Read Microsoft Word - Y_nghia_cua_Hanh_phuc-Rev._3_.doc text version

Mt cõi Tnh trong mi ngi chúng ta

àm thoi vi ngài Dagpo Rimpoché

(Frédéic Lenoir và Jennifer Schwarz ghi chép, Hoang Phong chuyn ng)

Dagpo Rimpoché là v Lt-ma u tiên n Pháp và lu ng t nm 1960. Hin nay Ngài ang qun lý mt trung tâm Pht giáo trong vùng Paris. Theo Ngài thì nu mun n gn hn vi Nit bàn và xa lánh cõi Ta bà thì cn phi da vào s tu tp thin nh lâu dài vt lên trên o giác ca cái ngã.

Vài li gii thiu ca ngi dch: Nguyt san "Le Monde des Religions" chuyên v tôn giáo, thuc mt t hp báo chí uy tín ca nc Pháp, trong s 41 (tháng 5 và 6, 2010) ã mang ch "Hnh Phúc tht s" ra bàn tho. Nhng quan im v hnh phúc ca các v sáng lp ra các tôn giáo ln cng nh ca các trit gia t ông sang tây, t nhiu ngàn nm trc cho n gn ây hn gm có : c Pht, Lão t, Socrate, Platon, Aristote, Epicure, Qohelet, Jésus, Epictète, Mohammed, Montaigne, Spinosa, Schopenhauer u ã c nêu lên. Hình ca c Pht c trình ni trang bìa và theo th t thì c Pht cng c nêu lên trc các v kia, nhng bài báo phng vn Ngài Dagpo Rimpoché v hnh phúc theo quan im Pht giáo thì li c xp vào nhng trang cui cùng. Tt c nhng bài vit u do các hc gi li lc ph trách. Càng c càng say mê trc trí thông minh a dng thúc y bi ít nhiu xung ng trong lòng ca tng v. Các xung ng y c hin l qua nhng cách nhìn khác nhau, t thc t, khôn ngoan, khéo léo, sâu xa, lc quan, ym th, hoc mang ít nhiu mê tín hay ôi khi cng phng pht mt chút t tâm nào ó v nhân loi trong th gii này. Tuy nhiên khi c n nhng dòng àm thoi vi Ngài Dagpo Rimpoché thì dng nh chúng ta i lc vào mt th gii khác ca tôn giáo, ca trit hc và khoa

hc, ngi ta có cm giác dng nh các bài vit trình bày trong các trang trc là có dng ý làm ni bt hn bài àm thoi vi Ngài Dagpo Rimpoché (?). Khi bc vào th k XXI này, chúng ta u phi công nhn là các h t tng ln, các ch thuyt chính tr không tng, k c các h thng kinh t toàn cu u sp . T bn ch ngha cng rn cng nh Cng sn ch ngha di hình thc tp th u b li thi. Nh vy thì nhng gì s còn li cho chúng ta hôm nay ? Có phi chng là mt s gii thoát cá nhân? Có phi là mt th hnh phúc mà chính chúng ta phi t to ly cho mình hay không ? Nu úng nh th thì mi ngi phi bit quan tâm n cái Hnh phúc ca chính mình. Có nhiu loi hnh phúc : có nhng th hnh phúc nhng ni rt cao xa và còn phi ch i, có nhng th hnh phúc da vào s khôn ngoan và khéo léo, và cng có nhng th hnh phúc phi bt mt li mi thy... Vy thì cái Hnh phúc nào s c Ngài Dagpo Rimpoché trình bày qua bài chuyn ng di ây ?

Bìa tp chí "Le Monde des Religions" s tháng 5 và 6 nm 2010.

Dagpo Rimpoché sinh vào tháng 2 nm 1932 ti tnh Kongpo thuc vùng ông-nam Tây tng. Khi Ngài cha y mt tui thì v t-lai Lt-ma th XIII là Thoupten Gyatso

(1875-1933) ã xác nhn Ngài là hóa thân ca i s Bamtcheu Rimpoché sng vào hu bán th k XIX. Khi c sáu tui thì Ngài xut gia. n hai mi bn tui thì Ngài c a i tu hc ti mt tu vin i hc rt ln là Drépoung thuc min trung Tây tng. Ti ây Ngài ã c th giáo vi nhiu v thy thuc hc phái Cách-l (Guelougpa) và ã lu li ni này cho n ngày ngi dân Tây tng ni lên khi ngha vào nm 1959. Sau tám nm sng di ách cai tr ca Trung quc, Ngài tìm cách vt Hy-mã Lp-sn và ã may mn n c t n. Ti n Ngài gp c mt s giáo s i hc ngi Pháp ã sang ây và nhng v này ã mi Ngài hp tác trong các công cuc nghiên cu và dch thut mà h ang thc hin. Nh th Ngài ã sang Pháp t nm 1960 và là v Lt-ma Tây tng u tiên lu li x s này. Ngài dy ngôn ng và vn minh Tây tng ti Vin ngôn ng hc và vn minh ông phng ti Paris. Hin nay thì Ngài qun lý vin Ganden Ling ti Veneux-les-Sablon thuc vùng Paris mt ni gn vi tnh Fontainebleau, và ti ây Ngài ph trách nhiu khóa ging dy v Pht giáo. Ngoài ra Ngài còn thit lp c nhiu trung tâm Pht giáo khác ti Pháp, Hòa lan, và c vùng ông nam Á, nht là ti n , ni mà Ngài thng xuyên quay v ging dy ti tu vin do Ngài thành lp trc ây.

Hnh phúc i vi Pht giáo là gì ?

Trong t tng Pht giáo thì màu sc ca hnh phúc gm nhiu sc thái m nht khác nhau, t nhng th dng tm b cho n ti hu. Du sao i vi ý ngha trn vn ca nó thì hnh phúc "ích thc" phi c hiu nh là mt th hnh phúc hin hu trong mt t th thng bng và bn vng. Vì th "hnh phúc thc s" rt khác bit vi các th "hnh phúc thông thng" ch gm có nhng cm nhn mang tính cách thích thú hay hân hoan và ó ch là nhng gì tht bin ng và phù du. Chu k hin hu ca chúng ta l thuc vào vô s iu kin và cái chu k y cng chính là th gii Ta bà. Trong cái th gii ó thì s sinh và cái cht u thoát ra ngoài tm ch ng ca chúng ta và do ó chúng ta không th nào tìm ra c hnh phúc ti thng - tc là mt th hnh phúc vnh cu. Ý thc c iu ó s khin phát sinh trong chúng ta nim c vng vt thoát ra khi vòng ràng buc ca th gii Ta bà. ó là gii pháp hu hiu duy nht vì h còn tip tc hin hu da vào mt c s do nhng th "cu hp bng iu kin mà có", tc là mt thân xác và mt tâm thc còn khim khuyt, thì bt c th hnh phúc nào dù ln lao cách my i na thì n mt lúc nào ó cng s làm phát sinh ra kh au, tc là a n mt mát và tht vng.

Vy nhng thng trm và bin ng là gì ?

Sng trong th gii Ta bà có ngha là phi gánh chu s chi phi ca các th nghip ô nhim và c nhng xúc cm bn lon (klesha) : tc là nhng yu t gây ra ri lon tâm thn, chng hn nh thù ghét hoc bám víu, là nhng th luôn tìm cách hành h ta. Hãy nhìn thng vào thc t : có phi vì chúng mà ta ã b l thuc và mt ht t do hay không ? Hãy ly mt thí d, có phi lúc nào ta cng mun to ra mt n tng tt p vi k khác hay không. Và cng chính vì th mà ch cn mt chút gì ó tht nh nhoi : mt ánh mt, mt li nói là cng làm cho ta ni gin. Mt con ngi va mi ây tht kh ái bng vt mt ht t ch

và tr nên hung bo, có th nói là áng kinh s na. Con ngi y có th không kìm hãm c nhng li phát ngôn mà chính h cng phi hiu là không nên tht ra. Trên thc t, khi nào ta vn còn b chi phi bi nhng yu t bn lon thì khi ó ta vn cha có th nào to ra c cho mình mt th dng hnh phúc. Các yu t bn lon s xô y ta vào nhng hành ng mà áng lý ra ta không nên làm, k c trên phng din th xác, ngôn t và tâm thc. Nhng hành ng ó s mang li cho ta nhng nghip "ô nhim" tc là nhng nghip s a ti s tái sinh trong th gii Ta bà, ri vào nhng th dng bt hnh mà ta khó tránh khi. S xô y y ht sc là nghit ngã. Pht giáo xác nh mt cách rõ rt là ngoài nhng au n n thun còn có hai th kh au khác na rt tinh t. Trc ht là s kin phi "kh au vì s i thay", nó n np phía sau nhng cm giác tht thích thú sau ó a ta vào nhng kh au phát sinh t s bt toi nguyn và mi s mt mát. K tip là s "kh au t ti ni s hin hu trói buc" ca chính mình, nó phát sinh t nhng cm giác trung hòa. Vì loi kh au này vt ra khi ý ngha thông thng cho nên khó gi nó là mt th kh au. Lý do vì chúng là nhng th dng tâm thn thm m nhng nghip thích hp làm phát sinh ra nhng cm giác thú v hay khó chu. Chính vì th mà các giác cm trung hòa hin ra nh mt c s tip nhn hai th kh au tinh t trên ây phi c xem úng thc là mt th "kh au". Du sao thì cng phi công nhn mt cách minh bch rng Pht giáo không ph nhn cng không h gt b nhng th hnh phúc thuc vào th gii Ta bà. Hn th na Pht giáo còn ch dy phi làm th nào có th to ra nhng th hnh phúc ó. Pht giáo cho rng nhng th hnh phúc này vn còn tt hn là phi chn nhng th kh au thô thin, tuy nhiên Pht giáo cng nhn thy rng nhng th hnh phúc ó còn thiu sót, không phi là nhng th hnh phúc trn vn. Mt cách vn tt, không phi vì chúng là nhng th hnh phúc thiu sót mà ta phi chi b chúng. ó ch là cách nhc nh chúng ta không nên òi hi quá áng nhng gì mà chúng không th nào mang li cho ta c. S nhc nh ó kêu gi chúng ta nên thc t, khách quan : nhng th hnh phúc thông thng có nhng mc tiêu hn hp và phù du.

Vy phi s dng phng tin nào ây thoát ra khi th gii Ta bà, tìm thy hnh phúc ca s gii thoát ni cõi Nit bàn ?

Phi quay ngc v nhng nguyên nhn ã tác to ra th gii Ta bà và tt c nhng gì bt li do nó sinh ra : ó là nhng yu t bn lon trong tâm thc ca mnh. Bn lon này làm phát sinh ra bn lon kia : y chính là vô minh làm cho ta không hiu c chính mình là gì. ó là s cm nhn tuy rt t nhiên nhng li rt sai lm ca chính mình : "nm bt ly cái ngã" và nhn thc mt cách sai lm xem y chính là "ta", chính là "cái tôi". Cách nm bt mt cá th nh th là mt kh nng c thù ca vô minh, ta phi hy dit s nm bt ó t gii thoát mình ra khi th gii Ta bà. Bi vì chính t s nm bt ó ã làm phát sinh ra tt c mi th khác. Mun thc hin c iu ó không phi ch cn lp i lp li nh mt con két rng "cái tôi không h hin hu, cái tôi không h hin hu,...". Phng tin duy nht theo chúng tôi là phi y s suy lun ngày càng sâu sc hn tìm hiu cái ta, cái tôi c cu to nh th nào, dn dn nhn thc c phng cách hin hin ca mt cá th. Tt nhiên là mt cá

th hin hu, nhng ch hin hu mt cách tng i, l thuc vào mi hin tng khác. Khi s nhn thc v hin tng tng liên ngày càng minh bch hn thì ng thi nó cng s làm yu dn i s nm bt sai lm v mt cái ngã, và t ó s c tin vào mt cái ngã cng s gim i. Ri n mt lúc nào ó, mi s s tr nên tht hin nhiên, vâng qu úng nh th, mt cá th hin hu nhng mà nó l thuc. n khi ó, vô minh tc là s nm bt sai lm v mt cái ngã s không còn tác hi c na. Nó s b s hiu bit v cái mà ngi ta gi là tánh không hy dit nó - nên hiu "tánh không" không phi là h vô, mà ch có ngha là không có mt thc th tuyt i.

S hiu bit ó có cn nh vào s tu tp thin nh hay không ?

Vô minh làm cho ta tin rng cá th ang to ra ta hàm cha nhng c tính riêng bit, t nó tác to ra cho nó mt cách t ti. Tuy nhiên, iu này hoàn toàn không úng. Tht rõ ràng không th nào thay i t cn nguyên phng cách suy ngh ca ta mt cách t ngt c. Không phi ch cn t c mt s hiu bit duy lý mang tính cách trí thc v tánh không là quét sch s nm bt ca cái tôi. Chuyn ó phi thc hin tun t tng bc mt. Trong giai on u, s hiu bit duy lý s làm suy yu i s nm bt cái ngã ; nói mt cách khác là làm cho cái ngã b m au. Vô minh khi ã yu ui s mt i kh nng thúc y ta tích ly nhng nghip hng ta vào th gii Ta bà, tuy nhiên không phi làm c nh th là ã thng cuc. Chính vì vy mà phi cn n thin nh. Tóm li thin nh là tp cho tâm thc cm nhn mi s di mt góc cnh mi ; trong trng hp trên ây là s vng mt ca mt thc th cá bit. iu ó s phá b thói quen ca ta v s quán thy sai lm mt cái tôi mang tính cách thc th. Vây thì t khi im, s hiu bit nht nh còn mang tính cách duy lý, nhng n mt lúc nào ó nó s tr nên tht hin nhiên. Và tình trng y có ngha là t c vô ngã mt cách trc tip. Cái trí tu ó là mt công c vô cùng quý giá, mt phng tin duy nht kh nng làm bt gc và hy dit s nm bt cái tôi, s nm bt ó mc dù là mt cm nhn sai lm nhng trên thc t nó bám rt cht vào ta. Tuy nhiên, nu mun cho s hiu bit v tánh không có sc mnh cn thit thì nó phi c phát sinh t mt tâm thc tht thng bng. Do ó cn phi tp luyn v s chú tâm t c s "tnh lng tâm thn" (shamatha) : tc là mt mc chú tâm giúp vt lên trên và hóa gii mi s xao lãng tinh t nht. Nu mun t n cp bc tnh lng tâm thn, thì trc ó ít nht phi khc phc c s xao lãng di mi hình thc thô thin nht, nu cha thc hin c vic ó thì ng mong gì có th bc vào giai on chú tâm. Vì th nhu cu cp bách và tiên khi nht là phi tuân th mt mc ti thiu v o c : khi nào tâm thc còn "xao lãng" có ngha là dao ng, gây ra bi s ham mun sát sinh, cp ca, nói di,... hoc còn thích ba hoa, thì khi ó ta vn cha hi kh nng chú tâm. Tóm li, o c trc ht là giúp ta gi k cng tránh không hành ng sai lm và sau ó là to ra mt nn móng không th thiu sót giúp cho s chú tâm vt lên trên mi hình thc tinh t nht ca s xao lãng. S thng bng phát sinh t s chú tâm s làm gia tng thêm sc mnh cho trí tu có th thc hin mi s suy lun. T ó s phát sinh s hiu bit trc tip v tánh không và s hiu bit y s xóa b vô minh liên quan n s nm bt mt cái tôi.

c Pht dy rng nu mun t gii thoát ra khi th gii Ta bà thì phi tuân theo ba li giáo hun ti thng nh sau : o c, chú tâm và trí tu. Khi nào bit noi theo ba li giáo hun y thì ta s t c s gii thoát cá nhân mà ta hng mong i, có ngha là tr thành mt vi a-la-hán (arhat) - tc là mt chúng sinh t do không còn b trói buc. Trong trng hp khác nu ta áp dng phng pháp ba li giáo hun y trong mc ích giúp cho tt c chúng sinh t c gii thoát, thì kt qu t c s là th dng ca mt v Pht.

Khi ã t c th dng gii thoát thì s không còn tái sinh na. Nhng mà nu không quay li a cu này na và không còn s nhn bit mt cái ngã na, thì "ai" s hnh phúc và ni nào ?

Trong c hai trng hp gii thoát, dù là s gii thoát cá nhân hay là bng th dng Giác ng ti thng ca mt v Pht, thì trong c hai trng hp, nhn thc cho rng ta b hy dit là hoàn toàn sai lm. Không phi mt cá th b hy dit mà là cách nhìn sai lm v mt cá th b hy dit. Mt cá th thì vn hin hu s s ra ó y ch. Ch có mt s khác bit duy nht là hn ã lt b c cái vô minh ca hn và nhng hu qu liên h ca nó mà thôi. Hn s không còn phi gánh chu kh au na dù là di bt c hình thc nào. Hn c gii thoát có ngha là hn không còn b bt buc phi tái sinh vào cái th gii thp này na tc là cái th gii Ta bà này phi chu ng mi th nghip và nhng xúc cm bn lon. Tuy nhiên còn tùy vào hn, nu hn mong mun và nu hn nhn thy y s là mt iu hu ích, thì hn c tái sinh tr li vi nhng con ngi cha c gii thoát, nhng riêng phn hn thì hn vn c tip tc hng th cái hnh phúc lâu dài phát sinh t s gii thoát ca hn. Tuy là nói nh th, nhng khi c Pht thuyt ging thì Ngài luôn luôn chn la nhng li ging hun thích nghi vi ngi nghe. Do ó mà sinh ra n bn h thng trit hc Pht giáo khác nhau. Theo h thng T bà sa lun (Vaibhashika) thì Nit bàn n thun và gin d ch là mt s tt ngh, tuy nhiên các h thng khác không hoàn toàn ng ý vi cách gii thích nh th. Vy thì trong các trng hp ó Nit bàn âu ? Chng có âu c bên ngoài mt cá th. Nit bàn ch là mt th dng cm nhn ca tâm thc mà thôi. Bên ngoài thì chuyn ó [Nit bàn] nht nh là không có. Nit bàn không phi là mt th gii tht xa, hay là mt th gii siêu nhiên, ni ó có các v siêu phàm ã c gii thoát sng quay qun vi nhau và hoàn hoàn toàn cách bit vi con ngi thng tình. Tht ra khi mt ngi ã t c Giác ng thì s t to ra cho mình và trong lòng mình mt mnh t tinh khit [Tnh ], cng có th gi y là mt "thiên ng" ca riêng mình và chính mình ang an trú trong ó. Tuy nhiên hn [ngi ó] vn tip tc gi mt c tính cá th nào ó. S "hòa nhp" y [tc là gia cá th và cõi Tnh ] mang ý ngha bình ng - trên phng din phm tính, s hiu bit, v.v... - nhng không phi là mt s "thm thu" [tc là không phi "nhp" vào cõi Tnh mà chính mình là cõi Tnh ].

Vy thì chính Ngài, Ngài ã tng tp luyn tâm thc thì Ngài ã tìm thy mt th hnh phúc bn vng hay cha ?

Trong kip sng này, tôi may mn gp nhiu c hi thun li hc hi v Pht giáo và tôi cng có mt cái may mn tht c bit là c hi ng vi nhiu v thy tht v i ã

ban cho tôi nhng li ging dy quý giá. Cng nh tt c nhng ngi trong chúng ta ây, tôi cng phi gp nhiu khó khn. Còn lâu thì tôi mi t c cái hnh phúc vng bn, tuy nhiên cho n nay tôi cha bao gi b kh au nghin nát tôi c. Có th bit âu cng là vì tôi cha bao gi gp hoàn cnh phi gánh chu nhng kh au tht s ? Tuy nhiên cng có th y chính là kt qu ca mt s hình thành nào ó mà tôi c th hng. Trên phng din th xác, khi mt s au n phát sinh, tôi vn nhn thy s au n ó, tuy nhiên tôi vn ý thc c rng y là hu qu ca nhng nghip xu ca chính tôi và tôi không cho nó nghin nát tôi. Tôi vn gi c trm tnh suy ngh. Trên phng din tinh thn, ôi khi tôi vn có nhng mi lo lng, chng hn nh có nhng s vic không xy ra nh ý tôi mun, tuy nhiên và ng thi tôi li ngh rng y chng qua là hu qu ca nhng nghip không tt. Tôi không ngh rng y là mt s dng dng vô tình, mà úng hn là mt thái sáng sut trc nhng gì ang xy ra. Vì th ti sao phi bt mãn ? Nhng gì ang xy ra âu phi là mt s "bt công", y ch là mt th gì tht bình thng : khi mi nguyên nhân hi , hu qu s phát sinh. Ít ra thì tôi cng không phi là mt k ích k t bn cht không cm thy liên h n nhng bin c ang xy ra ?... kt lun, thit ngh cng nên nhn mnh n mt iu là tt c mi ngi không phi ai cng sn sàng hng v nhng th hnh phúc ti thng ca s gii thoát. Nhng phng pháp giúp t c các th hnh phúc trong cõi Ta bà cng có nêu lên trong Pht giáo. Tt hn là s ông mi ngi nên khi s bng nhng th hnh phúc này. Nhng th hnh phúc ó s giúp cho h thng tin dn dn, theo nhp thích nghi ca tng ngi, ri n mt ngày nào ó ai mà bit c thì ngi y s tr nên tinh tn hn t n mc mà h bit thích nghe àm lun v s giác ng. Bui àm thoi c ông Frédéric Lenoir và bà Jennifer Schwarz ghi chép. Hoang Phong chuyn ng (Bures-Suy-Yvette, 10.07.10)

Ngài Dagpo Rimpoché

http://www.quangduc.com/tacgia/hoangphong.html

Information

Microsoft Word - Y_nghia_cua_Hanh_phuc-Rev._3_.doc

7 pages

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

92665


Notice: fwrite(): send of 215 bytes failed with errno=104 Connection reset by peer in /home/readbag.com/web/sphinxapi.php on line 531