Read Podstawylogistyki.pdf text version

SPOLECZNA WYSZA SZKOLA PRZEDSIBIORCZOCI I ZARZDZANIA

Wojciech NOWAK i Eugeniusz NOWAK

PODSTAWY LOGISTYKI W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH Z ELEMENTAMI ZARZDZANIA LOGISTYCZNEGO

Lód ­ Warszawa 2009

Recenzent: prof. dr hab. Romuald Makowski

Sklad i lamanie tekstu: Ilona Marczak

Projekt okladki: Marcin Szadkowski

ISBN: 978-83-60230-69-5

Druk i oprawa: Drukarnia ,,Green", Plac Komuny Paryskiej 4 90­007 Lód, tel./fax 042 632 27 13, 0 604 507 082 e-mail: [email protected]

Spis treci

Wstp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Rozdzial 1. ewolucja zada logistyki, czyli od logistyki

wojskowej i logistyki cywilnej do logistyki sytuacji kryzysowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

1.1. Prekursorzy logistyki sytuacji kryzysowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 1.1.1. Misja i zadania logistyki wojskowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 1.1.2. Misja i zadania logistyki cywilnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 1.2. Misja i zadania logistyki w sytuacjach kryzysowych . . . . . . . . . . . . . . 27

Rozdzial 2. potrzeby logistyczne i medyczne ludnoci

poszkodowanej w sytuacjach kryzysowych

. . . . . . . . . . . . . . . . . . 36

2.1. Ogólne wlaciwoci okrelania potrzeb logistycznych i medycznych ludnoci poszkodowanej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 2.2. Potrzeby zaopatrzeniowe ludnoci poszkodowanej . . . . . . . . . . . . . 2.2.1. Zapotrzebowanie na dostawy wody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.2. Zapotrzebowanie na dostawy ywnoci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.2.1. Ogólne potrzeby ywnociowe ludzi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.2.2. Potrzeby ywnociowe ludnoci poszkodowanej . . . . . . . 2.2.3. Zapotrzebowanie na dostawy artykulów powszechnego uytku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.4. Zapotrzebowanie na dostawy innych rodzajów zaopatrzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3. Uslugi logistyczne wiadczone ludnoci poszkodowanej . . . . . . . . 2.3.1. Uslugi specjalistyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3.2. Uslugi gospodarczo-bytowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3.3. Inne uslugi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4. Uslugi medyczne wiadczone ludnoci poszkodowanej . . . . . . . . 2.4.1. Pierwsza pomoc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4.2. Kwalifikowana pierwsza pomoc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4.3. Medyczne czynnoci ratunkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4.4. Pomoc lekarska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 38 47 47 54 59 60 60 60 61 62 62 62 63 63 64

Rozdzial 3. procedury organizacji zabezpieczenia

logistycznego ludnoci poszkodowanej w sytuacjach kryzysowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65

3.1. Uwarunkowania zabezpieczenia logistycznego ludnoci poszkodowanej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 3.2. Zasady zabezpieczenia logistycznego ludnoci poszkodowanej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69 3.3. Potencjal wykorzystywany do zabezpieczenia logistycznego ludnoci poszkodowanej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3.1. Potencjal logistyczny ­ wlaciwoci ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3.2. Zasoby ludzkie i ich predyspozycje do realizacji zada logistycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3.3. Potencjal zaopatrzeniowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3.4. Potencjal uslugowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73 73 74 82 86

3.4. Specyfika organizacji zabezpieczenia logistycznego ludnoci poszkodowanej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 3.5. Organizacja dostaw zaopatrzenia dla ludnoci poszkodowanej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.5.1. Organizacja dostaw wody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.5.2. Organizacja dostaw ywnoci. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.5.3. Organizacja dostaw artykulów powszechnego uytku . . . . . 3.5.4. Organizacja dostaw innych rodzajów zaopatrzenia . . . . . . . . 91 91 94 96 97

3.6. Organizacja uslug logistycznych dla ludnoci poszkodowanej . . 97 3.6.1. Organizacja uslug transportowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 3.6.2. Organizacja uslug remontowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107 3.6.3. Organizacja uslug gospodarczo-bytowych . . . . . . . . . . . . . . . 108 3.6.4. Organizacja innych uslug logistycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111

Rozdzial 4. procedury organizacji uslug medycznych dla

ludnoci poszkodowanej w sytuacjach kryzysowych . . . . . . . . . . 114

4.1. Zasady wiadczenia uslug medycznych ludnoci poszkodowanej w sytuacjach kryzysowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 4.2. Ogólne wlaciwoci udzielania pomocy medycznej rannym . . . 115 i chorym w sytuacjach kryzysowych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 4.3. Organizacja przedsiwzi leczniczo-ewakuacyjnych . . . . . . . . . 117

4.4. Organizacja przedsiwzi sanitarnohigienicznych . . . . . . . . . . . . 122 4.5. Organizacja przedsiwzi przeciwepidemicznych . . . . . . . . . . . . 124

Rozdzial 5. organizacja zarzdzania logistycznego

w sytuacjach kryzysowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126

5.1. Istota i zakres zarzdzania logistycznego w sytuacjach kryzysowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 5.2. Specyfika zarzdzania logistycznego w sytuacjach kryzysowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130 5.2.1. Wlaciwoci ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130 5.2.2. Struktura organizacyjna grup logistycznych ZZK . . . . . . . . . . . . 131 5.2.2.1. W gminie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 5.2.2.2. W powiecie i województwie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 5.2.2.3. Na szczeblu centralnym (w pastwie) . . . . . . . . . . . . . . . . 132 5.3. Funkcjonowanie grup logistycznych zespolów zarzdzania kryzysowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 5.3.1. W stanie ,,normalnym" . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 5.3.2. W sytuacji kryzysowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 5.3.3. W stanach nadzwyczajnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139

Rozdzial 6. procedury zarzdzania logistycznego w sytuacjach kryzysowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

142

6.1. Udzial grup logistycznych zespolów zarzdzania kryzysowego w procesie zarzdzania kryzysowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 6.1.1. Wlaciwoci ogólne organizacji procesu decyzyjnego szefa zespolu zarzdzania kryzysowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 6.1.2. Udzial grup logistycznych ZZK w fazie decyzyjnej ,,ustalenie poloenia" . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 6.1.3. Udzial grup logistycznych ZZK w fazie decyzyjnej ,,planowanie" . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 6.1.4. Udzial grup logistycznych ZZK w fazie decyzyjnej ,,stawianie zada" . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152 6.1.5. Udzial grup logistycznych ZZK w fazie decyzyjnej ,,kontrola" . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152 6.2. Dokumentacja wykorzystywana w procesie zarzdzania logistycznego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153

6.2.1. Zasady opracowania dokumentów logistycznych . . . . . . . . . 153 6.2.2. Informacje logistyczne i medyczne zamieszczane w dokumentach zarzdzania kryzysowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 6.2.3. Dokumenty logistyczne i medyczne opracowywane przez grupy logistyczne zespolów zarzdzania kryzysowego . . . . . 156

zalczniki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wykaz RysunkóW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wykaz tabel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wykaz liteRatuRy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

158 203 204 205

Logistyka sytuacji kryzysowych dostarcza rozwiza teoretycznych sprzyjajcych ksztaltowaniu, sterowaniu i kontroli procesów zaopatrzeniowych i uslugowych realizowanych w lacuchach logistycznych organizowanych na rzecz ludnoci poszkodowanej.

wSTp

Logistyka w sytuacjach kryzysowych, w prezentowanym podrczniku, postrzegana jest przez pryzmat dziala logistycznych podejmowanych na rzecz ludnoci poszkodowanej w sytuacjach kryzysowych spowodowanych zagroeniami o charakterze niemilitarnym. Jest ona skladow teorii (zajmuje si ni logistyka sytuacji kryzysowych) i praktyki (jest ni zabezpieczenie logistyczne ludnoci poszkodowanej).

Misj dziala logistycznych podejmowanych w sytuacjach kryzysowych jest ratowanie ycia i zdrowia rannym i chorym oraz zapewnienie wszystkim osobom potrzebujcym warunków niezbdnych do przetrwania w tych sytuacjach. Natomiast celem dziala logistycznych jest organizacja dostaw podstawowych rodków zaopatrzenia oraz uslug logistycznych i medycznych i dotarcie z nimi do wszystkich osób poszkodowanych w moliwie krótkim czasie (tak szybko jak to bdzie moliwe). Jak wynika z powyszego, w sytuacjach kryzysowych, do dziala logistycznych autorzy podrcznika wlczyli równie uslugi medyczne, mimo e sluba zdrowia jest organizacj samodzieln (autonomiczn). Jednak rozwizanie takie jest celowe (wiadome), a w sytuacjach kryzysowych wrcz konieczne z uwagi na potrzeb zapewnienia dzialaniom logistycznym wysokiej skutecznoci, która moliwa jest poprzez integracj pionu logistycznego z pionem medycznym i denie do uzyskania tzw. sumy synergicznej. Takie podejcie do tego problemu potwierdza praktyka reagowania kryzysowego. Wynika z niej, e realizacja przedsiwzi medycznych wymaga ciglego wsparcia transportowego, kwaterunkowego, gospodarczo-bytowego itp., które moe by zapewnione tylko w systemie logistycznym. Logistyka w sytuacjach kryzysowych zajmuje si nie tylko problematyk zaopatrzenia i wiadczenia uslug specjalistycznych i gospodarczo-bytowych na rzecz ludnoci poszkodowanej, ale równie zabezpieczeniem logistycznym podmiotów (ekip, jednostek, instytucji) prowadzcych dzialania ratownicze i dzialania prewencyjne, a take aspektami logistycznymi dziala zwizanych z odbudow obiektów infrastruktury krytycznej, obiektów infrastruktury transportowej itp. Jednak problematyka ta postrzegana jest z innego (ni zabezpieczenie logistyczne ludnoci poszkodowanej) logistycznego punktu widzenia i towarzysz jej inne (specyficzne) procedury. Do zagroe kryzysowych o charakterze niemilitarnym zaliczono: katastrofy naturalne, awarie techniczne, niepokoje spoleczne oraz zdarzenia terrorystyczne.

8

wstp

Logistyka sytuacji kryzysowych dostarcza rozwiza teoretycznych sprzyjajcych ksztaltowaniu, sterowaniu i kontroli procesów zaopatrzeniowych i procesów uslugowych realizowanych w lacuchach logistycznych organizowanych na rzecz ludnoci poszkodowanej w sytuacjach kryzysowych. Ukierunkowana jest na: wszystkich poszkodowanych, ratowanie ycia i zdrowia rannych i chorych, zaspokojenie elementarnych potrzeb logistycznych ludnoci poszkodowanej, zapewnienie (zabezpieczenie) dotarcia rodków zaopatrzenia i uslug logistycznych, a take uslug medycznych do wszystkich potrzebujcych oraz minimalizacj czasu realizacji zada logistycznych. Powszechnie przyjmuje si, e zaopatrzenie oraz uslugi logistyczne i uslugi medyczne (niezbdne ludnoci poszkodowanej dla ratowania zdrowia i ycia oraz do przetrwania sytuacji kryzysowej) realizowane s skutecznie, jeeli docieraj do wszystkich odbiorców: we wlaciwym czasie, we wlaciwe miejsce, we wlaciwej postaci bd wlaciwej kondycji orazwewlaciwych (niezbdnych) ilociach. Zabezpieczenie logistyczne ludnoci poszkodowanej w sytuacjach kryzysowych obejmuje dostawy podstawowych rodków zaopatrzenia oraz uslugi logistyczne i uslugi medyczne organizowane przez organy logistyczne (grupy robocze ­ grup zabezpieczenia logistycznego oraz grup opieki zdrowotnej i pomocy socjalno-bytowej) zespolów zarzdzania kryzysowego (ZZK) powolywanych na poszczególnych szczeblach administracji publicznej. rodki zaopatrzenia dostarczane ludnoci poszkodowanej w sytuacjach kryzysowych to glównie: woda do picia, ywno, artykuly powszechnego uytku (odzie, rodki higieny osobistej, pociel, sprzt gospodarstwa domowego, rodki czystoci, zastpcze ródla wiatla), noniki energii (opal, paliwa plynne, gaz, energia elektryczna itp.). Uslugi logistyczne i uslugi medyczne wiadczone ludnoci poszkodowanej w sytuacjach kryzysowych dziel si na uslugi specjalistyczne i uslugi gospodarczo-bytowe, a take pomoc socjaln. Uslugi specjalistyczne to przede wszystkim: przedsiwzicia leczniczo-ewakuacyjne, przedsiwzicia sanitarnohigieniczne, przedsiwzicia przeciwepidemiczne, uslugi transportowe oraz uslugi remontowe. Uslugi gospodarczo-bytowe to: uslugi gastronomiczne (przygotowanie i dostarczanie posilków), wypiek i dostarczanie chleba, uslugi kwaterunkowe (zapewnienie tymczasowych miejsc zakwaterowania), uslugi kpielowe i pralnicze, uslugi szewsko-krawieckie, uslugi fryzjerskie, uslugi handlowe itp. Pomoc socjalna to zwykle pomoc finansowa (wyplata zapo-

wstp

móg pieninych) i pomoc rzeczowa (wydawanie paczek ywnociowych, wydawanie rodków czystoci) dla osób, które maj trudnoci z przezwycieniem trudnych sytuacji losowych wlasnymi rodkami i moliwociami. Zabezpieczenie logistyczne ludnoci poszkodowanej w sytuacjach kryzysowych organizowane i realizowane jest pod presj. Stanowi j oczekiwania spoleczestwa (ludnoci poszkodowanej) formulowane jako dania zapewnienia im warunków przetrwania na wypadek zaistnienia sytuacji kryzysowej, a ponadto zagroenia i wynikajce z nich ryzyko utraty zdrowia, ycia oraz zniszczenia rodowiska naturalnego. Sprawna i skuteczna realizacja zada logistycznych oraz medycznych, na rzecz ludnoci poszkodowanej w sytuacjach kryzysowych wymaga organizacji zarzdzania logistycznego. Jest ono skladow zarzdzania kryzysowego. Zarzdzanie logistyczne w sytuacjach kryzysowych, takich jak inne rodzaje zarzdzania, obejmuje: formulowanie strategii dzialania, planowanie, inicjowanie i sterowanie oraz kontrol procesu realizacji zada logistycznych (i medycznych) w calym lacuchu dostaw (zaopatrzenia i uslug) organizowanym na rzecz ludnoci poszkodowanej. Za zarzdzanie logistyczne odpowiadaj grupy logistyczne (grupa zabezpieczenia logistycznego oraz grupa opieki zdrowotnej i pomocy socjalno-bytowej) ZZK. Za podstaw w proponowanych procedurach zarzdzania logistycznego w sytuacjach kryzysowych autorzy podrcznika przyjli najnowsze trendy postrzegania logistyki (jako dyscypliny naukowej) w jej trzech podstawowych aspektach: funkcjonalnym, gdzie logistyka jest prezentowana jako ogólny proces zarzdzania (kierowania) obejmujcy planowanie, organizowanie, motywowanie i kontrolowanie; przedmiotowym, w którym logistyka przedstawiana jest jako dziedzina wiedzy o fizycznych przeplywach materialów (czytaj ­ rodków zaopatrzenia), uslug logistycznych i informacji midzy dostawcami i odbiorcami; oraz ocenowym, w którym logistyka traktowana jest jako dyscyplina naukowa dostarczajca rozwiza zapewniajcych wysok efektywno procesów gospodarczych zorientowanych na zaspokojenia potrzeb klienta (czytaj ­ odbiorcy). Natomiast logistyka sytuacji kryzysowych, której prekursorami s logistyka wojskowa (ang. Military Logistics) i logistyka gospodarcza (ang. Business Logistics), traktowana jest przez autorów podrcznika jako specjalno naukowa; to suma wszystkich dziala organów kierowania i podmiotów (jednostek) wykonawczych realizujcych zadania logistyczne (i medyczne), dziki którym dokonuje si ksztal-

9

10

wstp

towanie, sterowanie i kontrola procesów zaopatrzeniowych i uslugowych w lacuchach logistycznych organizowanych w sytuacjach kryzysowych. Poprzez integracj i synchronizacj dziala logistycznych niezbdnie konieczne zaopatrzenia oraz uslugi logistyczne i uslugi medyczne powinny dotrze do ludnoci poszkodowanej we wlaciwym czasie, we wlaciwe miejsca, we wlaciwych (podanych, niezbdnych) ilociach oraz o wlaciwej jakoci (we wlaciwej kondycji). Podstawowym celem niniejszego podrcznika jest ulatwienie zrozumienia i przyswojenia przez studentów najbardziej istotnych zagadnie zwizanych z organizacj zabezpieczenia logistycznego ludnoci poszkodowanej w sytuacjach kryzysowych spowodowanych zagroeniami o charakterze niemilitarnym. Prezentowane w podrczniku treci s zgodne z zapisami Ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarzdzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 89, poz. 590). Zasadniczym zadaniem prezentowanego wydawnictwa jest zapewnienie jednolitej interpretacji definicji, poj i terminów z zakresu logistyki w sytuacjach kryzysowych stosowanych w praktyce dydaktycznej na studiach na kierunku bezpieczestwo narodowe.Jestonoprzeznaczone dla nauczycieli akademickich oraz studentów studiów dziennych i niestacjonarnych Spolecznej Wyszej Szkoly Przedsibiorczoci i Zarzdzania.

Information

10 pages

Find more like this

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

418445