x

Read Microsoft Word - LIBRI I PLANPROGRAMEVE _MP2_.doc text version

UNIVERSITETI I PRISHTINËS Fakulteti i Mjekësisë Prishtinë

PROGRAMI DHE PLANI MËSIMOR

DEGA: MJEKËSI E PËRGJITHSHME

Prishtinë 2001

2

PËRMBAJTJA

3

ORGANOGRAMI

DEKANI

PRODEKANËT

KMF

SEKRETARI

ADMINISTRATORI

LOGJISTI

REFERENTËT

PERSONELI TJETËR

DEGA MJEKËSI E PËRGJITHSHME

DEGA STOMATOLOGJI

DEGA FARMACI

DEGA FIZIOTERAPI

4

REGJISTRI I KUADRIT MËSIMOR SIPAS LËNDËVE

Lënda: ANATOMI

Nr. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Mbiemri Dauti Vela Nuraj Bexheti Gashi Behluli Hoxha Bicaj Sherifi Nushi Hilmi Agim Bajram Sadi Alush Ibrahim Teuta Besnik Fadil Aida Emri Ditëlindja 25.10.1951 02.07.1951 04.07.1954 01.11.1957 04.10.1950 08.04.1952 20.06.1964 12.01.1966 22.04.1968 18.09.1969 Titulli shkencor Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. ----Titulli mësimor Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor inordinar Profesor inordinar Asistent Bashkëpunëtorë Bashkëpunëtorë Bashkëpunëtorë

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit

07.04.1994 07.04.1994 16.12.1999 19.01.2000 -17.11.1994 12.01.1993 22.06.1995 19.06.1997 --

Lënda: FIZIOLOGJI

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli shkencor

Titulli mësimor

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit

1 2 3 4 5 6 7 8

Ramadani Gjyrgjealo Daka Lumezi Bejtullahu Popovci Gacaferi Lokaj

Nysret Natyra Hysni Engjëll Ganimete Hatixhe Besa Violeta

10.03.1935 19.02.1950 20.01.1952 24.03.1935 15.07.1952 19.10.1963 14.06.1996 05.05.1968

Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Mr. sc. Dr. sc. ----

Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor inordinar Ligjërues Asistent Asistent Bashkëpunëtorë Bashkëpunëtorë

08.04.1988 02.11.2000 11.07.1994 29.06.1978 31.05.1989 14.04.1988 15.11.1999 15.11.1999

Lënda: BIOKIMI

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 30.09.1988 30.09.1988 07.04.1994 21.01.1999 23.11.1983 15.11.1999 15.11.1999 19.06.1997 19.06.1997

Nr. 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Mbiemri Osmani Dida Meka Begolli Paçarizi Topçiu Baruti Hashani Ramadani

Emri Abdyl Burhan Nafije Luljeta Hidajet Valdete Zana Shemsedin Shpend

Ditëlindja 1942 1938 31.01.1942 -11.01.1957 30.05.1958 28.08.1960 23.01.1968 08.03.1971

Titulli shkencor Titulli mësimor Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. -----Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor ordinar Docent Asistent Asistent Asistent Bashkëpunëtorë Bashkëpunëtorë

5

Lënda: HISTOLOGJI ME EMBRIOLOGJI

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 13.07.1997 10.10.2000 16.12.1999 22.12.1993 22.09.1999

Nr. 1 2 3 4 5

Mbiemri Agaj Belegu Shala Gashi Nuraj

Emri Asene Remzije Ruke Mirushe Petrit

Ditëlindja 30.09.1940 04.02.1950 18.02.1956 05.09.1964 02.04.1972

Titulli shkencor Titulli mësimor Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. --Profesor inordinar Docent Docent Asistent Bashkëpunëtorë

Lënda: MIKROBIOLOGJI ME PARAZITOLOGJI

Nr. 1 2 3 4

Mbiemri Mulliqi Berisha Begolli Raka

Emri Gjyle Lule Lumturije Lul

Ditëlindja 02.02.1954 10.07.1954 04.02.1955 21.03.1969

Titulli shkencor Mr. sc. ----

Titulli mësimor Ligjërues Asistent Asistent Bashkëpunëtorë

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 29.11.1995 24.09.1984 19.03.1991 21.01.1999

Lënda: IMUNOLOGJI

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 11.07.1994 01.09.1995 01.09.1995 --

Nr. 1 2

Mbiemri Daka Neziri Abdullahu Zogaj

Emri Hysni Luljeta Bajram Dukagjin

Ditëlindja 20.01.1952 19.03.1965 17.11.1965 --

Titulli shkencor Titulli mësimor Dr. sc. ---Prof. inordinar (*) Bashkëpunëtorë Bashkëpunëtorë --

3

4

Lënda: ANATOMI PATOLOGJIKE

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 17.11.1994 14.05.1998 16.12.1999 01.01.1989 31.05.1989 11.01.1985

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli shkencor Titulli mësimor

1 2 3 4 5 6

Qehaja Manxhuka Kamberaj Gashi Shabani Sopa

Nazim Syzana Xhevat Lumturije Ragip Ramadan

29.03.1949 14.04.1959 07.02.1956 01.10.1951 15.12.1958 27.04.1957

Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Mr. sc. ---

Docent Docent Docent Asistent Asistent Asistent

6 Lënda: FIZIOLOGJI PATOLOGJIKE

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 07.04.1994 17.11.1994 02.11.2000 19.06.1981 28.09.1982 23.06.1998 23.06.1998

Nr. 1 2 3 4 5 6 7

Mbiemri Belegu Ahmetaj Mekaj Rizvanolli Hoxha Devaja Neziri

Emri Mazllum Halil Ymer Neshet Hakif Shqipe Burim

Ditëlindja 12.04.1945 06.02.1953 14.06.1952 04.02.1956 10.08.1954 29.08.1965 08.08.1970

Titulli shkencor Titulli mësimor Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. ----Profesor ordinar Profesor inordinar Docent Asistent Asistent Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor

Lënda: FARMAKOLOGJI ME TOKSIKOLOGJI

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 29.11.1995 -14.05.1998 14.05.1998 19.06.1997 02.11.2000

Nr. 1 2 3 4 5 6

Mbiemri Islami Disha Hoxha Bytyçi Krasniqi Krasniqi

Emri Hilmi Mentor Rexhep Hasime Shaip Blerim

Ditëlindja 15.11.1952 02.02.1934 13.05.1954 10.03.1959 18.03.1971 11.03.1964

Titulli shkencor Titulli mësimor Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Mr. sc. --Profesor ordinar Profesor inordinar Docent Asistent Bashkëpunëtor Asistent i ri

Lënda: MJEKËSI INTERNE

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 21.02.1983 19.11.1987 28.09.1999 19.01.1999 21.11.1999 03.04.1990 26.12.1985 17.06.1988 07.04.1994 11.01.1985 15.07.1996 -19.06.1997 21.01.1999 06.03.1995 --23.06.1986 07.04.1999 10.03.1986

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli shkencor Titulli mësimor

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Ukmata Koçinaj Hima Brovina Izairi Geci Fusha Berisha Tafarshiku Spahiu Gashi Dragusha Kabashi Rexhepi Osmani Pllana Elezi Kryeziu Sadiku Berisha

Hysen Ymer Faik Ahmet Remzi Shaban Abdylatif Shefqet Hysen Irfan Masar Gani Zenel Sylejman Behxhet Ejup Ymer Emrush Shemsedin Drita

1928 10.11.1933 14.03.1942 08.03.1950 20.11.1945 07.10.1935 23.06.1931 13.05.1935 02.05.1944 15.07.1937 01.09.1949 06.03.1949 14.02.1942 06.11.1953 01.02.1950 07.06.1950 06.02.1951 24.07.1952 07.08.1958 19.05.1952

Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Mr. sc. Mr. sc. Dr. sc.

Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor inordinar Profesor inordinar Profesor inordinar Profesor inordinar Profesor inordinar Docent Docent Docent Docent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent

7

21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37

Bejtush Haziri Bajraktari Bujupi Maliqi Goxhufi Kuçi Halimi Mekuli Manaj Pallaska Kamberi Leci Zhuri Baca Hadri Mehmeti

Zylfiu Adem Gani Zoja Sahit Shefki Xhavit Emine Drita Rexhep Kelmend Lulzim Tefik Gazmend Skender Vjollca Rukije

04.03.1950 14.11.1954 19.12.1964 06.03.1956 21.01.1943 02.03.1941 15.09.1947 05.05.1952 17.03.1955 10.03.1955 13.01.1960 13.12.1963 01.04.1947 05.11.1960 20.08.1958 26.12.1955 05.11.1958

Mr. sc. Mr. sc. Mr. sc. Mr. sc. ---------Mr. sc. ----

Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent

20.06.1986 30.09.1988 -21.12.1989 27.12.1977 06.11.1981 31.03.1980 13.07.1987 07.04.1994 16.12.1999 20.12.1996 21.01.1999 10.03.1983 01.03.1996 01.03.1996 21.12.1989 01.03.1996

Lënda: NEUROPSIKIATRI

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 17.11.1994 06.03.1995 06.03.1995 06.03.1995 06.03.1995 23.06.1998 20.12.1994 20.12.1994 20.12.1994 21.01.1999 21.01.1999 20.12.1994 21.10.1999

Nr. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Mbiemri Ramaxhiku Boshnjaku Telaku Birinxhiku Vranica Hundozi Ulaj Blyta Agani Shala Govori Kukaj Kabashi

Emri Abdurrahman Skender Jusuf Arif Sylen Zylfije Jusuf Afrim Ferid Nexhmedin Valbona Vera Myrvete

Ditëlindja 17.04.1938 02.01.1942 02.08.1936 19.01.1951 19.05.1949 01.06.1956 03.03.1959 07.04.1960 29.10.1959 24.04.1962 30.05.1962 14.06.1960 20.11.1961

Titulli shkencor Titulli mësimor Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. -------Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor inordinar Profesor inordinar Profesor inordinar Docent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent

Lënda: DERMATOLOGJI

Titulli shkencor Dr. sc. Dr. sc. Mr. sc. -----Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 20.12.1994 07.04.1994 01.09.1995 30.09.1988 22.06.1995 23.09.1999 23.09.1999 23.09.1999

Nr. 1 2 3 4 5 6 7 8

Mbiemri Dobreci Daka Ferizi Shala Gërçari Pajaziti Blyta Koçinaj

Emri Simë Afërdita Mybera Zejnije Antigona Laura Ymrane Alma

Ditëlindja 27.03.1934 15.06.1958 17.03.1956 10.09.1951 05.03.1963 12.09.1966 05.10.1962 25.11.1973

Titulli mësimor Profesor ordinar Asistent Asistent Asistent Asistent Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor

8 Lënda: SËMUNDJET INFEKTIVE

Titulli shkencor Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Mr. sc. Dr. sc. -Mr. sc. --Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit -20.12.1994 10.10.2000 07.04.1994 19.11.1987 28.09.1982 07.11.1994 07.04.1994 23.06.1986

Nr. 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Mbiemri Deda Bajrami Ahmeti Dreshaj Ramadani Maqedonci Tolaj Avdiu Ejupi

Emri Kajmak Muharrem Salih Shemsedin Hamdi Nadire Ilir Sadije Teuta

Ditëlindja 07.04.1942 10.11.1950 02.05.1957 --18.01.1949 25.04.1961 05.01.1959 10.01.1951

Titulli mësimor Profesor ordinar Profesor inordinar Profesor inordinar Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent

Lënda: RADIOLOGJI

Titulli shkencor Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. -Mr. sc. -----Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 17.06.1988 12.12.1980 16.12.1999 24.12.1979 01.03.1989 03.04.1990 --20.12.1996 26.09.1997

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli mësimor

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Bajraktari Biçaku Bicaj Mehdiu Ymeri Elshani Disha Idrizaj Kutllovci Muçaj

Xhemajl Eshref Xhavit Nazmi Halit Nagip Emine Ramadan Arben Serbeze

15.01.1938 14.01.1936 23.12.1949 18.03.1941 23.07.1951 23.01.1956 12.10.1960 17.04.1953 07.07.1971 07.12.1970

Profesor ordinar Docent Docent Asistent Asistent Asistent Asistent i angazhuar Asistent i angazhuar Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor

Lënda: KIRURGJI

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 03.04.1990 17.06.1988 07.04.1994 21.02.1983 21.11.1989 02.11.2000 19.07.1987 02.11.2000 27.07.1999 19.06.1997 14.04.1998 12.01.1999 14.05.1998 19.06.1997

Nr. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14

Mbiemri Binishi Zatriqi Kelmendi Shaqiri Gashi Bajraktari Guguli Bytyçi Hasi Morina Hyseni Beqiri Ahmeti Dervishi

Emri Riza Ali Zejnel Gazmend Muharrem Sadri Muhamet Xhemil Shaban Arsim Nexhmi Safet Hasan Lutfi

Ditëlindja 26.10.1938 11.04.1929 01.07.1938 29.10.1936 12.02.1936 20.06.1938 03.03.1933 05.01.1941 09.06.1950 06.09.1956 10.02.1956 22.05.1955 16.03.1955 06.04.1955

Titulli shkencor Titulli mësimor Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor inordinar Profesor inordinar Docent Docent Docent Docent Docent Docent

9

15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52

Kafexholli Llullaku Haxhiu Sharku Zyferi Bajrami Reçica Ahmedi Limani Kasumaj Zeka Shabani Hoxha Arifi Aliu Pervorfi Gjinolli Meha Bruqi Shaqiri Krasniqi Haxhijaha Ahmeti Morina Osmani Krasniqi Maxhuni Demaçi Fekaj Vokrri Maloku Hashimi Gashi Zherka Ahmeti Dula Beka Nehat

Faik Sadik Isa Agim Fazli Rifat Xheladin Elvis Dalip Rexhep Zekë Adnan Faton Hysni Ymer Tunë Talat Shefqet Burbuqe Ismet Salih Samedin Tefta Qamile Eshref Abdyl Mehmet Shqiptar Enver Lulzim Halit Medita Musli Harijeta Arben Bekim Fadil Baftiu

01.03.1937 14.02.1954 10.05.1957 20.06.1950 26.05.1953 27.03.1954 25.02.1954 10.12.1957 26.08.1952 25.03.1955 31.07.1954 15.06.1944 24.02.1962 04.06.1955 -22.05.1954 26.01.1959 05.06.1936 23.12.1956 10.09.1954 -01.01.1946 10.10.1956 11.01.1956 --01.02.1952 -25.07.1969 01.11.1968 06.04.1968 05.08.1968 05.06.1968 26.09.1964 -31.12.1968 ---

Mr. sc. -Mr. sc. -Mr. sc. ---Dr. sc. Mr. sc. ---Mr. sc. Mr. sc. Dr. sc. Mr. sc. --Mr. sc. -Dr. sc. ---Mr. sc. Dr. sc. ------------

Asistent Asistent Asistent i autorizuar Asistent Asistent Asistent i autorizuar Asistent Asistent i autorizuar Asistent Asistent i autorizuar Asistent i autorizuar Asistent Asistent i autorizuar Asistent i autorizuar Asistent Asistent Asistent i autorizuar Asistent Asistent i autorizuar Asistent Asistent i autorizuar Asistent Asistent i autorizuar Asistent Asistent Asistent Asistent Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Asistent i autorizuar Asistent i autorizuar

25.01.1980 31.10.1983 -01.03.1989 01.06.1984 -01.03.1989 -17.11.1994 --02.06.1978 --17.11.1994 17.11.1994 -10.1997 ---24.12.1979 -----23.06.1998 23.06.1998 23.06.1998 23.06.1998 23.06.1998 23.06.1998 ------

Lënda: ORTOPEDI

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit -14.05.1998 10.03.1977 01.03.1989 ---

Nr. 53 54 55 56 57 58

Mbiemri Pustina Bytyçi Bakalli Morina Grazhdani Ibrahimi

Emri Agron Cen Bedri Faton Arben Basri

Ditëlindja 15.10.1944 31.08.1957 15.06.1942 28.06.1956 01.12.1958 20.03.1958

Titulli shkencor Titulli mësimor Dr. sc. Dr. sc. -Mr. sc. --Profesor ordinar Docent Asistent Asistent Asistent i autorizuar Asistent i autorizuar

10 Lënda: FIZIATRI

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 01.10.1983 24.09.1984 --23.06.1998 19.06.1997

Nr. 1 2 3 4 5 6

Mbiemri Enver Piperku Hysenaj Meka Krasniqi Osmani

Emri Haxhiu Igballe Hajrije Vjollca Valbona Teuta

Ditëlindja 22.11.1943 14.03.1944 1956 -15.10.1965 27.04.1966

Titulli shkencor Titulli mësimor --Dr. sc. Mr. sc. --Ligjërues Asistent Asistente e autorizuar Asistente e autorizuar Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor

Lënda: PEDIATRI

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 10.05.1982 03.04.1990 13.07.1987 01.09.1995 08.09.1989 15.07.1996 26.04.1977 29.07.1979 03.04.1990 ----23.09.1999 -29.06.1979

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli shkencor Titulli mësimor

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

Osmani Gjoni Henci Shala Azemi Zejnullahu Shehu Xhambazi Begolli Gojani Koci Spahiu Zeka Këpuska Ymeri Behxhet

Izedin Zef Fehmi Mujë Mehmedali Murat Bylbyl Ajshe Mihrije Xhenane Remzije Lidvana Naim Arbnore Nazim Dika

25.08.1924 15.03.1937 19.09.1930 15.09.1950 20.11.1952 28.10.1949 01.02.1944 15.04.1943 02.08.1952 21.08.1953 11.01.1955 25.09.1962 14.03.1966 01.06.1972 13.04.1944 13.12.1944

Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. -----------

Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor inordinar Docent Docent Docent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Bashkëpunëtor Asistent Asistent

Lënda: GJINEKOLOGJI ME OBSTETRIKË

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit -17.06.1993 26.12.1985 07.04.1994 17.11.1994 16.12.1999 16.07.1975 -21.01.1999

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli shkencor Titulli mësimor

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Ahmedi Azizi Gashi Kastrati Krasniqi Lulaj Mejzinolli Dervishi Latifi

Xhemajl Zylfi Emine Binak Selim Shefqet Sami Zeqir Syheda

15.10.1930 06.05.1941 02.06.1940 01.08.1938 06.04.1934 14.03.1954 15.04.1932 08.09.1953 25.07.1953

Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. -Dr. sc. Mr. sc.

Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor inordinar Profesor inordinar Profesor inordinar Docent Ligjërues Asistent i autorizuar Asistent

11

10 11 12 13 14 15 16 17 18

Kelmendi Aliu Ahmeti Rafuna Paçarada Hoxha Zeqiri Sherifi Rexhepi

Halil Ali Fehmi Naser Myrvete Sejdullah Fehmi Hysen Nagip

05.04.1954 20.12.1947 15.11.1958 12.02.1962 18.08.1954 03.02.1948 27.12.1953 20.11.1944 03.06.1954

----Mr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Mr. sc.

Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent

-26.12.1986 --21.01.1999 26.12.1986 21.01.1999 26.12.1986 21.01.1999

Lënda: OTORINOLARINGOLOGJI KIRURGJI E KOKËS DHE QAFËS

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 05.06.1983 30.09.1988 02.11.2000 20.12.1994 20.12.1986 23.06.1998 08.10.1987 08.10.1987 23.06.1998 23.06.1998 23.06.1998

Nr. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

Mbiemri Pallaska Sllamniku Limani Ramku Hysenaj Avdiu Haxhijaha Jakupi Ukaj Ramku Behramaj

Emri Talat Besim Adem Refik Qazim Zeqirja Vahedin Hasan Flamur Emine Arsim

Ditëlindja 29.08.1930 12.04.1942 13.02.1953 23.03.1941 05.06.1957 28.04.1949 13.04.1948 18.06.1946 03.03.1969 28.05.1970 01.01.1971

Titulli shkencor Titulli mësimor Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Mr. sc. -----Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor ordinar Profesor inordinar Docent Asistent Asistent Asistent Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor

Lënda: OFTALMOLOGJI

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 01.01.1991 07.04.1994 07.11.1994 16.12.1999 08.02.1996 13.07.1987 08.02.1996 13.07.1987 13.07.1987 08.02.1996 --

Nr. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

Mbiemri Kubati Goranci Brestovci Spahiu Shiroka Rukiqi Kaçaniku Bakalli Pustina Salihu Kubati

Emri Orhan Ilhami Meshqyre Kelmend Laura Mihrije Gazmend Afërdita Burbuqe Naser Mirlinda

Ditëlindja 01.11.1937 04.03.1941 05.12.1946 16.05.1959 -22.10.1951 31.12.1958 18.04.1952 19.05.1953 03.07.1959 17.09.1968

Titulli shkencor Titulli mësimor Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. --Mr. sc. ----Profesor ordinar Profesor inordinar Profesor inordinar Docent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Bashkëpunëtor

12

Lënda: MJEKËSI SOCIALE

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 23.06.1998 01.06.1984 17.11.1994 20.01.1994 19.06.1997

Nr. 1 2 3 4 5

Mbiemri Baraku Begolli Salihu Koçinaj Gashi

Emri Enver Ilir Drita Merita Sanije

Ditëlindja 02.06.1935 20.04.1953 20.04.1957 10.08.1963 06.12.1969

Titulli shkencor Titulli mësimor Dr. sc. --Mr. sc. -Profesor ordinar Asistent Asistent Asistent Bashkëpunëtor

Lënda: STATISTIKË MJEKËSORE

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 23.06.1998 26.09.1997 19.06.1997 --

Nr. 1 2 3 4

Mbiemri Baraku Ukaj Beqaj Hoxha

Emri Enver Xhevat Valbona Rina

Ditëlindja 02.06.1935 08.02.1966 20.03.1970 24.11.1966

Titulli shkencor Titulli mësimor Dr. sc. ---Profesor ordinar Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor

Lënda: HIGJIENË

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 14.04.1998 20.12.1994 20.12.1996 -20.12.1996

Nr. 1 2 3 4 5

Mbiemri Gjergji Bajçinovci Krasniqi Idrizi Kutllovci

Emri Tahire Sabit Selvete Tefik Drita

Ditëlindja 20.02.1960 18.02.1951 25.02.1953 30.01.1953 22.03.1970

Titulli shkencor Titulli mësimor Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. --Docent Docent Docent Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor

Lënda: MJEKËSI E PUNËS

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 13.07.1987 19.11.1999 17.11.1994 24.11.1981

Nr. 1 2 3 4

Mbiemri Begraca Hasimja Ukmata Fehmiu

Emri Mehmet Besim Hamdi Enisa

Ditëlindja 30.09.1934 22.02.1941 03.03.1939 20.10.1944

Titulli shkencor Titulli mësimor Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. -Profesor ordinar Profesor inordinar Docent Asistent

13

Lënda: EPIDEMIOLOGJI

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 07.04.1994 -08.09.1989 19.06.1997 ---

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli shkencor Titulli mësimor

1 2 3 4 5 6

Dedushaj Boshnjaku Ramadani Humolli Kalaveshi Muçaj

Jusuf Skender Naser Isme Ariana Sefedin

10.10.1951 10.08.1948 09.08.1960 12.06.1969 05.11.1960 05.06.1966

Dr. sc. -Dr. sc. Mr. sc. Mr. sc. --

Profesor inordinar Ligjërues Asistent Bashkëpunëtor Asistent Bashkëpunëtor

Lënda: MJEKËSI LIGJORE

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 19.11.1987 01.09.1995 01.09.1995 16.08.1999

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli shkencor Titulli mësimor

1 2 3 4

Batalli Blakaj Gërxhaliu Haliti

Fadil Flamur Arsim Naim

23.06.1943 21.04.1967 27.06.1963 03.04.1970

Dr. sc. ----

Profesor ordinar Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor

Lënda: BIOLOGJI ME GJENETIKË HUMANE

Titulli shkencor Dr. sc. Dr. sc. Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 14.04.1998 26.09.1997

Nr. 1 2

Mbiemri Jakupi Kolgeci

Emri Muharrem Selim

Ditëlindja 11.11.1950 20.06.1949

Titulli mësimor Docent Docent

Lënda: FIZIKË MJEKËSORE ME BIOFIZIKË

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 21.01.1999

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli shkencor Titulli mësimor

1 2

Halimi

Ymer

15.12.1948

Dr. sc.

Docent

Lënda: GJUHË ANGLEZE

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 31.03.1975

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli shkencor

Titulli mësimor

1

Hoxha

Isa

21.02.1943

Mr. sc.

Ligjërues

14 Lënda: PROTETIKA STOMATOLOGJIKE

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 10.10.2000 --20.12.1994 --20.12.1994 19.06.1997 --

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli shkencor

Titulli mësimor

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Islami Kuçi Asllani Staka Shala Deda Bicaj Sokoli Pustina

Agim Merita Florije Glorije Kujtim Ganimete Teuta Dukagjin Teuta

20.07.1947 17.03.1957 06.08.1961 28.04.1963 13.08.1961 15.07.1956 29.02.1968 29.10.1970 1973

Dr. sc. ---Mr. sc. -----

Profesor inordinar Asistent Asistent Asistent Asistent Asistent Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor

Lënda: SËMUNDJET E DHËMBIT

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 17.06.1993 19.06.1997 -19.06.1997 19.06.1997 01.09.1995

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli shkencor

Titulli mësimor

1 2 3 4 5 6

Hoxha Ukmata Koçani Aliu Kamberi Ajeti

Veton Violeta Ferid Xhevdet Blerim Nexhmije

10.11.1952 30.04.1961 07.12.1956 10.09.1962 02.07.1963 10.04.1966

Dr. sc. -Mr. sc. -Mr. sc. --

Profesor ordinar Asistent Ligjërues Asistent Asistent Bashkëpunëtor

Lënda: KIRURGJI MAKSILOFACIALE

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 04.03.1996 17.11.1994 -15.11.1999 ----

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli shkencor

Titulli mësimor

1 2 3 4 5 6 7

Dula Sejfija Gjinolli Domi Salihu Binishi Prekazi

Jashar Osman Fëllanza Ngadhnjim Sami Dukagjin Mërgime

19.09.1938 11.03.1948 08.03.1959 06.04.1959 03.04.1955 27.07.1958 01.09.1973

Dr. sc. Dr. sc. ---Dr. sc. --

Profesor ordinar Profesor inordinar Asistent Asistent Asistent i autorizuar Asistent i autorizuar Bashkëpunëtor

Lënda: KIRURGJI ORALE

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 04.03.1996 17.11.1994 19.06.1997 19.11.1987 ---

Nr. 1 2 3 4 5 6

Mbiemri Dula Sejfija Ademi Perjuci Gashi Bajrami

Emri Jashar Osman Resmije Feriale Ali Zana

Ditëlindja 19.09.1938 11.03.1948 16.07.1963 24.02.1958 11.10.1960 11.02.1974

Titulli shkencor Dr. sc. Dr. sc. -----

Titulli mësimor Profesor ordinar Profesor inordinar Asistent Asistent Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor

15 Lënda: STOMATOLOGJI E FËMIJËVE DHE PREVENTIVA

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 06.03.1995 01.03.1989 19.06.1997 23.06.1998 --

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli shkencor

Titulli mësimor

1 2 3 4 5

Raka Sejdini Begzati Dula Ramadani

Adil Milaim Agim Dashnor Shqipe

15.10.1946 10.03.1955 19.06.1965 05.02.1968 --

Dr. sc. Mr. sc. ----

Profesor inordinar Asistent Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor

Lënda: ORTOPEDI E NOFULLAVE

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 17.06.1993 17.11.1994 04.03.1996 29.11.1995 14.04.1998 19.06.1997

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli shkencor

Titulli mësimor

1 2 3 4 5 6

Lupçi Jaka Mehmeti Zeqiri Demjaha Qilerxhiu

Beqir Qamile Hasan Bejtulla Migjen Genc

-08.08.1941 18.10.1946 01.07.1966 05.10.1967 10.02.1967

Dr. sc. Dr. sc. Dr. sc. Mr. sc. ---

Profesor ordinar Profesor inordinar Docent Asistent Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor

Lënda: SËMUNDJET E GOJËS

Data, muaji dhe viti i zgjedhjes së fundit 08.10.1987 15.11.1999 19.11.1987 --

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli shkencor

Titulli mësimor

1 2 3 4

Ymeri Dragidella Disha Meqa

Rifat Fatmir Metush Kastriot

18.04.1927 20.03.1959 11.04.1955 20.09.1973

Dr. sc. Mr. sc. Mr. sc. --

Profesor inordinar Ligjërues i lartë Ligjërues i lartë Bashkëpunëtor

16

DEGA: FARMACI

Nr.

Mbiemri

Emri

Ditëlindja

Titulli shkencor

Titulli mësimor

Lënda

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Islami Disha Ejupi Nebiu Jusufi Muçaj Nebiu Bozaliu Gashi Naka

Hilmi Mentor Veton Florim Shkumbin Jeton Dashnor Adnan Shqipe Safete

Dr.sc. Dr. sc. ---------

Prof. ordinar Prof. inordinar Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Bashkëpunëtor Farmaci klinike me farmakoterapi Farmakognozi Bromatologji Biofarmaci Kimi farmaceutike-I Hulumt.dhe kontrolli i barnave Hulumt.dhe kontrolli i barnave Kimi toksikologjike

17

TË DHËNA PËR LOKALET SHKOLLORE

Nr. 1 2 3 4 5 6

Dedikimi i sipërfaqes arsimore Salla mësimore Salla për ushtrime Laboratore Punëtori Biblioteka Kabinete Gjithsej

Nr. i sallave

Sipërfaqja (m2)

Gjithsej (m2) 2643 1335 874 90 405 950 6297

18

PLANI I STUDIMEVE

VITI I PARË SEMESTRI I PARË

Nr.

Përgjegjës i lëndës

Kodi

Lënda mësimore

Numri i orëve mësimore në javë L U Gjith.

Gjith. orë në sem.

ECTS

1 2 3 4

Kimi inorganike Fizikë mjekësore me biofizikë Biologji me gjenetikë humane Anatomi Subtotal Lëndë zgjedhore - Subtotal TOTALI

Isa Hoxha * F. Filologjik-Prishtinë Prof.dr.sc. Ali Zatriqi Dr.sc. Muharrem Jakupi, docent Katedra e Lëndëve Preventive - Higjiena

2 3 4 2 12

2 2 3 2 8

4 5 7 4 20

60 75 105 60 300

5 6 8 5 24 6 30 2 4 2 2

6 7 8 9

Gjuhë e huaj Ndihma e parë Biologji e qelizës Problemet toksikologjike të ambientit

0 2 1 1

2 2 1 1

2 3 2 2

30 60 30 30

Vërejtje:

1 ECTS = 13 orë Nga lëndët zgjedhore studenti merr 6 ECTS. * Për lëndën - Gjuhë angleze

19 VITI I PARË SEMESTRI I DYTË

Nr 1 2 3 4 5 6

Përgjegjës i lëndës

Kodi

Lënda mësimore

Numri i orëve mësimore në javë L U Gjith.

Gjith. orë në sem.

ECTS

Kimi organike Anatomi Statistikë mjekësore Informatikë mjekësore Etikë mjekësore Psikologji mjekësore Subtotal Lëndë zgjedhore - Subtotal TOTALI

Dr.sc. Selim Kolgeci, docent Isa Hoxha * F. Filologjik-Prishtinë Prof.dr. Alush Gashi Prof.dr. Bajram Nuraj Prof.dr. Bajram Nuraj Prof.dr. Hilmi Dauti Prof.dr. Agim Vela Prof.dr.Ibrahim Behluli Prof.dr.Ibrahim Behluli Prof.dr. Hilmi Dauti

2 4 1 1 2 2 12

2 5 1 2 0 0 10

4 9 2 3 2 2 22

60 135 30 45 30 30 330

5 10 2 3 2 2 24 6 30 2 2 2 2 2 2

7 8 9 10 11 11

Citogjenetikë humane Gjuhë e huaj Anatomi klinike e toraksit Anatomi klinike e sistemit lokomotor Anatomi klinike e abdomenit Anatomi klinike e pelvikut

1 0 1 1 1 1

1 2 1 1 1 1

2 2 2 2 3 2

30 30 30 30 30 30

Vërejtje:

1 ECTS = 14 orë Nga lëndët zgjedhore studenti merr 6 ECTS. * Për lëndën - Gjuhë angleze

20

VITI I DYTË SEMESTRI I TRETË

Nr 1 2 3 4

Përgjegjës i lëndës

Kodi

Lënda mësimore Anatomi Histologji me embriologji Biokimi Fiziologji Subtotal

Numri i orëve mësimore në javë L U Gjith.

Gjith. orë në sem.

ECTS

2 2 2 3 9 - Subtotal TOTALI

2 2 3 4 11

4 4 5 7 20

60 60 75 105 300

5 5 6 8 24 6 30

Lëndë zgjedhore

5 6 7

Prof.dr. Hysni Daka Prof.dr. Agim Vela Prof.dr. Sadi Bexheti Prof.dr. Bajram Nuraj Prof.dr. Bajram Nuraj Prof.dr. Agim Vela Prof.dr.Agim Vela Doc.dr.Rexhep Hoxha Prof.dr. Natyra Karahoda-Gjurgjeala

Fiziologji e respiracionit dhe ekologji Neuroanatomi klinike Anatomi klinike e kokës dhe qafës Bazat e neuroshkencës

1 1 1 1

1 1 1 1

2 2 2 2

30 30 30 30

2 2 2 2

8

Vërejtje:

1 ECTS = 13 orë Nga lëndët zgjedhore studenti merr 6 ECTS.

21 VITI I DYTË SEMESTRI I KATËRT

Nr 1 2 3 4

Përgjegjës i lëndës

Kodi

Lënda mësimore Histologji me embriologji Biokimi Fiziologji Mikrobiologji Subtotal

Numri i orëve mësimore në javë L U Gjith.

Gjith. orë në sem.

ECTS

2 2 4 2 10 - Subtotal TOTALI

2 3 3 2 10

4 5 7 4 20

60 75 105 60 300

5 6 8 5 24 6 30

Lëndë zgjedhore

5 6 7 8 9

Doc.dr. Selim Kolgeci Prof.dr. Natyra Karahoda-Gjurgjeala Doc.dr. Remzije Belegu Mr.sc. Gjyle Mulliqi ­ Osmani, ligjerues Prof.dr.Abdyl Osmani

Biologji molekulare Fiziologjia e sistemit endokrin Citologji - ndërtimi submikroskopik i qelizës Kapituj të veçantë nga parazitologjia Gjenetikë biokimike

1 1 1 1 1

1 1 1 1 1

2 2 2 2 2

30 30 30 30 30

2 2 2 2 2

Vërejtje:

1 ECTS = 13 orë Nga lëndët zgjedhore studenti merr 6 ECTS.

22

VITI I TRETË SEMESTRI I PESTË

Nr 1 2 3 4 5 6

Përgjegjës i lëndës

Kodi

Lënda mësimore Mikrobiologji Imunologji Anatomi patologjike Fiziologji patologjike Sëmundjet interne Gjenetikë mjekësore Subtotal

Numri i orëve mësimore në javë L U Gjith.

Gjith. orë në sem.

ECTS

2 1 3 3 2 1 12

2 1 3 3 2 1 12

4 2 6 6 4 2 24

60 30 90 90 60 30 360

4 2 6 6 4 2 24 6 30

Lëndë zgjedhore

- Subtotal TOTALI

7 8 9 10

Prof.dr. Hysni Daka Mr.sc. Gjyle MulliqiOsmani, ligjerues Prof.dr. Hysni Daka Prof.dr. Mazllum Belegu

Alergologji respiratore dhe medikamentoze Mikrobiologji e sepsës Imunogjenetikë Transfuziologji

1 1 1 1

1 1 1 1

2 2 2 2

30 30 30 30

2 2 2 2

Vërejtje:

1 ECTS = 15 orë Nga lëndët zgjedhore studenti merr 6 ECTS.

23 VITI I TRETË SEMESTRI I GJASHTË

Nr 1 2 3 4 5

Përgjegjës i lëndës

Kodi

Lënda mësimore Anatomi patologjike Fiziologji patologjike Sëmundjet interne Farmakologji me toksikologji Biokimi klinike Subtotal

Numri i orëve mësimore në javë L U Gjith.

Gjith. orë në sem.

ECTS

3 2 3 2 2 12

3 2 4 1 2 12

6 4 7 3 4 24

90 60 105 45 60 360

6 4 7 3 4 24 6 30

Lëndë zgjedhore

- Subtotal TOTALI

6 7 8

Doc.dr.Rexhep Hoxha Prof.dr. Hilmi Islami Doc.dr.Rexhep Hoxha Prof.dr. Halil Ahmetaj

Dozologji Farmakokinetikë klinike Fiziologji patologjike e respiracionit

1 2 1

1 2 1

2 4 2

30 60 30

2 4 2

Vërejtje:

1 ECTS = 15 orë Nga lëndët zgjedhore studenti merr 6 ECTS.

24

VITI I KATËRT SEMESTRI I SHTATË

Nr 1 2 3 4 5 6 7

Përgjegjës i lëndës

Kodi

Lënda mësimore Farmakologji me toksikologji Sëmundjet interne Neurologji Dermatologji Sëmundjet infektive Radiologji Kirurgji Subtotal

Numri i orëve mësimore në javë L U Gjith.

Gjith. orë në sem.

ECTS

2 2 2 1 1 1 2 11

2 4 2 1 1 1 2 13

4 6 4 2 2 2 4 24

60 90 60 30 30 30 60 360

4 6 4 2 2 2 4 24 6 30

Lëndë zgjedhore

- Subtotal TOTALI

8

Prof.dr. Faik Hima Prof.dr. Masar Gashi

9 10 11 12 13 14 15

Prof.dr. Faik Hima

EKG-metodë diagnostike joinvazive në praktikën klinike; bazat e interpretimit të EKG në praktikën klinike Pamjaftueshmëri e zemrës-qasje joinvazive Veset e fituara të zemrës Sëmundjet e gjëndrës tiroide Diabetes mellitus Imunopatologjia në diagnostikë dhe hulumtime shkencore Sëmundjet infektive të mëlçisë Onkologji klinike pediatrike

1

1

2

30

2

1 1 1 1 1 1 1

1 1 1 1 1 1 1

2 2 2 2 2 2 2

30 30 30 30 30 30 30

2 2 2 2 2 2 2

Prof.dr. Faik Hima Prof.dr. Hysri Tafarshiku Prof.dr. Hysri Tafarshiku Doc.dr. Suzana Manxhuka - Kërliu Prof.dr. Sali Ahmeti Doc.dr. Nexhmi Hyseni Doc.dr. Hasan Ahmeti

Vërejtje:

1 ECTS = 15 orë Nga lëndët zgjedhore studenti merr 6 ECTS.

25 VITI I KATËRT SEMESTRI I TETË

Nr 1 2 3 4 5 6

Përgjegjës i lëndës

Kodi

Lënda mësimore Sëmundjet interne Psikiatri Dermatologji Sëmundjet infektive Radiologji Kirurgji Subtotal

Numri i orëve mësimore në javë L U Gjith.

Gjith. orë në sem.

ECTS

3 2 1 2 1 2 11

5 2 1 2 1 2 13

8 4 2 4 2 4 24

120 60 30 60 30 60 360

8 4 2 4 2 4 24 6 30

Lëndë zgjedhore

- Subtotal TOTALI

7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19

Prof.dr. Shaban Geci Prof.dr. Shaban Geci Prof.dr. Ahmet Brovina Prof.dr. Shefqet Berisha Doc.dr. Sylejman Rexhepi Doc.dr. Sylejman Rexhepi Doc.dr. Zenel Kabashi

Sëmundjet malinje në hematologji Sindromi anemik Sindromet hemoragjike Sindroma uremike Diagnostikimi dhe mjekimi i sëmundjeve sistemike në reumatologji Manifestimet në zemër te sëmundjet reumatizmale Metodat endoskopike dhe ekografia në gastroenterologji Cirroza e mëlçisë Laboratori klinik dhe praktika mjekësore Ultratingulli i organeve abdominale Infeksionet intrahospitalore Laparoskopi abdominale Urologji e fëmijëve

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 1

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 1

2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 4 2

30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 60 30

2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 4 2

Doc.dr. Zenel Kabashi Doc.dr. Luljeta Begolli Prof.dr. Sali Ahmeti Katedra e Lëndëve Preventive ­ Higjienë Prof.dr. Ali Zatriqi Doc.dr. Hasan Ahmeti Doc.dr. Nexhmi Hyseni

Vërejtje:

1 ECTS = 15 orë Nga lëndët zgjedhore studenti merr 6 ECTS.

26

VITI I PESTË SEMESTRI I NËNTË

Nr 1 2 3 4 5 6

Përgjegjës i lëndës

Kodi

Lënda mësimore Kirurgji Pediatri Gjinekologji Fiziatri Kirurgji maksilofaciale Otorinolaringologji Subtotal

Numri i orëve mësimore në javë L U Gjith.

Gjith. orë në sem.

ECTS

2 3 2 1 1 2 11

2 3 4 1 1 2 13

4 6 6 2 2 4 24

60 90 90 30 30 60 360

4 6 6 2 2 4 24 6 30

Lëndë zgjedhore

- Subtotal TOTALI

7 8 9 10 11 12 13

Prof.dr. Masar Gashi Prof.dr. Masar Gashi Prof.dr. Ali Zatriqi Prof.dr. Ali Zatriqi Doc.dr. Nexhmi Hyseni Katedra e ORL-së Katedra e ORL-së

Çrregullimet e ritmit të zemrës Sëmundja iskemike e zemrës Abdomeni akut Mjekësia eksperimentale Urgjenca në kirurgji Otoneurologji Kirurgji plastike e kokës dhe qafës

1 1 2 1 1 1 1

1 1 2 1 1 1 1

2 2 4 2 2 2 2

30 30 60 30 30 30 30

2 2 4 2 2 2 2

Vërejtje:

1 ECTS = 15 orë Nga lëndët zgjedhore studenti merr 6 ECTS.

27 VITI I PESTË SEMESTRI I DHJETË

Nr 1 2 3 4 5 6

Përgjegjës i lëndës

Kodi

Lënda mësimore Pediatri Gjinekologji Oftalmologji Kirurgji Ortopedi Farmakologji klinike Subtotal

Numri i orëve mësimore në javë L U Gjith.

Gjith. orë në sem.

ECTS

3 2 2 2 1 1 11

3 2 2 2 2 2 13

6 4 4 4 3 3 24

90 60 60 60 45 45 360

6 4 4 4 3 3 24 6 30

Lëndë zgjedhore

- Subtotal TOTALI

7 8 9 10 11 12

Doc.dr. Mehmedali Azemi Doc.dr. Mujë Shala Doc.dr. Mujë Shala Doc.dr. Mujë Shala Doc.dr. Murat Zejnullahu Doc.dr. Murat Zejnullahu

Sindromi akut diareal Infeksionet e të posalindurit Diabetes mellitus tip - I Sindromi konvulziv Prevenca e sëmundjeve trashëguese Trombocitopatitë Epidemiologji e sëmundjeve tropikale dhe sëmundjet seksualisht transmisive (SST) Endokrinologjia klinike gjinekologjike dhe infertiliteti Ultrasonografia në obstetrikë dhe gjinekologji Sëmundjet malinje të organeve gjenitale femrore dhe detektimi i hershëm i tyre ORL, Kirurgjia e kokës dhe qafës te fëmijët Nutricioni dhe dietetika

1 1 1 1 1 1

1 1 1 1 1 1

2 2 2 2 2 2

30 30 30 30 30 30

2 2 2 2 2 2

13

Prof.dr. Isuf Dedushaj

1

1

2

30

2

14

Prof.dr. Selim Krasniqi

1 1

1 1

2 2

30 30

2 2

15

Prof.dr. Zelfi Azizi

16

Prof.dr. Binak Kastrati

1

1

2

30

2

17 18

Katedra e ORL-së Katedra e Lëndëve Preventive ­ Higjienë

1 1

1 1

2 2

30 30

2 2

Vërejtje:

1 ECTS = 15 orë Nga lëndët zgjedhore studenti merr 6 ECTS.

28

VITI I GJASHTË SEMESTRI I NJËMBËDHJETË

Nr 1 2 3 4 5 6 7

Përgjegjës i lëndës

Kodi

Lënda mësimore Higjienë Mjekësi e punës Epidemiologji Mjekësi ligjore Mjekësi sociale Onkologji me radioterapi Mjekësi urgjente Subtotal

Numri i orëve mësimore në javë L U Gjith.

Gjith. orë në sem.

ECTS

2 1 2 3 1 1 2 12

2 1 2 2 1 1 3 12

4 2 4 5 2 2 5 24

60 30 60 75 30 30 75 360

4 2 4 5 2 2 5 24 6 30

Lëndë zgjedhore

- Subtotal TOTALI

8

Doc.dr. Gani Dragusha Doc.dr. Mehmedali Azemi Doc.dr. Mehmedali Azemi

9

10

Ekokardiografia-metodë bashkëkohore në diagnostikimin e sëmundjeve të zemrës Sindromi akut obstruktiv respirator te fëmijët Çrregullimet kronike të malnutricionit. Malnutricioni proteinoenergjetik Ultratingulli në ortopedi Onkologjia e kokës dhe qafës Mjekësia urgjente në ORL, kirurgji të kokës dhe qafës Mbrojtja perinatale Refraksioni i syrit. Anomalitë e refraksionit

1

1

2

30

2

1

1

2

30

2

1

1

2

30

2

11 12 13 14

Doc.dr. Cen Bytyçi Katedra e ORL-së

0 1 1 1

2 1 1 1

2 2 2 2

30 30 30 30

2 2 2 2

Katedra e ORL-së

Doc.dr. Shefqet Lulaj Prof.dr. Meshqyre Brestovci Prof.dr.Ilhami Goranci Doc.dr. Kelmend Spahiu

15

1

1

2

30

2

Vërejtje:

1 ECTS = 15 orë Nga lëndët zgjedhore studenti merr 6 ECTS.

29 VITI I GJASHTË SEMESTRI I DYMBËDHJETË

Nr. 1 a b c ç d dh e f g h 2 a b c ç d dh e f 3 4

Lënda mësimore Grupi i lëndëve internistike Pediatri Infektologji Neurologji Kardiologji Pulmologji me pneumoftiziologji Gastroenterologji Nefrologji Hematologji Endokrinologji Reumatologji Grupi i lëndëve kirurgjike Ortopedi Neurokirurgji Kirurgji e fëmijëve Kirurgji torakale Kirurgji abdominale Obstetrikë me gjinekologji Urologji Mjekësi urgjente Mjekësi familjare Mjekësi publike Gjithsej

Javë/ditë mësimi

Javë Ditë

Gjith. orë/sem.

7 1 --1 1 1 ----5 1 ----1 --1 2 15

15 -3 2 ---2 3 3 2 15 -3 2 3 2 -2 3 --30

210 30 18 12 30 30 30 12 18 18 12 150 30 18 12 18 12 30 12 18 30 60 450

30

PROGRAMI I LËNDËVE

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

KIMI E PËRGJITHSHME DHE INORGANIKE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Kimisë I 2+2 5

Qëllimi i zhvillimit të lëndës: Qëllim i zhvillimit të kësajë lënde është paisja me njohuritë bazë nga Kimia Inorganike dhe e Përgjithshme e studentit të Mjekësisë dhe Stomatologjisë, si dhe njohja me njohuritë elementare të punës laboratorike, të stehiometrisë, të proceseve tjera elementare kimike që ndodhin në organizëm si dhe njohja me elementet bazë të përbërjes së organizmave të botës së gjallë e në vecanti të njeriut, që është shumë e nevojshme për këta studentë. Programi i ligjëratave: Struktura e materjes ­ masa dhe energjias, substancat elementet kimike, komponimet. Simbolet, formulat dhe komponimet. Masa atomike dhe masat molekulare. Sistemi periodik i elementeve ­ format bashkohore të sistemit periodic. Sistemi periodik i periodave të shkurta. Sistemi periodik i periodave të gjata. Struktura e atomit ­ radioaktiviteti. Bërthama e atomit. Rrezet rentgen dhe ligji i Mozlit. Përbërja e atomit dhe izotopet. Struktura elektronike e atomit ­ struktura atomike e hidrogjenit. Struktura e mbështjellsit elektronik. Energjia e jonizimit. Numrat kuantik. Parimi i Paulit. Teoria mekaniko-valore mbi strukturën e atomit ­ Hipoteza e Debrojlit. Parimi i Hajzenbergut. Ekuacioni i Shredingerit. Format e orbitave 1S, 2S dhe 3S. Konfiguracioni elektronik i elementeve. Lidhjet kimike dhe struktura e molekulave ­ lidhjet jonike. Lidhjet kovalente. Hibridizimi i orbitaleve atomike. Lidhjet metalike. Forcat intermolekulare. Lidhjet hidrogjenore. Lidhjet kimike të komponimeve komplekse. Termodinamika kimike ­ ndryshimet energjetike gjatë reaksioneve kimike. Ligji i Hessit. Energjia e Gibsit. Shfrytzimi i energjisë së lirë në organizmat e gjallë. Kinetika kimike ­ ndikimi i përqëndrimit në shpejtësinë e reaksioneve kimike. Rendi i reaksionit. Ndikimi i temperaturës dhe katalizarorëve në shpejtësinë e reaksioneve kimike. Enzimet. Sistemet disperzive ­ tretësirat e vërteta. Tretësirat koloidale. Ekuilibri kimik ­ ekuilibri me sistemet homogjene. Ekuilibri në tretësirat ujore. Jonizimi i ujit dhe pH. Klasifikimi i substancave inorganike. Indikatorët. Neutralizimi. Konstanta e hidrolizës. Puferët. Reaksionet oksidoredukuese ­ oksidimi dhe redukimi. Elementet galvanike. Potenciali standard i elektrodave- ekuacioni i Nernstit. Elektroliza. Ligji i Faradeit. Fotokimia ­ Elementet kimike dhe komponimet e tyre. Bioelementet. Elementet toksike. Hidrogjeni. Uji. Ajri. Elementet e

31

grupit të parë, dytë, tretë dhe të katërtë. Elementet e grupit zero, grupi të VII, VI dhe të V. Përsëritje e lëndës dhe konsultimi për provim. Programi i ushtrimeve: Njohja me laborator. Operacionet kryesore në laborator: filtrimi, dekantimi, destilimi, destilimi i fraksionuar. Llogaritje stehiometrike: Llogaritja e pH tek acidet, bazat dhe kriprat. Hidroliza. Puferët. Oksido-redukimi ­ barazimi i ekuacioneve. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Meqenëse lënda zhvillohet në semestrin e parë të vitit të parë, studentët kanë të drejtë ti nënshtrohen provimit nga Kimia e Përgjithshme dhe Inorganike për të parën herë në afatin Janar ­ Shkurt sipas kësaj rregullative: 1. Provimi me shkrim në zgjidhjen e detyrave nga përmbajtja e ushtrimeve 2. Provimi me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës Nota e provimit me shkrim në zgjidhjen e detyrave përbën 30% të notës së Kimisë së Përgjithshme dhe Inorganike, ndërsa 70% i takon provimit me shkrim të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota përfundimtare e cila vehet në indeks është rezultat i pjestimit të kësajë me notën nga Kimia Organike që zhvillohet në semestrin e dytë të vitit të parë Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. S. Filipovic: Kimia inorganike dhe e përgjithshme Lajci, V. Kalaj: Kimia për student të Mjekësisë, Stomatologjisë dhe Biologjisë Sh. Gacaferi: Kimi inorganike dhe e përgjithshme Pavle Trpinac: Praktikum për student të Mjekësisë.

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

FIZIKË MJEKËSORE ME BIOFIZIKË Mjekësi e përgjithshme

Katedra e lëndëve paramjekësore

I 3+2 6

Qëllimi i mësimit të lëndes: Qellimi i mësimit të lëndës së Fizikës me biofizikë është që studentëve të mjekësisë t'ju mundësoj njohjen e ligjeve të fizikës në procese biologjike. Të njohin mënyrën e transportit të energjisë dhe sinjaleve në sisteme biologjike si edhe veprimin e sistemeve të jashtme në këtë

32

sisteme . Këto njohuri t'i përdorin në nivele të ndryshme në mjekësi dhe praktikë mjekësore gjatë diagnostifikimit dhe kurim që bazohet në ligje të fizikës. Programi i ligjëratave: Sistemet. Sistemet kibernetike dhe biologjike. Modelet në biofizikë. Sinjalet- bartja dhe analiza . Bazat e mekanikës. Ligjet e ruajtjes. Forcat ndërmolekulare. Sistemi lokomotorik. Forcat e brëndshme dhe të jashtme në sisteme lokomotorik. Përkulja e trupit. Vetitë elastike te muskujve dhe trupave të ngurtë. Energjia e frakturës së kocit. Osteogeneza. Termodinamikë; Termometria. Biokalorimetrat. Ligjet termodinamike Kembimi i energjisë dhe materies në sisteme termodinamike me rrethinën. Bartja e nxehtësisë. Gjendja stacionare e sistemeve biologjike. Kriokirurgjia. Termoterapitë. Lëkundjet.Valët akustike. Bioakustika. Ultrazëri. Sondat e UZ.UZ në diagnostifikm. Teknika e transmisionit dhe reflektimit të UZ. Efekti i Doplerit. Fluidet; Lëngjet. Dinamika e fluideve dhe sistemet biologjike. Viskoziteti dhe rrjedhja e lëngjeve nëpër tuba të ngurtë dhe elastik. Ligjet e gazeve. Formula barometrike. Shkembimi i gazeve në organizëm. Tensioni sipërfaqësor dhe interfacial. Dukuritë kapilare. Ligji i Laplasit dhe embolitë. Shtypja transmurale në enët e gjakut. Puna dhe fuqia e zemrës. Reologjia e gjakut. Solucionet dhe transporti i masës; Uji - vetitë fizike . Shtypja osmotike - në organizma. Difuzioni; ligji i Fikut. Transporti pasiv dhe aktiv. Makromolekulat biologjike. Ultracentrifugimi. Konstanta e sedimentimit. Dializa. Elektricitet dhe magnetizëm; Kuptimet themelore elektrike dhe magnetike. Rryma elektrike. Rryma elektrike në langje. Rryma elektrike dhe sistemet biologjike. Elektrodat - në mjekësi. Teorema e Nernstit. Barazia e Danonit. Potenciali i membranave. Përcjellja e impulseve elektrike në sisteme bilogjike. Efektet elektrike dhe magnetike të zemres dhe trurit. Sinjalet: EMG, EKG, EEG, EOG, ERG. RNM. Defribilatori dhe shoku elektrik. Diatermitë. Rrezatimet termike. Ligjet e rrezatimeve. Rezet infatekuqe dhe UV. Termografia në mjekësi. Fotoefekti. Efekti i Komptonit. Rrezet rëntgen. Kolimatoret. Përdorimi i rrezeve rëntgen në mjekësi. Atomi dhe molekula. Bërthamat atomike dhe radioaktiviteti. Karakteritikat e rezatimeve nukleare , , . Radionukleidet dhe përdorimi në mjekësi. Izotopi në përcaktimet kalendarike. Njësit në matjen e rrezatimeve. Detektorët. Dozimetrat dhe mbrojtja nga rrezatimet. Ligjet e optikës gjeometrike. Reflektimi i plot. Fibrat optike. Aparatet endoskpike. Thjerzat dhe të metat e thjerzave. Syri ­ sistem optik. Mikroskopija optike dhe elektronike. Optika koherente. Programi i ushtrimeve: Ushtrime eksperimentale dhjetë për matje te madhësive fizike në interes për studentë të mjekësisë. Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. Ymer Halimi; Biofizika ­ dispencë, Prishtinë, 1997 Jean A . Pope; Medical Physics, Heinemmann, 1993 Desmond M. Burns, Simon G.G. Macdonald; Physics for Biology and Pre-Medical Students, Massachusetts, USA

33

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

BIOLOGJI ME GJENETIKË HUMANE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Lëndëve Paramjekësore I 4+3 8

Qëllimi i lëndës:

Qëllimi i zhvillimit të kësaj lënde është: 1. Njohja me veçoritë themelore të qenieve të gjalla në nivele të ndryshme të organizmit (në nivel të organeve, indeve, qelizave dhe molekulave) 2. Njohja me proceset e anabolizmit dhe katabolizmit, si dhe me proceset e bartjes dhe të konservimit të energjisë 3. Sqarimi i ligjeve të trashëgimisë, kodit gjenetik dhe i deshifrimit të kodit gjenetik 4. Të njoftohen studentet me strukturën molekulare të gjeneve dhe funskioni i tyre, me strukturën e kromozomeve si dhe me mekanizmin e ndodhjes së gjenopative dhe kromozomopative me qëllim që studentët të fitojnë koncept të drejt lidhur me parandalimin e sëmundjeve trashëguese. Programi i ligjeratave: Biologjia ­ shenca mbi jetën. Disiplinat kryesore të biologjisë. Metodat e hulumtimit në biologji. Veçoritë themelore të qenieve të gjalla. Roli i biologjisë në zhvillimin e mjekësisë. Biologjia e qelizës: Përbërja kimike dhe vetitë fizike-kimike të qelizës. Organizimi biologjik i cipës qelizore. Citoplazma si bazë e organizuar e funksioneve biologjike. Organoidet e citoplazmës. Rrugët e çlirimit të energjisë nga qeliza. Fotosinteza. Bërthama e qelizës. Acidi dezoksiribonukleik (ADN). Struktura dhe llojet e acideve ribonukleike. Kodi gjenetik. Transkriptimi. Translatimi. Shumimi i qelizave. Biologjia e shumimit të organizmave. Shumimi joseksual. Riprodhimi seksual. Gametogjeneza. Zhvillimi embrional i organizmave. Gjenetika shkenca mbi trashëgiminë. Bashkëveprimi në mes të gjeneve alele. Interakcioni i gjeneve joalele. Teoria kromozomike e trashëgimisë. Përcaktimi kromozomik i gjinisë. Trashëgimi i tipareve të lidhura me gjininë. Trashëgimi ekstranukelar. Eksperimentet me bakteriofagë. Proceset e rekombinimit te bakteriet. Inxhinieria gjenetike. Rregullimi i veprimtarisë së gjeneve. Ndryshueshmëria. Ndryshueshmëria e patrashëguar. Ndryshueshmëria e trashëguar. Gjenetika e njeriut (humane). metodat e hulumtimit në gjenetikën humane. Kariotipi normal i njeriut. Ndryshimet strukturale dhe numerike të kromozomeve. Sëmundjet monogjenike. Trashëgimi autozomal dominant dhe recesiv. Klonimi. Kanceri. Viruset onkogjenë. Protoonkogjenet. Leukemia. Sistemi imunitar dhe terapia për kancerin. Evolucioni i familjes së njeriut. Biosfera dhe kriza ekologjike. Ndotja e ambientit. Pesticidet. Eksplodimi demografik. Programi i ushtrimeve:

34

Njohja me principin e punës me mikroskop. Vrojtimi i qelizave bimore dhe shtazore. Llojet e qelizave shtazore. Studimi i aparatit të qarkullimit të gjakut, tretjes, frymëmarrjes te vertebrorët. Enzimet. Pigmentet dhe plastet. Mitoza. Mejoza. Spermatogjeneza dhe ovogjeneza. Zhvillimi embrional te amfioksuesi. Kryzezimi monohibrid, dihibrid dhe intermediar. Trashëgimi i grupeve të gjakut. Trashëgimi autozomal dominant dhe recesiv. Trashëgimi i lidhur me kromozomet e seksit. Rekapitullim i lëndës.

Mënyra e vlerësimit të njohurive

Meqenëse lënda zhvillohet në semestrin e parë të vitit të parë, studentët kanë të drejtë t'i nënshtrohen provimit nga Biologjia me gjenetike humane për herë të parë në afatin janarshkurt. Organizimi i provimit bëhet me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. Studentët nuk i nënshtrohen provimit nga pjesa praktike. Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. Tefta Rexha. Biologjia qelizore dhe molekulare, 1998. Lekë Gjiknuri, Tefta Rexha: Biologjia e përgjithshme, 1989. Neil A. Campbell. Biology, Botimi i katërt 1999. Lilana Zergollern. Gjenetika humane, 1994.

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ANATOMI Mjekësi e përgjithshme Katedra e Anatomisë I + II + III (2 + 2) ; (4 + 5) ; (2 + 2) 20

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i zhvillimit të kësaj lënde është njohja e formës dhe ndërtimit të trupit të njeriut duke filluar nga qeliza, indet, organet dhe sistemet e organeve. Studimi i morfologjisë dhe strukturës së organeve të sistemit respirator, kardiovaskular, urogjenital, digjestiv dhe sistemit nervor, gjë e cila lehtëson studimin e mëtejmë të funkcionit të këtyre organeve. Programi i ligjëratave: Hyrje: Anatomia si shkencë dhe rëndësia e saj për studentët e mjekësisë. Historiku i shkurtër i anatomisë. Vështrim mbi qelizat, indet dhe sistemet funksionale. Ndarja e anatomisë: pjesët kryesore të trupit të njeriut, vijat (rrafshet) orientuese. Nomenklatura anatomike. Osteologjia e përgjithshme: forma dhe ndërtimi i eshtrave. Osteologjia e veçantë: clavicula, scapula, humerus. Sindesmologjia e përgjithshme: elementet kryesore dhe anësore të nyjëtimeve,

35

nyjëtimet e palëvizshme dhe të lëvizshme. Nyjëtmet e veçanta; art. humeri. Miologjia e përgjithshme: forma dhe ndërtimi i muskulit, organet ndihmëse të muskulit. Miologjia e veçantë: muskujt e brezit të krahut. Angiologjia e përgjithshme: ndërtimi dhe përbërja e enëve të gjakut, qarkullimi i vogël dhe i madh i gjakut. Sistemi limfatik. Angiologjia e veçantë: a. axillaris, a.brachialis. Neurologjia e përgjithshme: ndarja dhe ndërtimi i sistemit nervor. Neuroni, sinapsa, fijet nervore, n. spinalis. Gërshetimet nervore (plexus brachialis). Anatomia sistematike dhe topografike e kraharorit. Muret e kafazit të kraharorit: nyjëtimet, muskujt ndërbrinjorë, muskujt e shpinës, diafragma, arteriet, venat nervat, mamma. Zgavra e kraharorit (cavitas thoracis): regiones pleuropulmonales, mediastinum. Rrugët e frymëkëmbimit: trachea et bronchi principales. Mushkëritë (pulmones): forma, pozita, ndërtimi, segmenta bronchopulmonalia, enët e gjakut dhe limfatike, nervëzimi. Pleura. Zemra (cor): forma, pozita, pamja e jashtme, pamja e brendshme- zgavrat e zemrës. Ndërtimi, systema conducens cordis, enët e gjakut dhe nervëzimi i zemrës, projektimi i zemrës. Pericardium. Thymus, oesophageus, pars thoracica aortae, v. cava superior, ductus thoracicus, n. vagus, n. phrenicus, pars thoracica trunci sympathetici. Anatomia sistematike dhe topografike e barkut. Kufijtë dhe katet (regjionet/zonat), muret e barkut, muskujt e murit antero-lateral të barkut, pikat e dobëta (linea alba, anulus umbilicalis, canalis inguinalis, anulus femoralis), vagina m. recti. Peritoneumi dhe formacionet e tija. Bursa omentalis. Zgavra peritoneale (cavitas peritonealis); ndarja dhe organet. Gaster ( pamja e jashtme, ndërtimi, lidhëset, enët e gjakut dhe limfatike, nervat dhe topografia). Truncus coeliacus. Duodenum (pamja e jashtme, ndërtimi, pozita, vaskularizimi dhe nervëzimi). Pancreas (pamja e jashtme, ndërtimi, pozita, vaskularizimi dhe nervëzimi). Hepar (forma, pozita, ndërtimi, lidhëset, enët e gjakut dhe limfatike, nervat). Segmentimi i mëlçisë. Rrugët biliare (vesica biliaris, ductus choledocus). Splen (forma, pozita, ndërtimi, lidhëset, elemetet neurovaskulare. Intestinum tenuae mesenteriale ( morfologjia, ndërtimi, mesenterium). Intestinum crassum (ndarja, pamja e jashtme, ndërtimi, mesocolon transversum et sigmoideum). Caecum et appendix vermiformis. Colon. Vaskularizimi i zorrës së hollë dhe të trashë (a. mesenterica superior, a. mesenterica inferior). Nervëzimi. Ren (pamja e jashtme, mbështjellësit, ndërtimi, enët e gjakut dhe nervat). Rrugët urinare (calyces renales, pelvis renalis, ureter). Glandula suprarenalis. Pars abdominalis aortae, v. cava inferior, v. portae hepatis, enët dhe nyjet limfatike të barkut, pars abdominalis trunci sympathetici. Anatomia sistematike dhe topografike e komblikut. Muret dhe ndarja e komblikut të vogël: nyjëtimet, muskujt, fashat. Ndarja e zgavrës së komblikut në kate dhe strofulla (lozha), prerje frontale dhe sagjitale. Enët e gjakut dhe nervat. Organet e komblikut të vogël: vesica urinaria, rectum. Organet gjinore mashkullore (organa genitalia masculina). Organet gjinore femërore (organa genitalia feminina). Anatomia sistematike dhe topografike e kokës dhe e qafës. Nyjëtimet e kokës (art. Temporomandibularis). Nyjëtimet e kokës me qafën (art. Atlanto-occipitalis et art. Atlantoaxialis). Muskujt e kokës dhe të qafës. Fashat e kokës dhe të qafës. Enët e gjakut të kokës dhe të qafës (a. carotis communis, a. carotis externa, a.carotis interna, a. subclavia). Venat e sipërfaqshme dhe të thella (v. jugularis externa, v. jugularis interna, sinus durae matris. Enët dhe nyjet limfatike të kokës dhe të qafës. Nervat e kokës dhe të qafës. Nervat e kokës (nervi craniales I-XII); klasifikmi, rruga, marrëdhëniet dhe degëzimi. Plexus cervicalis. Pjesa parasimpatetike dhe simpatetike e kokës dhe e qafës. Cavitas oris; muret dhe organet (dentes, lingua, gll. Oris, fauces, mm. palati et faucium. Pharynx: forma, pozita, ndërtimi, enët e gjakut dhe nervat. Spatium peripfaryngeum. Nasus externus et sinus paranasales. Larynx: pozita, forma, ndërtimi, enët e gjakut dhe nervat. Glandula thyroidea et gll. parathyroideae. Anatomia e shqisave dhe e sistemit nervor qendror. Shqisa e të parit: kokërdhoku i syruit, mbështjellësit e kokërdhokut, përmbajtja, aparati dioptrik, organet ndihmëse. Shqisa e dëgjimit dhe baraspeshës; veshi i jashtëm, veshi i mesëm dhe veshi i brendshëm. Sistemi nervor qendror; medulla spinalis (pamja e jashtme, organizimi segmentar, citoarkitektonika e lëndës së përhime, bërthamat dhe laminat,sistematizimi i lëndës së bardhë, harqet refleksive). Truncus encephali (medulla oblongata, pons, mesencephalon). Organizimi i lëndës së përhime (formatio reticularis), bërthamat e nervave kranialë, sistemi monoaminergjik, kolinergjik dhe peptidergjik i neuroneve. Ventriculus quartus. Cerrebellum (pamja e jashtme, këmbëzat e cerrebelumit, organizimi struktural i korteksit cerebelar, lidhjet aferente dhe eferente. Diencephalon:

36

ventriculus tertius. Thalamus (morfologjia e jashtme, ndërtimi i brendshëm dhe sistematizimi i bërthamave. Pedunculi thalami (sistemi talamokortikal), metathalamus, epithalamus dhe subthalamus. Hypothalamus (morfologjia, ndarja, bërthamat e hypotalamusit, lidhjet aferente dhe eferente (sistemi hipotalamohipofizar. Hypophysis. Telencephalon (pamja e jashtme, ndarja). Ventriculus lateralis, telencefaloni mediobazal, rhinencephalon, sistemi limbik (lobi limbik), telencefaloni lateral, ganglionet bazale të telencefalonit lateral. Telencefaloni lateral: neocortex (organizimi i korteksit truror, llojet e qelizave, fushat kortikale dhe lokalizimi funksional i korteksit truror. Sistematizimi i rrugëve trurore (rrugët asociative, komisurale dhe projektuese). Sistemi motorik, sistemi i somatosensibilitetit të përgjirhshëm, sistemi i sensibilitetit specifik. Meninges. LCS. Bariera kematoencefalike. Enët e gjat të trurit dhe të palcës kurrizore. Programi i ushtrimeve: Osteologjia. Scapula, clavicula, humerus. Radius, ulna. Ossa manus (ossa carpi, ossa metacarpi, ossa digitorum. Columna vertebralis (vertebra, vertebrae cervicales (C1-C8), vertebrae thoracicae (Th1-Th12), vertebrae lumbales (L1-L5), os sacrum, os coccygis. Ossa thoracis (costae (I-XII), os costale, costa prima, costa secunda. Compages thoracis. Ossa membri inferioris (cingulum et pars libera membri inferioris). Os coxae, os ilii, os ischii, os pubis, pelvis. Femur, patella. Tibia, fibula. Ossa pedis: ossa tarsi, ossa metatarsi, osa digitorum. Ossa crani (neurocranium/viscerocranium). Os frontale, os parietale, os occipitale, os sphenoidale, os temporale, os ethmoidale. Viscerocranium; maxilla, os palatinum, mandibula. Eshtrat e tjerë të fytyrës (cocha nasalis inferior, os lacrimaleos nasale, vomer, os zygomaticum, os hyoideum. Cranium. Cavitas cranii, basis cranii interna, basis crani externa, orbita, cavitas nasi. Fossa temporalis, fossa infratemporalis, fossa pterygopalatina. Diseksioni. Fossa axillaris et regio brachialis anterior. Regio cubitalis anterior (fossa cubitalis). Regio antebrachialis anterior et palma manus. Regio scapularis et regio brachialis posterior. Regio cubitalis posterior, regio antebrachialis posterior et dorsum manus. Regio femoralis anterior, regio genus anterior, regio cruralis anterior et dorsum pedis. Regio glutealis et regio femoralis posterior. Regio genus posterior (fossa poplitea), regio cruralis posterior et planta pedis. Articulationes membri superioris liberi (art. humeri, art. cubiti). Artt. manus. Articulationes membri inferioris liberi (art. coxae, art. genus, art. talocruralis). Artt. pedis. Muret e kafazit të kraharorit (nyjëtimet, muskujt, enët e gjakut dhe nervat). Hapësirat ndërbrinjore. Muret e barkut, kufijtë dhe katet e barkut. Muskujt e murit anterolateral. Pikat e dobëta të mureve të barkut. Cavitas thoracis (regiones pleuropulmonales et mediastinum). Organet e kafazit të kraharorit in situ. Trachea et bronchi principales. Pulmones et pleura. Pericardium. Cor (pamja e jashtme dhe ndërtimi). Cor (pamja e brendshme). Enët e gjakut dhe nervëzimi i zemrës. Raportet skeletotopike të zemrës. "Mediastinumi i pasmë" (oesophagus, pars thoracica aortae, v. azygos, ductus thoracicus, pars thoracica tunci sympathetici). Diaphragma, përforcim i diturisë. Peritoneumi dhe dyfishimet e tija, cavitas peritonealis, bursa omentalis. Organet intraperitoneale in situ. Gaster, duodenum, pancreas, splen. Hepar, vesica biliaris, ductus choledocus. Vena portae hepatis. Intestinum tenue mesenteriale et intestinum crassum. Ren, pelvis renalis, ureter. Glandula suprarenalis. Pars abdominalis aortae, v. cava inferior, nyjet limfatike të barkut. Pars abdominalis autonomica. Muret dhe nyjëtimet e komblikut. Perineum: spatium perinei superficiale et profundum. Fossa iaschio-analis, diaphragma pelvis, ndarja e komblikut në kate. Enët e gjakut të komblikut dhe pars pelvica autonomica. Vesica urinaria et rectum. Organa genitalia masculina. Organa genitalia feminina. Ndarja topografike e qafës. Regio cervicalis anterior, platizma, mSCM.,v. jugularis externa, plexus cervicalis. Mm. suprahyoidei et infrahyoidei, lamina pretrachealis fasciae cervicalis, arteria carotis communis, a. carotis externa, v. jugularis interna, n. vagus. Regio cervicalis laterais ( mm. scaleni, "mm. prevertebrales", n. phrenicus, a. subclavia. Regiones faciales. Cavitas oris et cavitas nasi. Pharunx, spatium peripharyngeum (spatium lateropharyngeum et

37

spatium retropharyngeum). Zona nëntëmblore "regio infratemporalis". Larynx. Regio cervicalis posterior. Organum visus. Organum vestibulocochleare. Medulla spinalis: (pamja e jashtme, organizimi segmentar, citoarkitektonika e lëndës së përhime, bërthamat dhe laminat, sistematizimi i lëndës së bardhë, harqet refleksive). Truncus encephali/cerebri, fossa rhomboidea, ventriculus quartus. Cerebellum. Diencephalon: ventriculus tertius, thalamus (bërthamat dhe teritoret e talamusit, sistemi talamo-kortikal). Hypothalamus (bërthamat dhe regjionet), sistemi neuroendokrin. Telencephalon/cerebrum: (morfologjia. Ventriculus lateralis. Ganglionet bazale. Neocortex (ndërtimi i korteksit truror, lokalizimi anatomo-funksional i fushave kortikale. Sistemi limbik (lobi limbik). Lënda e bardhë e telencefalonit/cerebrumit. Meninges. LCS. Enët e gjakut të trurit. Mënyra e vlerësimit të njohurive: Meqenëse Anatomia është lëndë vëllimore dhe trajtohet gjatë tre semestrave provimi në të ardhmen mund të organizohet (të mbahet) në dy pjesë: Anatomia I dhe Anatomia II. Anatomia I Anatomia I do të përfshinë materialin i cili trajtohet në semestrin e parë dhe të dytë. Studentët do të kenë të drejtë t'i nënshtrohen provimit në afatin e qershorit, pas përfundimit të semestrit të dytë nëse i plotësojnë kushtet për dalje në provim. Kushtet: Vlerësimi i përfitimit të diturisë do të jetë permanent dhe do të bëhet gjatë tërë vitit. 1. Pjesa teorike do të vlerësohet me anë të test pyetjeve / kolokviumeve pas përfundimit të ligjeratave nga pjesa përkatëse si: a). Osteologjia, b) Dora dhe Toraksi, c) Këmba, Abdomeni dhe Kombliku, ç) Koka dhe Qafa. 2. Pjesa praktike do të vlerësohet gjatë mbajtjes së ushtrimeve për çdo ushtrim veç e veç. 3. Këto do të jenë kusht për marrjen e nënshkrimit që dëshmon se studenti i ka përcjellur me rregull ligjëratat dhe ushtrimet dhe ka përfituar njohuri të mjaftueshme nga ato. Provimi: Provimi përfundimtar do të organizohet në këtë mënyrë: provimi praktik dhe testi. Anatomia II Anatomia II përfshinë materialin i cili trajtohet në semestrin e tretë. Studentët kanë të drejtë ti nënshtrohen provimit në afatin e janarit, (pas përfundimit të semestrit të tretë), nëse i plotësojnë kushtet për dalje në provim. Kushtet: sikurse te Anatomia I. Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Alush Gashi, Agim Vela: Osteologjia, 1984. Agim Vela Sadi Bexheti: Sistemi nervor qendror, 1987. Alush Gashi: Kafazi i kraharorit, 1989. Hilmi Dauti, Bajram Nuraj: Kombliku, 1995. Bajram Nuraj: Sistemi nervor periferik, 1998. Ibrahim Behluli, Bajram Nuraj, Sadi Bexhet: Gjymtyra e sipërme, 2000. Hilmi Dauti, Ibrahim Behluli, Sadi Bexheti: Gjymtyra e poshtme, 2000. Agim Vela, Bajram Nuraj: Koka dhe Qafa, 2000. Agim Vela: Abdomeni, 2001.

38

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

KIMI ORGANIKE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Kimisë II 2+2 5

Qëllimi i mësimit të lëndës: Qëllimi i zhvillimit të kësaj lënde është dhënia e njohurive themelore nga kimia organike për studentët e studimeve të mjekësisë dhe stomatologjisë me qëllim të krijimit të bazave për përvetësimin më të lehtë të lëndëve tjera të këtyre fushave. Njëkohësisht objektiv i kësaj lënde është edhe me njohjen praktike laboratorike të vetive fizike dhe kimike të komponimeve organike. Programi i ligjëratave: Komponimet e karbonit dhe lidhja kimike. Karakteristikat kimike të komponimeve organike. Lidhja kimike në komponimet organike: lidhja kovalente, orbitalet atomike molekulare. Izomeria në komponimet organike; izomeria strukturale ( e vargut, pozicionar e grupeve funksionare), tautomeria dhe stereoizomeria, rezonanca. Njohuri të përgjithshme për reaksionet organike dhe mekanizmat e tyre. Efektet induktive, mezomeria, sterike, hiperkonjugimi etj. Alkanet dhe cikloalkanet: hibridizimi sp3, struktura e metanit. Emërtimi i alkaneve dhe cikloalkaneve, reaksionet e substituimit. Burimet natyrore dhe sintezat. Konformacioni i alkaneve dhe i ciklohekzonit. Alkene: hibridizimi sp2 i karbonit, struktura e etenit. Emërtimi. Sintezat e alkeneve. Reaktiviteti kimik i alkeneve. Përfaqësuesit. Alkadienet ( butadieni, izopreni). Izomeria gjeometrike. Alkinet: hibridizimi sp i karbonit. Struktura e etinit. Emërtimi, sintezat, vetitë e alkineve, përfaqësuesit. Hidrokarburet aromatike: Struktura e benzenit dhe gjendja elektronike e tij.Aromaticiteti.Emërtimi dhe izomeria. Reaksionet e zëvendësimit elektrofilik në bërthamen aromatike. Efekti i orientuesve në reaksionet SE. Alkil dhe alkenilbenzeni, përfaqësuesit. Hidrokarburet aromatike policiklike. Derivatet e acidit benzensulfonik, kimioterapeutikët: sulfanamidi, sulfocetamidi, sulfatiazina etj. Izomeria optike: molekulat kirale dhe enantiomerët. Sistemi R-S për emërtimin e enantiomerëve. Vetitë e enantiomerëve, aktiviteti optik. Përzierjet inaktive dhe mënyrat e ndarjes së tyre. Molekulat me disa karbone kirale, sinteza asimetrike. Halogjenuret organike, komponimet organometalike. Halogjenuret organike, zbatimi në mjekësi, toksiciteti (kloroformi, jodoformi, halotani, DDT etj.), reaksionet e zëvendësimit nukleofilike, emërtimi, sintezat. Reaktiviteti i halogjenureve organike. Reaksionet SN dhe E. Reaksionet SN për halogjenuret e vinilit dhe të arilit. Komponimet organometalike të magnezit, të arseniku. Alkoolet, fenolet dhe eteret: struktura dhe emërtimi. Mënyra e përgatitjes së alkooleve, fenoleve dhe etereve. Vetitë fizike dhe kimike të tyre. Alkoolet dhe eteret më të rëndësishme. Fenolet dhe eteret fenolike më të rëndësishme. Tiolet, sulfuret dhe tiofenolet: emërtimi, sinteza dhe vetitë e tyre. Aldehidet dhe ketonet: emërtimi, mënyrat e përgatitjes. Vetitë, reaksionet e atakimit nukleofilik të grupit karbonilik, reaksionet e adicionit që pasohen me eliminim, reaksionet e oksido-reduktimit, reaksioni i

39

haloformimit etj. Përfaqësuesit e aldehideve dhe ketoneve. Acidet karboksilike dhe derivatet e tyre: emërtimi, mënyrat e pregatitjes. Vetitë, aciditeti, reaksionet e atakimit nukleofilik te karboni acilik. Acidet mono dhe dikarboksilike. Halogjenacidet, hidroksiacidet, aldehidacidet, ketoacidet etj. Kloruret e acideve karboksilike, anhidridet, amidet, nitrilet. Derivatet e acidit karbonik: fosgeni, uretanet, urea, guanidini, kreatina, kreatinini, ureidi, acidi barbiturik, barbitani etj. Lipidet, yndyrat, sapunet, fosfatidet. Nitrokomponimet: emërtimi, sinteza, vetitë. Aminat. Emërtimi, mënyrat e pregatitjes, vetitë, baziciteti, reaksioni me acidin nitror, reaksionet SE te aminat aromatike, aminat me interes të veçantë: aminat biogjene (adrenalina, noradrenalina, histamina, triptamina, seratonina). Diaminat. Aminoalkooli (etanolamina, kolin, acetilkolin, sfingol). Kripërat e diazoniumit, kupulimi azoik e komponimet azoike. Ngjyruesit organik: teoria e ngjyrës, ngjyruesit natyror dhe sintetik. Karbohidratet: Monosakaridet, struktura, mutorotacioni dhe glukozidet, konformacionet. Vetitë kimike të monosakarideve: oksidimi, reduktimi, veprimi me acidet, bazat, me komponimet që përmbajnë azot. Konfiguracioni i monosakarideve. Disakaridet: struktura, maltozi, sakarozi, celobiozi, laktozi. Polisakaridet: Amnidoni, glukogjeni, celuloza dhe derivatet. Aminoacidet, proteinat dhe enzimet. Komponimet izoprenoidike: terpenet dhe terpenoidet aciklike, monociklike dhe biciklike. Karotenoidet: likopeni. Steroidet dhe acidet biliare (të tëmthit). Komponimet heterociklike. Klasifikimi dhe emërtimi. Hterociklet me një hetroatom, karakteristikat e përgjithshme, sintezat, vetitë acidobazike dhe ato kimike, derivatet e furanit, pirolit dhe tiofenit, Heterociklet pentagonal me dy heteroatome, struktura tiazoli, dhe penicilinat, imidazoli, pirazoli dhe pirazonelet. Hterociklet hekzagonale me një dhe dy hetroatome. Piridina, Noksipiridat dhe benzopiridinat. Diazinat, struktura, sintezat, pirimidina dhe purina, indoli, kinolina, bazat e tyre. Acidet nukleike: nukleotidet dhe nukleozidet. Struktura primare e ARN dhe AND, ADF, ATF, struktura sekondare etj. Komponimet me aktivitet fiziologjik. Kimioterapia. Antibiotikët, drogat antimalarike, ato që veprojnë në sistemin nervor, antispazomolitikët dhe antihistaminikët. Programi i ushtrimeve: Njohja me teknikën laboratorike. Përcaktimi i temperaturës së shkrierjes së substancave të pastërta dhe të përziera. Metodat ndarëse dhe pastrimi i substancave. Rikristalizimi. Llojet e destilimeve. Sublimimi. Ekstraktimi. Kromatografia. Analiza kimike elementare dhe grupeve funksionare. Polarimetria. Analizat spektrale të disa komponimeve organike. Reaksionet themelore dhe karakteristike të disa komponimeve organike: substituimi nukleofil, adicionimi, eliminimi, esterifikimi, saponifikimi etj. Formimi i modeleve molekulare dhe puna e pavarur seminarike e përdorimi i literaturës. Mënyra e vlerësimit të dijes: Provimi me shkrim në formë të test pyetjeve duke përfshirë tërë lëndën. Nota përfundimtare është rezultat i suksesit të përgjithshëm nga Kimia e përgjithshme dhe Inorganike dhe nga Kimia organike. Literatura e rekomanduar: 1. Dr. P. Troja, Kurs i Kimisë Organike, Tiranë 1997. 2. G.A. Taylor, Organic Chemistry for students of Biology and Medicine. 3. A. Lajçi, V. Kalaj, Kimia për studentët e mjekësisë, stomatologjisë dhe të biologjisë, Prishtinë 1998. 4. Dr. N. Daci, Kimia Organike eksperimentale, Prishtinë 1998. 5. K. Koci, Punë Laboratorike të Kimisë Organike, vëll. I dhe II Tiranë 1994. 6. Të gjitha tekstet tjera të Kimisë Organike dhe praktikumet të kësaj lënde.

40

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

STATISTIKA MJEKËSORE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Lëndëve Preventive II 1+1 2

Qëllimi i mësimit të lëndës:

Qëllimi i kësaj lënde është që studentët përmes mësimit të statistikës, shkencës që hulumton dukuritë masive, variabile, të aftësohen të bëjnë grumbullimin, përpunimin, dhe pasqyrimin e të dhënave mbi këto dukuri, si dhe përmes metodave shkencore kuantitative të zbulojnë lidhshmëritë e tyre.

Programi i ligjëratave:

Roli dhe rendësia e statistikës dhe metodologjia statistikore. Nocionet themelore në statistikë dhe metodologjia statistikore. Numrat relativ. Madhësitë mesatare. Masat e variabilitetit. Aplikimi i pasqyrës tabelare dhe grafike në prezentimin e shënimeve dhe hulumtimeve. Probabiliteti. Teoria e metodës representative- teoria e shkaqeve. Korelacioni. Studimi i serive kohore me metodën e trendit. Testimi i hipotezëskrahasimi dhe vlerësimi i rezultateve të fituara. Statistika shëndetësore dhe lënda e studimit të saj. Përdorimi dhe rendësia e treguesve shëndetësor (statistika demografike, morbiditetit, ambientit të jashtëm, veprimtarisë dhe institucioneve shëndetësore)

Programi i ushtrimeve:

Metodologjia e vrojtimit dhe hulumtimit statistikor. Tabelimi (llojet e tabelave, konstrukcioni, komenti). Prezentimi grafik (llojet e grafikëve, konstrukcioni dhe komenti). Numrat relativ (treguesit e structures, indekset dhe koeficientët statistikor). Madhësitë mesatare ( mesatarja aritmetike, mediana, modi, mesatarja harmonike). Masat e variabilitetit ( intervali i variacionit, devijimi standard dhe koeficienti i variacionit). Mostra (mënyra e zgjedhjes së mostrës, çmuarja e populacionit me mostër). Korelacioni (koeficienti i korelacionit linear, vija e regresionit, ekuacioni i korelacionit, korelacioni i rangut). Trendi linear (paraqitja grafike, llogaritja e ekuacionit linear, parashikimi i vlerave). Testimi i hipotezës ( Hi-testi, t-testi). Llogaritja dhe aplikimi i treguesve (indikatorëve) shëndetësor.

Mënyra e vlerësimit të dijes:

Literatura e rekomanduar:

41

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

INFORMATIKA MJEKËSORE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Lëndëve Preventive II 1+2 3

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ETIKË MJEKËSORE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Lëndëve Preventive II 2+0 2

Qëllimi i lëndës: Detyrat kryesore të kësaj lënde janë që studenti të njoftohet me qëllimet, caqet, dhe periudhat zhvillimore të lëndës së etikës mjekësore dhe historisë së mjekësisë. Të njohtohen me historinë e mjekësisë, prej mjekësisë antike në përgjithsi dhe mjekësisë shqiptare në veçanti; pastaj zhvillimi i mjekësisë kosovare deri në ditët tona; studentët do të njohtohen me legjislacionin në

42

fushën e etikës dhe deontologjisë mjekësore dhe organet ekzekutive të saj; principet etike në shëndetësinë publike; fshehtësia profesionle mjekësore; betimi i Hipokratit; aspektet etikojuridike të gabimeve mjekësore, shkeljet mjekësore, eksperimentimet me njerëz, vdekja, eutanazia, gjenetika dhe prokreacioni, etj. Studentët do të njihen me rolin e mjekut në shoqërinë moderne, rolin e epidemiologjisë klinike dhe shëndetësisë publike në rritjen e kualitetit të shërbimeve; hulumtimet epidemiologjike dhe etika, relacioni mjek-pacient; shëndeti dhe sëmundja, etj. Programi i ligjëratave: Lënda, qëllimet dhe detyrat e etikës mjekësore.Definicioni, historiku, problemet dhe rëndësia. Ligji, etika dhe sfidat. Politika shëndetësore dhe etika. Historiku i mjekësisë. Mjekësia Antike. Betimi i Hipokratit, Historiku i mjekësisë shqiptare. Zhvillimi historik i mjekësisë kosovare. Legjislacioni në fushën e etikës dhe deontologjisë mjekësore. Organet zbatuese të saj. Legjislacioni shëndetësor. Legjislacioni ndërkombëtar në shëndetësinë publike. Legjislacioni i përgjithshëm juridik. Kodekset dhe Deklaratat në shëndetësinë Publike. Principet etike në shëndetësinë publike. Shëndetësia publike dhe etika mjekësore. Sigurimi i kualitetit në shëndetësinë publike. Relacioni mjek-pacient. Parimet etike dhe juridike. Figura etike dhe profesionale e mjekut dhe personelit tjetër mjekësor. Etika e të sëmurit. Mjeku dhe metodat diagnostifikuese. Shëndeti dhe sëmundja. Hulumtimet epidemiologjike dhe etika. Koha e epidemiologjisë klinike. Kodi i deontologjisë dhe përmbajtja e tij. Roli i mjekut në shoqërinë moderne. Pikat kritike të shoqërisë moderne. Quo Vadis Mjekësi? Gjenetika dhe prokreacioni njerëzor. Fshehtësia profesionale mjekësore. Kuptimi etik dhe juridik, sekreti mjekësor ndaj opinionit publik, sekreti mjekësor ndaj pacientit. Etika dhe deontologjia mjekësore në mjediset ambulatore dhe spitalore. Parimet etike të marëdhënieve midis mjekëve, me personelin tjetër mjekësor dhe autoriteti i institucioneve shëndetësore. Problemet e përgjithshme të etikës dhe deontologjisë mjekësore në praktikën mjekësore. Vlera etike, juridike dhe shkencore e diagnoses dhe mjekimit. Koncepti etiko-juridik i gabimit dhe fatkeqësisë mjekësore. Aspektet etiko-juridike të eutanazisë dhe vetëvrasjeve. Aspektet etiko-juridike mbi vdekjen. Aspektet etiko-juridike të eksperimentimit me njerëz dhe transplatimit klinik. Aspektet etiko-juridike te të sëmurët psikiatrik, kirurgjik, gjinekologjik-obstetrik, pediatrik, etj. Literatura e rekomanduar: 1. Dedushaj I.: Epidemiologjia parimet dhe praktika, UP, Prishtinë 1997. 2. Ramadani N. Epidemiologjia luftarake, praktikum për epror ushtarak, Prishtinë, 1999. 3. Ramadani N. Dedushaj I. Epidemiologjia-logjika e mjekësisë moderne, Prishtinë, 2001 (në shtyp). 4. Detels, R., Holland, W.W., McEwen, J., Omen, S.G.(1997). Oxford Tetbook of Public Health, IIId Edition, Oford University Press, New York. 5. 6. B. Cvjetanovic: Principles and practices of international health, A. Stampar, 7. Cassence,ed.:The national medical series for independent study, Pensylvania, 1992. 8. WHO, Shëndeti për të gjithë deri në vitin 2000, Projekte dhe programe. 9. Dedushaj i. me bashkp: AIDS-SIDA sëmundje që vret,Sec. Ed. Prishtinë 1999. 10.Oxford medical publications, Gray and Aderson. Prevention in general practice, 2nd ed, 1993. 11.David L. Sacket et all.: Clinical Epidemiology, Second ed. Boston,Toronto, London, 1995.

43

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

PSIKOLOGJI MJEKËSORE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Neuropsikiatrisë ­ Dr. sc. Zylfije Hundozi, docent II 2+0 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i zhvillimit të kësaj lënde është: 1.Njohja me proqeset themelore të psiqikës së njeriut 2.Të kuptohet roli i psikologjisë në mundsimin e një jete të shëndoshë dhe mirëqenjes sociale. 3.Përgatitja që të kuptohen proqeset psikopatologjike me të cilat do të ndeshet studenti më vonë gjatë mësimit të psikiatrisë. Programi i ligjeratave: Zhvillimi mendor dhe personaliteti. Sjellja dhe të mësuarit. Metodat psikologjike. Komunikimi. Biseda e mjekut dhe shpjegimi. Perceptimi social. Menaxhimi I konflikteve. Ankthi. Stresi. Psikofiziologjia. Psikoimunologjia. Psikologjia e dhimbjes. Psikologjia e të sëmurit të rëndë, të rëndë ose me sëmundje vdekjepruese.Vdekja dhe ballafaqimi me humbjen. Drejtimi I pacientit dhe hospitalizimi. Mënyra e vlersimit të njohurive: Organizimi i provimit bëhet me shkrim me anë të test pyetjeve. Literatura e rekomanduar: 1.Eugenija Straniq Cividini-psikologjia mjeksore

44

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

HISTOLOGJI ME EMBRIOLOGJI Mjekësi e përgjithshme Katedra e Histologjisë me Embriologji III + IV (2 + 2) ; (2 + 2) 10

Qëllimi i lëndës: Histologjia i studion strukturat e ndryshme në lidhje të ngushtë me funksionin e tyre. Të gjitha pjesët e ndryshme të organizmit si p.sh. lënda intercelulare, qelizat, indet, organet dhe të gjitha strukturat tjera, Histologjia i studion në tërësi të lidhura dhe të kushtëzuara njëra nga tjetra. Histologjia merr pjesë në disciplinat morfologjike eksperimentale. Ajo lidh ngushtë me një sërë disciplinash të tjera p.sh. anatominë, embriologjinë, fiziologjinë, biokiminë, fiziologjinë patologjike, anatominë patologjike si dhe me disciplinat tjera klinike. Në bazë të studimeve qe kryen histologjinë e ndajmë në histologji përshkruese, histologji krahasuese, histologji eksperimentale, histofiziologji, histokimia, histoautoradiografia. Për lehtësi studimi histologjia ndahet në tri pjesë: Citologjia, Histologjia e përgjithshme dhe Histologjia e veçantë (anatomia mikroskopike). Programi i ligjëratave: Historiku i lëndës së Histologjisë. Ndërtimi i qelizës. Histologjia e përgjithshme - Zhvillimi i indit epitelial. Indi epitelial. Karakteristikat e përgjithshme të zhvillimit të indit embrional. Spermiogjeneza. Ovogjeneza. Zhvillimi i indit lidhor të shkrifët, indit retikular dhe kërcit. Indi lidhor. Indi lidhor i shkrifët, indi dhjamor, indi retikular dhe indi mukoid. Zhvillimi i indit lidhor kompakt. Indi lidhor kompakt. Embriologji. Cikli menstrual dhe cikli i vezores. Fekondimi, gastrulimi dhe inplantimi. Zhvillimi i indit kockor. Indi kockor. Zhvillimi i gjakut. Gjaku dhe përbërja e gjakut. Formula leukocitare. Zhvillimi i indit muskular. Indi muskular. Zhvillimi i indit nervor. Indi nervor. Mbaresat nervore, sinapsi dhe neuroglia. Zhvillimi i sistemit kardiovaskular. Sistemi kardiovaskular. Karakteristikat e zhvillimit gjatë fazës embrionale. Zhvillimi i embrionit nga dita e 21të. Karakteristikat e zhvillimit të fetusit prej javës së VIII deri në lindje. Organet ekstraembrionale: decidua, placenta, saccusi vitelin, alantois, umbilicus. Zhvillimi i aparatit tretës. Aparati tretës. Lindja e binjakëve dhe malformacionet kongjenitale. Gjëndrat e pështymës. Zhvillimi i dhëmbit, dhe ndërtimi i dhëmbit. Zhvillimi i traktit digjestiv. Trakti digjestiv, ezofagu, lukthi, zorra e hollë, zorra e trashë. Zhvillimi i sistemit respirator. Aparati respirator. Zhvillimi i sistemit urinar. Aparati urinar. Zhvillimi i sistemit limfoid. Indi limfoid dhe organet limfoide. Zhvillimi i gjëndrave. Gjëndrat endokrine. Hipofiza, epifiza, tireoidea, paratireoidea, dhe APUD- sistemi. Zhvillimi i organeve gjenitale femërore. Organet gjenitale femërore. Zhvillimi i organeve gjenitale mashkullore. Organet gjenitale mashkullore Zhvillimi i sistemit nervor. Sistemi nervor. Zhvillimi i lëkurës dhe adnekseve të saj. Lëkura dhe adnekset e saj. Zhvillimi i syrit. Syri. Zhvillimi i veshit. Veshi. Përsëritje e lëndës së Histologjisë dhe konsultimi me sudent për provim.

45

Programi i ushtrimeve: Qeliza: forma, madhësia. Ultrastruktura e qelizës. Epiteli njështresorë. Epiteli shumshtresorë. Indi lidhor i shkrifët. Indi dhjamor, indi retikular dhe indi mukoid. Indi lidhor kompakt (fije ngjeshur): tendini kërci hialin, ërci elastik, kërci fibroz. Gjaku: strishoja e gjakut, palca e kuqe e kockës, palca e verdhë e e kockës dhe formula leukocitare. Indi kockor: kocka e gëdhendur, kocka e dekalcifikuar. Osifikimi endesmal, osifikimi enkondral. Indi muskular: muskulatura e strijuar e skeletit, muskulatura e lëmuar dhe muskulatura e strijuar e zemrës. Indi nervor: Neuroni, fija nervore, kryqëzat latin, mbështjellësi mielin, mbaresat nervore. Sistemi i enëve të gjakut: arterjet e tipit muskular, arterjet e tipit elastik dhe aorta. Hapësira e gojës: buza, gjuha, (papilla filiformes, p. cirkumvalate, p. foliate dhe p. fungiformes), dhëmbi në zhvillim. Gjëndrat e pështymës: Glandula parotis, gl. submandibularis, gl. sublinguales dhe pankreasi. Trakti digjestiv: Ezofagu, lukthi (cardia, fundus ventriculi, pylorus). Zorra e hollë: (duodenum, jejunum, ileum). Zorra e trashë: (colon apendix). Hepari, vezika felle, qarkullimi i gjakut në hepar. Sistemi respirator: Epiglotisi, trakea dhe pulmo, enët e gjakut në pulmone. Sistemi urinar: veshket, ureteri, vezika urinaria dhe enët e gjakut në veshke. Organet limfoide: tonsilla, timusi, lieni dhe nyja limfatike. Sistemi endokrin: hipofiza, epifiza,tireoidea me paratireoide, dhe gjëndra suprarenale. Organet gjenitale mashkullore: testis, duktus epididimis, duktus deferens, vezikula seminalis, prostata dhe penis. Organet gjenitale femërore: ovariumi, uterusi, tuba uterina, vagina, corpus luteum . Placenta dhe glandula mame. Lëkura dhe adnekset, thoni. Sistemi nervor qendror: korja e trurit të madh, korja e trurit të vogël, ganglioni spinal dhe medula spinalis. Veshi, aurikula dhe organi i Kortit. Syri: cornea, retina, palpebra. Mënyra e vlersimit të diturisë: Meqenëse lënda zhvillohet në semestrin e III, IV, studentët kanë të drejtë ti nënshtrohen provimit në fund të semestrit të IV, pasi të dëgjojnë në tërësi planprogramin e dhënë. Programi nga Histologjia me Embriologji ndahet në dy pjesë: 1) Provimi praktik i cili përfshinë ekzaminimin mikroskopik të preparateve dhe vizatimin morfologjik të tyre. 2) Provimi (me gojë) do të organizohet në formë të provimit me shkrim me anë të testpyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. - Nota e provimit praktik vlerësohet me 30% të notës, kurse 70% i takon provimit me shkrim të test-pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. -Nota përfundimtare është rezultat i të dy pjesëve të provimit të dhënë. Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Histologjia: Bardhi Çako, Elsa Kone, Skënder Çiço Embriologjia: Skënder Çiço Histologjia e njeriut: Adem Limani Histologjia : S. Popoviç me bashkëpunëtor Basic Histology: L.Carlos Junqueira, Jose Carneiro, Robert O. Kelly Histology: A Text and atlas. ROSS, ROMRELL, KAYE.

46

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

BIOKIMI Mjekësi e përgjithshme Katedra e Biokimisë III dhe IV (2 + 3) dhe (2 + 3) 12

Qëllimi i mësimit të lëndes: Qëllimi mësimit të lëndës së biokimisë në mjekësi të përgjithëshme është se duke u nisur nga dituria e fituar në lëndën e kimisë t'iu mundësojë studentëve të inkuadrohen në mësimin dhe përvetësimin e ndryshimeve metabolike të substancave të ndryshme si dhe të atyre energjitike, që ndodhin gjatë jetësnë organizmin e njeriut, në mënyrë që më vonë ata të kenë mundësi që pa pengesa të përcjellin mësimet nga lëndët fiziologji, patofiziologji, mikrobiologji, si dhe nga disa lëndë të tjera klinike. Detyrë primare e mësimit të lëndës së Biokimisë është që studentët të përvetësojnë dhe të mësojnë kuptimin e përgjithëshëm të përmbajtjes lëndore të biokimisë humane. Biokimia ose siç quhet edhe kimia e qelizave të gjalla dhe lëngjeve trupore është pjesë e pandashme e shkencës mbi jetën.Prandaj ajo studjon jo vetëm strukturën kimike të organizmave të gjallë, por në të njëjtën kohë edhe ndryshimet metabolike dhe energjitike të substancave që ndodhin në organizma të gjallë. Programi i ligjëratave:

Hyrje në lëndën e biokimisë.Përkufizimi i lëndës, rëndësia dhe metodat e studimit. Ndërlidhjet e kësaj lënde me lëndet e tjera të mjekësisë. Biologjia molekulare e qelizës. Enzimat dhe rëndësia e tyre si biokatalizator, struktura e enzimave.Koenzimat. Qendra active dhe qendra katalitike e enzimave. Specifiteti i veprimit të enzimave. Faktorë që ndikojnë në aktivitetin e enzimave. Aktivatorët dhe inhibitorët e enzimave. Efektorët alosterik. Enzimat. Sistemet enzimatike. Rregullimi i aktivitetit enzimatik. Emertimi dhe klasifikimi i enzimave: oksidoreduktazat, transferazat, hidrolazat,

liazat, izomerazat dhe ligazat (sintetazat). Mekanizmi i veprimit të enzimave: reverzibiliteti ireaksioneve enzimatike. Izoenzimat. Rëndësia e enzimave në mjekësi. Çka është metabolizmi? Metabolizmi energjitik. Metabolizmi i karbohidrateve: glikoliza dhe cikli citrik i Krebsit. Bilanci energjitik i zbërthimit të glukozës deri në CO2 dhe H2O. Oksidimi indirekt i glikozës (cikli pentozik). Metabolizmi i glukozës në eritrocite. Metabolizmi i glikogjenit. Metabolizmi i fruktozës, galaktozës, manozës, acidit glukuronik dhe aminosheqernave (heksozaminave). Glikoneogjeneza. Rregullimi i metabolizmit të karbohidrateve. Metabolizmi i lipideve ­ tretja dhe thithja e yndyrnave dhe rëndësia e acideve biliare në thithjen e yndyrnave. Oksidimi i acideve yndyrore të ngopura dhe të pangopura. Metabolizmi i glicerolit. Ketogjeneza. Sinteza e acideve yndyrore dhe triglicerideve. Metabolizmi i kolesterolit dhe acideve biliare. Rregullimi i metabolizmit të yndyrnave. Metabolizmi i lipideve të përbëra.

47

Programi i ushtrimeve: Tretësirat e vërteta dhe koloide. Veçoritë biokimike të monosaharide. Veçoritë biokimike të disaharideve dhe polisaharideve. Veçoritë biokimike të lipideve. Veçoritë biokimike të aminoacideve dhe proteinave. Reaksionet reverzibile dhe ireverzibile të fundërrimit të proteinave. Enzimat. Enzimet e traktit digjestiv. Metabolizmi i karbohidrateve. Metabolizmi i proteinave. Elektroforeza e proteinave dhe imunoelektroforeza. Metodat kromatografike. Përcaktimi i uresë dhe kreatinit në serum. Përcaktimi i proteinave, yndyrnave dhe sheqerit në qumësht. Metabolizmi i proteinave dhe aminoacideve. Tretja e proteinave dhe thithja e aminoacideve. Rrugët metabolike të aminoacideve. Zbërthimi i proteinave indore. Metabolizmi i aminoacideve: dekarboksilimi, transaminimi, dezaminimi. Metabolizmi i amonjakut dhe sinteza e uresë. Metabolizmi i kreatines dhe kreatinines. Metabolizmi i veçantë i aminoacideve pa radikalin e azotit. Anabolizmi i aminoacideve. Metabolizmi i derivateve porfirinekatabolizmi dhe anabolizmi i hemoglobines.Metabolizmi i nukleotideve purine. Metabolizmi i nukleotideve pirimidine. Nukleoproteidet. Sinteza e proteinave. Oksidimi biologjik. Biokimia e vitaminave: vitaminat hidrosolubile dhe liposolubile. Biokimia e hormoneve-mekanizmi i veprimit të hormoneve.Hormonet me natyrë steroide. Hormonet me natyrë proteinike. Metabolizmi i ujit dhe substancave minerale. Biokimia e gjakut. Fakorët e koagulimit. Biokimia e mëlçisë dhe veshkave. Biokimia e indeve: truri, indi nervor dhe muskular. Biokimia e qumështit dhe lëngut cerebrospinal. Pigmentet e tëmthit dhe lëngu i lukthit. Puferët e gjakut. Përcaktimi i bikarbonateve dhe klorureve në gjak. Koagulimi i gjakut- faktorët e koagulimit. Struktura bikimike e hemoglobines dhe përcaktimi i saj në gjak. Përcaktimi i elektroliteve në serum. Përcaktimi i oligoelementeve. Përcaktimi i aktivitetit të enzimave. Hormonet. Vitaminat. Veçoritë fiziko-kimike të urinës. Përcaktimi i produkteve azotike dhe i substancave minerale në urinë.Sedimenti i urinës. Mënyra e vlerësimit të dijes: Nota e provimit me shkrim përmban 30 % të notes dhe 70 % i takon provimit teorik. Literatura e rekomanduar:

1. Harperov pregled biokemije.Savremena administracija Beograd 2 Peter Karlson: Biokemija za studente kemije i medicine-Skolska knjiga Zagreb 3. Bozidar Straus : Medicinska biokemija.Skolska knjiga Zagreb 4 Abdyl R Osmani: Biokimia dinamike .Prishtinë 5 Abdyl R Osmani: Biokimia ­vitaminat dhe hormonet. Prishtinë. 6. LJ. Rakic. Biokimia (Praktikumi me pasqyren teorike). Prishtinë.

48

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

FIZIOLOGJI MJEKËSORE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Fiziologjisë dhe Imunologjisë III + IV (3 + 4) ; (4 + 3) 16

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i zhvillimit të kësaj lënde është pajisja me njohuritë bazë nga fiziologjia e njeriut e studentit të mjekësisë së përgjithshme, si dhe njohja e fuksioneve fioziologjike normale të organizmit të njeriut, që është shumë e nevojshme për studentët e mjekësisë së përgjithshme, gjegjësisht për mjkeun e ardhshëm. Programi i ligjëratave: Hyrje, Fiziologjia si shkencë, qeliza dhe funksioni i saj. Homeostaza, hapësira Brenda dhe jashtëqelizore, ndërtimi dhe funksioni i membranës qelizore, transporti në nivel të membranës qelizore. Indet e ngacmuara (nervat dhe muskujt), ndërtimi dhe vetitë e këtyer indeve, potenciali memmbranor, potenciali i veprimit dhe bartja e impulsive. Pllaka neuromuskulare, sinapsi nervor, kontarksioni i muskujve. Gjaku, përbërja dhe funksioni i gjakut, elementet e figuruara, hemoglobina sinteza dhe funksioni, plazma, grupet e gjakut, hemostaza. Qarkullimi, qarkullimi i madh, struktura dhe funksinoi i enëve të gjakut, rrjedhja arteriale dhe venoze, qarkullimi mushkëror, shtypja arteriale dhe rregullimi i saj. Fiziologjia e zemrës, ndërtimi i muskulaturës së zemrës, ngacmueshmëria e zemrës, mekanizmi i kontrahimit, cikli i zemrës, ligjet e zemrës, vëllimi goditës dhe ai minutor, tonet e zemrës, EKG-ja. Fiziologjia e frymëmarrjes, mekanika e frymëmarrjes, vëllimi pulmonary, shkëmbimi i gazërave,spirometria, frymëmarrja artificiale, rregullimi i frymëmarrjes-qendra bulbare. Fiziologjia e tretjes, përshkrimi i tubit tretës, tretja dhe absorbimi sipas segmenteve të tubit tretës, lëngjet e pankreasit dhe funksioni i tyre në tretje dhe absorbim, mëlqia dhe sistemi portal , bilja dhe roli i saj, refleksi i gëlltitjes dhe defekimit, qendra e rregullimit. Metabolizmi energjetik, metabolizmi bazal, rregullimi i temperaturës dhe qendra termorregulluese. Fiziologjia e veshkës, lëngjet e organizmit, filtri glomerular, absorbimi dhe sekretimi në tubulet renale, refleksi i etjes, rregullimi acido-bazik, roli endikrinologjik i veshkëve, parati jukstaglomerular, refleksi i urinimit. Fiziologjia e hormoneve, struktura dhe mekanizmi i veprimit të hormoneve, receptorët hormonal, hipofiza dhe hormonet e saj, tireidea, paratireidea, gjëndra mbiveshkore, gonadet, pankreasi, hormonet indore. Fiziologjia e sistemit nervor, sistemi nervor periferik, sistemi nervor qendror, subkorteksi, truri i vogël, sistemi limbik, të mbajturit mend dhe të mësuarit, shqisat, analizatori i të parit-syri, analizatori i të dëgjuarit-veshi, analizatori i drejtpeshimit-aparati vestibular. Programi i ushtrimeve: Njohja me mjetet dhe ushtrimoren. Pregatitja e tretjeve fiziologjike, dhënja e injeksioneve. Zgjedhaj e shtazës për eksperiment, narkoza. Pregatitja e preparatit neuromuscular.

49

Kontraksioni muscular (unitarë, tetanik dhe sumimi). Hemataologjia. Rrjedhaj e gjakut arterial dhe venoz. Shtypja arteriale, pulsi arterial. Cikli i zemrës (mekanogrami normal dhe ligjet e zemrës), ektrasis. Tonet e zemrës dhe EKG-ja. Mekanika e frymëmarrjes, spirometria, frym. artificiale. Peristaltika, lëngjet gastrike. Përcaktimi i metabolizmit bazal, përpilimi i racionit ditor. Përcaktimi i diurezës. Përsëritja dhe testimi i njohurive të fituara më parë. Endokrinologjia. Sistemi nervor dhe shqisat. Përsëritje dhe testimi i njohurive të arritura. Mënyra e vlerësimi të diturisë: Studenti ka të drejtë ti nënshtrohet provimit nga Fiziologjia e njeriut për të paren herë në afatin Qershor-Korrik sipas kësaj rregullative: 1. Provim praktik në ekzaminimin e dy ushtrimeve dhe mbrojtjen e tyre. 2. Provim me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota e provimit praktik përbën 30% të notës, ndërsa 70% i takon provimit me shkrim nga test pyetjet të zgjedhura nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota përfundimtare e cila vehet në indeks është rezultat i pjestim të dy rezultateve. Literatura e preferuar: 1. 2. 3. 4. Arthur C. Guyton, M.D. ­ Medical Physiology 1998 Guard H.- Fiziologjia mjekësore, 1996 Luljeta Cakerri dhe Bregu R.- Fiziologjia e njeriut, 1998 Nysret Ramadani- Praktikumi I Fiziologjisë, 1983

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

MIKROBIOLOGJI ME PARAZITOLOGJI Mjekësi e përgjithshme Lëndëve Preventive IV + V (2 + 2) ; (2 + 2) 9

Qëllimi i lëndës: Synim i kësaj lënde është njoftimi i studentëve me parimet bazike të lëmisë së Mikrobiologjisë,duke filluar me historikun e zhvillimit të saj për të vazhduar më tej me karakteristikat e përgjithshme të grupeve kryesore të mikroorganizmave. Përmes kësaj lënde mëtohet po ashtu qasja në studimin e antibiotikëve me kimioterapeutikë, imunitetit dhe çrregullimet përcjellëse të tij. Vend i veçantë i është lënë grupeve të mikroorganizmave si bakteret, virusët,parazitët e myshqet duke dhënë njoftime mbi morfologjinë, vetitë kultivuese,ndikimin e faktorëve të jashtëm, strukturën antigjenike,ekologjinë,patogjenezën e sëmundjes që shkaktojnë, patologjinë me imunitet si dhe diagnozën laboratorikemikrobiologjike me parimet e mjekimit. Ndërkaq në pjesën praktike studentët do të njihen me

50

metodat themelore laboratorike në mikrobiologji duke marrë pjesë aktivisht në ecurinë e zbatimit të testeve dhe procedurave të ndryshme praktike mikrobiologjike. Programi i ligjëratave: Hyrje në shkencën e mikrobiologjisë-historiku i zhvillimit të saj. Morfologjia dhe struktura e baktereve. Enzimet e baktereve dhe ushqimi i tyre. Variacioni dhe gjenetika e baktereve. Kimioterapia dhe antibioterapia. Bazat e imunologjisë. Llojet e reaksionit imunologjik. Struktura e antitrupave(imunoglobulinet,formimi i antitrupave). Formimi i antitrupave te shtazët- imunotolerimi. Vaksinimi dhe imuniteti. Hipersensibiliteti i drejpërdrejtë dhe indirekt(shoku anafilaktik). Sëmundja e serumit,Fenomeni i arthusit dhe sëmundjet e shkaktuara nga imunokomplekset. Streptococcus, Staphylococcus. Streptococcus pneumoniae, Neisseriaceae, Branhamela. Corynebacterium, B. anthracis. Clostridium, Mycobacterium. Haemophylus, Legionella, Bordetella, Francisella. Brucellae, Pseudomonas, Listeria, Erisipelothrix. Enterobacteriaceae: E.coli, Klebsiella, Citrobacter, Edëardsiella. Shigella, Salmonella, Proteus, Providentia, Morganella. Yersinia, Vibrio, Campylobacter-Helicobacter. Treponema, Borrelia, Leptospira. Rikettsia, Chlamydia, Mycoplasma. Mikologjia. Karakteristikat e përgjithshme të virusëve dhe ndarja e tyre. ADN virusët. ARN virusët. Parazitologjia mjekësore:protozoat. Trematodet,cestodet. Nematodet. Programi i ushtrimeve: Njohja e punës me mikroskop dhe përdorim i i tij. Përgatitja e lyerjeve bakterike të gjakut dhe shfrytëzimi i ngjyrave të thjeshta. Pika dhe përdorimi i imerzionit. Terrenet ushqyese, Demonstrimi i disa karaktersitikave të kulturave bakterore. Teknika e mbjelljes dhe seleksionimi i kolonive. Teknika selektive për kultivimin e anaerobeve. Karakteristikat morfologjike të mikroorganizmave të caktuar. Përhapja e mikroorganizmave në natyrë. Ngjyrosja sipas Gramit. Ngjyrosja sipas Ziehl-Nielssen. Demonstrimi selektiv dhe diferencial. Ndikimi i faktorëve fizikë dhe kimik në mikroorganizma-sterilizimi. Antibiotikët dhe antibiogrami. Reaksionet serologjike- aglutinimi. Reaksioni i precipitimit dhe difuzioni në agar gel. Reaksioni i lidhjes së komplementit. Përdorimi i vezëve embrionale për demostrimin e virusëve animalë. Marrja e materialit klinik,mënyra ë transportimit dhe përpunimit mikrobiologjik të tij. Mikroorganizmat patogjenë të gojës dhe të aparatit respirator. Mikroorganizmat patogjenë të lëkurës. Mikroorganizmat patogjenë të traktit gastrointestinal. Metodat klinike për identifikimin e një materiali bakteriologjik. Mikroorganizmat patogjenë të aparatit gjenito-urinar. Protozoologjia. Helmintologjia. Karakteristikat e përgjithshme të myshqeve. Kultura indore dhe izolimi i virusëve. Mënyra e vlerësimit të dijes: Literatura e rekomanduar: 1. Robert Andoni:Mikrobiologjia 2000,Tiranë,2000. 2. Grup autorësh:Mikrobiologjia për studentë të stomatologjisë, Tiranë,1995 3. Jawetz et al.Medical Microbiology,21th ed.,USA,1999

51

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

IMUNOLOGJI Mjekësi e përgjithshme Katedra e Fiziologjisë dhe Imunologjisë V 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i zhvillimit të kësaj lënde është pajisja me njohuritë bazë nga imunologjia e studentit të mjekësisë së përgjithshme si dhe njohja e mekanizmave imunologjike, që është shumë e nevojshme për studentët e mjekësisë së përgjithshme, gjegjësisht për mjekun e ardhshëm. Programi i ligjëratave: Hyrje, Imunologjia si shkencë. Imuniteti specifik dhe jospecifik, anatomia e sistemit imunitar. Organet limfoide sekondare dhe qelizat limfatike. Limfocitet dhe ndarja e tyre. Antitrupat, sinteza, morfologjia dhe funksioni. Sistemi i komplementit. Reaksionet imunologjike, klasifikimi dhe ndarja e tyre. Reaksioni i tipit të parë. Reaksioni i tipit të dytë dhe tretë. Reaksioni i tipit të katërt dhe transplatimi. Imunogjenetika. Imunologjia e tumoreve dhe e infeksioneve. Programi i ushtrimeve:

Metodat kliniko-laboratorike për detektimin e antigjenit dhe antitrupit. Reaksionet në mjedis të lëngëshëm. Precipitimi dhe difuzioni në gel. Imunodifuzioni i njëanshëm radial ­ metoda e Mancin-it. Imunoelektroforeza. Radioimunotesti. Testi i imunofloreshencës. Metoda encimatike e detektimit të antitrupave. Aglutinimi direkt dhe indirekt. Reaksionet e inhibimit të aglutinimit. Reaksionet e fiksimit të komplementit. Testet për diagnostifikimin e sëmundjeve alergjike. Testet kutane. Testet in vitro (testi I rozetave).

Mënyra e vlerësimi të diturisë: Studenti ka të drejtë ti nënshtrohet provimit nga Imunologjia për të paren herë në afatin JanarShkurt sipas kësaj rregullative: 1. Provim praktik në ekzaminimin e dy ushtrimeve dhe mbrojtjen e tyre. 2. Provim me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota e provimit praktik përbën 30% të notës, ndërsa 70% i takon provimit me shkrim nga test pyetjet të zgjedhura nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota përfundimtare e cila vehet në indeks është rezultat i pjestim të dy rezultateve.

52

Literatura e preferuar: 1. 2. 3. 4. 5. Hysni Daka me bashk. ­ Baza e Imunologjisë me Alergologji, 2000 Hysni Daka me bashk. ­ Bazat e Imunologjisë, 1996 Ivan Rojt ­ Essential Immunology, 1999 Genc Sylqebe ­ Bazat e Imunolojgjisë, 1995 Dhe çdo literatureë tjetër dhe të dhënat nga interneti

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ANATOMI PATOLOGJIKE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Anatomisë Patologjike V + VI (3 + 3) ; (3 + 3) 12

Programi i ligjëratave: Lënda e patologjisë. Patologjia e qelizës. Lezionet adaptive të qelizave. Lezionet reverzibile të qelizave. Kalcifikimi patologjik dhe konkrementet. Lezionet ireverzibile të qelizave. Patologjia e demtimeve termike, rrezatimit dhe demtimeve mekanike. Inflamacioni akut dhe kronik. Riparimi. Çrregullimet e qarkullimit të gjakut dhe limfës. Sëmundjet gjenetike. Sëmundjet imunitare. Sëmundjet mikrobiale. Sëmundjet e ambientit. Neoplazmat (definimi, klasifikimi sipas potencialit biologjik, emërtimi, veçoritë diferencuese mes tumorve beninjë dhe malinjë, epidemiologjia, baza molekulare e karcinogjenezës, biologjia e rritjës tumorale, etiologjia, shkallëzimi, metodologjia bashkohore e diagnostifikimit, mbrojtja dhe efektet e neoplazmave mbi organizmin). Patologjia specilae: patologjia e sistemit vaskular. Patologjia e zemrës. Patologjia e sistemit hemopoetik dhe limfatik. Patologjia e sistemit respirator dhe mediastinumit. Patologjia e veshkave, rrugëve urinare, penisit, testikuleve dhe prostatës. Patologjia e traktit gastrointestinal dhe peritoneumit. Patologjia e mëlqisë, traktit bilar dhe pankreasit. Patologjia e sistemit neuroendokrin. Patologjia e aparatit lokomotor. Programi i ushtrimeve: Ushtrimet mikroskopike. Mësimi praktik mbahët me grupe në mënyrën që, çdo student posedon mikroskopin dhe preparatet mikroskopike. Në këto ushtrime përpunohën 72 preparate nga patologjia e përgjithshme dhe 72 nga patologjia speciale. Në orën hyrëse studentët njoftohën paraprakisht me ndryshimet makro dhe mikropatologjike përmes projektimit të preparateve. Ata gjatë ushtrimit njoftohën me elementet indore dhe ndryshimet patologjike të tyre, dhe duke analizuar distribuimin dhe kualitetin e tyre konkludojnë për llojin e procesit patologjik në preparatin e shqyrtuar. Qëllimi i ushtrimeve mikroskopike konsiston në pasqyrimin vizuel të proceseve patologjike më kryesore, për të cilat flitet gjatë orëve teorike. Ushtrimeve mikroskopike nga patologjia e përgjithshme. Ushtrime mikroskopike nga patologjia speciale

53

Ushtrimet autopsike. Studentët ushtrojnë në grupe të vogëla (6 student në një grup), ashtu që në fund të vitit të jenë të furnizuar me njohuri të mjaftueshme mbi teknikën e obdukcionit. Kujdes i veçantë i kushtohët aftësimit përshkrues të ndryshimeve patologjike në kufomë, dhe në bazë të tyre përcaktimit të diagnozës, shkaqeve kryesore të vdekjës dhe rrjedhshmërisë zhvillimore të lezioneve të pranishme patologjike . Në fund të vitit, studenti duhët të jetë i aftësuar ta përshkruaj protokolin e kufomës me diagnozë. Në këtë pjesë të mësimit praktik bënë pjesë edhe ushtrimet e makropatologjisë në preparatet bioptike dhe preparatet e konzervuara paraprakisht në formalinë. Çdo student duhët të ketë për një semestër 15, përkatësisht 30 orë autopsi për dy semestra. Mësimi kontrollues. Mësimi kontrollues mbahët në fund të çdo semestri në formë seminari: në semestrin e V. 15 orë dhe në semestrin e VI. 22 orë. Studentët gjatë seminareve komentojnë rezultatet e njohurive teorike dhe praktike të tyre, të përfituara gjatë ligjeratave dhe ushtrimeve, si dhe nga studimi individual i kapitujve, paraprakisht të përcaktuar me pedagogun. Gjatë diskutimit bëhët gjithashtu edhe kontrollimi periodik i përfitimit individual të njohurive dhe në këtë mënyrë lehtësohët edhe puna e pedagogut gjatë verifikimit provues përfundimtar të studentit. Njësitë metodologjike në mësimin kontrollues nuk janë fikse. Ato përcaktohën nga studentët dhe pedagogu, të cilët gjëtë punës së përbashkët të tyre konstatojnë se cilat njësi mësimore kanë nevojë rishqyrtimi. Literatura e rekomanduar:

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

FIZIOLOGJI PATOLOGJIKE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Fiziologjisë Patologjike V + VI (3 + 3) ; (2 + 2) 10

Hyrje: Fiziologjia Patologjike iu mundëson studentëve përvetësimin e njohurive të domosdoshme për çrregullimet funksionale në nivel: qelizor, indor, organik, sistemi të caktuar, si dhe në organizmin si tërësi. Ajo krijon urën lidhëse në mes të lëndëve paraklinike dhe klinike, duke mundësuar kuptimin më të mirë dhe më të lehtë të proceseve të çrregulluara në organizëm, shkaqet e tyre dhe mekanizmat e përfshirë në to, si dhe ligjëshmërinë e fillimit, ecurisë dhe përfundimit të sëmundjes. Shpjegon mënyrën e përshtatjes dhe të përgjigjes së organizmit të sëmurë. Lënda përbëhet nga dy pjesë: - pjesa e përgjithshme - pjesa speciale.

54

Programi i ligjëratave: Në kuadër të mësimeve teorike, në pjesën e përgjithshme të lëndës jepen përkufizimet për shëndetin dhe për sëmundjen, shqyrtohet etiologjia dhe patogjeneza, ndërveprimi i faktorëve etiologjikë, i mjedisit rrethues dhe faktorëve të brendshëm (trashëgues) në shfaqjen e çrregullimeve patologjike dhe të vetë sëmundjes. Analizohen dhe shpjegohen çrregullimet e biosintezës, parregullësitë në funksionin e makromolekulave, të strukturave subqelizore dhe qelizore. Shpjegohen faktorët etiologjikë fizikë, kimikë, biologjikë dhe social; reaksioni inflamator, çrregullimet e metabolizmit dhe disbalansi i lëngjeve në organizëm, bazat fiziopatologjike të dhimbjes, parregullësit në rregullimin neurovegjetativ; gjendja shok, çrregullimet e vetëdijes; mekanizmat imunologjikë në procesin patologjik; çrregullimet e zhvillimit dhe rritjes; proliferimi qelizor malinj. Në pjesën speciale shqyrtohen: çrregullimet funksionale të sistemeve të veçanta (çrregullimet hormonale, parregullësitë në strukturën dhe funksionin e indit lidhor e eshtëror, fizio-patologjia e gjakut dhe e organeve gjakformuese, çrregullimet e sistemit kardiovaskular, çrregullimet e frymëmarrjes, çrregullimet e sistemit gastrointestinal, të sistemit hepatobiliar, atij urogjenital, të shqisave dhe të sistemit nervor. Programi i ushtrimeve: Në kuadër të mësimeve praktike të lëndës Fiziologjia Patologjike, studenti njihet me pjesën eksperimentale dhe atë klinike. Në pjesën e përgjithshme, në modele eksperimentale, shpjegohen dukuritë përgjegjëse për çrregullimet që ndodhin në organizmin e gjallë. Ndërkaq, në pjesën speciale, shqyrtohen ekzaminimet funksionale të sistemeve të ndryshme, me ndihmën e të cilave zbulohen çrregullimet patologjike. Mënyra e vlerësimit të dijes: Studentet do të vlerësohen nëpërmjet provimit praktik (që ka karakter kualifikues) dhe testit të koduar. Literatura e rekomanduar: 1. S. Gamulin, M. Marushiq, S. Kërvavica Fiziologjia Patologjike (botimi shqip), 2001 2. H. Ahmetaj, N. Rizvanolli, Y. Mekaj, H. Hoxha, H. Kadriu, Sh. Devaja: Praktikumi i Fiziologjisë Patologjike, 2001 3. Musa A. Haxhiu, Halil U. Ahmetaj: Fiziologjia Patologjike e Respiracionit 1985. 4. H. Ahmetaj dhe b.p.: Fiziologjia Patologjike për Studentët e Farmacisë dhe të Stomatologjisë (në përgatitje) 5. LH Smith and S.O. Their: Pathophysiology. 1994 6. Kathryn L. McCansce, Sue E. Huether: Pathophysiology, Mosby, 1998 7. Edward D. Frohlich: Pathophysiology, 1982

55

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

MJEKËSI INTERNE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Mjekësisë Interne V + VI + VII + VIII (2 + 2) ; (3 + 4) ; (2 + 4) ; (3 + 5) 25

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i kësaj lënde është që studentët fillimisht të njoftohen me njohuritë e propedeutikës Interne, si hyrje në lëminë e Mjekësisë Interne, duke i bërë të mundshme që të përvetësojnë njohuri dhe shkakthtësi të nevojshme për studime të suksesshme të lëndëve klinike. Para së gjithash përvetësimin e qasjes të sëmurit, teknikës së marrjes së anamnezës, ekzaminimit fizik dhe të ekzaminimeve laboratorike, pastaj shpjegimin e bazës fizike dhe fiziologjike të simptomave dhe të shenjave të sëmundjes si dhe të bazës së diagnostikës e të terapisë racionale. Studentët gjatë ushtrimeve bëjnë vetë ekzaminimin e të sëmurëve. Propedeutika Interne është gurthemeli i mjekësisë klinike. Qëllimi i Mjekësisë Interne është mësimi i simptomave dhe i shenjave të shumë sëmundjeve internistike, aftësimi i studentit për diagnostikim të hershëm, të saktë e bashkëkohor, për metoda të mjekimit adekuat, për parandalim të sëmundjeve internistike, si dhe njohja me parimet e rehabilitimit e të vlerësimit të aftësisë për punë të të sëmurit nëpërmjet të mësimit teorik dhe praktik. Programi i ligjëratave: Hyrje në propedeutikë: metodat e ekzaminimit objektiv (fizik). Inspeksioni i përgjithshëm; ekzaminimi i kokës dhe i qafës. Anamneza në sëmundjet e sistemit respirator; inspeksioni, palpacioni, perkusioni dhe auskultacioni; ekzaminimet e tjera. Anamneza në sëmundjet e sistemit kardiovaskular; inspeksioni, palpacioni, perkusioni. Sistemi kardiovaskular (vazhdim ) Auskultacioni dhe ekzaminimet e tjera. Ekzaminimi i sistemit arterial dhe venoz, ekzaminimet e tjera. Anamneza në sëmundjet e sistemit digjestiv; inspeksioni, palpacioni. Sistemi digjestiv (vazhdim) perkusioni dhe auskultacioni dhe ekzaminimet e tjera. Anamneza në sëmundjet e sistemit lokomotor; ekzaminimi objektiv (fizik) dhe ekzaminimet e tjera. Anamneza në sëmundjet e sistemit hemopoetik; ekzaminimi objektiv (fizik) dhe ekzaminimet e tjera. Anamneza në sëmundjet e sistemit urogjenital; ekzaminimi objektiv (fizik) dhe ekzaminimet e tjera. Anamneza në sëmundjet e sistemit endokrin, ekzaminimi objektiv (fizik). Pulmologji; Inflamacionet akute të mushkërive; inflamacionet kronike të mushkërive dhe të bronkeve. Sëmundjet obstruktive të mushkërive dhe të bronkeve, astma bronkiale, bronkiektazitë, pneumonitë, tumorët e mushkërive. Sarkoidoza dhe sëmundjet autoimune, insuficienca respiratore akute dhe kronike. Ftiziologjia: Etiologjia, patogjeneza dhe ndërrimet patoanatomike te tuberkulozi, alergjia dhe imuniteti, testet tuberkuline, vaksinaBCG. Tuberkulozi primar (format e lehta), format latente, manifeste. Tuberkulozi primar (format e rënda), pneumonitë kazeoze, kaverna primare, tuberkulozi postprimar, ftiza fibrokazeoze, tuberkulozi limfohematogjen, tbc miliar dhe i gjeneralizuar. Komplikimet e tuberkulozit, hemoptizia, formimi i bronkiektazive, fibroza e

56

mushkërive, sëmundjet e pleurës, pleuritet, empiema e pleurës, hematotoraksi, pneumotoraksi, tumorët e pleurës, Mjekimi i tuberkulozit, regjimi higjieno- dietetik, mjekimi medikamentoz. Kardiologji: Metodat diagnostike në Kardiologji, Insuficienca e zemrës. Ethet reumatike, Veset mitrale. Veset mitrale ( vazhdim), veset aortale. Sëmundjet iskemike të zemrës. Qrregullimet e ritmit të zemrës. Sëmundjet e miokardit. Endokarditet. Sëmundjet e perikardit. Hipertensioni arterial. Sëmundjet e aortës, të arterieve dhe te venave. Zemra mushkërore akute. Zemra mushkërore kronike. Gastroenterologji: Sëmundjet e ezofagut. Sëmundjet e lukthit dhe duodenit. Sëmundjet dhe tumorët ezorrëve. Sëmundjet e pankreasit. Tumorët e pankreasit. Cirroza e mëlçisë. Tumorët e mëlçisë. Sëmundjet e rrugëve biliare. Tumorët e fëshikzës biliare dhe të rrugëve biliare. Reumatologji: Sëmundjet reumatizmale: klasifikimi, artriti rheumatoid, poliartriti te ethet reumatike, artriti kronik juvenil, Morbus Sjogren. Spondilartropatitë; spondiliti ankilozant, artriti psoriatic, sindroma Reiteri. artropatia enteropatike. Sëmundjet sistemike të indit lidhor; lupusi eritematoz sistemik, polimioziti-dermatomioziti. Skleroza sistemike,vaskulitet, sëmundjet metabolike të nyjave, gihti, pseudogihti. Sëmundjet reumatike degjenerative, i nyjave periferike; i boshtit kurrizor. Sëmundjet e reumatizmit rrethartikular Hematologji: Sëmundjet e qelizës hematopoetike amzë. Sëmundjet e eritrociteve, sëmundjet e granulociteve, të monociteve dhe të makrofagëve. Sëmundjet e limfociteve, limfomat malinje dhe sëmundjet neoplastike të qelizave që sekretojnë imunoglobulinat: transplantacioni i palcës kockore: sëmundjet e shpëretkës. Sëmundjet nga çrregullimet e hemostazës, sëmundjet e murit të enëve të gjakut: sëmundjet e numrit dhe të funksionit të trombociteve: çrregullimet e hemostazës. Nefrologji:Anatomia, fiziologjia dhe metodat diagnostike të sëmundjeve të traktit urinar: Sëmundjet glomerulare:parësore,dytësore: sindroma nefrotike. Sëmundjet tubulointersticiale të veshkave: nefropatia endemike, toksike, tuberkulozi i traktit urinar: Pamjaftueshmëria akute e veshkave. Pamjaftueshmëria kronike e veshkave: Infeksionet e traktit urinar: pielonefriti akut dhe kronik: Sëmundjet e trashëguara të veshkave: Tumorët e sistemit urinar: Nefrolitiaza. Veshka dhe hipertensioni: Veshka dhe shtatzënësia: Sëmundjet vaskulare të veshkave: Dializa dhe transplantimi. Endokrinologji: Aspektet klinike të rregullimit neuroendokrin. Sëmundjet e hipotalamusit dhe të hipofizës. puberteti i parakohshëm. puberteti i vonuar. Sindroma Sheehan. Tumorët e hipofizës. Akromegalia. Gjigantizmi. Sëmundja Basedoë. Hipotireoza parësore. Struma eutireotike endemike. Tireoiditet akute. Tireoiditet kronike. Karcinoma e Tireoidesë. Hiperparatireoidizmi. Hipoparatireoidizmi. Morbus Addisoni. Sindroma Cushing. Sindroma Cohn. Feokromacitoma. Diabeti Insipid. Diabetes mellitus typ I, Diabetes mellitus typ II. Ndërlikimet kronike të diabetit. Ketoacidoza diabetike. Koma diabetike. Koma hipoglikemike. Mjekimi i diabetit. Sëmundjet e metabolizmit: të lipideve, të proteinave, të porfirinave: çrregullimet e metabolizmit të ujit dhe të elektroliteve. Ateroskleroza. Obeziteti. Kaheksia. Helmimet. Programi i ushtrimeve Hyrje në propedeutikë. Metodat e ekzaminimit fizik në sistemin respirator. Ekzaminimi fizik në sistemin kardiovaskular: inspekcioni, palpacioni, perkusioni dhe auskultacioni. Ekzaminimi fizik në sistemin digjestiv. Ekzaminimi fizik në sistemin lokomotor. Ekzaminimi fizik në sistemin hemopoetik. Ekzaminimi fizik në sistemin urogjenital. Ekzaminimi fizik i sistemit endokrin. Marrja e anamnezës me ushtrim të pacientëve në pulmologji. Pjesa praktike,anamneza, ekzaminimi fizik te pacientët me sëmundje të tuberkulozit të mushkërive. Marrja e anamnezes, ekzaminimi fizik te pacientët me sëmundje kardiovaskulare. Gastroenterologji. Reumatologji. Pjesë praktike, anamnezë, ekzaminim të pacientëve me sëmundje hematologjike. Anamneza, ekzaminimi objektiv në pacientë me sëmundje nefrologjike. Pjesa praktike me të sëmurë nga sëmundjet endocrine dhe të sëmundjeve të metaboizimit.

57

Mënyra e vlerësimit të diturisë Parakusht për dhënjen e provimit nga Mjekësia Interne është dhënia e kolokiumit Ftiziologjia e mushkërive nga

Studentët kanë të drejtë t'i nënshtrohen provimit nga Mjekësia Interne sipas kësaj rregullative: Mënyra e dytë: 1. Provimi nga pjesa praktike dhe 2. Provimi me test pyetje Nota përfundimtare e cila vehet ne indeks është 30% rezultat i pjesës praktike dhe 70% është rezultat i testit. Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. Harrison: Parimet e Mjekësisë së Përgjithshme. Përkthim 1984, Tiranë Traktati i sëmundjeve të brendshme. Grup autorësh, Tiranë,1974 Stanoje Stefanoviç: Interna Medicina, Beograd Jusuf Rexhepi: Propedeutika e sëmundjeve të brendshme

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

GJENETIKË MJEKËSORE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Pediatrisë V (1 + 1) 2

Qëllimi i lëndës: Programi i ligjëratave: Hyrje ne gjenetiken mjekesore. Pedigrea. Simbolet gjenetike. Progjeneza dhe Kiematogjeneza. Veshtrim bashkekohor per anomalite e njeriut. Definicioni i malformacionit. Malformacioni primar, malformacioni sekundar (disrupcioni). Displazioni. Deformacioni. Kromosomet e njeriut. Struktura e kromosomit. Mutacionet kromosomale.Aberacionet kromosomale numerike dhe strukturale. Sindromologjia ne gjenetiken mjekesore. Tipet e trashegimit. Semundjet trasheguese me mekanizem te njohur. Çrregullimet e lindura te aminoacideve, te karbohidrateve dhe lipideve. Semundjet trasheguese me mekanizem te panjohur. Semundjet trasheguese te shkaktuara nga faktoret e jashtem. Abnormalitet gjenetike te strukturave

58

orodentale. Dermatoglifet ne gjentiken mjekesore. Preventiva e semundjeve gjenetike. Etika ne gjenetiken mjekesore. Gjentika Behavoriale. Gjenetika popullative. Gjenetika e tumoreve. Farmakogjenetika. Gjenetika sipas sistemeve te organave te njeriut. Gjenetika ne psikiatri. Gjenetika ne Neurologji. Gjenetika ne Dermatologji. Gjenetika ne Oftalmologji. Gjenetika ne ORL-gji. Gjenetika e sistemit respirator. Gjenetika e sistemit kardiovaskular. Gjenetika ne Hematologji. Gjenetika ne Gastroenterologji. Gjenetika ne Endokrinologji. Gjenetika ne sistemin urogjenital. Imunogjentika. Screening programet ne gjenetiken mjekesore. Ligjeratat dhe ushtrimet mbahen sipas planprogramit te lendes ses Gjenetikes mjekesore. Vlerësimi i diturisë: Provimi nga lenda e gjenetikes mjekesore mbahet ne dy pjese: a) pjesen praktike b) pjesen teorike(me test te pyetjeve)

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

FARMAKOLOGJI ME TOKSIKOLOGJI Mjekësi e përgjithshme Katedra e Farmakologjisë me Toksikologji VI + VII (2 + 1) ; (2 + 2) 7

Qëllimet e lëndës: Njohja me principet bazë të farmakologjisë së përgjithshme. Aftësimi i studentëve për demonstrimin e njohurive esenciale për grupet kryesore të barnave, sidomos të farmakokinetikës dhe të farmakodinamikës së barnave-prototipë për grupet e mëdha të barnave. Aftësimi i studentëve për përcaktimin kritik të indikimeve dhe të kundërindikimeve për shfrytëzimin e barnave të caktuara. Njohja me rëndësinë e intereaksioneve bari-bari dhe zhvillimi i aftësive për prevenimin e intereaksioneve të tilla, me qëllim të aplikimit të barnave me benefit maksimal. Pajisja e studentëve me njohuri të mjaftuara për efektet anësore dhe toksike të barnave si dhe trajtimi i tyre. Pajisja e studentëve me njohuritë për principet e përgjithshme të prevenimit dhe të trajtimit të gjendjeve toksike, të shkaktuara nga substancat kimike të cilat nuk shfrytëzohen për terapi, si dhe të helmimeve me grupet më të shpeshta të barnave. Programi i ligjëratave: Farmakologjia e përgjithshme ­ Hyrja në farmakologji. Njohuritë fillestare për barnat ­ prejardhja, emërtimi, vendveprimi, dhe vendaplikimi i barnave. Fati i barit në organizëm ­

59

thithja, shpërndarja, biotransformimi dhe ekskretimi (farmakokinetika). Veprimet e barnave ­ llojet e veprimit, mekanizmat e veprimit, njohuritë elementare për receptorët farmakologjik, faktorët që modifikojnë veprimin e barit, veprimet anësore dhe toksike të barnave. Ndërveprimet e barnave. Hulumtimi i barnave të rinj ­ hulumtimi paraklinik dhe ai klinik i barnave. Vënia e barit në qarkullim ­ ligjet për barnat. Farmakologjia e sistemit nervor vegjetativ ­ Ekscitatorët e receptorëve kolinergjik dhe bllokastorët e tyre. Ekscitatorët e receptorëve adrenergjik dhe bllokatorët e tyre, si dhe bllokatorët e lidhjeve adrenergjike dhe ata të neuroneve adrenergjike. Farmakologji e sistemit nervor qëndror ­ Depresorët e SNQ. Ekscitatorët e SNQ. Barnat psikotrope. Autakoidët dhe farmakologjia e inflamacionit. Farmakologjia e sistemit respirator. Farmakologjia e sistemit kardiovaskular ­ kardiotonikët, antiaritmikët, antihipertenzivët, vazodilatatorët koronar, periferik, cerebral. Vazokonstriktorët lokal. Antihiperlipoproteinikët dhe antisklerotikët. Farmakologjia e organeve hemopoetike dhe e gjakut. Farmakologjia e sistemit urogjenital, elektroliteve dhe lëngjeve. Farmakologjia e sistemit gastrointestinal. Substancat me veprim kryesisht lokal ­ në lëkurë dhe mukoza. Farmakologjia e vitaminave dhe hormoneve. Citostatikët dhe imunofarmakologjia. Substancat antiinfektive. Toksikologjia dhe kontrastet rentgenologjike. Programi i ushtrimeve:

Njohja me format farmaceutike të barnave dhe receptura mjekësore. Sesione diskutimi dhe zgjidhje detyrash nga farmakologjia e SNV dhe SNQ. Sesion diskutimi dhe zgjidhje

detyrash nga antiinflamatorët. Sesione diskutimi dhe zgjidhje detyrash nga substancat që veprojnë në SKV. Seminare nga farmakologjia e organeve hemopoetike, të gjakut, sistemit urogjenital dhe sistemit gastrointestinal. Sesione diskutimi dhe zgjidhje detyrash nga antiinfektivët. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Pjesa e parë e provimit: provimi me shkrim nga receptura dhe testi nga materja e zhvilluar. Literatura: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Goodman and Gilman. The Pharmacological Basis of Therapeutics, 9th edition, 1996. Bertram G Katzung. Basic & Clinical Pharmacology, 8e, 2001. DiPiro et al. Pharmacotherapy. A Pathophysiology Approach, 4e, 1999. Terry L Schwinghammer. Pharmacotherapy. Casebook, 2e, 2000. Desmond R Laurence, Peter N Bennett. Clinical Pharmacology, 1998. Melmon and Morrelli's. Clinical Pharmacology, Basic Principles in Therapeutics, 3e, 1992. 7. Leon Shargel, Andrew BC Yu. Applied Biopharmaceutics & Pharmacokinetics, 4e, 1999. 8. Hilmi Islami, Mentor Disha. Farmakologjia mjekësore. Prishtinë. 9. Hilmi Islami, Mentor Disha. Receptura mjekësore, 2001, Prishtinë.

60

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

BIOKIMI KLINIKE Mjekësi e përgjithshme

Katedra e Biokimisë

VI 2+2 4

Qëllimi i mësimit të lëndes: Biokimia ne terësi mirret me studimin dhe zhvillimin e jetes dhe te mekanizmave reaktant ne organizem. Qellimi i zhvillimit te kesaj lende eshte qe studentet e mjekesise se pergjithshme me teste te ndryshme biokimike te ken njohuri ne percaktimin e perqendrimit te parametrave te ndryshem ne lengjet trupore., nepermjet te cileve egzamonohen qrregullimet ne metabolizmin e ujit e te elektroliteve,statusi acido bazik, funkcioni i organeve ne veqanti, qrregullimet hormonale, nutritive, kongjenitale ne gjedje te ndryshme te pacienti si para operave dhe post operative te semundja. Programi i ligjëratave: Njohja dhe menyra e punes me materjalin biologjik. Marrja e materjalit per egzaminim, gjaku, likvori, urina etj. Perpunumi i tij mvaresisht nga percaktimi i llojit te analizes Analizimi dhe matja e substancave te ndryshme mvaresisht nga semund Dhe interpretimi i rezultate. Lengjet trupore dhe elektrolitet. Shperndarja e lengjeve ne organizem. Percaktimi i elektroliteve rendsija diagnostike e tyre.Katjonet kryesore ne organizem; Na, K, Ca, Mg, Anjonet kryesore Cl , HCO3, HPO4, SO4 Statusi acido bazik, mekanizmi renal, mekanizmi respirato Parametrat me te cilet egzaminohet statusi ac bazik. Percaktimi i proteinave totale ne gjake dhe rendesija klinike e tyre. Albuminat dhe funkcioni i tyre ne organizem, ndryshimi i perqendrimit ne semunje te ndryshme.Frakcionet e proteinave te percaktuara me elektroforeze, rendesija klinike e disa proteinave specifike te serumit.Imunoglobulint dhe rendesija diagnostike. Proteinat e komplementit, alfa-1-antitripsina, haptoglobina, glikoproteina, ceruloplazmina, proteina creaktive, transferina, fibrinogjeni, urea dhe kreatinina.enzimologjia klinike. Ndryshimet e aktivitetit enzimatik. Specifiteti i enzimeve sipas organeve. Aktiviteti i enzimeve në smundejt e organeve të ndryshme. Sëmundjet e zemres (CK, LDH, AST). Sëmundjet e muskujve (CK, AST). Sëmundjet e eshtrave (Fosfataza alkalike). Sëmundjet e prostates (fosfatza acidike). Sëmudjet e pankreasit (alfa-amilaza). Sëmundjet e mëlqisë (AST, ALT, gamaGT). Sëmundjet hematologjike (LDH). Sëmundjet malinje (Fosfataza acidike, fosfatza alkalike, CK-BB). Shtatëzani (oksidocina, histaminaza). Roli diagnostik i karbohidrateve. Glukoza në gjak. Ndryshimi i përqendrimit të saj. Testet e mbingarkeses me glukozë(GTT). Përcaktimi i glikoHB. Rëndsia diagnostike. Lipidet në gjak. Përcaktimi i tyre dhe roli diagnostik. Lipidet totale. Kolesteroli-HDL-LDL. Trigliceridet. Fosfolipidet. Lipoproteinat. Emërtimi dhe përbërja e lipoproteinave. Roli klinik i tyre. Hiperlipoproteinemit primare. Apolipoporoteinat në diagnostik. Elekftroforeza e lipoproteinave. Hormonet. Crregullimet në sekretim dhe rëndësia diagnostike. Hormonet e gjëndres suprarenale. Kortikosteroidet (kortizoli). Androgjenet

61

(testosteroni). Estrogjenet dhe progesteroni.Hormonet me natyrë proteinike, kotikotrop, tirotrop, gonatotropinet (FSH, LH). Prolaktina, Insulina. Hormonet e tiroides (T3, T4, TSH). Katekolaminat (adrenalina, noradreanlina). Në urinë (AMV). Oligoelementet: Fe, Mg, Zn, Cu, Mn. Roli diagnostik dhe ndryshimi i përqensrimit në sëmundje të ndryshme. Ekzaminimi i funksionit të traktit digjestiv: Roli diagnostik i lëngut të lukthit. Stimulatorët në sekretimin e tij. Përcaktimi i aciditetit të lëngut të lukthit. Identifikimi i gjakut në lëngun e lukthit. Rënsësia e ekzaminimit mikroskopik të përbërjes së lukthit. Ekzaminimi i sëmundjeve të pankreasitTestet laboratorike për ekzaminimin e funksionit të pankreasit. Ekzaminimi i fecesit të sëmundjet e pankreasit. Funksioni i mëlqisë: Rëndsia diagnostike e ekzaminimit të traktit hapto-biliar. Ndryshimi i aktivitetit enzimatik në sëmundjet e traktit hepato-biliar. Përcaktimi i bilirubinës në sëmundjet e traktit hepato-biliar. Përcaktimi i urinobilinogjenes në urinë. Ekzaminimi i funksionit të veshkëve- Klirens testet. Inulinë klirensi, Urea klirensi, Kreatini klirensi. Ekzaminimi i urinës- Mbledhja e urinës për ekzaminim. ekzaminimi rutinor i urinës (pamja, ngjyra, era, pesha specifike, PH). Ekzaminimi kimik i urinës. Proteinat në urinë. Përqendrimi i karbohidrateve në urinë. Trupthat ketonik. Ngjyrant biliare (gjaku, hemoglobina). Sedimentimi i urinës. Përbërsit patologjik (eritrocitet, leukocitet, qelizat epiteliale, cilndrat, kriprat, bakteriet etj). Ekzaminimet biokimike NË LCS. Proteinat në LCS dhe rëndësia diagnositke. Glukoza në LCS. Ndryshimet klinike të elektolitëve në LCS. Ekzaminimi citologjik i LCS. Numërimi i qelizave në LCS. Programi i ushtrimeve: Tretësirat e vërteta dhe koloide. Veçoritë biokimike të monosaharide. Veçoritë biokimike të disaharideve dhe polisaharideve. Veçoritë biokimike të lipideve. Veçoritë biokimike të aminoacideve dhe proteinave. Reaksionet reverzibile dhe ireverzibile të fundërrimit të proteinave. Enzimat. Enzimet e traktit digjestiv. Metabolizmi i karbohidrateve. Metabolizmi i proteinave. Elektroforeza e proteinave dhe imunoelektroforeza. Metodat kromatografike. Përcaktimi i uresë dhe kreatinit në serum. Përcaktimi i proteinave, yndyrnave dhe sheqerit në qumësht. Metabolizmi i proteinave dhe aminoacideve. Tretja e proteinave dhe thithja e aminoacideve. Rrugët metabolike të aminoacideve. Zbërthimi i proteinave indore. Metabolizmi i aminoacideve: dekarboksilimi, transaminimi, dezaminimi. Metabolizmi i amonjakut dhe sinteza e uresë. Metabolizmi i kreatines dhe kreatinines. Metabolizmi i veçantë i aminoacideve pa radikalin e azotit. Anabolizmi i aminoacideve. Metabolizmi i derivateve porfirinekatabolizmi dhe anabolizmi i hemoglobines.Metabolizmi i nukleotideve purine. Metabolizmi i nukleotideve pirimidine. Nukleoproteidet. Sinteza e proteinave. Oksidimi biologjik. Biokimia e vitaminave: vitaminat hidrosolubile dhe liposolubile. Biokimia e hormoneve-mekanizmi i veprimit të hormoneve.Hormonet me natyrë steroide. Hormonet me natyrë proteinike. Metabolizmi i ujit dhe substancave minerale. Biokimia e gjakut. Fakorët e koagulimit. Biokimia e mëlçisë dhe veshkave. Biokimia e indeve: truri, indi nervor dhe muskular. Biokimia e qumështit dhe lëngut cerebrospinal. Pigmentet e tëmthit dhe lëngu i lukthit. Puferët e gjakut. Përcaktimi i bikarbonateve dhe klorureve në gjak. Koagulimi i gjakut- faktorët e koagulimit. Struktura bikimike e hemoglobines dhe përcaktimi i saj në gjak. Përcaktimi i elektroliteve në serum. Përcaktimi i oligoelementeve. Përcaktimi i aktivitetit të enzimave. Hormonet. Vitaminat. Veçoritë fiziko-kimike të urinës. Përcaktimi i produkteve azotike dhe i substancave minerale në urinë.Sedimenti i urinës. Mënyra e vlerësimit të dijes: Nota e provimit me shkrim përmban 30 % të notes dhe 70 % i takon provimit teorik. Literatura e rekomanduar: 1. Harperov pregled biokemije.Savremena administracija Beograd 2 Peter Karlson: Biokemija za studente kemije i medicine-Skolska knjiga Zagreb

62

3. Bozidar Straus : Medicinska biokemija.Skolska knjiga Zagreb 4 Abdyl R Osmani: Biokimia dinamike .Prishtinë 5 Abdyl R Osmani: Biokimia ­vitaminat dhe hormonet. Prishtinë. 6. LJ. Rakic. Biokimia (Praktikumi me pasqyren teorike). Prishtinë.

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

NEUROLOGJI Mjekësi e përgjithshme

Katedra e Neuropsikiatrisë

VII 2+2 4

Qëllimi i lëndës: Njohja me veçoritë themelore të sistemit nervor qëndror dhe periferik. Dhënjen e informatave themelore për etiologjinë, manifestimet klinike, komplikacionet e çrregullimeve neurologjike të cilat do të shërbejnë si bazë për punën e mëvonshme si mjek. Aftësimi për ekzaminimin neurologjik të sëmurit, të kuptuarit dhe zbatimin e metodave ndihmëse të diagnostifikimit të sëmundjeve të sistemit nervor që mjeku i ardhshëm të jetë i aftë për diagnostifikimin sa më të hershëm të këtyre sëmundjeve. Të mësuarit e principeve themelore të aplikimit të terapisë dhe rehabilitimit të sëmurëve. Programi i ligjeratave: Likuori. Sensibiliteti: sindromet senzitive-Fiziologjia e dhimbjes. Psikologjia e dhimbjes. Kokëdhimbja. Neuralgjitë. Sistemi motor: -sindromi I lezionit të motoneuronit qëndror. Sindromi I motoneuronit periferik. Lloji dhe distribucioni I paralizave.Tonusi I muskujve. Reflekset. Sistemi nervor autonom. Sindromet dhe sëmundjet e sistemit motor autonom. Çrregullimet e gjumit. Insomnitë. Sindromet e gjumit të tepërt: Narkolepsija-Parasomnitë. Çrregullimet e vetëdijes: Format klinike të çrregullimit të vetëdijes. Shkaqet e komës. Veprimet me të sëmurin komatoz. Epilepsia: faktorët të cilët e favorizojnë sulmin. Patologjia. Pasqyra klinike. Sëmundjet e palcës kurrizore: Diagnostifikimi i sëmundjeve të palcës kurizore.Çrregullimet vaskulare. Lëndimet. Siringomijelija dhe siringobulbia. Proqeset inflamatore. Mijellopatitë. Sindromet dhe sëmundjet e trungut nervor: Diagnostika topografike dhe lezionet e trungut trunor. Sindromet e bazës së trurit-të foramen jugullare-Foramen magnum. Proqeset inflamatore. Sindromet dhe sëmundjet e trurit të vogël: Anamolitë e lindura. Ataksitë cerebelare të fituara. Sëmundjet degjenerative të trurit të vogël. Sëmundjet e sistemit ekstrapiramidal. Çregullimet e të folurit. Sëmundjet neuromuskulare. Sëmundjet e brinjve të përparëm të palcës kurizore. Sëmundjet e nervave kranial.Sëmundjet e nervave periferike: Sëmundjet dhe lëndimet e nervave kranial dhe spinal, pexuseve dhe nervave periferik. Polineuropatitë. Tumoret e rënjëve dhe nervave periferik. Sëmundjet inflamatore të SNQ: meningjitet dhe infekcionet e lokalizuara intrakraniale. Abscesi. Encefalitet: Encefaliti viral

63

.Infekcionet e shkaktuara me ndërmjetsimin e reakcioneve imunologjike. Sëmundjet neurotoksike. Sëmundjet e SN të shkaktuara nga spirohetat. Sëmundjet parazitare të SN. Sëmundjet demijelinizuese të SN: Skleroza multiple. Neuromijeliti optik. Sëmundjet tjera demijelinizuese. Çrregullimet vaskulare: Çrregullimet vatrore vaskulare të trurit. Çrregullimet e qarkullimit vertebrobazilar. Çrregullimet difuze të qarkullimit të gjakut të SNQ.Presioni i rritur intrakranial dhe tumoret intrakraniale. Lëndimet e mbyllyra kraniocerebrale. Sindromi i lëndimit të kokës me rritje të persionit intrakranial. Neurologjia e crregullimeve psiqike me bazë organike: Demencat senile dhe presenile. Demencat vaskulare. Demencat paralitike. Çrregullimet psiqike të shkaktuara nga tumoret e trurit. Rretardimi mental: Sëmundjet e shkaktuara me aberacion kromozomal. Paraliza cerebrale e fëmijëve. Disfunkcioni minimal cerebral. Hipotireoidizmi. Programi i ushtrimeve: Anamneza dhe ekzaminimi neurologjik.Metodat ndihmëse të ekzaminimit në Neurologji (punkcioni lumbal, Ekzaminimet rentgenologjike invazive dhe joinvazive). Elektrodiagnostika: EEG, EMNG, ECHO. Sistemi motorik: ekzaminimi i reflekseve, tonusit muskular, forcës muskulare, demostrimi i provave për paralizë dhe parezë, demostrimi i çrregullimeve të sistemit ekstrapiramidal. Ekzaminimi i senzibilitetit sipërfaqsor dhe të thellë, demostrimi te pacienti i sindromeve senzitive dhe çrregullimeve të senzibilitetit. Cerebellumi. Ekzaminimi, provat e Rombergut, për sinergji, dijadohokinezë, Ataksi, dismetri. Çrregullimet e të ecurit, qëndrimit, ekuilibrit. Dhembja. Demostrimi i çrregullimeve të sistemit nervor autonom. Mënyra e vlersimit të njohurive: Njohurit e fituara gjatë vitit shkollor do të vlersohen me anën e provimit praktik dhe test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. Literatura e rekomanduar: 1.Raymond D.Adams;Principles of neurology. 2.Radojiqiq:neurologjia klinike.

64

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

DERMATOLOGJIA Mjekësi e përgjithshme Katedra e Dermatologjisë VII + VIII (1 + 1) ; (1 + 1) 4

Qëllimi i lëndës: Qëllimi I njohjes së sëmundjeve lëkurore dhe gjinore është një begati e veçantë e studentit të mjekësisë. Duke u bazuar në standardet tona jetësore është më se e nevojshme hetimi (zbulimi), diagnostifikimi dhe efikasiteti I terapisë. Vend të veçantë kanë metodat laboratorike, citologjike, histopatologjike, radiologjike për verifikimin e saktë të sëmundjes. Prandaj duke u bazuar në këto ne si katedër paraqesim këtë program të ligjëratave dhe ushtrimeve. Programi i ligjëratave: Hyrja në dermatologji. Pigmenti dhe adnekset e lëkurës. Funksionet e lëkurës. Dermatozoonozat. Dermatomikozat. Trichophytosis superficialis capitis. Trichophitosis profunda capitis et barbae. Trichophytosis cutis glabrae. Dermatophytosis inguinalis et pedis. Onychomycosis. Pityriasis versicolor. Candidiasis. Dermatozat bakterore. Tuberkulozi I lëkurës. Dermatozat virale. Dermatozat alergjike. Kolagjenozat lëkurore. Dermatozat bulloze. Dermatozat eritematoze. Dermatozat eritemoskuamoze. Tumoret e lëkurës. Dermatozat seborroike. Dermatozat e fëmijërisë. Sëmundjet e flokëve. Ndryshimet e thonjëve. Çrregullimet e djersitjes. Diskeratozat. Vazopatitë lëkurore. Hipovitaminozat dhe lëkura. Dispigmentimet lëkurore. Dermatozat nga shkaqet fizike. Sëmundjet e mukozës së gojës. Sëmundjet gjinore bartëse. AIDS-shenjat në lëkurë dhe mukoza. Programi i ushtrimeve Marrja e anamnezës nga i sëmuri. Efloreshencat në nivel të lëkurës. Efloreshencat mbi nivel të lëkurës. Efloreshencat nën nivel të lëkurës. Mjetet ndihmëse diagnostifikuese. Egzaminimet laboratorike. Mënyrat e mjekimit. Dermatozoonozat. Dermatomikozat. Dermatozat bakterore. Tuberkulozi i lëkurës. Dermatozat virale. Dermatozat alergjike. Kolagjenozat lëkurore. Dermatozat bulloze. Dermatozat eritematoze. Dermatozat eritemoskuamoze. Tumoret e lëkurës. Dermatozat seboroike. Dermatozat e fëmijërisë. Sëmundjket e flokëve. Ndryshimet e thonjëve. Diskeratozat. Vazopatitë lëkurore. Dispigmentimet. Sëmundjet e mukozës së gojës. Sëmundjet gjinore. Të gjitha ushtrimet do të demostrohen në pacientët e hospitalizuar në klinikën Dermatologjike në Prishtinë dhe te pacientët ambulantor. Në ndërkohë do të përcillen nga interneti dhe nga literature të dhënat më të reja nga kjo lëmi.

65

Mënyra e vlerësimit të diturisë: 1. Provimi praktik ­ ku studentit do t'I ketë së paku tre pacienta për ekzaminim 2. Provimi me gojë ­ ku studenti tani për tani I nënshtrohet provimit klasik me gojë por besojmë që në të ardhmën provimi do të mbahet me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota nga provimi praktik përbën 30% të vlerësimit të lëndës, ndërsa 70% I takon provimit me gojë (ose provimit me shkrim të test pyetjeve) nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota përfundimtare. Nota përfundimtare e cila vehet në indeks është rezultat I provimit praktik dhe atij teorik. Literatura e rekomanduar: 1. Fitzpatrick, Eisen, Wolff, Freedberg, Austenb: Dermatology in General Medicine, Vol. I-II, 4th edition McGrawHill, New York, 1993. $ 295 2. Prof.dr.Simë Gjon Dobreci, DERMATOLOGJIA, botimi I tretë, 1998 Prishtinë 3. Prof.dr.Kadri S.Kërçiku, DERMATOLOGJIA DHE VENEROLOGJIA, 1973 Tiranë 4. ATLAS I SËMUNDJEVE TË LËKURËS, NakuçI M, Tiranë: Mihal Duri , 1978. 5. Dhe çfardo literature tjetër që do t'I përshtatet këtij planprogrami

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

SËMUNDJET NGJITËSE Mjekësi e përgjithshme

Katedra e Sëmundjeve Ngjitëse

VII + VIII (1 + 1) : (2 + 2) 6

Qëllimi dhe detyrat e mësimit:

Qëllimi dhe detyrat e trupit arsimor janë që me anë të ligjeratave dhe ushtrimeve studentet e mjekësisë t'i pajisin me njohuri të mjaftueshme për karakteristikat etiologjike, epidemiologjike, patogjenike, patologjike dhe klinike te infeksionit dhe te sëmundjeve ngjitëse. Ka qenë dhe mbetet detyrë e trupit arsimor që studentet t'i edukojë të bejnë diagnozë të shpejte dhe te drejte dhe te fillojnë sa me parë mjekim te drejte te infeksioneve dhe semundjëve ngjitëse. Planprogrami i semundjëve ngjitëse perbëhet nga pjesa e përgjithshme dhe nga pjesa speciale e lendes. Nga pjesa e përgjithshme me anë te ligjeratave studentet pajisen me njohuri te mjaftueshme mbi agjenset infeksioze, mbi marrëdhenjet dhe nderveprimet ndermjet mikroorganizmit dhe strehuesit apo makroorganizmit dhe mbi nocionet infeksion, proces infektiv, dhe semundje ngjitese. Po nga kjo pjesë studentët pajisen me njohuri per etiologjine, epidemiologjine, patogjenezen, patologjine, kliniken dhe sindromet klinike malinje gjate semundjeve ngjitëse. Perveç kesajë ata pajisen me njohuri, edukohen, dhe aftësohen per

66

parimet e diagnostikimit, mjekimit, dhe te parandalimit te sëmundjeve ngjitëse. Mësimi zhvillohet ne formë te ligjeratave dhe ushtrimeve. Programi i ligjeratave: Pjesa e përgjithshme. Parimet e mjekimit te sëmundjeve ngjitëse. Mjekimi specifik i semundjeve ngjitese. Mjekimin specifik i sëmundjevë ngjitëse e zbatojmë me anë te kimioterapisë, seroterapisë, dhe vaksinoterapisë. Parimet për parandalimin e sëmundjevë ngjitëse: eliminimi i burimit te infeksionit, nderprerja e rrugëve te përhapjes, rritja e rrezistences me imunizim aktiv, pasiv dhe kimioterapi. Sëmundjet ngjitëse te tubit tretës. Karakteristikat e përgjithshme etiologjike, epidemiologjike, patogjenetike, klinike, diagnostike, terapeutike dhe profilaktike. Infeksionet me salmonela. Kolera, Gastroenterolitet me E.Coli, Campilobacter Jejuni dhe Yersinia enterocolitica. Intoksikacionet me enterotoksinet stafilokoksike, me streptokokus fecalis, me vibri parahemoliticus, dhe clostridium perfringens e botulinum. Gastroenterocolitet virale dhe veçoritë e tyre klinike në moshen e gjirit dhe te qerdhes. Statusi acidobazik. Diarrea e udhtarëve. Semundjet streptokoksike. Difteria, Crupi difteroik, laringjitet infektive mbytese (pseudocrupi). Semundjet akute te frymemarrjes. Karakteristikat e përgjithshme etilogjike, epidemiologjike, patogjenetike, patofiziologjike, patologjike, klinike, varicinoet klinike, diagnoza, diagnoza diferenciale, terapia, ndërlikimet dhe profilaksia e sepsisit dhe shokut gram negativ. Infeksionet purulente të SNQ nga meningokoku, H.influezae, pneumokoku, stafilokoku, streptokoku, bakteret gram negative, listeria monocitogenes. Meningjiti tuberkular. Tetanozi. Sëmundjet egzantematike virale: Fruthi, rubela, megalerithema epidemike, egzantema subitum, variola, vaksinia. Sëmundjet e shkaktuara nga enteroviruset: Poliomiliti, gripi i djallit, herpangina, enterocolitiet nga enterovirozat, sindromi i meningjitit seroz nga enteroviruset, shytat, koriomeningjiti limfocitar. Infeksionet me arboviruse: encefaliti kerpushor, looping ill, dhe rabiesi. Hepatiti A,B,C,D,G,E,F. Iketri febril dhe malinj. Infeksionet e shkatuara nga familja e herpes virideve: Herpes simplex, varicela zoster, mononucleoza infektive, sëmundja e inkluzioneve citomegalike dhe encephaliti herpetik. Zoonozat: Antraksi, brucelloza, erizipeloidi, tularemia, murtaja, dhe maleus. Infeksionet e shkatuara nga leptospirat: ethja rekurente, Lyme disease, sodoku. Infeksionet e shkatuara nga riketsiet: tifoja e morrit, semundja Brill-Zinsser, tifoja e minjve, ethja marsejeve prej kerpushave. Infeksionet e shkaktuara nga protozoat e gjakut: leshmaniaza, malaria, tripanosomiaza, dhe toksoplazmoza. Ethet hemoragjike: ethja e verdhë, ethja papataçi, ethet dengue, ethja me sindrom renal, ethja Krime-Kongo, ethja e Omesë, ethja Boliviane, ethja Lassa, dhe ethja Ebola. Infeksionet parazitare: Fascioloza, lambliaza, amebiaza, balantidiaza, strongiloidiaza, trikinoza, ankilostomiaza, askaridiaza, entrobioza, trikuriaza, dhe Cestodet. Infeksionet kerpudhore: nokardiaza, kriptokokoza, aktinomikoza, kandidiaza, histoplazmoza, sporotrikoza, kriptosporodiaza, dhe infeksionet me pneumocistis carini. Karakteristikat e përgjithshme etilogjike, epidemiologjike, patogjenetike, patofiziologjike, patologjike, klinike, varicinoet klinike, diagnoza, diagnoza diferenciale, terapia, dhe ndërlikimet në te sëmuret me imunitet te ulur dhe ne marrësit e transplantateve. AIDS ­ SIDA. Status febrilis e causa ignota. Infeksionet ne moshen e neonatorit: sepsisi dhe sy. i meningjitit purulent. Infeksionet urinare: Cistiti akut, uretritisi akut, prostatitisi akut, prostatitisi kronik, dhe pielonefritisi. Helmimet me kerpudha (micetizmi). Program i ushtrimeve: Veçoritë e anamnezës dhe te gjendjes objektive si dhe te anketës epidemiologjike në te sëmure me sëmundje ngjitëse. Rendësi e posaçme i kushtohet te dhenave siçe janë, kur, ku dhe si ka filluar sëmundja. Mandej për shkak te specifikes rednësi te posaçme ka mosha, grup mosha, dhe seksi i te semureve me semundje ngjitëse. Rendësia e anamnezës dhe anketës epidemiologjike te cilat se bashku me gjendjën objektive janë veprimet kryesore për venjen e diagnozes klinike e cila qarte hap udhë për venjën e diagnozës serologjike dhe etiologjike. Pjesa praktike kryesisht ushtrohet pranë shtratit te të sëmurit në te cilen studentët bashk me

67

asistentet shiqojne, përshkruajne dhe demonstrojne nje serë sindromesh qe çfaqen gjatë sëmundjeve ngjitëse. Pjesa praktike pason pjesën teorike kryeshishte sipas sistemeve, mirëpo kjo dinamikë e ushtrimeve varet edhe nga frekvenca e sëmundjeve ngjitëse dhe gjendja aktuale e tyre gjatë ditës, javës, dhe muajit, kështu qe jo rrallë herë përcaktimi i pjesës praktike e dikton vetë situatata epidemiologjike aktuale. Kur pjesa praktike pasonë ligjeratat, ushtrimet zhvillohen kryesishtë sipas sistemeve. Keto njoftime dhe dituri praktike studentët i fitojnë pranë shtratit të te sëmurit dhe pjesërisht në sallën e mësimit ku bëhet sublimimi i keture njohurive. Redndesi i jepet edukimit te studentve qe te aftësohen të punojnë dhe veprojnë te pavarur kur te fillojnë te ushtrojnë profesionin e mjekut sa i perket zbulimit, diagnostikimit, mjekimit dhe prandalimit te sëmundjëve ngjitëse. Studentet ushtrojnë dhe praktikojnë pran shtratit të te sëmurit, infeksionet streptokokksike dhe sindromin e anginave duke filluar nga etiologjia e deri te parandalimi i ketyre infeksioneve. Rendësi e veçant u kushtohet parandalimit te ndërlikimeve dhe pasojave te ketyre infeksioneve duke demonstruar me raste konkrete si që janë glomerulonefriti akut, uremia dhe encephalopathia uremica. Ne rast konkret studentëve u demonstrohet sindromi meningjeal në të sëmurë nga meningjitet dhe meningoecephalitet. U flasim për rendësinë e tyre mjekesore, sociale, familiare, për rendësinë e diagnozës së drejtë dhe te shpejtë dhe për mjekimin e drejtë dhe te shpejtë te këtyre sëmundjëve qe jo rrallë herë janë edhe vdekjeprurëse. Me raste konkrete te freskëta apo rekovaleshente studentet njoftohen dhe fitojnë dituri praktike për të gjitha sëmundjet ekgzantematike të te gjitha moshave. Ata njohtohen me risite bashkëkohore mbi keto sëmundje dhe metodat e reja për parandalimin e tyre me masa antiepidemike dhe me vakcinim. Ata gjithashtu njohtohen me anën e rasteve konkrete me kollen e bardhë, dhe me problematiken e mjekimit dhe prandalimit te sajë. Ata gjithashtu njhtohen dhe ushtrojnë në të sëmurë nga infeksionet e traktit respiratorë me etiologji te shumduarshme. Rendësi te veçantë u kushtohet infeksionëve virale te ketij sistemi siç janë sindromet: gripi epidemik, sindomi i katarrit respiratore dhe te korizes akute. Ata njohtohen edhe me entitetet e reja te infeksioneve te frymëmarrjes siçë janë legioneloza. Gjate vitit shkollor studentët njohtohen dhe fitojnë dituri teorike e praktike mbi infeksionet e tubite tretës me enteroviruse dhe demonstrohen sindromet klinike te shkaktuara nga keto viruse siçe janë ai i polomielitit, i sindromit te menigiitis serosa virosa, për diagnozën, mjekimin dhe parandalimin e tyre me masa kunderepidemike, dhe me anë te vakcinimit. Domostrohen raste me encefalite prandveror - veror, herpetike, sëmundje demielinizuese etj. Varësisht nga kazuistika aktuale në klinikë, studentëve u demonstrohen raste me infeksione urinare, me gjendje septike, me shok septik, me te sëmurë nga leptospiroza, nga rikecioza, me AIDS- SIDA etj. Kaptinë e veçante në pjesën praktike është rendësa e pasqyrës klinike te sëmundjeve ngjitëse në te porsalindurit, moshat e shtyera dhe në individe qe lëngojnë nga sëmundjet degjenrative kronike, malinje, dhe ato qe trajtohen me kortizonike, hepatitet, zoonozat, parazitozat. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Pasiqe lënda zhvillohet në vitin e katërt të studimeve studentet kan të drejt t'i nënshtrohen provimit nga Lënda e Infektologjisë pasi qe të kenë përfunduar me provimin e Sëmundjeve Interne. Provimi përbehët nga pjesa teorike dhe ajo praktike. Provimi praktik mbahët në klinikë pran shtratit të të sëmurit dhe ështe eliminator. Në vlerësimin e përgjithshem të studentit merr pjesë me 30% të notës. Pjesa teorike e provimit organizohët në formë test pyetjeve ku përfshihet pjesa kapitale dhe më e rëndësishme e materialit te shtjelluar gjatë vitit në ligjerata dhe ushtrime sipas planprogramit më lartë të përshkruar. Në vlerësimin përfundimtar pjesa teorike merr pjesë me 70% të notës. Nota përfundimtare është si rezultat i përpjestimit të drejtpërdrejt te vlerësimit praktik dhe teorik.

68

Literatura e rekomanduar: 1. Mandell, Douglass, Benett: Principles and practice of Infectious diseases 2. E. Eltari, K. Pano etj.: Sëmundjet ngjitëse, Tiranë. 3. J.Falishevac me bp.: Sëmundjet akute infektive; pjesa speciale dhe e përgjithëshme- Zagreb. 4. O.Imami: Sëmundjet akute infektive.

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

RADIOLOGJI Mjekësi e përgjithshme Katedra e Radiologjisë VII + VIII (1 + 1) : (1 + 1) 4

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

KIRURGJI Mjekësi e përgjithshme Katedra e Kirurgjisë VII + VIII + IX + X + XII (2 + 2) ; (2 + 2) ; (2 + 2) ; (2 + 2) ; (150 orë) 16

Qëllimi i zhvillimit të lëndës: Programi i ligjëratave: Metodat diagnostike në kirurgji. Propedeutika kirurgjike. endoskopia, torakocenteza, perikardiocenteza, punkcioni lumbal, lavazha peritoneale diagnostike, metodat diagnostike

69

plotesuese, biopsia, rendgendiagnostika ne kirurgji, dopleri, ultrazeri, CT, rezonanca magnetike, monitoringu.Infeksionet në kirurgji. Asepsa dhe antisepsa. Sterilizimi dhe metodat e sterilizimit. Dezinfekcioni, pregatitja e kirugut për operacion, pregatitja e fushës operatore, organizimi i punës në traktin operator. Infeksionet më të shpeshta në kirurgji. Shenjat lokale dhe të përgjithshme të infeksionit. Format klinike të infeksionit purulent. Përhapja e infeksionit. Çregullimet e metabolizmit të ujit, elektrolitëve. Ekuilibri acidobazik dhe ushçimi parenteral te të sëmurët kirurgjik. Gjakëderdhja, çregullimet e koagulimit dhe hemostaza. Transfuzioni i gjakut. Lëndimet mekanike. Reaksioni i përgjithshëm i organizmit në traumë. Mekanizmat e lëndimit. Djegëjet. Mërdhirjet. Shoku në kirurgji.Aresti kardiak, insuficianca akute kardiorespiratore. Reanimimi. Anestezioni. Traktati mbi kirurgjinë. Operacionet. nomenklatura. Pregatitja preoperatore, qasjet kirurgjike. Llojet e operacioneve (nomenklatura në kirurgjin operatore). Komplikacionet postoperative. Bazat e onkologjisë. Sëmundjet kirurgjike të lëkurës dhe indit nënlëkuror. Antibiotikët në kirurgji. Kirurgjia speciale. Organizimi i punës së shërbimit sanitar në rrethanat e luftës. Triazha e të plagosurve dhe evakuimi sanitar. Organizimi i sherbimit shendetësor në vendbanimet të cilat janë të ekspozuar sulmeve ajrore-raketore. Dokumentacioni medicinal në kirurgjinë e luftës. Lëndimet me armë zjarri, mina dhe granata ­ principet bazike të trajtimit. Lëndimet e kokës dhe qafës, të krahërorit, të abdomenit dhe traktit urinar, shtyllës kurrizore dhe ekstremiteteve dhe lëndimet me armë bërthamore në kushtet e luftës. Aspekte të përgjithsuara nga patologjia kirurgjike e sistemit central dhe periferik. Lëndimet kraniocerebrale. Anomalitë e lindura në neurokirurgji. Onkologjia neurokirurgjike. Kirurgjia e nervave periferike dhe hernitë diskale. Sëmundjet kirurgjike të qafës. Principet themelore të kirurgjisë torakale, përgatitjet preoperative, qasjet operatore dhe komplikimet postoperatore. Kirurgjia e gjirit. Lëndimet e toraksit, kirurgjia e pleurës, mushkërive dhe bronkeve. Kirurgjia e ezifagut, mediastinumit dhe diafragmës. Ehinokoku i mushkërive. Lëndimet e murit të barkut dhe organeve intraabdominale. Kirurgjia e murit abdominal. Abdomeni akut. Sëmundjet kirurgjike të lukthit dhe duodenit. Sëmundjet kirurgjike të zorrëve të holla. Sëmundjet kirurgjike të kollonit. Sëmundjet kirurgjike të rektumit dhe anusit. Sëmundjet kirurgjike të mëlcisë. Sëmundjet kirurgjike të pankreasit dhe shpretkës. Ileusi i zorrës së hollë dhe të trashë. Vecoritë e kirurgjisë së fëmijëve. Atrezioni dhe stenoza e ezofagut. Ileusi duodenal dhe i zorrëve të holla, megakoloni kongjenital. Anomalitë e anorektumit Appendicitisi akut te fëmijët. Peritonitisi te fëmijët dhe gjendjet tjera të pezmatimit të organeve abdominale. Atrezioni i rrugëve biliare, ehinokoku i mëlqisë. Tumorët malinje te fëmijët. Të metat kongjenitale të organeve urogjenitale. Metodat diagnostike dhe simptomatologjia e sëmundjeve të traktit urinar. Displazioni i veshkeve, hidronefroza. Hipospadia dhe anomalitë e uretres. Programi i ushtrimeve: Anamneza e të sëmurëve kirurgjik, ekzaminimi fizikal. Asepsa dhe antisepsa. Endoskopia ne Kirurgji. Percjellja e sistemit monitoring te te semuret ne njësinë intenzive. Principet themelore të reanimimit. Infeksionet ne Kirurgji (Diagnoza, prevenca, mjekimi). Lëndimet e indeve të buta. Lëndimet e kockave. Njohja me teknikat kirurgjike, instrumentet. Materialet për qepje dhe format e qepjeve- (suturave). Fashat- lidhjet tipike. Ingjeksionet, sukcioni, drenazha, lavazha. Përpunimi i djegieve. Njohja me punë në sallat operative. Asistimi në intervenimet e vogla kirurgjike. Njohja e komplikimeve postoperative. Plasimi i katetereve venoz ( kubitale, cava, v. jugularis, s.cl). Drenazha e toraksit- aplikimi i respiratorëve. Politrauma (emergjencë). Përpunimi i rasteve me semundje kraniocerebrale. Përpunimi i rasteve nga kirurgjia torakale. Përpunimi i rasteve nga kirurgjia abdominale. Anestezioni lokal dhe i përgjithshëm. Përpunimi i rastëve nga onkologjia. Përpunimi i rastëve nga kirurgjia kardiovaskulare. Përpunimi i rastëve nga kirurgjia e fëmijëve. Përpunimi i rastëve nga Kirurgjia plastike. Përpunimi i rastëve nga mjekimi intenziv. Përpunimi i rastëve nga urologjia. Aplikimi i gjakut në kirurgji(Transfuzion). Triazha, evakuimi ne situata të jashtzakonshme. Perpunimi i rasteve nga neurokirurgjia. Perpunimi i rasteve nga kirurgjia torakale. Perpunimi i rasteve nga kirurgjia vaskulare. Perpunimi i rasteve nga kirurgjia abdominale.

70

Mënyra e vlerësimit të diturisë: Literatura e rekomanduar:

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

PSIKIATRI Mjekësi e përgjithshme Katedra e Neuropsikiatrisë VIII (2 + 2) 4

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i zhvillimit të kësaj lënde është njohja e studentave me etiologjinë, patogjenezën, simptomatologjinë, diagnozën diferencijale, të sëmundjeve psiqike. Terapinë bashkohore të këtyre sëmundjeve e cila kohëve të fundit ka shënuar progres të madh. Rehabilitimin dhe socializimin e përsërishëm të sëmurëve psiqik në shoqërinë ku jetojnë. Prevencën e paraqitjes së sëmundjeve psiqike. Programi i ligjeratave: Psikiatria. Psikopatologjia. Qëndrimi ndaj të sëmurit psiqik. Dokumentimi. Psikologjia klinike.Trajtimi emergjent në psikiatri. Suicidi. Psikozat endogjene. Psikozat e shkaktuara nga sëmundjet trupore. Çrregullimet e personalitetit. Neurozat. Psikiatria e fëmijëve dhe e adolescentve. Keqpërdorimi i substancave. Gerontopsikiatria. Psikiatriaforenzike. Çrregullimet seksuale. Rehabilitimi psikosocial. Diagnostifikimi i sëmundjeve psiqike. Normale dhe patologjike. Prevenca e sëmundjeve psiqike. Terapija e çrregullimeve psiqike. Sindromi akut cerebral. Sindromi kronik cerebral. Psikozat epileptike. Gjendjet paranoide. Gjendjet reaktive. Gjendjet kufitare. Sëmundjet psikosomatike. Ngecje në zhvillimin mendor.Psikiatrija në situata të jashtzakonshme. Programi i ushtrimeve: Intervistimi psikiatrik. Historija e sëmundjes psiqike. Verifikimi i identitetit të sëmurit. Tretmani i mëhershëm i pacientit. Shkaku i lajmërimit të tanishëm te psikiatri. Sëmundja e tanishme. Sëmundjet e mëhershme. Anamneza personale. Anamneza familiare. Statusi somatik. Statusi neurologjik. Statusi psiqik: dukja e jashtme e pacientit, qëndrimi i pacientit, motorika dhe mimika, vetëdija, kontakti verbal, kujtesa, afekti dhe disponimi themelor, të menduarit, të vërejturit, vullneti, përjetimi i vetvehtes, inteligjenca. Ekzaminimi i pacientit jokoperativ dhe stuporoz. Metodat ndihmse diagnostike: fiziko-biologjike, psikologjike, sociale.

71

Mënyra e vlerësimit të njohurive: Vlersimi i njohurive të dhanuna bëhet me shkrim me test dhe me pjesën praktike. Literatura e rekomanduar: 1. Ulvi Vehbiu.Psikiatrija 2. D.Kecmanoviq.Psikiatrija

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

PEDIATRI Mjekësi e përgjithshme Katedra e Pediatrisë IX + X (3 + 3) ; (3 + 3) 12

Qëllimi i lëndës: Programi i ligjëratave: Hyrje në pediatri, pediatria sociale dhe preventive. Masat e pediatrisë preventive sipas moshës së fëmiut. Rritja dhe zhvillimi i fëmiut. Fazat e zhvillimit të fëmiut. Zhvillimi psikomotorik. Gjenetika klinike (medicinale). I posalinduri. Neonatusi i sëmurë. Prematurusi. Ushqimi i motakut dhe i fëmiut të vogël. Çrregullimet e ushqimit. Sëmundjet digjestive. Hepatitis. Hipertensioni portal. Echinococcus. Tumorët. Pankreatitis. Parazitët zorrëve. Avitaminozat. Çrregullimet e metabolizmit të lindura dhe të fituara. Sëmundjet e sistemit respirator. Obstruksioni i rrugëve të poshtme. Tuberkulozi. Sistemi kardiovaskular. Veset kongjenitale të zemrës. Sëmundjet e fituara të zemrës. F.Rheumatica. Arthritis chronica juvenilis. Sëmundjet e sistemit lidhor (kolagjenozat). Çrreggullimet dhe karakteristikat e sistemit hemopoetik. Hemoblastozat. Sëmundjet e sistemit nervor. Sëmundjet kongjenitale dhe hereditare degjenerative. Tumorët. Sëmundjet inflamatore (meningjitet, encephalitet). Paralysis cerebralis. Konvulzionet (febrile,joepileptike). Epilepsia. Psikozat. Sëmundjet e veshkave dhe të rrugëve urinare. Glomerulonephiti. Insuficiensa renale akute. Pyelonephritis. Anomalitë e rrugëve urinare. Sëmundjet e sistemit endokrin. Sëmundjet e hipofizës, tireoidesë, gjëndrrave seksuale. Çrregulimet e rritjes dhe të zhvilimit. Sëmunjet e gjëndrrës mbiveshkore (hyperplasia androgjenitale cong. M. Addisoni, M. Cushing, Feokromocitoza. Patologjia e pubertetit dhe e adoleshencës. Diabetes mellitus, koma diabetike, mjekimi dhe përcjellja e të sëmurit me diabet. Imuniteti dhe alergjia. Zhvillimi imunologjik. Çrregullimet e zhvillimit. Imunodeficienca. Principet e imunoterapisë. Alergjia. Pasqyra klinike dhe mjekimi i anafilaksisë. Aksidentet dhe helmimet te fëmijët. Intervenimet urgjente te aksidentet e komunikacionit. Combustio. Insolatio. Contusio et comotio cerebri. Helmimet me medikamente ose me materie të tjera.

72

Mënyra e vlerësimit të diturisë: Provimi nga lënda e pediatrisë mbahet në dy pjesë. 1. Pjesën praktike, dhe 2. Pjesën teorike (me anë të test pyetjeve). Literatura e rekomanduar:

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

GJINEKOLOGJI ME OBSTETRIKË Mjekësi e përgjithshme Katedra e Gjinekologjisë me Obstetrikë IX + X (2 + 4) ; (2 + 2) 10

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i lëndës është njohja e mjekut të ardhëshem me bazat e Obstetrikës me Gjinekologji. Njohja me ndryshimet në barrën normale dhe në ate patologjike. Obstetrika me Gjinekologji janë pjesë integrale të shkencave mjekësore. Shumë fenomene patologjike në organet gjenitale të femrës dhe fenomenet fiziologjike dhe patologjike në gravidancë, lindje, lehoni dhe laktacion kanë repërkusion direkt ose indirekt në mirqenjen e organizmit. Prandaj mjeku i ardhëshem duhet të njihet me patologjitë më të shpeshta të organeve gjenitale, me fiziologjinë dhe patologjinë e barrës, lindjes, lehonisë dhe laktacionit. E terë kjo me qellim të përgaditjes së mjekëve të Mjekësisë së përgjithshme me njohuri solide, pasi që ata përbejnë një hallkë me rendësi në zinxhirin e mbrojtjes bashkohore prenatale. Programi i ligjëratave: Gametogjeneza, frytnimi dhe implantimi. Anatomia e organeve gjenitale të femrës. Ndryshimet anatomike dhe fiziologjike në organizmin e shtetzenës. Fiziologjia e organeve gjenitale. Lindja normale dhe kujdesi për të porsalindurin. Pjekuria seksuale dhe periudhat e zhvillimit të femrës. Udhëheqja bashkohore e lindjes. Amanorrhoe, Dysmenorrhoe, Sindroma premenstruale. Sëmundjet e indukuara nga bara. Pozita normale e organeve gjenitale të femrës. Shtatzenia dhe smurjet kardiovaskulare, hematologjike. Deshtimet. Barra jashtë mitre. ndometrioza. Sëmundjet infektive dhe barra. Steriliteti bashkshortor. Sëmundjet endokrine dhe shtatëzenia. Gjenetika në gjinekologji. Statusi imunologjik dhe smurjet imunologjike në shtatëzeni. Inflamimi i orgeneve gjenitale të femrës. Sëmundjet e lëkures, kirurgjike, neuropsikiatrike dhe shtatzenia. Tumorët e organeve gjenitale. Gjakderdhjet në shtatzeninë e vonshme. Tumoret malinje të organeve gjenitale. Çrregullimet e mekanizmit të lindjes të shkaktuara nga rrugët e lindjes. Sëmundjet e gjirit. Çregullimet në lindje të shkaktuara nga

73

vendosja jo normale e frytit. Urologjia gjinekologjike. Lindja parakohe. Shoku obstetrikal. Puerpeiumi patologjik. Bazat e statistikës vitale në obstetrikë. Programi i ushtrimeve: Ligjerata hyrse. Anamneza gjinekologjike dhe obstetrike. Ekzaminimi i përgjithshem, ekzaminimi gjinekologjik dhe obstetrik. Metodat e ekzaminimit. Definicioni i barrës. Anatomia e komplikut. Pozita, vendosja, qendrimi dhe prezentimi i fetusit. Anamneza. Pozita e pacientës gjatë ekzaminimit gjinekologjik. Inspekcioni dhe palpacioni i organeve gjenitale. Përgaditja e shtatzënes për lindje në maternitet. Përgaditja psiko-fizike e neneva për lindje. Roli i këshillimoreve për nena. Përseritje e ushtrimeve të mëparshme, verifikimi i njohurive individuale të studentëve. Marrja e anamnezës në mënyrë individuale. Demonstrimi i punës me spekulum dhe ekzaminimi bimanual. Lindja normale dhe mekanizmi i lindjes. Ushtrime individuale në fantom. Marrja e anamnezës dhe kryrja e ekzaminimit gjinekologjik. Anatomia e organeve të jashtme dhe të brendshme gjenitale. Mekanizmi i lindjes të paraqitja e drejtë e lartë e kokës në hyrje të komplikut. Vendosja okcipito-dorsopposterior e frytit. Vendosja transversale e kokës në dalje të kanalit të lindjes. Vendosja asinklitike e kokës. Anamneza. Ekzaminimi me spekulum dhe bimanual. Mekanizmi mi lindjes të qendrimi deflektiv i kokës (parietal, frontal dhe me fytyrë). Anamneza dhe ekzaminimi gjinekologjik. Përseritje e ushtrimeve V dhe VI. Ushtrime në fantom. Paraqitja me komplik dhe mekanizmi i lindjes. Anamneza. Ekzaminimi klinik. Ndihma me dorë sipas Bracht-it dhe Smelie-Veit dhe komplikimet e mundshme. Ushtrime individuale në marrjen e anamnezës dhe ekzaminim klinik. Vendosja e pjerrët dhe terthore e frytit, diagonstika dhe mekanizmi i lindjes, komplikimet, trajtimi i pacienteve. Demonstrimi i marrjes së materialit për analiza citologjike (cito-hormonale dhe Pap-test), dedektimi i kancerit të qafës së mitrës. Mënyra e dergimit të materialit në laborator. Shtatzenia e shumëfisht. Mekanizmi dhe udhëheqja e lindjes. Përpunimi i pacienteve. Demonstrimi i ekzaminimit të sekretit vaginal në mikroskop. Placenta. Qarkullimi ­ fetoplacentar. Mekanizmi i shkolitjes së placentës. Shkolitja me dorë e placentës. Revisioni manual dhe instrumental i zgavrës së mitrës. Demonstrimi i ekzaminimit me mikroskop te praparateve të analizave citohormonale dhe Pap-testit. Teknika e mbrojtjes së perineumit gjatë lindjes. Episiotomia. Njoftimi me dokumentacionin mjekësor. Organizimi i punës në lindore dhe paisjet në lindore. Njohja me dokumentacionin e sallës së lindjes. Rotullimi i jashtëm, i kombinuar dhe i brandshem i frytit. Ekzaminimi klinik i pacienteve dhe demonstrimi i rasteve me ndryshime patologjike në qafën e mitrës. Aplikimi i metodave bashkohore në lindore( ultratingulli, CTG, AS, Ph-metria ). Demonstrimi i rasteve me myoma uteri. Anestezioni në lindje. Ekstrakcioni i frytit me dorë. Demonstrimi i metodave: Kolposkopia, HSG, Insuflimi. VE dhe aplikimi i tij. Demonstrimi i rasteve me smurje inflamatore të organeve gjenitale. Forcepsi tipik (aplikimi). Demonstrimi i rastreve me smurje malinje të organeve gjenitale femrore. Forcepsi atipik (aplikimi). Forcepsi i mesëm dhe lartë. Paraqitja e rasteve me gjakderdhje të çrregullta dhe çrregullimet tjera endokrinologjike. Udhëheqja bashkohore e lindjes. Perdorimi i medikamenteve gjatë lindjes. Partografi. Vizita e sallës së operacionit. Ushtrime në fantom. Embriotomia, indikacionet, kushtet. Kontracepcioni. Dekapitacioni dhe kleidotomia. Përpunimi i rasteve. Prerja cezariane, indikacionet, teknika. Steriliteti bashkshortor. Infertiliteti. Literatura e rekomanduar: 1. Ante Drazancic i sur. : Porodnistvo. Skolska knjiga, Zagrab. 1999 2. Gergurevic, Grizelj : Ginekologija. Skolska knjiga, Zagreb.1998 3. Hackerr, Moore: essentials of 0bstetrics and Gynecology. Ë.B. Saundes Company. Philadelphia-London-Toronto-Montreal-Sydney-Tokyo.1998 4. P.Radovic : Osnovi ginekoloske dijagnostike.Beograd. 1989 5. D.Cemerikic : Praktikum porodilstva. Med.kniga Beograd-Zagrab.1973

74

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

FIZIATRI Mjekësi e përgjithshme Katedra e Kirurgjisë IX (1 + 1) 2

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

KIRURGJI MAKSILOFACIALE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Kirurgjisë Maksilofaciale IX (1 + 1) 2

75

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

OTORINOLARINGOLOGJI, KIRURGJI E KOKËS DHE QAFËS Mjekësi e përgjithshme Katedra e Otorinolaringologjisë IX 2+2 4.

Hyrje: Otorinolaringologjia Kirurgjia e kokës dhe qafës bën pjesë në grupin e lëndëve kirurgjike. Ajo merret me studimin e problematikës së përgjithshme të kokës dhe qafës (duke i përjashtuar organet e veçanta me të cilat merren lëndët e cakruara) e në veçanti me pjesën e sipërme traktit digjestiv (goja, faringu, ezofagu), dhe pjesën e sipërme të traktit respirator (hunda, sinuset paranazale, epifaringu, orofaringu, laringu, trakea, bronket), veshin, audiologjinë me vestibulologji dhe foniatrinë. Pjesa cervikale e ezofagut dhe trakesë janë pjesë të cilat trajtohen në kuadër të otorinolaringologjisë, Kirurgjisë së kokës dhe qafës, ndërsa pjesët e tjera të ezofagut dhe trakesë si dhe bronket bien në fushën e kirurgjisë torakale. Programi i ligjëratave: Shkenca mbi Otorinolaringologjinë Kirurgjinë e kokës dhe qafës. Njohuritë e përgjithshme mbi lëmitë e përafërta me lëminë e Otorinolaringologjisë kirurgjinë e kokës dhe qafës. Anatomia, fiziologjia dhe patologjia e kokës dhe qafës. Sistemi limfatik dhe limfadenopatia e kokës dhe qafës. Neuralgjia e n. trigeminus, paralizat e n. facial., neuralgjia e n. glosofaringeus. Gjëndra tiroide dhe gjëndrat paratiroide: anatomia, fiziologjia, metodat e ekzaminimit, çrregullimet funksionale, proceset inflamatore, tumorët dhe ndërhyrjet kirurgjike në gjëndrën tiroide. Goja, faringu, bajamat dhe gjëndrat pështymore: anatomia, fiziologjia, mënyrat e ekzaminimit, keqformimet e lindura dhe lëndimet. Goja, faringu, bajamat dhe gjëndrat pështymore: proceset inflamatore, proceset patologjike të veçanta dhe tumorët. Ezofagu:anatomia, fiziologjia, keqformimet e lindura, lëndimet-korozionet, proceset inflamatore, pengesat funksionale dhe tumorët. Hunda: anatomia, fiziologjia, metodat e ekzaminimit, keqformimet e lindura, lëndimet, proceset inflamatore, proceset e veçanta patologjike dhe tumorët. Sinusët paranazalë: anatomia fiziologjia, metodat e ekzaminimit, keqformimet e lindura, lëndimet , proceset inflamatore, tumorët dhe komplikacionet sinusogjene. Laringu: anatomia, fiziologjia dhe metodat e ekzaminimit, keqformimet e lindura, lëndimet, proceset inflamatore dhe pseudotumorët dhe tumorët beninjë. Tumorët malinjë të laringut. Trupat e huaj në laring, trake dhe bronke. Intubimi, punktimi i laringut, konikotomia, tirotomia, trakeotomia dhe laringektomitë. Foniatria: parezat ose paralizat e laringut, patologjia e zërit dhe rehabilitimi foniatrik. Veshi: anatomia, fiziologjia dhe metodat e ekzaminimit. Audiologjia dhe vestibulologjia. Veshi i jashtëm dhe i mesëm: keqformimet e lindura, lëndimet, proceset inflamatore dhe proceset e veçanta inflamatore. Veshi i brendshëm: keqformimet e lindura, lëndimet , proceset inflamatore, proceset e veçanta patologjike dhe

76

dëmtimet toksike (labirintoksikozat). Komplikacionet otogjene, paracenteza, mastoidektomia, timpanoplastika dhe labirintektomia. Programi i ushtrimeve: Ora hyrëse dhe teknika e ndfriçimit. Orofaringoskopia. Rinoskopia e përparme dhe e pasme (epifaringoskopia). Laringoskopia (indirekte, direkte dhe laringoikroskopia). Sinusoskopia, trakeobronkoskopia dhe ezofagoskopia. Otoskopia dhe provat akumetrike. Audiometria, ekzaminimet e tjera audiologjike dhe ekzaminimet e sistemit vestibular. Përsëritja e lëmive të ushtruara dhe zëvendësimi i ushtrimeve. Patologjia e veshit, shpërlarja e veshit të jashtëm, insuflimi i ajrit në tubat timpanike (Valsalva, Politzeri dhe kateterizimi i tubës). Paracenteza, mastoidektomia, timpanoplastika, trepanacioni radikal i kockës temporale. Patologjia e hundës, tamponada e përparme dhe e pasme e hundës. Punksioni i sinusit maksilar. Patologjia e orofaringut. Incidimi i abscesit peritonzilar. Patologjia e laringut. Endoskopia në Otorinolaringologji Kirurgji të kokës dhe qafës. Intubimi, konikotomia, tirotomia dhe trakeotomia. Puna në sallën e operacionit. Mënyra e vlerësimit të dijes: Provimi përbëhet nga pjesa praktike dhe teorike. Pjesën praktike studenti e jep në bazë të ekzaminimve te pacientët të cilët ia cakton mësimëdhënësi. Pjesa teorike organizohet me anë të testit dhe përgjigjes verbale (me gojë). Nota përfundimtare është rezultat i notës në praktikë dhe me gojë. Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. Limani A.: Kirurgjia e Kokës dhe qafës Otorinolaringologjia, Prishtinë l997. Padovan I. et al.: Otorinolaringologija, Zagreb, 1992. Krajina Z.: Decja otorinolaringologija, Zagreb, 1998. Paparella M. et al.: Otorinolaryngology, third edition, W.B. Saunders company, 1991. Pallska T.: Otorinolaringologjia, Prishtinë, l995

77

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

OFTALMOLOGJI Mjekësi e përgjithshme Katedra e Oftalmologjisë X (2 + 2) 4

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i zhvillimit të lëndës është pajisja e studentit të mjekësisë dhe stomatologjisë me njohuri nga oftalmologjia, që do t'i shërbejë më vonë gjatë punës së tyre në praktikë me të sëmurët dhe për intervenimet mikrokirurgjike. Programi i ligjëratave: Hyrje në oftalmologji, anatomia e syrit, embriologjia, kokërdhoku i syrit (bulbus oculi), rrugët optike, organet ndihmëse të syrit (organa oculi accessoria). Teknika e ekzaminimit oftalmologjik; ndriçimi, mjetet optike zmadhuese, ekzaminimi i kapakëve të syrit, i aparatit lakrimal, i konjunktivës, i odës së përparme, irisit, bebëzës, regjionit të bebëzës, ndriçimi me oftalmoskop, paralaksa, ekzaminimi i kristalinit, trupit qelqor, ekzaminimi i fundusit, tensioni intraokular, matja e ekzoftalmusit. Kapakët e syrit (palpebrae). Aparati lakrimal (apparatus lacrimalis). Konjunktiva. Konjunktiviti bakterial. Tuberkulozi i konjunktivës. Konjunktiviti klamidial. Konjunktivitet virale. Foliculosis. Konjunktivitet alergjike. Ndryshimet degjenerative të konjunktivës. Kornea. Keratitet bakteriale. Keratitet virale. Keratitet mikotike. Keratitet alergjike. Keratitet trofike. Ndryshimet e lakueshmërisë së kornesë. Distrofitë dhe degjenerimet e kornesë. Intervenimet kirurgjike. Sclera. Inflamacionet e sklerës. Tunica media s. tractus uvealis. Inflamacionet. Inflamacionet e uvesë në tërësi. Inflamacionet purulente ­ endophtalmitis. Tumorët e uvesë. Anomalitë kongjenitale. Ndryshimet patologjike të bebëzës; ndryshimet e formës, ndryshimet e madhësisë, reaksioni i bebëzës. Lens crystalina. Kataraktat. Subluxatio et luxatio lentis. Corpus vitreum. Opacitates. Ablatio corp. vitrei, abscessus corp. vitrei. Haemophtalmia. Parazitet (cysticercus, cellulosae). Retina. Metodat e ekzaminimit. Fundus oculi. Ndryshimet patologjike të retinës. Inflamacionet. Ndryshimet e retinës te hipertensioni arterial. Embolea arteriae centralis retinae. Trombosis venae centralis retinae. Periphlebitis. Rethinopathia diabetica. Retinopathia praematura. Degeneratio maculae luteae (juvenilis, senilis). Retinopathia pigmentosa. Ablatio retinae. Retinoblasthoma. Nervus opticus. Neuritis nervi optici, papillitis n. optici, neuritis retrobulbaris, neuritis optochiasmatica. Papilla stagnans, atrophia n. optici. Dëmtimet e rrugëve optike. Tumorët e nervit optik. Glaukoma. Tonometria aplanative, me impresion, digjitale. Klasifikimi i glaukomës. Glaucoma acutum. Glaucoma simplex. Glaucoma congenitum. Glaucoma secundarium. Refraksioni; Dioptria e syrit.. Miopia. Hipermetropia. Astigmatismi. Mprehtësia e të pamurit. Përcaktimi i refraksionit. Skiaskopia. Akomodimi. Çrregullimet e akomodimit (spazmi, paraliza). Presbiopia. Syzat dhe përshkrimi. Motiliteti i syrit dhe çrregullimet e motilitetit. Orbita. Inflamacionet e orbitës. Tumorët e orbitës. Lëndimet e syrit. Aplikimi i terapisë në oftalmologji. Masart preventive në oftalmologji.

78

Programi i ushtrimeve : Teknika e ekzaminimit në oftalmologji, anamneza. Ekzaminimi i kapakëve, sëmundjet e kapakëve. Ekzaminimi i aparatit lakrimal. Sëmundjet. Prezentim rastesh. Ekzaminimi i konjunktivës. Sëmundjet. Prezentim rastesh. Ekzaminimi i kornesë. Sëmundjet. Prezentim rastesh. Sëmundjet e uvesë. Prezentim rastesh. Ekzaminimi i bebëzës. Ekzaminimi i retinës. Glaukoma, matja e tensionit intraokular. Refraksioni. Skiaskopia. Motiliteti i syrit. Lëndimet e syrit. Ndihma e parë. Orbita. Egzoftalmometria. Aplikimi i terapisë në oftalmologji. Prezentim rastesh. Mënyra e vlerësimit të diturisë : Studentët e mjekësisë së përgjithshme kanë të drejtë t'i nënshtrohen provimit nga oftalmologjia pas përfundimit të semestrit të dhjetë, në afatin qershor-korrik, sipas kësaj rregullative: 1. Provimi praktik : studentit i caktohet pacienti të cilin duhet ta ekzaminojë dhe ta bëjë prezentimin e rastit. 2. Provimi me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota e provimit praktik përbën 30% e notës nga oftalmologjia, ndërsa 70% i takon provimit me shkrim të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. Literatura e rekomanduar: 1. M. Bllagojeviq ; Oftalmologjia 2. K. Kristidhi : Syri dhe sëmundjet e tij.

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ORTOPEDIA DHE TRAUMATOLOGJIA E SISTEMIT OSTEOMUSKULAR Mjekësi e përgjithshme Katedra e Kirurgjisë ­ Ortopedisë. X 1+2 3

Qëllimi i mësimit të lëndes: Qëllimi i mësimit nga ortopedia dhe traumatologjia e sistemit osteomuskular është aftësimi i studentit për diagnostikim të hershëm, mjekimin, rehabilitimin dhe resocializimin e personave me sëmundje dhe lëndime ose me funksione të çrregulluara të aparatit lokomotor në kuadër të sistemit të mjekësisë së përgjithshme dhe për ndërmarrjen e masave preventive me kohë për ruajtjen e shëndetit të sistemit lokomotor. Detyrat e mësimit janë që në kuadër të mësimit teorik dhe praktik t'i mundësohet studentit që t'i mbizotëroj njohuritë dhe shkathtësitë për zgjedhjen e

79

problemeve ortopedike në kuadër të punës së mjekut të praktikës së përgjithshme. Përmbajtja mësimore nga ORTOPEDIA janë sëmundjet, lëndimet dhe dëmtimet e funksionit të sistemit për lëvizje, që janë shumë të rëndësishme për punën praktike të mjekëve të praktikës së përgjithshme, preventiva ortopedike, detektimi dhe mjekimi i sëmundjeve të lindura dhe të fituara dhe lëndimeve të aparatit lokomotor dhe personave me defekte fizike, diagnostika ortopedike, vizitat sistematike, nocioni i invaliditetit (te çrregullimi i funksionit të sistemit lokomotor), principet e mjekimit jo operativ, ndërhyrjet operatore, metodat speciale të rehabilitimit të aparatit lokomotor, aplikimi i ndihmëseve ortopedike, problematika e invaliditetit nga aspekti mjekësor dhe social e deformimeve dhe sëmundjeve si dhe lëndimeve të ekstremiteteve dhe kolonës vertebrale të fëmijët dhe te të rriturit. Ndër sëmundjet ortopedike të fituara përpunohet tuberkuloza osteoartikulare, sëmundjet degjenerative dhe osteoporoza e kockave dhe nyjeve, pasojat e paralizës, gjendjet post-traumatike të sistemit lokomotor, osteosintezat, deformimet statike, lëndimet në sport, tumorët e kockave dhe nyjeve, aloartroplastikat dhe aplikimi i biomekanikës në sistemin lokomotor. Programi i ligjëratave: Kirurgjia ortopedike dhe traumatologjia e sistemit osteomuskular. Historiku i ortopedisë. Bazat e biomekanikës në ortopedi. Ortopedia preventive. Ortopedia geriatrike. Bazat e diagnostikës në ortopedi. Diagnostika me ultratingull. Scintigrafia kockore. Inçizimi me rezonancë magnetike. Ndërhyrjet ortopedike konzervative. Ndërhyrjet ortopedike kirurgjike. Materialet për fiksim të brendshëm. Fashat fiksuese në ortopedi. Zhvillimi i anomalive kongjenitale ortopedike. Dislokimi kongjenital i kërdhokullave. Coxa valga et vara congenita. Pes equinovarus congenitus. Displazitë kockore (Osteogenesis imperfecta). Sëmundjet e indit lidhor (laksiciteti dhe ngurtësimi kongjenital i nyjeve). Epifizeoliza e kokës së femurit. Proçeset pezmatuese të kockave dhe nyjeve. Osteomyelitisi dhe proçeset tjera pezmatuese jo specifike. Pasojat e artritisit purulent. Tuberkulozi dhe proçeset tjera pezmatuese specifike. Proçeset pezmatuese bakteriologjike të nyjeve. Tumorët e indit kockor. Tumorët beninje. Tumorët malinje. Tumorët metastatik. Lezionet e ngjajshme me tumorët. Osteokondrozat juvenile. Pasojat e arthritisit rheumatoid. Sëmundjet degjenerative të nyjeve. Arthropatitë. Konsolidimi normal dhe i çrregulluar i kockës. Sindromi i Sudeckut. Paraliza cerebrale e fëmijëve /në përgjithësi/ dhe pasojat në sistemin lokomotor. Invaliditeti, amputacionet, ndihmëset ortopedike. Lëndimet dhe sindromet e mbingarkesës së sistemit lokomotor. Inegaliteti (pabarazia) e gjatësisë së anësive. Sëmundjet e tetivës dhe indeve tjera të buta. Tendinitisi. Tendoperiostoza.. Sindromet më të rëndësishme. Sindromi i kolonës vertebrale torakale (skolioza dhe kifoza). Sindromi i kolonës lumbale (lumboischialgia, diskusi etj). Distenzionet lumbosakrale dhe sakroiliakale. Skolioza, kifoza dhe lordoza. Spondylolisteza. Osteoporoza e shtyllës rruazore. Dhembja e kryqëzave. Sakroileitisi reumatik. Lëndimet e regjionit humeroskapular dhe krahut . Frakturat e klavikulës. Luksacionet e klavikulës. Luksacionet e nyjës së krahut. Frakturat e pjesës proksimale të humerusit. Lëndimet e strukturave të buta në regjionin e krahut. Lëndimet e bërrylit dhe kockave të nënbrrylit. Luksacionet e bërrylit. Frakturat luksative të bërrylit. Frakturat suprakondilare. Kontraktura iskemike e Volkmannit. Frakturat Monteggia. Frakturat e nënbërrylit. Frakturat e radiusit në vendin tipik. Lëndimet e dorës (shuplakës). Lëndimet e kockave karpale, metakarpale dhe falangjeve. Lëndimet e tetivave të gishtërinjëve. Luksacionet e nyjeve metakarpofalangeale dhe interfalangeale. Lëndimet e pelvikut. Frakturat e izoluara të pelvikut pa çrregullim të unazës pelvike. Frakturat e pelvikut me çrregullim të integritetit të unazës pelvike. Lëndimet e pelvikut të kombinuara me lëndime të organeve të pelvikut. Lëndimet e kërdhokullës dhe femurit. Frakturat suprakondilare të femurit. Luksacioni i kërdhokullës. Fraktura e qafës së femurit. Fraktura transtrokanterike. Fraktura e diafizës së femurit. Lëndimet e gjurit dhe kërcirit. Frakturat e kondileve tibiale. Luksacioni i gjurit. Lëndimi i aparatit ligamenmtar të gjurit. Lëndimet e menisqeve. Lëndimi i diafizës së tibies. Lëndimi i nyjës talokrurale dhe shputës. Frakturat luksative të nyjës talokrurale. Lëndimet e kockave të tarzusit. Lëndimet e kockave të metatarzusit dhe gishtërinjëve. Lëndimi i strukturave të buta të shputës.

80

Programi i ushtrimeve: Nocionet themelore të insuficiencës, pastaj komplikimeve në diagnostikë të sistemit lokomotor dhe bazat e biomekanikës në ortopedi Ortopedia preventive. Ortopedia geriatrike. Bazat e diagnostike në ortopedi. Diagnostika me ultratingull. Ndërhyrjet ortopedike konzervative. Ndërhyrjet ortopedike kirurgjike. Materialet për fiksimin e brendshëm Fashat fiksuese në ortopedi. Zhvillimi i anomalive kongjenitale ortopedike. Displazitë kockore (osteogenesis imperfecta). Sëmundjet e indit lidhor (laksiciteti dhe ngurtësimi kongjenital i nyjeve). Pezmatimet e nyjeve dhe pasojat e artritisit purulent. Osteokondrozat juvenile. Pasojat e artritisit reumatoid. Sëmundjet degjenerative të nyjeve. Artropatitë. Konsolidimi normal dhe i çrregulluar i kockës. Sindromi i Sudeck-ut. Paraliza cerebrale e fëmijëve /në përgjithësi/ dhe pasojat në sistemin lokomotor. Tumorët dhe formacionet e ngjajshme me tumorët Invaliditeti, amputacionet, ndihmëset ortopedike. Lëndimet dhe sindromet e mbingarkesës së sistemit lokomotor. Inegaliteti (pabarazia) e gjatësisë së anësive..Sindromet e dhembshme të nyjeve dhe kockave te fëmijët. Qafa e shtrembër kongjenitale. Miofibrozitisi i qafës Shtylla rruazore dhe pelviku: Anatomia funksionale. Pezmatimet Sëmundjet degjenerative. Skolioza, kifoza dhe lordoza, Spondilolisteza, Osteoporoza e shtyllës rruazore. Dhembja e kryqëzave. Sakroileitisi reumatik. Koshi i krahrorit: Pectus excavatus, Pectus carinatus. Kërdhokulla dhe femuri: Anatomia funksionale dhe ekzaminimet klinike bazike, Dislokimi kongjenital i kërdhokullave, Pezmatimet, Gjendjet posttraumatike, Coxa valga dhe vara Sëmundjet degjenerative (kontrakturat dhe ankilozat). Epifizioliza e kokës së femurit Osteokondroza juvenile e kërdhokullës, Nekroza aseptike idiopatike e kokës së femurit te te rriturit. Gjuri dhe kërciri: Ekzaminimet klinike bazike. Pezmatimet Lëndimet e menisqeve, ligamenteve dhe aparatit ekstenzor të gjurit Sëmundjet degjenerative, Kontrakturat, ankilozat, Deformimet angulare të gjurit Osgood-Schlatter Deformimet angulare të tibies. Shputa: Pes equinovarus congenitus. Sëmundjet statike të shputës dhe gishtërinjëve. Sëmundjet degjenerative. Osteokondrozat juvenile. Ortotika dhe protetika. Krahu dhe parallëra (humerusi): Paraliza e lindur e krahut dhe dorës. Luksacioni i nyjës së krahut Periarthritisi humeroskapular (sindromi i krahut të dhembshëm dhe të ngrirë). Brryli dhe llëra: Gjendjet posttraumatike. Bursitis olecranii. Epicondylitisi. Shuplaka e dorës: Vërejtjet hyrëse. Sëmundjet e lindura. Pezmatimet jospecifike. Reumatoid arthritisi. Distrofia e Sudeck. Kontraktura iskemike e Volkmannit Gjendjet posttraumatike. Nekrozat aseptike. Sëmundjet degjenerative. Pasojat e lëndimeve të tetivave. Tumorët dhe formacionet e ngjajshme me tumorë. Sindromet kanalikulare. Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. Ruszkowski I. i sur, Ortopedija. Medicinska naklada, Zagreb, 1990. Pecina M. i sur. Ortopedija. Medicinska bibloteka, Zagreb 2000. Matasovic T. Osnovi ortopedije. Skolska knjiga, Zagreb, 1992. Matasovic T, Strinovic B. Djecja ortopedija. Skolska knjiga, Zagreb, 1990. Salter, RB. Textbook of disorders and injuries of the musculoskeletal system. Williams-Wilkins, Baltimore, 1983. 6. Ruedu TP, Murphy WM. AO Principles of Fracture Management, Thieme, StuttgartNew York 2000,

81

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

FARMAKOLOGJI KLINIKE ME FARMAKOTERAPI Mjekësi e përgjithshme Katedra e Farmakologjisë me Toksikologji X (1 + 2) 3

Qëllimet e lëndës: Njohja e studentëve me principeve bazë të hulumtimit klinik të barnave. Ilustrimi i principeve të hulumtimit klinik të grupeve specifike të barnave. Njohja me principet bazë të terapisë racionale. Aplikimi praktik i principeve të terapisë racionale për konstruimin e planit të drejtë terapeutik në situata klinike bari dhe/ose pacient specifike. Njohja me metodologjinë e evaluimit të efikasitetit te terapisë (me nismë prej justifikimit për dhënie të terapisë, përcaktimin e proces indikatorëve dhe metodologjinë e analizës së "outcome" indikatorëve). Njohja me metodologjinë e evaluimit farmakoekonomik të regjimit terapeutik. Njohja me problemet e intereaksioneve të barnave, efekteve anësore të tyre dhe dimensionit të toksikologjisë klinike. Programi i ligjëratave: Hulumtimi klinik i barnave. Principet bazë të terapisë racionale. Konstruimi i planit të drejtë terapeutik në situata klinike bari dhe/ose pacient specifike. Principet farmakoekonomike. Metodologjia e analizës së "outcome" indikatorëve dhe të kualitetit të jetës pas aplikimit të regjimit të caktuar të terapisë. Aplikimi i barnave në pediatri. Aplikimi i barnave te pleqtë. Aplikimi i barnave në shtatzani dhe laktacion. Aplikimi i barnave te insuficienca renale dhe hepatike. Intereaksionet e barnave dhe mundësitë e kombinimeve. Efektet anësore të barnave; mënyra e përcjelljes dhe denoncimit të tyre. Sëmundjet e indukuara nga barnat. Toksikologjia klinike. Kërkohet participim aktiv i studentëve në të gjitha sesionet. Programi i ushtrimeve: Sesione në grupe të vogla për zgjidhjen e problemeve klinike. Zgjidhje detyrash praktike për përpilimin dhe zbatimin e protokoleve për hulumtimin klinik të barnave. Punë seminarike: Protokoli i hulumtimit klinik të barnave. Sesion i diskutimit dhe i konstruimit praktik të planit të drejtë terapeutik në situata klinike bari dhe/ose pacient specifike më të shpeshta në praktikën klinike ose me interes të veçantë. Sesion i diskutimit dhe i përcaktimit të terapisë racionale për raste specifike klinike; raste klinike të të sëmurëve me sëmundje të sistemit kardiovaskular. Sesion i diskutimit dhe i përcaktimit të terapisë racionale për raste specifike klinike; raste klinike të të sëmurëve me sëmundje të sistemit respirator. Sesion i diskutimit dhe i përcaktimit të terapisë racionale për raste specifike klinike; raste klinike të të sëmurëve me sëmundje të sistemit gastrointestinal. Sesion i diskutimit dhe i përcaktimit të terapisë racionale për raste specifike klinike; raste klinike të të sëmurëve me

82

sëmundje të sistemit urogjenital dhe të rasteve gjinekologjike. Sesion i diskutimit dhe i përcaktimit të terapisë racionale për raste specifike klinike; raste klinike të të sëmurëve me sëmundje neurologjike dhe psikiatrike. Sesion i diskutimit dhe i përcaktimit të terapisë racionale për raste specifike klinike; raste klinike të të sëmurëve me sëmundje endokrinologjike. Sesion i diskutimit dhe i përcaktimit të terapisë racionale për raste specifike klinike; raste klinike të të sëmurëve me sëmundje hematologjike. Sesion i diskutimit dhe i përcaktimit të terapisë racionale për raste specifike klinike; raste klinike të të sëmurëve me sëmundje imunologjike dhe reumatologjike. Sesion i diskutimit dhe i përcaktimit të terapisë racionale për raste specifike klinike; raste klinike të të sëmurëve me sëmundje infektive. Kërkohet participim aktiv i studentëve në të gjitha sesionet. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Provimi praktik dhe provimi me test. Literatuar e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Goodman and Gilman. The Pharmacological Basis of Therapeutics, 9th edition, 1996. Bertram G Katzung. Basic & Clinical Pharmacology, 8e, 2001. DiPiro et al. Pharmacotherapy. A Pathophysiology Approach, 4e, 1999. Terry L Schwinghammer. Pharmacotherapy. Casebook, 2e, 2000. Desmond R Laurence, Peter N Bennett. Clinical Pharmacology, 1998. Melmon and Morrelli's. Clinical Pharmacology, Basic Principles in Therapeutics, 3e, 1992. Leon Shargel, Andrew BC Yu. Applied Biopharmaceutics & Pharmacokinetics, 4e, 1999.

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

HIGJIENË ­ EKOLOGJI SHËNDETËSORE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Lëndëve Preventive XI (2 + 2) 4

Qëllimi i lëndës: Ekologjia Humane (Higjiena) është disciplinë vitale e cila ka për qëllim që studentet ti njoftoj me qendrimet bazike shkencore të higjienës duke filluar nga Higjiena e abientit (Ekologjia e mjedisit) Higjiena Personale, Higjiena Mentale, Planifikim dhe menaxhimi, përparimi i kushtreve të jeteses dhe detektimi i faktorëve të cilet e rrenojnë shëndetin masiv apo publik të popullsisë.

83

Programi i ligjëratave: Hyrje në higjienë, higjiena e ajrit, roli dhe rëndësia. Ndotja akute dhe kronike e atmosferes, masat mbrojtëse të atmosferës. Radiacioni-rrezatimi jonizues dhe efektet e rrezatimit në shëndet. Higjiena e tokës-struktura e tokës, roli dhe rëndësia e saj. Mbeturinat, dispozicioni dhe masat mbrojtëse. Higjiena e ujit, uji, roli dhe rëndësia. Mënyra e furnizimit me ujë. Analiza higjieniko-sanitare e ujit (inspeksioni lokal, zonimi). Kondicionimi i ujit për pije dhe dezinfektimi. Vlerësimi (standardet) i kualitetit të ujit, kategorizimi i ujërave. Furnizimi me ujë në gjendje të jashtëzakonshme. Higjiena e ushqimit, roli dhe rëndësia e ushqimit, materiet energjetike dhe ndërtimore. Materiet mbrojtëse, vitaminat hidrosolubile dhe liposolubile. Planifikimi i ushqimit racional, vlerësimi i ushqyeshmërisë. Çrregullimet e ushqyeshmërisë, hipo dhe hiperalimentacioni. Programi i ushtrimeve: Higjiena e ajrit, roli dhe rëndësia - Detektimi i aerondotësve. Ndotja akute dhe kronike e atmospheres, masat mbrojtëse të atmosferës. Radiacioni-rrezatimi jonizues dhe efektet e rrezatimit në shëndet ­ Trajtimi. Higjiena e tokës-struktura e tokës, roli dhe rëndësia e saj. Mbeturinat, dispozicioni dhe masat mbrojtëse. Higjiena e ujit, uji, roli dhe rëndësia. Mënyra e furnizimit me ujë. Analiza higjieniko-sanitare e ujit (inspeksioni lokal, zonimi). Vlerësimi (standardet) i kualitetit të ujit, kategorizimi i ujërave. Furnizimi me ujë në gjendje të jashtëzakonshme. Higjiena e ushqimit, roli dhe rëndësia e ushqimit, materiet energjetike dhe ndërtimore. Materiet mbrojtëse, vitaminat hidrosolubile dhe liposolubile. Planifikimi i ushqimit racional, vlerësimi i ushqyeshmërisë. Çrregullimet e ushqyeshmërisë, hipo dhe hiperalimentacioni. Mënyra e vlerësimit të diturive: Literatura e rekomanduar:

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

MJEKËSI E PUNËS Mjekësi e përgjithshme Katedra e Lëndëve Preventive XI (1 + 1) 2

84

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

EPIDEMIOLOGJI Mjekësi e përgjithshme Katedra e Lëndëve Preventive XI (2 + 2) 4

Qëllimi i lëndës: Detyrat kryesore të kësaj lënde janë që studenti të njoftohet me qëllimet, detyrat, përkufizimet , dhe periudhat zhvillimore të kësaj lënde, me rolin e metodave të studimit në epidemiologji, klasifikimin e sëmundjeve ngjitëse dhe jo ngjitëse, vetit epidemiolgjike të sëmundjeve ngjitëse dhe jongjitëse. Të njoftohen drejt me proçesin epidemik, me faktorët e rrenimit të shëndetit, me burimet e infeksionit, me rrugët e transmetimit të sëmundjeve, me portën hyrëse të infeksionit me rolin, sasinë dhe virulencën e mikroorganizmave, me dispozicionin dhe imunitetin. T'i studjojnë drejt faktorët që favorizojnë dhe ndikojnë në rrenimin e shëndetit dhe në paraqitjen e gjëndjeve patologjike. T'i aftësojë studentet në aplikimin e drejtë të masave profilaktike dhe kundërepidemike me qëllim të parandalimit, menjanimit, eliminimit dhe çrrenjosjes së sëmundjeve massive ngjitëse dhe jongjitëse.Rëndësi e veçant do t'i kushtohet imunizimit, mbrojtës me serume, me interferon, Kimioprofilaksisë, Infeksioneve intrahospitalore, Aplikimit të epidemiologjisë Klinike, epidemiologjisë gjenetike dhe evaluimit në epidemiologji. Epidemiologjia e Mjedisit, Roli i epidemiologjisë në shëndetin publik etj. Programi i ligjëratave: Lënda, qëllimet dhe detyrat e epidemiologjisë.Zhvillimet mbi sëmurjet massive ( ngjitëse dhe jo ngjitëse).Epidemiologjia diagnostikë e shëndetit publik. Metoda epidemiologjike e studimit: Deskriptive, Komparative, Analitike, Topografike,historike, sociologjike, Statistikore. Formulimi dhe testimet e Hipotezës, Eksperimenti i terrenit. Vetitë epidemiologjike të sëmundjeve ngjitëse: Infeksioni dhe sëmundja ngjitëse, Rëndësia epidemiologjike e inkubacionit, PROCESI EPIDEMIOLOGJIK, Intensiteit i procesit epidemiologjik, sporadiciteti, endemiciteti, epidemia, pandemia, vatrat epidemike. Definicioni i shëndetit, Faktoret e dëmtimit të shëndetit, modelet epidemiologjike dhe ekologjike (triasi i Gordonit, Zinxhiri i Vogralikut, Modeli i rrotes), Modelet matematikore të hulumtimit në epidemiologji.Burimi i Infeksionit, Rrugët e përhapjes së infeksionit. Kontakti direkt dhe indirekt, karakteristikat epidemiologjike të kontaktit, Ushqimi si rrugë kontakti, Infeksionet alimentare, toksikoinfeksionet, Intoksikacionet, invazionet alimentare dhe karakteristikat epidemiologjike.Uji dhe ajri si rrugë infeksioni dhe karakteristikat e tyre. Vektorët si transmetues të Infeksionit ­ karakteristikat themelore, Biocenoza, biotopet, Vatrat natyrore të infeksionit, kontrolla e insekteve dhe sëmundjeve transmisive. Roli i sasisë dhe virulences së mikroorganizmave, Dispozicioni dhe Imuniteti ­ njohurit bashkëkohore. Përcaktimi i shkallës së imunitetit kolektiv. Puna kërkimore në terren. Faktoret që favorizojnë përhapjen dhe paraqitjen e sëmundjeve ngjitëse ­ Faktori vend, kohë, person. Profilaksia e sëmundjeve ngjitëse dhe jo ngjitëse. Masat e përgjithshme profilaktike. Profilaksia specifike: Vaksinoprofilaksia, seroprofilaksia, kimioprofilaksia, profilaksia me antibiotik. Masat

85

kundërepidemike në raport me burimin e infeksionit, mesin apo ambientin dhe në raport me bujtësin. Epidemiologjia e luftës dhe kushteve tjera të jashtëzakonëshme. Principet themelore të epidemiologjisë klinike. Epidemiologjia e infeksioneve intrahospitalore. Klasifikimi i sëmundjeve ngjitëse: Klasifikimi epidemiologjik, klinik dhe etiologjik. Kontrolla dhe mbikqyrja e sëmundjeve repiratore:Morbillit,Pertusisi, Meningjitet, Varicella, Difteria, Tbc. Parottitit, Rubellës, Inf. Strptokosike, Influenza, Ethet Legjionare. Kontrolla dhe mbikqyrja epidemiologjike e semundjeve të tubit tretës: Ethet tifoide, Diaret me gjak, Poliomieliti, Hepatitet, Diaret pa gjak, kolera, Amebiaza, Parazitozat intestinale. Kontrolla dhe mbikqyrja e Zoonozave: Epidemiologjia e Tetanosit, Tërbimit, Antraksit, Brucellozës, Leptospirozat, Ethet Q, BSE. Etj. Mbikqyrja dhe kontrolla e sëmundjeve ngjitëse transmisive dhe tropikale. Karakteristikat bazike epidemiologjike të sëmundjeve masive Jo ngjitëse. Epidemiologjia e sëmundjeve e sëmundjeve kardiovaskulare, Neoplazmave, sëmundjeve kronike respiratore, sëmundjeve kronike të tubit urinar, ushqyeshmerisë së mangët, traumatizmit të përgjithshëm dhe trafikor, Psikoneurozave, Narkomanisë, alkoholizmit etj. Qasjet bashkëkohore dhe parandalimi. Programi i ushtrimeve: Ligji dhe Rregulloret mbi mbrojtjen e popullsisë nga sëmundjet masive ngjitëse dhe jo ngjitëse. Shëndetësia Ndërkombëtare ­ Konventat ndërkombëtare Rroli i WHO, UNICEF, FAO dhe Organizatave tjera të OKB në parandalimin e sëmundjeve masive, bashkëpunimi, detyrimet dhe integrimi. Paraqitja -Denoncimi operativ i sëmundjeve ngjitëse dhe parazitare, Bazat themelore të statistikës epidemiologjike, Njohja me EPI ­ Info dhe programet tjera kompjuteristike. Mbikqyrja shëndetësore ­ kontrollimet sanitare dhe marrja e materialit bakteriologjik për analizë. Njohurit bazike për PZI në Kosovë. Organizimi dhe zbatimi i Imunizimit të Obliguar në Kosovë, Ndarja dhe klasifikimi i preparateve imunologjike,Skema e Imunizimit të Obliguar, Kundërindikacionet për Imunizim. Mënyra e aplikimit të preparative imunologjike, Mobilizimi social, Roli i zinxhirit të Ftohet (ruajtja e preparative imunologjike), Përcaktimi i vlerave imunogjene të vaksinave. Evidencimi i aplikimit të vaksinave dhe vaksinat e trafikut Ndërkombëtar. Vaksinimi i obliguar kundët Tbc (BCG) Difterisë, Tetanosit, Përtusisit, Poliomielititit. PAF ­ Mbikqyrja dhe kontrolla. Strategjia e çrrenjosjes së Poliomielitit. Vaksinimi i obliguar kundër Morbillit, Parotitit, Rubellës, Gripit, Tifos Abdominale, Hepatitit B. dhe Vaksinat e trafikut Ndërkombëtar Ethet e Verdha, Kolera. Meningjitit. Vaksinimet me vaksina tjera: Pneumokokut, Variçellës, Meningoencefalitit, Antraksit, Brucellozës, Etheve Hemoragjike. Serprofilaksia e obliguar (Mbrojtja antitetanike, Mbrojtja antirabike, Mbrojtja kundëkafshimit të gjarpërit. Kimioprofilaksa dhe profilaksia me Antibiotik). Aplikimi i masave profilaktike dhe kundërepidemike gjatë hulumtimit në terren. Punë seminarike: Kontrolla dhe mbikqyrja e sëmundjeve repiratore: Përpunimi I epidemive të : Morbillit,Pertusisi, Meningjitet, Varicella, Difteria, Tbc. Parottitit, Rubellës, Inf. Strptokosike, Influenza, Ethet Legjionare. Punë seminarike: Kontrolla dhe mbikqyrja epidemiologjike e semundjeve të tubit tretës: Përpunimi i epidemive: Ethet tifoide, Diaret me gjak, Poliomieliti, Hepatitet, Diaret pa gjak, kolera, Amebiaza, Parazitozat intestinale. Puna seminarike: Mbikqyrja dhe kontrolla e sëmundjeve ngjitëse transmisive Zoonozave dhe tropikale tropikale ( Përpunimi i epidemive mbikqyrja dhe përgjegja). Puna kërkimoro ­ shkencore në terren. Aplikimi praktik i vaksinave dhe serumeve, Përpunimi i rasteve të sëmundjeve ngjitëse. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. Isuf Dedushaj, : Vaksinoprofilaksa, FMP, Prishtinë, 1994. Dedushaj I.: Epidemiologjia parimet dhe praktika, UP, Prishtinë 1997. Dedushaj I.: Epidemiologjia speciale e sëmundjeve ngjitëse, Prishtinë 2001. Ramadani N. Epidemiologjia luftarake, praktikum për epror ushtarak, Prishtinë, 1999.

86

5. Ramadani N. Dedushaj I. Epidemiologjia-logjika e mjekësisë moderne, Prishtinë, 2001 (në shtyp). 6. B. Cvjetanovic: Principles and practices of international health, A. Stampar, 7. Cassence,ed.:The national medical series for independent study, Pensylvania, 1992. 8. WHO, Shëndeti për të gjithë deri në vitin 2000, Projekte dhe programe. 9. Dedushaj i. me bashkp: AIDS-SIDA sëmundje që vret,Sec. Ed. Prishtinë 1999. 10. Oxford medical publications, Gray and Aderson. Prevention in general practice, 2nd ed, 1993. 11. Molecular epidemiology, principles and practice. Schulte AP, Perera PF, ed. Acad. Press. Inc. 1993. 12. David L. Sacket et all.: Clinical Epidemiology, Second ed. Boston,Toronto, London, 1995.

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

MJEKËSI LIGJORE Mjekësi e përgjithshme Katedra e XI (3 + 2) 5

87

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

MJEKËSI SOCIALE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Lëndëve Preventive XI (1 + 1) 2

Qëllimi i lëndës: Detyrat themelore të mësimit nga mjekësia sociale janë që përmes teorisë dhe punës praktike t'i njohtoj studentët me aspektet socialo mjekësore të shëndetit të njeriut, të cilët jetojnë në kushte të caktuara të rrethit, të ndikuar nga faktorët socialo ekonomik, biologjik dhe fizik. Qëllimi i mësimit të mjekësisë sociale është para së gjithash që studentëve tu ndimoj në formimin e mendimit, i cili do të mundësoj që në punën e tyre të ardhshme të vështrojnë bashkësinë si tërësi e jo në veçanti, duke iu mundësuar që t'i zgjedhin problemet e mbrojtjes shëndetësore që janë të rëndësishme për bashkësinë. Shkurtimisht, studenti duhet të fitoj njohuritë themelore dhe profesionalitetin e duhur në mënyrë që sa më lehtë t'i zgjedh ato probleme shëndetësore që ekzistojnë në shoqërinë bashkëkohore. Rëndësi të posaçme do t'i kushtohet promovimit të shëndetit, menaxhimit dhe planifikimit të sistemit shëndetsor, sistemit të informimit shëndetësor dhe ekonomikës shëndetësore, me qëllim që studentët të aftësohen në drejtim të ruajtjes dhe përparimit të mbrojtjes shëndetësore. Programi i ligjëratave: Definicioni dhe lënda e studimit të mjekësisë sociale, shëndetit dhe mbrojtjes shëndetësore, zhvillimit të mbrojtjes shëndetësore në vendin tonë dhe në botë. Metodologjia e matjes së shëndetit të banorëve. Faktorët më të rëndësishëm të cilët ndikojnë në shëndetin e popullsisë: rrethi i jashtëm, faktorët socialo ekonomik, rëndësia ekonomike e shëndetit, vendbanimet. Karakteristikat themelore të gjendjes shëndetësore të popullsisë: tuberkuloza, sëmundjet akute ngjitëse, sëmundjet e zemrës dhe enëve të gjakut, sëmundjet seksuale transmisive, sëmundjet e varshmërisë, prostitucioni dhe delikuenca, sëmundjet malinje, sëmundjet nga ndotja e rrethit të njeriut, sëmundjet trashëgimtare, lëndimet, çrregullimet shpirtërore, sëmundjet nga të ushquerit e pamjaftuar dhe të tepruar, diabetesi, kariesi. Karakteristikat themelore të mbrojtjes së disa grupacioneve të popullsisë: gratë, foshnjet dhe fëmijët e vegjël, fëmijët shkollor, rinia dhe studentët, punëtorët, të moshuarit. Aplikimi i biometrisë në mbrojtjen shëndetësore të popullsisë (antropometria dhe psikometria). Menaxhmenti në shëndetësi. Sistemi i sigurimit shëndetësor dhe social ( shëndetësor, invalidor dhe pensional). Ekonomika shëndetësore. Vendi dhe roli i mjekëve te mjekësisë familjare në mbrojtjen shëndetësore të popullsisë. Promovimi shëndetësor. Bashkëpunimi ndërkombëtar në shëndetësi. Organizimi i mbrojtjes shëndetësore dhe shërbimit shëndetësor në rastet e jashëzakonshme. Aplikimi i metodave epidemiologjike në punë.

88

Programi i ushtrimeve: Diskutim interaktiv i grupit me temën: "Si e paramendoj veten në profesionin e mjekut". Roli i mjekut, detyrat dhe obligimet e tij. Karakteristikat themelore të popullsisë (elementet e strukures së popullsisë që janë të rendësishme për mbrojtjen shëndetësore, ngjarjet vitale, përcjellja e sëmundjeve dhe burimet e shënimeve që i shfrytëzon mjeku kur dëshiron të njohë karakteristikat themelore të popullsisë). Mbrojtja shëndetësore e grupacioneve të caktuara të popullatës. Sëmundjet dhe problemet e popullatës me rëndësi socialo mjekësore. Mjeku si pjesë e shërbimit dhe pjesë e bashkësisë: të njohurit e gjendjes shëndetësore të territorit më të gjërë; parimet themelore të mbrojtjes shëndetësore dhe shërbimet shëndetësore me vështrim të veçantë të planifikimit, llojet e institucioneve shëndetësore dhe detyrat e tyre; sistemi informativ në shëndetësi, roli, rendësia e shfrytëzimit të dokumentacionit, evidenca dhe klasifikimi ndërkombëtar; legjislacioni shëndetësor; promovimi shëndetësor i mjekëve si arsimues shëndetësor, parimet themelore mjetet dhe metodat e arsimimit shëndetësor, arsimimi shëndetësor në institucione; përpilimi i planprogrameve në lëminë e shëndetësisë. Vlerësimi përfundimtar i njohurisë dhe qëndrimeve të studentëve për mbrojtjen shëndetësore dhe rolin e mjekut. Vërejtje: Gjatë mësimit të rregullt secili student është i obliguar që përmes konsultimit me mësimdhënësin të punoj një nga temat e propozuara nga lëmia e mjekësisë sociale (mbrojtja e grupacionit të caktuar ose ndonjë sëmundje ose problem me rendësi socialo mjekësore), si punë seminarike, temë kjo të cilën do ta mbrojë para grupit. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Literatura e rekomanduar:

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ONKOLOGJI ME RADIOTERAPI Mjekësi e përgjithshme Katedra e Radiologjisë XI (1 + 1) 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i zhvillimit të kësaj lënde është pajisja e njohurive bazë nga Onkologjia e pergjithshme (njohja me peshen e problemit onkologjik, epidemiologjinë onkologjike, kancerogjenezen dhe historikun e Onkologjisë), dhe Radioterapia, si lënd specifike e cila nuk zberthehet në asnjëren nga lëndet tjera klinik.

89

Programi i ligjeratave: Hyrje në Onkologji. Etiogjeneza dhe patogjeneza e sëmundjeve malinje. Biologjia e tumoreve malinje. Principet e përgjithshme të diagnostikimit dhe sherimit (kurimit) të sëmundjeve malinje. Bazat themelore te Fizikës që aplikohet në Radioterapi. Radioterapia e tumoreve malinje të lëkurës. Radioterapia e tumoreve e kokës dhe qafës. Radioterapia e tumoreve malinje të kokës dhe qafës. Radioterapia e tumoreve malinje te traktit respirator. Radioterapis e tumoreve malinje të gjirit. Radioterapia e tumoreve malinje të organeve gjenitale të femrave. Radioterapia e tumoreve malinje të traktit urinar. Radioterapia e tumoreve malinje të S.N.Q. dhe Lifomet. Radioterapia e tumoret malinje të femijve. Aspektet e përgjithëshme të kimioterapisë dhe terapisë palliative në Onkologji. Programi i ushtrimeve Ushtrimet nga lënda e Onkologjisë me Radioterapi percillen pas ligjeratave secila ligjeratë përcillet me ushtrimin përkatës. Deri në jetësimin e Radioterapisë, pjesen speciale ­ Radioterapinë, për shkak qe nuk kemi ne kuader të qendres, do ta organizojmë në Tiranë, në Institutin Onkologjik, dhe ate 4 ditë jave nga 3 orë ushtrime. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Provimi do ta ketë pjesen praktike dhe pjesen teorike. Në vlerësimin e pergjitshem pjesa praktike do të marr pjesë me 30% të vlerës. Pjesa teorike do te organizohet me shkrim, në formë të testit ku në test do të jen 30 pyetje. Secila nga pjeset e provimit mund ta eliminoje kandidatin nese nuk merr notë kaluese. Testi kalues do të vlerësohet ai i cili ka mbi 69% të përgjigjeve positive Literature e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. G. Piljac: Onkologjia klinike; UICC: Onkologjia klinike (perkthim I Prof dr A. Mazreku) Djordjeviq: Bazat e Radioterapisë (botim I Sarajevës) Peres: Radiology Oncology

90

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

MJEKËSI URGJENTE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Mjekësisë Interne dhe Kirurgjisë me Ortopedi XI (2 + 3) 5

Qëllimi i zhvillimit të lëndës: Qëllimi i mësimit nga Mjekësia urgjente është aftësimi i studentit për njohjen e gjendjeve urgjente, vlerësimin e tyre, si dhe mënyrën e dhënies së ndihmës urgjente të parë fillimisht jashtë spitalit dhe pastaj edhe në spital. Mjekësia urgjente ka për qëllim që t'a përgadis studentin që me veprime të shpejta në vlerësimin dhe në mjekimin e të sëmurit në çaste më të vështira pa u hamend të jetë në gjendje,që shpejt dhe në mënyrë objektive t'a aplikoj mënyrën më të mirë të mjekimit. Detyrat e mësimit janë që në kuadër të mësimit teorik dhe praktik t'i mundësojë studentit për të mbizotëruar njohuritë dhe shkathtësitë në zgjedhjen e gjendjeve urgjente në kuadër të mjekut të praktikës së përgjithshme. Përparësi të madhe kanë zhvillimi i aftësive dhe shkathtësive në vlerësimin, diagnozën dhe stabilizimin e të sëmurit në gjendje kritike; njohja me lëndimet e ndryshme, helmimet, shokun, sepsën, insuficiencën kardiorespiratore akute; njohja me aparaturën dhe instrumentet mjekësore dhe monitorimin hemodinamik në rastet urgjente, si dhe aftësimi t'i përdorë ato te të sëmurët në gjendje kritike; njohja dhe zhvillimi i aftësive teknike që nevojiten në kryerjen e intervenimeve diagnostike dhe terapeutike te të sëmurët në gjendje kritike; njohja e shfrytëzimit racional të laboratorit, radiografisë dhe testeve të ndryshme diagnostike në trajtimin e të sëmurëve në gjendje kritike. Programi i ligjëratave: Reanimimi kardiopulmonar. Verfikimi i gjendjeve të pavetëdijshme. Diktimi (zbulimi) i obstruksionit të rrugëve të frymëmarrjes dhe lirimi i tyre. Vlerësimi i qarkullimit të gjakut. Vendosja e vijave venoze. Korigjimi i acidozës. Përmirësimi i ventilacionit. Intubimi trakeal, krikotiretomia. Shoku hipovolemik, kardiogjen, septik, neurogjen, obstruktiv. Plagët. Kujdesi prehospitalor. Kujdesi në repartin e mjekësisë urgjente. Mekanizmi i lëndimit. Ekzaminimi i plagës. Principet e përgjithshme të trajtimit të plagës: Vlerësimi i plagës, anestezioni lokal dhe regjional për përpunimin e plagës, përpunimi i plagës, debridementi, teknikat e mbylljes, plagët në fytyrë, lëndimet e dorës, plagët shpuese, kujdesi postoperativ i plagës dhe infeksioni. Hemostaza. Kujdesi postoperativ për plagën. Profilaksa antitetanike. Vlerësimi urgjent dhe trajtimi i sëmundjeve të sistemit kardiovaskular. Interpretimi i shpejtë i EKG. Iskemia miokardit: Angina pectoris e paqëndrueshme dhe infarkti i miokardit. Etiologjia e iskemisë së miokardit.. Intervenimet akute tek infarkti i miokardit. Insuficienca e zemrës dhe edema mushkërore. Urgjenca valvulare dhe endokarditi. Kardiomiopatitë, miokardititi dhe sëmundjet e perikardit. Urgjenca mushkërore. Embolia mushkërore (faktorët predispozues, fiziologjia patologjike, kuadri klinik, diagnoza, trajtimi). Pneumonia bakteriale dhe virale. Pneumonia aspirative dhe absceset mushkërore. Tuberkulozi. Pneumothoraksi spontan dhe jatrogjen. Hemoptizia (shkaqet, patofiziologjia, pamja klinike dhe diagnoza, trajtimi). Astma bronkiale akute te të rriturit dhe trajtimi i saj. Sëmundjet kronike obstruktive mushkërore. Emfizema. Urgjenca gastrointestinale. Gjendjet urgjente të ezofagut. Trupat e huaj në traktin digjestiv.

91

Sëmundja e ulcerës dhe perforimi i organeve kavitare (indikacionet për hospitalizim). Apendiciti akut. Ileuset. Hernia te të rriturit dhe te fëmijët. Gjakrrjedhjet gastrointestinale. Ileiti dhe coliti. Sëmundja e Crohn. Sëmundja divertikulare e kolonit. Çrregullimet anorektale. Diarrea dhe helmimi me ushqim. Gjendjet urgjente në traktin hepato-biliar dhe në pankreas. Çrregullimet urgjente renale. Trauma renale. Inçizimet renale dhe urogjenitale. Çrregullimet gjenitale të mashkullit. Infeksionet e traktit urinar. Gurët në veshka dhe ureter (fiziologjia patologjike, diagnoza, diagnoza diferenciale dhe trajtimi i gurëve në veshka. Etiologjia e hematurisë dhe piurisë. Torzioni testikular. Epididimiti. Retenca e urinës. Insuficienca renale. Trupat e huaj uretral. Trauma e traktit urinar. Urgjenca në gjinekologji dhe obstetrikë. Komplikimet e shtatëzënësisë. Barënat dhe shtatëzënësia. Shtatëzënia ektopike. Gjakrrjedhja para lindjes. Eklampsia. Lindja normale dhe e komplikuar. Lëndimet e abdomenit gjatë lindjes. Lindjet urgjente. Gjakrrjedhja vaginale dhe komplikimet e shtatëzënësisë. Vulvovaginiti. Herpesi gjenital. Kontakt vulvovaginiti. Trupat e huaj në vaginë. Pediatria emergjente. Sepsa dhe meningitisi. Syndromi i vdekjes së papritur te fëmija (mors subita ose angl. sudden infant death syndrome). Lëndimet. Fëmija i politraumatizuar. Ndihma e parë te fëmija i politraumatizuar. Helmimet dhe kujdesi për fëmijën e helmuar. Mbërdhirjet (Perniones). Mbytjet (submersio). Djegiet në moshën fëmijërore. Kafshimet dhe thumbimet. Pneumonia në pediatri. Diabeti. Dhembja abdominale te fëmija. Sindromi i fëmijës së keqtrajtuar. Toksikologjia dhe urgjenca e ambientit. Trajtimi i përgjithshëm i urgjencës toksikologjike. Sindromet toksike. Komplikimet respiratore, kardiovaskulare dhe neurologjike. Benzodiazepinët. Salicilatet. Acetaminopheni. Organofosforikët (fiziologjia patologjike, manifestimet klinike, të dhënat laboratorike, ndërlikimet. Cianidet. Hidrokarbonatet. Ingjestioni i acideve. Kokaina. Urgjenca në endokrinologji. Hipoglikemia. Hemeostaza e glukozës. Shkaqet e hipoglikemisë. Ketoacidoza diabetike. Ndërlikimet e mortaliteti. Ketoacidoza alkoolike. Hipotiroidizmi dhe miksedema. Insuficienca adrenale dhe kriza adrenale (primare-sëmundja e Adissonit dhe sekondare-hipopituitarizmi). Koma hiperosmolare jo ketonike. Çrregullimet acido/bazike dhe interpretimi i gazërave të gjakut arterial. Trauma dhe politrauma. Qasja fillestare në vlerësimin e traumës. Trauma multisistemike. Trauma pediatrike. Trauma geriatrike. Lëndimet e kokës, qafës, spinale, toraksit, abdomenit. Lëndimet me armë zjarri. Djegiet. Segmentet trupore dhe rregulla e nëntshës. Djegiet elektrike. Trajtimi urgjent. Trauma e topitur dhe penetrante. Diagnostika dhe trajtimi. Urgjenca në ortopedi. Lëndimet muskuloskeletore. Incidenca e përgjithshme dhe rëndësia. Diagnoza e frakturave dhe lëndimeve shoqëruese. Principet e përgjithshme të mjekimit të frakturës. Mjekimi i frakturës. Frakturat e hapura, klasifikimi, trajtimi i frakturave të hapura. Anestezioni tek i sëmuri me fraktura. Vlerësimi i mjekimit të frakturës. Mjekimi jo normal (në pozitë të keqe, konsolidimi i vonuar, mos-konsolidimi, pseudoartroza). Ndërlikimet e frakturave, të menjëhershme, të hershme, të vonshme. Rehabilitimi. Urgjenca në Otorinolaringologji, otalgia. Trauma. Trupat e huaj në vesh. Perforimi i membranës timpanike. Epistaksa. Frakturat nazale. Trupat e huaj në hundë. Sinusiti. Oftalmologji dhe Orale. Inçizimet e kokës dhe fytyrës në urgjencë. Trauma maksilofaciale. Lëndimet e indeve të buta. Frakturat maksilofaciale. Urgjenca dentale në përgjithësi. Programi i ushtrimeve: Reanimimi kardiopulmonar. Interpretimi i shpejtë i EKG. Verfikimi i gjendjeve të pavetëdijshme. Diktimi (zbulimi) i obstruksionit të rrugëve të frymëmarrjes dhe lirimi i tyre. Vlerësimi i qarkullimit të gjakut. Vendosja e vijave venoze. Korigjimi i acidozës. Përmirësimi i ventilacionit. Intubimi trakeal, krikotiretomia. Shoku hipovolemik, kardiogjen, septik, neurogjen, obstruktiv. Principet e përgjithshme të trajtimit të plagës: Llojet e plagëve. Vlerësimi i plagës, anestezioni lokal për përpunimin e plagës, përpunimi i plagës, debridementi, teknikat e mbylljes, plagët në fytyrë, lëndimet e dorës,plagët shpuese, kujdesi postoperativ i plagës dhe infeksioni. Hemostaza. Vlerësimi urgjent dhe trajtimi i sëmundjeve të sistemit kardiovaskular. Interpretimi i shpejtë i EKG, Iskemia miokardiale. Infarkti i miokardit. Insuficienca e zemrës dhe edema mushkërorer. Emergjenca valvulare. Urgjenca mushkërore.

92

Pneumonia bakteriale dhe virale. Aspirimi dhe absceset mushkërore. Pneumotoraksi. Hemoptizia. Astma bronkiale dhe trajtimi i saj. Emfizema. Urgjenca gastrointestinale. Gjendjet urgjente të ezofagut. Sëmundja e ulcerës dhe perforimi i organeve kavitare. Apendiciti akut. Ileuset. Gjakrrjedhjet gastrointestinale. Diarrea dhe helmimi me ushqim. Gjendjet urgjente në traktin hepato-biliar dhe në pankreas. Problemet urgjente renale. Trauma renale. Inçizimet renale dhe urogjenitale. Problemet urgjente renale. Infeksionet e traktit urinar. Trajtimi i gurëve në veshka. Insuficienca renale. Urgjenca në gjinekologji dhe obstetrikë. Komplikimet e shtatëzënësisë. Gjakrrjedhja para lindjes. Eklampsia. Lindja normale dhe e komplikuar. Lëndimet e abdomenit gjatë lindjes. Lindjet urgjente. Gjakrrjedhja vaginale dhe ndërlikimet e shtatëzënësisë. Pediatria emergjente. Sepsa dhe meningiti. Sindroma e vdekjes së papritur te fëmija (mors subita ose angl. sudden infant death syndrome). Lëndimet. Fëmija i politraumatizuar. Ndihma e parë te fëmija i politraumatizuar. Helmimet dhe kujdesi për fëmijën e helmuar. Mbërdhirjet (Perniones). Mbytjet (submersio). Djegiet në moshën fëminore. Kafshimet dhe thumbimet. Pneumonia në pediatri. Diabeti. Dhembja abdominale te fëmija. Sindromi i fëmjës së keqtrajtuar. Toksikologjia dhe urgjenca e ambientit. Trajtimi i përgjithshëm i urgjencës toksikologjike. Benzodiazepinët. Salicilatet. Acetaminopheni. Organofosforikët. Hidrokarbonatet. Ingjestioni i acideve. Urgjenca endokrine dhe çrregullimet e balansit acido/bazik. Hipoglikemia. Ketoacidoza diabetike dhe korigjimi i çrregullimeve acido/bazike. Koma hiperosmolare jo ketonike. Çrregullimet acido/bazike dhe interpretimi i gazërave të gjakut arterial. Trauma dhe politrauma. Qasja fillestare në vlerësimin e traumës. Trauma multisistemike. Lëndimet e kokës, qafës, toraksit, abdomenit. Lëndimet me armë zjarri. Djegiet. Trauma e topitur dhe penetrante. Diagnostika dhe trajtimi. Urgjenca në ortopedi. Lëndimet muskuloskeletore. Incidenca e përgjithshme dhe rëndësia. Diagnoza e frakturave dhe lëndimeve shoqëruese. Principet e përgjithshme të mjekimit të frakturës. Mjekimi i frakturës. Frakturat e hapura, klasifikimi, trajtimi i frakturave të hapura. Anestezioni tek i sëmuri me fraktura. Vlerësimi i mjekimit të frakturës. mjekimi jo normal (në pozitë të keqe, konsolidimi i vonuar, mos-konsolidimi, pseudoartroza). Komplikimet e frakturave, të menjëhershme, të hershme, të vonshme. Rehabilitimi. Urgjenca në Otorinolaringologji, Oftalmologji dhe Orale. Inçizimet e kokës dhe fytyrës në urgjencë. Frakturat maksilofaciale. Mënyra e vlerësimit të diturisë:

1. Provimi praktik nga përmbajtja praktike e lëndës së përpunuar gjatë ushtrimeve 2. Provimi me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajta teorike e lëndës.

Literatura e rekomanduar:

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Mills J, Mary T.Ho, Donald D. Curent Emergency, Diagnosis and Treatment. Lange Medical Publications USA, 1983. Cook J, Sankaran B, Ambrose EO. Surgery at the distrinct hospital: obstetrics, gynecology, orthopaedics and traumatology WHO, 1993. Haddad LM, Winchester JF, (eds). Clinical Management of Poisoning and Drug Overdose, 2nd ed. Philadelphia:WB Saunders, 1990. O'Loughlin E, Scott R, Gall D. Pathophysiology of infectious diarrhea: Changes in intestinal structure and function. J Pediatr Gastroenter Nutr 12:5, 1991. Gianopoulos JG. Emergency complications of labor and delivery. Emerg Med Clin North Am 12:201, 1994. Steinberg W, Tenner S. Acute pancreatitis. N Engl J Med 330: 1198, 1994. Braunwald E. Heart failure, in Isselbacher KJ, et al (eds): Harrison's Principles of Internal Medicine, 13th ed. Neë York, Mc Graw-Hill, 1994.

93

PROGRAMI I LËNDËVE ZGJEDHORE

VITI I PARË SEMESTRI I PARË

Lënda: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

GJUHË E HUAJ Mjekësi e përgjithshme Isa Hoxha ­ Gjuhë angleze Fakulteti Filologjik ­ Prishtinë (gjuhët tjera) I 0+2 2

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

NDIHMA E PARË Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Ali Zatriqi, prof. ordinar I 2+2 4

Qëllimi i lëndës Të masovizohet numri i atyre që në mënyrë profesionale dijnë ta ofrojnë ndihmën e pare në vendin ku ndodhë fatkeqësia. Ti ndajm principet e triazhimit të të lënduarve. Të dijhnë principet e imoibilizimit. Të mësojnë metodat e ndaljes së gjakderdhjes (homeostazës) të njohin principet e mbrojtjes ndaj heleve luftarake dhe përdorimin e antidotëve. Të njihen me principet e mbrojtjes ndaj armëve bërthamore dhe mjeteve tjera radiologjike biologjike, kimike. Të njihen me mënyrat e veprimit në situatat e katastrofave elementare. Të njohtohen me principet e ndihmës së pare te helmimi me monoksid karboni. Menagjimi i rasteve me elektrokucion dhe furguracion (rufe) djegje mërdhirje. Ndihma e parë te i mbyturi në ujë etj. .

94

Programi i ligjëratave: Triazhimi i të lënduarve. Imobilizimi. Frymarja e asistuar. Masazha e jashtme e zemrës. Ndalimi i gjakderdhjes. Principet e transportit. Programi i ushtrimeve: Fashat. Imobilizimi i përkohshëm, mjetet e imobilizimit. Plasimi i erway-it. Intubimi endotraheal. Principet e traheostomës. Mënyra e vlerësimit të diturive: Praktik dhe me test Literatura e rekomanduar 1. Mastery of Surgery, third edition , Volume I et II, Boston-New York-Toronto-London, \1997 2. Emergency Medicine, Mosby medical book. 1997. 3. Broshura për Ndihmën e Parë, Kryqi i Kuq i Kosovës.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

BIOLOGJI E QELIZËS Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Muharrem Jakupi, docent I 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i mësimit të kësaj lëndë është: 1. Studentët njihen me funksionin dhe organizimin molekular të qelizës, theksi vihet te eukariotet. 2. Përfshihen kapituj nga gjenetika klasike dhe molekulare, të cilat mbështeten në njohuritë e reja mbi molekulat qelizore sinjalizuese. 3. Nga pikëpamja molekulare studentët njihen me diferencimin qelizor dhe zhvillimin e organizmit. Programi i ligjeratave: Nga prokariotet në eukariotë. Metodat e studimit të qelizave. Struktura dhe përbërja kimike e membranës. Zonat e specializuara të membranës. Transporti membranor. Sistemi membranor i

95

brendshëm (rrjeti endoplazmatik, kompleksi i Golxhit, lizozomet dhe peroksizomet. Shndërrimi i energjisë (mitokondriet dhe kloroplastet). Citoskeleti (filamentet, mikrogypat, ciliet). Bërthama qelizore ­ struktura dhe funksioni. Mbështjella bërthamore. Anatomia molekulare e gjeneve dhe e kromozomeve. Bërthamëza. Acidet nukleike. Kodet gjenetike. Sinteza e makromolekulave. Programi i ushtrimeve: Njohuri për ndërtimin e mikroskopit, përdorimin dhe llogaritjen e të dhënave të fituara gjatë të vërejturit me mikroskop. Mikroskopia elektronike. Ndërtimi i qelizave bimore dhe shtazore ­ dallimet. Llojet e qelizave shtazore dhe bimore ­ tipet e indeve. Plastet. Ndarja e pigmenteve. Lizozomet ­ enzimet. Mitokondriet. Izolimi i qelizave. Kulturat qelizore ­ rritja. Seminare. Mënyra e vlerësimit të njohurive: Meqenëse lënda dëgjohet në semestrin e dytë të vitit të parë, studentët kanë të drejtë t'i nënshtrohen provimit nga Biologjia qelizore për herë të prë në afatin e qershorit. Organizimi i provimit bëhet me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. Studentët nuk i nënshtrohen provimit nga pjesa praktike.

Literatura e rekomanduar:

1. Charlotte Avers. Cell Biology. 1998. 2. Tefta Rexha. Biologjia qelizore dhe molekulare, 1998. 3. W.K. Puvers, G.H. Orians, H.C. Heller, D. Sadova. Life (The Science of Biology), 1997.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

PROBLEMET TOKSIKOLOGJIKE TË AMBIENTIT Mjekësi e përgjithshme

Katedra e Lëndëve Preventive

I 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i zhvillimit të kësaj lënde është paisja me njohuritë bazë lidhur me veprimin toksik të ambientit në shëndet si dhe masat mbrojtëse të ambientit dhe shëndetit të popullates. Programi i ligjëratave: Definicioni, roli dhe rëndësia e toksikologjisë. Rëndësia e mbetjeve të përbërsve inorganik në ujë dhe ushqim ­pasojat në shëndet. Arseni, Bariumi dhe Beriliumi. Alumini, Merkuri dhe

96

Nikli. Plumbi , Cadmiumi. Seleni, Argjendi dhe Kromi. Zingu, Asbesti, Cianidet, Nitritet dhe Fluoridet. Materiet radioactive në ambient ­ uraniumi, radiumi. Pesticidet në ambient dhe reperkutimi në shëndet. Reziduat e hormoneve dhe antibiotikëve në ushqim. Programi i ushtrimeve: Njohuri praktike me laboratorin analitik ( AAS, gaskromatograf, HPLC). Mënyra e përcaktimit të Arsenit, Bariumit dhe Beriliumit. Mënyra e përcaktimit të Aluminit, Merkurit dhe Niklit. Mënyra e përcaktimit të Plumbit, Cadmiumit. Mënyra e përcaktimit të Selenit, Argjendit dhe Kromit. Mënyra e përcaktimit të Zingut, Asbestit, Cianideve, Nitriteve dhe Fluorideve. Mënyra e përcaktimit të uraniumit, radiumit. Mënyra e përcaktimit të reziduave të pesticideve. Mënyra e përcaktimit të reziduave të hormoneve dhe antibiotikëve në ushqim. Mënyra e vlerësimit të diturive: Literatura e rekomanduar:

97

VITI I PARË SEMESTRI I DYTË

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

CITOGJENETIKË HUMANE Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Selim Kolgeci, docent II 1+1 2

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ANATOMI KLINIKE E TORAKSIT Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Alush Gashi, prof. inordinar Dr. sc. Bajram Nuraj, prof. ordinar II 1+1 2

98

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ANATOMI KLINIKE E SISTEMIT LOKOMOTOR Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Bajram Nuraj, prof. ordinar Dr. sc. Hilmi Dauti, prof. ordinar II 1+1 2

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ANATOMI KLINIKE E ABDOMENIT Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Agim Vela, prof. ordinar Dr. sc. Ibrahim Behluli, prof. inordinar II 1+1 2

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ANATOMI KLINIKE E PELVIKUT Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Ibrahim Behluli, prof. inordinar Dr. sc. Hilmi Dauti, prof. ordinar II 1+1 2

99

VITI I DYTË SEMESTRI I TRETË

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

FIZIOLOGJI E RESPIRACIONIT DHE EKOLOGJI Mjekësi e përgjithshme Katedra e Fiziologjisë ­ Prof .dr. Hysni Daka dhe asis. dr. Hatixhe Pupovci III 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i kësaj lënde zgjedhore është që studenti i mjekësisë së përgjithshme dhe ai i stomatologjisë të begatohet me njohuri plotësuese nga lëmia e respiracionit në kohën kur ambienti ynë në aspektin ekologjik po pëson ndryshime. Studentët do të pajisen me njohuri mbi përbërjen e ajrit atmosferik në kushtet ekologjike dhe ato të ndotjes, si dhe me funksionin fiziologjik të respiracionit në kushte ekologjike dhe të ndotjes. Për përmbushjen e këtyre njohurive është e nevojshme njohja me përmbajtjen e titujve të poshtëshënuar për përmbajtjen e lëndës fiziologjia e respireacionit dhe ekologjia. Programi i ligjëratave: Morfologjia e sistemit respirator. Vetitë e ajrit atmosferik në vendet urbane dhe rurale. Shkalla e ndotjes së ajrit atmosferik. Ventilimi mushkëror. Korelacioni i ventilimit mushkëror dhe ndotjes së ambientit. Shkëmbimi gazrave. Korelacioni i shkëmbimit të gazrave me shkallën e ndotjes së ambientit. Mënyra dhe sasia e të ushqyerit dhe respiracioni. Vlerat e spirometrisë në kushtet e ambientit ekologjik dhe të ndotur. Patologjitë më të shpeshta si rezultat i ndotjes së ambientit. Ambienti klimatik dhe respiracioni. Aktiviteti fizik dhe sportiv dhe ndikimi i tyre në vlerat e respiracionit. Respiracioni dhe geriatria. Programi i ushtrimeve: Përcaktimi i vlerave të ajrit atmosferik. Spirometria normale. Spirometria gjatë ngarkesës fizike. Spirometria te patologjitë e kafazit të krahrorit. Mekanika e frymëmarrjes. Frymarrja artificiale. Mënyra e vlerësimi të diturisë: Studenti ka të drejtë ti nënshtrohet provimit nga Fiziologjia e respiracionit dhe ekologjia për të paren herë në afatin Janar-Shkurt sipas kësaj rregullative: 1. Provim praktik në ekzaminimin e dy ushtrimeve dhe mbrojtjen e tyre. 2. Provim me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës.

100

Nota e provimit praktik përbën 30% të notës, ndërsa 70% i takon provimit me shkrim nga test pyetjet të zgjedhura nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota përfundimtare e cila vehet në indeks është rezultat i pjestim të dy rezultateve. Literatura e preferuar: 1. 2. 3. 4. 5. Arthur C. Guyton, M.D. ­ Medical Physiology 1998 Guard H.- Fiziologjia mjekësore, 1996 Luljeta Cakerri dhe Bregu R.- Fiziologjia e njeriut, 1998 Nysret Ramadani- Praktikumi i Fiziologjisë, 1983 Dhe çdo literaturë tjetër si dhe të dhënat nga interneti.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës:

NEUROANATOMI KLINIKE Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Agim Vela, prof. ordinar Dr. sc. Sadi Bexheti, prof. ordinar Dr. sc. Bajram Nuraj, prof. ordinar III 1+1 2

Semestri: Orët mësimore: ECTS:

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ANATOMI KLINIKE E KOKËS DHE QAFËS Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Bajram Nuraj, prof. ordinar Dr. sc. Agim Vela, prof. ordinar III 1+1 2

101

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës:

BAZAT E NEUROSHKENCËS Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Agim Vela, prof. ordinar Dr. sc. Rexhep Hoxha, docent Dr. sc. Natyra Karahoda ­ Gjurgjeala, prof. inordinar III 1+1 2

Semestri: Orët mësimore: ECTS:

102

VITI I DYTË SEMESTRI I KATËRT

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

BIOLOGJI MOLEKULARE Mjekësi e përgjithshme

Dr. sc. Selim Kolgeci, docent

IV 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i mësimit të kësaj lëndë është: 1. Që studentët të njihen me strukturën molekeulare të ADN-së dhe me mekanizmin e reprikimit semikonservativ të kësaj molekule. 2. Ta kuptojnë mënyrën e përshkrimit të informacionit gjenetikë sekondar përballë njërit zinxhir polinukleotid të ADN-së. 3. Të njoftohen studentët me të gjitha etapat nëpër të cilat kalon biosinteza e proteinave. 4. Të sqarohen mekanizmat e riparimit të molekusës së ADN-së të dëmtuar nga veprimi i agjentëve të ndryshëm fizikë apo kimikë. Programi i ligjeratave: Kodi gjenetik. Acidi dezoksiribonukleik. Replikimi i ADN. Mutacionet në strukturën e ADN. Mutacionet e indukura me mutagjen kimik. Mutacionet e indukuara me mutagjen fizik. Mekanizmat e riparimit të pjesëve të dëmtuara të ADN-së. Teknologjia e ADN-së rekombinante. Struktura dhe llojet e acideve ribonukleike. Transkriptimi ose kopjimi i kodit gjenetik. Translatimi. Sistemi gjenetik i mitokonrieve dhe kloroplasteve. Rregullimi i ekspresionit të gjeneve te prokariotet. Rregullimi i transkriptimit të operonit të laktozës (induksioni negativ). Rregullimi i ekspresionit të gjeneve të eukariotët. Programi i ushtrimeve: Sinteza e ARN përballë molekulës së ADN-së ­ transkriptimi. Biosinteza e proteineve. Rregullimi i aktivitetit të gjeneve -Sistemi i induksionit. Sistemi i korepresionit. Mutacionet gjenike. Tranzicionet. Transverzionet. Riparimi i ADN-së pas rrezatimit me rreze UV. Riparimi prereplikativ. Riparimi postreplikativ. Rekapitullim i lëndës. Mënyra e vlerësimit të njohurive: Meqenëse lënda dëgjohet në semestrin e dytë të vitit të dytë, studentët kanë të drejtë t'i nënshtrohen provimit nga Biologjia molekulare për herë të prë në afatin e qershorit. Mbajtja e provimit bëhet me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. Studentët nuk i nënshtrohen provimit nga pjesa praktike.

103

Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. Tefta Rexha. Biologjia qelizore dhe molekulare, 1998. Zyri Bajrami. Gjenetika, 1998. Gordana Matiq. Bazat e biologjisë molekulare, 1992. Lilana Zergollern. Gjenetika humane, 1994.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

FIZIOLOGJIA E SISTEMIT ENDOKRIN Mjekësi e përgjithshme Katedra e Fiziologjisë ­ Prof .dr.Natyra Karahoda-Gjurgjeala dhe asis. dr. sc.Ganimete Bejtullahu IV 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i kësaj lënde zgjedhore është që studenti i mjekësisë së përgjithshme dhe ai i stomatologjisë të begatohet me njohuri plotësuese nga lëmia e endokrinologjisë mjekësore. Studentët do të pajisen me njohuri mbi endokrinologjinë mjekësore si dhe me funksionin fiziologjik të sistemit hormonal në kushte normale. Për përmbushjen e këtyre njohurive është e nevojshme njohja me përmbajtjen e titujve të poshtëshënuar për përmbajtjen e lëndës Endokrinologjia mjekësore Programi i ligjëratave: Hyrje në sistemin endokrin. Kompleksi hipotalamo-hipofizar. Rritja dhe hormonet. Hormonet hipotallamike. Hormonet e adenohipofizës. Rregullimi hormonal i testisve. Fiziologjia reproductive e femrës. Glukokortikoidet. Mineralokortikoidet. Gjëndrra tiroide. Rregullimi hormonal i metabolizmit intermediar. Rregullimi hormonal i homestazës së kalciumit. Prostoglandinet. Peptidet gastrointestinale. Programi i ushtrimeve: Marrja e materialit dhe pregatitja për përcaktimin e hormoneve. Përcaktimi i hormoneve me metodë enzimatike. Përcaktimi i hormoneve me RIA metodë. Testi i ngarkesës me glukozë dhe përcaktimi i insulinës. Shoku hipoglikemik. Mënyra e vlerësimi të diturisë: Studenti ka të drejtë ti nënshtrohet provimit nga Fiziologjia e respiracionit dhe ekologjia për të paren herë në afatin Qershor-Korrik sipas kësaj rregullative:

104

1. Provim praktik në ekzaminimin e dy ushtrimeve dhe mbrojtjen e tyre. 2. Provim me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota e provimit praktik përbën 30% të notës, ndërsa 70% i takon provimit me shkrim nga test pyetjet të zgjedhura nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota përfundimtare e cila vehet në indeks është rezultat i pjestim të dy rezultateve. Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. Arthur C. Guyton, M.D. ­ Medical Physiology 1998 Guard H.- Fiziologjia mjekësore, 1996 Luljeta Cakerri dhe Bregu R.- Fiziologjia e njeriut, 1998 Nysret Ramadani- Praktikumi I Fiziologjisë, 1983 Dhe çdo literatureë tjetër si dhe të dhënat nga interneti

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

CITOLOGJI ­ NDËRTIMI SUBMIKROSKOPIK I QELIZËS Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Remzije Belegu, docent IV 1+1 2

Qëllimet e lëndës: Studimet citologjike gjejnë sot aplikim të gjërë në lëmin e hematologjisë onkologjisë, citogjenetikës, citofiziologjisë, citoimunologjisë etj. Në citologjinë moderne një kontribut shumë të madh ka dhënë mikroskopia elektronike, përdorimi i izotopeve radioaktive, si dhe centrifugimi i diferencuar, i cili bëri të mundur izolimin e organeleve të qelizës. Metodat e kërkimeve citologjike luajnë një rol të rëndësishëm jo vetëm në zbulimin dhe parandalimin e sëmundjeve, por edhe në përcaktimin e drejtë dhe në baza shkencore të mjekimit. Programi i ligjëratave: Citologjia e qelizës normale ­ organizimi submikroskopik i qelizës. Indi embrional dhe indi lidhorë. Indi muskular. Gjaku, palca e kockës dhe indi limfatik. Enët e gjakur. Sistemi digjestiv. Sistemi i frymëshkëmbimit. Sistemi urinar. Organet gjenitale mashkullore. Organet gjenitale femërore. Sistemi endokrin. Sistemi nervor. Syri. Veshi. Lëkura dhe epitelet tjera. Programi i ushtrimeve: Do të analizohet ndërtimi submikroskopik i qelizave në veçanti të çdo sistemi. Literatura e rekomanduar:

105

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

KAPITUJ TË VEÇANTË NGA PARAZITOLOGJIA Mjekësi e përgjithshme Mr. sc. Gjyle Mulliqi - Osmani, ligj. IV 1+1 2

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

GJENETIKË BIOKIMIKE Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Abdyl Osmani, prof. ordinar IV 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i mësimit të lëndës Gjenetika biokimike në mjekësinë e përgjithëshme është që nëpërmjet këtij planprogrami të fitohen diturit e duhura që doktorit të mjekësisë ti shërbejnë për të kuptuar sa më mirë dhe njëherit për të shëruar një varg të ndryshimeve patologjike që paraqiten në organizmin e njeriut gjatë jetës, të cilat janë pasojë të gabimeve të lindura metabolike, ose për shkaqe të ndryshma paraqiten gjatë jetës. Programi i ligjëratave: Hyrje në gjenetikën biokimike. Gabimet e lindura të metabolizmit. Gabimet në metabolizmin e karbohidrateve. Glikogjenozat (tipi I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII). Galaktozemia. Çrregullimet e metabolizmit të fruktozës. Gabimet e metabolizmit të glikolipideve. Gabimet e metabolizmit të acideve yndyrore dhe lipideve. Gabimet e metabolizmit të aminoacideve. Çrregullimet e metabolizmit të fenilalaninës, tirozinës, histidines, lizinës, metioninës, glicinës dhe iminoacideve. Gabimet te cikli i formimit të uresë. Gabimet në transportin e aminoacideve. Gabimet e metabolizmit të purineve dhe pirimidinave. Eritrocitet dhe hemoglobinopatitë. Gabimet te proteinat e plazmës së gjakut. Programi i ushtrimeve:

106

Metodat e hulumtimit të gabimeve të lindura të metabolizmit. Marrja e materialit për hulumtim. Përgaditja e lizatit të eritrociteve dhe leukociteve. Testet orientuese të urinës: Testi i klorurit ferik me acidin fenilpiruvik dhe testi i titrozonaftolit me tirozinë dhe derivatet e saj. Reaksioni i Millonit me tirozinë dhe derivatet e tirozinës. Testi i nitroprusidit me cistinë dhe homocistin dhe testi i nitroprusidit të argjendit me homocistinë. Literatura e rekomanduar: 1. Bozidar Straus .Medicinska biokemija.Skolska knjiga .Zagreb 2. Alan E.H. Emery dhe Robert F Mueller : Elementet e gjenetikës mjekësore Tiranë 3. M. Mihljcic dhe J. Kavaric .Biohemije .Sarajevë.

107

VITI I TRETË SEMESTRI I PESTË

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ALERGOLOGJI RESPIRATORE DHE MEDIKAMENTOZE Mjekësi e përgjithshme

Dr. sc. Hysni Daka, prof. inordinar

V 1+1 2

Qëllimet e lëndës: Qëllimi i kësaj lënde zgjedhore është që studenti i mjekësisë së përgjithshme, stomatologjisë dhe i farmacisë të begatohet me njohuri plotësuese nga lëmia e alergologjisë respiratore dhe medikamentoze. Studentët do të pajisen me njohuri mbi këtë problematik. Për përmbushjen e këtyre njohurive është e nevojshme njohja me përmbajtjen e titujve të poshtëshënuar për përmbajtjen e lëndës Alergologjia respiratore dhe medikamentoze. Programi i ligjëratave: Tipet e reaksionit të hipersenzibilizimit. Reaksioni anafilaktik të ndërmjetsuar me IgE dhe patogjeneza e këtij reaksioni. Manifestimet klinike të reaksionit alergjik. Astma bronkialeklasifikimi i saj. Hiperaktiviteti bronkial. Astma ekstenseke. Astma intrinseke. Trajtimi i astmës bronkiale. Riniti alergjik dhe konjuktiviti alergjik. Polinozat. Imunoterapia specifike. Alergjia medikamentoze. Trajtimi i alergjisë medikamentoze. Programi i ushtrimeve: Mënyra dhe metodat in vitro të diagnostifikimit. Përcaktimi i IgE të përgjithshme dhe specifike (RIST dhe RAST). Përcaktimi i IgE me metodën encimatike. Mënyra dhe metodat in vivo të diagnostifikimit. Testet provocative dhe provat funksionale respiratore. Diagnostifikimi i alergjive medikamentoze (me IDR- metodë dhe me provokim). Mënyra e vlerësimi të diturisë: Studenti ka të drejtë ti nënshtrohet provimit nga Alergologjisë respiratore dhe medikamentoze për të paren herë në afatin Janar-Shkurt sipas kësaj rregullative: 1. Provim praktik në ekzaminimin e dy ushtrimeve dhe mbrojtjen e tyre. 2. Provim me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota e provimit praktik përbën 30% të notës, ndërsa 70% i takon provimit me shkrim nga test pyetjet të zgjedhura nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota përfundimtare e cila vehet në indeks është rezultat i pjestim të dy rezultateve.

108

Literatura e preferuar: 1. Hysni Daka me bashk. ­Baza e imunologjisë dhe me alergologji, 2000 2. Ivan Rojt ­ Essential Imunology, 3. Dhe çdo literatureë tjetër si dhe të dhënat nga interneti

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

MIKROBIOLOGJI E SEPSËS Mjekësi e përgjithshme

Mr. sc. Gjyle Mulliqi ­ Osmani, ligj.

V 1+1 2

Programi i ligjëratave: Terminet dhe definicionet në mikrobiologjinë e sepsës. Patogjeneza e bakteremisë. Etiologjia e sepses. Izolimi i shkaktarëve nga kultura e gjakut. Identifikimi i shkaktarëve dhe testimi i ndjeshmërisë. Sepsa gram-negative. Sepsa gram-pozitive dhe anaerobe. Sepsa si infeksion spitalor. Sepsa te pacientët e imunokomprometuar. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Provim praktik dhe me test. Literatura e rekomanduar:

109

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

IMUNOGJENETIKË Mjekësi e përgjithshme

Dr. sc. Hysni Daka, prof. inordinar

V 1+1 2

Qëllimi i zhvillimit të lëndës: Qëllimi i zhvillimit të kësaj lënde është pajisja me njohuritë bazë nga gjenetika humane e studentit të mjekësisë së përgjithshme si dhe njohja e mekanizmave imunogjenetike, që është shumë e nevojshme për studentët e mjekësisë së përgjithshme, gjegjësisht për mjekun e ardhshëm. Programi i ligjëratave: Hyrje. Bazat historike të gjkenetikës humane dhe imunogjenetikës. Zhvillimi i gjenetikës dhe imunogjenetikës. Imunogjeniteti dhe specifiteti antigjenik. Imunoglobulinet: renditja e gjeneve. Teoria e re kombinante e brezit mëm. Gjenet diskontinuale për inunoglobuline. Renditja somatike e segmenteve gjenetike të imunoglobulineve. Renditja e gjeneve të vargut të lehtë. Teoritë mbi krijimin e antitrupave të ndryshëm. Struktura e gjeneve të regjionit konstant të vargut të rëndë. Kontrolli gjenetik i përgjegjës imunitare. Gjenbet përgjegjëse për MHC. Prezentimi antigjenik dhe kooperimi T-B. Qelizat citotoksike T. Njohja e antigjenit përmes T dhe B qelizave. Cross reaktiviteti ndaj idiotipeve. Programi i ushtrimeve: Përcaktimi i kariotipit. Imunodeficiencat gjenetike. Defektet e B dhe T qelizave. Modelet e sëmundjeve autoimune. Zhvillimi i gjeneve të sistemit imun. Gjenet përgjegjëse non MHC imune. Mënyra e vlerësimi të diturisë: Studenti ka të drejtë ti nënshtrohet provimit nga Gjenetika humane për të paren herë në afatin Janar-Shkurt sipas kësaj rregullative: 1. Provim praktik në ekzaminimin e dy ushtrimeve dhe mbrojtjen e tyre. 2. Provim me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota e provimit praktik përbën 30% të notës, ndërsa 70% i takon provimit me shkrim nga test pyetjet të zgjedhura nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota përfundimtare e cila vehet në indeks është rezultat i pjestim të dy rezultateve.

110

Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. Charles Janeway ­ Immunobiology, 1998 Daniel Stites ­ Basic and clinical Immunology, 1994 Dhe çdo literaturë tjetër dhe të dhënat nga interneti Ivan Rojt ­ Essential Immunology, 1999 Ljilana Cupak ­ Zergollern ­ Uvod u medicinsku genetiku s klinickom citogenetikom, Zagreb 1980

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

TRANSFUZIOLOGJI Mjekësi e përgjithshme

Dr. sc. Mazllum Belegu, prof. ordinar

V 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i kësaj lënde është: Njohuria me sigurimin e gjakut dhe produkteve të gjakut për mjekimin e të sëmurëve dhe të lënduarëve; Sigurimi i gjakut të sigurtë, nga dhënësit të cilët janë largë nga grupi me rrezik të lartë nga bartja e sëmundjeve ngjitëse me transfuzionion e gjakut. Marrje dhe dhënia e gjakut dhe produkteve pa dëmtimin e asnjërit nga ta. Programi i ligjëratave: Historiati i transfuzionit të gjakut dhe hyrje në lëndën e Transfuziologjisë. Historiku i shkurtë i përdorimit të gjakut dhe zëvendësve të gjakut në mjekimin e njeriut të sëmur dhe të lënduar. Hyrje në transfuziologji. Roli i Transfuziologjisë në Mjekësinë praktike. Dhënia dhe dhënësi i gjakut. Roli i dhënësit në sigurimin e sasive të mjaftuara të gjakut për mjekimin e të sëmurëve dhe të lënduarëve. Dhënësi vullnetarë, familiar dhe ai me pagesë. Motivimi për rekrutimin e dhënësve vullnetarë të gjakut. Sigurimi I dhënësve të gjakut të sigurtë për marrësit. Çka mund të eliminojë dhënësin e gjakut? Kush mund të jetë dhënës? Dhënia e gjakut të plotë, plazmës, trombociteve dhe leukociteve, nga gjaku i një dhënësit, me citaferezë, apo nga doza ë marrë nga një dhënës. Roli i gjakut dhe komponenteve të gjakut në organizmin e njeriut. Antigjenet dhe kundërtrupat. Struktura e antigjeneve dhe antitrupave. Reakcioni antigjen ­ kundërtrup. Roli i komplementit në këtë reakcion. Llojet e kundërtrupave dhe rëndësia klinike e tyre. Aglutinimi i eritrociteve si pasojë e lidhjes me kundërtrupa. Faktorët që ndikojnë në reaksionin antigjeni eritrocitar ­ kundërtrupi. Temperatura dhe pH si faktor të veçantë. Forca jonike e tretjes ne të cilën ndodh reakcioni antigjen ­ kundërtrup in vitro. Aglutinimi i eritrociteve të mbështjellur me kundërtrupa. Përdorimi i albuminës, antiglobulinës dhe enzimeve proteolitike në reaksionin antigjen ­ kundërtrup. Kundërtrupat natyror dhe imunë. Sistemi i grupit të gjakut ABO. Grupet e sistemit ABO, prania e antigjeneve dhe kundërtrupave të sistemit ABO.

111

Gjenetika bazike e grupeve të gjakut ABO. Demostrimi i gripeve të gjakut të sistemit ABO: verifikimi i pranisë së antigjeneve dhe kundërtrupave, me antigjene dhe kundërtrupa të njohur. Zhvillimi i antigjeneve A dhe B. Nëngruoet e antigjenit A. Anti-AB dhe anti-A. Statusi i sekretorëve. Anti-A dhe anti-B me natyrë IgM dhe IgG (naturor dhe imun). Sistemi i grupit të gjakut Rh. Grupet e gjakut të sistemit Rh. Rëndësia klinike e grupeve të gjakut të sistemit Rh. Gjenetika bazike e sistemit Rh. Zhvillimi i antigjenit Rh D. Rëndësia e përcaktimit të grupit Rh D. Antigjeni Du. Kundërtrupat dhe natyra e kundërtrupave të sistemit Rh. Roli i kundërtrupave Rh në sëmundjen hemolitike të të sapolindurit. Sistemet tjera të grupeve të gjakut te njëriu. Sistemet e grupeve më të rëndësishme grupeve të tjera të gjakut: MNSs, K, k, I, i dhe të tjerat. Rëndësia e tyre klinike. Përdorimi i tyre në përcaktimin e atërisë dhe në rastet e tjera të Mjekësisë ligjore. Testi i kompatibilitetit mes dhënësit dhe marrësit. Testimi i kompatibilitetit apo interreaksioni midis dhënësit dhe marrësit. Zgjedhja e gjakut për pacientin, skriningu për kundërtrupa irregularë. Zgjedhja dhe dhënia e gjakut në rastet urgjante. Terapia me komponente të gjakut. Marrja e komponenteve të gjakut nga dhënësi me aferezë dhe me ndarje nga gjaku i plotë. Përparësitë e mjekimit me komponente të gjakut. Preparatet e eritrociteve për mjekimin e anemisë. Trombocitet dhe mënyra e marrjës nga një pacientë apo si pull trombocitesh nga më shumë dhënës. Marrja e leukociteve për mjekimin e pacientëve me leukopeni. Preparatet e plazmës: plazma e ngrirë e fresktë, plazma pa krioprecipitat, krioprecipitati dhe faktorët e koncentruar të koagulimit të gjakut. Mënyra e ruajtjes së preparateve të ndryshme të gjakut. Reaksionet e padëshiruara gjatë marrjës dhe pas marrjes së gjakut dhe komponenteve të gjakut. Reaksionet imune dhe joimune transfuzive. Reaksionet akute dhe ato të vonshme pas marrjes së gjakut dhe komponenteve të gjakut. Reaksionet hemolitike, febrile dhe alergjike. Ekzaminimi laboratorik të reaksioneve posttransfuzive. Mbajtja e të dhënave të reaksioneve të padëshiruara posttransfuzive. Çrregullimet e shkaktuara me transfuzionet masive. Sëmundjet infektive që barten me transfuzion. Rëndësia e sigurimit të gjakut të sigurtë, me të cilin nuk do të mundësohet bartja e sëmundjeve ngjitëse me transfuzionin e gjakut. Mënyra e vetë-eliminimit të dhënësve nga grupet me rrezik të lartë për sëmundje transmisive me transfuzion. Cilat sëmundje duhet të testohen në praninë e antigjeneve apo kundërtruopave për shkaktarët e sëmundjeve ngjitëse që mund të barten me trasfuzion? Programi i ushtrimeve: Pranimi dhe përpunimi i dhënësit të gjakut. Hapja e dokumentacionit pesonal në Institucionin e Transfuzionit të gjakut, përcaktimi i grupit të gjakut në pllakë dhe niveli orientues i hemoglobinës. Konservimi dhe ruajtja e gjakut. Llojet e qeseve për marrjen e gjakut dhe konservanset për ruajtjen më të gjatë të gjakut. Ndarja e gjakut në komponente. Përcaktimi i grupeve të gjakut të sistemit ABO. Demonstrimi dhe puna praktike e vet studentit. Përcaktimi i grupeve të gjakut të sistemit Rh dhe të tjerë. Mënyra e përcaktimit të grupeve të gjakut të sistemit Rh. Përcaktimi i grupeve të gjakut të sistemeve të tjera. Përcaktimi i reaksionit të testit direkt dhe indirekt të Coombs-it (testi antiglobulinik). Demonstrimi dhe puna praktike e përcaktimit dhe situatat në të cilat duhet të punohen Testi i Coombs-it direkt dhe indirekt. Skriningu i kundërtrupave të dhënësve dhe pacientëve. Testi i kompatibilitetit (Interreaksioni). Mbrojtja antenatale e shtatzënave. Testet themelore të hemostazës. Mënyra e vlerësimit të diturive: Literatura e rekomanduar: 1. Mollison, Engelfriet dhe Contreras: Transfuzioni i gjakut në mjekësinë klinike.Përkthim në gjuhen shqipe. Prishtinë, 2001. 2. Gergicevic e bashkëpuntorët: Hematologija i Transfuziologija, Zagreb, 1995.

112

VITI I TRETË SEMESTRI I GJASHTË

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

DOZOLOGJI Mjekësi e përgjithshme

Dr. sc. Rexhep Hoxha, docent

VI 1+1 2

Qëllimet e lëndës: 1. Rekapitulimi i principeve fundamentale matematikore, të cilat gjejnë zbatim në shkencat mjekësore.. 2. Definimi i koncepteve bazë në dozologji. 3. Njohja me rëndësinë dhe mënyrat e individualizimit të regjimit të dozimit.. 4. Zhvillimi i aftësive për zbatimin praktik të të gjitha principeve që ndikojnë në optimizimin individual të strategjisë së dozimit. 5. Njohja me rëndësinë e ndikimit të dozave sakt të kalkuluara në administrimin e drejtë të medikamenteve dhe efikasitetin e terapisë. 6. Njohja me mundësitë e zbatimit të teknologjisë kompjuterike në dozologji. Programi i ligjëratave: Zbatimi i principeve fundamentale matematikore në mjekësi. Sistemi metrik. Sistemet matëse alternative. Metoda e analizës dimensionale në dozologji. Definimi i koncepteve bazë në dozologji. Mënyrat e administrimit të barnave. Kalkulimet e dozave për medikamentet per orale, topike dhe rektale. Kalkulimi i dozave te inxheksionet parenterale. Kalkulimi i dozave te infuzionet intravenoze. Kalkulimi i dozave në pediatri. Klalkulimi i dozave te pleqtë dhe obstetrikë. Kalkulimi i dozave për rastet urgjente. Kalkulimi i dozave te insuficienca renale dhe hepatike. Regjimi i dozimit te pacientët në dializë, të cilët njëkohësisht duhet të marrin terapi medikamentoze për shkak të sëmundjeve tjera. Zbatimi i kompjuterëve në lëmin e dozologjisë njoftim me softverët aplikativë në dozologji. Kërkohet participim aktiv i studentëve në të gjitha sesionet. Programi i ushtrimeve: Sesione në grupe të vogla për zgjidhjen e problemeve klinike Diskutim dhe zgjidhje detyrash praktike nga përmbajtjet fundamentale matematikore. Diskutim dhe zgjidhje detyrash praktike sipas metodës së analizës dimensionale në dozologji. Zgjidhje

113

detyrash praktike për titrimin e dozave për medikamentet per orale, topike dhe rektale. Zgjidhje detyrash praktike për medikamentet parenterale. Zgjidhje detyrash praktike për mënyrat e titrimit të dozave në pediatri. Zgjidhje detyrash praktike për mënyrat e titrimit të dozave te pleqtë, në obstetrikë dhe në rastet urgjente. Zbatimi praktik i mënyrave të titrimit të dozave te rastet klinike me insuficiencë renale dhe hepatike. Përcaktimi i regjimit të dozimit te pacientët me dializë. Punë praktike me programet aplikative të dozologjisë. Kërkohet participim aktiv i studentëve në të gjitha sesionet. Mënyra e vlerësimit të diturive: Provim me test. Literatuar e rekomanduar: 1. Leon Shargel, Andrew BC Yu. Applied Biopharmaceutics & Pharmacokinetics, 4e, 1999. 2. Billie Ann Wilson, Margaret T Shannon. Dosage Calculation. A Simplified Approach, 3e, 1997. 3. Springhouse Co. Dosage Calculations Made Incredibly Easy, 1998.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës:

FARMAKOKINETIKË KLINIKE Mjekësi e përgjithshme

Dr. sc. Hilmi Islami, prof. ordinar Dr. sc. Rexhep Hoxha, docent

VI 2+2 4

Semestri: Orët mësimore: ECTS:

Qëllimet e lëndës: 1. Definimi dhe ilustrimi i principeve bazë të farmakokinetikës klinike. 2. Zbatimi praktik i të gjithë parametrave dhe të ekuacioneve farmakokinetike. 3. Aplikimi i njohurive farmakokinetike për zgjidhjen e situatave klinike barë-specifike. 4. Shfrytëzimi i principeve të farmakokinetikës për optimizimin e terapisë me medikamente dhe optimizimin individual të strategjisë së dozimit te të sëmurët me stade të ndryshme të sëmundjes dhe konsideratave specifike të të sëmurit. 5. Njohja me mundësitë e zbatimit të teknologjisë kompjuterike në drejtim të përshpejtimit e të lehtësimit të zgjidhjes së ekuacioneve farmakokinetike si dhe të modeleve farmakokinetike.

114

Programi i ligjëratave: Ndikimi i faktorëve fiziologjikë në absorbimin e barnave. Biodispozicioni dhe bioekuivalenca e barnave. Distribuimi i barnave dhe lidhja për proteinat plazmatike. Metabolizimi dhe biotransformimi i barnave. Eliminimi i barnave dhe koncepti i klirensit. Eliminimi hepatik i barnave. Modeli i hapur me një kompartmen. Modelet multikompartmene. Modelet farmakokinetike të absorbimit oral. Infuzionet intravenoze. Regjimi i dozimit multipël. Farmakokinetika jolineare. Aplikimi i farmakokinetikës në situata klinike. Rregullimi i dozës te sëmundjet renale dhe hepatike nga perspektiva farmakokinetike. Raporti ndërmjet farmakokinetikës dhe farmakodinamikës. Aplikimi i kompjuterit në farmakokinetikë. Kërkohet participim aktiv i studentëve në të gjitha sesionet. Programi i ushtrimeve: Sesione në grupe të vogla për zgjidhjen e problemeve klinike Zgjidhje detyrash praktike të situatave të ndryshme klinike me diskutim aktiv për pyetjet më të shpeshta për çdo tërësi veç e veç. Punë eksperimentale në drjetim të përcaktimit të disa parametrave farmakokinetikë. Punë praktike në kompjuter me bazat e shënimeve për matjet e bëra; njohja e softuerëve për farmakokinetikë dhe interpretimi i rezultateve. Kërkohet participim aktiv i studentëve në të gjitha sesionet. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Provimi praktik (30% të notës) Provimi me test (70% të notës). Literatura e rekomanduar: 1. Goodman and Gilman. The Pharmacological Basis of Therapeutics, 9th edition, 1996. 2. Leon Shargel, Andrew BC Yu. Applied Biopharmaceutics & Pharmacokinetics, 4e, 1999. 3. Bertram G Katzung. Basic & Clinical Pharmacology, 8e, 2001. 4. DiPiro et al. Pharmacotherapy. A Pathophysiology Approach, 4e, 1999.

115

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

FIZIOLOGJI PATOLOGJIKE E RESPIRACIONIT Mjekësi e përgjithshme

Dr. sc. Halil Ahmetaj, prof. inordinar

VI 1+1 2

Fiziologjia Patologjike e Respiracionit iu dedikohet studentëve të viti të tretë të mjekësisë së përgjithshme, përkatësisht të stomatologjisë dhe farmacisë; për të kuptuar, në mbështetje të dijeve paraprake të marra në histologji, anatomi dhe fiziologji normale, mekanizmat patofioziologjikë të rëndësishëm te çrregullimet e frymëmarrjes. Lënda është e organizuar në katër pjesë. Pjesa e I-rë merret me shqyrtimin e ndërtimit dhe të karakteristikave mekanike të: mushkërive, kafazit të kraharorit dhe rrugëve të frymëmarrjes. Është përfshirë aty mekanika respiratore, sëmundjet obstruktive dhe restriktive të mushkërive, si dhe baza fiziologjike e ekzaminimit funksional. Pjesa e II-të i adresohet shkëmbimit të gazrave në mushkëri dhe transportit të tyre për në indet periferike dhe anasjelltas. Pjesa e III-të është e fokusuar në qarkullimin mushkëror dhe interferimin e tij me procesin e ventilimit. Pjesa e IV-të e rrumbullakson integrimin e funksioneve respiratore, duke përfshirë kontrollin e frymëmarrjes, insuficiencën respiratore, dhe gjimnastikën mushkërore. Secila pjesë ilustrohet me përshkrimin e rasteve tipike klinike. Mënyra e vlerësimit të dijes: Studentet vlerësohen nëpërmjet testit të koduar. Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. Michael A. Grippi: Pulmonary Pathophysiology 1995. Musa A. Haxhiu, Halil U. Ahmetaj: Fiziologjia Patologjike e Respiracionit 1985. S. Gamulin, M. Marushiq, S. Kërvavica Fiziologjia Patologjike (botimi shqip), 2001 H. Ahmetaj, N. Rizvanolli, Y. Mekaj, H. Hoxha. Sh. Devaja: Praktikumi i Fiziologjisë Patologjike, 2001 5. H. Ahmetaj dhe b.p.: Fiziologjia Patologjike për Studentët e Farmacisë dhe të Stomatologjisë (në përgatitje) 6. LH Smith and S.O. Their: Pathophysiology. 1994 7. Kathryn L. McCansce, Sue E. Huether: Pathophysiology, Mosby, 1998

116

VITI I KATËRT SEMESTRI I SHTATË

Lënda zgjedhore:

EKG ­ METODË DIAGNOSTIKE JOINVAZIVE NË PRAKTIKËN KLINIKE; BAZAT E INTEPRETIMIT TË EKG NË PRAKTIKËN KLINIKE Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Faik Hima, prof. ordinar Dr. sc. Masar Gashi, prof. inordinar VII 1+1 2

Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

Qëllimet e lëndës: Elektrokardiografia, si një ndër metodat më të vjetra diagnostike e që përdoret më së shumti në mjekësinë klinike, me zbulimin e metodave të tjera diagnostike, jo që nuk ka humbur vlerën e vet, por pasurohet çdo ditë e më tepër me njohuri dhe përvoja të reja, kështu që vazhdimisht mbetet metodë bashkëkohore dhe e rëndësishme ekzaminimi të sëmundjeve kardiovaskulare. Prandaj, kjo metodë jo vetëm që duhet të shfrytëzohet, por duhet të ndiqet njëkohësisht zhvillimi i saj. Elektrokardiogrfia nuk ka vetëm rëndësi praktike, por e ka vendin e vet edhe në punimet shkencore të mjekësisë eksperimentale dhe klinike. Përvoja elektrokardiografike është afirmuar nëpërmjet zhvillimit të elektrofiziologjisë, kardiologjisë nukleare, vektrokardiografisë dhe metodave të tjera kardiologjike. Elektrokardiografia po bëhet metodë, që po përhapet jashtë enteve kardiologjike, kështu që shkathtësia e i interpretimit të elektrokardiogramit duhet të bëhet pjesë përbërëse e çdo mjeku, që merret me diagnostikë kardiologjike, meqë është metodë që sot përdoret shumë për spjegim të hershëm të shumë aritmive, të iskemisë së miokardit, për njohje të hipertrofisë atriale dhe ventrikulare, të perikarditit, të funksionit të drejtuesit artificial të ritmit, të çrregullimeve të metabolizmit të elektroliteve, veçanërisht të kaliumit, të efektit të barnave, veçanërisht të digitalisit dhe kinidinës, si dhe për vlerësimin e të sëmurëve me sëmundje sistemike. Programi i ligjëratave: Bazat anatomike dhe fiziologjike të elektrokardiogramit. EKG normale, variantet normale dhe ndikimet e faktorëve konstitucionalë, fiziologjikë dhe të jashtëm, që mund të ndryshojnë pamjen e elektrokardiogramit; zemra sportive. EKG në hipertofitë e atriumeve dhe të ventrikujve. EKG në çrrregullimet e përçimit. EKG në çrregullimet e ritmit. EKG në sëmundjen iskemike të zemrës. EKG në sëmundjet e miokardit. EKG në sëmundjet e perikardit. EKG në çrregullimet elektrolitike . Veprimi i barnave në EKG. EKG në sëmundjet e ndryshme ekstrakardiake

117

Programi i ushtrimeve: Ushtrimet duhet të mbahen në grupe të vogla për të mësuar e përvetësuar shkathtësinë e interpretimit të elektrokardiogramit dhe për të njohur problemet e interpretimit. Duhet të bëhet intepretimi praktik i sa më shumë elektrokardiogramve te sëmundjet e ndryshme të zemrës shoqëruar gjithnjë me diskutim aktiv për çështjet e paqarta. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Provimi me shkrim me anë të test pyetjeve Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. Jay H. Stein, Internal Medicine, 5th edition, Mosby, 1998. Bozhidar Vrhovac & bashkëpunëtorët, Mjekësia Interne, Zagreb, 1997 Braunwald Eugen, Principet e Mjekësisë Interne të Harrisonit, 1996 Braunwald Eugen, Heart Disease, 1997 Anesti Kondili & bashkëpunëtorët, Kardiologjia, Tiranë, 1990

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

PAMJAFTUESHMËRIA E ZEMRËS ­ QASJE JOINVAZIVE Mjekësi e përgjithshme

Dr. sc. Faik Hima, prof. ordinar

VII 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi kësaj lënde është që në praktikën klinike-hospitalore studentët të njohin dhe të përcaktojnë rëndësinë e shprehjes pamjaftueshmëri (insuficiencë) e zemrës, incidenca dhe vdekshmëria e së cilës janë në rritje. Ndërkaq, nëpërmjet ekzaminimit objektiv (fizik) të gjendjes jonormale te të sëmurët me sëmundje kardiologjike, studentët do të mësojnë interpretimin e simptomave dhe të shenjave klinike të pamjaftueshmërisë së zemrës, konceptet e lidhëshmërisë reciproke të qarkullimit të gjakut dhe të hemodinamikës së sistemit kardiovaskular me sistemet e organeve të tjera duke u mbështetur në njohuritë e deritanishme dhe në ato të reja të fiziologjisë patologjike të pamjaftueshmërisë së zemrës e të diagnostikës kardiologjike joinvazive. Gjithashtu do të njihen edhe me zhvillimet më të reja në lëmin e trajtimit të pamjaftueshmërisë së zemrës.

118

Programi i ligjëratave: Patologjia dhe fiziopatologjia e pamjaftueshmërisë së zemrës. Definimi i pamjaftueshmërisë së zemrës dhe njohja me qëllimet e lëndës. Njohja me simptomat dhe shenjat klinike. Metodat joivazive për diagnstikimin e pamjaftueshmërisë së zemrës. Trajtimi i të sëmurëve me pamjaftueshmëri të zemrës. Pamjaftueshmëria e zemrës te veset e bashkëlindura të zemrës. Pamjaftueshmëria e zemrës te veset e fituara të zemrës. Pamjaftueshmëria te sëmundja koronare e zemrës. Pamjaftueshmëria e zemrës te kardiomiopatitë. Pamjaftueshmëria e zemrës te perikarditi. Pamjaftueshmëria akute e zemrës. Programi i ushtrimeve: Ushtrimet duhet të mbahen në grupe të vogla për të mësuar dhe përvetësuar shkathtësinë e njohjes e të interpretimit të simptomave e të shenjave klinike te pamjaftueshmërisë së zemrës, metodat diagnostike joinvazive dhe mënyrën e trajtimit të të sëmurëve me pamjaftueshmëri të zemrës, në raste të ndryshme. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Vlerësimi i njohurive bëhet me shkrim me anë të test pyetjeve Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. Jay H. Stein, Internal Medicine, 5th edition, Mosby, 1998. Bozhidar Vrhovac & bashkëpunëtorët, Mjekësia Interne, Zagreb, 1997 Braunwald Eugen, Principet e Mjekësisë Interne të Harrisonit, 1996 Braunwald Eugen, Heart Disease, 1997 Anesti Kondili & bashkëpunëtorët, Kardiologjia, Tiranë, 1990

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

VESET E FITUARA TË ZEMRËS Mjekësi e përgjithshme

Dr. sc. Faik Hima, prof. ordinar

VII 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i kësaj lënde është njohja e studentëve me një problematikë kardiologjike të rëndësishme, në të cilën megjithëse janë arritur suksese sa i përket parandalimit, diagnostikimit dhe trajtimit të tyre, ajo ngel një problematikë e përditshme në punën e mjekut të praktikës së përgjithshme, të internistëve dhe të kardiologëve. Gjatë dy dekadeve të fundit, përparime të

119

mëdha janë bërë, veçanërisht, në teknikën diagnostike, në procedurat e kardiologjisë intervente dhe në ato kirurgjike te të sëmurët me vese të zemrës. Këto përparime kanë dhënë rezultate në ngritjen e saktësisë diagnostike, në përcaktimin e trajtimit medikamntoz ose kirurgjik, në zgjidhjen më të mirë të të sëmurëve për ndërhyrje me kateter ose për ndërhyrje kirurgjike, si dhe kanë dhënë rezultate në shtimin e kohëzgjatjes së jetës së të sëmurëve me vese të zemrës. Studentët duhet të njihen me të arriturat sa më bashkëkohore të veseve të zemrës, të karakteristikave hemodinamike, të ecurisë natyrore dhe të trajtimit të tyre. Ata duhet të përvetësojnë hollësisht ekzaminimin objektiv (fizik) të këtyre veseve, si dhe interpretimin e disa metodave diagnostike joinvazive, ndërsa të njihen me parimet e disa metodave të tjera diagnostike joinvazive dhe invazive, si dhe me trajtimin këtyre veseve. Programi i ligjëratave: Do të diskutohet për etiologjinë, anatominë patologjike, fiziologjinë patologjike, klinikën, diagnozën, diagnozën dalluese, ndërlikimet, ecurinë, prognozën dhe mjekimin e veseve më të shpeshta të zemrës: Stenoza mitrale; Regurgitacioni mitral dhe prolapsi i valvulës mitrale; Stenoza e aortës; Regurgitacioni i aortës; Defekti interatrial; Defekti interventrikular; Ductus Botalli apertum; Stenoza valvulare pulmonare; Tetrada Fallot; EKG dhe rëntgenologjia e veseve të zemrës; Ekokardiografia ­ parimet e përdorimit të ultratingujve, teknika, përdorimet dhe kufizimet. Programi i ushtrimeve: Ushtrimet praktike duhet të mbahen në grupe të vogla për të mësuar dhe përvetësuar shkathtësinë e artit të diagnostikimit objektiv (fizik) të të sëmurëve me vese të ndryshme, si dhe përvetësimin e interpretimit të disa metodave invazive jodiagnostike te të sëmurët me vese të ndryshme. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Jay H. Stein, Internal Medicine, 5th edition, Mosby, 1998. Bozhidar Vrhovac & bashkëpunëtorët, Mjekësia Interne, Zagreb, 1997 Braunwald Eugen, Principet e Mjekësisë Interne të Harrisonit, 1996 Braunwald Eugen, Heart Disease, 1997 Anesti Kondili & bashkëpunëtorët, Kardiologjia, Tiranë, 1990 Virmani, Burke, Farb, Atlas of cardiovascular pathology, 1996

120

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

SËMUNDJET E GJËNDRËS TIROIDE Mjekësi e përgjithshme

Dr. sc. Hysri Tafarshiku, prof. inordinar

VII 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i lëndës është që studentët të njoftohen me etiologjinë, patogjenezën, diagnostikimin si dhe mjekimin e sëmundjeve të gjëndrës tireoide. Përmes njohurive teorike dhe praktike studentët do të njoftohen për shpeshtësinë e këtyre sëmundjeve, për trajtimin bashkëkohor si dhe për masat preventive të këtyre sëmundjeve. Programi i ligjëratave: Gjëndra titeoide, anatomia, fiziologjia. Hiperfunksioni gjëndrës tireoide-Tireotoksikoza, definicioni. Etiologjia dhe patogjeneza e sëmundjes. Diagnostikimi i sëmundjes. Mjekimi i tireotoksikozës-medikamentoz. Mjekimi kirurgjikal. Hipofunksioni i gjëndrës tireoideMyxoedema, definicioni. Etiologjia dhe patogjeneza e sëmundjes. Diagnostikimi i sëmundjes. Mjekimi i sëmundjes-medikamentoz. Programi i ushtrimeve: Përmes ushtrimeve të organizuara në grupe të sistematizuara, studentët do të njoftohen me pjesën praktike, lidhur me marrjen e anamnezës, ekzaminimin fizik si dhe me metodat diagnostike dhe terapeutike të këtyre sëmundjeve Mënyra e vlerësimit të diturisë: Do të bëhet përmes testit teorik i organizuar nga komisioni i arsimtarëve Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. Stanoje Stefanoviq: Interna Medicina, Bgd Vrhovac : Interna Medicina, Zgb Traktati i Sëmundjeve të Brendshme, Tiranë, 1974 Harrison`s Principles of Internal Medicine,

121

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

DIABETES MELLITUS Mjekësi e përgjithshme

VII 1+1 2

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

IMUNOPATOLOGJIA NË DIAGNOSTIKË DHE HULUMTIME SHKENCORE Mjekësi e përgjithshme Doc. dr Suzana Manxhuka-Kërliu VII 1+1 2

Qëllimet e lëndës: 1. 2. 3. 4. 5. Të fitohen njohuri teorike dhe praktike nga imunohistokimia Të avansohet dituria e studentëve në patologjinë molekulare Njohja e teknikës së in situ hibridizimit Aplikimi i flow citometrisë në imunopatologjinë diagnostike dhe hulumtime shkencore Imunofluorescenca si metodë imunopatologjike

Qëllimet dhe objektivet e parashtruara do të arrihen gjatë ligjëratave dhe ustrimeve duke debatuar për secilin problem, duke zhvilluar mënyrën pro-aktive të ligjërimit, përmes seminareve gjegjësisht duke involvuar aktivisht studentin në mësim. Programi i ligjëratave: I.Mekanizmet imunopatologjike. II. Sëmundjet imunopatologjike. III. Imunopatologjia e neoplazmave të sistemeve të ndryshme. IV. Teknikat imunopatologjike

122

Vlerësimi i njohurive: Vlerësimi bëhet duke marrë parasysh aktivitetin e prëgjithshëm të studentit gjatë gjithë vitit, duke përshirë këtu edhe përgatitjen e seminareve si dhe përgjigjen përfundimtare në formë të testit që do të zbatohet në formë të poentifikimit. Literatura e rekomanduar: 1. K. Kayser,J.Szymas, R. Weinstein:Telepathology, Sringer 1999 2. LINK. Springer electronic media. http: link.springer.de link.springer-ny.com 3. C.L. Berry: Transplantation pathology Springer 1999. 4. J.K.Chan : Advances in Immunohistochemical Techniques. AdvAnatPathol , 1998, 5; 314-25. Lippint Willkins&Willams, Inc. Philadelphia. 5. G. Frizzera: The usefulness of immunophenotypic and genotypic studies in diagnosis. Am J Clin Pathol 1999; 111: S13-39. 6. I. J. Medeiros: Overview of the role of Molecular Methods in the diagnosis of malignant lymphomas. Arch Pathol Lab Med 1999;123; 1189-1207. 7. B. Maes: Technical aspects of immunohistochemistry. J Clin Pathol 2000; 53 (11) : 835-40. 8. Bisgaard K: Polymeric conjugates for enhanced signal generation in enzyme immuno assays. 1993. Scandinavian Society for Immunology. 9. M. Chilosi: A rapid immunostaining method for frozen sections. 1994. Histochemistry. 69:235-9. etj.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

SËMUNDJET INFEKTIVE TË MËLÇISË Mjekësi e përgjithshme Prof. dr. sc. Sali Ahmeti VII 1+1 2

Qëllimet e lëndës: Qëllimi i kësaj lënde është që studentët e mjekësisë së përgjithshme të zgjerojnë edhe më shumë njohuritë e tyre për sëmundjet infektive të mëlçisë, gjithnjë duke synuar konsolidimin e njohurive për diagnostikimin e hershëm, për trajtimin racional, për rëndësinë dhe mundësitë e prevenimit të sëmundjeve të tilla.

123

Programi i ligjëratave: Të rejat për etiologjinë, patogjenezën, ndryshimet patofiziologjike, diagnostikimin bashkëkohorë dhe terapinë racionale të sëmundjeve infektive të mëlçisë. Hepatiti A. Hepatiti B. Hepatiti C. Hepatiti D. Hepatiti E. Hepatiti F. Hepatiti G. Format akute dhe kronike të hepatitit. Hepatiti fulminant dhe koma hepatike. Hepatiti viral dhe kanceri i mëlçisë. Problemet e diagnostikimit klinik, laboratorik dhe histopatologjik. Profilaksa e hepatiteve virale. Sëmundjet bakteriale të mëlçisë (hepatiti septik, hepatiti toksik). Sëmundjet parazitare të mëlçisë. Përfshirja e mundshme e mëlçisë te sëmundjet tjera infektive. Punksion-biopsia transkutane, laparoskopike dhe rëndësia e diagnozës histopatologjike te sëmundjet e mëlçisë. Programi i ushtrimeve: Anamneza dhe ekzaminimi i pacientëve me sëmundje infektive të mëlçisë. Metodat bashkëkohore të diagnostikimit. Biopsia transkutane dhe laparoskopike e lmëlçisë. Ultrasonografia e mëlçisë dhe e traktit biliar. Aspekti i diagnozës diferenciale te sëmundjet infektive të mëlçisë. Interpretimi i rezultateve. Aplikimi i regjimit bashkëkohor të terapisë dhe përcjellja e "out come"- indikatorëve klinikë te sëmundjet infektive të mëlçisë. Mënyra e vlerësimi të diturisë: 1. 2. Provim praktik. Provim me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës.

Nota e provimit praktik përbën 30% të notës, ndërsa 70% i takon provimit me shkrim nga test pyetjet të zgjedhura nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota përfundimtare, e cila vehet në indeks, paraqet notën mesatare nga të dy rezultatet. Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. Catherine Buffet, Gilles Pelletier. Hepatologjia (përkthyer dhe përshtatur nga Jovan Basho). "Libri Universitar", Tiranë, 1996. Mandell Douglas Bennett. Principles and Practice of Infectious Diseases. USA, 2000. Të dhëna të reja nga Interneti.

124

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ONKOLOGJI KLINIKE PEDIATRIKE Mjekësi e përgjithshme Doc. dr. sc. Nexhmi Hyseni, Doc. dr. sc. Hasan Ahmeti VII 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Onkologjia klinike pediatrike eshte nje problematike shume e rendesishme. Semundjet malinje ne strukturen e mortalitetit te femijeve, ne vendet e zhvilluara ne grupmoshat prej 1-4 vjecare, zene vendin e trete, ndersa ne populacionin e femijeve prej 5-15 vjec ne vendin e dyte. Semundjet malinje ne shtetet e civilizuara , pas lendimeve traumatike jane shkaketaret me te shpeshte te vdekjes se femijeve. Semundjet malinje te femijet per shkak te jodiferencimit citologjik shpesh paraqesin probleme diagnostike, diagnozodiferencilae dhe prognostike. Problematika e tumoreve malinje duhet shqyrtohet nga puna ekipore ne te cilen vec kirurgut marin pjese aktive edhe pediatri onkolog, patologu, kemoterapisti, rendgenologu ndersa ekzaminimet me te shpeshta jane: arteriografia, mileografia,, ventrikulografia, Ehosonografia CT, Rezonanca magnetike. Me keto ligjerata duam te pasqyrojme: Cilat jane trendet aktuale te onkologjise pediatrike Te arrituarat diagnostike dhe metodat e mjekimit te femijeve me tumore malinje. Te njihen studentet me protokolet dhe doktrinat unike e trajtimit te rasteve me tumore malinje( SIOP, NWTS). Programi i ligjëratave: Etiologjia e tumoreve malinje te femijët. Epidemiologjia dhe prevenca. Trajtimi I pacientit me kancer. Diagnoza, metodat lab. dhe jo invasive. Metodat invasive. Citologjia dhe patologjia e tumoreve. Terapia kirurgjike. Radioterapia ne trajtimin e tumoreve malinje. Kemoterapia. Kemoterapia ne hematoonkologji. Terapia e kombinuar. Imunologjia e tumoreve dhe geneterapia. Mjekimi paliativ dhe rehabilitimi. Rastet klinkopatologjike. Rastet klinkopatologjike. Literatura e rekomanduar:

125

VITI I KATËRT SEMESTRI I TETË

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

SËMUNDJET MALINJE NË HEMATOLOGJI Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Shaban Geci, prof. ordinar VIII 1+1 2

Qëllimi i lëndës: 1. 2. 3. 4. Definimi i sëmundjeve malinje në Hematologji. Njohja lidhur me mënyrën e diagnostikës së sëmundjeve malinje Zbatimi praktik i polikimioterapisë Mundësitë e strategjive të reja në trajtimin e sëmundjeve malinje në Hematologji si transplantimi i palcës kockore etj.

Programi i ligjëratave: Leukemogjeneza. Leukemia akute limfoblastike, etiologjia, patogjeneza, klasifikimi dhe trajtimi i tyre. Leukemia akute mieloblastike, etiopatogjeneza, klasifikimi dhe trajtimi i tyre. Sindromet mielodisplastike: RA, RAS, RAEB, LKMM, RAEBT, etiopatogjeneza, trajtimi. Sëmundjet mieloproliferative, klasifikimi, etiopatogjeneza, trajtimi. Leukemia kronike limfocitare, etiopatogjeneza, klinika, trajtimi. Limfomat malinje, definicioni, etiopatogjeneza, të dhënat epidemiologjike. Klasifikimi patologjik dhe klinik. Non-Hodgkin limfomat, klasifikimi patologjik dhe klinik, trajtimi. Limfoma Hodgkin, etiopatogjeneza, të dhënat epidemiologjike, klasifikimi patologjik dhe klinik, trajtimi dhe prognoza. Sëmundjet imunoproloferative dhe MM , etiopatogjeneza,klasifikimi, trajtimi. Trajtimi i sëmundjeve malinje të gjakut, radioterapia, kimioterapia dhe kombinimi i regjimenteve, efektet anësore të tyre. Prevenimi dhe trajtimi i infeksioneve te sëmundjet malinje të gjakut.

Programi i ushtrimeve:

Pjesëmarrja aktive në ekzaminimin citomorfologjik të gjakut periferik me qëllim të diagnostikimit të leukemive akute dhe sëmundjeve tjera malinje. Puna në drejtim të përcaktimit të protokoleve për trajtimin e limfomave malinje dhe sëmundjeve tjera malinje hematologjike.

126

Mënyra e vlerësimit të diturisë: Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. Manuel i Onkologjisë Klinike. Bashkimi ndërkombëtar kundër kancerit. Tiranë, 1998. B.Labar dhe bp.: Hematologija i transfuziologija. Zagreb. 1989. B.Vrhovac dhe bp.: Interna Medicina. Zagreb. 2000. M.Colovic, G.Jankovic: Maligne bolesti krvi. Beograd. 1999. Harrison`s principles of internal medicine. Botimi 2000.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

SINDROMI ANEMIK Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Shaban Geci, prof. ordinar VIII 1+1 2

Qëllimi i lëndës: 1. 2. 3. 4. Definimi i syndromit anemik Të njohurit në lidhje me proceduren diagnostike të tyre Aplikimi i terapisë përkatëse Prevenimi me kohë i tyre,si mënyre më e efektshme dhe më e lirë

Programi i ligjëratave: Sistemi gjakkrijues,struktura dhe klasifikimi i sëmundjes. Metodat diagnostike tek anemitë: analizat hematologjike,biokimike dhe izotopike. Eritrocitopoeza, metabolizmi ne eritrocit, struktura dhe funksioni i hemoglobines. Sëmundjet e eritrocitit, klasifikimi etiologjik dhe morfologjik. Anemitë përshkak të çrregullimit në pjekurim te eritrocitit. Anemitë përshkak të çrregullimit në proliferim dhe diferencim të eritrocitit. Anemitë me mekanizëm të shumëfishtë dhe të panjohur. Anemitë nga shkatërrimi i shtuar ose i shpejtuar i eritrocitit. Qasja ndaj të sëmuarit me anemi. Programi i ushtrimeve: Pjesmarrja aktive në ekzaminimet citomorfologjike të gjakut periferik, me qëllim të diagnostikimit të anemive të ndryshme. Interpretimi me korrektësi i rezultateve laboratorike. Mjekim i adekuat i tyre.

127

Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. B.Labar dhe bp.: Hematologija i transfuziologija. Zagreb,1989. B.Verhovac dhe bp.: Inetrna Zagreb,1997. Harrison s Principles of Internal Medicine ,botimi 2000. Mira Premuzic-Lampic.:Hematologija,klinicka i laboratorijska.Beograd,2000. Lawrence W. Powers.: Diagnostik Hematology.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

SINDROMET HEMORAGJIKE Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Ahmet Brovina, prof. ordinar VIII 1+1 2

Qëllimi i lëndes: Qëllimi i lëndes së zgjedhur është që studenti-mjeku i ardhëshëm të njihet me këto probleme jo të ralla në të gjitha lëmit e mjekësisë që përcillet me kuader të rëndë klinik ndersa ecuria e zhvillimit të mëtutjeshëm mvaret nga pregaditja dhe intervenimi i shpejtë dhe i drejtë i kuadrit klinik. Në planprogram nga mjekësia interne studenti nuk i ipet mundësi e zgjerimit të kësaj problematike që përfshin kjo lënd' zgjedhore.Prandaj me të do ti qasemi me kuptim të plotë çregullimeve të lartëpermendura. Arritja e objektivave dhe qellimeve te percaktuara në programin e saj do te bëhet më: mesim aktiv teorik dhe ndeshje me problematik në laborator dhe të i sëmur. Sëmundjet e hemostazes (Sindroma Hemoragica) i mundësojn studentit të njihet me parametrat themelor(Scrining testet) te cilat përcaktojn kriteret në diferencimin e diagnozes te i sëmuri,shpesh jo te leht e qe është ngushtë i lidhur më tutje me fatin e tij. Nga e tërë kjo rrjedhë edhe rëndësia e lëndes në fjalë. Programi i ligjëratave: Hemostaza. Mekanizmi i hemostazës normale. Endoteli i enëve të gjakut. Trombocitet. Faktoret e koagulimit në plazmë. Inhibitoret e koagulimit në plazmë. Sistemi fibrinolitik i gjakut. Sëmundjet e shkaktuara nga çregullimet e hemostazës. Sëmundjet e shkaktuara nga anomalit e murit të enëve të gjakutë (Vaskulopatitë), të lindura dhe të fituara. Sëmundjet e shkaktuara nga anomalit e trombociteve. Sëmundjet e shkaktuara nga çrregullimet e faktorëve të koagulimit te gjakut. Trombopatit e trasheguara. Tromboza (Hiperkoagulemia). Mjekimi i trombozës. Manifestimet hematologjike të sëmundjet sistemike (Infekcionet. Sëmundjet malinje. Sëmundjet sistemike, kolagjenozet. Manifestimet hematologjike të insuficienca renale,në uremi. Manifestimet hematologjike të sëmundjet gastroenterologjike dhe ato te mëlçisë. Manifestimet hematologjike te sëmundjet endokrinologjike).

128

Programi i ushtrimeve: Ushtrime në grupe të vogla studentesh. Puna praktike pran të sëmurit. Njohja më ushtrime praktike në laborator. Ekzaminimet rutinore laboratorike. Scrining testet. Ekzaminimet biokimike dhe ekzaminimet tjera. Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. JJ.Berard,J.-P.Leovi,B.Varet.J.-P.Clauvel, J.-D.Rain,Y.Sultan-Hematologjia 1996. B.Labar dhe bashkëpuntoret,Hematologjia,1994 B.Verhovac dhe bashkëpunëtoret,Interna Medicina,1997. S.Stefanoviq dhe bashkëpunëtoret Hematologjia,1986. S.Stefanoviq dhe bashkëpunëtoret,Interna Medicina 1994. Harrison's Principales of Internal Medicine,2000. M.Çolloviq Lampiq, Hematologia,kliniçka i laborat.2000.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

SINDROMA UREMIKE Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Shefqet Berisha, prof. inordinar VIII 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Sindroma uremike nënkupton shkallën më të rëndë të pamjaftueshmërisë së veshkëve, të shkatuar nga sëmundjet e veshkëve dhe sëmundjet e ndryshme të organizmit si dhe nga dëmtimet mekanike, kimike, termike etj. Ky sindromë paraqet një problem mjaft serioz si për nga shpeshtësia, por në veçanti nga pesha e trajtimit , për të cilën sëmundje kërkohet angazhim i kuadrit të lartë profesional si dhe sigurim i aparaturës adekuate të shtrenjtë. Qëllimi i kësaj lënde zgjedhore qëndron në pasurimin e studentëve me njohuri teorike dhe praktike nga kjo lëmi shumë e rëndësishme në Mjekësinë aktuale. Programi i ligjëratave: Përkufizimi i pamjaftueshmërisë së veshkave. Shkallët e pamjaftueshmërsië së veshkave. Pamjafteshmëria akute, shkaktarët dhe ecuria e saj. Pamjaftueshmëria kronike, shkaktarët më të shpeshtë. Sëmundjet kronike të veshkave. Nefropatia diabetike. Trajtimi konzervativ dhe prevenimi i sëmundjes. Hipertensioni arterial sekondar. Trajtimi aktiv. Hemodializa. Dializa peritoneale. Transplantimi i veshkave.

129

Programi i ushtrimeve: Do të mbahen të sistematizuara në grupe sipas kritereve, në të cilat studentët do të njoftohen me punën praktike lidhur me trajtimin e të sëmurëve ne Shërbimin e Nefrologjise me Hemodialize. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Do të bëhet në formë të organizimit të testit teorik nga komisioni treantarësh i arësimtarëve, Literatura e rekomanduar:

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

DIAGNOSTIKIMI DHE MJEKIMI I SËMUNDJEVE SISTEMIKE NË REUMATOLOGJI Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Sylejman Rexhepi, docent VIII 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Lënda zgjedhore: Diagnostikimi dhe mjekimi i sëmundjeve sistemike në Reumatologji ka rëndësi për studentët e vitit të katërt për nga aspekti i etiologjisë, patogjenezës e në veçanti të diagnostikimit dhe mjekimit bashkëkohor të tyre. Konsiderojmë se me këtë lëndë zgjedhore të propozuar do të plotësohet edhe më tepër materja lidhur me sëmundjet imunologjike në Reumatologji. Programi i ligjëratave: Klasifikimi i sëmundjeve sistemike të indit lidhës. Etiologjia dhe patogjeneza e sëmundjeve sistemike të indit lidhës. Principet e e përgjithshme për diagnostikimin e sëmundjeve sistemike. Principet e përgjithshme të trajtimit të sëmundjeve sistemike. Artriti rheumatoid. lupusi eritematoz sistemik. Dermatomioziti-polimioziti. Skleroza sistemike. Sindroma Sjogren. Sindroma Overlap. Artrititr kronik juvenil. Sëmundja Still te të rriturit. Ethet reumatike. Spondilartropatitë. Sindromat te vaskulitet. Programi i ushtrimeve: Do të mbahen të sistematizuara në grupe sipas kritereve, ku studentët do të njoftohen me punën praktike lidhur me trajtimin e të sëmurëve në Shërbimin Reumatologjik.

130

Mënyra e vlerësimit të diturive: Do të bëhet përmes organizimit të testit teorik nga komisioni i caktuar prej tre anëtarësh, Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. Harrison`s principles of Internal Medicine Jay Stein, MD: Interna Medicina, dijagnostika i terapija Durrigl T : Reumatologija, Zagreb, 1982 Izairi R : Doracak për diagnozën dhe mjekimin e sëmundjeve reumatizmale, Prishtinë , 1989 5. Nada Pilipovic : Reumatologija, Beograd, 2000

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

MANIFESTIMET REUMATIZMALE Mjekësi e përgjithshme

ZEMËR

TE

SËMUNDJET

Dr. sc. Sylejman Rexhepi, docent VIII 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Manifestimet ne zemër te sëmundjet reumatizmale zënë vend të rëndësishëm në Reumatologji, e posaqërisht në sëmundjet autoimmune në kuadër të sëmundjeve reumatizmale. Manifestimet në zemër te sëmundjet reumatizmale kanë rëndësi si në aspektin e etilogjisë, patogjenezës por edhe në kuptim të diagnostikimit dhe mjekimit të këtyre sëmundjeve. Jo rastësisht tema : Manifestimet në zemër te sëmundjet reumatizmale, propozohet si lëndë zgjedhore, sepse në këtë mënyrë studentët boshllëkun e kësaj teme që nuk mund ta përfshijmë në kuadër të lëndëvë obligative ,do ta plotësojnë përmes ligjëratave dhe ushtrimeve nga arësimtarët e Reumatologjisë, Kardiologjisë dhe të lëmivë të tjera. Programi i ligjëratave: Klasifikimi i sëmundjeve reumatizmale. Karditi reumatik akut te Febris rheumatica. Manifestimet në zemër te Arthritis rheumatoides. Manifestimet në zemër te artriti kronik juvenil. Manifestimet kardiovaskulare te spondilartropatitë. Manifestimet në zemër te Lupus erythematodes systemicus. Manifestimet në zemër te Sclerosis systemica. Manifestimet në zemër te Dermatomyositis-Polymyositis. Manifestimet në zemër te Vaskulitet sistemike. Manifestimet në zemër te sëmundjet e përziera të indit lidhor. Manifestimet në zemër te Morbus Still adultorum. Manifestimet në zemër te Morbus Lyme. Manifestimet vaskulare te syndroma Behcet. Manifestimet reumatizmale te sëmundjet kardiovaskulare. Mjekimi i manifestimeve në zemër te sëmundjet reumatizmale.

131

Programi i ushtrimeve: Ushtrimet praktike duhet të mbahen në grupe të vogla për të mësuar dhe përvetësuar diagnostikimin fizik të të sëmurëve me manifestime në zemër, në kuadër të sëmundjeve autoimmune. Mënyra e vlerësimit të diturive: Vlerësimi i njohurive nga kjo lëndë zgjedhore do të kryhet përmes provimit në formë të testit gjithëpërfshirës, të cilin do ta vlerësojë komisioni i tre arësimtarëve, Literatura e rekomanduar : 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Harrison`s principles of Internal Medicine, Stanoje Stefanoviq: Interna Medicina Jay H. Stein,MD: Interna Medicina, dijagnostika i terapija Durrigl T : Reumatologija, Zagreb,1982 Izairi R : Doracak për diagnozën dhe mjekimin e sëmundjeve reumatike,Prishtine,1989 Jajic I : Klinicka reumatologija, Zagreb,1995 Nada Pilipovic: Reumatologija, Beograd, 2000, Pora, K : Traktati i sëmundjeve të brendshme, Tiranë,1974 Woods VL.Pathogenesis of systemic lupus erythematode In Kelley: Harris, Ruddy,Sledge. Textbook of rheumatology. Philadelphia: WB Saunders Comp. 1993:999-1056. 10. Wallace DJ: Metzger AL. Systemic lupus erythematosus : Clinical aspects and treatment. In: Koopman WJ. Arthritis and allied conditions. Baltimore, Philadelphia, London: Wiliams and Wilkins, 1997: 1319-1345

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

METODAT ENDOSKOPIKE GASTROENTEROLOGJI Mjekësi e përgjithshme

DHE

EKOGRAFIKE

Klinika Interne Shërbimi i Gastroenterologjisë VIII 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Programi i ligjëratave: Zhvillimi historik i endoskopisë dhe vetitë teknike te endoskopisë fiberoptike. Rëndësia e endoskopisë në sëmundjet e ezofagut, sklerozimi i variceve të ezofagut (ndalja e hemorragjisë

132

nga varicet). Rëndësia e endoskopisë në zbulimin e hershëm të sëmundjeve të lukthit. Elektrokoagulimi, si metodë endoskopike në ndaljen e hemorragjisë në pjesët e sipërme të traktit digjestiv, (sonda termike dhe metodat tjera). Implantimi i endoprotezave në stenozat malinje të ezofagut dhe të kardisë. Polipektomia endoskopike elektrodiatermike. Trupthat e huaj në traktin digjestiv dhe largimi i tyre. ERCP kolangio-pankreatografia endoskopike retrograde. Endoskopia distale dhe vetitë teknike të kolonoskopit fiberoptik. Laseri në gastroenterologji ­ karakteristikat themelore dhe aplikimi i tij. Historia e zhvillimit të ultrasonografisë dhe aplikimit të saj në gastroenterologji. Ekografia e mëlqisë, kolicistës, dhe rrugëve biliare. Ekografia e pankreasit. Ekografia e lienit. Ekografia e veshkave. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. "Intrevencijska gastroenetrologija" Marija Rosandi Pilas i suradnici , Zagreb 1993 "Akutna krvarebja iz gastroduodenuma" Dragan Radovanovi , Beograd 1995 "Gastroenterologjia" Bashkim Resuli me autorë, Tiranë 2000 "Hepatologjia" Bashkim Resuli me autorë, Tiranë 2000 "Interna medicina" Bo idar Vrhovac i saradnici , Zagreb 1997 "Gastrointestinal emergencies" Mark B. Taylor, Maryland, USA 1996 "Savremena endoskopija u gastrointestinalnoj dijagnostici" Mihaljo Elakovi, Beograd 1993

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

CIRROZA E MËLÇISË Mjekësi e përgjithshme Klinika Interne Shërbimi i Gastroenterologjisë VIII 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Programi i ligjëratave: Definicioni, klasifikimi morfologjik dhe etiologjik,shpeshtësia. Patogjeneza dhe klinika. Diagnoza dhe diagnoza diferenciale. Ndërlikimet. Hipertensioni portal, të dhënat anatomofiziologjike të sistemit portal,klasifikimi dhe pasojat. Ecuria natyrale e hipertensionit portal në cirrotikët. Trajtimi i hemorragjisë nga varicet e ezofagut. Asciti i cirrozës hepatike, etiologjia, fiziopatologjia dhe mekanizmat e formimit të ascitit. Mjekimi i ascitit cirrotik. Encefalopatia hepatike, etiologjia dhe patogjeneza. Roli i aminoacideve dhe i neutransmiterëve të rremë. Hemoragjia gastrointestinale, çrregullimet e ujit, elektrolitëve dhe i ekuilibrit acido-bazik. Klinika dhe diagnoza e komës hepatike. Diagnoza diferenciale. Mjekimi.

133

Mënyra e vlerësimit të diturisë: Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. "Intrevencijska gastroenetrologija" Marija Rosandi Pilas i suradnici , Zagreb 1993 "Akutna krvarebja iz gastroduodenuma" Dragan Radovanovi , Beograd 1995 "Gastroenterologjia" Bashkim Resuli me autorë, Tiranë 2000 "Hepatologjia" Bashkim Resuli me autorë, Tiranë 2000 "Interna medicina" Bo idar Vrhovac i saradnici , Zagreb 1997 "Gastrointestinal emergencies" Mark B. Taylor, Maryland, USA 1996 "Savremena endoskopija u gastrointestinalnoj dijagnostici" Mihaljo Elakovi, Beograd 1993

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

LABORATORI KLINIK DHE PRAKTIKA MJEKËSORE Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Luljeta Begolli, docent VIII 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i mësimit të lëndës laboratori klinik dhe praktika mjeksore në mjekësin e përgjithshme është e nevojshme që studentët të njihen me mënyren e punës dhe të organizimit në laborator, ndikimin e faktorëve të ndryshëm në cilsin e punës si dhe interpretimin e drejt të rezultateve në praktikën mjekësore, pasi që laborat ory zë vend të rëndësishëm në diaknostikën mjekësore. Programi i ligjëratave: Mënyra dhe proqesi i punës në laborator. Mjetet elementare të punës në laboratorin klinik. Tretjet dhe tretësirat. Përgaditja vëllimore e tyre. Njësit matëse. Sistemi Internacional i njësive matëse, vlerat referente. Proqesi analitik në laborator. Fazat e zhvillimit të punës në laborator dhe kontrolli i kualitetit të punës. Automatizimi dhe kompjuterizimi në laboratorin klinik. Mbledhja dhe përpunimi i materjalit biologjik. Faktorët që veprojnë në përcaktimin e rezultateve biokimike (faktorët në materialin biologjik dhe në metodologjin e punës). Analiza dhe interpretimi i rezultateve biokimike. Rëndësia e përcaktimit të ujit dhe elektrolitëve si parametër biokimik. Roli diagnostik i proteinave të plazmës. Interpretimi i ndryshimit të aktivitetit enzimatik dhe rëndësia diagnostike e enzimeve. Rëndësia diagnostike e karbohidrateve. Mënyra e përcaktimit të lipideve dhe lipoproteineve në gjak dhe rëndësia në diagnostikim klinik. Urina. Egzaminimi fiziki-kimik dhe mikroskopik.Përsëritje e lëndës.

134

Programi i ushtrimeve: Njohja me proqesin e punës në laborator dhe me mjetet elementare të punës. Puna në aparuren gjysëmautomatike dhe automatike. Njohja me mënyrën e marjes , përpunimit, bartjes, ruajtjes dhe analizës të materialit biologjik. Përcaktimi i parametrave më të rëndësishëm biokimik (glikemi, urea, kreatinini, bilirubina, lipidet, transaminazat). Njohja me mënnyrën e marjes, ruajtjes dhe examinimi rutinor i urinës. Mënyra e vlersimit të diturise: 1 Provimi praktik 2 Provimi teorik (test pyetje) Nota e provimit me shkrim përmban 30 % të notes dhe 70 % i takon provimit teorik. Literatura e rekomanduar: 1. 2. Bozidar Straus .Medicinska biokemija.Skolska knjiga .Zagreb M. Mihljcic dhe J. Kavaric .Biohemije .Sarajevë

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ULTRATINGULLI I ORGANEVE ABDOMINALE Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Sali Ahmeti, prof. inordinar VIII 1+1 2

Qëllimet e lëndës: Qëllimi i kësaj lënde zgjedhore është që studentët e mjekësisë së përgjithshme të përvetsojnë diagnostikën ultrasonografike të organeve abdominale. Programi i ligjëratave: Zbatimi i ultratingullit për diagnostikimin dhe trajtimin e sëmundjeve të mëlçisë dhe të rrugëve biliare. Mundësitë diagnostike të ultratingullit te sëmundjet e pankreasit. Ultratingulli dhe sëmundjet e lienit dhe të nyjeve limfatike abdominale. Shfrytëzimi i ultratingullit për diagnostikimin e sëmundjeve të veshkave. Mundësitë e ultratingullit për diagnostikimin e gjendjeve patologjike të hapësirës abdominale dhe retroperitoneale. Efekti Doppler dhe principet e diagnostikës ultrasonografike te sëmundjet e enëve të gjakut në abdomen. Aplikimi i ultrasonografisë intervente për qëllime diagnostike dhe terapeutike.

135

Programi i ushtrimeve: Njohje me aparaturën e UT. Principet e punës me ultratingull. Teknika e incezimit me UT. Ushtrime praktike për aplikimin e ultratingullit te gjendjet e ndryshme klinike, sipas programit të ligjëratave. Ushtrime me qëllim të zhvillimit të aftësive manipulative dhe të teknikës diagnostikuese me UT. Ushtrime praktike për vizuelizimin e organeve të caktuara dhe interpretimin e elementeve anatomike normale ose proceseve patologjike të vërejtura në organet abdominale, hapësirën abdominale dhe retroperitoneale. Mënyra e vlerësimi të diturisë: 1. 2. Provim praktik në zbatimin e ultratingullit. Provim me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës.

Nota e provimit praktik përbën 30% të notës, ndërsa 70% i takon provimit me shkrim nga test pyetjet të zgjedhura nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota përfundimtare, e cila vehet në indeks, paraqet notën mesatare nga të dy rezultatet. Literatura e preferuar: 1. A. Kurjak, Zh. Fuçkar, H.A. Gharbi. Atlas of abdominal and small parts sonography. Zagreb, 1995. 2. A. Kurjak. Ultrazvuk u kliniçkoj medicini. Zagreb, 1977. 3. Gëzim Lipoveci. Ultrasonografia diagnostike (abdomeni, trakti urinar, pleura, tiroidea). Gjakovë, 2001. 4. Të dhëna të reja nga Interneti.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

INFEKSIONET INTRAHOSPITALORE Mjekësi e përgjithshme Katedra e Lëndëve Preventive ­ Prishtinë, lënda e Higjienës VIII 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i zhvillimit të kësaj lënde është paisja me njohuritë bazë lidhur me zbulimin, pengimin dhe eliminimin e infeksioneve intrahospitalore. Programi i ligjëratave: Definicioni, rëndësia dhe historiati i infeksioneve intrahospitalore. Aspekti epidemiologjik i infeksioneve hospitalore. Karakteristikat e përgjithshme të shkaktarëve të infeksioneve

136

intrahospitalore. Principet themelore higjeniko-sanitare të regjimit spitalor në prevenimin e IH. Zbulimi dhe eliminimi i infeksioneve intrahospitalore. Aplikimi i mjeteve të DDD-së në ambientin spitalor dhe metodat e sterilizimit. Detyrat e komisionit për monitorimin dhe prevenimin e infeksioneve intrahospitalore. Aspekti ekonomik ( finansiar ) i IH. Dispozicioni i materialit spitalor. Mënyra e organizimit dhe regjimit të punës. Rregullat dhe regjimi për personelin shëndetësor. Kushtet higjieniko ­ sanitare në kuzhinat spitalore. Programi i ushtrimeve: Dezinfektimi- metodat Sterilizimi ­ metodat e sterilizimit. Mënyra e marrjes së kampioneve për analizë bakteriologjike të ambientit spitalor. Komentimi i rezultateve laboratorike. Masat profillaktike. Aplikimi i 3-it në praktikë. Dispozicioni përfundimtar i mbeturinave spitaloreinceneratori. Monitorimi I kuzhinës spitalore dhe distribuimi i ushqimit. Roli dhe rëndësia e "zones së gjelbërt". Mënyra e manipulimit me material steril. Mirëmbajtja e higjienës personale të personelit shëndetësor. Mirëbajtja e hapsirave spitalore. Detyrë praktike. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Literatura e rekomanduar:

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

LAPAROSKOPI ABDOMINALE Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Ali Zatriqi, prof. ordinar VIII 2+2 4

Qëllimi i lëndës : Njohja e kandidatëve me principet e kirurgjisë laparoskopike. Njohja e studentëve me mundësitë diagnostike dhe terapeutike që ofron laparoskopia. Njohja e studentëve me përparsitë e laparoskopisë ndaj metodës kirurgjike së hapur. Njohja e tyre me përgatitjet preoperative. Njohtimi me komplikimet e mundshme . Programi i ligjëratave: Njohtimi me instrumentariumin dhe principet e metodës laparoskopike. Njohtimi për reziqet intraoperative. Njohtimi i kandidatëve për selekcionimin e rasteve për tretmanin laparoskopik. Përgatitja preoperative, specifikat e anestezionit të përgjithshëm. Përcjellja e rrjedhës postoperatore. Perspektiva e laparoskopise në intervenimet tjera në Kirurgji abdominale dhe gjinekologji.

137

Programi i ushtrimeve: Demostrimi i aparaturës dhe instrumentariumit. Demostrimi i kolecistektomisë laparoskopike. Demostrimi i marrjes së biopsisë prej abdomenit me laparoskop. Mënyra e vlersimit të diturive: Provim praktik dhe provim me test. Literatura e rekomanduar: 1. Mastery of Surgery, third edition , Volume I et II, Boston-New York-Toronto-London, \1997 2. Oxford Textbok of Surgery, Mosby medical book, 1997. New York 3. Laparoscopic Surgery, London-New York-Toronto, 1998.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

UROLOGJI E FËMIJËVE Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Hasan Ahmeti, docent Dr. sc. Nexhmi Hyseni, docent VIII 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Nje numer i madh i femijeve lindin me anomali kongjenitale te traktit urinar. Çdo i dhjeti femije i posalindur ka nje anomali te traktit urogjenital. Disa nga keto anomali nese me kohe nuk zbulohen dhe korigjohen, mund ta rrezikojne jeten e femiut ne periudhen e hershme postnatale. Te dhenat statistikore tregojne se në spitalet pediatrike vec tjerash hospitalizohen 28% te femijeve qe kerkojne mjekim per shkak te semundjeve te ndryshme urologjike. Shume semundje te ndryshme urologjike te femijet për shkak te simptomave jo karakteristike behen problematike sepse mbesin nje kohe te gjate te pa zbuluara si rrjedhoje mund te vije deri te demtimi serioz I parenkimes se veshkes. Paraqitja e simptomeve te para te crregullimeve te funsionit renal jo kendshem e befason dhe me vone e vetedijeson prindin dhe mjekun qe e ka mjekuar femiun ne menyre jo adekuate. Ne me shume se 50% te rasteve me infeksione urinare te femijet pas ekzaminimeve radiologjike zbulohen anomali te lindura. Me korekcion te hershem kirurgjik te anomalive kongjenitale obstruktive mund te shpetohet demtimi i parenkimes dhe te ruhet funksioni i veshkes.

138

Programi i ligjëratave: Simptomet e semundjeve te traktit urogjenital. Ekzaminimet bazike fizikale, radiologjike, ultrasonografike dhe endoskpike. Infeksionet jo specifike te urotraktit. Anomalite dhe semundjet e veshkeve. Anomalite dhe semundjet e ureterit. Anomalite dhe semundjet e fshikzes urinare. Anomalite dhe semundjet e uretres. Anomalite dhe semundjet e organit gjinor mashkullor (penisit). Anomalite dhe semundjet e gonadeve. Lendimet e orgave te traktit urogjenital. Anomalite e gjinise-intersex. Urolitiaza pediatrike. Tumoret e traktit urogjenital. Fimoza dhe kunderthenjet rreth cirkumcizionit. Urodinamika dhe inkontinenca te femijet. Programi i ushtrimeve: Mënyra e vlerësimit të diturisë: Literatura e rekomanduar:

139

VITI I PESTË SEMESTRI I NËNTË

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ÇRREGULLIMET E RITMIT TË ZEMRËS Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Masar Gashi, prof. IX 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Të njohurit në lidhje me problematikën e ÇRZ. Diagnostikimi i ÇRZ. Trajtimi përkatës i ÇRZ. Programi i ligjëratave dhe ushtrimeve: Elektrolitet dhe formimi i impulsit me parimet bazë që kushtëzojnë përçimin e impulsit. Format takikardike supraventrikulare. Ekstrasistolat supraventrikulare dhe ato ventrikulare (ESS dhe ESV). Format takikardike ventrikulare. Format bradikardike. Sindroma Wolf-Parkinson-White (WPW). Blloqet Sino-Atriale (SA) dhe Atrio-Ventrikulare (AV). Metodat e diagnostikimit të çrregullimeve të ritmit të zemrës (Holter, EKG). Hiselektrokardiografia. Vektorkardiografia. Terapia e çrregullimeve të ritmit të zemrës. Elektrostimulimi i zemrës. Konverzioni i ritmit të zemrës me DC shok. Defibrilimi i zemrës. Reanimimi kardiopulmonar. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Literatura e rekomanduar: 1. Librat e Mjekësisë Interne dhe 2. Librat e Kardiologjisë

140

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

SËMUNDJA ISKEMIKE E ZEMRËS Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Masar Gashi, prof. IX 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Të njohurit në lidhje me problematikën e SIZ. Diagnostikimi dhe Trajtimi përkatës i SIZ. Programi i ligjëratave dhe ushtrimeve: Enët koronare të zemrës dhe qarkullimi I gjakut në këto. Ndryshimet patoanatomike dhe patofiziologjike në arteriet koronare të zemrës. Faktorët e rrezikut. Manifestimet (format) klinike të SIZ. Angina pectoris de novo, kronike dhe jostabile. Infarkti akut I miokardit (IAM). Diagnoza diferenciale te SIZ. Komplikimet gjatë IAM ­ dekompenzimi I zemrës. Komplikimet gjatë IAM ­ çrregullimet e ritmit të zemrës. Mjekimi te Angina Pectoris (AP). Mjekimi medikamentoz i IAM. Mjekimi invaziv te IAM. Vlerësimi i statusit funksional të sistemit kardiovaskular (Ekokardiografia, Ergometria, Holteri). Prevenimi primar, sekondar dhe terciar në SIZ. Epidemiologjia e SIZ. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Literatura e rekomanduar: 1. Librat e Mjekësisë Interne dhe 2. Librat e Kardiologjisë

141

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ABDOMENI AKUT Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Ali Zatriqi, prof. ordinar IX 2+2 4

Qëllimi i lëndës: Përkufizimi dhe njohja e tabllos klinike të AA. Njophja e principeve të diagnostifikimit pedand të abdomenit akut. Njoftimi i kandidatëve me ndihmesën e analizave laboratorike për diagnostifikimin e AA. Njohja e shenjave rendgenologjike (niveleve hidroaerike, kolekcioni i lire i ajrit etj) për AA. Njohtimi i kandidatëve për rrolin e ekzaminimit digitorektal, rrëndësinë e matjes së temperatures rektale dhe aksilare dhe parametrave të tjerë. Njohtimi i kandidatëve për rrolin e ehosonografisë në diagnostifikimin e AA. Rroli i CT, RM etj. Programi i ligjëratave: Përkufizimi i problemit të AA dhe tablloja klinike e tij. Etiologjia e AA. Finesat e anamnezës së dhimbjes dhe ankesave të tjera. Ekzaminimi fizikal i abdomenit. Analizat laboratorike. Ekzaminimi radiologjik dhe ehosonografik. Diagnoza diferenciale. Programi i ushtrimeve: Anamneza e dhimbjes dhe ankesave tjera abdominale. Ushtrime për kandidatët në palpimin e abdomenit për ta njohur AA. Ushtrimin e pikave të dobta të murit të abdomenit. Ushtrimet për ta dalluar skrotumin akut hidrokelen, prej hernise së inkarceruar. Ushtrimet për ta dalluar reakcionin peritoneal. Ushtrimet për ta dalluar sukusionin renal pozitiv. Ushtrimin për ta dëgjuar peristaltikën e zorrëve.me veçoritë te ileusi. Ushtrimet për auskultimin e stenozës së arteries mesenterica superior te angina abdominale. Ushtrimet për ta njohur AA me rendgen. Ushtrimi për detektimin e gurve në kolecistë. Ushtrimet për të detektuar langun e lire në abdomen (badside ultrasaound). Ushtrimet për ekzaminimin digitorektal. Njohtimi i kandidatëve me komentimin e diferencave të temperatures rektale dhe aksilare. Ushtrimi me kandidat për komentimin e rezultateve laboratorike të rrëndësishme për diagnostifikimin e AA. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Praktik dhe me test Literatura e rekomanduar 1. Mastery of Surgery, third edition , Volume I et II, Boston-New York-Toronto-London, \1997 2. Oxford Textbok of Surgery, Mosbz medical book, 1997. New York 3. Emergency Medicine, Mosby medical book. 1997

142

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

MJEKËSI EKSPERIMENTALE Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Ali Zatriqi, prof. ordinar IX 1+1 2

Qëllimet e lëndës: Njohja e kandidatëve me shkencën mbi kafshët laboratorike (KL). Definimi i saj. Spjegimi se kur dhe ku janë kafshët të domosdoshme në studimet biomjekësore në hulumtimin e produkteve farmakologjike dhe testimi i sigurisë. Të emërohen llojet e kafshëve laboratorike dhe të njohtohen kandidatët se ato janë të mbrojtura me legjislacion. Të njohtohen kandidatët se kafshët që përdoren për hulumtime eksperimentale duhet të jenë gjenetikisht të përafërta (inbrid). Njohtimi i kandidatëve mbi debatet etike për përdorimin e kafshëve për eksperiment dhe ekzistimin e organizatave antivivisekcioniste. Burimet e informatave për shkencën mbi kafshët laboratorike dhe vendet ku mbahen kafshët eksperimentale (Vivarium) etj. Njohuritë e fituara nga kirurgjis eksperimentale kandidatëve do tju shërbej që më lehtë të ngrisin dhe të zgjedhin teza me rëndësi shkencore për mbrojtjen e temave të magjistraturës dhe doktoraturës të rëndësisë së mirëfilltë. Programi i ligjëratave: Kushtet e mirqenjes së kafshëve laboratorike. Legjislacioni, rregullat dhe autorizimi për punë me KL. Kushtet aseptike të punës. Mënyra e përdorimit të anestezionit lokal dhe të përgjithshëm në kafshët laboratorike. Mënyra e marjes së gjakut dhe ekskreteve të tjera për analizë prej KL. Njohtimi i kandidatëve me biologjinë komparative të KL. Krijimi i kushteve për punë eksperimentale në KL inbride. Njohtimi i kandidatit me imunizimin e KL për prodhimin e antitrupthave. Monitorimi i shëndetit dhe të sjelljes së KL. Studimi kritik i literatures shkencore. Alergjitë dhe epizotozat nga KL. Ndikimi i rrethit në homeostazë dhe rrezultate eksperimentale. Planifikimi, disajnimi, zhvillimi dhe publikimi i eksperimenteve në KL. Programi i ushtrimeve: Do të shfrytzohet një lokal i pajisur për punë të mirë praktike me shtazë të vogla eksperimentale. Kandidatët do të njohtohen për principet e shtruarjes së një problemi shkencor dhe do të njohtohen me të gjitha rrethanat që do të ndikojnë në fitimin e vlerave, dhe në fund do të njohtohen me mënyrën se si të vijnë deri te konkluzini shkencor. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Me test dhe me gojë.

143

Literatura e rekomanduar 1. Handbook of Laboratory Animal Science, edited by Per Svendsen and Jann Hau. CRC Press, Boca Raton, Ann Arbor, London, Tokyo, 1994. 2. Volume I: Selection and Handling of Animals in Biomedical Research. 3. Volume II: Animal Models. 4. Försöksdjurskunskap, Karl Johan Öbrink and Margareta Waller. Studentlitteratur, Lund, 1996.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

URGJENCA NË KIRURGJI Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Nexhmi Hyseni, docent IX 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Ne praktiken e sëmundjeve kirurgjike eshte me rendesi te madhe zbulimi i hershem i rasteve urgjente ne kirurgji. Për keto raste bashkepunimi me perfaqesues te lemive te tjera mjekesore është domosdoshmëri. Qëllimi i ligjeratave tona është të prezantohen procedurat perkatese te ekzaminimit fizikal, e ekzaminimeve laboratorike dhe radiologjike me qëllim të venjës se diagnozes korekte; për të ditur çka është e nevojshme, çka është e mundur dhe çka është e mjaftueshme për te bërë në rastet e emergjences kirurgjike; kur dhe dhe me kend duhet konsultuar për trajtim adekuat te pacientit. Anomalite e lindura që kërkojnë çasje kirurgjike imediate, lëndimet trupore, infeksionet dhe tumoret e organeve te ndryshme gjithashtu jane prezentuar. Me qëllim qe ligjeratat të duken me interesante ne do te pasqyrojme pervojen dhe eksperiencen personale te rasteve te trajtuara ne Kliniken e Kirurgjise-Prishtine. Programi i ligjëratave: Hyrje: Emergjenca me rrezik potencial për jeten e pacientit në kirurgjinë e përgjithme. Emergjenca ne Neurokirurgji. Emergjenca ne Kirurgji Torakale. Emergjenca ne Kirurgji te Femijëve. Emergjenca ne Kirurgji Abdominale. Gjekderdhjet e siperme dhe te poshtme gastroinetstinale. Emergjenca ne Kirurgji Kardiovaskulare. Emergjenca kirurgjike ne Urologji. Diagnoza diferenciale ne emergjencen kirurgjike. Patofiziologjia e Shokut ne emergjencen kirurgjike. Djegiet ekstenzive. Reintervenimet emergjente. Komplikimet postoperatore te rasteve te trajtuara ne emergjencen kirurgjike. Principet bazike te trajtimit te lendimeve trupore ne rrethant paqesore dhe te luftes. Monitoringu dhe terapia ne mjekimin intenziv. Programi i ushtrimeve:

144

Studentet do te marrin pjese ne konferencat e mengjesit për te mesuar nga raportimi i rasteve te trajtuara ne emrgjence nga ekipit kujdestar. Studentet do te duhej te participonin ne detyrat ditore te parashtruara nga kryeshefi i repartit; fillimisht të merrën me ekzaminimin fizikal te pacienteve nen supervizionin e specialistit kirurg. Gjithashtu ata do te duhej te participonin ne vleresimin e te dhenave kliniko-laboratorike duke mesuar mbajtjen korekte te dokumentacionit mjekesor dhe rendesine e tyre për diagnoze korekte dhe vleresim real te gjendjes se pacientit. Studentet do te marrin pjese aktive nen supervizion ne pregatitjen pre operative dhe kujdesin postoperativ dhe tretmanin e e te semureve me semundje akute kirurgjike. Studentet do te participojne me asistime ne operacionet e thjeshta dhe ato me te komplikuara. Ata here pas here do te duhej te kyqen ne kujdestari te ekipit te kirurgjise urgjente per te pare direkt situatat dramatike të kirurgjise urgjente . Te Njihen me metodat diagnostike dhe ekzaminimet tjera për diagnoze emergjente dhe korekte. Roli i kirurgut si individ dhe ekipit si kolektivitet ne kirurgjinë eksplorative emergjente. Hyrje ne metodat dhe pricipet bazike te asepses dhe antisepses. Pricipet e mjekimit te plages, teknikave te qepjes. Diskutimi ne lidhje me rastet klinike te emergjences kirurgjike nepër reparte ( Neurokirurgji, Kirurgji e femijeve, urologji, kirurgji torakale, kirurgjia vaskulare, kirurgji plastike). Mënyra e vlerësimit të diturisë: Provim praktik dhe me test. Literatura e rekomanduar: 1. Morris P J , Malt R A. OXFORD TEXTBOOK OF SURGERY. Oxford university press, 1995. 2. Schwartz S I. PRINCIPLES OF SURGERY. Pretest self-assessment and review. McGraw-Hill companies, 1999. 3. Greenfield et al: SURGERY SCIENTIFIC PRINCIPLES AND PRACTICE. Lippincott company, Philadelfia, 1993. 4. De Dombal F T. DIAGNOSTIKA E DHIMBJEVE AKUTE TË BARKUT. Libri universitar Tiranë, 1987. 5. Bradic I. KIRURGIJA. Medicinska naklada-Zagreb, 1994 6. Krasniqi A. KIRURGJIA ABDOMINALE URGJENTE. Prishtinë, 1998. 7. Shaqiri G. KIRURGJIA URGJENTE. Prishtinë, 1999. 8. Hyseni N. Abdomeni akut. Në : Lipoveci G.(red.).ULTRASONOGRAFIA DIAGNOSTIKE. Gjakovë: Dukagjini Pejë, 2001:40-58.

145

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

OTONEUROLOGJI Mjekësi e përgjithshme Katedra e ORL Kirurgjisë së Kokës dhe Qafës ­ Prishtinë IX 1+1 2

Problematika e lëndës: Veshi i brendshëm, organi vestibulokoklear, rrugët nervore vestibulokokleare, lidhshmëria e veshit me endokraniumin, përcjellja e proceseve patologjike nga veshi në tru dhe anasjelltas, rehabilitimi i pacientëve me shurdhime perceptive. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Literatura e rekomanduar:

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

KIRURGJI PLASTIKE E KOKËS DHE QAFËS Mjekësi e përgjithshme Katedra e ORL Kirurgjisë së Kokës dhe Qafës ­ Prishtinë IX 1+1 2

146

VITI I PESTË SEMESTRI I DHJETË

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

SINDROMI AKUT DIAREAL Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Mehmedali Azemi, docent X 1+1 2

Qëllimet e lëndës: Duke u nisur nga fakti se sindromi akut diareal në Kosovë paraqet problem mjekësor dhe social, e shohim të arsyeshme që në këtë problematikë, tejet aktuale, studentët tanë duhet kyqur në mënyrë dabioze. Studentët do të njohtohen me rastet e hospitalizuara në klinikë, me përcaktimin e shkallës së dehidrimit, çregullimeve acido-bazike dhe elektrolitëve, dietës dhe aplikimit të antibiotikëve me sindrom akut diareal. Gjatë viteve të fundit shumëçka ka ndryshuar në etiologjinë dhe patogjenezën e këtij entiteti klinikë, mendojmë se me këtë temë të zgjedhur ,do të ndriçohen shumë dilemma në mënyrë më adekuate. Një vështrim i posaqëm do ti kushtohet rehidrimit nga sindromi akut diareal, i cili në dhjetë vitet e fundit ka një rol dominant në trajtimin e këtyre të sëmuarëve. Programi i ligjëratave: Sindromi akut diareal, si entitet klinik i komplikuar, do të diskutohet në disa koncepte në sa vijon: Njohuri të përgjithshme për sindromin akut diareal, definicioni, rëndësia mjekësoresociale, epidemiologjike, frekuenca dhe klasifikimi i tij. Etiologjia, shkaktarët infektiv (bakteriet, virusët, parazitet) dhe ata jo infektiv të spektrit të gjërë. Njohuri më bashkëkohore lidhur me patofiziologjinë e këtij sindromi (diarea osmotike, sekretore, motorike, çregullimet e permeabilitetit të mëmbranës të enterociteve dhe ato mikste). Simptomatologjia klinike e sindromit akut diareal në varshmëri nga faktori etiologjik. Këtu do të përfshihet edhe diagnoza me diagnozën diferenciale. Trajtimi i të sëmurëve nga sindromi akut diareal, këtu do të përfshihen: principet e rehidrimit, principet e restaurimit të çregullimeve acido-bazike dhe hidroelektrolitike, terapia simptomatike (në mënyrë kritike), përdorimi i ushqimit dietetik bimor, përdorimi i qumështit dietetik, rehidrimi oral. Në mënyrë mjaft kritike do të diskutohet për përdorimin e antibiotikëve tek sindromi akut diareal, të cilat mjaft keqpërdoren në punën e përditëshme mjekësore. Programi i ushtrimeve: Gjatë ushtrimeve praktike, studentët do të njohtohen me: Përcaktimin e shkallës së dehidrimit të shkaktuar nga sindromi akut diareal ( të lehtë, të mesëm, të rëndë). Me shenjat klinike të

147

tipeve të dehidrimit (izonatremik, hiponatremik, hipernatremik). Me principet bashkëkohore të rehidrimit parenteral (fazat e rehidrimit). Me restaurimin e çregullimeve acido-bazike dhe hidroelektrolitike, në bazë të rezultateve statusit acido-bazik dhe jonogramit. Me interpretimin e rezulltateve të egzaminimit bakteriologjik, virusologjik dhe parazitologjik. Ushqimi bimor dietetik dhe qumështi dietetik përbëjnë element crucial në trajtimin e të sëmurëve nga sindromi akut diareal. Prandaj gjatë ushtrimeve praktike studentëve do t'ju afrohet mundësia e mënyrës së përgatitjes, sasisë dhe intervaleve kohore të përdorimit të këti lloj ushqimi. Të njohtohen për principet themelore të përdorimit të kripërave për rehidrim oral tek të sëmurit me sindrom akut diareal, (llojet, indikacionet, kundërindikacionet, mënyra e pregatitjes, sasia) etj. Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. Mardesic, D., Pediatrija, skolska knjiga, Zagreb, 2000. Zergollern, Lj., Pediatrija, skolska knjiga, Zagreb, 1996. Silverman, A., Pediatric clinical gastraenterology,1985. Philips, S.F., Diarroea, a current view et the pathophysiology, 1982.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

INFEKSIONET E TË POSALINDURIT Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Mujë Shala, docent X 1+1 2

Qëllimet e lëndës: Qe studentit te mjekesise, mjekut te ardhshem, t'i plotesohen njohurite me kete problematike, momentalisht shumë aktuale tek ne e duke patur per baze se studentet sipas planprogramit nga Pediatria nuk mund t'i ipet hapsire e duhur per shtjellimin e shkaktarve te infekcionit te porsalindurit, pershkrimi i tablove klinike te infekcioneve te ndryshme. Diagnostifikimi adekuat sipas metodave bashkohore. Mjekimi bashkohor, prognoza dhe njohurite mbi sekuelat e mundshme nga ato. Programi i ligjëratave: Ndikimi i multifaktorve te ndryshem ne infekcione. Klasifikimi i shkaktarve me te shpeshte te infekcioneve. Rrezikshmeria nga infekcionet bazuar ne masen trupore ne lindje dhe moshes se re. Barres pas lindjes,percaktuar sipas javeve te gjestacionit. Njohja me infekcione me te shpeshta intrauterine,atyre gjate lindjes dhe pas lindjes. Diagtnostifikimi me metoda te sofistikuara kompjuterike,diagnoza diferenciale sipas Tablos klinike dhe analizave laboratorike,metodat serologjike diagnostike. Rendesia e punes konziliare ne Neonatologji per kurimin adekuat te infekcioneve. Farmakoterapia,rendesia e dozimit optimal te barrerave ne serum, rreziku nga predozimi me antibiotik. Prognoza e te porsalindurit me infekcione.

148

Programi i ushtrimeve: Ushtrime ne grupe te vogla studentesh. Vizita ne repart te te porsalindurve me infekcione te ndryshme. Njohja me metodat diagnostifikuese ne laborator. Ekzaminimet nga studentet te analizave rutinore laboratorike, te cila kane lidhje me infekcionet. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Literatura e rekomanduar: 1. Mardeshiq ,D:Pediatia ,Zagreb,2000. 2. Zergollern L. Pediatria, Zagreb,l994 3. Nelson texbook of Pediatrics: Infection of newborn infant,Clinical aspect, Philadelfia, 2000.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

DIABETES MELLITUS TIP - I Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Mujë Shala, docent X 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Dhenja e njohurive me te gjera studentve mbi diabetin,jasht planprogramit mësimor, ne pamundesi qe sipas tij, gjersisht te trajtohet kjo semundje. Diagnostifikimi i hershem eshte me rendesi per prevenimin e zhvillimit alarmant,te rrezikshem te semundjes. Njohja me mundesine bashkohore te trajtimit. Arritja e ketyre objektivave dhe qellimeve te kesaj lende zgjedhore,do behet. Me dhenjen e njohurive me te reja per trajtim kurativ duke perfshire dhe Ate dietal, ne kombinim me percjelljen e vlerave te analizave laboratorike Te duhura. Programi i ligjëratave dhe ushtrimeve: Marrja e anamnezes nga i semuari apo heteroanamneza nga prindet apo percjellesit. Njoftimi me punen e keshillimores per edukimin e femijeve dhe nenave me Diabet, per mbajtjen e evidences se dhenjes se insulines ne kartela te veqanta per te semuarit. Njohja praktike per percaktimin e glikemise si dhe identifikimin e kandidatve me predispozicion gjenetik per Diabet me testing OGTT. Menyrat e trajtimit te Diabetit tip I me Insulin,njohja me llojet e Insulines,bazuar ne kohezgjatjen e veprimit te tyre terapeutik.

149

Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. Becker DJ, Weber B: Patophysiology of Diabetes. Clinical Pediatric Endocrinology, Oxford, l995. Mardeshiq D., Pediatria. Zagreb, 2000. Zergollern L.Pediatria, Zagreb, 1994. Nelson texbook of Pediatrics: Philadelfia, 2000.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

SINDROMI KONVULZIV Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Mujë Shala, docent X 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Definimi i ataqeve cereebrale ne tersi,e edhe te konvulzioneve febrile tipike dhe ati-pike ne veqanti. Klasifikimi I konvulzioneve. Ofrimi I njohurive te reja per patogjenezen e tyre. Zgjerimi me njohuri te reja nga autoret e huaj per trajtimin e konvulzioneve. Arritja e objektivave dhe qellimeve te percaktuara do te behet me:kon. Takt te drejtperdrejt me te semurit nga konvulzionet si dhe percjellja. Praktike e trajtimit te femiut qe ka konvulzione. Programi i ligjëratave: Shkaktaret e konvulzioneve. Predispozicioni familjar per konvulzione. Distribuimi i barnave antikonvulzive. Aplikimi i terapise urgjente, intermitente dhe kontinuale. Metodat e diagnostikimit: laboratorike (biokimike), ECHO sonografia e SNQ, EEG, TC e trurit, rezonanca magnetike, biopsia e trurit. Zhvillimi psikomotorik i femijeve me ataqe cerebrale te ndryshme apo konvulzione. Prevenimi i mundshem i tyre. Programi i ushtrimeve: Shqyrtimi i rasteve te ndryshme te trajtimit te te semuarve me konvulsione, me etiologji te ndryshme. Interpretimi i EEG, Tomografise se kompjeterizuar te pacienteve qe trajtohen ne klinike dhe i analizave laboratorike. Shqyrtimi praktik i dozimit të antikonvulziveve. Literatura e rekomanduar: 1. Mardeshiq,DPediatria,Zagreb,2000 2. Zergollen L.Pediatria,Zagreb,1994 3. Nelson Textbook of Pediatrics:infection Philadelfia,2000.

of

newborn

infant,Clinical

aspect

150

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

PREVENCA E SËMUNDJEVE TRASHËGUESE Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Murat Zejnullahu, docent X 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i kësaj lënde të zgjedhur është që studentit (mjekut të ardhshëm), t'i afrohen njohuri që ata të njihen drejtpërsëdrejti me problematikën e sëmundjeve trashëguese, me llojet e sëmundjeve, natyren dhe peshën e sëmundjes, si dhe me rrezikun që ato paraqesin për fëmiun dhe për gjeneratat e ardhshme. Qëllimi i kësaj teme është që studenti në këshilltore gjenetike të marrë të dhëna dhe të njihet me tërë problematikën që bartë popullata, me mënyrën dhe tipin e trashëgimit, me frekuencën e paraqitjës dhe me rrezikun e mundshëm të shprehur në përqindje. Studenti nga kjo landë zgjedhore do të mësoi të njihet praktikisht me fëmiun e sëmuar apo, me prindin bartës të ndonjë sëmundje trashëguese, në këshilltore gjenetike apo afër krevatit të sëmurit. Programi i ligjëratave: Fazat e marrjes së informimit gjenetik. Faktorët e dhënjes së informimit gjenetik. Te dhënat empirike. Rrezikun empirik të shrehur në përqindje. Tipat e trashëgimit. Informimi gjenetik sipas tipit të trashëgimit: tipit monogjen, multifaktorial, abnormalitetit kromozomal. etodat e diagnostikimit prenatal: ekzaminimi i shtatëzanës: echografia, fetoskopia, amniocenteza, biopsia e korion, frontozumit, kordocenteza. Programi i ushtrimeve: Mënyra e vlerësimit të diturisë: Literatura e rekomanduar: 1. James S Thompson, Margaret WThompson, Genetics in medicine, Saunders Company 1996. 2. Waldo E Nelson, Textbook of pediatrics, Saunders Company. 3. Zergollern Ljiljana i sur. Pedijatrija, Zagreb 1994. 4. Zergollern Ljiljana i sur. Medicinska Genetika, Zagreb 1994.

151

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

TROMBOCITOPATITË Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Murat Zejnullahu, docent X 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i lëndës së zgjedhur është që studentit t`i ofrohen njohuri më të reja nga kjo lami. Të mësoi për natyren e sëmundjes së trombociteve ­ trombocitopatitë, me shtimin e numrit të trombociteve ­ trombocitozen dhe disfunksionin e trombociteve ­ tromboastenitë. Të mësoi për çrregullimin e hemostazës dhe në rolin dhe aktivitetin që kanë trombocitet në këtë proces. Të njoh këtë sëmundje, të akceptoi formate klinike të trombocitopative, të njihet më për së afërmi me të sëmurin afër krevatit apo, në ambulancën specialistike hematologjike. Praktikisht të punohet në laboratorium, të mësohet metodologjia e analizave laboratorike hematologjike (si p. sh. Numrimi i trombociteve, kohen e gjakderdhjes dhe koagulimit, ad-hezionin dhe agregacionin e trombociteve dhe me punkcionin sternal, etj.). Programi i ligjëratave: Trombocitopenia e lindur, e fituar, sekondare, akute, kronike, intermitente. Trombocitopenia te neonatusi e lindur, e fituar. Trombocitoza: shkaktarët e trombocitozës, gjakderdhjet akute, hypovitaminoza E, hyperostoza kortikale infantile, medikamentet (Vinkristini), mungesa e hekurit, splenectomia, shoku, tumori (neuroblastoma), inflamacionet. Tromboastenia e lindur, e fituar. Ekzaminimi laboratorik, metodologjia bashkohore e analizave laboratorike hematologjike. Literatura e rekomanduar: 1. Addiego Je. Menther WC, Dallman: Trombocytosis in infants and children. Pediatrics 1994. 2. Nelson WE. Textbook of pediatrics. Philadelphia Sounders 2000. 3. Zergollern Lj. i sur.: Pedijatrija II. Zagreb, 1994. J

152

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

EPIDEMIOLOGJI E SËMUNDJEVE TROPIKALE SËMUNDJET SEKSUALISHT TRANSMISIVE (SST) Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Isuf Dedushaj, prof. ordinar X 1+1 2

DHE

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ENDOKRINOLOGJIA INFERTILITETI Mjekësi e përgjithshme

KLINIKE

GJINEKOLOGJIKE

DHE

Dr. sc. Selim Krasniqi, prof. ordinar X 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i kësaj zgjedhore është qe studentët e mjekësisë dhe të stomatologjisë të pasuhrohen me njohuri plotësuese na lmëia e endokrinologjisë klinike gjinekologjike dhe infertilitetit, në kohën kur fakulteti ynë si dhe universiteti ballafaqohen me reformat e mëdha universitare si dhe në kohën kur endokrinologjia klinike gjindekologjike si dhe infertiliteti sot gjithnjë e më tepër po marrin dimenzione të reja dhe janë bërë tema kyqe e shumë diskutimeve në kongreset botërore dhe temë boshte e hulumtimeve shkencore në të gjitha kontinentet. Prandaj me këtë lëndë studentet e mjekësisë së përgjithshme dhe të stomatologjisë do të njihen, më për së afërmi me të arriturat në këtë lëmiduke u aftësuar dhe pasuruar me njohuri të reja të sistemit endokrin në përgjithësi e në veçanti të sistemit endokrinologjik të organeve gjenitale i cili është pjesë integrative e sistemit humoral në përgjithësi. Ata do të kenë mundësinë që të kenë njohuri të reja në lidhje me funksionimin e sistemit reproduktiv të femrës, raportet e këtyre dy sistemeve. Studentët do të njihen edhe me embriologjinë dhe fiziologjinë e organeve gjenitale të femrës si dhe funksionimin e këtyre sistemeve.

153

Do të kenë mundësinë që të njihen më mëri me patologjinë dhe patofiziologjinë e popullatës sonë në këtë drejtim, karakteristikë e të cilit është: Reproduktiviteti intenziv, numri i vogël i intervenimeve në organet gjenitale, përdorimi i pakët i mjeteve kontraceptive, niveli megjithatë i ulët arsimor, social dhe ekonomik në raport me vendet fqinje dhe më gjerë. Niveli kultural dhe religjioni si faktor me rëndësi i një mesi multietnik, miltikultural dhe multi religjioz. Të gjitha këto do të jenë temë e studimeve të ardhshme me vështrim të posaçëm në aspektin e rëndësisë së sistemit endokrinologjik, dhe ndikimi i këtyre faktorëve në incidencën e potologjisë endokrinologjike gjinekologjike si pasojë e të cilit mund të lajmërohet infertiliteti si një problem i cili deri më tani nuk është zgjedhur definitivisht me gjithë parimet e dukshme që janë bërë në këtë sferë. Studentët të cilët do të përcaktohen për këtë lëmi do të kenë mundësinë që edhe vet të marrin pjesë aktive në këto studime dhe me punë praktike do të marrin njohuri të reja duke ndihmuar kështu në të ardhmen e pacienteve tona, për tu kujdesur dhe ruajur kështu ardhmërinë fertile te femrat tona. Për tu përmbushur këto njohuri e shohim të nevojshme njohjen me përmbajtjen e titujve të poshtë shënuar për mbajtjen e lëndës: Programi i ligjeratave: Embriologjia dhe fiziologjia e organeve gjenitale femërore. Neuroendokrinologjia, biosinteza e hormoneve, metabolizmi i tyre si dhe mekanizmi i veprimit të tyre. Funksionimi i sistemit humoral tek femrat e moshës rinore, adoleshenteve, reprodukcionit, para dhe postmenopauzale. Rregullimi i ciklit menstrual. Gjakderdhjet disfunksionale nga mitra. Problemet psikosomatike të femrës (Dispareunia, Dysmenorrhoea, frigiditeti dhe anksioziteti në fazën e reprodukcionit). Edukata seksuale e femrës, planifikimi i familjes, ruajtja e shëndetit të femrës, zgjedhja e problemeve seksuale ­ këshillmoret për femra etj. Hulumtimet klinike të shkaqeve të sterilitetit bashkëshortorë dhe trajtimi i tij. Steriliteti dhe kontracepcioni me vështrim të veçantë në kontracepcionin steroid. Infertiliteti i meshkujve. Anovulacioni, hirsutismi, Amenorrhoea, indukcioni i ovulacionit me Clomiphen citrat dhe Human menopauzal gonadotropin /HMG/. Laparoscopia dhe hysteroscopia e organeve gjenitale të femrës. Kirurgjia restauruese dhe mikrokirurgjia në organet gjenitale të femrës, me vështrim të posaçëm korekcionet e ndryshme në tuba dhe mitër. Mbarsimi artificial. Mbarsimi ekxtracorporal /In Vitro fertilizmi/ dhe embriotransferi /Embrio Transver/. Programi i ushtrimeve: Pranimi i pacientëve të triazhuara, përpunimi dhe ekzaminimi i tyre me mjetet poseduese dhe bashkëkohore. Puna në laboratorin endokrinologjik: përcaktimi i statusit hormonal. Puna në laboratorin gjinekologjik-statusi biokimik. Demonstrimi i marrjes së strishos vagjinale, vervikale, PA testi, Sims Hanner-testi /PC testi/ si dhe testet e ovulacionit. Demonstrimi i Echosonografisë, Laparoscopisë dhe hysteroscopisë së organeve gjenitale femërore. Puna në laboratorin citogjenetik. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Studentët kanë të drejtë ti parashtrohen provimit nga lënda "Endokrinologjia Klinike Gjinekologjike dhe infertiliteti" për të parën herë në afatin e qershorit sipas kësaj rregulloreje. Provimi praktik: Ekzaminimi i së paku dy pacienteve si dhe mbrojtja e pjesës praktike të provimit. Provimi me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota e provimit praktik përbën 30% të notës, ndërsa 70% i takon provimit me shkrim nga test pyetjet e zgjedhura nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota përfundimtare e cila vehet në index është rezultat i pjesëtimit të dy rezultateve.

154

Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. Pschyrembel C.W., Prakti~ka ginekologija, Medicinska knjiga, Beograg - Zagreb 1975. Drobnjak P., Ginekologija de~ije i adolescentne dobi, JUMENA, Zagreb, 1980. Guard H., Fiziologjia mjekwsore, 1996. Arthur C. Guyton, MD-Medical Physiology, 1998. ëimi} S., Endoscopia u ginekologiji i bostetriciji, JUMENA, Zagreb, 1981. Luljeta Cakerri dhe Bregu R, Fiziologjia e njeriut. Djuri} S. i saradnici, Funkciono ispitavanje endokrinog sistema, Zavod za udjbenike i nastavna sredstva, Beograd, 1982. Speroff L., Glass R.H., Kase N.G., Klini~ka ginekolos{ka Endokrinologija i infertilitet, Medicinska knjiga, Beograd ­ Zagreb. Ralph Benson, Priru~nik iz ginekologije, Savremena administracija, Beograd, 1983. Kova} T., Lep{anovi} L., Endokrinologija, Medicinska knjiga, Beograd ­ Zagreb, 1982. Drobnjak P., Beri{ B., ëulovi} V., Ginekologija, Medicinska knjiga, Beograd ­ Zagreb, 1989. Grgurevi} M., Pavlovi} Z., Grzelj V., Ginekologija, JUMENA, Zagreb, 1987. Si dhe literatura tjetër dhe të dhënat nga Interneti.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ULTRASONOGRAFIA NË OBSTETRIKË DHE GJINEKOLOGJI Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Zylfi Azizi, prof. ordinar X 1+1 2

Qëllimet e lëndës: Njohja me parimin e punës. Njohja me aparaturën ultrasonografike. Njohja me metodën e punës. Aplikimi praktik i ultrasonografis në periudhat e ndryshme të shtatzënsisë. Aftësimi i studentëve lidhur me përdorimin e ultrasonografis në shtatzënsi. Aplikimi praktik i ultrasonografis në gjinekologji. Aftësimi i studentëve lidhur me përdorimin e ultrasonografis në gjinekologji. Programi i ligjëratave: Historiati i ultrasonografisë. Fizika e utrasonografis dhe principet themelore të punës. Veprimi i mundshëm biologjik i ultrasonografis. Organet e pelvikut të vogël. Cikli menstrual ­ endometrial, folikular. Patologjia e mitrës. Tumoret e vezoreve. Diagnostika dhe terapia invazive. Shtatzënsia ektopike. Shtatzënsia nga momenti i implantimit të vezës së fekonduar. Zhvillimi i embrionit dhe frytit. Keqformimet fetale. Përcaktimi i pjekuris fetale. Lengu

155

amniotik dhe placenta. Mosha gestative e frytit. Pozitat e frytit. Profili biofizik i frytit. Involucioni postpartal i mitrës. Programi i ushtrimeve: Zhvillohen në grupe të vogla në KOGJ-ke. Puna praktike me ultrasonografi. Konceptet e dopler ultrasonografis. Konceptet e 3D ultrasonografis. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Pjesa praktike dhe pjesa teorike me test. Literatura e rekomanduar: 1. Fleischer, Maning, Jeantry and Romero. Sonography in Obstetrics and Gynecology, Principles and Practice 5th edition, 1996 2. Dev Maulik. Dopler ultrasound in Obstetrics & Gynecology, 1997 3. Merz Eberhard. 3D ultrasound in Obstetrics and Gynecology. 1999

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

SËMUNDJET MALINJE TË ORGANEVE GJENITALE FEMRORE DHE DETEKTIMI I HERSHËM I TYRE Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Binak Kastrati, prof. ordinar X 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Që të njihen studentët me etiologjinë të sëmundjeve malinje të organeve gjnitale femërore, siptomatologjinë e hershme klinike dhe zbulimin e sëmundjeve qysh në fazen paraklinike dhe stadet e hershme të sëmundjes. Që studentët të njihen për së afërmi dhe të aplikojnë metodat e detekcionit të hershem të ndryshimeve prekanceroze të organeve gjenitale femërore me theks të veqant në ndryshimet prekanceroze te cerviksit, korpusit uteri, vulves dhe vaginës, duke përfshire ekzaminimin klinik, kolposkopik, citodiagnostik dhe me ultratingull. Programi i ligjeratave: Etiologjia dhe patogjenza e sëmundjeve malinje të organeve gjenitale femërore. Diagnostifikimi i hershëm i ndryshimeve prekanceroze të organeve gjenitale femërore. Kolposkopia si metodë ndihmëse ne diagnostifikimin e ndryshimeve prekanceroze dhe kanceroze të cerviksit, vagines dhe vulves. Citodiagnostika dhe roli i saj ne onkologjinë gjinekologjike. Roli i biopsisë së qelluar, kiretazhës së frakcionuar të mitres, marrja e materialit

156

dhe interpretimi i rezultatit histopatologjik Mjekimi bashkohor i sëmundjeve malinje të organeve gjenitale me ndërhyrje kirurgjikale. Mjekimi i sëmundjeve malinje të organeve gjenitale femërore me radioterapi, kemoterapi, terapi hormonale dhe terapi simptomatike. Programi i ushtrimeve: Marrja e anamnezës nga pacientet, ekzaminimi me spekulum, marrja e materialit për analizë citologjike, bakteriologjike dhe ekzaminimi bimanual dhe rektal gjinekologjik. Njohja e ecurisë së punës te ekzaminimi kolposkopik, marrja e materialit me biopsi të qëlluar dhe kiretazha e frakcionuar. Roli i ultrasonografisë te ndryshimet tumoroze të organeve gjenitale femërore. Kryrja e punkcionit e tumorëve ovarial dhe hapësirës abdominale. Demonstrimi i ndryshimeve kirurgjike dhe njohja e principit të punes ne sallen operative te operacionet nga sëmundjet malinje gjenitale femërore. Njohja praktike dhe aftësimi i studentëve në aplikimin e kemoterapisë dhe radioterapisë nga këto sëmundje. Etika mjeksore në trajtimin e pacienteve nga sëmundjet malinje gjenitale dhe kujdesi mjekësor ndaj të sëmuareve. Mënyra e vlerësimit të diturive: Provim praktik dhe testi. Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Pschyrembel W.: Prakticna ginekologija, Beograd-Zagreb, 1977 Pavlovic S.: Osnovi eksfolijativne citologije, Beograd, 1970 Gergurevic i sar.: Ginekologija, Zagreb, 1987 Himelman H.: Kolposkopish studien I-III, G. Theime, Leipzig Brocic M.: Ginekoloska citodijagnostika i citologija, Beograd, 1981 Barakat R. et al.: Handbook of Gynecologic Oncology, Martin Dunitz Ltd, 2000 Danforth's Obstertics and Gynecology, Phyladelphia, 1999

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ORL, KIRURGJI E KOKËS DHE QAFËS TE FËMIJËT Mjekësi e përgjithshme Katedra e ORL Kirurgjisë së Kokës dhe Qafës ­ Prishtinë X 1+1 2

157

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

NUTRICIONI DHE DIETETIKA Mjekësi e përgjithshme Katedra e Lëndëve Preventive ­ Higjienë X 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i zhvillimit të kësaj lënde është paisja me njohuritë bazë lidhur me rolin dhe rëndësin e ushqimit ashtu që ushqimi I drejtë do të ndikoj në eliminimin e shumë problemeve shëndetësore të shkaktuara nga malnutricioni. Programi i ligjëratave: Raporti ushqim-shëndet. Planifikimi i dietës së shëndosh. Roli i karbohidrateve në ushqim. Lipidet- roli dhe rëndësia. Proteinat- roli dhe rëndësia e tyre. Vitaminat hidrosolubile dhe liposolubile. Mineralet- roli dhe rëndësia e tyre. Uji- roli dhe rëndësia. Sëmundjet alergjike dhe ushqimi. Dieta gjatë shtatzanisë dhe laktacionit. Dieta tek fëmijët e moshës shkollore. Ushqimi në gjendje të jashtëzakonshme. Programi i ushtrimeve: Digjestioni, apsorpcioni dhe metabolizmi. Dieta te obeziteti. Dieta te Diabetes mellitus. Dieta te sëmundjet kardiovaskulare. Dieta dhe sëmundjet renale. Dieta te sëmundjet gastrointestinale. Dieta te sëmundjet malinje. Dieta postoperative. Dieta tek infeksionet dhe djegjet. Dieta tek AIDS. Kujdesi nutritive ndaj pacientit. Intereakcioni në mes barërave dhe nutricientëve. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Provim me test. Literatura e rekomanduar:

158

VITI I GJASHTË SEMESTRI I NJËMBËDHJETË

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

EKOKARDIOGRAFIA ­ METODË BASHKËKOHORE NË DIAGNOSTIKIMIN E SËMUNDJEVE TË ZEMRËS Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Gani Dragusha, docent XI 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Njohja e studentve me këtë metodë diagnostikimi. Përparsite e kësaj metode. Tretmani terapeutik me këtë metodë Njohurija me Doppler dhe përparsite e tij. Programi i ligjëratave: Historia e zhvillimit të ultratingullit M mod 2 dimenzionale dopplerit pulzativ dhe kontinuitiv aplikimi i tyre në diagnostikimin e sëmundjeve të zemrës dhe aspekti biofizik në strukturat histologjike. Njohja e punës me Ekokardiograf në praktik M mod dhe 2 dimenzionale. Njohja teorike e dopplerit pulzativ dhe kontinuitiv. Njohja e punës me doppler në praktikë. Veset e fituera të zemrës. Veset e fituera të zemrës. Veset kongjenitale të zemrës. Veset kongjenitale të zemrës demonstrim praktik në aparat. Endokarditet. Endokarditet, demonstrim i rasteve. Miokarditet, sëmundjet koronare, aneorizmat. Miokarditet, sëmundjet koronare, aneorizmat. Perikarditet. Perikarditet, demonstrim i rasteve. Tumorët e zemrës. Programi i ushtrimeve: Mënyra e vlerësimit të diturisë: Literatura e rekomanduar: 1. H.Figenbaun: Ekokardiografia 2. G.Dragusha : Veçoritë e veseve të fituara të zemrës në aspektin e njohurive bashkëkohore mbështetur në metodën e ultrazërit. Prishtinë, 1989 Tezë doktoranture. 3. ë dhënat nga specializimi dhe punimet në Zagreb-Prof. Çikes. 4. Video kasetet nga specializimi në Toraks center në Rotterdam ke Prof.Roland. 5. Video kasetet dhe regjistrimet tjera të bëra gjatë specializimit 6 mujorë në kliniken Charite të Humbolt Univerzitetit në Berlin. 6. Materialet e mbledhura gjatë punës 7 vjeçare në qendren kryesore Ekokardiografike në Stamboll-Turqi.

159

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

SINDROMI AKUT OBSTRUKTIV RESPIRATOR TE FËMIJËT Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Mehmedali Azemi, docent XI 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i lëndës së zgjedhur është që studenti-mjeku i ardhshëm të njohtohet me këtë sindrom jo të rralë i cili përcjellet me kuadër të ndryshëm dhe të rëndë klinik, dekursi dhe prognoza e të cilit mvaret nga diagnostifikimi me kohë dhe tretmani adeakut. Arritja e objektivave do të arrihet me mësim aktiv teorik dhe praktik. Programi i ligjëratave: Definimi i Sindromës akute obstruktive respiratore tek fëmijët: Klasifikimi i këtij sindromi. Etiologjia-faktorët polietiologjik të secilës sëmundje në kuadër të këtij sindromi. Patogjeneza e bronhoobstrukcionit, në kuadër të njohjës më bashkohore të anatomisë dhe fiziologjisë së rrugëve respiratore. Ndryshimet morfologjike në rrugët respiratore. Pasqyra klinike e secilës sëmundje në kuadër të sindromës akute obstruktive repsiratore. Diagnoza dhe diagnoza diferenciale. Secila sëmundje në kuadër të këtij sindromi kërkon diagnostifikim të posaqëm, por shumë me rëndësi është për shkak të tretmanit. Për shkak të simtomatologjisë shumë identike të sëmurjeve në kuadër të këtij sindromi, diagnoza diferenciale nuk është e lehtë. Shërimi. Secial sëmundje në kuadër të këtij sindromi do të t rajtohet veç e veç. Do të analizohen: Përdorimi kritik i antibiotikëve ( të cilët në rpaktikën e përditshme mjaft abuzohen), përdorimi i kortitoksteroideve, Beta 2 agonitëve, rpeparateve të ksantinës, rehidrimit, oksigjenoteraterapisë, simpatomimetikët, restaurimit të qerregullimit të statusit acido-bazik etj. Temë e veçant diskutimi tek shërimi i këtij sindromi do të jetë intubimi endotrakeal dhe ventilimi artifical (mekanim) ­ indikacioent. Kujdeset të veçant do ti përkushtohet prevencës së këtij sindromi. Do të diskutohet ëpr prevencën primare dhe sekundare, mandej për prevencën sekundare specifike dhe jo specifike. Programi i ushtrimeve: Pasqyrën klinike, veçmas të secilës sëmundje në kuadër të sindromës akute obtruktive repsiratore. Propeudektikën pediatrike të këtij sindromi, me vështrim të posaqëm në fenomet auskulatore. Interpretimin adekuat të egzaminimeve radiologjike të mushkrive. Testet funksionale të mushkërive (spirometrin), të ciëlt përbëjnë një element kyq në diagnozen dhe prognozën e këtij sindromi. Procedurën teknike dhe interpretimin e testeve kutane alergjike në alergjen nutritiv dhe inhalator. Aplikimin e Bet a 2 agonistëve, nëpërmes të neb ulizatorit (principet e punës). Intubimet endrotrakeale dhe principet e punës me respirator dhe përcjellja e parametrave vital dhe statusit acido-bazik gjatë qëndrimit të fëmiut në respirator, për shkak të insuficiencës globale repsiratore.

160

Mënyar e vlerësimit të diturive: Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. Mardesic, D.: Pedijatrija, Skolska knjiga, Zagreb, 2000. Zergolern, Lj.: Pedijatrija 1, Zagreb, 1996. Nelson,].: Textbook of Pediatrics, Philadelphia, 1987. Fenner, A.: Pediatrische pneumologie, Berlin, 1985. Cordie, JF.: A propos des bronchiolites obstructives. Rev. Mal. Resp. 1988, 5 161-167.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ÇRREGULLIMET KRONIKE TË MALNUTRICIONIT MALNUTRICIONI PROTEINO-ENERGJETIK Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Mehmedali Azemi, docent XI 1+1 2

­

Qëllimet e lëndës: Duke u nisur nga fakti se me plan programet e pediatrisë për student, nuk mund të përfshihet në mënyrë të përfillët e tërë kjo problematikë e gjërë, e shohim të arsyeshme që studentëve të iu afrohet një studim më dubioz i kësaj problematike aktuale ( mjekësore-sociale ) e morbiditetit dhe mortalitetit të fëmijëve në Kosovë. Prezentimi i metodave më bashkëkohore klinke, laboratorike dhe antropometrike të diagnostifikimit të malnutricionit proteino-energjik dhe shërimit të tij. Prezentimi i drejtëpërdrejtë i rasteve me malnutricion proteino-energjik, gjatë orëve të ushtrimeve të studentëve në klinikën e pediatrisë. Programi i ligjëratave: Definimi i çrregullimeve kronike të nutricionit. Rëndësia mjekësore-sociale dhe frekuenca e këtyre qregullimeve tek fëmijët e Kosovës. Klasifikimi i qregullimeve kronike të nutricionit. Studimi i mirëfillt i malnutricionit proteino-energjik, si formë më aktuale dhe më e shpesht e strukturës së morbiditetit tek fëmijët e Kosovës. Faktorët etiologjik ( të jashtëm dhe të brendshëm ). Format klinike të malnutricionit proteino-energjik. Ndryshimet morfologjike në organe të ndryshme te organizmit. Ndryshimet patofiziologjike. Metodat dhe kriteret për vlerësimin e gjendjes së malnutricionit proteino-energjik. Pasqyra klinike, shërimi dhe prognoza e malnutricionit proteino-energjik.

161

Programi i ushtrimeve: Pjesa praktike e lëndës do të zhvillohen pranë shtratit të të sëmuarve. Duke u nisur nga fakti se në klinikën e pediatrisë është i hospitalizuar një numër i madh i pacientëve me malnutricion proteino-energjik, ushtrimet mund të mbahen në grupe të vogla studentësh. Studentët në bazë të njohurive teorike, gjatë ushtrimeve praktike do të njohtohen me të gjitha format e qregullimeve proteino-energjike, me vështrim të posaqëm në malnutricion proteino-energjik. Gjatë ushtrimeve praktike studentët do të njohtohen me metodat klinike dhe kriteret për vlerësimin e malnutricionit proteino-energjik në bazë të: anamnezës, egzaminimit objektiv,vlerësimit klinik të radhitjes dhe të zhdukjes së indit dhjamor nënlëkuror, mungesës relative të masës trupore për moshën e fëmijës matjes së trashësisë së indit dhjamor subkutan me kaliper, mungesës relative të masës trupore për gjatësinë trupore, metodën percentile të masës trupore në krahasim me moshën e fëmijës, analizat laboratorike të cilat shërbejnë për vlerësimin e malnutricionit proteino-energjik (Hb, HCT, transferina, Fe në serum, MCHC, fosfataza alkalike, albuminet etj.), përcaktimi i shkallës së malnutricionit proteino-energjik, principet e shërimit të malnutricionit proteino-energjik (principet e rehidrimit, të formave më të rënda (atrofisë), me njohjen e ushqimit dietetik, ushqimit parenteral, ushqimit plotësues adekuat dhe aplikimit të antibiotikëve). Mënyra e vlerësimit të diturive: Literatura e rekomanduar: 1. 2. 3. 4. 5. Labenthal, E.: Digestive disease in children, Neë York, 1978. Anderson,C.M., Burke, V.: Pediatric gastroenterology, Oxford Melburn, 1975. Nelson,Ë.E.:textbook of pediatrics, Philadelphia, 1993. Mardesic, D., I sur.: Pediatrija, skolska knjiga, 2000. Mardesic, D.: Prehrana I bolesti probavnih organa u pediatriji, skolska knjiga, Zagreb, 1986.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ULTRATINGULLI NË ORTOPEDI Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Cen Bytyçi, docent XI 0+2 2

Qëllimi i lëndës: Qëllimi i zhvillit të lëndës ultratingulli në Ortopedi është njohja detale e studentit me këtë metodë diagnostike në kuadër të sëmundjeve dhe lëndimeve te sistemit osteomuskular. Detektimi i hershëm i dislokimit kongjenital në periudhën neonatale përmes screeningut

162

neonatal ekografik të kërdhokullave ka zvogëluar në minimum sekvelat e mëvonshme sepse çrregullimi zhvillimor i kërdhokulave paraqet problem të ndërlikuar ortopedik, që kërkon shkathtësi të veçantë në mjekim. Përmes ultratingullit bëhët diagnostikimi i hershëm i proçeseve inflamatore në nyje dhe kocka, diagnostikimi i lëndimeve të sistemit osteomuskular, përfshirë këtu dhe lëndimet në sport, si: distenzionet, distorzionet, laceracionet, rupturat e ligamenteve, tetivavet dhe muskujvet. Brenda indeve të buta dallimet në mes të impedancës akustike dhe shpejtësisë janë të vogëla, por të mjaftueshme për të mundësuar përdorimin e jehonës në diagnostikën mjekësore. Programi i ushtrimeve: Bazat e diagnostikës me ultratingull. Vetitë fizike të valëve të ultratingullit, efekti i Doplerit. Pjesët kryesore të aparatit ekografik. Kompenzimi i atenuimit dhe shkalla gri. Ekoanatomia funksionale e kërdhokullës. Leximi i sonogramit. Indikacionet për ekografinë e kërdhokullës. Teknika e ekzaminimit të kërdhokullave te fëmiu me ultratingull. Përshkrimi morfometrik sonografik. Vlera diagnostike ekografike te proçeset inflamatore në nyje. Ekografia te sëmundjet dhe lëndimet e krahut. Ekografia te sëmundjet dhe lëndimet e bërrylit me parakrah dhe shuplakë. Diagnostika me ultratingull te sëmundjet dhe lëndimet e kolonës vertebrale. Diagnostika ekografike te tumorët. Rëndësia e ultratingullit në diagnostikën e lëndimeve dhe sindromeve të ndryshme te sportistët. Përsëritje e materies dhe konsultimi për provim. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Provimi me shkrim me ane të test pyetjeve nga përmbajtja e ushtrimeve. Literatura e rekomanduar: 1. Harcke HT. Screening newborns for developmental dysplasia of the hip: the role of sonography. AJR 1994; 162: 395-397. 2. Matasovic me bp. Ultrazvucna dijagnostika sustava za kretanje. Zagreb. Skolska knjiga 1988: 11-21. 3. Bytyçi C. Diagnostic ultrasonography of the hip in neonates and infants. XXIII Semaine Medicale Balkanique Instanbul 1994:45. 4. Bytyçi C. me bp. Morfometria me ultratingull e kërdhokullave të nxjerra. Praxis Medica 1995; 38: 89-94. 5. Graf R. Kursus der Huftsonographie beim Saugling. Stuttgart-Jena-New York, Gustav Fischer Verlag 1995. 6. Ruhmann et al. Ultrasound examination of neonatal hip. Twin Research 2000; 3: 7-11.

163

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

ONKOLOGJIA E KOKËS DHE QAFËS Mjekësi e përgjithshme Katedra e ORL Kirurgjisë së Kokës dhe Qafës ­ Prishtinë XI 1+1 2

Onkologjia e kokës dhe qafës në praktikën mjekësore është problematikë e shpeshtë. Lënda shtjellon epidemiologjinë dhe shkaqet më të shpeshta të paraqitjes së kancerit të kokës dhe qafës duke përfshirë edhe organet e kokës dhe qafës, diagnostikimin, terapinë dhe prognozën.

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

MJEKËSIA URGJENTE NË OTORINOLARINGOLOGJI KIRURGJI TË KOKËS DHE QAFËS Mjekësi e përgjithshme Katedra e ORL Kirurgjisë së Kokës dhe Qafës ­ Prishtinë XI 1+1 2

164

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës:

REFRAKSIONI I SYRIT. ANOMALITË E REFRAKSIONIT Mjekësi e përgjithshme Prof. Dr. Meshqyre Brestovci Prof. Dr. Ilhami Goranci Doc. Dr. Kelmend Spahiu XI 1+1 2

Semestri: Orët mësimore: ECTS:

Qëllimi i lëndës: Gjatë zhvillimit të lëndës, studenti do të njohtohet me optikën gjeometrike, refraksionin e syrit, klinikën e refraksionit, përcaktimin e refraksionit, përshkrimin e syzave, llojet e thjerrëzave dhe syzave, mjetet ndihmëse optike për ambliopi, korrigjimin kirurgjik të anomalive të refraksionit, thjerrëzat kontakte, indikacionet dhe kundërindikacionet për mbajtjen e thjerrëzave kontakte si dhe komplikimet gjatë mbajtjes së tyre. Programi i ligjëratave: Optika gjeometrike: thyerja e dritës, thjerrëzat konvekse, konkave, cilindrike, aberacioni sferik, aberacioni kromatik, astigmatizmi i rrezeve të pjerëta. Refraksioni i syrit: emetropia, hipermetropia, miopia, astigmatizmi. Aphakia, pseudophakia, akomodacioni. Përcaktimi i refraksionit. Metoda subjektive (mprehtësia e të pamurit-vizusi), testi Duokrom. Përcaktimi objektiv i refraksionit (oftalmoskopia, skiaskopia, keratometria, refraktometria). Përshkrimi i syzave. Korrigjimi i hipermetropisë, miopisë, astigmatizmit, prezbiopisë, afakisë. Llojet e thjerrëzave (konvekse, konkave, cilindrike, bifokale, multifokale, të ngjyrosura, rezistente ndaj thyerjes, prizmatike). Kornizat për syza. Mjetet optike ndihmëse për të pamurit subnormal. Shikimi (pamja) e dobët. Sistemet teleskopike: llojet, përcaktimi. Korrigjimi kirurgjik i anomalive të refraksionit. Thjerrëzat kontakte, llojet: korneale, sklerale, semisklerale, të forta, të buta, kozmetike. Parametrat e thjerrëzave kontakte, oksigjenimi i kornesë përmes thjerrëzave kontakte. Rregullat optike të thjerrëzave kontakte. Indikacionet dhe kundërindikacionet për mbajtjen e thjerrëzave kontakte. Thjerrëzat kontakte të buta. Përcaktimi. Thjerrëzat kontakte të buta, torike. Komplikimet gjatë mbajtjes së thjerrëzave kontakte (hipoksike, toksoalergjike, infeksionet mekanike. Llojet speciale të thjerrëzave kontakte dhe indikacionet për aplikimin e tyre. Keratoconus anterior. Aphakia. Myopia e lehtë. Mjetet për mirëmbajtjen e thjerrëzave kontakte. Programi i ushtrimeve: Mprehtësia e të pamurit ­ vizusi. Matja. Tabela e Snellenit. Anomalitë e refraksionit. Përcaktimi. Metoda subjektive dhe metoda objektive (skiaskopia). Matja e astigmatizmit korneal. Refraktometri. Refraktometria. Refraktometri i kompjuterizuar. Përshkrimi i syzave. Hipermetropia, miopia, astigmatizmi. Sistemet teleskopike. Përcaktimi. Korrigjimi kirurgjik i

165

anomalive të refraksionit. Thjerrëzat kontakte, përcaktimi dhe përshtatja. Komplikimet gjatë mbajtjes së thjerrëzave kontakte. Rekapitulimi i lëndës. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Studentët e mjekësisë së përgjithshme kanë të drejtë t'i nënshtrohen provimit nga oftalmologjia pas përfundimit të semestrit të dhjetë, në afatin qershor-korrik, ndërsa ata të stomatologjisë pas përfundimit të semestrit të shtatë, në afatin janar-shkurt, sipas kësaj rregullative Provimi praktik: studentit i caktohet pacienti të cilin duhet ta ekzaminojë dhe ta bëjë prezentimin e rastit. Provimi me shkrim me anë të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. Nota e provimit praktik përbën 30% e notës nga oftalmologjia, ndërsa 70% i takon provimit me shkrim të test pyetjeve nga përmbajtja teorike e lëndës. Literatura e rekomanduar:

Lënda zgjedhore: Dega: Bartës i lëndës: Semestri: Orët mësimore: ECTS:

MBROJTJA PERINATALE Mjekësi e përgjithshme Dr. sc. Shefqet Lulaj, docent XI 1+1 2

Qëllimi i lëndës: Njohja e studentëve dhe mjekëve të ardhshëm me rëndësin dhe format e mbrojtjës perinatale e tërë kjo me qëllim të ndikimit të tyre në uljen smundshmërisë dhe vdekshmërisë perinatale në Kosovë si një me të lartat në rajon! Njohja me metodat bashkohore të përcjelljes së shëndetit të gruas shtatëzane dhe përcjelljës së zhvillimit të frytit në mitër ,diagnostifikimit me kohë të çrregullimeve në zhvillimin e tij, përcaktimit korrekt të terminit të lindjes dhe njohja me mënyrat bashkohore të kryrjes së lindjes, me theks të posaqem në kujdesin për të posalindurin. Programi i ligjëratave: Këshillimi prekoncepcional. Përcjellja e barrës nga fillimi deri te termini. Metodat diagnostike prenatale (Ultratingulli, Chorionbiopsia, Amniocenteya, Amnioskopia, CTG). Konsultimet gjenetike në perioden perinatale. Medikamentet ne shtatëzani, lindje dhe laktacion. Kujedsi për të posalindurin.

166

Programi i ushtrimeve: Anamneza obstetrike dhe ekzaminimi obstetrikë. Njohja praktike me metodat e përcjelljës së frytit mbrenda në mitër (Ultratingulli, Kardiotokografia, Amnioskopia, Amniocenteza). Vizitë pune në laboratorin citogjenetik. Përcjellja e lindjes të udhëhequr në mënyrë bashkohore. Përcjellja e operacioneve obstetrikale. Kujdesi për të porsalindurin dhe reanimimi i tij. Mënyra e vlerësimit të diturisë: Literatura e rekomanduar: 1. Gerhard Martius, Werner Rath .Geburtshilfe und Perinatologie.Georg Thieme Verlag.Stuttgart -New York 1998. 2. Ante Drazancic i sur. Porodnistvo.Skolska knjiga Zagreb 1999. 3. Lulaj. Sh. Aspekti socio-mjekësor i vdekshmërisë perinatale në Kosovë. Disertacioni i doktoraturës Prishtinë 1997. 4. Susan Gauge, Christine Henderson, CTG Training. Georg Thieme Verlage Shtuttgart ­ New York 1996. 5. K.Meinel, E.Issel, H. Watzek.Geburtshilfliche und gynekologische Ultrascholdiagnostik .Georg Thieme Verrlag .Stuttgart-new York 1991.

Information

Microsoft Word - LIBRI I PLANPROGRAMEVE _MP2_.doc

166 pages

Find more like this

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

779794

You might also be interested in

BETA
Microsoft Word - LIBRI I PLANPROGRAMEVE _MP2_.doc