu ó làm cho kinh Pháp Hoa tr thành Diu Pháp. Vun bón mt chi non cúng dng Cây i Th Trong khóa này chúng ta cng ã hc kinh Pháp Hoa bng con mt ca nhng nhà nghiên cu. Mt trong nhng iu mà chúng ta ã thc hin c trong khóa hc này là chúng ta ã nhìn thy bình din Hnh môn trong kinh Pháp Hoa. Chúng ta c tip xúc vi các v B Tát nh Thng Bt Khinh, Dc Vng, Dc Thng, Diu Âm và Quán Th Âm. Các v B Tát này ích thc là nhng v Bt, nhng h ang óng vai B Tát, ngha là h xut hin t Bn môn, hành o trong Tích môn, và m ra mt cánh ca gi là Hnh môn ni pháp gii Bn môn vi th gii Tích môn, hu hng dn chúng sanh phng cách tu tp con ng Pht tha. Trong khi hc Pháp Hoa, chúng ta ã thy rng mình có th sp t li ôi chút cho kinh Pháp Hoa tr nên mt viên ngc toàn bích. Sau này các th h hc gi tng lai s tip tc nghiên cu kinh Pháp Hoa bng con mt ca nhà nghiên

268

cu lch s, vì vy vic làm ca chúng ta s không làm cho ai ngc nhiên, ti vì chúng ta cng ã bt u hc kinh Pháp Hoa vi con mt ca nhà s hc. Trên bình din phân phi các phm trong kinh, ta bit rng Tông Thiên Thai Nht bn ã nghiên cu và phân kinh Pháp Hoa ra làm hai Môn, Tích môn và Bn môn. H cho rng 14 phm u thuc v Tích môn, và 14 phm sau thuc v Bn môn. Khi c kinh Pháp Hoa, chúng ta thy tuy cái ý v Tích môn và Bn môn rt hay, nhng cách phân chia nh vy cha c n lm. Lý do là ang c nhng phm thuc v Bn môn, chúng ta bng i sang nhng phm thy nh không có gì là Bn môn, mà nh là Tích môn. Ví d nh phm th 21, phm Nh Lai Thn Lc, ang thuc v Bn môn, thì tip ó, sang phm th 22 là phm Chúc Ly, chúng ta li tr v Tích môn. Vì vy tuy ý hay, nhng s phân chia nh vy làm cho ngi c lúng túng. Vì vy, chúng ta nên ngh xp t li th v các phm kinh c toàn ho. Theo tôi, chúng ta vn gi nguyên vn kinh Pháp Hoa nh ã c truyn tha, nhng nên xp t li v trí các phm, a mt s phm ra trc và mt s phm v sau cho hp vi ý nim v Bn môn và Tích môn hn. Khi làm vy, chúng ta phi ghi rõ s xp t li này, nu có ngi mun bit cách sp t th t các phm theo truyn thng, thì h vn có th bit c.

269

Nhìn sâu hn, tôi thy chia thành hai môn nh vy là còn có khuyt im. Lý do th nht nh ã nói trên, không phi 14 phm u hoàn toàn din bày v Tích môn, và 14 phm sau hoàn toàn nói v Bn môn. Lý do th hai là mình có th thit lp thêm mt môn th ba na gi là Hnh môn thì s phân chia mi c hoàn m. Hnh tc là hành ng. Sau khi ã thy Tích môn nh vy và Bn môn nh vy ri, chúng ta phi cn c thy cái phng pháp thc hin. Cái diu dng ca Bn môn khi c din t trong Tích môn, là s hin hu ca mt s ch v B Tát, và h ã làm nh th nào din dch cái Bn môn ra Tích môn và a ngi ta t Tích môn v Bn môn. Nhng phm thuc v lnh vc này, ta u có th lit vào môn th ba mà ta gi là Hnh môn. ó là nhng phm nói v các v B Tát ln, nh B Tát Thng Bt Khinh, B Tát Dc Vng, B Tát Diu Âm, B Tát Quán Th Âm, và B Tát Ph Hin. B Tát a Tng cng phi c a vào trong Hnh môn ca kinh Pháp Hoa, vì Ngài là ngi có i nguyn tìm n nhng ni en ti nht, u ám nht, kh au nht ca cuc i, nhng ni gi là a ngc. Vì vy, mun cho kinh Pháp Hoa c hoàn m, chúng ta nên thêm vào mt phm nói v B Tát a Tng. ng thi cng nên thêm vào mt phm trình bày v hnh nguyn ca B Tát Trì a, ch không chung trong Phm Ph Môn nh hin nay.

270

Tóm li, nu có c duyên c chép li kinh Pháp Hoa, chúng ta s thêm vào và sp xp li th t các phm nh sau: - Khai trin thêm Phm th 28, và a mi hnh nguyn ca B Tát Ph Hin vào. - a B Tát Trì a vào riêng mt phm nh mt nhà hot ng bo h sinh môi, bo tn trái t, - Thêm vào mt phm nói v B Tát a Tng nh mt con ngi nguyn dn thân i sâu vào nhng ni ngc tù au kh, nhng a ngc trn gian, trong ó có nhiu áp bc, bóc lt, bt công. - Xp t li th t các phm kinh c chia làm ba môn: Tích môn, Bn môn và Hnh môn. ngh nh vy là vì tôi ngh rng kinh Pháp Hoa ã tri qua mt giai on hình thành kéo dài my trm nm, trong ó có nhng phm mi ã c a vào. Kinh là mt viên ngc rt quí, và mình có bn phn gt gia cho kinh tr thành toàn bích. ó là mt phn thc tp Pháp Hoa ca chúng ta.

271

Thin s Thích Nht Hnh pháp danh Trng Quang, ã xut gia tu hc t nm 16 tui vi Hòa thng thng Thanh h Quý thuc môn phái T ình T Hiu. Nm nay Thin s 80 tui i. Thin s ã ào to nhiu th h xut gia ti quê hng cng nh ti hi ngoi. Trên 100 tác phm ca Thin s ã c lu hành rng rãi trên th gii bng nhiu th ting: Anh, Pháp, c, Hoa, Ý, Hà Lan, Tây Ban Nha... Nm 1967, Thin s ã c Mc s Martin Luther King Jr.(Nobel Hòa bình 1964) c gii Nobel Hòa bình. Nm 1995, Thin s c cu Tng thng Mikhail Gorbachev mi nói chuyn trc các v nguyên th quc gia, các nhà khoa hc xã hi và kinh t ti San Francisco Hi ngh State of the World Forum v "Chiu sâu tâm linh cho th k XXI". Tháng 12-2000, Tng thng Hoa K Bill Clinton mi Thin s n Tòa Bch c din ging v "Him ha Sida". Nm 2003, Thin s có bui din ging ti Quc hi Hoa K cho các thng, h ngh s và sau ó hng dn mt khóa tu cho mt s dân biu. Thin s ã tng thuyt trình Quc hi Canada và n v phng pháp sng chánh nim. Trng i hc Long Island (New York) và Trng i hc Loyola (Chicago) ã tng Thin s vn bng Tin

272

s Nhân vn cho nhng hot ng giáo dc, vn hóa và xã hi. Thin s là ngi khai sn: Phng Bi Am (Bo Lc, Lâm ng 1956), chùa Lá Pháp Vân (Tân Phú, Sài Gòn 1964), ti Pháp có Phng Vân Am - Troyes (1970), Phng Khê - Gironde (1978), o tràng Mai Thôn (1982) có các chùa Pháp Vân và Sn H - Dordogne, Cam L - Lot et Garonne, T Nghiêm - Gironde, ti M có tu vin Rng Phong và Thanh Sn - Vermont (1997), tu vin Lc Uyn - Escondido, California (2001). Thin s ã tng ging dy ti i hc Columbia, Boston và New York (Hoa K), i hc Amsterdam (Hà Lan), i hc Sorbonne (Pháp). Trong thi gian v thm quê hng Vit Nam t ngày 12-1 n 11-4-2005, Thin s s có nhng bui thuyt ging và hng dn tu tp v cách sng an vui, thnh thi và hòa hp trong gia ình. Nhng khóa tu 3 ngày hay 5 ngày s c m ti Hà Ni, TP.HCM, Hu và Bình nh cho gii xut gia và ti gia.

http://www.thuvien-thichnhathanh.org/ http://www.quangduc.com/tacgia/thichnhathanh.html

273

274

Information

Microsoft Word - sennotroiphuongngoai.doc

274 pages

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

96112

Notice: fwrite(): send of 210 bytes failed with errno=104 Connection reset by peer in /home/readbag.com/web/sphinxapi.php on line 531