Read UPRAWNIENIA PRACOWNIKÓW ZWIZANE Z RODZICIELSTWEM text version

Uprawnienia pracowników zwizane z rodzicielstwem I. Uprawnienia pracownicy zwizane z ci Pracownica, chcc korzysta z przyslugujcych jej w czasie ciy uprawnie, powinna przedstawi pracodawcy wiadectwo lekarskie stwierdzajce stan ciy (porównaj: art. 185 § 1 Kodeksu pracy). 1. Badania lekarskie w godzinach pracy Pracodawca ma obowizek udzieli pracownicy w ciy zwolnienia od pracy na badania lekarskie, które zalecil lekarz w zwizku z ci, jeli badania te nie mog by przeprowadzone poza godzinami pracy. Za czas nieobecnoci w pracy z tego powodu pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia (art. 185 § 2 Kodeksu pracy). 2. Czas pracy i miejsce pracy Pracownicy w ciy nie wolno zatrudnia w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej. Pracodawca zatrudniajcy pracownic w porze nocnej jest obowizany na okres jej ciy zmieni rozklad czasu pracy w sposób umoliwiajcy wykonywanie pracy poza por nocn, a jeeli jest to niemoliwe lub niecelowe, przenie pracownic do innej pracy, której wykonywanie nie wymaga pracy w porze nocnej. W razie braku takich moliwoci, pracodawca ma obowizek zwolni pracownic na czas niezbdny z obowizku wiadczenia pracy. Pracownica w okresie zwolnienia z obowizku wiadczenia pracy zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia. W razie gdy zmiana warunków pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku, skrócenie czasu pracy lub przeniesienie pracownicy do innej pracy powoduje obnienie wynagrodzenia, pracownicy przysluguje dodatek wyrównawczy. Po ustaniu przyczyn uzasadniajcych przeniesienie do innej pracy, skrócenie czasu pracy lub zwolnienie z obowizku wiadczenia pracy, pracodawca ma obowizek zatrudni pracownic przy pracy i w wymiarze czasu pracy okrelonych w umowie o prac. Ponadto pracownicy w ciy nie wolno delegowa bez jej zgody poza stale miejsce pracy (czyli do innej miejscowoci ni ta, w której znajduje si jej miejsce pracy) ani zatrudnia w systemie przerywanego czasu pracy (czyli wedlug ustalonego rozkladu przewidujcego nie wicej ni 1 przerw w pracy w cigu doby, trwajc nie dluej ni 5 godzin). 3. Zatrudnienie przy pracach szczególnie uciliwych lub szkodliwych dla zdrowia Wykaz prac szczególnie uciliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet znajduje si w zalczniku do rozporzdzenia Rady Ministrów z dnia 10 wrzenia 1996 r. (Dz.U. Nr 114, poz. 545 ze zmian). Pracodawca zatrudniajcy pracownic w ciy przy pracy wzbronionej takiej pracownicy bez wzgldu na stopie naraenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne, ma obowizek przenie pracownic do innej pracy, a jeli to nie jest moliwe, zwolni j na czas niezbdny z obowizku wiadczenia pracy. W przypadku kobiet w ciy tak prac bdzie na przyklad praca przy obsludze zwierzt dotknitych chorobami zakanymi. Pracodawca zatrudniajcy pracownic w ciy przy pozostalych pracach wymienionych w rozporzdzeniu Rady Ministrów, ma obowizek dostosowa warunki pracy do wymaga okrelonych w rozporzdzeniu lub tak ograniczy czas pracy, aby wyeliminowa zagroenia dla zdrowia lub bezpieczestwa pracownicy. Jeli dostosowanie warunków pracy na dotychczasowym stanowisku pracy lub skrócenie czasu pracy jest niemoliwe lub niecelowe, pracodawca ma obowizek przenie pracownic do innej pracy, a w razie braku takiej

1

moliwoci ­ zwolni pracownic na czas niezbdny z obowizku wiadczenia pracy. Te same obowizki ma pracodawca w przypadku gdy przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy wynikaj z orzeczenia lekarskiego. W okresie zwolnienia z obowizku wiadczenia pracy pracownica ma prawo do dotychczasowego wynagrodzenia. Jeli zmiana warunków pracy powoduje obnienie wynagrodzenia, pracownica ma prawo do dodatku wyrównawczego. Po ustaniu przyczyn zmiany warunków pracy, pracodawca ma obowizek zatrudni pracownic przy pracy i w wymiarze czasu pracy okrelonych w umowie o prac. Do prac szczególnie uciliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciy zalicza si na przyklad prac powyej 4 godzin na dob przy obsludze monitorów ekranowych (czyli m.in. prac przy komputerze). Zawiadczenie lekarskie stwierdzajce przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy przez pracownic w ciy lub karmic dziecko piersi wydaje lekarz sprawujcy opiek profilaktyczn nad pracownic. II. Urlop okolicznociowy dla ojca dziecka z okazji urodzin dziecka Pracodawca jest obowizany zwolni od pracy pracownika na czas obejmujcy 2 dni w razie urodzenia si dziecka pracownika. Za czas zwolnienia od pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia (§ 15 rozporzdzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecnoci w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnie od pracy). III. Urlop macierzyski Urlop macierzyski przysluguje niezalenie od stau pracy oraz niezalenie od tego, czy pracownica pracuje na caly etat czy tylko na cz etatu. 1. Wymiar urlopu macierzyskiego Urlop macierzyski, zgodnie z regulacj zawart w art. 180 § 1 Kodeksu pracy, przysluguje w wymiarze: - 18 tygodni (126 dni) przy pierwszym porodzie, - 20 tygodni (140 dni) przy kadym nastpnym porodzie, - 28 tygodni (196 dni) w przypadku urodzenia wicej ni jednego dziecka przy jednym porodzie. Pracownicy, która wychowuje dziecko przysposobione lub która przyjla dziecko na wychowanie jako rodzina zastpcza (z wyjtkiem rodziny zastpczej pelnicej zadania pogotowia rodzinnego), przysluguje urlop macierzyski w wymiarze 20 tygodni równie przy pierwszym porodzie (art. 180 § 2 Kodeksu pracy). Co najmniej dwa tygodnie urlopu macierzyskiego mog przypada przed przewidywan dat porodu (wykazan zawiadczeniem lekarskim). Po porodzie przysluguje urlop macierzyski nie wykorzystany przed porodem, a do wyczerpania wskazanego wyej okresu (18, 20 bd 28 tygodni). W razie urodzenia dziecka wymagajcego opieki szpitalnej, pracownica, która wykorzystala po porodzie 8 tygodni urlopu macierzyskiego, moe wykorzysta pozostal cz tego urlopu w terminie póniejszym, mianowicie po wyjciu dziecka ze szpitala (art. 181 Kodeksu pracy). Urlop macierzyski przysluguje pracownicy równie w razie urodzenia martwego dziecka, lub jego mierci przed uplywem 8 tygodni ycia. Wówczas wymiar urlopu po porodzie wynosi 8 tygodni, nie krócej jednak ni przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. W razie mierci dziecka po uplywie 8 tygodnia ycia, prawo do urlopu macierzyskiego przysluguje przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodzila wicej ni jedno dziecko

2

przy jednym porodzie, przysluguje urlop macierzyski w wymiarze stosownym do liczby dzieci pozostalych przy yciu. Jeli matka odda dziecko do adopcji lub do domu malego dziecka, to nie przysluguje jej cz urlopu macierzyskiego przypadajca po dniu oddania dziecka, z tym e urlop macierzyski po porodzie nie moe wynosi mniej ni 8 tygodni (art. 182 Kodeksu pracy). 2. Urlop macierzyski dla ojca wychowujcego dziecko Pracownica, która wykorzystala po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyskiego, moe zrezygnowa z pozostalej jego czci na rzecz ojca wychowujcego dziecko (art. 180 § 5 Kodeksu pracy). W tym celu pracownica powinna zglosi u swojego pracodawcy pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z czci urlopu macierzyskiego, najpóniej na 7 dni przed przystpieniem do pracy. Do wniosku naley dolczy zawiadczenie pracodawcy zatrudniajcego ojca wychowujcego dziecko, potwierdzajce termin rozpoczcia urlopu macierzyskiego przez pracownika, wskazany w jego wniosku o udzielenie urlopu. Termin ten powinien przypada bezporednio po terminie rezygnacji z czci urlopu macierzyskiego przez pracownic. W razie zgonu pracownicy w czasie urlopu macierzyskiego, pracownikowi ­ ojcu wychowujcemu dziecko przysluguje prawo do niewykorzystanej czci urlopu macierzyskiego. 3. Prawo do urlopu wypoczynkowego po urlopie macierzyskim Bezporednio po urlopie macierzyskim pracownica lub pracownik korzystajcy z urlopu macierzyskiego moe zloy wniosek o urlop wypoczynkowy, a pracodawca jest obowizany do udzielenia urlopu wypoczynkowego (art. 163 § 3 Kodeksu pracy). IV. Urlop na warunkach urlopu macierzyskiego w zwizku z przyjciem dzieci na wychowanie Kodeks pracy przyznaje prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyskiego, w wymiarze 18 tygodni, pracownikowi (kobiecie lub mczynie), który przyjl dziecko na wychowanie i wystpil do sdu opiekuczego z wnioskiem o wszczcie postpowania w sprawie przysposobienia dziecka lub który przyjl dziecko na wychowanie jako rodzina zastpcza (z wyjtkiem rodziny zastpczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem). Urlop ten przysluguje nie dluej ni do ukoczenia przez dziecko 7 roku ycia. Jeeli wobec dziecka podjto decyzj o odroczeniu obowizku szkolnego, urlop ten przysluguje nie dluej ni do ukoczenia przez nie 10 roku ycia. Jeli pracownik przyjl na wychowanie dziecko w wieku do 7 roku ycia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjto decyzj o odroczeniu obowizku szkolnego, do 10 roku ycia, ma prawo do 8 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyskiego (art. 183 Kodeksu pracy). V. Obliczanie wymiaru urlopu macierzyskiego i urlopu na warunkach urlopu macierzyskiego Przy udzielaniu urlopu macierzyskiego i urlopu na warunkach urlopu macierzyskiego, tydzie urlopu odpowiada 7 dniom kalendarzowym. Jeeli pracownica nie korzysta z urlopu macierzyskiego przed przewidywan dat porodu, pierwszym dniem urlopu macierzyskiego jest dzie porodu (art. 1831 Kodeksu pracy).

3

VI. Urlop wychowawczy Urlop wychowawczy udzielany jest pracownikowi w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dluej jednak ni do ukoczenia przez dziecko 4 roku ycia (art. 186 Kodeksu pracy). Urlop wychowawczy w wymiarze do 3 lat przysluguje pracownikowi zatrudnionemu co najmniej 6 miesicy. Do szeciomiesicznego okresu zatrudnienia wlicza si poprzednie okresy zatrudnienia. Urlop wychowawczy moe by wykorzystany najwyej w 4 czciach. Ponadto pracownik, niezalenie od tego, czy korzystal z urlopu wychowawczego, moe skorzysta z urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat, jeeli dziecko z uwagi na stan zdrowia, potwierdzony orzeczeniem o niepelnosprawnoci lub stopniu niepelnosprawnoci wymaga osobistej opieki pracownika. Urlop wychowawczy przysluguje wówczas nie dluej ni do ukoczenia przez dziecko 18 roku ycia. Rodzice lub opiekunowie dziecka, którzy spelniaj warunki do korzystania z urlopu wychowawczego, mog z niego jednoczenie korzysta jedynie przez okres nie przekraczajcy 3 miesicy. Urlopu wychowawczego udziela si na pisemny wniosek pracownika. Wniosek naley zloy na co najmniej 2 tygodnie przed rozpoczciem okresu, w którym zamierza si korzysta z tego urlopu. Pracodawca udziela urlopu wychowawczego na okres wskazany we wniosku. Do wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego dolcza si pisemne owiadczenie drugiego z rodziców lub opiekunów dziecka o braku zamiaru korzystania z urlopu wychowawczego przez okres wskazany we wniosku. Jeeli rodzice (opiekunowie dziecka) chc korzysta jednoczenie z urlopu wychowawczego, do wniosku naley dolczy pisemne owiadczenie drugiego z rodziców (opiekunów dziecka) o okresie, w którym zamierza korzysta z takiego urlopu. Podczas urlopu wychowawczego pracownik moe podj prac zarobkow u dotychczasowego lub innego pracodawcy, albo inn dzialalno, jak równie nauk lub szkolenie, o ile nie wylcza to moliwoci sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. W razie ustalenia, i pracownik trwale zaprzestal sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, pracodawca wzywa pracownika do stawienia si do pracy we wskazanym przez siebie terminie, nie póniej ni w cigu 30 dni od dnia powzicia takiej wiadomoci i nie wczeniej ni po uplywie 3 dni od dnia wezwania (art. 1862 § 1 i 2 Kodeksu pracy). Pracownik moe zrezygnowa z urlopu wychowawczego i powróci do pracy w kadym czasie, za zgod pracodawcy, bd po uprzednim zawiadomieniu pracodawcy, najpóniej na 30 dni przed terminem zamierzonego podjcia pracy (art. 1863 Kodeksu pracy). Po zakoczeniu urlopu wychowawczego pracodawca dopuszcza pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeeli nie jest to moliwe, na stanowisku równorzdnym z zajmowanym przed rozpoczciem urlopu lub na innym stanowisku odpowiadajcym jego kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem nie niszym od wynagrodzenia przyslugujcego pracownikowi w dniu podjcia pracy na stanowisku zajmowanym przed urlopem wychowawczym (art. 1864 Kodeksu pracy). Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego moe da obnienia wymiaru czasu pracy do wymiaru nie niszego ni polowa pelnego wymiaru czasu pracy, w okresie w którym móglby korzysta z urlopu wychowawczego. W tym celu powinien zloy stosowny wniosek u pracodawcy. Pracodawca jest zobowizany uwzgldni wniosek pracownika (art. 1867 Kodeksu pracy). Okres urlopu wychowawczego, w dniu jego zakoczenia, wlicza si do okresu zatrudnienia, od którego zale uprawnienia pracownicze (art. 186 5 Kodeksu pracy).

4

VII. Ochrona przed wypowiedzeniem lub rozwizaniem umowy o prac oraz ochrona przed wypowiedzeniem warunków pracy i placy 1. Ochrona w okresie ciy oraz urlopu macierzyskiego Pracodawca nie moe wypowiedzie ani rozwiza umowy o prac w okresie ciy, a take w okresie urlopu macierzyskiego pracownicy, chyba e zachodz przyczyny uzasadniajce rozwizanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentujca pracownic zakladowa organizacj zwizkowa wyrazila zgod na rozwizanie umowy (art. 177 § 1 Kodeksu pracy). Jeli pracodawca wypowie umow o prac, a pracownica przedstawi zawiadczenie lekarskie, e w dniu, kiedy dostala wymówienie byla ju w ciy, wypowiedzenie jest bezskuteczne. Ponadto (wyrok Sdu Najwyszego z dnia 29 marca 2001 r., sygn. akt I PKN 330/00) pracownica, która pocztkowo nie kwestionowala wypowiedzenia jej umowy o prac, moe da uznania tej czynnoci za bezskuteczn, gdy po dokonaniu wypowiedzenia okazalo si, ze jest w ciy lub gdy w okresie wypowiedzenia zaszla w ci. Ochrona ta nie przysluguje w przypadku gdy pracownica jest zatrudniona na okres próbny nie przekraczajcy 1 miesica. Umowa o prac zawarta na czas okrelony lub na czas wykonania okrelonej pracy albo na okres próbny przekraczajcy 1 miesic, która uleglaby rozwizaniu po uplywie trzeciego miesica ciy, ulega przedlueniu do dnia porodu. Nie dotyczy to jednak umów zawartych na czas okrelonych w celu zastpstwa pracownika, w czasie jego usprawiedliwionej nieobecnoci w pracy. Rozwizanie przez pracodawc umowy o prac za wypowiedzeniem w okresie ciy lub urlopu macierzyskiego moe nastpi tyko w razie ogloszenia upadloci lub likwidacji pracodawcy. Pracodawca ma obowizek uzgodni z reprezentujc pracownic zakladow organizacj zwizkow termin rozwizania umowy o prac. Pracownikowi przysluguje wówczas odprawa pienina w wysokoci: - jednomiesicznego wynagrodzenia, jeli pracownik byl zatrudniony u danego pracodawcy krócej ni 2 lata, - dwumiesicznego wynagrodzenia, jeli pracownik byl zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat, - trzymiesicznego wynagrodzenia, jeli pracownik byl zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat (art. 8 ustawy o szczególnych zasadach rozwizywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczcych pracowników). Taka sama ochrona trwaloci stosunku pracy przysluguje pracownikowi ­ ojcu wychowujcemu dziecko w okresie korzystania z urlopu macierzyskiego. Ochrona trwaloci stosunku pracy ze wzgldu na ci obejmuje take sytuacj, gdy cia zakoczyla si poronieniem przed uplywem okresu wypowiedzenia. Wówczas pracownica musi udowodni, e byla w ciy (wyrok Sdu Najwyszego z dnia 16 grudnia 1999 r., I PKN 468/99). 2. Ochrona w okresie urlopu wychowawczego Pracownicy korzystajcy z urlopu wychowawczego s objci tzw. szczególn ochron trwaloci stosunku pracy. Oznacza to, i w okresie od dnia zloenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego do dnia zakoczenia tego urlopu, pracodawca nie moe wypowiedzie ani rozwiza umowy o prac. Rozwizanie przez pracodawc umowy w tym czasie dopuszczalne jest tylko w razie ogloszenia upadloci lub likwidacji pracodawcy oraz w przypadku, gdy zachodz przyczyny uzasadniajce rozwizanie umowy o prac bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 186 1 § 1 Kodeksu pracy). 3. Ochrona przed wypowiedzeniem warunków pracy i placy

5

Pracownica w okresie ciy i urlopu macierzyskiego podlega ochronie przed wypowiedzeniem zmieniajcym wynikajce z umowy warunki pracy i placy (porównaj: art. 42 § 1 Kodeksu pracy). Wypowiedzenie zmieniajce jest dopuszczalne wylcznie w sytuacji zwolnie grupowych u pracodawców zatrudniajcych co najmniej 20 pracowników (art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwizywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczcych pracowników). Jeli wypowiedzenie warunków pracy i placy spowoduje obnienie wynagrodzenia, to pracownikowi przysluguje dodatek wyrównawczy, do koca okresu, w którym korzystalby ze szczególnej ochrony. VIII. Uprawnienia z tytulu opieki nad dzieckiem 1. Uprawnienia pracownicy karmicej dziecko piersi Pracownica karmica dziecko piersi ma prawo do dwóch pólgodzinnych przerw w pracy wliczanych do czasu pracy. Pracownica karmica wicej ni jedno dziecko ma prawo do dwóch przerw, po 45 minut kada. Na wniosek pracownicy przerwy mog by udzielane lcznie. W przypadku, gdy pracownica jest zatrudniona w wymiarze czasu pracy krótszym ni 4 godziny dziennie, przerwy na karmienie nie przysluguj. Jeeli czas pracy pracownicy nie przekracza 6 godzin dziennie, przysluguje jej jedna przerwa na karmienie (art. 187 Kodeksu pracy). Ponadto kobiety karmice piersi nie mog wykonywa okrelonych rodzajów pracy, wymienionych w rozporzdzeniu Rady Ministrów z dnia 10 wrzenia 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet. 2. Zwolnienie od pracy Pracownikowi wychowujcemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat, przysluguje w cigu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy na 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia (art. 188 Kodeksu pracy). Jeli oboje rodzice lub opiekunowie dziecka s zatrudnieni, z uprawnienia tego moe korzysta jedno z nich. Niewykorzystanie tego zwolnienia w danym roku kalendarzowym powoduje wyganicie prawa do niego. 3. Zwolnienie na opiek nad dzieckiem Zgodnie z ustaw o wiadczeniach pieninych z ubezpieczenia spolecznego w razie choroby i macierzystwa, pracownikowi przysluguje zwolnienie na opiek nad dzieckiem. Przez okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu koniecznoci osobistego sprawowania opieki przysluguje zasilek opiekuczy. Miesiczny zasilek opiekuczy wynosi 80% wynagrodzenia stanowicego podstaw wymiaru zasilku. Zasilek przysluguje za opiek nad: 1. zdrowym dzieckiem w wieku do 8 lat w przypadku: - nieprzewidzianego zamknicia lobka, przedszkola lub szkoly, do których dziecko uczszcza, - porodu lub choroby malonka stale opiekujcego si dzieckiem, jeli poród lub choroba uniemoliwia temu malonkowi sprawowanie opieki, - pobytu malonka stale opiekujcego si dzieckiem, w stacjonarnym zakladzie opieki zdrowotnej. 2. chorym dzieckiem w wieku do 14 lat. W obu wymienionych powyej przypadkach zwolnienie przysluguje na opiek nad dzieckiem wlasnym, dzieckiem malonka, dziemi przysposobionymi, a take dziemi przyjtymi na wychowanie i utrzymanie. Zasilek przysluguje wówczas nie dluej ni przez 60 dni w roku kalendarzowym.

6

3. Zasilek opiekuczy przysluguje ponadto na opiek nad dzieckiem chorym w wieku ponad 14 lat, jeeli pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym w okresie sprawowania opieki. Wówczas zasilek opiekuczy przysluguje maksymalnie przez okres 14 dni w roku kalendarzowym. Naley pamita, e: - zasilek opiekuczy nie przysluguje, jeeli we wspólnym gospodarstwie domowym s inni czlonkowie rodziny, którzy mog zapewni opiek dziecku. Nie dotyczy to jednak opieki nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat. - zasilek opiekuczy przysluguje lcznie na opiek nad dziemi, bez wzgldu na liczb dzieci wymagajcych opieki, za okres nie dluszy ni 60 dni w roku kalendarzowym. 4. Inne uprawnienia Pracownika opiekujcego si dzieckiem do ukoczenia przez nie 4 roku ycia nie wolno bez jego zgody zatrudnia w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, w systemie przerywanego czasu pracy ani delegowa poza stale miejsce pracy (art. 178 § 2 Kodeksu pracy). Pracownik opiekujcy si dzieckiem do ukoczenia przez nie 4 roku ycia, zatrudniony w systemach czasu pracy, w którym dopuszczalne jest przedluenie czasu pracy moe pracowa powyej 8 godzin tylko wówczas, gdy wyrazi na to zgod. Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas nie przepracowany w zwizku ze zmniejszeniem z tego powodu wymiaru jego czasu pracy (art. 148 pkt 3 Kodeksu pracy). IX. wiadczenia pienine przyslugujce w okresie urlopu macierzyskiego i urlopu wychowawczego 1. Zasilek macierzyski Zasilek macierzyski przysluguje pracownicy, która w okresie ubezpieczenia chorobowego lub w okresie urlopu wychowawczego: - urodzila dziecko, - przyjla na wychowanie dziecko w wieku do 7 roku ycia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjto decyzj o odroczeniu obowizku szkolnego ­ do 10 roku ycia, i wystpila do sdu opiekuczego w sprawie jego przysposobienia, - przyjla na wychowanie w ramach rodziny zastpczej, z wyjtkiem rodziny zastpczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem, dziecko w wieku do 7 roku ycia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjto decyzj o odroczeniu obowizku szkolnego ­ do 10 roku ycia. Zasilek macierzyski przysluguje take w razie urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, jeeli ubezpieczenie to ustalo w okresie ciy wskutek ogloszenia upadloci lub likwidacji pracodawcy, albo z naruszeniem przepisów prawa, jeeli zostalo to stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sdu. Zasilek macierzyski przysluguje równie pracownicy zatrudnionej na podstawie umowy o prac na czas okrelony lub na czas wykonywania okrelonej pracy, z któr umowa o prac zostala przedluona do dnia porodu. Zasilek macierzyski wyplacany jest przez okres urlopu macierzyskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyskiego. Podstaw wymiaru zasilku przyslugujcego pracownikowi stanowi przecitne miesiczne wynagrodzenie pracownika wyplacone za okres 12 miesicy kalendarzowych poprzedzajcych miesic, w którym powstala niezdolno do pracy (czyli, w którym pracownik rozpoczl urlop macierzyski). Zasilek macierzyski wynosi 100 % podstawy wymiaru zasilku.

7

2. Dodatek z tytulu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego Urlop wychowawczy jest bezplatny. Jednake zgodnie z ustaw o wiadczeniach rodzinnych, matce lub ojcu dziecka bd opiekunowi dziecka, uprawnionemu do urlopu wychowawczego przysluguje dodatek z tytulu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Dodatek ten przysluguje wylcznie osobie uprawnionej do zasilku rodzinnego i wynosi 400 zl miesicznie. Dodatek nie przysluguje, jeeli osoba ta: - bezporednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawala w stosunku pracy przez okres krótszy ni 6 miesicy, - podjla lub kontynuuje zatrudnienie lub inn prac zarobkow w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, - ma dziecko, które zostalo umieszczone w placówce zapewniajcej calodobow opiek przez co najmniej 5 dni w tygodniu; w lobku albo w przedszkolu, z wyjtkiem dziecka legitymujcego si orzeczeniem o niepelnosprawnoci przebywajcego w lobku albo w przedszkolu z powodów terapeutycznych oraz dziecka przebywajcego w zakladzie opieki zdrowotnej, a take w innych przypadkach zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, - w okresie urlopu wychowawczego korzysta z zasilku macierzyskiego. Dodatek przysluguje przez okres 24 miesicy bd przez okres 36 miesicy, jeli sprawowana jest opieka nad wicej ni 1 dzieckiem urodzonym podczas 1 porodu, natomiast podczas opieki nad dzieckiem niepelnosprawnym dodatek ten przysluguje przez 72 miesice.

Podstawa prawna: - ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. ­ Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zmianami), - rozporzdzenie Rady Ministrów z dnia 10 wrzenia 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (Dz.U. Nr 114, poz. 545, ze zmian), - rozporzdzenie Ministra Zdrowia z dnia 3 marca 2006 r. w sprawie sposobu i trybu wydawania zawiadczenia lekarskiego stwierdzajcego przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy przez pracownic w ciy lub karmic dziecko piersi (Dz.U. Nr 42, poz. 292), - ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wiadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zmianami), - ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwizywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczcych pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844, ze zmianami), - ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o wiadczeniach pieninych z ubezpieczenia spolecznego w razie choroby i macierzystwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 31 poz. 267 ze zmianami), - rozporzdzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spolecznej z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczególowych warunków udzielania urlopu wychowawczego (Dz.U. Nr 230, poz. 2291), - rozporzdzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecnoci w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnie od pracy (Dz.U. Nr 60, poz. 281).

8

Opracowanie: Magdalena Wolkowska ­ Sekcja Prawa Pracy Uniwersyteckiej Poradni Prawnej UJ w Krakowie, w ramach wspólpracy Uniwersyteckiej Poradni Prawnej UJ z Biurem Rzecznika Praw Obywatelskich Aktualizacja: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Stan prawny na dzie: 20 sierpnia 2007 r.

9

Information

UPRAWNIENIA PRACOWNIKÓW ZWIZANE Z RODZICIELSTWEM

9 pages

Find more like this

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

757994


You might also be interested in

BETA
UPRAWNIENIA PRACOWNIKÓW ZWIZANE Z RODZICIELSTWEM
Rozdział 8 Kodeksu Pracy
prawoPracy-infor-pracod_wzn-popr-2011