Read Microsoft Word - Uc che sinh truong cay Dieu-Cam Ranh-vn -Mr Phuong.doc text version

K T QU NGHIÊN C U NH H NG C A M T S CH PH M C CH SINH TR NG N KH N NG RA HOA U QU VÀ N NG SU T C A CÂY I U T I CAM RANH, T NH KHÁNH HOÀ TS. Nguy n Thanh Ph ng; KS. oàn Công Nghiêm; KS. Lê Th Anh Vi n KHKT Nông nghi p Duyên H i Nam Trung B 1. TV N

i u (Anacardium occidentale L.) là cây công nghi p lâu n m, nhanh cho s n ph m, áp ng c nhu c u xu t kh u em l i ngu n ngo i t khá l n cho n n kinh t n c ta. Theo Hi p h i cây i u Vi t Nam, di n tích i u c n c hi n nay kho ng 350.000 ha v i t ng s n l ng kho ng 290.000 t n. S n l ng xu t kh u nhân h t i u t t i 85.000 t n, ng th hai trên th gi i sau n . Vi t Nam ch y u cây i u ra hoa m t cách t nhiên và ra hoa theo mùa v , ít ch u s tác ng c a con ng i. Do ó ch u nh h ng r t l n c a giá c th tr ng có nh ng n m c mùa thì m t giá, nh ng n m c giá thì l i m t mùa do th i ti t ã làm cho ng i dân tr ng i u g p r t nhi u khó kh n v t v . Ngoài ra, cây i u còn ch u nh h ng r t l n c a th i ti t, khí h u, nó nh h ng tr c ti p n n ng su t ch t l ng c a cây i u. Hi n nay, Vi t Nam vi c s d ng các ch ph m c ch sinh tr ng ti n hành x lý ra hoa qu trái v ã c th c hi n trên nhi u lo i cây (cam, quýt, nhãn, xoài, s u riêng, na...) và ã thu c nh ng thành qu nh t nh. Nh ng trên cây i u thì n th i i m hi n nay v n ch a có tài nào nghiên c u v l!nh v c này, ây là m t l!nh v c hoàn toàn m i. N u thành công s" m ra m t h ng i m i cho ngành s n xu t i u n c ta. T i t#nh Khánh Hòa, i u c l a ch$n là cây công nghi p dài ngày phát tri n m r ng theo h ng s n xu t hàng hóa chuyên canh ph c v cho tiêu dùng n i a và xu t kh u. Cam Ranh (c%) là a ph &ng c c nam c a t#nh Khánh Hòa có khí h u khô h n nh các t#nh Ninh Thu n, Bình Thu n. L ng m a c a Cam Ranh ch# t 1.441 mm/n m, l ng b'c h&i m t n c trung bình 1.450 mm/n m. Nh ng i u ki n khí h u l i thích h p v i yêu c u sinh thái c a cây i u vì có mùa khô trong giai o n ra hoa và u qu . Tuy nhiên, do n(ng h n nên nh h ng không nh) n n ng su t và ch t l ng i u. Qua s' li u i u tra n m 2003 cho th y cây i u c%ng c tr ng khá s m vào nh ng n m tr c 1975 v i s' l ng nh) và phân tán. n nay, toàn t#nh trên 3.000 ha i u t p trung ch y u huy n Khánh V!nh, Cam Lâm, th xã Cam Ranh, n ng su t bình quân 4,2 t /ha (t &ng &ng 60% n ng su t i u c n c), s n l ng 1.212 t n (ch# áp ng c 10,52% công su t c a 3 doanh nghi p ch bi n h t i u trên a bàn t#nh). Trong t ng di n tích t nhiên 70.000 ha c a th xã Cam Ranh (c%) có 27.544 ha t hoang i núi. Trong m t th i gian dài, di n tích t i núi s d ng ch a có hi u qu . Di n tích r*ng b thu h+p do vi c khai thác r*ng b*a bãi, do phá r*ng làm r y, che ph c a th m th c v t th p, t hoang i núi có xu h ng m r ng, gây m t cân b,ng sinh thái, nh h ng nghiêm tr$ng n s n xu t nông nghi p và i s'ng. Cây i u c a th xã Cam Ranh có nh ng lúc th ng tr m v di n tích, nh ng nh nh ng n m g n ây giá h t i u n nh, thu nh p c a ng i tr ng i u c t ng lên nên n nay có h&n 500 ha i u t p trung. Nh có nh ng mô hình tr ng i u t hi u qu v kinh t

và môi tr ng nên th xã Cam Ranh ã xác nh cây i u là cây kinh t hàng hóa và có ch tr &ng phát tri n m nh t n d ng di n tích t hoang i núi ch a s d ng, góp ph n t o công n vi c làm, phát tri n kinh t , xóa ói gi m nghèo, cung c p ngu n nguyên li u cho nhà máy ch bi n ... Mùa ra hoa u qu c a cây i u Cam Ranh - Khánh Hòa t* tháng 01 - 3 hàng n m. ây là th i i m th ng ch u nh h ng c a gió mùa ông b(c tr i âm u, m a phùn nên nh h ng tr c ti p n qu trình th ph n, th tinh, sâu b nh th ng x y ra nên nh h ng nghiêm tr$ng n n ng su t và ch t l ng qu . H&n n a, i u là cây ra hoa không t p trung (do c tính di truy n c a gi'ng) kéo dài v i u nên t'n công qu n lý b o v và thu hái. Và a s' các v n i u ang cho trái hi n nay u tr ng h t t* ngu n gi'ng h-n t p và không c ch$n l$c nên n ng su t th p, không n nh và ch t l ng h t kém. Do nh h ng c a th i ti t nên nhi u n m li n nhi u v n i u m t mùa nên thu nh p c a ng i tr ng i u th p và không có hi u qu , th m chí ng i dân ch t nh ng v n i u trong giai o n thu ho ch tr ng cây khác. Vì v y, "Nghiên c u nh h ng c a m t s ch ph m c ch sinh tr ng n kh n ng ra hoa u qu và n ng su t c a cây i u t i Cam Ranh, t nh Khánh Hoà" là r t c n thi t. 2. K T QU VÀ TH O LU N 2.1. nh h ng c a m t s ch ph m c ch sinh tr ng n kh n ng ra hoa, qu và n ng su t i!u t"i xã Cam An B#c, huy$n Cam Lâm, Khánh Hòa u

Trong n m 2007 và 2008, ã ti n hành thí nghi m x lý ch ph m c ch sinh tr ng cây i u t i h ông Mai V n ông (thôn Tân An, xã Cam An B(c, huy n Cam Lâm, t#nh Khánh Hòa) v i 6 công th c. Qui mô: 5 cây/ l n l p x 3 l n l p/công th c x 6 công th c = 90 cây (4.500 m2). S d ng các ch ph m c ch sinh tr ng phun lên cây khi cây bung ch i non sau ó dùng kéo xi t cành nh,m làm cho cây ra hoa theo ý mu'n. Công th c 1: S d ng ch t c ch sinh tr 2% phun lên cây sau ó dùng kéo xi t cành. ng là Potassium chlorate n ng 1-2% phun lên cây. 1-2% phun lên cây. i g'c r i t in c (150 1-

Công th c 2: S d ng ch t c ch là KNO3 n ng Công th c 3: S d ng ch t Paclobutazol n ng g/cây).

Công th c 4: S d ng ch t c ch là KNO3 r(c d

Công th c 5: S d ng ch t c ch là Potassium chlorate n ng cây nh ng không xi t cành. Công th c 6: ( 'i ch ng) không s d ng ch t c ch sinh tr không xi t cành.

1-2% phun lên ng c%ng nh

B ng 2.1. Di n bi n m a trong giai o"n ra hoa

Tháng Ch% tiêu L ng m a(mm) L ng m a ban ngày L ng m a ban êm S' ngày m a 1 ngày (4/1) Tu n 1 3,0 3,0 Tháng 1 Tu n 2 39,2 30,3 Tu n 3 45,7 15,0 T&ng 87,9 48,3 Tu n 1 -

u qu

Tu n 1 5,9 4,4 Tu n 2 -

i!u n m 2008 t"i Cam Ranh

Tháng 3 Tháng 4

T&ng 34,5 27,0 Tu n 1 32,1 0,5 Tu n 2 22,2 22,2 Tu n 3 54,3 9,5 T&ng 108,6 32,2 Tu n 3 28,6 22,6

Tháng 2

Tu n 2 Tu n 3 29,9 13,1 T&ng 29,9 13,1

8,9 5 ngày (1519)

30,7 3 ngày (2325)

39,6 9 ngày

-

-

13,8 3 ngày (2224)

13,8 3 ngày

1,5 2 ngày (7-8) -

-

6,0 2 ngày (1920)

7,5 4 ngày

31,6 2 ngày (5-6)

2 ngày (1718)

44,8 4 ngày (2629)

76,4 8 ngày

B ng 2.2. nh h ng c a các ch ph m c ch sinh tr ng n các th'i i(m n hoa, u qu i v)i cây i!u n m 2008 t"i xã Cam An B#c, huy$n Cam Lâm

Công th c CT1: Potassium chlorate phun lên cây, xi t cành (2) CT2: KNO3 n ng 1-2% phun lên cây (3) CT3: Paclobutazol n ng 1-2% phun lên cây (4) CT4: KNO3 r(c d i g'c r i t i n c (1) CT5: Potassium chlorate phun lên cây, không xi t cành (5) CT6: 'i ch ng (không s d ng ch t c ch sinh tr ng c%ng nh không xi t cành) Th'i i(m n hoa và th* ph n +t 1 26-27/1 25-27/1 25-27/1 26-27/1 24-26/1 20-23/1 Th'i i(m n hoa và th* ph n +t 2 (t p trung) 5-7/2 9-12/2 7-9/2 5-7/2 8-10/2 2-4/2 Th'i i(m n hoa và th* ph n +t 3 3-5/3 2-4/3 5-7/3 1-2/3 5-7/3 6-8/3 Th'i i(m thu ho"ch t p trung 01-05/4 01-05/4 03-07/4 30/3-2/4 04-08/4 05-10/4

Th i i m ra hoa u qu t 1 CT4 t* 26-27/01/2008, th i gian này tr i không m a nên không nh h ng n ra hoa u qu . Vì th , t n hoa u tiên ã c u qu . Các công th c khác nh : CT2, CT3, CT5 n hoa th ph n ngày u tiên ã b nh h ng c a ngày m a cu'i cùng c a t nên ph n nào ã h n ch s th ph n th tinh. c bi t, CT6 có ngày n hoa cu'i cùng c a t u tiên b m a nên ã nh h ng n c nh ng ngày n hoa tr c ó, vì m cao d. phát sinh sâu b nh h i. t n hoa và u qu th 2 là t n t p trung (n 50% l ng hoa trong v ) và cho s n l ng chính c a v n i u. t này hoa n t i các công th c t* ngày 0212/2/2008. Các công th c thí nghi m ã n hoa và u qu t p trung vào giai o n này g p tr i n(ng ráo và n cu'i tháng ã có 2 c&n m a vào các ngày 22-27/02/2008 nên ã b sung m nuôi qu và h n ch qu r ng. t n hoa cu'i cùng vào các ngày 02-08/3/2008, trong ó có 3 công th c thí nghi m ã n hoa và u qu trong t m a t* ngày 07-08/3/2008 và m a 2 ngày liên ti p vào ban ngày v i l ng m a 5,9 mm, nên các công th c ã b nh h ng là CT6, CT5, CT3. Các công th c CT4, CT2, CT3 n hoa vào các ngày t* 01-05/3/2008 nên không b nh h ng do m a mà còn cung c p m nuôi qu , nuôi h t. n cu'i

tháng 3 (t* ngày 19-20/3) ã có 2 ngày m a liên t c v i l ng m a khá l n 28,6 mm. t m a này ã cung c p m cho t nuôi qu và h t i u cho t t c các công th c thí nghi m ã c u qu . Nh v y, v i 3 t n hoa và u qu i u n m 2008 c không trùng v i các t m a (xem B ng 2.12) nên kh n ng b sâu b nh phá h i. Hai công th c CT2, CT3 b nh h ng c 01/2008 và 3 công th c CT6, CT5, CT3 ra hoa c 2 t 1 và m a. a CT4 t i Cam Lâm ã u qu nhi u, c bi t ít a t ra hoa vào tháng t 3 ã b nh h ng do

Trong n m 2008, h u h t các công th c u ra ch i hoa, trong ó các công th c CT5, CT3 và CT4 có t/ l ra ch i t* 73,1 - 86,2% và cao h&n các công th c còn l i. S' chùm/ m2, s' qu / chùm u cao h&n 'i ch ng, trong ó t i CT4 s' qu / chùm là 5,4 cao nh t và cao h&n t t c các công th c còn l i. Nh v y, n ng su t CT4 là 719,7 kg/ha, cao h&n 'i ch ng 215,4% và v t h&n các công th c còn l i 10,0 ­ 78,4%. (B ng 2.3) C%ng nh n m 2007, trong i u ki n kh(c nghi t c a c vùng nh ng CT4 v n ra ch i hoa và cho thu ho ch, các công th c còn l i thì n ng su t r t th p, th m chí không ra hoa u qu . Nh v y, thí nghi m 2 n m liên ti p thì CT4 (S d ng ch t c ch là KNO3 r c d i g c r i t i n c) u ra hoa và cho n ng su t cao trong thí nghi m. B ng 2.3. Tình hình sinh tr ng, phát tri(n và n ng su t c a cây i!u trong thí nghi$m c ch sinh tr ng n m 2008 t"i Cam An B#c, Cam Lâm, Khánh Hoà Chi!u 'ng S N ng So v)i i S qu / Công th c cao cây kính tán chùm/ su t ch ng chùm 2 (m) (m) m (kg/ha) (%) CT1 (Phun Potassium 4,2 5,0 9,2 4,7 195,8 654,3 1-2% và xi t cành) CT2 (Phun KNO3 14,1 4,7 9,3 4,6 180,3 602,4 2%) CT3 (Phun 3,7 4,3 8,3 4,8 142,1 475,0 Parloputazol 1-2%) CT4 (R(c KNO3 150g/cây d i g'c và 4,1 5,1 8,7 5,4 215,4 719,7 t i n c) CT5 (Phun Potassium 4,0 5,2 8,3 3,2 120,7 403,5 1-2%) CT6 (Không phun 'i 4,3 5,6 6,3 2,9 100,0 334,2 ch ng) Cv% 8,2 LSD 5% 58,4 Nh v y, b c u ã xác nh c m t công th c có hi u qu trong vi c x lý ra hoa u qu i u t i vùng khô h n Cam Lâm là công th c 4 (S d ng ch t c ch KNO3 r c d i g c r i t i n c).

2.2. Hi$u qu kinh t c a các công th c thí nghi$m c ch sinh tr ng cây i!u 6 n m tu&i t"i xã Cam An B#c, Cam Lâm, Khánh Hoà B ng 2.4. Hi$u qu kinh t c a các công th c thí nghi$m c ch sinh tr ng cây i!u 6 n m tu&i t"i xã Cam An B#c, Cam Lâm, Khánh Hoà n m 2008

Công th c CT1 (Phun Potassium 1-2% và xi t cành) CT2 (Phun KNO3 12%) CT3 (Phun Parloputazol 1-2%) CT4 (R(c KNO3 150g/cây d i g'c và t i n c) CT5 (Phun Potassium 1-2%) CT6 (Không phun 'i ch ng) N ng su t (kg/ha) 654,3 602,4 475,0 719,7 403,5 334,2 T ng thu thêm so v)i i ch ng Kg/ ha 320,1 268,2 140,8 385,5 69,3 1.000 T ng chi (1.000 ) V tt Công 266,0 266,0 266,0 266,0 266,0 T&ng Lãi t ng chi ròng (1.000 ) (1.000 ) 3.266,0 1.466,0 4.266,0 2.066,0 3.266,0 575,2 1.752,4 -2.576,4 2.560,0 -2.434,4 -

T, su t l+i nhu n (l-n) 0,17 1,19 -0,60 1,23 -0,75 -

3.841,2 3.000,0 3.218,4 1.200,0 1.689,6 4.000,0 4.626,0 1.800,0 831,6 3.000,0 -

Ghi chú: N m 2008 giá h t i u thô là 12.000 ng/kg; Potassium Clorat giá 150.000 /kg; KNO3 giá 60.000 /g; Parlobutazol giá 200.000 /kg + T ng chi = Chi phí phân khoáng + T ng thu = Ti n thu tr i t n ng su t t ng thêm các công th c (kg/ha t ng so v i i ch ng x giá h t i u thô t i th i i m n m 2008).

/ 0 "

/ 1 2 3

/ / 0 ( 3 4+ 1 2 5 " + !

/ 0 "

/

6/

! #$ " &' ( ") * +" , # - + .

%

%

%

%

Các công th c thí nghi m c ch sinh tr ng khác nhau cây i u ã cho n ng su t cao h&n 'i ch ng t* 69,3 ­ 385,5 kg/ha, cao nh t là CT4 (R(c KNO3 150g/cây d i g'c và t i n c) v t h&n 'i ch ng 385,5 kg/ha và th p nh t là CT5 (Phun Potassium 1-2%) ch# v t h&n 'i ch ng 69,3 kg/ha. Lãi ròng t ng thâm các công th c CT4, CT2, CT1 h&n 'i ch ng t* 575.200 ­ 2.560.000 /ha, cao nh t là CT4 có lãi ròng t ng thêm so v i 'i ch ng là 2.560.000 /ha. M c dù, CT3 và CT5 có n ng su t

t ng thêm h&n 'i ch ng là 63,9 ­ 104,8 kg/ha nh ng ã l- t* 2.434.400 ­ 2.576.400 /ha. Nh v y, các công th c c ch sinh tr ng khác nhau ã cho hi u qu kinh t khác nhau. Trong ó, các công th c CT4 (R c KNO3 150g/cây d i g c và t i n c) cho n ng su t và hi u qu kinh t cao nh t. 3. K T LU N VÀ 3.1. K t lu n Qua 2 n m thí nghi m các công th c c ch sinh tr ng khác nhau v n i u kinh doanh 6 n m tu i ã cho n ng su t khác nhau và v t h&n công th c 'i ch ng không x lý t* 69,3 ­ 385,5 kg/ha. ã xác nh c công th c: CT4 (S d ng ch t c ch KNO3 r c d i g c r i t i n c) cho hi u qu kinh t cao nh t. 3.2. ngh B c u có th S d ng ch t c ch KNO3 r c d i g c i u r i t i n c cho các v n i u kinh doanh. Tuy nhiên, vi c s d ng m t s' ch ph m c ch sinh tr ng cho cây i u là r t m i t i Vi t Nam nên c n ti p t c thí nghi m thêm 1 - 2 v n a có k t qu y h&n. TÀI LI/U THAM KH O (1) Ph m V n Côn (2003), Các bi n pháp i u ki n sinh tr qu cây n trái, Nhà xu t b n Nông nghi p, Hà N i. (2) Tr n V n H u, Ch t i u hoà sinh tr (3) Nguy.n V n Liêm (2008), Bi n pháp x lý ra hoa ng, phát tri n, ra hoa, k t NGH.

ng (Tài li u t internet) u trái trên cây xoài. ng trên

(4) Nguy.n Thanh Ph &ng (2003), Nghiên c u m t s ch t kích thích sinh tr cây i u t i t nh Bình nh, Báo cáo khoa h$c

(5) T Minh S&n, Ngô H ng Bình, Phan Thanh H i, H Huy C ng (2005) Nghiên c u m t sô bi n pháp k0 thu t nh, hoàn thi n quy trình c i t o v n xoài n ng su t th p vùng duyên h i Nam Trung b . (6). Nguy.n Quang Th ch, Nguy.n M nh Kh i, Tr n H nh Phúc (2000), Etylen và ng d ng trong tr ng tr t. Nhà xu t b n Nông nghi p, Hà N i.

Information

Microsoft Word - Uc che sinh truong cay Dieu-Cam Ranh-vn -Mr Phuong.doc

6 pages

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

97662