Read TRANH_CHANTRAU_DaiThua.pdf text version

TRANH CHN TRÂU I THA

Son gi:

Tâm Minh Ngô Tng Giao

(dch và chuyn th)

* 2008 *

__________________________________________________________________________

* 1 *

TRANH CHN TRÂU I THA

__________________________________________ Trong "Kinh Di Giáo" ni mc "ch tâm" c Pht có dy v vic tu tp hành trì là: "Phi kim ch nm cn, ng nó buông th vào nm dc. Ví nh ngi chn trâu, cm roi dòm ngó nó, không cho nó tha h xâm phm vào lúa m ngi ta. Nu buông th nm cn, chng phi nó ch lan vào nm dc, mà nó, hu nh xông ti không b bn nào và không th ch-phc c!"... "Th nên, bc trí gi kim ch nm cn mà chng da theo, gìn gi nó nh gic, không cho nó buông lung. Gi nh, cho nó buông lung, chng bao lâu, s thy s tan dit vì nó. i vi nm cn y, tâm làm ch chúng"... "Tâm rt áng s, s hn rn c, ác thú, oán tc. Và ngay nh la cháy bng bng cng cha làm ví-d v chúng!" Pht dy nên siêng nng tinh tn trit phc tâm, ng cho tâm buông lung: "Buông lung tâm y, làm mt nhng vic tt ca ngi. Ch phc nó vào mt ch, không vic gì là không xong." i tha ly vic chn trâu d cho vic iu tâm. Cái tâm vng ng xu xa ln hi c gn lc khi các cu nhim trn gian s sáng dn lên và t ch vô minh s t ti cnh gii vòng tròn viên giác. ó là tng trng cho phép tu "tim" tin lên c tng nc thang giác ng. Tâm là con trâu. Ngi chn là mình. Khi cha b chn dt trâu còn hoang, en thui, vô k lut, hung hng tuôn chy, dm p lên lúa tt, m non. Ri trâu b ch ng, b x dây vào mi và mi khi tháo chy u b ánh bng roi. Dn dà trâu chu khut phc, quay u li, c dt i. Tuy vy ngi chn vn gi cht dây. Trâu dn thun hóa. Ngi chn ch cm chng dây và roi. Khi ht e ngi, ngi chn ngi chi, thi sáo, trâu nm cnh. Trâu thot tiên en thui, ri trng dn dn t u ti mình và uôi. Nay trâu n ung t nhiên còn ngi chn thì ng. Trng sao xut hin trong ám mây trng, trâu vi ngi không còn l thuc vi nhau. Ri ch còn ngi chn mt mình vi trng sao. Cui cùng là mt tt c. Ch có vng trng ln và sáng, chân nh hin l, diu dng toàn din. Mi bc ha cùng vi li ting Anh trong phn này c trích dn trong cun "Manual Of Zen Buddhism" ca Daisetz Teitaro Suzuki (Grove Press, New York, 1960) t trang 135 ti trang 144.

__________________________________________________________________________

* 2 *

1. Undisciplined

With his horns fiercely projected in the air the beast snorts, Madly running over the mountain paths, farther and farther he goes astray! A dark cloud is spread across the entrance of the valley, And who knows how much of the fine fresh herb is trampled under his wild hoofs!

1. Vô k lut

Vi sng hung bo nhô lên trên không con vt phì phò th mnh, Chy iên cung qua các li mòn trên núi, càng ngày càng lc lõng i xa! Mt ám mây en ging ngang li vào thung lng, Và ai mà bit c bao nhiêu c non xanh ti ã b gim nát di chân cung di ca trâu!

__________________________________________________________________________

* 3 *

2. Discipline Begun

I am in possession of a straw rope, and I pass it through his nose, For once he makes a frantic attempt to run away, but he is severely whipped and whipped; The beast resists the training with all the power there is in a nature wild and ungoverned, But the rustic oxherd never relaxes his pulling tether and ever-ready whip.

2. K Lut Bt u

Ta kim c mt si dây thng và ta x dây qua mi trâu, Mi khi trâu mun cung lon chy i thoát u b ta ly roi qut ánh d di; Con vt kháng c li s hun luyn vi tt c sc mnh tn ti trong mt bn tính hoang dã và bt tr, Nhng k chn trâu thôn dã không bao gi buông lng dây kéo và không buông li cây roi lúc nào cng sn sàng.

__________________________________________________________________________

* 4 *

3. In Harness

Gradually getting into harness the beast is now content to be led by the nose, Crossing the stream, walking along the mountain path, he follows every step of the leader; The leader holds the rope tightly in his hand never letting it go, All day long he is on the alert almost unconscious of what fatigue is.

3. Kim ch

Dn dn b kim ch con vt gi ây thun b dây thng kéo mi i, Vt qua sui, i dc theo ng núi, trâu theo tng bc chân ca ngi dn dt; Ngi dt trâu nm chc si dây thng trong tay không bao gi buông lng ra, Sut c ngày ngi dt trâu luôn cnh giác hu nh không bit mt là gì.

__________________________________________________________________________

* 5 *

4. Faced Round

After long days of training the result begins to tell and the beast is faced round, A nature so wild and ungoverned is finally broken, he has become gentler; But the tender has not yet given him his full confidence, He still keeps his straw rope with which the ox is now tied to a tree.

4. Quay li

Sau nhiu ngày dài hun luyn kt qu ã bt u trông thy và con vt quay u li, Mt bn cht rt man di và bt tr cui cùng ã b phá v, trâu ã tr nên thun tính hn; Nhng ngi chn dt vn cha tin cn vào trâu hoàn toàn, Ngi chn vn còn x si dây thng và gi ây buc trâu vào mt thân cây.

__________________________________________________________________________

* 6 *

5. Tamed

Under the green willow tree and by the ancient mountain stream, The ox is set at liberty to pursue his own pleasures; At the eventide when a grey mist descends on the pasture, The boy wends his homeward way with the animal quietly following.

5. Thun phc

Di cây dng liu xanh và bên dòng sui xa trên núi, Trâu c th cho t do dong chi theo ý riêng; Vào bui chiu ti khi sng mù buông xung cánh ng, a tr quay tr v nhà vi con vt lng l theo sau.

__________________________________________________________________________

* 7 *

6. Unimpeded

On the verdant field the beast contentedly lies idling his time away, No whip is needed now, nor any kind of restraint; The boy too sits leisurely under the pine tree, Playing a tune of peace, overflowing with joy.

6. Không b ngn tr

Trên cánh ng xanh ti con vt tha mãn nm thi gi trôi qua, Bây gi không cn roi vt, cng chng cn kim ch chi c; a tr cng vy, ngi nhàn ri di cây thông, Tu mt khúc nhc thanh bình, tràn ngp nim vui.

__________________________________________________________________________

* 8 *

7. Laissez Faire

The spring stream in the evening sun flows languidly along the willow-lined bank, In the hazy atmosphere the meadow grass is seen growing thick; When hungry he grazes, when thirsty he quaffs, as time sweetly slides, While the boy on the rock dozes for hours not noticing anything that goes on about him.

7. mc

Sui mùa xuân trong mt tri chiu chy thong th dc theo b liu ging hàng, Trong khung cnh mù sng c trên cánh ng thy có v rm rp thêm ra; Khi ói trâu gm c, khi khát trâu ung nc, trong khi thi gian êm trôi, Trong khi a tr nm trên á ng thip i hàng nhiu gi, không chú ý n iu gì xy ra chung quanh nó c.

__________________________________________________________________________

* 9 *

8. All Forgotten

The beast all in white now is surrounded by the white clouds, The man is perfectly at his ease and care-free, so is his companion; The white clouds penetrated by the moon-light cast their white shadows below, The white clouds and the bright moon-light ­ each following its course of movement.

8. Tt c u quên lãng

Con vt ã trng ra gi ây c vây quanh bi nhng ám mây trng bc, Ngi thoi mái hoàn toàn không còn chút u t, chú trâu i theo cng vy; Nhng ám mây trng b ánh trng xuyên chiu ri bóng trng xung phía dì, Nhng ám mây trng và ánh trng sáng ­ theo dòng chuyn ng riêng.

__________________________________________________________________________

* 10 *

9. The Solitary Moon

Nowhere is the beast, and the oxherd is master of his time, He is a solitary cloud wafting lightly along the mountain peaks; Clapping his hands he sings joyfully in the moon-light, But remember a last wall is still left barring his homeward walk.

9. Mt trng cô n

Con vt không thy âu na, và tr chn trâu rnh ri hoàn toàn, Tr là mt ám mây cô n bng bnh trôi dc nhng nh núi; V nhp tay tr hát mt cách vui v trong ánh trng, Nhng phi nh rng mt ca i cui cùng vn còn tn ti ngn tr bc i v nhà ca nó.

__________________________________________________________________________

* 11 *

10. Both Vanished

Both the man and the animal have disappeared, no traces are left, The bright moon-light is emty and shadowless with all the ten-thousand objects in it; If anyone should ask the meaning of this, Behold the lilies of the field and its fresh sweet-scented verdure.

10. Bin i c hai

C ngi ln trâu u ã bin i, không li du vt gì, Ánh trng sáng ã trng vng và không còn hình tng ca muôn vt trong ó na; Nu có ai hi ý ngha ca vic này, Hãy nhìn hoa hu trên cánh ng và thm c xanh ti thm ngát.

__________________________________________________________________________

* 12 *

-1UNDISCIPLINE

With his horns fiercely projected in the air the beast snorts, Madly running over the mountain paths, farther and farther he goes astray! A dark cloud is spread across the entrance of the valley, And who knows how much of the fine fresh herb is trampled under his wild hoofs!

-1VÔ K LUT

Chú trâu vi mt cp sng Nhô lên hung bo phía tng tri cao Phì phò ming th mnh sao, iên khùng trâu chy qua bao li mòn, Chân trâu lc lõng trên non Ngày càng xa mãi ai còn nhn ra! Li vào thung lng xa xa Mây en mt ám nht nhòa ging ngang, Nào ai bit c rõ ràng Bao nhiêu ám c mn màng xanh ti B trâu hong chy khp ni Di chân dm nát t ti di cung!

__________________________________________________________________________

* 13 *

-2DISCIPLINE BEGUN

I am in possession of a straw rope, and I pass it through his nose, For once he makes a frantic attempt to run away, but he is severely whipped and whipped; The beast resists the training with all the power there is in a nature wild and ungoverned, But the rustic oxherd never relaxes his pulling tether and ever-ready whip.

-2K LUT BT U

Kim ra mt si dây thng, Ta bèn x mi trâu hung d lin, Mi khi trâu mun cung iên Hung hng thoát chy ta bèn qut ngay Cây roi cm chc trong tay Qut trâu d di roi này chng ngng; Trâu kia kháng c vy vùng Nào âu có chu phc tùng ngi chn Hun luyn trâu tht khó khn Trâu phô sc mnh d dn t lâu Sn trong bn tính ca trâu Thú hoang bt tr rng sâu tung hoành, Nhng ngi chn chn rng xanh Không h buông lng tay mình kéo dây Li còn thêm chic roi mây Lúc nào cng nm trong tay dòm chng.

__________________________________________________________________________

* 14 *

-3IN HARNESS

Gradually getting into harness the beast is now content to be led by the nose, Crossing the stream, walking along the mountain path, he follows every step of the leader; The leader holds the rope tightly in his hand never letting it go, All day long he is on the alert almost unconscious of what fatigue is.

-3KIM CH

Ngi chn kim ch chng ngng Trâu gi thun dây thng kéo i, Vt qua dòng sui thm kia, Men theo ng núi rm rì xanh ti, Trâu gi ây ã thun ri i theo tng bc ca ngi dt trâu, Không h buông lng chút nào Ngi chn cm chc dây vào trong tay, Và ri sut c mt ngày Ngi chn cnh giác, mt này sá chi.

__________________________________________________________________________

* 15 *

-4FACED ROUND

After long days of training the result begins to tell and the beast is faced round, A nature so wild and ungoverned is finally broken, he has become gentler; But the tender has not yet given him his full confidence, He still keeps his straw rope with which the ox is now tied to a tree.

-4QUAY LI

Nhiu ngày hun luyn trôi i Gi ây kt qu tc thì thy ngay Trâu quay u li tt thay, Man di bn cht lâu ngày ã quen Li thêm bt tr bao phen Cui cùng b ci hoá lin còn âu, Trâu nay ngoan ngoãn cúi u, Nhng ngi chn vn trc sau dòm chng Cha h tin cn tt cùng, Mi trâu vn x dây thng qua ây Bây gi li buc si dây Qun ngay vào mt thân cây cn k.

__________________________________________________________________________

* 16 *

-5TAMED

Under the green willow tree and by the ancient mountain stream, The ox is set at liberty to pursue his own pleasures; At the eventide when a grey mist descends on the pasture, The boy wends his homeward way with the animal quietly following.

-5THUN PHC

Di cây dng liu xanh rì Bên dòng sui c thm thì trên non, Chú trâu c th ra luôn Dong chi tho thích không còn ngi chi; n chiu bóng ti sp v Sng mù buông xung ging che cánh ng, Tr chn trâu n thong dong Lên ng quay li nhà cùng chú trâu Trâu hin lng l theo sau Bc chân thun phc cúi u thnh thi.

__________________________________________________________________________

* 17 *

-6UNIMPEDED

On the verdant field the beast contentedly lies idling his time away, No whip is needed now, nor any kind of restraint; The boy too sits leisurely under the pine tree, Playing a tune of peace, overflowing with joy.

-6KHÔNG CÒN NGN TR

Gi trên ng c xanh ti Chú trâu thoi mái nm chi an nhàn Không còn công chuyn làm Mc thi gian c nh nhàng trôi i, Nay thi roi vt cn chi Cn ngn, kim ch cn gì na ây; Tr chn trâu cng rnh tay Ung dung ngi di gc cây thông già, Tu lên mt khúc hoan ca Thanh bình iu hát, chan hoà nim vui.

__________________________________________________________________________

* 18 *

-7LAISSEZ FAIRE

The spring stream in the evening sun flows languidly along the willow-lined bank, In the hazy atmosphere the meadow grass is seen growing thick; When hungry he grazes, when thirsty he quaffs, as time sweetly slides, While the boy on the rock dozes for hours not noticing anything that goes on about him.

-7 MC

Sui xuân róc rách chy xuôi Tri chiu bng lng buông li ánh vàng Dc theo b liu ging hàng, Hin trong khung cnh hôn hoàng mù sng Cánh ng c mt thm hng Dng nh khi sc nõn nng rm thêm; ói lòng trâu c an nhiên Ung dung gm c gn bên mc tình, Khi trâu khát nc do quanh Tìm dòng sui mát trong lành ung thôi, Thi gian êm ái nh trôi, Trong khi trên tng á ni cnh b Tr kia thip ng hàng gi Mc trâu lui ti nhn nh mt mình.

__________________________________________________________________________

* 19 *

-8ALL FORGOTTEN

The beast all in white now is surrounded by the white clouds, The man is perfectly at his ease and care-free, so is his companion; The white clouds penetrated by the moon-light cast their white shadows below, The white clouds and the bright moon-light -each following its course of movement.

-8TT CÀ U QUÊN LÃNG

Gi trâu trng ht thân hình Và mây trng bc vây quanh trâu ri, Ngi chn cng t ti thôi Ti thi thoi mái, qua hi lo âu Chú trâu cng vy, theo sau Bc chân lng thng khác âu chút nào; ám mây trng bc trên cao Ánh trng chiu xung ri vào ng xanh, Lng l mây trng trôi nhanh Chuyn i cùng ánh trng thanh xuôi dòng.

__________________________________________________________________________

* 20 *

-9THE SOLITARY MOON

Nowhere is the beast, and the oxherd is master of his time, He is a solitary cloud wafting lightly along the mountain peaks; Clapping his hands he sings joyfully in the moon-light, But remember a last wall is still left barring his homeward walk.

-9MT TRNG CÔ N

Trâu gi không thy hình dung Tr chn trâu bng thong dong hoàn toàn, Ta mây mt ám an nhàn Cô n trôi dc non ngàn nh cao; V tay gõ nhp nghêu ngao Tr vui ca hát vng vào trng trong, Nh còn mt i cui cùng Vn gây tr ngi cho tng bc i Cn em t phá tc thì Mi mong trn vn quay v nhà thôi.

__________________________________________________________________________

* 21 *

- 10 BOTH VANISHED

Both the man and the animal have disappeared, no traces are left, The bright moon-light is emty and shadowless with all the ten-thousand objects in it; If anyone should ask the meaning of this, Behold the lilies of the field and its fresh sweet-scented verdure.

Daisetz Teitaro Suzuki

(chuyn dch ting Anh)

- 10 BIN I C HAI

Ngi và trâu u bin ri Không lu vt tích li ni chn này, Ánh trng cng trng vng thay Tng hình muôn vt trong ây nht nhòa Không còn hình dng phô ra; Nu ai thc mc mà hi han Hãy nhìn hoa hu bt ngàn C xanh thm ngát tràn lan trên ng.

Tâm Minh Ngô Tng Giao

(chuyn dch th ting Vit)

__________________________________________________________________________

* 22 *

TH TNG TRANH CHN TRÂU CA PH MINH THIN S

______________________________________

1 - V MC Sanh nanh u giác t bào hao, Bôn tu khê sn l chuyn diêu. Nht phin hc vân hoành cc khu, Thùy tri b b phm giai miêu. 1 - CHA CHN u sng hung tn chy kêu la Vt sui trèo non vn dm xa Mt di mây en ging ca ng Nào hay lúa m gim ba qua.

__________________________________________________________________________

* 23 *

2 - S IU Ngã hu mang thng mch t xuyên, Nht hi bôn cnh thng gia tiên. Tùng lai lit tính nan iu ch, Do c sn ng tn lc khiên. 2 - MI DT Ta có thng gai x mi trâu Mt phen tháo chy b roi au Vn xa tính xu dy không d Nh tr chn trâu kéo li mau.

__________________________________________________________________________

* 24 *

3 - TH CH Tim iu tim phc tc bôn trì thy xuyên vân b b tùy Th b mang thng vô thiu hoãn Mc ng chung nht t vong bì.

3 - CHU PHÉP Dy dn, chu phép ht lao u Vt nc, bng mây theo gót nhau Tay nm cht dây không ni lng Tr quên ngày mi mt qua mau.

__________________________________________________________________________

* 25 *

4 - HI TH Nht cu công thâm thy chuyn u, iên cung tâm lc tim iu nhu. Sn ng v khng toàn tng ha, Do b mang thng th h lu. 4 - QUAY U Lâu ngày công khó mi quay u Tâm lc cung iên thun du mau Tr vn cha h tin hn vy Nên thng gi cht có buông âu.

__________________________________________________________________________

* 26 *

5 - TUN PHC Lc dng âm h c khê biên, Phóng kh thu lai c t nhiên. Nht m bích vân phng tho a, Mc ng quy kh bt tu khiên. 5 - TUN PHC Di bóng liu xanh cnh sui ngun Th ra, bt li d dàng luôn Mây xanh, chiu ti, ng thm c Tr tr v luôn chng bn chn.

__________________________________________________________________________

* 27 *

6 - VÔ NGI L a an miên ý t nh, Bt lao tiên sách vnh vô câu. Sn ng n ta thanh tùng h, Nht khúc thng bình lc hu d. 6 - KHÔNG VNG Ngoài tri yên gic thnh thi lòng Roi vt không cn, chng nhc công Tr di thông xanh ngi thoi mái Quá vui tri khúc nhc vang ng.

__________________________________________________________________________

* 28 *

7 - NHM VN Liu ngn xuân ba tch chiu trung, m yên phng tho lc nhung nhung. C xan khát m tùy thi quá, Thch thng sn ng thy chánh nùng. 7 - THEO PHN Chiu rng sóng xuân b liu buông Khói m, c nõn bic thm hng ói n, khát ung lòng tùy tin Trên á tr chn ng gic nng.

__________________________________________________________________________

* 29 *

8 - TNG VONG Bch ngu thng ti bch vân trung, Nhân t vô tâm ngu dic ng. Nguyt thu bch vân vân nh bch, Bch vân minh nguyt nhim tây ông. 8 - CÙNG QUÊN Trâu trng thng ni mây trng trong Vô tâm ngi vi trâu tng ng Trng xuyên mây trng, mây phô trng Mây trng trng trong tây ti ông.

__________________________________________________________________________

* 30 *

9 - C CHIU Ngu nhi vô x mc ng nhàn, Nht phin cô vân bích chng gian. Phách th cao ca minh nguyt h, Quy lai do hu nht trùng quan. 9 ­ SOI RIÊNG Vng bóng trâu kia khin tr nhàn Mt vng mây l gia non ngàn V tay ca hát cùng trng sáng V li vn còn mt i ngn.

__________________________________________________________________________

* 31 *

10 - SONG MN Nhân ngu bt kin yu vô tung, Minh nguyt quang hàn vn tng không. Nhc vn k trung oan ích ý, Dã hoa phng tho t tùng tùng. 10 - CÙNG VNG Không thy ngi, trâu, bóng mt mùng Di trng muôn vt bng thành không Ý tình ích thc ai thm hi Hoa di, c thm mc khp ng.

__________________________________________________________________________

* 32 *

GHI CHÚ:

_____________

(1) Mi bài th tng bng ch Hán ca PH MINH thin s trên ây c trích dn theo tài liu: "TRANH CHN TRÂU" ca T kheo Thích K Châu (dch nm 1984). Trong bài này son gi ã da vào mt s tài liu ch Hán khác sa i mt s chi tit trong các bài th trên nh sau: - Bài 1, 2 và 6: Thay ch "nht" (mt) thành "nht" (mt). - Bài 2: Thay ch "kin" (ht lên, git ly) thành "mch" (bng nhiên). - Bài 5, 7 và 10: Thay ch thành "tho" (c). - Bài 7: Thay ch "sng" (rét) bng ch "xan" (n). - Bài 9: Thay ch "thng" (trên) bng ch "h" (di). (2) Theo mt s tài liu thi trong bài 1 hai ch

"sanh

nanh" (sinh ra i hung d) c thay th bng hai ch "tranh nanh" (hung ác, d tn).

(3) Mi bài th tng nói trên ã c T kheo Thích K Châu phiên âm và chuyn dch ra hai th th "t tuyt" và "lc bát" (1984). T kheo Tu S chuyn dch ra th th "lc bát" (1990). Pht t Trn ình Sn phiên âm và chuyn dch ra th th "t tuyt" (2000). Son gi tham kho các tài liu này cùng hai cun t in Hán Vit ca Thiu Chu và ca ào Duy Anh óng góp thêm mi bài chuyn dch th "t tuyt" mi (2008).

__________________________________________________________________________

* 33 *

_______________________________

TÀI LIU THAM KHO:

1) MANUAL OF ZEN BUDDHISM Daisetz Teitaro Suzuki (Grove Press, New York, 1960) 2) ESSAYS IN ZEN BUDDHISM (first series) Daisetz Teitaro Suzuki (Grove Press, New York, 1961) 3) THIN LUN Daisetz Teitaro Suzuki (Trúc Thiên dch) 4) TRANH CHN TRÂU (Thích K Châu dch 1984) 5) THP MC NGU TNG LUN GII Qung Trí Thin S Trn ình Sn dch và chú (An Tiêm, Paris, France, 2000) 6) THIN QUA TRANH CHN TRÂU Tu S (Chùa Khánh Anh, Paris, France, 1990) 7) NÓI S LC V MC NGU Trí Quang 8) PHÁP MÔN CHN TRÂU Thích Chân Tu (Tu Quang, Toronto, Canada) (2004) 9) T IN HÁN VIT Thiu Chu 10) T IN HÁN VIT ào Duy Anh _____________________

Liên lc: [email protected]

__________________________________________________________________________

* 34 *

Information

34 pages

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

7682


Notice: fwrite(): send of 209 bytes failed with errno=104 Connection reset by peer in /home/readbag.com/web/sphinxapi.php on line 531