Read Microsoft Word - CTMTQG_27_07_08.doc text version

B TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRNG

CHNG TRÌNH MC TIÊU QUC GIA NG PHÓ VI BIN I KHÍ HU

(Trin khai thc hin Ngh quyt s 60/2007/NQ-CP ngày 03 tháng 12 nm 2007 ca Chính ph)

HÀ NI - THÁNG 7/2008

MC LC

MC LC .................................................................................................................................. 2 DANH MC CÁC BNG ......................................................................................................... 4 DANH MC CÁC HÌNH .......................................................................................................... 4 BNG KÝ HIU VÀ CÁC CH VIT TT ........................................................................... 5 GII THÍCH THUT NG ...................................................................................................... 6 I. S CN THIT PHI XÂY DNG CHNG TRÌNH ............................................... 7 1.1. Tính cp thit ca Chng trình ....................................................................................... 7 1.2. C s pháp lý ca Chng trình ....................................................................................... 8 II. NHN NH V BIN I KHÍ HU VIT NAM ................................................. 9 2.1. Thc trng bin i khí hu Vit Nam .......................................................................... 9 2.2. Nhn nh xu th bin i khí hu Vit Nam ................................................................ 9 2.3. Nhn nh v tác ng tim tàng ca bin i khí hu Vit Nam ................................. 9 2.3.1. Kh nng d b tn thng do bin i khí hu..................................................... 10 2.3.2. Tác ng tim tàng ca bin i khí hu i vi Vit Nam.................................. 10 III. QUAN IM, MC TIÊU VÀ PHM VI CA CHNG TRÌNH ........................... 22 3.1. Quan im ....................................................................................................................... 22 3.2. Mc tiêu ca Chng trình ............................................................................................. 22 3.2.1. Mc tiêu tng quát ................................................................................................. 22 3.2.2. Mc tiêu c th ...................................................................................................... 22 3.3. Phng pháp tip cn...................................................................................................... 23 3.4. Phm vi ca Chng trình .............................................................................................. 23 3.4.1. Phm vi thi gian................................................................................................... 23 3.4.2. Phm vi không gian ............................................................................................... 23 IV. CÁC NHIM V CH YU CA CHNG TRÌNH ................................................ 24 4.1. ánh giá mc và tác ng ca bin i khí hu Vit Nam .................................... 24 4.1.1. Ch tiêu thc hin................................................................................................... 24 4.1.2. Các hot ng chính .............................................................................................. 24 4.2. Xác nh các gii pháp ng phó vi bin i khí hu..................................................... 25 4.2.1. Ch tiêu thc hin................................................................................................... 25 4.2.2. Các hot ng chính .............................................................................................. 26 4.3. Xây dng chng trình khoa hc công ngh v bin i khí hu .................................. 26 4.3.1. Ch tiêu thc hin................................................................................................... 26 4.3.2. Các hot ng chính .............................................................................................. 27 4.4. Tng cng nng lc t chc, th ch, chính sách v bin i khí hu.......................... 28 4.4.1. Ch tiêu thc hin................................................................................................... 28 4.4.2. Các hot ng chính .............................................................................................. 28 4.5. Nâng cao nhn thc và phát trin ngun nhân lc.......................................................... 29 4.5.1. Ch tiêu thc hin................................................................................................... 29 4.5.2. Các hot ng chính .............................................................................................. 30 4.6. Tng cng hp tác quc t ............................................................................................ 31 4.6.1. Ch tiêu thc hin................................................................................................... 31 4.6.2. Các hot ng chính .............................................................................................. 32 4.7. Tích hp yu t bin i khí hu vào các chin lc, quy hoch và k hoch phát trin kinh t - xã hi, phát trin ngành và a phng .................................................... 32 4.7.1. Ch tiêu thc hin................................................................................................... 33 4.7.2. Các hot ng chính .............................................................................................. 33 4.8. Xây dng các k hoch hành ng ng phó vi bin i khí hu .................................. 36 4.8.1. Ch tiêu thc hin................................................................................................... 36 4.8.2. Các hot ng chính .............................................................................................. 36 V. HIU QU CA CHNG TRÌNH ........................................................................... 42

2

5.1. Hiu qu v kinh t, xã hi và môi trng...................................................................... 42 5.1.1. Hiu qu v kinh t ................................................................................................ 42 5.1.2. Hiu qu v xã hi ................................................................................................. 42 5.1.3. Hiu qu v môi trng ......................................................................................... 42 5.2. Hiu qu lng ghép vi các chng trình khác............................................................... 43 VI. T CHC THC HIN ................................................................................................ 44 6.1. Hoàn thin h thng t chc qun lý................................................................................. 44 6.1.1. Thành lp Ban Ch o quc gia và Ban Ch nhim Chng trình ...................... 44 6.1.2. T vn quc t ....................................................................................................... 46 6.1.3. Trách nhim ca các cp chính quyn................................................................... 46 6.2. Tham gia ca các t chc xã hi, khi t nhân và toàn dân ........................................... 48 6.2.1. nh hng chung ................................................................................................. 48 6.2.2. Tham gia ca các t chc xã hi, cng ng dân c và h gia ình ..................... 48 6.2.3. Tham gia ca các t chc phi chính ph ............................................................... 49 6.2.4. Tham gia ca khi t nhân .................................................................................... 49 6.3. Phân k thc hin............................................................................................................ 50 6.3.1. Giai on I ............................................................................................................. 50 6.3.2. Giai on II ............................................................................................................ 50 6.3.3. Giai on III........................................................................................................... 50 6.4. C ch tài chính .............................................................................................................. 50 6.4.1. Kinh phí thc hin ................................................................................................. 52 6.4.2. Phng thc huy ng vn.................................................................................... 52 6.4.3. Phng thc lp k hoch vn ca Chng trình ................................................. 53 6.4.4. Công tác gii ngân, thanh quyt toán .................................................................... 54 6.4.5. Ch báo cáo ...................................................................................................... 54 6.4.6. Thu ....................................................................................................................... 55 6.5. Giám sát, ánh giá........................................................................................................... 55 6.5.1. Mc ích và yêu cu .............................................................................................. 55 6.5.2. Ni dung giám sát, ánh giá .................................................................................. 55 6.5.3. C ch giám sát, ánh giá...................................................................................... 56 6.5.4. Thi gian thc hin giám sát, ánh giá.................................................................. 56 6.5.5. Các ch s/ch tiêu giám sát, ánh giá.................................................................... 56 6.5.6. Trách nhim thc hin giám sát, ánh giá............................................................. 56 6.6. C ch iu chnh Chng trình ..................................................................................... 57 6.7. Nhng khó khn trong thc hin .................................................................................... 57 VII. XUT VÀ KIN NGH ........................................................................................... 58 7.1. Các c ch chính sách cn ban hành ............................................................................... 58 7.2. Các xut khác ............................................................................................................. 59 PH LC I: KHUNG K HOCH TÍCH HP BIN I KHÍ HU VÀO CÁC CHIN LC, QUY HOCH, K HOCH PHÁT TRIN KINH T - XÃ HI, PHÁT TRIN NGÀNH VÀ A PHNG ................................................................. 60 PH LC II: D KIN CÁC BC XÂY DNG K HOCH HÀNH NG ................ 63

3

DANH MC CÁC BNG Bng 2.1: Các i tng d b tn thng do bin i khí hu Bng 2.2: Mc nhy cm và kh nng thích ng Bng 2.3: Tác ng tim tàng ca bin i khí hu và nc bin dâng Bng 2.4: Tác ng tim tàng ca bin i khí hu và nc bin dâng ti các mc tiêu thiên niên k

DANH MC CÁC HÌNH Hình 6.1: S qun lý và t chc thc hin Hình 1 (Ph lc I): Quy trình tích hp bin i khí hu vào các k hoch phát trin

4

BNG KÝ HIU VÀ CÁC CH VIT TT ATN BCQG BKH B CA B CT B GDT B GTVT B KHCN B KHT B LTBXH B NG B NNPTNT B NV B QP B TP B XD B TNMT B TTTT B VHTTDL B YT CDM CTNS21 MC oàn TNCSHCM TM GDP Hi NDVN Hi LHPNVN IPCC KgOE KNK KP KT - XH LHQ NBD MTOE ODA ppm Tg CO2e ToE UBDT UNFCCC VPCP Áp thp nhit i Ban ch o Quc gia v Chng trình mc tiêu quc gia Bin i khí hu B Công an B Công Thng B Giáo dc và ào to B Giao thông vn ti B Khoa hc và Công ngh B K hoch và u t B Lao ng, Thng binh và Xã hi B Ngoi giao B Nông nghip và Phát trin nông thôn B Ni v B Quc phòng B T pháp B Xây dng B Tài nguyên và Môi trng B Thông tin và Truyn thông B Vn hóa, Th thao và Du lch B Y t C ch phát trin sch Chng trình Ngh s 21 ánh giá môi trng chin lc oàn Thanh niên Cng sn H Chí Minh ánh giá tác ng môi trng Thu nhp quc dân Hi Nông dân Vit Nam Hi liên hip Ph n Vit Nam Ban Liên chính ph v bin i khí hu Kilogam du quy i Khí nhà kính Ngh nh th Kyoto Kinh t - xã hi Liên Hip Quc Nc bin dâng Triu tn du quy i Vin tr phát trin chính thc Phn triu Triu tn CO2 tng ng Tn du quy i U ban Dân tc Công c Khung ca Liên Hip Quc v BKH Vn phòng Chính ph

5

GII THÍCH THUT NG 1. Thi tit là trng thái khí quyn ti mt a im nht nh c xác nh bng t hp các yu t: nhit , áp sut, m, tc gió, ma,... 2. Khí hu thng c nh ngha là trung bình theo thi gian ca thi tit (thng là 30 nm, WMO). 3. Dao ng khí hu là s dao ng xung quanh giá tr trung bình ca khí hu trên quy mô thi gian, không gian dài so vi hin tng thi tit riêng l. Ví d v dao ng khí hu nh hn hán, l lt kéo dài và các iu kin khác do chu k El Nino và La Nina gây ra. 4. Bin i khí hu là s bin i trng thái ca khí hu so vi trung bình và/hoc dao ng ca khí hu duy trì trong mt khong thi gian dài, thng là vài thp k hoc dài hn. Bin i khí hu có th là do các quá trình t nhiên bên trong hoc các tác ng bên ngoài, hoc do hot ng ca con ngi làm thay i thành phn ca khí quyn hay trong khai thác s dng t. 5. Kh nng b tn thng do tác ng ca bin i khí hu là mc mà mt h thng (t nhiên, xã hi, kinh t) có th b tn thng do BKH, hoc không có kh nng thích ng vi nhng tác ng bt li ca bin i khí hu. 6. ng phó vi bin i khí hu là các hot ng ca con ngi nhm thích ng và gim nh bin i khí hu. 7. Thích ng vi bin i khí hu là s iu chnh h thng t nhiên hoc con ngi i vi hoàn cnh hoc môi trng thay i, nhm mc ích gim kh nng b tn thng do dao ng và bin i khí hu hin hu hoc tim tàng và tn dng các c hi do nó mang li. 8. Gim nh bin i khí hu là các hot ng nhm gim mc hoc cng phát thi khí nhà kính. 9. Kch bn bin i khí hu là gi nh có c s khoa hc và tính tin cy v s tin trin trong tng lai ca các mi quan h gia KT-XH, GDP, phát thi khí nhà kính, bin i khí hu và mc nc bin dâng. Lu ý rng, kch bn bin i khí hu khác vi d báo thi tit và d báo khí hu là nó a ra quan im v mi ràng buc gia phát trin và hành ng. 10. Nc bin dâng là s dâng mc nc ca i dng trên toàn cu, trong ó không bao gm triu, nc dâng do bão... Nc bin dâng ti mt v trí nào ó có th cao hn hoc thp hn so vi trung bình toàn cu vì có s khác nhau v nhit ca i dng và các yu t khác.

6

I. 1.1.

S CN THIT PHI XÂY DNG CHNG TRÌNH Tính cp thit ca Chng trình

Bin i khí hu (vit tt là BKH), mà trc ht là s nóng lên toàn cu và mc nc bin dâng, là mt trong nhng thách thc ln nht i vi nhân loi trong th k 21. Thiên tai và các hin tng khí hu cc oan khác ang gia tng hu ht các ni trên th gii, nhit và mc nc bin trung bình toàn cu tip tc tng nhanh cha tng có và ang là mi lo ngi ca các quc gia trên th gii. BKH s tác ng nghiêm trng n sn xut, i sng và môi trng trên phm vi toàn th gii: n 2080 sn lng ng cc có th gim 2 - 4%, giá s tng 13 45%, t l dân s b nh hng ca nn ói chim 36-50%; mc nc bin dâng cao gây ngp lt, gây nhim mn ngun nc, nh hng n nông nghip, và gây ri ro ln i vi công nghip và các h thng KT-XH trong tng lai. Các công trình h tng c thit k theo các tiêu chun hin ti s khó an toàn và cung cp y các dch v trong tng lai. Vit Nam, trong khong 50 nm qua, nhit trung bình nm ã tng khong 0,7 C, mc nc bin ã dâng khong 20 cm. Hin tng El-Nino, La-Nina ngày càng tác ng mnh m n Vit Nam. BKH thc s ã làm cho các thiên tai, c bit là bão, l, hn hán ngày càng ác lit. Theo tính toán, nhit trung bình Vit Nam có th tng lên 3oC và mc nc bin có th dâng 1 m vào nm 2100. Nu mc nc bin dâng 1 m, khong 40 nghìn km2 ng bng ven bin Vit Nam s b ngp hàng nm, trong ó 90% din tích thuc các tnh ng bng sông Cu Long b ngp hu nh hoàn toàn (B TNMT, 2003).

o

Theo ánh giá ca Ngân hàng Th gii (2007), Vit Nam là mt trong nm nc s b nh hng nghiêm trng ca BKH và nc bin dâng, trong ó vùng ng bng sông Hng và sông Mê Công b ngp chìm nng nht. Nu mc nc bin dâng 1m s có khong 10% dân s b nh hng trc tip, tn tht i vi GDP khong 10%. Nu nc bin dâng 3m s có khong 25% dân s b nh hng trc tip và tn tht i vi GDP lên ti 25%. Hu qu ca BKH i vi Vit Nam là nghiêm trng và là mt nguy c hin hu cho mc tiêu xoá ói gim nghèo, cho vic thc hin các mc tiêu thiên niên k và s phát trin bn vng ca t nc. Các lnh vc, ngành, a phng d b tn thng và chu tác ng mnh m nht ca bin i khí hu là: tài nguyên nc, nông nghip và an ninh lng thc, sc kho; các vùng ng bng và di ven bin. Nhn thc rõ nh hng ca BKH, Chính ph Vit Nam ã sm tham gia và phê chun Công c Khung ca Liên Hip Quc v BKH và Ngh nh th Kyoto. Nhiu b, ngành, a phng ã trin khai các chng trình, d án nghiên cu tình hình din bin và tác ng ca BKH n tài nguyên, môi trng, s phát trin KT-XH, xut và bc u thc hin các gii pháp ng phó. Tuy vy, nhng c gng nói trên là cha m bo ng phó có hiu qu vi nhng tác ng trc mt và tim tàng ca BKH.

7

Vic xây dng và thc hin Chng trình mc tiêu quc gia ng phó vi bin i khí hu (sau ây gi tt là Chng trình) theo Ngh quyt 60/2007/NQ-CP là rt cn thit và cp bách. 1.2. C s pháp lý ca Chng trình 1) Công vn s 1357/CP-QHQT ngày 13 tháng 11 nm 1998 ca Th tng Chính ph giao Tng cc KTTV (nay là B Tài nguyên và Môi trng) làm c quan u mi ca Chính ph Vit Nam tham gia và thc hin Công c Khung ca Liên Hip Quc v bin i khí hu và Ngh nh th Kyoto; 2) Công c Khung ca Liên Hip Quc v bin i khí hu ã c Chính ph Vit Nam phê chun ngày 16 tháng 11 nm 1994; Ngh nh th Kyoto c phê chun ngày 25 tháng 9 nm 2002. T tháng 2 nm 1995, Vit Nam chính thc tr thành mt Bên không thuc Ph lc I ca Công c Khung ca Liên Hip Quc v bin i khí hu; 3) Lut bo v Môi trng nm 2005 nêu rõ: Chính ph Vit Nam sn sàng thc hin các cam kt và ngha v quc t v bo v môi trng mà Vit Nam ã ký; 4) Ch th s 35/2005/CT-TTg ngày 17/10/2005 ca Th tng Chính ph v vic t chc thc hin Ngh nh th Kyoto thuc Công c Khung ca Liên Hip Quc v bin i khí hu ti Vit Nam; 5) Quyt nh s 47/2007/Q-TTg ngày 06 tháng 4 nm 2007 ca Th tng Chính ph giao B Tài nguyên và Môi trng và các b, ngành, a phng có liên quan thc hin Ngh nh th Kyoto và C ch phát trin sch; 6) Ngh quyt s 60/2007/NQ-CP ngày 03 tháng 12 nm 2007 ca Chính ph giao B Tài nguyên và Môi trng ch trì, phi hp vi các b, ngành liên quan xây dng Chng trình mc tiêu quc gia ng phó vi bin i khí hu toàn cu.

8

II. 2.1.

NHN NH V BIN I KHÍ HU VIT NAM Thc trng bin i khí hu Vit Nam

Theo s liu quan trc, bin i ca các yu t khí hu Vit Nam có nhng im áng lu ý sau: - Nhit . Trong khong 50 nm qua (1951 - 2000), nhit trung bình nm Vit Nam ã tng lên 0,7oC. Nhit trung bình nm ca 4 thp k gn ây (1961 2000) cao hn trung bình nm ca 3 thp k trc ó (1931- 1960). Nhit trung bình nm ca thp k 1991 - 2000 Hà Ni, à Nng, thành ph H Chí Minh u cao hn trung bình ca thp k 1931 - 1940 ln lt là 0,8; 0,4 và 0,6oC. Nm 2007, nhit trung bình nm c 3 ni trên u cao hn trung bình ca thp k 1931 1940 là 0,8 - 1,3oC và cao hn thp k 1991 - 2000: 0,4 - 0,5oC. - Lng ma. Trên tng a im, xu th bin i ca lng ma trung bình nm trong 9 thp k va qua (1911- 2000) không rõ rt theo các thi k và trên các vùng khác nhau: có giai on tng lên và có giai on gim xung. - Mc nc bin. Theo s liu quan trc trong khong 50 nm qua các trm Ca Ông và Hòn Du, mc nc bin trung bình ã tng lên khong 20 cm, phù hp vi xu th chung ca toàn cu. - S t không khí lnh nh hng ti Vit Nam gim i rõ rt trong hai thp k gn ây (cui th k XX u th k XXI). Nm 1994 và nm 2007 ch có 15-16 t không khí lnh bng 56% trung bình nhiu nm. 6/7 trng hp có s t không khí lnh trong mi tháng mùa ông (XI - III) thp d thng (0-1 t) cng ri vào 2 thp k gn ây (3/1990, 1/1993, 2/1994, 12/1994, 2/1997, 11/1997). Mt biu hin d thng gn ây nht v khí hu trong bi cnh BKH toàn cu là t không khí lnh gây rét m, rét hi kéo dài 38 ngày trong tháng 1 và tháng 2 nm 2008 gây thit hi ln cho sn xut nông nghip. - Bão. Vào nhng nm gn ây, s cn bão có cng mnh nhiu hn, qu o bão dch chuyn dn v các v phía nam và mùa bão kt thúc mun hn, nhiu cn bão có qu o di chuyn d thng hn. - S ngày ma phùn trung bình nm Hà Ni gim dn trong thp k 1981 1990 và ch còn gn mt na (15 ngày/nm) trong 10 nm gn ây. 2.2. Nhn nh xu th bin i khí hu Vit Nam Nhit trung bình Vit Nam có th tng lên 30C vào nm 2100. Lng ma có xu th bin i không ng u gia các vùng, có th tng (t 0% n 10%) vào mùa ma và gim (t 0% n 5%) vào mùa khô. Tính bin ng ca ma tng lên. Mc nc bin trung bình trên toàn di b bin Vit Nam có th dâng lên 1 m vào nm 2100. 2.3. Nhn nh v tác ng tim tàng ca bin i khí hu Vit Nam Vit Nam ang i mt vi nhiu tác ng ca BKH bao gm tác ng n cuc sng, sinh k, tài nguyên thiên nhiên, cu trúc xã hi, h tng k thut và nn kinh t. Vit Nam c ánh giá là mt trong nm quc gia b nh hng nng n nht

9

ca BKH và mc nc bin dâng. ng phó vi BKH cn phi có nhng u t thích áng và n lc ca toàn xã hi.

2.3.1. Kh nng d b tn thng do bin i khí hu

Các s liu và phân tích cho thy BKH có nhng tác ng tim tàng n các lnh vc, các a phng và các cng ng khác nhau ca Vit Nam. BKH làm tng kh nng b tn thng và to nguy c làm chm hoc o ngc quá trình phát trin. Nhng ngi nghèo nht, thng tp trung các vùng nông thôn, c bit di ven bin và các khu vc min núi là i tng chu nguy c tn thng ln nht do BKH. Kh nng tn thng cn c ánh giá i vi tng lnh vc, khu vc và cng ng, c hin ti và tng lai. Kh nng tn thng do BKH (bao gm c bin ng khí hu, nc bin dâng và các hin tng khí hu cc oan) i vi mt h thng ph thuc vào tính cht, ln, mc bin ng khí hu và nhng áp lc do BKH mà h thng ó phi hng chu, tính nhy cm cng nh nng lc thích ng ca h thng ó. Nng lc thích ng ca mt h thng ph thuc vào c im t nhiên, kinh t, xã hi và môi trng ca h thng ó. Tác ng tng hp ca BKH i vi h thng càng ln và nng lc thích ng ca h thng càng nh thì kh nng tn thng càng ln. Vit Nam, nhng lnh vc/i tng c ánh giá là d b tn thng do BKH bao gm: nông nghip và an ninh lng thc, tài nguyên nc, sc kho, ni c trú, nht là ven bin và min núi (Bng 2.1 và 2.3). Các khu vc d b tn thng bao gm di ven bin (k c nhng ng bng, c bit là nhng vùng hàng nm thng chu nh hng ca bão, nc dâng do bão, l lt), vùng núi, nht là nhng ni thng xy ra l quét, st l t (Bng 2.1). Có th nói, v mt tiêu cc, BKH làm tng tính ác lit ca thiên tai, c v cng ln tn sut. Các cng ng d b tn thng bao gm: nông dân, ng dân (nht là nhng khu vc d b tn thng), các dân tc thiu s min núi, ngi già, ph n, tr em và các tng lp nghèo nht các ô th là nhng i tng ít có c hi la chn (xem Bng 2.1).

2.3.2. Tác ng tim tàng ca bin i khí hu i vi Vit Nam

Theo kt qu ánh giá cho toàn cu ca y ban liên chính ph v bin i khí hu (IPCC) và nhng nghiên cu s b ban u ca các nhà khoa hc Vit Nam, tác ng tim tàng ca BKH i vi nc ta là nghiêm trng và cn c nghiên cu sâu thêm. 1) Tóm tt nhng tác ng nghiêm trng ca bin i khí hu Nhng tác ng nghiêm trng nht ca BKH i vi Vit Nam có th c tóm tt nh sau: a) Tác ng ca nc bin dâng Vit Nam có b bin dài 3.260km, hn mt triu km2 lãnh hi và trên 3.000 hòn o gn b và hai qun o xa b, nhiu vùng t thp ven bin. Nhng vùng này hàng nm phi chu ngp lt nng n trong mùa ma và hn hán, xâm nhp mn trong mùa khô. BKH và nc bin dâng s làm trm trng thêm tình trng nói trên, làm 10

tng din tích ngp lt, gây khó khn cho thoát nc, tng xói l b bin và nhim mn ngun nc nh hng n sn xut nông nghip và nc sinh hot, gây ri ro ln i vi các công trình xây dng ven bin nh ê bin, ng giao thông, bn cng, các nhà máy, các ô th và khu dân c ven bin. Mc nc bin dâng và nhit nc bin tng nh hng n các h sinh thái bin và ven bin, gây nguy c i vi các rn san hô và rng ngp mn, nh hng xu n nn tng sinh hc cho các hot ng khai thác và nuôi trng thy sn ven bin. Tt c nhng iu trên ây òi hi phi có u t rt ln xây dng và cng c h thng ê bin, nhm ng phó vi mc nc bin dâng, phát trin h tng k thut, di di và xây dng các khu dân c và ô th có kh nng thích ng cao vi nc bin dâng. b) Tác ng ca s nóng lên toàn cu Nhit tng lên nh hng n các h sinh thái t nhiên, làm dch chuyn các ranh gii nhit ca các h sinh thái lc a và h sinh thái nc ngt, làm thay i c cu các loài thc vt và ng vt mt s vùng, mt s loài có ngun gc ôn i và á nhit i có th b mt i dn n suy gim tính a dng sinh hc. i vi sn xut nông nghip, c cu cây trng, vt nuôi và mùa v có th b thay i mt s vùng, trong ó v ông min Bc có th b rút ngn li hoc thm chí không còn v ông; v mùa kéo dài hn. iu ó òi hi phi thay i k thut canh tác. Nhit tng và tính bin ng ca nhit ln hn, k c các nhit cc i và cc tiu, cùng vi bin ng ca các yu t thi tit khác và thiên tai làm tng kh nng phát trin sâu bnh, dch bnh dn n gim nng sut và sn lng, tng nguy c và ri ro i vi nông nghip và an ninh lng thc. Nhit tng, m cao làm gia tng sc ép v nhit i vi c th con ngi, nht là ngi già và tr em, làm tng bnh tt, c bit là các bnh nhit i, bnh truyn nhim thông qua s phát trin ca các loài vi khun, các côn trùng và vt ch mang bnh, ch dinh dng và v sinh môi trng suy gim. S gia tng ca nhit còn nh hng n các lnh vc khác nh nng lng, giao thông vn ti, công nghip, xây dng, du lch, thng mi,... liên quan n chi phí gia tng cho vic làm mát, thông gió, bo qun và vn hành thit b, phng tin, sc bn vt liu. c) Tác ng ca các hin tng khí hu cc oan và thiên tai S gia tng ca các hin tng khí hu cc oan và thiên tai, c v tn s và cng do BKH là mi e da thng xuyên, trc mt và lâu dài i vi tt c các lnh vc, các vùng và các cng ng. Bão, l lt, hn hán, ma ln, nng nóng, t lc là thiên tai xy ra hàng nm nhiu vùng trong c nc, gây thit hi cho sn xut và i sng. BKH s làm cho các thiên tai nói trên tr nên ác lit hn và có th tr thành thm ha, gây ri ro ln cho phát trin kinh t, xã hi hoc xoá i nhng thành qu nhiu nm ca s phát trin, trong ó có nhng thành qu thc hin các mc tiêu thiên niên k. Nhng vùng/khu vc c d tính chu tác ng ln nht ca các hin tng khí hu cc oan nói trên là di ven bin Trung B, vùng núi phía Bc và Bc Trung B, vùng ng bng Bc B và ng bng sông Cu Long. 2) a) Tác ng tim tàng ca bin i khí hu i vi các lnh vc và khu vc Tác ng ca bin i khí hu i vi tài nguyên nc 11

Tài nguyên nc ang chu thêm nguy c suy gim do hn hán ngày mt tng mt s vùng, mùa. Khó khn này s nh hng n nông nghip, cung cp nc nông thôn, thành th và sn xut in. Ch ma thay i có th gây l lt nghiêm trng vào mùa ma, và hn hán vào mùa khô, gây khó khn cho vic cp nc và tng mâu thun trong s dng nc. Trên các sông ln nh sông Hng và sông Cu Long, xu hng gim nhiu hn i vi dòng chy nm và dòng chy kit; xu th tng nhiu hn i vi dòng chy l. b) Tác ng ca bin i khí hu i vi nông nghip và an ninh lng thc BKH có tác ng ln n sinh trng, nng sut cây trng, thi v gieo trng, làm tng nguy c lây lan sâu bnh hi cây trng. BKH nh hng n sinh sn, sinh trng ca gia súc, gia cm, làm tng kh nng sinh bnh, truyn dch ca gia súc, gia cm. Vi s nóng lên trên phm vi toàn lãnh th, thi gian thích nghi ca cây trng nhit i m rng và ca cây trng á nhit i thu hp li. Ranh gii ca cây trng nhit i dch chuyn v phía vùng núi cao hn và các v phía Bc. Phm vi thích nghi ca cây trng á nhit i b thu hp thêm. Vào nhng nm 2070, cây á nhit i vùng núi ch có th sinh trng nhng cao trên 100 - 500m và lùi xa hn v phía Bc 100 - 200 km so vi hin nay. BKH có kh nng làm tng tn s, cng , tính bin ng và tính cc oan ca các hin tng thi tit nguy him nh bão, t, lc, các thiên tai liên quan n nhit và ma nh thi tit khô nóng, l lt, ngp úng hay hn hán, rét hi, xâm nhp mn, sâu bnh, làm gim nng sut và sn lng ca cây trng và vt nuôi. BKH gây nguy c thu hp din tích t nông nghip. Mt phn áng k din tích t nông nghip vùng t thp ng bng ven bin, ng bng sông Hng, sông Cu Long b ngp mn do nc bin dâng, nu không có các bin pháp ng phó thích hp. c) Tác ng ca bin i khí hu i vi lâm nghip Do BKH, h sinh thái rng b nh hng theo các chiu hng khác nhau: - Nc bin dâng lên làm gim din tích rng ngp mn hin có, tác ng xu n rng tràm và rng trng trên t b nhim phèn các tnh Nam B. - Ranh gii rng nguyên sinh cng nh rng th sinh có th dch chuyn. Rng cây h du m rng lên phía Bc và các di cao hn, rng rng lá vi nhiu cây chu hn phát trin mnh. - Nhit cao kt hp vi ánh sáng di dào thúc y quá trình quang hp dn n tng cng quá trình ng hóa ca cây xanh. Tuy vy, ch s tng trng sinh khi ca cây rng có th gim do m gim. - Nguy c dit chng ca ng vt và thc vt gia tng, mt s loài ng, thc vt quý him có th b suy kit. - Nhit và mc khô hn gia tng làm tng nguy c cháy rng, phát trin sâu bnh, dch bnh... d) Tác ng ca bin i khí hu i vi thy sn Hin tng nc bin dâng và ngp mn gia tng dn n các hu qu sau ây: 12

- Nc mn ln sâu vào ni a, làm mt ni sinh sng thích hp ca mt s loài thy sn nc ngt. - Rng ngp mn hin có b thu hp, nh hng n ni c trú ca mt s loài thy sn. - Kh nng c nh cht hu c ca h sinh thái rong bin gim, dn n gim ngun cung cp sn phm quang hp và cht dinh dng cho sinh vt áy. Do vy, cht lng môi trng sng ca nhiu loi thy sn xu i. Nhit tng cng dn n mt s hu qu: - Gây ra hin tng phân tng nhit rõ rt trong thy vc nc ng, nh hng n quá trình sinh sng ca sinh vt. - Mt s loài di chuyn lên phía Bc hoc xung sâu hn làm thay i c cu phân b thy sinh vt theo chiu sâu. - Quá trình quang hóa và phân hu các cht hu c nhanh hn, nh hng n ngun thc n ca sinh vt. Các sinh vt tiêu tn nhiu nng lng hn cho quá trình hô hp cng nh các hot ng sng khác làm gim nng sut và cht lng thy sn. - Suy thoái và phá hu các rn san hô, thay i các quá trình sinh lý, sinh hóa din ra trong mi quan h cng sinh gia san hô và to. - Cng và lng ma ln làm cho nng mui gim i trong mt thi gian dn n sinh vt nc l và ven b, c bit là nhuyn th hai v (nghêu, ngao, sò,...) b cht hàng lot do không chng chu ni vi nng mui thay i. i vi ngun li hi sn và ngh cá, BKH gây ra các tác ng: - Nc bin dâng làm cho ch thy lý, thy hóa và thy sinh xu i. Kt qu là các qun xã hin hu thay i cu trúc và thành phn, tr lng gim sút. - Nhit tng làm cho ngun thy, hi sn b phân tán. Các loài cá cn nhit i có giá tr kinh t cao b gim i hoc mt hn. Cá các rn san hô a phn b tiêu dit. - Các loài thc vt ni, mt xích u tiên ca chui thc n cho ng vt ni b hu dit, làm gim mnh ng vt ni, do ó làm gim ngun thc n ch yu ca các ng vt tng gia và tng trên. ) Tác ng ca bin i khí hu i vi nng lng Nc bin dâng gây các tác ng sau ây: - nh hng ti hot ng ca các dàn khoan c xây dng trên bin, h thng dn khí và các nhà máy in chy khí c xây dng ven bin, làm tng chi phí bo dng, duy tu, vn hành máy móc, phng tin,... - Các trm phân phi in trên các di ven bin phi tng thêm nng lng tiêu hao cho bm tiêu nc các vùng thp ven bin. Mt khác, dòng chy các sông ln có công trình thy in cng chu nh hng áng k. Nhit tng cng gây tác ng n ngành nng lng: - Tng chi phí thông gió, làm mát hm lò khai thác và làm gim hiu sut, sn lng ca các nhà máy in.

13

- Tiêu th in cho sinh hot gia tng và chi phí làm mát trong các ngành công nghip, giao thông, thng mi và các lnh vc khác cng gia tng áng k. - Nhit tng kèm theo lng bc hi tng kt hp vi s tht thng trong ch ma dn n thay i lng nc d tr và lu lng vào ca các h thy in. BKH theo hng gia tng cng và lng ma, bão, dông sét cng nh hng, trc ht n h thng dàn khoan ngoài khi, h thng vn chuyn du và khí vào b, h thng truyn ti và phân phi in,... Yêu cu hn ch tc tng phát thi khí nhà kính (KNK) cng nh hng n hot ng ca ngành nng lng. e) Tác ng ca bin i khí hu i vi giao thông vn ti BKH có nhiu nh hng tiêu cc n giao thông vn ti, mt ngành tiêu th nhiu nng lng và phát thi KNK không ngng tng lên trong tng lai nhm áp ng yêu cu phát trin KT-XH trong thi k công nghip hóa, hin i hóa. Vic kim soát và hn ch tc tng phát thi KNK òi hi ngành phi i mi và áp dng các công ngh ít cht thi và công ngh sch dn n tng chi phí ln. Nhit tng làm tiêu hao nng lng ca các ng c, trong ó có các yêu cu làm mát, thông gió trong các phng tin giao thông cng góp phn tng chi phí trong ngành GTVT. g) Tác ng ca bin i khí hu i vi công nghip và xây dng Công nghip là ngành kinh t quan trng, phát trin nhanh trong quá trình công nghip hóa, hin i hóa. Các khu công nghip là các c s kinh t quan trng ca t nc ang và s c xây dng nhiu vùng ng bng phi i din nhiu hn vi nguy c ngp lt và thách thc trong thoát nc do nc l t sông và mc nc bin dâng. Vn này òi hi các ánh giá và tng u t ln trong xây dng các khu công nghip và ô th, các h thng ê bin, ê sông bo v, h thng tiêu thoát nc, áp dng các bin pháp nhm hn ch ri ro, c bit nhng khu công nghip có rác thi và hóa cht c hi c xây dng trên vùng t thp. BKH làm tng khó khn trong vic cung cp nc và nguyên vt liu cho các ngành công nghip và xây dng nh dt may, ch to, khai thác và ch bin khoáng sn, nông, lâm, thy, hi sn, xây dng công nghip và dân dng, công ngh ht nhân, thông tin, truyn thông, v.v. Các iu kin khí hu cc oan gia tng cùng vi thiên tai làm cho tui th ca vt liu, linh kin, máy móc, thit b và các công trình gim i, òi hi nhng chi phí tng lên khc phc. BKH còn òi hi các ngành này phi xem xét li các quy hoch, các tiêu chun k thut, tiêu chun ngành nhm thích ng vi BKH. h) Tác ng ca bin i khí hu i vi sc khe con ngi Nhit tng làm tng tác ng tiêu cc i vi sc khe con ngi, dn n gia tng mt s nguy c i vi tui già, ngi mc bnh tim mch, bnh thn kinh. Tình trng nóng lên làm thay i cu trúc mùa nhit hàng nm. min Bc, mùa ông s m lên, dn ti thay i c tính trong nhp sinh hc ca con ngi. BKH làm tng kh nng xy ra mt s bnh nhit i: st rét, st xut huyt, làm tng tc sinh trng và phát trin nhiu loi vi khun và côn trùng, vt ch mang bnh, làm tng s lng ngi b bnh nhim khun d lây lan,... 14

Thiên tai nh bão, t, nc dâng, ngp lt, hn hán, ma ln và st l t v.v... gia tng v cng và tn s làm tng s ngi b thit mng và nh hng gián tip n sc khe thông qua ô nhim môi trng, suy dinh dng, bnh tt hoc do nhng v ca k hoch dân s, kinh t ­ xã hi, c hi vic làm và thu nhp. Nhng i tng d b tn thng nht là nhng nông dân nghèo, các dân tc thiu s min núi, ngi già, tr em và ph n. i) Tác ng ca bin i khí hu n vn hóa, th thao, du lch, thng mi và dch v BKH có tác ng trc tip n các hot ng vn hóa, th thao, du lch, thng mi và dch v và có nh hng gián tip thông qua các tác ng tiêu cc n các lnh vc khác nh giao thông, vn ti, xây dng, nông nghip, sc khe cng ng,... Nc bin dâng nh hng n các bãi tm ven bin, mt s bãi có th mt i, mt s khác b y sâu vào t lin, nh hng n vic khai thác, làm tn hi n các công trình di sn vn hóa, lch s, các khu bo tn, các khu du lch sinh thái, các sân gôn vùng thp ven bin và các công trình h tng liên quan khác có th b ngp, di chuyn hay ngng tr,... làm gia tng chi phí cho vic ci to, di chuyn và bo dng. Nhit tng và s rút ngn mùa lnh làm gim tính hp dn ca các khu du lch, ngh dng ni ting trên núi cao, trong khi mùa du lch mùa hè có th kéo dài thêm (xem Bng 2.2. và 2.3). BKH là mt nguy c, ri ro cn tính n trong quá trình xây dng, hoàn thin và thc hin các chin lc, quy hoch và k hoch phát trin KT-XH, phát trin ngành và a phng. Hu qu ca BKH là thách thc nghiêm trng i vi mc tiêu xoá ói, gim nghèo, mc tiêu thiên nhiên k và s phát trin bn vng ca t nc. Nhng tác ng tim tàng ca BKH và nc bin dâng ti các mc tiêu thiên nhiên k c minh ho trong Bng 2.4.

15

Bng 2.1: Các i tng d b tn thng do BKH Yu t Vùng nhy cm, tác ng d b tn thng S gia - Vùng núi: ông tng Bc, Tây Bc và nhit Bc Trung B - ng bng Bc B Ngành/i tng d b tn thng Nông nghip và an ninh lng thc Thy sn Các h sinh thái t nhiên, a dng sinh hc Tài nguyên nc Nng lng (sn xut và tiêu th) Sc khe cng ng Nông nghip và an ninh lng thc Thy sn Các h sinh thái bin và ven bin Tài nguyên nc (nc mt, nc ngm) Nng lng Du lch H tng k thut, khu công nghip Sc khe cng ng Ni c trú Nông nghip và an ninh lng thc Thy sn Giao thông vn ti Tài nguyên nc H tng k thut Ni c trú Sc khe và i sng Thng mi và Du lch Cng ng d b tn thng - Nông dân nghèo - Các dân tc thiu s, ngi già, tr em, ph n

-

Nc - Di ven bin, bin dâng nht là nhng vùng thng b nh hng ca bão, nc dâng, l lt (ng bng sông Cu Long, sông Hng, ven bin Trung B - Hi o

-

- Dân c ven bin, nht là nông dân nghèo, ng dân - Ngi già, ph n, tr em

L lt, l quét và st l t

-

-

Bão và áp thp nhit i

-

-

Di ven bin (bao gm c ng bng châu th và các vùng t ngp nc: ng bng và ven bin Bc B, BSCL, ven bin Trung B) Vùng núi: Tây Bc, ông Bc, Bc Trung B và Tây Nguyên Di ven bin, nht là Trung B, ng bng sông Hng, sông Cu Long Hi o -

- Dân c ven bin - Dân c min núi, nht là dân tc thiu s - Ngi già, ph n, tr em

Nông nghip và an ninh lng - Dân c ven bin, nht là thc ng dân Thy sn - Ngi già, ph Giao thông vn ti n, tr em Nng lng Các hot ng trên bin và ven bin khác - H tng k thut - Ni c trú 16

- Trung B, nht là Nam Trung B - ng bng và Trung du Bc B - ng bng sông Cu Long - Tây Nguyên Các hin - Di ven bin tng khí Trung B hu cc - Vùng núi và oan Trung du Bc B khác (*)

Hn hán

- Sc kho và i sng - Thng mi và Du lch - Nông nghip và an ninh lng thc - Tài nguyên nc - Nng lng (thu in) - Giao thông thu - Sc kho và i sng - Nông nghip và an ninh lng thc - Sc kho và i sng

- Nông dân, nht là các dân tc thiu s Nam Trung B và Tây Nguyên - Ngi già, ph n, tr em - Nông dân, nht là min núi Bc B và Trung B - Ngi già, ph n, tr em

Ghi chú: (*) Các hin tng khí hu cc oan khác gm: Các t nng nóng và s ngày nng nóng, các t rét và s ngày rét m, rét hi, ma cc ln, dông, t, lc,...

Bng 2.2: Mc nhy cm và kh nng thích ng Ngành/i tng Tài nguyên nc Nông nghip và an ninh lng thc Mc nhy cm, d b tn thng Rt cm Rt cm Kh nng thích ng

nhy Có th thích ng vi mt giá nht nh nhy Có th thích ng vi mt giá nht nh nhy Cha rõ hoc khó thích ng Có th thích ng vi mt giá nht nh Có th thích ng vi mt giá nht nh Có th thích ng vi mt giá nht nh Có th thích ng vi mt giá nht nh Có th thích ng vi mt giá nht nh Có th thích ng vi mt giá nht nh

Các h sinh thái bin và ven Rt bin cm Lâm nghip Thu sn

Nhy cm Nhy cm

Thu li (ch yu là các công Nhy cm trình) Nng lng Giao thông vn ti Công nghip và Xây dng Nhy cm Nhy cm Nhy cm

17

Vn hoá, Th thao, Du lch và Nhy cm ngh ngi Thng mi và Dch v Ni c trú Sc kho Di c Cnh quan t nhiên Nhy cm Nhy cm Nhy cm Nhy cm Nhy cm

Có th thích ng vi mt giá nht nh Có th thích ng vi mt giá nht nh Có th thích ng vi mt giá nht nh Có th thích ng vi mt giá nht nh Có th thích ng vi mt giá nht nh Cha rõ

18

Bng 2.3: Tác ng tim tàng ca bin i khí hu và nc bin dâng Các yu t tác ng Ngành, lnh vc, i tng Nông nghip và an ninh lng thc Xây dng Thu sn Giao thông vn ti Sc kho Tài nguyên nc Du lch Ni c trú Nng lng Công nghip Các h sinh thái t nhiên và DSH Nhit tng Nc bin dâng Bão và ATN L lt Hn hán Các hin tng khí hu cc oan khác(*) Cao

Cao

Cao

Cao

Cao

Cao Trung bình Trung bình Trung bình Cao Cao Trung bình Trung bình Cao Trung bình Trung bình

Cao Cao Cao Cao Cao Trung bình Trung bình Cao Cao Cao

Cao Cao Cao Trung bình Cao Cao Cao Trung bình Cao Cao

Cao Cao Cao Trung bình Trung bình Cao Cao Trung bình Trung bình Trung bình

Cao Cao Cao Cao Cao Cao Cao Trung bình Trung bình Trung bình

Cao Trung bình Trung bình Cao Trung bình Trung bình Trung bình Trung bình Trung bình Trung bình

Ghi chú: (*) Các hin tng khí hu cc oan khác gm: Các t nng nóng và s ngày nng nóng, các t rét và s ngày rét m, rét hi, ma cc ln, dông, t, lc,...

19

Bng 2.4: Tác ng tim tàng ca bin i khí hu và mc nc bin dâng ti các mc tiêu thiên niên k Các mc tiêu thiên niên k Mc tiêu 1: Các tác ng tim tàng ca bin i khí hu và mc nc bin dâng

- Tác ng ti tài sn, sinh k bao gm nhà ca, ngun cp nc, sc khe và h tng k thut. Nhng tác ng này có Xóa b tình trng th làm suy gim kh nng ca con ngi trong vic m nghèo cùng cc và bo cuc sng, vt qua ói nghèo; thiu ói - Gim sn lng nông nghip, nh hng ti an ninh lng thc; - Thay i trong h thng t nhiên và tài nguyên thiên nhiên, h tng k thut và nng sut lao ng có th làm gim các c hi thu nhp và nh hng ti phát trin kinh t; - Các sc ép xã hi có ngun gc t s dng tài nguyên thiên nhiên có th dn ti xung t, mt n nh cuc sng và sinh k buc các cng ng phi di c. - Mt tài sn, sinh k và thm ha t nhiên làm gim các c Mc tiêu 2: hi c giáo dc ào to chính quy, nhiu tr em (c bit Ph cp giáo dc tiu là tr em gái) có th b ép phi ngh hc nhm giúp gia ình hc tìm vic làm tng thu nhp hoc giúp nhng thành viên gia ình b m; - Suy dinh dng và bnh tt cng làm gim t l n trng và kh nng hc tp ca tr em; - Thay i ni sng và di c có th làm gim c hi n trng. Mc tiêu 3: - S gia tng bt bình ng v gii do các sinh k ca ph n ngày càng ph thuc vào môi trng và các iu kin khí Tng cng bình hu, thi tit. iu này có th dn ti suy gim sc khe và ng nam, n và nâng gim thi gian tham gia vào các quá trình ra quyt nh và cao v th cho ph n tng thu nhp; - Ph n và tr em gái thng phi m nhim vic ni tr, giáo dc con cái và lo thc phm cho gia ình. Trong bi cnh tác ng ca BKH ngày càng gia tng, h phi i mt thêm vi nhiu khó khn, gia tng công vic gia ình, gim c hi c gii phóng và bình ng; - các gia ình nghèo, ph n thng phi qun lý tài sn nhng các tài sn này thng b nh hng mnh m bi các thm ha có liên quan ti khí hu. - T vong và bnh tt có xu hng gia tng do thiên tai nh Mc tiêu 4: bão, l, hn và các t nng nóng, rét hi kéo dài; Gim t l t vong - Tr em và ph n mang thai thng là nhng i tng có ca tr em h min dch yu hn, d b lây truyn các bnh truyn nhim do côn trùng nh st rét, st xut huyt, viêm não và các bnh dch lây truyn qua ng nc hoc v sinh kém. Nhng bnh dch này có th gia tng do BKH và làm tng t l t vong tr em. 20

- Gim cht lng nc và s lng nc sch, nguy c gia tng các bnh truyn nhim do BKH là yu t e da sc Tng cng sc khe khe sinh sn, iu kin nuôi dng, chm sóc bà m và tr bà m em; - Thm ha thiên nhiên gây mt mùa, ói kém, di c do BKH có th tác ng ti an ninh lng thc và dinh dng cho bà m, tr em. - Sc ép v tài nguyên nc và iu kin thi tit nóng lên s Mc tiêu 6: làm gia tng bnh dch, k c HIV/AIDS; BKH có th Phòng chng làm tng s lây lan và bùng phát mt s bnh truyn nhim HIV/AIDS, st rét và qua côn trùng và thc n/ngun nc. Mt s bnh mi các bnh khác hoc trc ây không có Vit Nam có th xut hin, các bnh ã b kim ch có nguy c quay li, lan rng sang các vùng mi do thay i thi tit, khí hu. - Di c tng và mt dân s cao do nh hng ca BKH nc bin dâng, thiên tai) có th làm tng s lây lan các bnh truyn mhim và bnh xã hi, k c HIV/AIDS và st rét. Các cá nhân và gia ình sng chung vi HIV hoc b nh hng, có t l tài sn sinh k thp, h min dch yu và suy dinh dng cao s b nh hng nhiu hn do tác ng ca BKH và thiên tai, dn n tng nguy c lây truyn, làm gim thm chí trit tiêu hiu qu các hot ng phòng chng. - Các tác ng trc tip hoc gián tip ca BKH có th gây Mc tiêu 7: thay i và suy thoái các ngun tài nguyên thiên nhiên và m bo bn vng v h sinh thái, gim a dng sinh hc, tng ô nhim môi môi trng trng, là mt thách thc ln cho phát trin bn vng; - BKH có th thay i quá trình tng tác gia h sinh thái và con ngi, dn ti mt a dng sinh hc và các ngun b tr cuc sng c bn t tài nguyên thiên nhiên cho sinh k con ngi i vi nhiu cng ng. - BKH là mt thách thc toàn cu. Quá trình ng phó òi Mc tiêu 8: hi s hp tác toàn cu, c bit là i vi các nc ang Thit lp quan h i phát trin i phó và thích ng vi các tác ng tiêu cc tác toàn toàn cu vì ca BKH; phát trin - Quan h quc t và các mi tng tác a lý, chính tr có th b nh hng do các tác ng ca BKH và xung t liên quan n tài nguyên, lãnh th và môi trng. Mc tiêu 5:

21

III. 3.1.

QUAN IM, MC TIÊU VÀ PHM VI CA CHNG TRÌNH Quan im

1) ng phó vi BKH phi c tin hành trên nguyên tc phát trin bn vng, h thng, tng hp, ngành/liên ngành, vùng/liên vùng, bình ng v gii, xóa ói gim nghèo; 2) Các hot ng ng phó vi BKH phi c tin hành có trng tâm, trng im; ng phó vi nhng tác ng cp bách trc mt và nhng tác ng tim tàng lâu dài; u t cho ng phó vi BKH là hiu qu v kinh t, ng phó hôm nay s gim c nhng thit hi ln hn nhiu trong tng lai; 3) ng phó vi BKH là nhim v ca toàn h thng chính tr, ca toàn xã hi, ca các cp, các ngành, các t chc, mi ngi dân và cn c tin hành vi s ng thun và quyt tâm cao, t phm vi a phng, vùng, quc gia n toàn cu; 4) Các yu t BKH phi c tích hp vào các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin các cp, các ngành, các a phng, c trong các vn bn quy phm pháp lut cng nh t chc thc hin; 5) Thc hin úng theo nguyên tc "Trách nhim chung nhng có phân bit" c xác nh trong Công c Khung ca Liên Hip Quc v BKH, Vit Nam s thc hin có hiu qu chng trình gim nh BKH khi có s h tr y v vn và chuyn giao công ngh t các nc phát trin và các ngun tài tr quc t khác. 3.2. Mc tiêu ca Chng trình

3.2.1. Mc tiêu tng quát

Mc tiêu chin lc ca Chng trình là ánh giá c mc tác ng ca bin i khí hu i vi các lnh vc, ngành và a phng trong tng giai on và xây dng c k honh hành ng có tính kh thi ng phó hiu qu vi bin i khí hu cho tng giai on ngn hn và dài hn nhm m bo s phát trin bn vng ca t nc, tn dng các c hi phát trin theo hng các bon thp và tham gia cùng cng ng quc t trong n lc gim nh BKH, bo v h thng khí hu trái t.

3.2.2. Mc tiêu c th

1) ánh giá c mc bin i ca khí hu Vit Nam do BKH toàn cu và mc tác ng ca BKH (bao gm c bin ng khí hu, nc bin dâng và các hin tng khí tng cc oan) i vi các lnh vc, ngành và các a phng; 2) Xác nh c các gii pháp ng phó vi BKH; 3) Tng cng c các hot ng KHCN nhm xác lp các c s khoa hc và thc tin cho các gii pháp ng phó vi BKH; 4) Cng c và tng cng c nng lc t chc, th ch, chính sách v BKH; 5) Nâng cao c nhn thc, trách nhim tham gia ca cng ng và phát trin ngun nhân lc; 6) Tng cng c hp tác quc t nhm tranh th s giúp , h tr ca quc t trong ng phó vi BKH; tn dng các c hi phát trin theo hng các bon thp; 22

góp phn cùng cng ng quc t gim nh BKH và bo v hiu qu h thng khí hu toàn cu; 7) Tích hp c yu t BKH vào các chin lc, quy hoch và k hoch phát trin kinh t - xã hi, phát trin ngành và các a phng; 8) Xây dng và trin khai c các k hoch hành ng ca các b/ngành và a phng ng phó vi BKH; trin khai c các d án thí im. 3.3. Phng pháp tip cn 1) Tham vn cng ng, phn hi hai chiu, trong ó chú trng n cng ng a phng, s tn thng và các nhu cu cp bách ca a phng v thích ng vi BKH; 2) Tip cn a ngành/lnh vc, khu vc, các cp và các t chc xã hi, c bit là phát huy tính ch ng ca các ngành, các a phng; 3) K tha các chin lc, mc tiêu quc gia v phát trin kinh t - xã hi và các chin lc phát trin ca các ngành, a phng. úc kt và phát huy các kin thc, kinh nghim dân gian, a phng, truyn thng trong ng phó vi thiên tai và các hin tng khí hu cc oan; 4) Da vào các t chc hin có ca quc gia, a phng, ngành; các ngun lc trong nc và s giúp ca quc t; 5) Mm do, n gin, d hiu. 3.4. Phm vi ca Chng trình 1) Giai on I (2009-2010): Giai on Khi ng 2) Giai on II (2011-2015): Giai on Trin khai 3) Giai on III (sau 2015): Giai on Phát trin

3.4.1. Phm vi thi gian

3.4.2. Phm vi không gian

Chng trình c thc hin trên phm vi toàn quc.

23

IV.

CÁC NHIM V CH YU CA CHNG TRÌNH

Chng trình c trin khai theo hng kt hp nghiên cu vi thc hin các gii pháp ng phó. Trong khi các kch bn v BKH, c bit là nc bin dâng, phi c sm hoàn thin trên c s ó các b/ngành và a phng xây dng k hoch hành ng ca mình, thì cn u tiên trin khai thc hin ngay các hot ng ng phó vi BKH, c bit là phòng chng và gim nh thiên tai, cho các lnh vc, ngành, a phng nhy cm và d b tn thng do BKH gây ra nh: tài nguyên nc, nông nghip và an ninh lng thc, nng lng, xây dng, giao thông vn ti, y t và sc kho; các vùng ng bng và di ven bin. 4.1. ánh giá mc và tác ng ca bin i khí hu Vit Nam Nhim v trng tâm cn thc hin ngay là ánh giá din bin khí hu; xây dng các kch bn BKH, c bit là nc bin dâng, và ánh giá tác ng ca BKH (bao gm c bin ng khí hu, nc bin dâng và các hin tng khí tng cc oan) n các lnh vc, các ngành và các a phng.

4.1.1. Ch tiêu thc hin

1) Ch tiêu thc hin n nm 2010 - Trên c s các nghiên cu ã có trong và ngoài nc, u nm 2009 hoàn thành vic xây dng các kch bn v BKH Vit Nam, c bit là nc bin dâng, trên c s ó các b/ngành và a phng xây dng k hoch hành ng ca mình; - n nm 2010, hoàn thành vic cp nht các kch bn v BKH Vit Nam, c bit là nc bin dâng, cho tng giai on t 2010 n 2100. Các kch bn có y c s khoa hc và thc tin và c s thng nht và chp nhn ca các b, ngành và các a phng; - Hoàn thành vic ánh giá mc , tính cht và xu th bin i ca các yu t và hin tng khí hu Vit Nam; - Hoàn thành vic xây dng c s khoa hc, phng pháp lun và hng dn ánh giá tác ng ca BKH, c bit là nc bin dâng n lnh vc, ngành và a phng; - Trin khai thí im ánh giá tác ng ca BKH, c bit là nc bin dâng i vi mt s lnh vc, ngành, a phng nhy cm và d b tn thng do BKH nh: tài nguyên nc, nông nghip, sc khe, sinh k, vùng ng bng và di ven bin. 2) Ch tiêu thc hin n nm 2015 - Các kch bn v BKH Vit Nam, c bit là nc bin dâng, c tip tc cp nht; - Hoàn thành vic ánh giá tác ng ca BKH, c bit là nc bin dâng, n các lnh vc, ngành và a phng.

4.1.2. Các hot ng chính

1) ánh giá dao ng và bin i khí hu Vit Nam - Xây dng phng pháp lun ánh giá dao ng và BKH;

24

- ánh giá mc dao ng và tính cht ca các yu t và hin tng khí hu, c bit là nhit , lng ma, thiên tai và các hin tng khí hu cc oan; - ánh giá xu th bin i ca các yu t khí hu: nhit , lng ma, mc nc bin, thiên tai (bão, l lt, hn hán,...). 2) Xây dng các kch bn bin i khí hu cho Vit Nam - Xây dng các kch bn BKH, c bit là nc bin dâng, cho các vùng theo tng giai on t 2010 n 2100 da trên các kch bn phát thi KNK toàn cu và khu vc. 3) ánh giá tác ng ca bin i khí hu n các lnh vc, các ngành, và các a phng Trên c s s liu quan trc trong nhng thp niên gn ây và các kch bn BKH ã c xây dng và la chn, ánh giá tác ng trc mt và lâu dài ca BKH, c bit là nc bin dâng, n các lnh vc, các ngành và các a phng, c bit là các lnh vc và a phng nhy cm và d b tn thng do tác ng ca BKH. - ánh giá tác ng ca BKH, c bit là nc bin dâng, n các iu kin t nhiên và tài nguyên thiên nhiên (tài nguyên nc, tài nguyên t, tài nguyên sinh vt, các h sinh thái t nhiên, a dng sinh hc,...); - ánh giá tác ng ca BKH, c bit là nc bin dâng, n các lnh vc và các ngành (Nông nghip, Lâm nghip, Thy sn, Nng lng, Xây dng, Công nghip, Giao thông vn ti, Y t và sc khe, Sinh k, Du lch...); - ánh giá tác ng ca BKH, c bit là nc bin dâng, i vi các khu vc (ng bng Nam B, ng bng Bc B, di ven bin và hi o, vùng núi và cao nguyên, ô th và khu công nghip); - Xác nh các lnh vc, các khu vc d b tn thng nht do tác ng ca BKH; - ánh giá các c hi ca Vit Nam trong ng phó vi BKH. BKH có tác ng tiêu cc n phát trin KT-XH, nhng cng là c hi cho vic phát trin công ngh thân thin vi môi trng. ng phó vi BKH cng to ra nhng c hi kinh doanh vi các th trng mi v công ngh nng lng, hàng hóa; dch v tiêu th ít các bon s c m ra. S bin i công ngh nng lng và c cu ca nn kinh t to ra c hi thun li phân lp tng trng vi phát thi. i vi mt nc ang phát trin nh Vit Nam thì c hi s dng Qu a phng ng phó vi BKH và các ngun vn ng phó khác ca các nc, c hi v CDM cng cn c xem xét. 4.2. Xác nh các gii pháp ng phó vi bin i khí hu Trên c s kt qu ánh giá tác ng ca BKH và kh nng tn thng do BKH i vi các lnh vc/ngành và a phng, xây dng và la chn các gii pháp ng phó vi BKH.

4.2.1. Ch tiêu thc hin

1) Ch tiêu thc hin n nm 2010

25

- Hoàn thành vic xây dng c s phng pháp lun và các hng dn xác nh các gii pháp ng phó vi BKH; - Thc hin mt s d án thí im v ng phó vi BKH i vi các lnh vc, ngành và a phng nhy cm và d b tn thng do BKH và nc bin dâng. 2) Ch tiêu thc hin n nm 2015 - Hoàn thành vic xây dng các gii pháp ng phó vi BKH i vi các lnh vc, ngành và a phng; - Các gii pháp ng phó ã c la chn i vi các lnh vc, ngành và a phng theo k hoch hành ng c bc u trin khai.

4.2.2. Các hot ng chính

- Nghiên cu xây dng c s phng pháp lun và hng dn xác nh các gii pháp ng phó; - Xác nh các gii pháp ng phó vi BKH i vi các lnh vc, ngành và a phng; - ánh giá hiu qu v kinh t, xã hi và môi trng ca các gii pháp ã c xác nh; - La chn các gii pháp u tiên i vi tng lnh vc, ngành và a phng theo các tiêu chí xác nh; - Xây dng và trin khai mt s d án thí im ng phó vi BKH i vi các lnh vc, ngành và a phng nhy cm và d b tn thng do BKH, c bit là nc bin dâng; - Trin khai bc u các gii pháp ng phó vi BKH i vi các lnh vc, ngành và a phng theo k hoch hành ng. 4.3. Xây dng chng trình khoa hc công ngh v bin i khí hu Xây dng và trin khai chng trình khoa hc công ngh quc gia nhm cung cp c s khoa hc cho vic xây dng các th ch, chính sách và k hoch hành ng ng phó vi BKH; tham gia tích cc vào các hot ng hp tác quc t v BKH; nghiên cu và trin khai s dng nng lng hiu qu và tit kim; phát trin công ngh nng lng sch; tng cng nng lc ng phó vi BKH trong các b/ngành.

4.3.1. Ch tiêu thc hin

1) Ch tiêu thc hin n nm 2010 - Hoàn thành vic thit k và xây dng khung c s d liu v BKH; - Chng trình khoa hc công ngh quc gia v BKH c xây dng vi các nhim v khoa hc công ngh c xác nh và bt u trin khai thc hin; - Xác nh c các ngun tài chính trong nc và quc t áp ng nhu cu kinh phí cho các hot ng khoa hc công ngh. 2) Ch tiêu thc hin n nm 2015 - Hoàn thin và cp nht c s d liu v BKH; - Chng trình khoa hc công ngh quc gia v BKH c trin khai có 26

hiu qu ti các b/ngành và a phng; - Vic nghiên cu bn cht, din bin, kch bn và tác ng ca BKH ti các lnh vc, khu vc và các gii pháp ng phó vi BKH c cp nht và trin khai có hiu qu, góp phn tng cng nng lc ng phó vi BKH; - Nng lc KHCN v BKH ca các b/ngành và a phng c tng cng; hot ng KHCN c trin khai có hiu qu; - Các ngun tài chính trong nc và quc t cho các hot ng khoa hc, công ngh v BKH c áp ng.

4.3.2. Các hot ng chính

1) Xây dng chng trình khoa hc công ngh quc gia - Xây dng mc tiêu và ni dung ca chng trình KHCN v BKH; - Xây dng quy ch t chc qun lý và hot ng ca chng trình KHCN v BKH; - Xây dng danh mc các tài KHCN v BKH trong tng giai on, k c các nghiên cu v c s khoa hc và phng pháp lun; xác nh mc tiêu, ni dung, sn phm ca tng tài nghiên cu; - T chc tuyn chn và phê duyt các tài cho các b, ngành, a phng. 2) Trin khai chng trình khoa hc công ngh quc gia - Xây dng c s d liu v BKH phc v vic nghiên cu, ánh giá tác ng ca BKH và xác nh các gii pháp ng phó vi BKH; - Nghiên cu hin tng, bn cht khoa hc và nhng iu cha bit rõ v BKH; các tác ng ca BKH n KT-XH, môi trng; phân tích và ánh giá khía cnh kinh t ca các hot ng thích ng vi BKH; - Nghiên cu phát trin/nghiên cu ng dng công ngh ng phó vi BKH; - Chuyn giao công ngh ng phó vi BKH cho các ngành, a phng ng dng khi trin khai k hoch hành ng ng phó vi BKH; - Trin khai các tài, án HTQT v BKH, nhn chuyn giao và ng dng các công ngh thân thin vi khí hu. 3) Phát trin ngun lc khoa hc công ngh v BKH - Cng c và hoàn thin t chc KHCN các ngành và các cp v BKH; - ào to ngun nhân lc, tng cng c s vt cht phc v các hot ng KHCN v BKH các cp, các ngành. 4) Huy ng ngun tài chính cho chng trình khoa hc công ngh quc gia v bin i khí hu - Huy ng và s dng hiu qu các ngun vn cho nghiên cu KHCN và ào to v BKH; - Xây dng chính sách và c ch khuyn khích, ch tài khen thng/x pht cho các doanh nghip, các t chc và cá nhân tng cng/cn tr u t nghiên cu khoa hc v BKH trong các lnh vc liên quan; 27

- S dng các ngun kinh phí và chuyn giao công ngh t các hot ng hp tác song phng, a phng, t các chính ph, các t chc quc t mt cách hiu qu. 4.4. Tng cng nng lc t chc, th ch, chính sách v bin i khí hu Rà soát h thng pháp lut, chính sách hin hành, ánh giá mc quan tâm n yu t BKH trong các vn bn pháp lut và chính sách ca Nhà nc, t ó xác nh nhng vn bn cn ban hành, cn sa i b sung và nhng ni dung cn b sung nâng cao trách nhim ca các ngành, các cp. Xây dng, b sung, hoàn chnh h thng vn bn qui phm pháp lut liên quan n ng phó vi BKH và các c ch chính sách khác có liên quan; m bo các c s pháp lý trin khai các hot ng, chú trng các nh ch tích hp yu t BKH vào các chin lc, quy hoch và k hoch phát trin KT-XH, phát trin ngành và a phng. Xây dng c ch khuyn khích vic phi hp thc hin Chng trình trên toàn quc, các vùng lãnh th, các ngành và các thành phn kinh t; hoàn thin và nâng cao hiu qu hot ng ca b máy t chc qun lý liên quan ti BKH t trung ng ti a phng.

4.4.1. Ch tiêu thc hin

1) Ch tiêu thc hin n 2010 - Hoàn tt vic rà soát h thng pháp lut, chính sách hin hành, ánh giá c mc quan tâm n yu t BKH trong các vn bn pháp lut và chính sách ca Nhà nc; - Xác nh c nhng vn bn cn ban hành, cn sa i b sung và nhng ni dung cn b sung nâng cao trách nhim ca các ngành, các cp; - B khung vn bn quy phm pháp lut và c ch, chính sách ng phó vi BKH v c bn c xây dng; - C ch phi hp gia các b/ngành, a phng và b máy qun lý thc hin Chng trình c xây dng và ban hành. V c bn, tt c các a phng, các b qun lý các lnh vc, ngành nhy cm và d b tn thng do BKH tham gia trin khai thc hin c ch này. 2) Ch tiêu thc hin n nm 2015 - B khung vn bn quy phm pháp lut và c ch, chính sách v c bn c ban hành và cp nht; - Các c ch, chính sách u tiên v ng phó vi BKH c th hin và lng ghép trong các chin lc và chính sách phát trin KT-XH, phòng chng thiên tai, s dng hp lý tài nguyên thiên nhiên và bo v môi trng ca quc gia; - C ch phi hp gia các b/ngành, a phng và b máy qun lý thc hin Chng trình c trin khai và cp nht mt cách toàn din. V c bn, tt c các b/ngành trung ng và a phng tham gia trin khai thc hin c ch này; - Huy ng c nhiu ngành, nhiu thành phn tham gia thc hin Chng trình.

4.4.2. Các hot ng chính

- Xây dng và phát trin chính sách các lnh vc KT-XH (xóa ói, gim nghèo, bình ng gii, chính sách dân tc...). Rà soát các chính sách hin có và b sung cp nht các chính sách mi phù hp vi các nhu cu và u tiên trong phát trin 28

bn vng; - Xây dng và hoàn chnh h thng chính sách và vn bn quy phm pháp lut v BKH các cp, các ngành; chú trng các nh ch lng ghép vic ng phó vi BKH vào các chin lc, quy hoch và k hoch phát trin KT-XH, phát trin ngành; - Phát trin khung pháp lý và c ch qun lý nhm to môi trng thun li, khuyn khích vai trò và trách nhim ca các cp chính quyn, cng nh ca khi t nhân trong thích ng và gim nh BKH; - Xây dng c ch phi hp thc hin Chng trình trên toàn quc, các vùng lãnh th, a phng và trong các ngành; c ch phi hp da trên các nguyên tc sau: + Có s phân công nhim v minh bch, rõ ràng gia các b, ngành và các cp; + Phát huy ti a s tham gia ca doanh nghip, cng ng; + Có s lng ghép hp lý vic ng phó vi BKH ca Chng trình vào các chin lc, quy hoch và k hoch phát trin KT-XH, phát trin các ngành và các a phng, c trong quy nh pháp lut, c ch chính sách, t chc và trin khai thc hin; 4.5. Nâng cao nhn thc và phát trin ngun nhân lc Tng cng công tác tuyên truyn, giáo dc nâng cao nhn thc và trách nhim cho toàn xã hi v BKH; tng cng s phi hp gia các b, ngành trong vic hoch nh chính sách và c ch iu phi, s tham gia rng rãi ca các doanh nghip và cng ng trong thc hin các hot ng ng phó vi BKH. y mnh công tác ào to ngun nhân lc, nht là ngun nhân lc cht lng cao áp ng yêu cu ca Chng trình qua tng giai on.

4.5.1. Ch tiêu thc hin

1) Ch tiêu thc hin n nm 2010 - K hoch nâng cao nhn thc v c bn c xây dng và bt u trin khai ti các a phng, các b qun lý các lnh vc, ngành nhy cm và d b tn thng do BKH gây ra; - K hoch nâng cao nhn thc trong h thng giáo dc, ào to bt u c trin khai; tài liu và phng tin phc v nâng cao nhn thc c xây dng và ph cp; - K hoch phát trin ngun nhân lc c hoàn thành và trin khai ti các a phng, b qun lý các lnh vc, ngành nhy cm và d b tn thng do BKH gây ra; - Trên 10% cng ng dân c, trên 65% công chc/viên chc nhà nc có hiu bit c bn v BKH và các tác ng ca nó. 1) Ch tiêu thc hin n nm 2015 - K hoch nâng cao nhn thc v BKH c tng bc trin khai có hiu qu ti cp trung ng và a phng; 29

- Tài liu và phng tin phc v nâng cao nhn thc c hoàn thin, cp nht và ph cp rng rãi; - K hoch nâng cao nhn thc, phát trin ngun nhân lc c trin khai trong h thng giáo dc, ào to các cp; - Trên 80% cng ng dân c, 100% công chc/viên chc nhà nc có hiu bit c bn v BKH và các tác ng ca nó.

4.5.2. Các hot ng chính

1) Nâng cao nhn thc y mnh công tác thông tin, tuyên truyn, giáo dc nâng cao nhn thc cho mi cp, mi ngành, mi t chc, cá nhân. Các hot ng s c tin hành theo hai hng: (i) Ph cp nhng kin thc chung v BKH cho cng ng và (ii) Cung cp h thng nhng kin thc sâu hn cho các nhóm i tng chn lc. Các hot ng c th: - Xây dng chin lc và k hoch giáo dc nâng cao nhn thc và truyn thông v BKH; - Xây dng án tng th nâng cao nhn thc v BKH cho các nhóm i tng chn lc (bao gm c các cán b qun lý các cp); - Xây dng án thit lp mng li tuyên truyn viên và hoàn thin c ch duy trì hot ng thng xuyên ca mng li n cp phng/xã; - Xây dng án tng th lng ghép các ni dung ng phó vi BKH trong chng trình giáo dc ph thông và i hc; - Xây dng các chng trình cho các khoá ào to, cho tng loi i tng c th; ào to và chuyn giao công ngh, bao gm biên son tài liu tuyên truyn, giáo dc và ào to có liên quan; s dng các phng tin truyn thông nh sách, báo, tp chí, phát thanh, truyn hình ph bin kin thc v BKH; - Gii thiu các hành vi/tác phong sinh hot phát trin bn vng cho ngi dân (tit kim in, nc; phân loi, gim thiu và tái s dng rác thi;...); - Khuyn khích và to c ch thun li cho các nhà khoa hc, các doanh nghip và cng ng tham gia vào các hot ng trong lnh vc BKH. 2) Phát trin ngun nhân lc Các hot ng phát trin ngun nhân lc cn c tin hành tt c các ngành, các cp t trung ng ti a phng. Ni dung phát trin ngun nhân lc cho ng phó vi BKH bao gm các hot ng sau: - ánh giá nhu cu ào to cho tng giai on, tng ngành, tng cp; - ánh giá tim lc ca các c s ào to hin có trong nc; - Xác nh nhng lnh vc chuyên ngành cn ào to liên quan ti BKH, bao gm các lnh vc ca nghiên cu c bn v BKH, phân tích chính sách v gim nh và thích ng vi BKH, h thng thông tin và qun lý các d án; - Xây dng chin lc và k hoch ào to ngun nhân lc trong nc và nc ngoài; tng cng ào to nhân lc chuyên sâu nghiên cu KHCN v BKH; 30

- Xây dng chng trình, giáo trình, quy trình ào to cho các khoá bi dng chuyên môn nghip v do Chng trình t chc; - Xây dng c ch thu hút nhân tài và to iu kin các nhà khoa hc tr phát trin; - Khuyn khích các nhà khoa hc trong nc tham gia các chng trình nghiên cu KHCN quc t trong lnh vc BKH toàn cu và nm gi các v trí trong các t chc nghiên cu KHCN quc t. 4.6. Tng cng hp tác quc t Tng cng hp tác quc t nhm góp phn gii quyt hai yêu cu chính là: (1) Tranh th khai thác, tip nhn và s dng hiu qu các ngun tài tr ca quc t, bao gm cung cp tài chính, chuyn giao công ngh mi thông qua các kênh hp tác song phng, khu vc và a phng và (2) Tham gia các hot ng hp tác khu vc và toàn cu v BKH.

4.6.1. Ch tiêu thc hin

1) Ch tiêu thc hin n nm 2010 - C ch hp tác gia Vit Nam và các nhà tài tr quc t nhm phi hp thc hin các ni dung ca Chng trình c xây dng; - Quan h hp tác a phng và song phng v ng phó vi BKH gia Vit Nam vi mt s nc và t chc quc t c thit lp; - Vin tr ban u (cung cp tài chính, chuyn giao công ngh, kinh nghim) ca quc t cho Vit Nam thc hin các ni dung ca Chng trình c xác nh s b; - Có óng góp vào quá trình xây dng các tha thun, vn bn quc t v BKH sau nm 2012; - B khung vn bn quy phm pháp lut v c ch, chính sách nhm khuyn khích u t vào các d án C ch phát trin sch và các d án ng phó vi BKH, chuyn giao công ngh thân thin vi khí hu, môi trng c b sung và hoàn thin nhm to iu kin cho các i tác nc ngoài u t vào các d án này ti Vit Nam. 2) Ch tiêu thc hin n nm 2015 - C ch hp tác gia Vit Nam và các nhà tài tr quc t nhm phi hp thc hin các ni dung ca Chng trình c hoàn thin và trin khai toàn din; - Quan h hp tác a phng và song phng v ng phó vi BKH gia Vit Nam vi các nc và t chc quc t c tip tc m rng; - Kêu gi, khuyn khích c nhiu nc, t chc quc t h tr Vit Nam thc hin Chng trình. Vin tr ca quc t dành cho Vit Nam thc hin các ni dung ca Chng trình t khong 50% tng kinh phí thc hin Chng trình. ó là c s quan trng cho vic cân i và huy ng các ngun lc thc hin Chng trình; - Vin tr ca quc t cho Vit Nam thc hin Chng trình phát huy c hiu qu tt và phc v úng các mc tiêu, ni dung ca Chng trình; - Trình , nng lc nghip v trong àm phán quc t v BKH ca i ng cán b Vit Nam áp ng c yêu cu ra; 31

- Vic xây dng và thc hin các d án CDM ti Vit Nam c trin khai rng rãi trong các lnh vc có tim nng.

4.6.2. Các hot ng chính

- Thành lp Nhóm công tác chuyên v h tr Vit Nam ng phó vi BKH trong cng ng các nhà tài tr quc t cp quc gia, b, ngành và a phng; - Thit lp c ch hp tác cht ch, rõ ràng, minh bch và nng ng gia các b, ngành, t chc, a phng ca Vit Nam và các nhà tài tr, i tác quc t nhm to iu kin thun li cho vic thc hin hiu qu Chng trình; - àm phán, ký kt vn bn tha thun hp tác a phng và hp tác song phng v ng phó vi BKH gia các b, ngành, a phng vi các nc và các t chc quc t, c bit trong khuôn kh hp tác APEC, ASEAN, Tiu vùng Mê Công m rng và y Hi Mê Công, nhm khuyn khích u t ca quc t vào các d án ng phó vi BKH, chuyn giao công ngh thân thin vi khí hu, môi trng, k c các d án CDM ti Vit Nam; - Xây dng, hoàn thin c ch, chính sách qun lý và s dng hiu qu ngun vn tài tr ca quc t phc v thc hin Chng trình; - Lp k hoch khác thác, s dng ngun vn vin tr t các Qu a phng, Qu thích ng vi BKH ca các t chc quc t và vin tr song phng ca các nc phát trin; - Tham gia các hi ngh, hi tho, tho lun àm phán quc t xây dng các tha thun, vn bn quc t v BKH sau nm 2012 theo l trình Bali; - Tham gia các chng trình nghiên cu KHCN quc t trong lnh vc BKH, trao i thông tin, kinh nghim liên quan n BKH vi các nc, các t chc quc t; - Phát trin ngun nhân lc, nâng cao trình nghip v và k nng àm phán quc t cho i ng cán b ca các b, ngành, ia phng làm vic trong lnh vc BKH thông qua các khóa hun luyn trong và ngoài nc. 4.7. Tích hp yu t bin i khí hu vào các chin lc, quy hoch và k hoch phát trin kinh t - xã hi, phát trin ngành và a phng Tích hp yu t BKH vào các chin lc, quy hoch và k hoch phát trin KT-XH (sau ây gi tt là K hoch phát trin) là hot ng iu chnh, b sung K hoch phát trin ó, bao gm ch trng, chính sách, c ch, t chc có liên quan n vic thc hin K hoch phát trin, các nhim v và sn phm ca k hoch cng nh các phng tin, iu kin thc hin K hoch phát trin cho phù hp vi xu th BKH, các hin tng khí hu cc oan và nhng tác ng trc mt và lâu dài ca chúng i vi K hoch phát trin. Vi nhng tác ng ca BKH, vic tích hp yu t BKH vào K hoch phát trin là s rà soát, iu chnh và b sung các K hoch phát trin ã c hoc s c ban hành có tính n các tác ng ca BKH và các bin pháp ng phó tng ng. Lng ghép vic ng phó vi BKH vào các K hoch phát trin là trin khai sâu rng ch trng, ng li ca ng, nhà nc, là s th hin trách nhim không nhng ca các b, ngành, a phng mà c các doanh nghip và c cng ng xã hi ng phó vi BKH. 32

Vic tích hp cn c tin hành mt cách toàn din v c ba mt: th ch, t chc và hot ng, t ó xác nh các ch hng và nhu cu ca các chng trình, chính sách hin ti liên quan ti con ngi và các lnh vc KT-XH iu chnh và b sung. Vic tích hp yu t BKH vào các K hoch phát trin ã c xây dng, ang thc hin hoc s c xây dng và thc hin nhm mc ích bo m tính hiu qu và bn vng ca các K hoch phát trin, phòng nga nhng ri ro có th xy ra i vi các k hoch ó do tác ng ca nhng hin tng khí hu cc oan và xu th BKH dài hn, hoc nhng hu qu cha lng ht c v môi trng và xã hi do vic thc hin các k hoch ó gây ra.

4.7.1. Ch tiêu thc hin

1) Ch tiêu thc hin n nm 2010 - Hoàn thành ánh giá tác ng ca BKH, c bit là nc bin dâng, i vi các K hoch phát trin; - Hoàn thành tng hp, phân loi các gii pháp ng phó i vi tng K hoch phát trin; - Xây dng và ban hành các vn bn pháp quy, tài liu hng dn tích hp yu t BKH vào các K hoch phát trin ng b c v th ch, chính sách, t chc thc hin; trin khai thc hin vic tích hp yu t BKH theo các quy nh c ban hành. 2) Ch tiêu thc hin n nm 2015 - C ch tích hp yu t BKH vào các K hoch phát trin c trin khai rng rãi và hiu qu; - Hoàn thành vic tích hp yu t BKH vào toàn b các K hoch phát trin ngành, a phng ang thc hin và s thc hin trong giai on 2010 - 2020; - Hoàn thành vic ánh giá kt qu tích hp vào các K hoch phát trin giai on 2010 - 2015.

4.7.2. Các hot ng chính

Vic tích hp c thc hin qua các bc sau ây (chi tit xem Ph lc I): - Xác nh ch tiêu ca quá trình tích hp; - ánh giá tác ng ca BKH n các K hoch phát trin ngành và a phng; - ánh giá quá trình thc hin các K hoch phát trin ngành và a phng; - ánh giá nhn thc và nng lc nhm thc hin quá trình tích hp; - ánh giá các tác ng ca quá trình tích hp (tích cc và tiêu cc); - Xây dng c ch và chin lc tích hp (gm c các vn v tài chính, kinh t và chính sách); - Thc hin quá trình tích hp vào tng K hoch phát trin ngành và các a phng. Các hot ng chính ca tích hp bao gm: 33

1) Tích hp BKH vào các chin lc và k hoch quc gia v phát trin KT-XH ây là chin lc quan trng và có tính cht quyt nh ca Chính ph Vit Nam nhm nh hng phát trin cho tt c các ngành, các a phng trên toàn quc trong thi gian t 5 n 10 nm và tm nhìn 20 nm. bo m s ng b gia các hot ng ca Chng trình và các hp phn ca Chin lc, k hoch Quc gia v phát trin kinh t - xã hi, cn thc hin các nhim v sau: a) ánh giá các ri ro, thách thc và c hi có ngun gc t BKH trong quá trình xây dng các ch tiêu, k hoch phát trin cho các ngành, các a phng; b) Các gii pháp, hot ng ca Chng trình cn c coi là các hp phn thuc khuôn kh ca Chin lc Quc gia v phát trin KT-XH và phi c a vào các k hoch u tiên thc hin trong Chin lc, k hoch Quc gia v phát trin KTXH. 2) Tích hp BKH vào các chin lc, quy hoch và k hoch phát trin ngành, a phng Tích hp yu t BKH vào các chin lc, k hoch phát trin ngành và a phng nh: Chin lc Quc gia v xóa ói gim nghèo, Chin lc Quc gia v bo v sc khe cng ng, Chin lc Quc gia v bình ng gii, Chin lc Quc gia v bo v môi trng, Chin lc Quc gia v bo v tài nguyên nc, Chin lc Quc gia v qun lý tng hp i b, Chin lc Quc gia v phát trin nông nghip, Chin lc Quc gia v phát trin lâm nghip, Chin lc Quc gia v phát trin thy sn, Chin lc Quc gia v phát trin giao thông vn ti, Chin lc Quc gia v phát trin nng lng, Chin lc Quc gia v phát trin h tng k thut, Chin lc Quc gia v phòng, chng và gim nh thiên tai và các quy hoch, k hoch khác ca các ngành, các a phng. tích hp yu t BKH vào các chin lc, k hoch phát trin ngành và a phng cn thc hin nhng gii pháp sau: a) Tin hành nhng nghiên cu có chiu sâu ánh giá v nguy c, mc các tác ng ca BKH n các ngành, các khu vc. Trên c s nhng kt qu nghiên cu này s ánh giá c các ri ro có ngun gc BKH tác ng n vic hoàn thành mc tiêu c t ra ca các K hoch phát trin, cng nh nh hng ca vic thc hin các hot ng ca K hoch phát trin n BKH; b) Xây dng các c ch chính sách và các vn bn pháp lut a vic ánh giá tác ng ca BKH tr thành mt trong nhng yêu cu bt buc ca các K hoch phát trin. Trong các chin lc nêu trên, Chin lc quc gia v phòng, chng và gim nh thiên tai có liên quan trc tip n các bin pháp thích ng vi nhng tác ng cp bách trc mt ca BKH trong khi Chin lc phát trin nng lng quc gia có quan h mt thit vi các hot ng gim nh BKH. · i vi Chin lc quc gia v phòng, chng và gim nh thiên tai Thiên tai gia tng c v s lng, cng và phm vi nh hng là mt hu qu trc tip, va là trc mt, va là lâu dài ca BKH. Vì vy, vic tích hp yu t BKH vào Chin lc quc gia phòng, chng và gim nh thiên tai n nm 2020, ã c Th tng Chính ph phê duyt ti Quyt nh s 172/2007/Q-TTg ngày 16 34

tháng 11 nm 2007, là mt trong nhng hot ng quan trng s c thc hin trong thi gian sm nht. ây là chin lc quan trng nhm gim n mc thp nht thit hi v ngi và tài sn, hn ch s phá hoi tài nguyên thiên nhiên, môi trng và di sn vn hoá góp phn bo m phát trin bn vng ca t nc, bo m an ninh, quc phòng. Trong iu kin BKH làm gia tng các thiên tai, các hp phn ca Chin lc quc gia phòng, chng và gim nh thiên tai n nm 2020, trc ht trong quan im, nguyên tc ch o cn tính n iu kin thiên tai ngày càng khc nghit, phc tp hn và khó d báo hn. Do ó, công tác phòng, chng và gim nh thiên tai ngày càng khó khn. Mc tiêu ca Chin lc quc gia phòng, chng và gim nh thiên tai n nm 2020 có th b tác ng bi các vn sau: a) Nng lc d báo bão, l, hn hán, xâm nhp mn, báo tin ng t, cnh báo sóng thn và các hin tng khí tng thy vn nguy him c nâng cao, nhng có th khó áp ng yêu cu t ra. Thi gian d báo bão, áp thp nhit i trc 72 gi c thc hin, nhng sai s ln, chi phi cho vic phòng tránh s tn kém hn hoc hiu qu thp; b) Trong iu kin BKH, hn hán thc s tr thành mt thiên tai thng xuyên, nghiêm trng, do ó cn tng cng công tác d báo, cnh báo, qun lý và giám sát hn hán không kém gì các thiên tai khác nh bão, l, l quét, cháy rng, ng t, sóng thn,... Do vy cn sm a ni dung qun lý và giám sát hn hán trên phm vi c nc vào Chin lc quc gia phòng, chng và gim nh thiên tai; c) Quy hoch phát trin, quy chun xây dng kt cu h tng kinh t xã hi và khu dân c trong vùng thng xuyên b thiên tai có th không phù hp vi tiêu chun phòng, chng bão, l, thiên tai ca tng vùng, do các tiêu chun này b thay i và các vùng thiên tai có th b dch chuyn do tác ng ca BKH; d) Khu quy hoch di di (tái nh c) dân c vùng thng xuyên xy ra thiên tai không còn phù hp do BKH; e) H thng ê iu các tnh t Hà Tnh tr ra có th b tác ng ca mc nc bin dâng, cng nh nhng trn cung phong (bão mnh) do BKH; mc chng l ca h thng ê các vùng duyên hi Trung B, Tây Nguyên và ông Nam B có th b thay i; h thng ê bin trong c nc bo v dân c, phát trin kinh t bin, bo m an ninh, quc phòng vùng ven bin tng bc c cng c, nâng cp theo các kch bn tác ng ca BKH và nc bin dâng theo tng giai on, phù hp vi iu kin kinh t. · i vi Chin lc phát trin nng lng quc gia: Trong thi gian ti, lnh vc nng lng s là ngun phát thi khí nhà kính ch yu Vit Nam. Do ó, các hot ng ng phó vi BKH trong lnh vc nng lng óng vai trò quan trng và có tác ng ti Chin lc phát trin nng lng quc gia ca Vit Nam ã c Th tng Chính ph phê duyt nm 2008. BKH có th tác ng tiêu cc n mc tiêu m bo an ninh nng lng quc gia; cung cp y vi cht lng cao cho phát trin kinh t - xã hi. Vì vy, các hot ng ng phó vi BKH cn c tích hp vào Chin lc phát trin nng lng quc gia nêu trên theo hng sau:

35

a) Phn u tng cao hn na t l các ngun nng lng mi và tái to (trên mc 3% tng nng lng thng mi s cp vào nm 2010; trên 5% vào nm 2020 và trên 11% vào nm 2050). Có chính sách u tiên thích hp v thu, c s h tng, tr giá... cho các chng trình, d án phát trin ngun nng lng mi và tái to; b) Cn có bin pháp b sung phát trin ngun, li in, m bo áp ng nhu cu in cho phát trin kinh t - xã hi trong iu kin nhit trung bình mùa hè có th tng thêm t 1-20C; c) y mnh thc hin Chng trình s dng nng lng tit kim và hiu qu nâng cao t l tit kim nng lng trên mc 3-5% tng mc tiêu th nng lng toàn quc cho giai on n nm 2010 và trên mc 5-8% tng mc tiêu th nng lng toàn quc cho giai on 2011-2015 (so vi phng án cha tính n tim nng tit kim nng lng trong d báo phát trin kinh t-xã hi); Tng cng ng dng công ngh mi, thân thin vi khí hu thông qua vic tip nhn chuyn giao công ngh t các d án CDM trong lnh vc nng lng nhm gim phát thi khí nhà kính và phc v mc tiêu phát trin bn vng. 4.8. Xây dng các k hoch hành ng ng phó vi bin i khí hu Da trên các ánh giá v din bin khí hu, tác ng và kh nng tn thng theo các kch bn BKH ã c thng nht, các gii pháp thích ng vi BKH ã c xác nh, các b/ngành và các a phng xây dng k hoch hành ng ca mình ng phó vi BKH thc hin Chng trình (sau ây gi tt là K hoch hành ng). Vic xây dng K hoch hành ng phi c thc hin tng bc theo mt trình t nht nh, bo m cht lng, tính kh thi và hiu qu thc hin.

4.8.1. Ch tiêu thc hin

1) Ch tiêu thc hin n nm 2010 - B khung vn bn, k hoch hành ng ng phó vi BKH v c bn c xây dng cho các b/ngành, a phng nhy cm và d b tn thng do BKH gây ra; - Các k hoch hành ng bt u c trin khai ti các a phng, các b qun lý các lnh vc, ngành nhy cm và d b tn thng do BKH gây ra. 2) Ch tiêu thc hin n nm 2015 - K hoch hành ng thích ng vi BKH và gim nh BKH ca các b/ngành và a phng c trin khai thc hin bc u.

4.8.2. Các hot ng chính

1) Thích ng vi bin i khí hu Vit Nam c ánh giá là mt trong nm nc chu tác ng mnh nht ca BKH, c bit là nc bin dâng. Thích ng vi BKH tr thành vn bc thit trc mt và lâu dài. Các ni dung hot ng thích ng là trng tâm ca Chng trình. a) Thích ng vi BKH theo lnh vc Phn quan trng nht trong Chng trình là nh hng và chin lc ca Nhà nc và ca các ngành, các a phng thích ng vi BKH, c bit là các ngành, các a phng nhy cm vi BKH. 36

· Tài nguyên nc Chính sách ch yu thích ng vi BKH là s dng ngun nc khoa hc, tit kim và hp lý, có hiu qu, m bo an toàn cung cp nc cho mi nhu cu. Các hot ng chính bao gm: - Xây dng và hoàn thin khung các vn bn pháp lut ng b vi các lut và các vn bn di lut, sa i và hoàn thin các c ch, chính sách liên quan; - Các b, ngành liên quan cng c b máy qun lý, khai thác và s dng tài nguyên nc các cp trong iu kin BKH; - Xây dng chng trình, k hoch thích ng vi BKH trong lnh vc qun lý, khai thác, s dng tài nguyên nc ti các ngành, các cp; - Xác nh các gii pháp KHCN phù hp nh: quy hoch tng th lu vc sông, thay i các tiêu chun k thut các công trình khai thác và s dng nc, các bin pháp tit kim và s dng hiu qu ngun nc, duy trì bo v ngun nc, kim soát ô nhim nc, thoát l, tiêu úng, chng xâm nhp mn và gi ngt; - Nâng cao nhn thc ca cng ng v s dng bn vng tài nguyên nc thích ng vi BKH. · Nông nghip Hot ng thích ng vi BKH trong nông nghip ch yu là m bo xây dng nn nông nghip sch, hàng hóa, a dng, bn vng, tip cn nhanh và áp dng có hiu qu các thành tu khoa hc, công ngh mi, công ngh cao, có kh nng cnh tranh trong nc và quc t; xây dng nông thôn mi có h tng k thut phát trin, theo hng hin i, có c cu kinh t nông nghip - công nghip - dch v hp lý; m bo vic làm, xóa ói gim nghèo, xã hi nông thôn vn minh, dân ch và công bng, mi ngi sng sung túc; m bo an ninh lng thc và phát trin nn nông nghip sinh thái. B Nông nghip và Phát trin Nông thôn và các b, ngành có liên quan cn xây dng k hoch hành ng ng phó vi BKH, trong ó chú ý nhng ni dung sau: - Xây dng và hoàn thin khung các vn bn pháp lut ng b vi các lut và các vn bn di lut bo v nn nông nghip hàng hóa, sch, a dng, phát trin bn vng; - Sa i và hoàn thin các c ch, chính sách nhm h tr áp dng các công ngh mi, các gii pháp khoa hc k thut hin i chuyn i c cu cây trng, vt nuôi và bin pháp k thut canh tác mi phù hp vi BKH; - Xây dng và trin khai thc hin các hot ng KHCN thích ng vi BKH ca ngành nông nghip; - Quy hoch s dng t nông nghip, mt nc thy sn hiu qu vi s xem xét n tác ng trc mt và tác ng tim tàng ca BKH m bo nn sn xut nông nghip hàng hóa n nh và bn vng; - Quy hoch khai thác s dng hiu qu ngun nc trên các h thng thy li có xét n tác ng ca BKH. 37

· Y t và sc khe Thích ng vi BKH trong ngành Y t là chin lc giám sát và kim soát v y t các vùng và a phng m bo an toàn sc khe cho nhân dân trong các iu kin BKH và thiên tai. B Y t và các b, ngành, a phng cn xây dng k hoch hành ng ng phó vi BKH và liên quan ti y t và sc khe cng ng, trong ó nhng ni dung cn c chú ý bao gm: - Thit lp tiêu chun y t v v sinh môi trng cho các khu vc ông dân, xây dng và ban hành các tiêu chun y t và bo v sc khe cho mi hot ng dân sinh kinh t có tính n BKH; - Kim dch cht ch ti biên gii, ca khu nhm ngn chn s lây nhim; - Tng cng áp dng các gii pháp v công ngh, trang thit b, h thng kim soát bnh tt phát sinh, phát trin, lây lan trong iu kin BKH, nht là sau thiên tai; - Xây dng và thc hin k hoch giáo dc cng ng nhm nâng cao hiu bit, nhn thc v sc khe môi trng do tác ng ca BKH. · Các lnh vc khác Các b, ngành cn xây dng k hoch hành ng ng phó vi BKH ca ngành, trong ó các ni dung quan trng cn c chú ý bao gm: - Xây dng k hoch hành ng ng phó trên c s rà soát li các hot ng ca ngành và iu chnh các lut, quy phm, quy ch, quy tc iu chnh hot ng ca ngành phù hp vi iu kin có BKH; - Xây dng k hoch áp dng các công ngh tiên tin có kh nng thích ng cao vi BKH nhm bo v s phát trin an toàn và bn vng ca các ngành kinh t; - Xây dng và thc hin k hoch nâng cao nhn thc cho cng ng v BKH thuc lnh vc qun lý. b) Thích ng vi BKH theo vùng và a phng BKH tác ng n tt c các vùng, min và a phng trong c nc nhng vi mc khác nhau tùy thuc vào v trí a lý, iu kin t nhiên, KT-XH, và các hot ng ng phó vi BKH. Vì vy, xây dng k hoch ng phó vi BKH cho mi vùng, min và a phng có nhng c thù riêng. Mt s vùng, min và a phng d b tn thng cn phi sm xây dng và nhanh chóng trin khai K hoch hành ng ng phó mt cách hiu qu. · Di ven bin Phng châm c bn và tng quát cho di ven bin là bo m qun lý tng hp và pháp trin bn vng, m bo an ninh lng thc, an toàn cho nhân dân và các giá tr vn hóa trong iu kin phi gánh chu tác ng nghiêm trng ca BKH và nc bin dâng. B K hoch và u t, B Quc phòng phi hp vi các b/ngành, a phng có di ven b sm xây dng K hoch hành ng nhm thích ng vi BKH, phòng tránh thiên tai, cu h cu nn vi các hot ng sau ây:

38

-

Xây dng phng án phòng chng bão, l, cu h cu nn m bo an toàn cho nhân dân, thc hin qun lý tng hp di ven bin theo cách tip cn da vào cng ng; Ci to h tng k thut và chuyn i c cu kinh t, tp quán sn xut sinh hot ca dân c ven bin thích ng vi mc nc bin dâng; Tính toán chi phí và thí im tái nh c, di di nhà ca, h tng k thut ra khi nhng vùng có nguy c b e da cao. Quy hoch xây dng và nâng cp h thng ê bin và ê vùng ca sông và các khu vc cn thit m bo ngn mn, gi ngt, thoát l, tiêu úng và m bo an toàn cho ngi dân; thit lp h thng cnh báo sm l lt và thiên tai; Tng cng các nghiên cu v cu trúc và chc nng ca các h sinh thái ven bin nh h sinh thái t ngp nc, rng ngp mn, rn san hô, c bin... và nhng tác ng ca BKH n kh nng thích ng ca các h sinh thái.

-

-

· Vùng ng bng Bc b và Nam b i vi hai vùng ng bng quan trng này, y ban nhân dân các tnh trong vùng phi hp vi B K hoch và u t, B Tài nguyên và Môi trng, B Nông nghip và Phát trin Nông thôn và các b, ngành liên quan xây dng chin lc thích ng vi BKH cho các tnh mt cách thit thc vi các ni dung: Tng kt kinh nghim phòng tránh thiên tai, xây dng các hng dn áp dng thành tu khoa hc công ngh thích ng c vi BKH và tích hp yu t BKH vào các k hoch phát trin ca các vùng; Nghiên cu xây dng k hoch nâng cp h thng ê bin, ê vùng ca sông, ê bao quanh các khu vc dân c trên vùng t thp, tng kh nng sng chung vi l lt và s dâng lên t t ca mc nc bin, m bo an ninh lng thc cho c nc.

-

· Vùng núi và cao nguyên y ban nhân dân các tnh trong vùng phi hp vi B K hoch và u t, B Tài nguyên và Môi trng, B Nông nghip và Phát trin Nông thôn và các b/ngành liên quan xây dng chin lc thích ng vi BKH cho các tnh trong khu vc nh: - Xây dng và thc hin chin lc bo v a dng sinh hc, ngn nga và hn ch tác ng ca các hin tng khí hu cc oan do BKH gây ra; - Bo v, duy trì và phát trin thm thc vt khu vc u ngun, khu vc núi cao, khu vc có tính phòng h vùng và cc b; - Tng cng công tác truyn thông trong ng bào các dân tc, n nh i sng ca ng bào các dân tc gn vi rng; - Tng cng nông, lâm kt hp, khai thác hp lý nht ngun tài nguyên t theo hng sn xut hàng hóa, tng bc khc phc tình trng t cung, t cp; - Phát trin thy li, m bo nc cho sinh hot, ti tiêu, phát trin trng trt và các mc ích khác. 2) Gim nh BKH 39

áp ng các nhu cu phát trin kinh t-xã hi, Vit Nam s tip tc khai thác, s dng nhiên liu hóa thch và h qu là s tng lng phát thi KNK. Tuy nhiên, thy rõ nguy c tim tàng ca BKH và ý thc vai trò ca mt Bên không thuc Ph lc I tham gia Công c Khí hu, Vit Nam vi iu kin và kh nng có th, s xây dng và thc hin các gii pháp gim nh mc phát thi KNK. Gim nh phát thi KNK bao gm: (i) S dng các công ngh có mc phát thi thp hn so vi hin nay trong các hot ng KT-XH và (ii) Có nhng chính sách và các bin pháp qun lý thc hin mc tiêu tng cng b hp th khí nhà kính. Vit Nam s thc hin có hiu qu vic gim nh phát thi KNK nu có s h tr y v vn và chuyn giao công ngh t các nc phát trin và các ngun tài tr quc t khác. · Lnh vc Nng lng Chin lc ca ngành Nng lng là bo m cung ng nng lng cho phát trin KT-XH và dân sinh, trc ht là cho công nghip hóa, hin i hóa, trên c s phát trin khai thác a ngun các dng nng lng s cp ni a. S dng có hiu qu và hp lý các dng nng lng trên c s mt h thng chính sách qun lý nhu cu nng lng. Gim các tác ng môi trng ca ngành nng lng m bo s phát trin bn vng ca nn kinh t. Vic gim nh phát thi KNK trong ngành Nng lng s c thc hin trong khuôn kh các chng trình, k hoch và chin lc phát trin nng lng ng thi là mt b phn ca Chng trình, th hin qua các ni dung sau ây: S dng hiu qu và tit kim nng lng trong iu kin BKH; S dng hiu qu và hp lý các ngun tài nguyên nng lng, phát trin và khai thác ti a thu in và khí; Phát trin các dng nng lng mi: a nhit, nng lng mt tri, nng lng gió, nng lng ht nhân; Xác nh các tiêu chun khí thi, ánh giá li ích, chi phí môi trng các d án nng lng.

B Công Thng, Tp oàn in lc Vit Nam phi hp vi các ngành xây dng k hoch hành ng ca ngành Nng lng, bao gm các hot ng t tng cng th ch n áp dng các gii pháp, chính sách, khoa hc, công ngh, nâng cao nhn thc nhm gim nh phát thi khí nhà kính. · Lnh vc Nông nghip, Lâm nghip và thay i s dng t Phi hp các chng trình ca ngành Nông - Lâm nghip, chng trình bo v, bo tn din tích rng hin có, chng trình trng rng mi... nhm góp phn thúc y thc hin các chng trình bo tn và tng cng các b hp th KNK nc ta. m bo bo v, phát trin và s dng bn vng 16,24 triu ha t c quy hoch cho lâm nghip. Tng t l t có rng che ph t 37% ca nm 2005 lên 42,6% vào nm 2010 và 47% vào nm 2015. B Nông nghip và Phát trin Nông thôn phi hp vi các b, ngành và các a phng xây dng k hoch hành ng ca ngành nhm gim nh phát thi khí nhà kính, bo v rng, bo v h thng hp th khí nhà kính thông qua các hot ng chính sau:

40

- Xây dng chng trình s dng có hiu qu din tích t trng, i núi trc to vic làm cho ngi lao ng, xoá ói, gim nghèo, nh canh, nh c; - xut các chính sách khuyn khích s dng các vt liu thay th trong các chng trình ca ngành Lâm nghip; - Xây dng k hoch tham gia các chng trình xã hi hoá lâm nghip, chng trình nh canh, nh c; - Xây dng chng trình thc hin các bin pháp qun lý ti tiêu rung trng lúa; chuyn i c cu cây trng, xác nh thi v hp lý; - Phát trin chn nuôi, gn cht vi phát trin công nghip ch bin thc n gia súc, ng thi x lý phân thi súc vt (dng khí sinh hc). · Lnh vc x lý cht thi Qun lý và x lý cht thi là mt trong nhng u tiên bo v môi trng, góp phn gim nh phát thi KNK trong chin lc gim nh BKH. Các bin pháp c u tiên chính là: - Xây dng k hoch áp dng các công ngh tiên tin trong x lý rác hu c làm phân bón, gim chôn hn ch nhng tác ng xu n môi trng và hn ch phát thi khí mêtan; - Thc hin các bin pháp thu hi trit khí mêtan t các bãi rác ã có làm nhiên liu. · Tip tc xây dng và thc hin các d án C ch phát trin sch (CDM) CDM là mt c ch trong Ngh nh th Kyoto nhm giúp các nc ang phát trin (trong ó có Vit Nam) t c mc tiêu phát trin bn vng và óng góp vào n lc chung ca toàn cu gim phát thi khí nhà kính. Cho n nay, Vit Nam mi có hai d án CDM c chp nhn cho thc hin. Tuy nhiên, tim nng xây dng và thc hin d án CDM Vit Nam còn khá ln và thuc nhiu ngành, lnh vc kinh t, trong ó ch yu là nng lng, bao gm c sn xut và tiêu th, giao thông vn ti, x lý cht thi, lâm nghip. Th tng Chính ph ã ban hành mt s vn bn quy phm pháp lut, trong ó có ni dung liên quan n xây dng và thc hin các d án CDM: 1. Ch th s 35/2005/CT-TTg, ngày 17 tháng 10 nm 2005, v vic t chc thc hin Ngh nh th Kyoto thuc Công c khung ca Liên hp quc v BKH; 2. Quyt nh s 47/2007/Q-TTg, ngày 06 tháng 4 nm 2007 v vic phê duyt K hoch t chc thc hin Ngh nh th Kyoto thuc Công c khung ca Liên hp quc v BKH giai on 2007 ­ 2010, trong ó có quy nh các B, c quan ngang B, c quan thuc Chính ph trong phm vi chc nng, nhim v và quyn hn c giao có trách nhim xây dng d án CDM trình cp có thm quyn phê duyt. y ban nhân dân tnh, thành ph trc thuc Trung ng, theo hng dn ca B Tài nguyên và Môi trng và ca các B có liên quan ch o, to iu kin các c quan, t chc, doanh nghip xây dng d án CDM thuc thm quyn qun lý ca a phng trình cp có thm quyn phê duyt. 3. Quyt nh s 130/2007/Q-TTg, ngày 02 tháng 8 nm 2007 v mt s c ch, chính sách tài chính i vi d án u t theo c ch phát trin sch. 41

B Tài nguyên và Môi trng ã có Thông t s 10/2006/TT-BTNMT, ngày 12 tháng 12 nm 2006 hng dn xây dng d án CDM. ây là c s các B, ngành, a phng y mnh hn na vic xây dng và thc hin d án CDM. D kin Khung xây dng K hoch hành ng và Khung ca k hoch hành ng ng phó vi BKH ca các b/ngành và a phng c trình bày trong Ph lc II. thc hin các nhim v ch yu trên ây ca Chng trình, danh mc các d án ã c xut và lit kê trong Ph lc III. V. 5.1. HIU QU CA CHNG TRÌNH Hiu qu v kinh t, xã hi và môi trng

5.1.1. Hiu qu v kinh t

1) Tng cng nng lc cho các ngành, các a phng, các cng ng dân c, ch ng thích ng vi BKH và hn ch thit hi kinh t do BKH gây ra; 2) Khi thc hin Chng trình, các ngành, các a phng có c hi nâng cao c trình công ngh, nâng cao hiu qu kinh t cho các hot ng ca ngành, ca a phng và ca tng ngi dân; 3) Hn ch nhng tác ng xu n sc khe, lây lan bnh tt, t ó s gim chi phí cho công tác phòng và cha tr bnh tt; 4) Tit kim áng k chi phí khc phc hu qu các tác ng ca BKH n các công trình kin trúc, vn hoá, cuc sng ca nhân dân và các giá tr khác ca t nc.

5.1.2. Hiu qu v xã hi

1) Góp phn nâng cao cht lng sng, an ninh và an toàn cho ngi dân; 2) Công bng xã hi c nâng cao do có chính sách u tiên u t cho các vùng nghèo d b tn thng nh vùng nông thôn min núi, vùng dân tc BSCL, v.v. và các chng trình dành cho các nhóm i tng u tiên nh ngi nghèo, ngi dân tc thiu s, ph n, tr em; 3) An ninh xã hi cho các cng ng c bo m, c bit nhng ni có di dân sinh sng. To c cuc sng thích hp và an toàn mi vùng, mi ni cho ngi dân góp phn hn ch s di dân bt c d; 4) Xây dng np sng vn minh, có ý thc sn sàng ng phó, tng thân, tng ái, hp tác phòng nga, khc phc khó khn và hu qu ca BKH.

5.1.3. Hiu qu v môi trng

1) Thc hin Chng trình s góp phn cùng cng ng quc t bo v h thng khí hu trái t, gim nh BKH, gim nh các tác hi do BKH gây ra; 2) Kim soát c tc tng phát thi KNK, gim nh tác ng ca BKH n môi trng sng ca con ngi nh: gim thiu ô nhim không khí, ô nhim nc mt và nc ngm, sn xut nông nghip an toàn và sn xut công nghip sch hn, gim kh nng lây lan bnh tt và ô nhim sau thiên tai.

42

3) Gim nh tác ng ca BKH n các h sinh thái, duy trì và bo tn các sn phm và dch v môi trng ca h sinh thái, c bit các khu rng u ngun phòng h và rng ngp mn ven b; gim thiu c các thm ha môi trng sau thiên tai. 5.2. Hiu qu lng ghép vi các chng trình khác 1) Thc hin tt Chng trình s to iu kin và c hi cho các chng trình ca các ngành nông nghip, thy li, thy sn, công nghip, nng lng, giao thông, xây dng, khoa hc công ngh nâng cao c trình công ngh, hiu qu kinh t. Các ngành, các chng trình y t, giáo dc ào to,... thc hin tt các mc tiêu, nhim v ã ra; 2) Các chng trình, k hoch phát trin KT-XH n nh và bn vng hn, gim bt ri ro do BKH.

43

VI.

T CHC THC HIN

6.1. Hoàn thin h thng t chc qun lý Xây dng và kin toàn h thng t chc qun lý Chng trình t trung ng ti a phng; các qui nh v chc nng, nhim v, phân cp qun lý, c ch phi hp và giám sát, ánh giá quá trình thc hin Chng trình.

BAN CH O CHNG TRÌNH

Trng ban: Th Tng Chính ph

Hi ngh các nhà tài tr

Ban T vn quc t

BAN CH NHIM CHNG TRÌNH

(Làm nhim v Vn phòng Thng trc ca Ban ch o)

Ban Th ký Chng trình

Ban Ch o B/Ngành

Ban Ch o Tnh/TP

Ban Ch o các T chc

Ghi chú:

Ch o, iu hành Cng tác, h tr và trao i thông tin

Hình 6.1: S c cu t chc ca Chng trình S trong Hình 6.1 th hin cu trúc n gin ca khung qun lý Chng trình. Chi tit qun lý, iu phi ti các b, ngành hay tnh không c th hin trong s này nhng c mô t trong các vn bn hng dn qun lý và thc hin Chng trình. C ch hot ng chi tit s c th hin trong Hng dn Qun lý và Thc hin Chng trình (PIMM), trong ó bao gm các h thng công c qun lý m bo vic qun lý Chng trình mt cách h thng và cht ch. Các h thng công c này gm có: H thng Lp k hoch và Báo cáo; H thng Thông tin Qun lý (MIS); H thng Giám sát ánh giá (M&E); H thng m bo cht lng (QA); H thng Qun lý Tài chính; v.v.

6.1.1. Thành lp Ban Ch o quc gia và Ban Ch nhim Chng trình

1) Kin ngh Chính ph thành lp Ban Ch o quc gia v Chng trình mc tiêu quc gia ng phó vi BKH (gi tt là Ban Ch o quc gia) bao gm: Th tng Chính ph: Trng Ban; B trng B Tài nguyên và Môi trng: Phó trng Ban thng trc; B trng B K hoch và u t: Phó trng Ban; B trng B Tài chính: Phó trng Ban; các y viên là B trng B Nông nghip và Phát trin Nông thôn, B trng B Ngoi giao. Ban Ch o quc gia có các chc nng, nhim v ch yu sau:

44

- Xác nh chin lc, nh hng và các gii pháp ng phó vi BKH. xut lên Chính ph nhng thay i trong lnh vc chính sách và pháp lý liên quan n BKH. Hng dn và ch o thng nht trong c nc quá trình thc hin Chng trình; - T chc và ch o nghiên cu, xut ý kin cho Chính ph v nhng ch trng chính sách, án ln và nhng vn quan trng trong lnh vc ng phó vi BKH; - Ch o tng hp phân tích ánh giá tình hình thc hin các mc tiêu, các ch tiêu ca Chng trình trong k hoch hàng nm và 5 nm. 2) B trng B Tài nguyên và Môi trng trình Th tng Chính ph phê duyt thành phn Ban Ch nhim và Quy ch hot ng ca Ban Ch nhim Chng trình (gi tt là Ban Ch nhim). Thành phn Ban Ch nhim Chng trình gm có: B trng B Tài nguyên và Môi trng, Ch nhim; Th trng B K hoch và u t, Phó Ch nhim; Th trng B Tài chính, Phó Ch nhim; Các U viên Ban ch nhim gm có: i din lãnh o các B, ngành: Nông nghip và Phát trin Nông thôn; Ngoi giao; T pháp; Công thng; Lao ng, Thng binh và Xã hi; Giao thông vn ti; Xây dng; Thông tin và Truyn thông; Giáo dc và ào to; Ni v; Y t; Khoa hc và Công ngh; Vn hóa, Th thao và Du lch; Quc phòng; Công an; Vn phòng Chính ph; U ban Dân tc; i din lãnh o các oàn th: TW Mt trn T quc Vit Nam, Tng Liên oàn Lao ng Vit Nam, TW Hi Nông dân Vit Nam, TW oàn Thanh niên Cng sn H Chí Minh, TW Hi liên hip ph n Vit Nam; các Liên hip hi;... Ban ch nhim Chng trình là c quan thng trc ca Ban Ch o quc gia, có các chc nng và nhim v ch yu sau: - T chc, hng dn và ch o quá trình thc hin Chng trình; ch o thành lp và iu phi hot ng ca các Ban Ch o chng trình hành ng cp b, ngành và a phng; - Qun lý, xut phân b kinh phí ca Chng trình; - T chc và phi hp các hot ng liên b/ngành v xây dng quy hoch, lng ghép k hoch ng phó BKH vi k hoch phát trin KT-XH; ch o trin khai các d án ln mang tính liên b/ngành. H tr các b/ngành, a phng, và các t chc xã hi xây dng chng trình hành ng ca b, ngành và a phng; - Ch o công tác theo dõi, giám sát, ánh giá kt qu thc hin Chng trình; - Ch o công tác tuyên truyn, giáo dc, nâng cao nhn thc ca các cp, các ngành và cng ng v BKH. Xây dng và iu phi các kênh truyn thông v BKH; - Tng hp báo cáo nh k (quý, nm) v tình hình thc hin Chng trình vi các c quan chc nng. Ban Th ký Chng trình Ban Th ký Chng trình là b phn giúp vic Ban Ch nhim Chng trình, t ti B Tài nguyên và Môi trng.

45

Chc nng, nhim v ca Ban Th ký Chng trình do B trng B Tài nguyên và Môi trng quyt nh. Nhân s ca Ban th ký gm có cán b chuyên trách thuc biên ch ca B Tài nguyên và Môi trng, cán b kiêm nhim theo s tho thun, cán b hp ng c tuyn dng theo nhu cu công tác.

6.1.2. T vn quc t

Hi ngh hàng nm các nhà tài tr cho Chính ph Vit Nam s óng vai trò là c quan t vn, giúp Ban Ch o quc gia Chng trình huy ng và iu phi vin tr quc t cho các hot ng có liên quan n Chng trình. Hi ngh các nhà tài tr c Ban T vn quc t giúp Ban Ch nhim Chng trình qun lý và ch o quá trình thc hin Chng trình. C cu, nhim v ca Ban T vn quc t do Hi ngh các nhà tài tr quy nh vi s nht trí ca phía Vit Nam. Kinh phí hot ng ca Ban T vn do các nhà tài tr cung cp. Tùy hoàn cnh c th, mt s b và a phng có th có chuyên gia t vn quc t bên cnh Ban Ch o K hoch hành ng hot ng theo s tha thun vi phía Vit Nam.

6.1.3. Trách nhim ca các cp chính quyn

BKH có tác ng n toàn xã hi, vì th vic thc hin Chng trình, c bit nhng hot ng thích ng vi BKH, là trách nhim ca các cp chính quyn t trung ng n a phng. 1) Cp trung ng a) Chính ph ch o mi hot ng liên quan, trong ó có: Tng hp và tích hp yu t BKH vào các chính sách, quy hoch, k hoch, vào quá trình xây dng ngân sách quc gia. b) B Tài nguyên và Môi trng: B Tài nguyên và Môi trng thc hin chc nng qun lý nhà nc ã c phân công, giúp Ban Ch nhim Chng trình phi hp vi các b, ngành và a phng qun lý và thc hin Chng trình, tp trung vào các ni dung: - Ch trì, phi hp vi các ngành, các cp xut, xây dng c ch chính sách qun lý, iu hành thc hin Chng trình, trình Chính ph ban hành hoc ban hành theo chc nng nhim v ã c quy nh; - Xác nh mc tiêu, xây dng nhim v, tính toán kính phí cn thit và xut các gii pháp thc hin trình Ban Ch nhim Chng trình tng hp vào k hoch 5 nm, hàng nm trình Chính ph. Da trên các nhim v và tng kinh phí ã c phê duyt cho Chng trình, phi hp vi B K hoch và u t và B Tài chính chun b kinh phí chi tit và xut cân i phân b ngun lc cho các b, ngành và các tnh trình Th tng Chính ph phê duyt; - Hng dn và h tr các b, ngành và tnh trong vic xây dng và thc hin k hoch hành ng ng phó vi BKH ca h; - Ch trì, phi hp vi B K hoch và u t, xây dng c ch giám sát, ánh giá tình hình thc hin Chng trình trình Th tng Chính ph phê duyt; 46

- iu phi chung các hot ng v thông tin, giáo dc và truyn thông liên quan n BKH; - Hng dn, giám sát và ánh giá vic thc hin Chng trình; - Chu trách nhim xây dng và thc hin k hoch hành ng ca B. c) B K hoch và u t: B K hoch và u t thc hin nhim v qun lý nhà nc, có trách nhim: - Ch trì và phi hp vi các b ngành và a phng rà soát và chnh sa các chin lc, quy hoch và k hoch phát trin KT-XH quc gia tính n BKH; - Ch o và hng dn các b, ngành và a phng tích hp yu t BKH vào các chin lc, quy hoch và k hoch phát trin KT-XH quc gia, các b ngành và a phng; - Cùng vi B Tài chính, chu trách nhim phân b các ngun vn, iu phi kinh phí chung và iu phi các ngun tài tr, bao gm c vic iu phi ngân sách nhà nc hàng nm cho các chng trình và d án liên quan n BKH; - Chu trách nhim xây dng và thc hin k hoch hành ng ca B. d) B Tài chính: B Tài chính thc hin nhim v qun lý nhà nc, có trách nhim: - Cùng vi B KHT, chu trách nhim phân b các ngun vn, iu phi kinh phí chung và iu phi các ngun tài tr, bao gm c vic iu phi ngân sách nhà nc hàng nm cho các chng trình và d án liên quan n BKH; - Chu trách nhim xây dng và thc hin k hoch hành ng ca B. ) Các b, c quan ngang b và các c quan khác trc thuc Chính ph: - Chu trách nhim xây dng và thc hin k hoch hành ng ng phó vi BKH cho B, ngành mình; - Thc hin nhim v c giao trong Chng trình; - Ch ng tham gia các hot ng phi hp chung theo ch o ca Ban ch o quc gia. 2) Cp tnh và thành ph Ch tch UBND tnh/thành ph chu trách nhim: - Xây dng và thc hin k hoch hành ng ng phó vi BKH cho tnh và thành ph; - T chc thc hin các hot ng liên quan c phê duyt trong Chng trình; - m bo s dng úng mc tiêu và có hiu qu ngun vn ca Chng trình, thc hin chng tham nhng và tht thoát vn ca Chng trình; - Ch ng huy ng thêm ngun lc và lng ghép các các hot ng có liên quan ca các chng trình khác trên a bàn t c các mc tiêu trong Chng trình;

47

- m bo và tuân th các nguyên tc giám sát, ánh giá quy nh trong Chng trình; - Chun b các báo cáo nh k v tin thc hin các mc tiêu, nhim v ca Chng trình trên a bàn tnh/thành ph theo qui nh hin hành. 3) Cp qun/huyn Ch tch UBND qun/huyn chu trách nhim: - T chc thc hin các mc tiêu, nhim v và các hot ng liên quan ca Chng trình và K hoch hành ng theo các ch tiêu k hoch c UBND tnh/thành ph giao; - Huy ng và s dng hp lý và hiu qu ngun lc a phng cho vic thc hin Chng trình và K hoch hành ng. 6.2. Tham gia ca các t chc xã hi, khi t nhân và toàn dân

6.2.1. nh hng chung

Hot ng ng phó vi BKH là s nghip ca toàn xã hi. Quá trình hoch nh các ch trng chính sách, t chc và trin khai các hot ng ca Chng trình, ngoài trách nhim ca các cp chính quyn, cn huy ng s tham gia ca khi t nhân, các t chc phi chính ph và ca toàn dân. Các t chc chính tr - xã hi, xã hi - ngh nghip, các oàn th qun chúng nc ta phát trin rng rãi, có t chc cht ch và nhiu kinh nghim hot ng vi mc tiêu oàn kt và huy ng s tham gia ca nhân dân. Mi mt nhóm xã hi u có t chc ca mình, mà thông qua ó nhng hot ng riêng l ca các thành viên c phi hp và tr thành nhng phong trào rng rãi. BKH va là vn môi trng, va là vn phát trin bn vng mang tính toàn cu. Vì vy, cn kt hp các ni dung này trong gii pháp huy ng s tham gia ca toàn dân trin khai thc hin.

6.2.2. Tham gia ca các t chc xã hi, cng ng dân c và h gia ình

ng phó vi BKH là nhim v ca toàn xã hi. Tu theo chc nng ca mình, các t chc xã hi phi ch ng tham gia vào các hot ng ng phó vi BKH, c bit là lnh vc thông tin, giáo dc và truyn thông; h tr và huy ng cng ng, h gia ình tham gia tích cc xây dng, vn hành và qun lý các công trình ng phó vi BKH, nhân rng và ph bin kinh nghim các mô hình ng phó vi BKH. S tham gia rng rãi ca nhân dân vào vic trin khai Chng trình thông qua nhng hình thc sau: - Trong quá trình son tho các quy nh pháp lut cn phát huy hn na sáng kin và tinh thn làm ch ca nhân dân trong vic qun lý xã hi và cng ng. Nâng cao s tham gia ca cng ng trong vic xem xét ánh giá tác ng môi trng bng cách th ch hóa vai trò ca qun chúng và có các bin pháp cng ch tuân th các quy ch, quy nh liên quan n môi trng, trc ht i vi các d án ln, có nh hng sâu rng ti dân c. Các t chc chính tr - xã hi, xã hi - ngh nghip, các oàn th qun chúng óng vai trò quan trng trong vic m bo tính bn vng trong phát trin kinh t, xã hi và bo v môi trng trên a bàn tng a phng. Cn tng

48

cng trách nhim và nng lc cho các t chc, oàn th trên phát huy có hiu qu vai trò này; - Thông qua các oàn th qun chúng và hot ng cng ng, t chc tuyên truyn, giáo dc, nâng cao nhn thc giáo dc cng ng v vn BKH, bo v tài nguyên thiên nhiên và môi trng, phát trin bn vng thông qua các phng tin thông tin tuyên truyn, các hot ng ca qun chúng nh t chc các cuc thi tìm hiu, các hot ng chung mang tính cht phong trào cn c tip tc phát huy; - Phát ng các phong trào qun chúng trong tng nhóm xã hi, tng a phng và trên quy mô c nc vi các ni dung trên. Tip tc phát trin các phong trào qun chúng và hot ng cng ng nhm to thêm vic làm, giúp nhau kinh nghim làm n, xóa ói gim nghèo, gi gìn v sinh môi trng sng, bo v các ngun tài nguyên, môi trng ti a phng và nâng cao ý thc ca nhân dân v các vn BKH, bo v môi trng, phát trin bn vng; - Trong tng cng ng thành lp các t chc t qun giám sát và ng phó ban u vi tác ng có hi ca BKH, c bit là các thiên tai bt thng; - Tng h gia ình, ngoài vic tham gia các hành ng chung ca cng ng và ca xã hi, cn tích tr lng thc, nc sch và thuc bnh dùng khi xy ra thiên tai, tôn cao nn nhà chng úng lt; - Chính quyn các cp cn phi hp, h tr và to iu kin v mi mt các t chc chính tr - xã hi, xã hi - ngh nghip, oàn th qun chúng và cng ng dân c có th thc hin c nhng mc tiêu ca các phong trào nói trên; - Xây dng các in hình và nhân rng.

6.2.3. Tham gia ca các t chc phi chính ph

- Tham gia các quá trình hoch nh chính sách, chng trình, k hoch ng phó vi BKH trong vai trò phn bin; - H tr cng ng trong tuyên truyn, nâng cao nhn thc, trin khai các bin pháp phòng tránh thiên tai; - Giúp ngi dân áp dng các bin pháp canh tác, chn nuôi ít phát thi; tng cng s dng nhiên liu sinh hc, hn ch dùng than.

6.2.4. Tham gia ca khi t nhân

- Tham gia ánh giá kh nng b tn thng do nhng dao ng khí hu hin thi và nhng hin tng khí hu cc oan ti nhng a im có nhiu nguy c chu tác ng ca BKH; - Tham gia lp quy hoch da vào cng ng xác nh nhng bin pháp thích ng ch yu trên c s thc t a phng và các ch tiêu la chn hot ng u tiên; - La chn các hot ng thích ng u tiên xut a vào k hoch hành ng ng phó vi BKH ca b/ngành, a phng; - Xây dng và thc hin các d án thí im da vào cng ng nhm gii quyt nhng nhu cu thích ng cp bách và kp thi a phng. Thc hin hoc tham gia các án, d án trong Chng trình và K hoch hành ng ca các b,

49

ngành, a phng; tip nhn và áp dng các công ngh thân thin môi trng c chuyn giao; - Tham gia th trng tài chính và bo him liên quan n BKH, theo quy nh ca Nhà nc. 6.3. Phân k thc hin Chng trình c chia thành các giai on thc hin nh sau:

6.3.1. Giai on I (2009-2010): Giai on Khi ng

Chun b y v mt th ch, t chc, ánh giá, k hoch, c ch và quy ch qun lý, các ngun lc cn thit và các thí im trin khai thc hin. Các sn phm u ra ca Giai on Khi ng gm: - Các vn bn quy phm pháp lut và các quy ch c bn có liên quan các cp, b, ngành c xây dng và ban hành; - B máy ch o và iu hành Chng trình vi chc nng nhim v quy nh c thành lp và hot ng; - Các kch bn BKH và nc bin dâng c xây dng; - Tác ng ca các kch bn BKH và nc bin dâng ti các lnh vc và a phng c ánh giá; - K hoch hành ng ca các b, ngành và các a phng c xây dng và trin khai quy mô thí im; - H thng qun lý thông tin, giám sát - ánh giá c xây dng và hng dn thc hin; - Chin lc và k hoch nâng cao nhn thc cng ng và ào to ngun nhân lc c xây dng và trin khai thc hin; - Các tnh, thành ph ven bin có k hoch hành ng chi tit ng phó vi BKH.

6.3.2. Giai on II (2011-2015): Giai on Trin khai

- Trin khai toàn din các ni dung ca Chng trình tng bc t c các mc tiêu ca Chng trình; ti tt c các tnh, thành ph u có k hoch hành ng chi tit và trin khai c th vào a phng mình; - ánh giá kt qu thc hin qua tng k hoch nm, rút kinh nghim kin toàn các k hoch tip theo; - Tng kt và xây dng k hoch cho Giai on Phát trin.

6.3.3. Giai on III (sau 2015): Giai on Phát trin

M rng và phát trin các hot ng ng phó vi BKH trên c s nhng kt qu và kinh nghim ca Giai on Trin khai. 6.4. C ch tài chính Trong nhng nm qua ngun vn cho các hot ng BKH ch yu da vào kinh phí hp tác quc t, h tr k thut ca các c ch tài chính Công c và qu hp tác song phng ca các nc. u t ca Nhà nc ch duy trì hot ng ca Vn 50

phòng Công c BKH ca B TNMT - c quan u mi v BKH. Quyt nh s 130/2007/Q-TTg, ngày 02 tháng 8 nm 2007 ca Th tng Chính ph mi cp n mt s c ch chính sách tài chính i vi d án c ch phát trin sch (CDM), cha xây dng c c ch, chính sách huy ng các ngun lc cho các hot ng khác, trong ó có Chng trình mc tiêu quc gia ng phó vi BKH. Cách tip cn mc tiêu ca chng trình mi tp trung nhiu vào các hot ng xây dng chng trình mà cha xác nh và h tr tài chính cho các hot ng. Chính vì th cn phi i mi c ch tài chính, bao gm c c ch huy ng, qun lý và u t trên c s phát huy nhng bài hc kinh nghim ã thu c t các chng trình, có tính n c thù riêng ca hot ng ng phó vi BKH và khc phc nhng tn ti, yu kém nêu trên. Phng thc tip cn là phát huy ngun ni lc, ng thi tranh th ngun vn quc t thc hin Chng trình theo các nguyên tc chung: - Tranh th ngun vn quc t (vn vin tr không hoàn li, vn vay) cùng vi ngun vn ngân sách nhà nc, vn tín dng nhà nc và trit huy ng ngun vn trong dân; - S dng c cu vn hp lý, trong ó vn ngân sách có tác dng h tr và kích thích các ngun vn khác; - Khuyn khích và to môi trng thun li thu hút u t ca doanh nghip và t nhân vi mi hình thc. Vic lp, phân b, quyt nh giao d toán; qun lý, s dng và quyt toán kinh phí Chng trình thc hin theo quy nh ca Lut Ngân sách nhà nc và các vn bn hng dn Lut. Do c thù ca Chng trình, cn xây dng c ch qun lý tài chính riêng i vi các d án, hot ng ca Chng trình tng t nh vi các chng trình mc tiêu quc gia khác. Ngoài ra, có th nghiên cu áp dng phng thc H tr ngân sách theo mc tiêu là mô hình h tr và s dng vn H tr phát trin chính thc (ODA) trc tip b sung vào ngân sách không qua c ch d án, không cn b máy qun lý riêng. H tr ngân sách theo mc tiêu s h tr ngân sách cho các hot ng ca Chng trình c Chính ph xác nh trong Chng trình và c gii ngân và giám sát qun lý theo c ch ca Lut Ngân sách và chng trình mc tiêu quc gia. Mc tiêu ca chng trình h tr ngân sách theo mc tiêu ng thi cng là các mc tiêu ca chng trình mc tiêu quc gia ã c Chính ph Vit Nam phê duyt. Vic gii ngân ca chng trình h tr ngân sách theo mc tiêu d kin s din ra nhanh chóng theo tin ã c tha thun trên nguyên tc "ngun vn ODA c hoà vào ngun ngân sách và s c chuyn trc tip vào các chng trình". Chng trình h tr ngân sách theo mc tiêu to iu kin hoà nhp s h tr ODA vi nhng n lc ca Chính ph t ti cùng mc tiêu. ây là mt bc tin mi trong công tác hài hoà các th tc gia Chính ph và các nhà tài tr. Chng trình h tr ngân sách theo mc tiêu s c thc hin da trên c ch ca các chng trình mc tiêu quc gia, có thay i trong phân b kinh phí; giám sát và ánh giá trên c s thc hin vic phân cp qun lý. C ch báo cáo da vào quy trình/ th tc thông thng ca Chính ph, ch cn ci tin mà không to ra mt quy trình riêng trong quá trình thc hin chng trình h tr ngân sách theo mc tiêu. 51

6.4.1. Kinh phí thc hin

t mc tiêu ca Chng trình ã ra, d tính kinh phí cn cho nhng hot ng thc hin Chng trình giai on 2009 ­ 2015 (không bao gm kinh phí trin khai các K hoch hành ng ca các b, ngành, a phng) là 2.374 t ng, phân theo các nhóm hot ng nh sau: - Tng cng hot ng khoa hc, công ngh: 812 t ng, chim 34,2%; - Tng cng nng lc t chc, th ch, chính sách v BKH: 163 t ng, chim 6,9%; - Nâng cao nhn thc và ào to ngun nhân lc: 285 t ng, khong 12,0%; - Tng cng hp tác quc t: 61 t ng, chim 2,6%. - Tích hp yu t BKH vào các chin lc, quy hoch, k hch phát trin: 172 t ng, chim 7,2%; - Xây dng các k hoch hành ng ca các b, ngành và a phng ng phó vi BKH: 881 t ng, chim 37,1%; C cu ngun kinh phí cho các hot ng ca Chng trình cho giai on 2009 - 2015 là: Vn nc ngoài 50%, Vn trong nc 50%. Kinh phí ca Chng trình trong giai on sau 2015 s c xác nh cùng vi mc tiêu c th ca tng giai on, theo mc tiêu, nhim v các Chng trình hành ng ca các b, ngành và a phng thc hin Chng trình. C cu ngun kinh phí u t cho Chng trình nh sau: - Vn nc ngoài 50%, - Vn trong nc 50%, trong ó: + Ngân sách TW: khong 15%; + Ngân sách a phng: khong 10%; + Tín dng u ãi: khong 15%; + Dân óng góp: khong 10%.

6.4.2. Phng thc huy ng vn

i mi gii pháp huy ng ngun tài chính ca cng ng, ly xã hi hóa ngun tài chính làm trng tâm: vn ng và t chc, to c s pháp lý khuyn khích s tham gia ca nhân dân, ca các thành phn kinh t và toàn xã hi u t vào s nghip ng phó vi BKH; phát huy ni lc ngi s dng óng góp mt phn chi phí xây dng và toàn b chi phí vn hành, duy tu bo dng và qun lý công trình; vn ng các nhà tài tr thu hút thêm vn ODA và các ngun tài tr khác cho Chng trình. Tp trung u tiên cho các di ven bin, các vùng min núi, vùng khó khn và các vùng thng xuyên b thiên tai. 1) Vn ngân sách nhà nc Vn ngân sách nhà nc (NSNN) cho Chng trình c xác nh mt cách tho áng, tng xng vi v trí ca ca Chng trình trong chin lc phát trin KTXH ca t nc. 52

Vn NSNN cho Chng trình cn có s lng ghép, phi hp vi các d án ca các chng trình mc tiêu quc gia khác ngay t khi thm nh và trình duyt. 2) Vn vay tín dng u ãi Nhu cu vn tín dng cho Chng trình rt ln. t c k hoch này, cn tng thêm ngun vn tín dng, ng thi m rng phm vi, i tng phc v ca Qu tín dng u ãi thc hin Chng trình. Vn tín dng ch yu dng trung hn và dài hn vi lãi sut thp hoc không thu lãi. 3) Vn ca dân và vn ca các doanh nghip, các thành phn kinh t khác y mnh các hot ng tuyên truyn, vn ng huy ng các h gia ình tham gia các hot ng ng phó vi BKH. Vn u t ca các doanh nghip, các thành phn kinh t khác, ca t nhân s c chú trng huy ng thc hin Chng trình thông qua vic xây dng và hoàn thin các chính sách và to iu kin thun li thu hút ngun vn t các nhà u t, các doanh nghip, các t chc xã hi, khi dy ngun vn t ni lc ca nn kinh t; khuyn khích tham gia ca khu vc t nhân và các thành phn kinh t khác u t xây thc hin các d án BKH thông qua các chính sách u ãi nh chính sách v t ai, gim thu, min thu, u tiên khi vay tín dng u ãi... 4) Vn vin tr Quc t Vi phng thc tip cn tranh th ti a ngun vn Quc t, Chng trình ang và s nhn s h tr ca nhiu t chc quc t và các T chc phi chính ph (NGOs), trong ó lâu dài và c bn là các ngun qu a phng v BKH, Chng trình phát trin Liên Hp Quc (UNDP), Ngân hàng Phát trin châu Á (ADB), Ngân hàng Th gii (WB) và các qu song phng ca các nc phát trin. Ngun vn này bao gm vn vin tr không hoàn li và vn vay dài hn, lãi sut u ãi, c huy ng thông qua các hình thc hp tác a phng, song phng. H tr tài chính ca quc t thông qua vic óng góp chung cho qu tr cp và qu tín dng, tr cp cho các d án hoc mt khu vc. Vn vin tr quc t cho Chng trình phi c k hoch hoá ngay t khâu thm nh, phê duyt và th hin trong k hoch hàng nm ca Chính ph.

6.4.3. Phng thc lp k hoch vn ca Chng trình

Tt c k hoch vn c thông báo cho Ban Ch nhim Chng trình ngay t u nm, có phân b rõ thành phn cu phn vn s nghip và cu phn vn u t phát trin. B Tài nguyên và Môi trng (c quan qun lý chng trình) có trách nhim lp k hoch v nhim v, mc tiêu và nhu cu kinh phí, xut các gii pháp thc hin Chng trình gi B K hoch và u t, B Tài chính tng hp chung vào k hoch phát trin KT-XH trình Chính ph; Chính ph trình các U ban ca Quc hi (có liên quan) trc khi trình U ban Thng v Quc hi và trình Quc hi theo quy nh ca Lut Ngân sách Nhà nc. Cn c tng mc kinh phí ca Chng trình c cp có thm quyn thông báo, B Tài nguyên và Môi trng ch trì, phi hp vi các B K hoch và u t, B Tài chính d kin phng án phân b kinh phí ca Chng trình cho các b, c quan trung ng và các tnh, thành ph trc thuc Trung ng phù hp vi mc tiêu, 53

nhim v c giao. B Tài nguyên và Môi trng tng hp kt qu phân b gi B Tài chính, B K hoch và u t tng hp chung vào d toán ngân sách ca các b, ngành, a phng trình Th tng Chính ph trình Quc hi theo quy nh ca Lut Ngân sách Nhà nc. i vi các b, c quan trung ng: cn c vào kinh phí Chng trình c Th tng Chính ph giao, các b, c quan trung ng phân b, giao nhim v cho các n v trc thuc phù hp vi mc tiêu, ni dung ca Chng trình gi B Tài chính theo quy nh làm cn c cp phát kinh phí. i vi các a phng: cn c tng kinh phí ca tt c các d án c Chính ph giao cho a phng, UBND các tnh, thành ph trc thuc trung ng có trách nhim lng ghép các chng trình mc tiêu trên a bàn, b trí mc kinh phí cho Chng trình trên a bàn a phng mình.

6.4.4. Công tác gii ngân, thanh quyt toán

Vic gii ngân cho Chng trình c thc hin qua ba kênh ch yu là: - Gii ngân vn vay, vn vin tr ca nhà tài tr thông qua ngân hàng phc v tnh và thc hin theo Hip nh vin tr c ký kt gia Chính ph Vit Nam và nhà tài tr. - Vn ngân sách nhà nc c gii ngân qua h thng Kho bc nhà nc, kim soát chi và qun lý theo các vn bn hng dn ca Lut Ngân sách Nhà nc. - Vn tín dng u ãi trong nc cho vay thông qua ngân hàng chính sách xã hi. Các n v trc tip s dng ngân sách ca Chng trình có trách nhim hch toán và quyt toán kinh phí thc hin các D án theo chng, loi, khon tng ng ca Mc lc ngân sách nhà nc, mã s Chng trình và quy nh ca Lut ngân sách Nhà nc, Lut k toán và các vn bn hng dn thi hành Lut. Các d án và hot ng ca Chng trình mua sm trang thit b, hàng hoá và vt t, dch v công ngh thông tin... thc hin theo quy nh ca pháp lut v u thu. i vi mt s hot ng ca Chng trình do c quan, t chc thc hin thông qua hình thc ký hp ng vi c quan ch trì d án thì chng t làm cn c thanh, quyt toán c lu ti c quan ch trì d án, gm: hp ng thc hin nhim v (kèm theo d toán chi tit c c quan ch trì d án phê duyt), biên bn nghim thu công vic, biên bn thanh lý hp ng, u nhim chi hoc phiu chi và các tài liu có liên quan khác. Các chng t chi tiêu c th do c quan trc tip thc hin d án lu gi theo quy nh hin hành.

6.4.5. Ch báo cáo

a) Các b, ngành ch trì d án, Ch tch UBND các tnh, thành ph trc thuc Trung ng chu trách nhim báo cáo tình hình tài chính và kt qu thc hin các D án gi B Tài nguyên và Môi trng, B Tài chính và B K hoch và u t theo quy nh hin hành i vi chng trình mc tiêu quc gia. b) B Tài nguyên và Môi trng có trách nhim tng hp ánh giá và báo cáo tình hình thc hin mc tiêu, ni dung và hiu qu s dng kinh phí ca Chng trình theo quy nh hin hành i vi chng trình mc tiêu quc gia.

54

6.4.6. Thu

Các d án và các hot ng u t thuc Chng trình s c xem xét min gim thu theo các quy nh ca Pháp lut. 6.5. Giám sát, ánh giá

6.5.1. Mc ích và yêu cu

H thng giám sát, ánh giá nhm m bo tính khách quan trong vic giám sát, ánh giá tình hình thc hin các mc tiêu, nhim v ca Chng trình. 1) Mc ích ca giám sát, ánh giá thc hin Chng trình: - Giúp Ban Ch o quc gia Chng trình và Ban Ch nhim Chng trình nm sát và ánh giá úng tình hình, kt qu thc hin các mc tiêu ca Chng trình và nhng tn ti, khó khn cùng các nguyên nhân trong quá trình thc hin có bin pháp iu chnh thích hp; - xut các kin ngh nhm phát huy nhng mt tích cc, khc phc nhng mt tn ti, giúp các c quan hoch nh chính sách phát trin có d liu thc t nghiên cu, hoàn thin và iu chnh chính sách, c ch thúc y các hot ng ca Chng trình cho tng thi k. - To các kh nng ng thun và cng ng trách nhim ca các cng ng, t chc, cá nhân trong xã hi trong vic thc hin các mc tiêu ca Chng trình. - Cung cp c s d liu v tình hình và kt qu thc hin các mc tiêu và ch tiêu ca Chng trình, giúp hoàn thin ngun thông tin và h thng s liu thng kê v Chng trình. 2) Yêu cu giám sát, ánh giá thc hin Chng trình: - m bo s khách quan, trung thc trong thu thp, x lý tng hp và cung cp thông tin phn hi v thc hin các mc tiêu và ch tiêu ca Chng trình. - m bo tính liên tc, k tha, thng nht và có tính n c thù ca b, ngành, a phng trong giám sát các mc tiêu và ch tiêu ca Chng trình, phc v cho i chiu, so sánh vic thc hin các mc tiêu và ch tiêu ca Chng trình. - m bo s thng nht và phi hp cht ch gia các b, ngành, các vùng và các cp trong hot ng giám sát, ánh giá nhm hài hoà và thúc y vic thc hin các mc tiêu và ch tiêu ca Chng trình. - Không cn tr hoc làm chm tr vic thc hin các mc tiêu và ch tiêu ca Chng trình, mà ngc li, h tr và thúc y vic thc hin này thông qua s phát hin nhng mt mnh, mt yu, nhng thiu ht và nhng thách thc cng nh các c hi trong thc hin các mc tiêu và ch tiêu ca Chng trình. - Huy ng s tham gia rng rãi và tích cc, ch ng ca các t chc xã hi và cng ng dân c nhm to s ng thun trong vic thc hin các mc tiêu và ch tiêu ca Chng trình.

6.5.2. Ni dung giám sát, ánh giá

Ni dung hot ng giám sát, ánh giá không ch chú ý vào xem xét, ánh giá xem vic thc hin mc tiêu và ch tiêu ca Chng trình ã c tin hành hoc ã hoàn thành hay cha, mà còn phi chú ý ti xem xét, ánh giá xem vic thc hin y 55

nh th nào, tác ng ra sao i vi Chng trình trên toàn quc, cng nh các ngành, lnh vc (mc thc hin; kh nng, nng lc t chc thc hin; các tác ng, nh hng,...), ti sao li nh vy (lý do, nguyên nhân) và cn làm gì (các xut kin ngh). Ni dung ch yu ca giám sát, ánh giá Chng trình bao gm: 1) Giám sát, ánh giá huy ng và phân b các ngun lc cho các mc tiêu ca Chng trình (u vào): kt qu và hiu qu s dng các ngun lc. 2) Giám sát, ánh giá thc hin các ch tiêu ca Chng trình (u ra): kt qu và mc thc hin. 3) Giám sát, ánh giá vic xây dng và thc hin c ch, chính sách ca Chng trình: s tuân th và tác ng ca các chính sách, c ch i vi vic thc hin các mc tiêu và ch tiêu ca Chng trình. 4) Giám sát, ánh giá s tham gia ca cng ng i vi vic thc hin các mc tiêu và ch tiêu ca Chng trình: mc tham gia và tác ng i vi vic thc hin các mc tiêu và ch tiêu ca Chng trình. 5) Giám sát, ánh giá vic thc hin các mc tiêu ca Chng trình ca quc gia, b, ngành, lnh vc, a phng: kt qu và mc thc hin. 6) Phát hin nhng mt mnh, mt yu, nhng thiu ht và nhng thách thc cng nh các c hi trong thc hin các mc tiêu và ch tiêu ca Chng trình. Trên c s s phát hin này, ch ra nhng nguyên nhân và kin ngh cách thc, phng hng khc phc hoc phát huy.

6.5.3. C ch giám sát, ánh giá

C ch giám sát, ánh giá tình hình thc hin Chng trình phi phù hp vi mc tiêu, phm vi ca Chng trình, m bo giám sát và ánh giá c tình hình và kt qu thc hin các nhim v ca Chng trình. Hin nay, K hoch phát trin KT-XH 5 nm c xây dng theo cách có th giám sát, ánh giá c. Do ó, c ch giám sát, ánh giá da theo kt qu tình hình thc hin Chng trình cn c nghiên cu xây dng và hng dn thc hin. Tng ng là Khung Giám sát, ánh giá theo kt qu tình hình thc hin Chng trình và b các ch s/ch tiêu giám sát, ánh giá cho tng mc tiêu, hot ng và tác ng ca Chng trình.

6.5.4. Thi gian thc hin giám sát, ánh giá

Vic giám sát, ánh giá thc hin các mc tiêu và nhim v ca Chng trình c tin hành hàng nm ti tt c các cp tham gia và do các n v ch trì thc hin và c Ban Ch nhim Chng trình tng hp báo cáo Chính ph.

6.5.5. Các ch s/ch tiêu giám sát, ánh giá

Các ch s/ch tiêu giám sát, ánh giá s c nghiên cu và c th hóa cho tng nhóm hot ng ca Chng trình.

6.5.6. Trách nhim thc hin giám sát, ánh giá

1) Cp qun/huyn - Phòng Tài nguyên và Môi trng chu trách nhim thu thp, tng hp, qun lý và lu gi thông tin, chun b báo cáo theo nh k;

56

- UBND qun/huyn gi báo cáo tng hp thông tin nh k theo khu vc hoc xã/phng cho c quan thng trc Chng trình tnh/thành ph là S Tài nguyên và Môi trng. 2) Cp tnh/thành ph - S Tài nguyên và Môi trng chu trách nhim qun lý và lu gi nhng thông tin tng hp theo tng khu vc hoc xã/phng do qun/huyn báo cáo; kim tra và hng dn cp qun/huyn gi báo cáo úng nh k; - UBND tnh/thành ph tng hp thông tin và gi báo cáo nh k lên Ban Ch nhim Chng trình. 3) Cp trung ng - Các b/ngành chu trách nhim báo cáo Ban Ch nhim các ni dung theo yêu cu; - Ban Ch nhim Chng trình chu trách nhim qun lý và lu gi thông tin do Ban Ch o cp tnh/thành ph/b/ngành báo cáo; kim tra và hng dn cp b, ngành và tnh/thành ph gi báo cáo theo úng nh k; kim tra ngun s liu và tin cy ca các s liu; Ban Ch nhim Chng trình chun b các báo cáo nh k và gi lên Ban Ch o quc gia Chng trình trình Chính ph. 6.6. C ch iu chnh Chng trình Da trên các kt qu nghiên cu cp nht v xu hng BKH, kch bn BKH Vit Nam và trên th gii, d báo/cnh báo mi v các tác ng ca BKH, quá trình thng lng sau Kyoto vào nm 2012, iu kin kinh t trong nc, kinh nghim và bài hc thc hin Chng trình trong tng giai on, Chng trình có th c iu chnh, cp nht v ni dung và phng pháp (2 nm mt ln) sao cho phù hp vi iu kin, tình hình mi. Các b, a phng xut ni dung iu chnh trong các báo cáo kt thúc giai on và báo cáo thc hin Chng trình hàng nm. Ban ch nhim Chng trình có trách nhim tng hp các yêu cu sa i và trình lên Ban Ch o Chng trình phê duyt. 6.7. Nhng khó khn trong thc hin Khó khn trc tiên trong thc hin Chng trình là s yu kém v nhn thc, c v phm vi và mc cng nh các bin pháp ng phó vi BKH. S thiu nhn thc tn ti các cp, t các nhà hoch nh chính sách, các cán b các ngành và a phng, các t chc xã hi cng nh bn thân các cng ng d b tn thng. Vì th nâng cao nhn thc cho mi tng lp rõ ràng là hot ng cn c u tiên u tiên. Khó khn th hai trong thc hin Chng trình là thiu s phi hp ng phó vi BKH trong xây dng các chính sách, quy hoch và chng trình trong các ngành và lnh vc, ngay c trong nhng ngành nhy cm vi khí hu. Cha có nhn thc v s cn thit ca vic tích hp. Vic tích hp BKH trong quy hoch, thit k và thc thi các chính sách hu nh cha có, c bit là cha gn kt BKH vi các hot ng gim ói nghèo và vic làm. Khó khn th ba trong trin khai Chng trình (khi nhn thc ã c nâng cao) là thiu các công c và phng pháp lun hng dn và t vn cho các nhà ra chính 57

sách. iu này xy ra ngay c i vi các cán b chuyên môn các ngành, các cp a phng và các cng ng d b tn thng. Vì th, ào to và nâng cao kin thc, thu thp và x lý s liu, phát trin các phng pháp lun và các công c phân tích và thích ng vi BKH là các hot ng quan trng cn c làm ngay. Khó khn th t trong thc hin Chng trình là s thiu kin thc. BKH là vn lâu dài, các tác ng ca BKH là rt phc tp bao gm c nhng tác ng hin ti và nhng tác ng tim tàng. Nhng hiu bit ca th gii và ca Vit Nam v quá trình BKH cng nh tác ng ca chúng n các hot ng kinh t - xã hi cng còn rt hn ch. VII. 7.1. XUT VÀ KIN NGH Các c ch chính sách cn ban hành

H thng vn bn quy phm pháp lut y và hoàn thin s to môi trng pháp lý cn thit thc hin Chng trình. Tuy nhiên, h thng vn bn quy phm pháp lut hin hành v ng phó vi BKH hin nay còn thiu và cha ng b. Mt s vn bn c ban hành cha c s pháp lý iu chnh tt c các hot ng liên quan n hot ng BKH. Bên cnh ó còn cha có c ch rõ ràng và c th v s phi hp gia các b, ngành và các a phng, cùng c ch tham gia và phi hp gia các thành phn xã hi, các cng ng trong các chng trình ng phó vi BKH. Do ó h thng vn bn pháp lut này cn sm c b sung, hoàn thin nhm áp ng nhu cu thc t ca i sng xã hi v phát trin bn vng, thích ng và gim nh BKH. khc phc nhng tn ti k trên, trong thi gian ti cn u tiên tin hành rà soát, sa i và ngh b sung các vn bn quy phm pháp lut cn thit nhm thúc y thc hin Chng trình giai on 2009 - 2010 theo nhng phng châm, nguyên tc và cách tip cn ca Chin lc quc gia phát trin bn vng n 2015 và to c s pháp lý qun lý tt và thc hin hiu qu các hot ng ng phó vi BKH. C th nh sau: 1) Nhng vn bn cn rà soát li a) Rà soát, b sung Ch th 35/2005/CT-TTg, ngày 17 tháng 10 nm 2005 và Quyt nh s 47/2007/Q-TTg, ngày 06 tháng 4 nm 2007 ca Th tng Chính ph có mt c ch hp lý, iu chnh c các vn liên quan n thc hin Công c Khí hu và Ngh nh th Kyoto cho giai on hin nay và sau 2012 bao gm: - T chc thc hin ng b và kp thi các hot ng BKH trong phm vi c nc, bao gm c các hot ng thích ng và gim nh BKH; - Qui nh rõ nhim v, quyn hn và trách nhim tham gia ca các b, ngành, các cp, các a phng và ngi dân trong các hot ng ng phó vi BKH và s tham gia vào các hot ng quc t ng phó vi BKH. b) Rà soát, iu chnh, b sung Quyt nh s 130/2007/Q-TTg, ngày 02 tháng 8 nm 2007 ca Th tng Chính ph nhm huy ng ti a mi ngun lc phc v thc hin k hoch phát trin KT-XH giai on 2008-2010 và sau 2010. Thc hin vic tích hp yu t BKH vào các chng trình phát trin KT-XH ca tt c các ngành và a phng. Ban hành các vn bn quy phm pháp lut v hng dn, thanh tra, kim tra vic s dng kinh phí thc hin Chng trình.

58

c) Rà soát, b sung Thông t s 10/2006/TT-BTNMT, ngày 12 tháng 12 nm 2006 ca B TNMT nhm khuyn khích s tham gia rng rãi ca các t chc, các nhà u t trong và ngoài nc vào hot ng CDM thu hút vn u t vào các d án CDM, khuyn khích ci tin công ngh, tip nhn và ng dng công ngh sch phc v phát trin bn vng cùng vi vic gim nh và thích ng vi BKH. 2) Các vn bn cn xây dng mi a) Nghiên cu, xây dng ban hành Ngh nh ca Chính ph quy nh quy ch u t nc ngoài t các ngun vn liên quan n BKH phù hp vi quy nh qun lý hin hành ca Nhà nc, phù hp vi các vn bn và quy nh quc t, m bo s linh hot và thc hin hiu qu; b) Quyt nh ca Chính ph thành lp Ban Ch o quc gia v Chng trình ng phó vi BKH do Th tng là Trng ban vi s tham gia ca lãnh o các b, ngành liên quan; c) Nghiên cu, xây dng ban hành Quyt nh ca Th tng Chính ph phê duyt K hoch t chc thc hin Ngh nh th Kyoto ca Công c Khí hu giai on 2011-2015 và nh hng sau 2015; d) Nghiên cu, xây dng, ban hành Quyt nh ca Th tng Chính ph v phân cp và Thông t hng dn vic xây dng, t chc qun lý, thc hin, các c ch tài chính cho các d án BKH; e) Ban hành thông t hng dn giám sát vic tích hp BKH vào các chng trình phát trin tng th ca các b, ngành và a phng, các hot ng KT-XH nh mt ni dung ánh giá tác ng môi trng chin lc; f) Tng bc xây dng và ban hành tiêu chun quc gia v quy hoch thit k các công trình có tính n tác ng ca BKH và các tiêu chí u tiên i vi các chng trình, d án v BKH. 7.2. Các xut khác 1) ánh giá vic t chc thc hin K hoch hành ng thc hin Ngh nh th Kyoto và các hot ng liên quan n Công c Khung ca Liên hip quc v BKH có xut và cp nht y cho Chng trình; 2) ánh giá tng i toàn din và y tác ng ca BKH n các ngành, các a phng có c s hoàn thin chin lc ng phó trong các giai on tip theo; 3) T chc vic tuyên truyn rng rãi v Chng trình và vic t chc thc hin trên các phng tin thông tin i chúng. Tranh th ti a s h tr v tài chính và k thut ca các T chc quc t thc hin hiu qu Chng trình.

59

PH LC I: KHUNG K HOCH TÍCH HP BIN I KHÍ HU VÀO CÁC CHIN LC, QUY HOCH, K HOCH PHÁT TRIN KINH T - XÃ HI, PHÁT TRIN NGÀNH VÀ A PHNG Quá trình tích hp BKH nhm nâng cao nhn thc v BKH, kh nng ng phó vi tác ng ca BKH, duy trì s n nh và tính hiu qu ca các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin KT-XH, phát trin ngành và các a phng hin ang c thc hin; góp phn áp ng yêu cu phát trin KT-XH ca t nc. Quá trình tích hp BKH vào các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin KT-XH, phát trin ngành và các a phng có th c thc hin theo quy trình nh sau: Bc th 1 Xác nh ch tiêu ca quá trình tích hp BKH

Bc th 2

ánh giá tác ng ca BKH n các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin KT-XH, phát trin ngành và a phng ánh giá quá trình thc hin các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin ngành và a phng ánh giá nhn thc và nng lc nhm thc hin quá trình tích hp ánh giá các tác ng ca quá trình tích hp (tích cc và tiêu cc) Xây dng c ch và chin lc tích hp (gm c các vn v tài chính, kinh t và chính sách) Thc hin quá trình tích hp trong tng chin lc, quy hoch, k hoch phát trin ngành và các a phng

Bc th 3

Bc th 4

Bc th 5

Bc th 6

Bc th 7

Hình 1: Quy trình tích hp bin i khí hu vào các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin KT-XH, phát trin ngành và a phng Bc th 1: Xác nh ch tiêu ca quá trình tích hp yu t BKH vào các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin KT-XH, phát trin ngành và các a phng. Bc th 2: ánh giá tác ng ca BKH n các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin KT-XH, phát trin ngành và các a phng. Quá trình tích hp cn a ra c các minh chng v tác ng ca BKH ti các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin KT-XH, phát trin ngành và các a 60

phng. Quá trình ánh giá tác ng ti các chin lc, quy hoch, k hoch phi có tính khoa hc và thuyt phc cao và nêu bt c tính cn thit ca vic tích hp yu t BKH vào các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin. Vì tác ng ca BKH là lâu dài và có s thay i thng xuyên, quá trình ánh giá tác ng ca BKH ti các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin này cn nêu ra c các tn thng có th, hin ti và trong tng lai, nu quá trình tích hp này không c thc hin. Quá trình ánh giá tác ng ti các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin là mt trong nhng ni dung chính ca Chng trình. Bc th 3: ánh giá quá trình thc hin các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin ngành và a phng. tích hp yu t BKH vào các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin cn ánh giá vic thc hin các chin lc, quy hoch, k hoch ã c xác nh. Các ánh giá này nhm mc ích ch ra các phm vi và ni dung mà Chng trình cn u tiên thc hin quá trình tích hp và m bo tính hiu qu ca c ch chính sách và chin lc tích hp nói chung. Quá trình ánh giá này s chú trng ti các ni dung ã và ang c thc hin ca tng chin lc, quy hoch, k hoch phát trin. Mt s các vùng và ngành có tính nhy cm và d b tn thng cao i vi các tác ng do BKH s c quan tâm c bit. Quá trình ánh giá này cn c thc hin vi s hp tác ca các b, ngành, c quan, t chc, khu vc và vùng ã và ang thc hin các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin ngành và a phng. Bc th 4: ánh giá nhn thc và nng lc v BKH ca i ng cán b ca các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin ngành nhm thc hin quá trình tích hp. Quá trình tích hp s c thc hin theo hng dn ca Ban Ch o quc gia và Ban Ch nhim Chng trình vi s hp tác ca b máy iu hành các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin. Tuy nhiên, các công vic c th ca quá trình tích hp s c thc hin phn ln bi các cán b ca các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin. Do ó, ánh giá nhn thc v BKH và i ng cán b ã và ang thc hin các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin là rt cn thit. Quá trình ánh giá này cng s b tr cho vic xây dng c ch chính sách và chin lc ca quá trình tích hp nhm m bo tính hiu qu ca quá trình tích hp nói riêng và ca toàn b Chng trình nói chung. Quá trình ánh giá này cng s xác nh c các khu vc và lnh vc cn c quan tâm, chú trng c bit trong quá trình ng phó vi BKH. Bc th 5: ánh giá các tác ng ca quá trình tích hp (tích cc và tiêu cc). Ni dung ánh giá bao gm: quá trình thc hin, các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin; các tác ng tích cc hoc tiêu cc ca quá trình tích hp này i vi các khu vc và lnh vc u tiên, vi quá trình thc hin trong tng lai ca các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin và óng góp ca các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin này cho s phát trin KT-XH ca t nc trong bi cnh tác ng ca BKH ngày càng gia tng.

61

Quá trình ánh giá tác ng này cung cp các thông tin ban u cho vic xây dng các c ch chính sách, chin lc và các hành ng c th ca các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin trong quá trình tích hp. Bc th 6: Xây dng c ch chính sách và chin lc tích hp (bao gm c các vn v tài chính, kinh t và chính sách). Quá trình xây dng c ch chính sách và chin lc tích hp s c thc hin theo hng dn ca Ban Ch o quc gia và Ban Ch nhim Chng trình vi s h tr k thut ca i din ca các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin. C ch chính sách và chin lc tích hp cn da trên kt qu ánh giá quá trình thc hin, nng lc và nhn thc v BKH ca i ng cán b ca các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin và quá trình ánh giá tác ng ban u ca quá trình tích hp. Quá trình xây dng c ch chính sách và chin lc này cn nêu bt các khu vc và lnh vc u tiên; a ra các bc hành ng c th và có hng dn ánh giá, giám sát thng xuyên di s ch o ca Ban Ch o quc gia và Ban Ch nhim Chng trình, và c s h tr ca Ban Ch o chng trình hành ng cp b/ngành, a phng và Ban iu hành các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin ngành và các a phng. Bc th 7: Thc hin quá trình tích hp trong tng chin lc, quy hoch, k hoch phát trin. Quá trình tích hp c thc hin di s ch o ca Ban Ch o quc gia và Ban Ch nhim Chng trình, và c s h tr ca Ban Ch o chng trình hành ng cp b/ngành, a phng và Ban iu hành các chin lc, quy hoch, k hoch phát trin ngành và các a phng.

62

PH LC II: D KIN CÁC BC XÂY DNG K HOCH HÀNH NG 1) Thit k quá trình xây dng k hoch hành ng - Tng quan các kt qu nghiên cu v BKH, bao gm c kim kê KNK, ánh giá tác ng và kh nng tn thng do BKH, tình hình thc hin k hoch phát trin KT-XH 5 nm 2001 - 2005, k hoch phát trin KT-XH 2006 - 2010 và nh hng phát trin KT-XH 2011 - 2015 ca Nhà nc, b/ngành và a phng; - Xác nh các c quan, t chc ca Chính ph, b/ngành và a phng, các doanh nghip, t chc phi chính ph, các t chc cng ng cn phi tham gia vào vic xây dng k hoch hành ng, bo m s ng thun và thng nht cao; - Thành lp Ban ch o xây dng k hoch hành ng ca b/ngành và a phng; - Thành lp T công tác xây dng k hoch hành ng ca b/ngành và liên ngành, bo m s ch o và gn kt cht ch gia Ban ch o và T công tác trong sut quá trình xây dng K hoch hành ng. 2) Xác nh các mc tiêu tng quát và các mc tiêu c th ca K hoch hành ng Tu thuc vào tình hình và c im c th ca b/ngành và a phng, tính cht và mc tác ng ca BKH i vi tng lnh vc và khu vc c th xác nh các mc tiêu chung và mc tiêu c th ca K hoch hành ng, áp ng yêu cu phát trin ca b/ngành, a phng và phù hp vi mc tiêu phát trin quc gia. Nhng mc tiêu tng th ca K hoch hành ng là: - Bo m có kh nng tích hp các gii pháp ng phó vi BKH c la chn và xác nh trong K hoch hành ng vào các Chng trình, k hoch, d án phát trin; - To c s thng nht cao v các gii pháp ch yu ng phó vi BKH c xác nh, ánh giá và la chn, góp phn phát trin bn vng; - Xây dng c chin lc và k hoch thc hin các gii pháp ng phó vi BKH nhm t c các mc tiêu c th ca K hoch hành ng; - Góp phn thc hin các mc tiêu quc gia v thích ng và gim nh BKH và phát trin bn vng. 3) Lp k hoch công tác tng th cho vic xây dng K hoch hành ng Vic lp k hoch công tác tng th s giúp các thành viên T công tác nm vng hng tip cn chung và nhng vn ch cht cn quán trit cng nh s phi hp công tác trong quá trình lp K hoch hành ng. K hoch công tác tng th cn xác nh rõ: - Vai trò, trách nhim ca các c quan, t chc, c bit là các c quan thuc Chính ph trong quá trình lp K hoch hành ng và c ch phi hp; - Nhng vn v lnh vc, ngành và liên ngành cn quan tâm, nhng u tiên trong mi lnh vc và phng pháp tng hp các ni dung v các lnh vc, ngành và liên ngành; - Các phng pháp s dng ánh giá và trin khai các gii pháp ng phó vi BKH; 63

- Các sn phm d kin ca K hoch hành ng và yêu cu cn t ca các sn phm; - Trình t thc hin K hoch hành ng; - Các ngun lc tài chính và con ngi nhm áp ng yêu cu trong quá trình lp K hoch hành ng, bao gm c yêu cu v h tr k thut (cung cp thông tin, chuyên gia, hun luyn, ào to, các công c phân tích, ánh giá,...) và quan h vi các nhà tài tr; - Các hot ng tip theo sau khi K hoch hành ng c cp có thm quyn phê duyt (công b k hoch, t chc trin khai, b sung, iu chnh, cp nht, ánh giá hiu qu, nhân rng,...); - D toán kinh phí cho tng nhim v và tng kinh phí ca K hoch hành ng, trong ó phân chia rõ các ngun (Nhà nc, a phng, tài tr ca nc ngoài, các t chc quc t, t nhân,...); - Các ph lc (nu cn). 4) ánh giá và trin khai các gii pháp i vi các lnh vc, ngành và liên ngành Các c quan, t chc ph trách ch trì tng ngành, lnh vc trung ng và a phng cn xác nh, ánh giá và trin khai các gii pháp ng phó vi BKH i vi ngành, lnh vc mình ph trách. Các vn liên ngành (thí d: giáo dc, ào to, nghiên cu khoa hc, công ngh, t chc, vn hoá, thông tin,...) cng cn c ánh giá và trin khai. Nhng ni dung chính là: - Xác nh nhng u tiên i vi ngành, lnh vc, khu vc, h thng,... cn tp trung ánh giá; - La chn và phát trin các phng pháp ánh giá; - Thc hin các ánh giá k thut; - ánh giá các gii pháp v kinh t, xã hi và môi trng cp ngành và a phng; - La chn các gii pháp; - Trình bày kt qu ánh giá các gii pháp. 5) Chun b các chin lc và k hoch thc hin các gii pháp c la chn, xác nh Nhng ni dung ch yu là: - Xác nh rõ các c quan, t chc chu trách nhim ch trì thc hin các gii pháp và vai trò, trách nhim ca các c quan, t chc y trong vic thc hin K hoch hành ng; - Phân chia các bc thc hin K hoch hành ng và xác nh nhim v c th tng bc; - Xác nh các ngun tài chính và nhân lc ca vic thc hin K hoch hành ng, các th tc tip nhn các ngun lc ó; - Các hot ng h tr thc hin K hoch hành ng nhm bo m t kt qu d kin (truyn thông, hun luyn, ào to,...). 64

6) Son tho k hoch hành ng ng phó vi bin i khí hu Sau khi hoàn thành 5 nhim v nêu trên, K hoch hành ng cn c son tho thành vn bn ly ý kin ca các c quan, t chc, các chuyên gia ch cht có liên quan nhm hoàn chnh vn bn d tho và trình cp có thm quyn phê duyt. Ni dung ch yu ca nhim v này là: - Son tho tng thành phn ca K hoch hành ng i vi ngành, lnh vc và a phng; - Tng hp, iu chnh các thành phn ca k hoch i vi lnh vc, ngành và liên ngành; - Son tho vn bn K hoch hành ng; - T chc các hi ngh tham kho ý kin, ly ý kin nhn xét, óng góp ca các c quan, t chc, các chuyên gia ch cht, các doanh nghip, t chc phi chính ph, t chc cng ng, các nhà tài tr,... - Hoàn chnh vn bn K hoch hành ng; - Trình cp có thm quyn phê duyt; - Công b rng rãi K hoch hành ng.

65

Information

Microsoft Word - CTMTQG_27_07_08.doc

65 pages

Find more like this

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

24849