Read Microsoft Word - Toprak Yönetimi-ÖZET 2011.doc text version

0

GÜNDEM I. II. GENEL AÇILI (TEK SALON) ALT GRUPLARDA PROJELERN GÖRÜÜLMES 1. Bir Önceki Gurup Kararlarinin Gözden geçirilmesi 2. Devam Eden Projelerin Görüülmesi 3. Yeni Teklif Projelerinin Görüülmesi 4. Sonuçlanan projelerin Görüülmesi 5. TÜBTAK ve Dier Kaynakli Projelerin Görüülmesi ( Bilgi Amaçli) 6. Gurup Kararlari 7. Yeni Gurup Divaninin seçilmesi 8. Dilekler III. GENEL DEERLENDRME ve KAPANI

1

KATILIMCI LSTES SIRA NO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43

ADI SOYADI Bülent SAYAL M.Salih SÖGÜT Dr.Haydar POLAT Kadir KUVURAN Günsu ATA smail EYHANLI Murat ÇETN Yusuf TÜLN Mustafa DEMR Ö. Faruk NOYAN Sinan KILIÇ Dr.Yusuf IIK Dr.Çetin PALTA Mustafa OKUR Salih BTG Serap ULUTA Necati MEKL Feti KRT Dr.Fevzi AKBA Hikmet BRHAN Nalan Zeynep YILDIRIM Tamer COKUN Mahmut DACI Dr. Osman ÖZDEMR Dr. Mehmet Arif ÖZYAZICI Dr. Gülen ÖZYAZICI Kürat ÜNER Dr. Nejat ÖZDEN Kezban AHN TAYSUN Nuri Candan Vural KARAGÜL Mehmet Ali GÜRBÜZ lker KURUN Dr. brahim GÜÇDEMR Dr. Nesime CEBEL Dr. Kadriye KALINBACAK Mehmet KEÇEC Dr. Armaan KARABULUT Dr. Derya SÜREK Dr. Hesna ÖZCAN Dilek KAYA ule KAYA Gamze DEPEL

KURUMU TAGEM TAGEM Toprak Gübre ve Su Kaynaklari M.A.E.M Toprak ve Su Kaynaklari AEM-TARSUS Toprak ve Su Kaynaklari AEM-TARSUS Toprak ve Su Kaynaklari AEM-TARSUS Toprak ve Su Kaynaklari AEM-TARSUS Toprak ve Su Kaynaklari AEM-TARSUS Toprak ve Su Kaynaklari AEM-TOKAT Toprak ve Su Kaynaklari AEM-TOKAT Toprak ve Su Kaynaklari AEM-TOKAT Toprak ve Su Kaynaklari AEM-KONYA Toprak ve Su Kaynaklari AEM-KONYA Toprak ve Su Kaynaklari AEM-KONYA Toprak ve Su Kaynaklari AEM-KONYA Toprak ve Su Kaynaklari AEM-KONYA Toprak ve Su Kaynaklari AEM-KONYA Toprak ve Su Kaynaklari AEM-KONYA Toprak ve Su Kaynaklari AEM-KONYA Toprak ve Su Kaynaklari AEM-ERZURUM Toprak ve Su Kaynaklari AEM-ERZURUM Toprak ve Su Kaynaklari AEM-ERZURUM Toprak ve Su Kaynaklari AEM-ERZURUM Toprak ve Su Kaynaklari AEM-SAMSUN Toprak ve Su Kaynaklari AEM-SAMSUN Toprak ve Su Kaynaklari AEM-SAMSUN Toprak ve Su Kaynaklari AEM-MENEMEN Toprak ve Su Kaynaklari AEM-MENEMEN Toprak ve Su Kaynaklari AEM-MENEMEN Toprak ve Su Kaynaklari AEM-MENEMEN Toprak ve Su Kaynaklari AEM-MENEMEN Atatürk Toprak ve Su Kaynaklari AEM-KIRKLAREL Atatürk Toprak ve Su Kaynaklari AEM-KIRKLAREL Toprak Gübre ve Su Kaynaklari M.A.E.M Toprak Gübre ve Su Kaynaklari M.A.E.M Toprak Gübre ve Su Kaynaklari M.A.E.M Toprak Gübre ve Su Kaynaklari M.A.E.M Toprak Gübre ve Su Kaynaklari M.A.E.M Toprak Gübre ve Su Kaynaklari M.A.E.M Toprak Gübre ve Su Kaynaklari M.A.E.M Toprak Gübre ve Su Kaynaklari M.A.E.M Toprak Gübre ve Su Kaynaklari M.A.E.M Toprak Gübre ve Su Kaynaklari M.A.E.M 2

44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82

Dr. Ouz BAKAN Filiz TÜRKSEVEN Mevlüt YILMAZ Gülser YALÇIN Kadriye TAPINAR Serdar TOPRAK Özgür ATE Volkan ALVEROLU Ramazan YAVUZ Dr. A. Gülgün ÖKTEM Sibel SÖYLEMEZ Abdullah AKAK Mehtap SARAÇOLU Dr. Aie DELBORAN Hatice KARA Nuri ARI Halil POLAT Doç. Dr. Basri HALTLGL Betül KOLAY Ali KOÇ Dr. Cevdet ÖZKAN Dr. Filiz ÖKTÜREN Asri Bekir MARAL Erdinç UYSAL Bari ALBAYRAK Yrd.Doç. Dr. Mahmut Daçi Yrd.Doç.Dr.rfan OUZ Doç.Dr.Binali ÇOMAKLI Yrd.Doç.Dr. Selçuk GÖÇMEZ Prof Dr. Sait GEZGN Prof.Dr. lhami ÜNVER Prof Dr. Gökhan ÇAYCI Yrd.Doç.Dr.Abdulkadir SÜRÜCÜ Dr.Sadik Yetim Nihat ÖLMEZ Dr. Ayhan AYDIN Solmaz ANAYURDU Gönül GÜVENDK Ömer SÖKMEN

Toprak Gübre ve Su Kaynaklari M.A.E.M Toprak Gübre ve Su Kaynaklari M.A.E.M Toprak ve Su Kaynaklari AEM-ESKEHR Toprak ve Su Kaynaklari AEM-ESKEHR Toprak ve Su Kaynaklari AEM-ESKEHR Toprak ve Su Kaynaklari AEM-ESKEHR Toprak ve Su Kaynaklari AEM-ESKEHR Toprak ve Su Kaynaklari AEM-ESKEHR Toprak ve Su Kaynaklari AEM-ESKEHR GAP Toprak-Su Kaynaklari ve Tarimsal A.E.M GAP Toprak-Su Kaynaklari ve Tarimsal A.E.M GAP Toprak-Su Kaynaklari ve Tarimsal A.E.M GAP Toprak-Su Kaynaklari ve Tarimsal A.E.M GAP Toprak-Su Kaynaklari ve Tarimsal A.E.M GAP Toprak-Su Kaynaklari ve Tarimsal A.E.M BATEM Tarim Federasyonu Genel Sekreteri ATOM Enerjisi Dou Anadolu Tarimsal A.E.M BATEM BATEM BATEM BATEM Atatürk Bahçe Kültürleri M.A.E.M. YALOVA Atatürk Bahçe Kültürleri M.A.E.M. YALOVA Atatürk.Ünv.Ziraat Fak. GOP Ünv. Ziraat Fak. Toprak B. Atatürk.Ünv.Ziraat Fak. Adnan Menderes Üniv.Ziraat Fak Selçuk Ünv. Ziraat Fak Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bingöl. Üniv. Zir. Fak. Toprak Böl. GAP Toprak-Su Kaynaklari ve Tarimsal A.E.M TK Genel Müd. AR-GE dairesi Bk Alata Bahçe Kültürleri Aratirma Enstitüsü TAGEM TAGEM UTAEM

3

DEVAM EDEN PROJELER

AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANKARA Proje No: Proje Balii

Projeyi Kurulu Projeyi Destekleyen TAGEM Kurulu Dr. brahim GÜÇDEMR Proje Yürütücüsü Yardimci Mustafa USUL Aratirmacilar Celal KOCA Metin TAN 2004-2010 Balama-Biti Tarihleri 2010: 3500 YTL 2011: Projenin Bütçesi: Proje Özeti:

Orta Anadolu Bölgesi Topraklarinda Sürdürülebilir Fosfor Yönetimi Yürüten Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma Enstitüsü

2009 yilinda Konya iline ait toplam 458 adet toprak örnei alinmiti. Bu örneklerde analizler tamamlanmi ve deerlendirmeler yapilmitir. Bu aratirma; Konya ili ve ilçelerini temsil edebileceine inanilan toplam 353 tarim iletmesinde yürütülmütür. Çalima kapsamina iletmelerin yapisal durumlari, tarimsal girdi kullanim bilinç düzeyleri, ortalamalar ve % ifadelerle ortaya konulmaya çaliilmitir. Daha sonra üreticilerin fosfor kullanim bilinç düzeyleri ortaya konulmutur. Üreticilerin fosfor kullanim bilinç düzeyleri ile sosyoekonomik özellikleri arasinda bir etkileim olup olmadiini belirlemek için khi-kare (X2) ve G testi analizleri uygulanmitir. Aratirma bölgesi içerisinde üreticilerin fosfor kullanim bilinç düzeyleri tespit edilmitir. Aratirmada farkli fosfor kullanim bilinç düzeylerine sahip üreticiler sosyo-ekonomik özellikleri açisindan karilatirilmitir. Yapilan analizler sonucunda üreticilerin fosfor kullanma bilinç düzeylerinin tarimsal yenilikleri takip etme ve tarimsal girdi kullanim düzeyinden baimsiz olmadiina karar verilmitir. Bu çalima ile üreticilerin fosfor kullanim bilinç düzeylerinin genel olarak düük ve orta düzeyde olduu tespit edilmitir. Yapilacak olan bilinç düzeyinin artirilmasina yönelik olan yayim çalimalarinda, tarimsal yenilikleri takip eden üretici grubunun hedef kitleyi eitmekte uygun bir araç olacai kanaatine varilmitir.

4

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANKARA AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No: Proje Balii

Düük Tenörlü Kaya Fosfat Yataklarindan Pirotik Asitler ile Fosforlu Gübre Üretimi ve Üretilebilecek Gübrelerin Tarimda Kullanilma Olanaklarinin Aratirilmasi. Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma Enstitüsü TAGEM, MTA, ET MADEN Mehmet ÇÖTEL Kimya Mühendisi Dr. Haydar POLAT TGSKMAE H.rfan GENCER (ETMADEN) 2005 - 2008 2009: TL 2010: TL 2011: TL

Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Projenin Bütçesi: Proje Özeti

Ülkemizde bulunan ve çeitli nedenlerle gübre fabrikalarinca deerlendirilmeyen atil durumdaki fosfat yataklarimizin basit üretim teknikleriyle deerlendirilmesi, tarimimiza ve dolayisi ile ekonomimize kazandirilmasi amaciyla bu çalima planlanmitir. Bu amaçla 2006 yili içerisinde pilot tesis kurularak gübre üretimleri ve analizleri yapilmi olup, analiz sonuçlarina göre uygun görünen gübreler sera denemelerine alinmitir. Sera denemesi sonuçlandirilmi olup, sera sonuçlarina göre Nitrofosfat yöntemine göre üretilen 8 adet gübre tarla denemelerine alinmitir. Çeitli nedenlerle 2010 yilina kadar yapilan tarla denemeleri deerlendirilememitir. 2010 yili tarla denemesi sonuçlari aaida özetlenmitir. 2010 yilinda yukarida da belirtildii gibi, Nitrofosfat yöntemine göre üretilen 8 adet gübre denenmitir. Deneme hasadi yapilmi ve hasat sonucu elde edilen buday verimleri, bitki fosfor kapsamlari ve hasat sonrasi topraktaki fosfor kapsamlari belirlenmi ve istatistiksel olarak veriler deerlendirilmitir. Yapilan deerlendirmeler sonucu, denemeye alinan yeni gübrelerin, buday verimlerinin optimum uygulamayla ayni grupta yer aldii ve kontrole göre önemli oranlarda verim atii saladiklari tespit edilmitir. Yeni gübre uygulanan parsellerden elde edilen bitki fosfor kapsamlari ve hasat sonrasi toprak fosfor kapsamlarinda da buday verimine benzer ekilde kontrol uygulamalarina göre istatistikî olarak önemli artilar gözlenmitir.

5

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANKARA AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No: Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti tarihi Projenin Bütçesi: Proje Özeti: Bu aratirma için farkli toprak özelliklerine sahip (karbonat, seskioksitler, organik madde, pH, KDK) istatistik analizleri için yeterli olabilecek sayida toprak örnekleri temin edilecektir. Aratirma Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma Enstitüsü ile Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü laboratuarlarinda yürütülecektir. Aratirma için temin edilen topraklarda, toprak özelliklerini belirlemek için aaida metotleri verilen analizler yapildi. Buna ilave olarak her bir toprain seksi oksit karekterizasyonlari (Fe, Al) belirlendi. Bu temin edilen topraklarda, denge çözeltileri hazirlandi ve Langmuir ile Freundlich izotermi kullanilarak adsorpsiyon maksimum deerleri bulundu.

Bazi Toprak Bileenlerinin Air Metal Adsobsiyonu'na Etkisi Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma Enstitüsü TAGEM Mehmet KEÇEC 2008-2010 2009: 6500 YTL 2010:

6

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANKARA

AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No: Proje Balii Doku Organ Kültürü Kullanilarak n Vitro artlarda Vesiküler Arbusküler Mikorizalardan monokültür üretimi

Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar

Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma Enstitüsü TAGEM Songül DALCI Aynur DLSZ: TGSKMAE Dilek KAYA: TGSKMAE Doç. Dr. Khalid Mahmood Khawar BHATTI: A.Ü.Ziraat Fak. Tarla Bitkileri 2011-2013 2011: 20.500 TL 2012:3.700 TL 2013:36.500 TL

Balama-Biti Tarihleri Projenin Bütçesi: Proje Özeti Ülkemiz topraklarinda doal olarak bulunan faydali mikoriza mantarlarinin saf kültür olarak elde edilmesi ve biyolojik gübre olarak üretilmesi amaci ile in vitro artlarda mikoriza sporlarindan monokültür yapilmasi bu projenin amacini oluturmaktadir. Aratirmada Kizilcahamam, Haymana, Beypazari ilçelerinden alinacak toprak örnekleri ile spor izolasyonu için sera denemesi kurulacaktir. Test bitkisi olarak serada pirasa ve konukçu bitki için havuç tohumlari kullanilacaktir. Mikoriza için gerekli olan konukçu bitki dokulari için havuç kökleri kullanilacak ve bu amaçla havuçta saçak kök oluumu için Agrobacterium rhizogens bakterisi ile ailama yapilacaktir. Sera denemesi sonucu spor izolasyonu yapilacak ve laboratuvar artlarinda, besiyeri ortaminda havuç kökleri ile AM sporu ailanacak ve saf kültür (monokültür) elde edilecektir. Elde edilen saf kültürle saksilarda bitkiye ailanacak ve enfekte edilmi köklerden DNA izolasyonlari yapilarak hangi mikoriza mantar türü olduu tespit edilecektir. Bu amaçlarla Mayis ve Haziran 2011'de Kizilcahamam, Beypazari ve Haymana ilçelerinden toprak örneklemeleri yapilacak ve serada ön deneme kurularak, spor izolasyonlari yapilacaktir.

7

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANKARA

AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Projenin ngilizce Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi Proje Özeti: Topraklarin Karbon Tutulumu ve Sürdürülebilirlii Üzerine Toprak leme Tekniklerinin Etkileri The effect of Different Soil Tillage Technics on Carbon Sequestration and Soil Sustainability Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma Enstitüsü TAGEM, Tarimsal letmeler Genel Müdürlüü (TGEM) Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü, Tarim Makineleri Bölümü Dr. Derya SÜREK Dr. Hesna Özcan, Yakup Köker; Prof. Dr. Ayten Karaca, Yrd. Doç. Dr. Ufuk Türker, Ali Koç, Mustafa Kemal Sari 2011-2016 2011 : TL 2012: TL 2013: TL

Bu çalima ile; Orta Anadolu Bölgesi koullarinda halen yaygin olarak uygulanan 2 farkli ekim nöbetinde (Nadas-Buday; Baklagil-Buday) aniza dorudan ekim tekniklerinin (azaltilmi ve sifir toprak ileme) toprain verimliliinin artirilmasi ve muhafazasinin salanmasi üzerine olan etkileri toprak fiziksel özelliklerindeki deiim ile, dier taraftan farkli toprak ileme tekniklerinin (geleneksel toprak ileme, sifir toprak ileme ve azaltilmi toprak ileme) toprain besin döngüsü ve organik madde potansiyelinde yarattii etkileri toprak organik madde statüsündeki deiimler bazinda (mikrobiyal biyokütle karbonu, toprak solunumu (CO2 çikii) ve organik C) izlenecektir. Alternatif sistemin (aniza dorudan ekim tekniklerinin) total herbisitler sebebiyle oluturabilecei düünülen kirlilik sorunu da total herbisit kalinti analizi ile belirlenecektir. Ayrica, günümüz çiftçisinin en çok muzdarip olduu özellikle yakit, igücü ve zaman açisindan en ekonomik toprak ileme sistemi ortaya konulacaktir. Projemiz bu yilin sonbaharinda balayacak olup, u ana kadar ön hazirliklar yapilmi ve yapilmaya devam ediyor. Deneme alanimizin yerleri belirlenmi olup, arazi tanimlamasi için her iki alanda da (derin ve si profi) profil çukuru açilarak toprak örnekleri alinmi ve analizleri halen devam etmektedir. Dier yandan parselasyon yapilarak önümüzdeki yil için nadas alani olacak parsellere buday (Tosunbey) ekimi yapilmitir. Baharda baklagil sonrasi buday parselleri için nohut (Gökçe) ekimi yapilacaktir. Sonbaharda ise ekim öncesi balangiç yili için toprak örneklemesi yapilacaktir.

8

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ERZURUM AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Verimlilii Proje No: Proje Balii : Kimyasal Gübrelemeye Alternatif Olabilecek Bitki Geliimini Tevik Edici Bakteri Uygulamalarinin Meralarda Verim Ve Dier Unsurlar Üzerine Etkileri Toprak ve Su kaynaklari Erzurum Aratirma Enstitüsü Nalan Zeynep Yildirim Tamer Cokun Yrd. Doç. Dr.Mahmut Daçi Prof. Dr. Ramazan Çakmakçi 2010-2014 2011: 50000 TL 2012: 13000 2013: 13000 TL

Projeyi Yürüten Kurulu : Projeyi Destekleyen Kurulu : Proje Yürütücüsü: Yardimci Aratirmacilar: Balama-Biti Tarihleri: Projenin Toplam Bütçesi: Proje Özeti

TL

Meralarda verimi artirmanin yöntemlerinden biride gübrelemedir. Uygulanan kimyasal gübrelerin tamamindan bitkinin faydalanamamasi, oluan kalintilarin kirliliine sebep olmasi çevresel açidan sorundur. Bu çalima ile meralarda kimyasal gübreleme ve bitki geliimini tevik eden bakterilerin meranin verimi ve kalitesi üzerine etkisi aratirilacaktir. Bu aratirma ile, optimum gübre uygulamasi yapilmi, gübre uygulamasi yapilmami veya azaltilmi gübre uygulamalari ile birlikte mikrobiyal gübrelemenin meralarin kalite, verim ve mineral kompozisyonu üzerine etkisi ortaya konulacaktir Aratirma yapilacak mera, Erzurum ili Ilica ilçesine bali Averen köyünün batisinda bulunmaktadir. Deneme, tam ansa bali tesadüf bloklari deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak toplam 66 parselde yürütülecektir. Be bakteri irki uygulamasi, bir ticari biyojik gübre uygulamasi, dört kontrol; (K1) gübresiz ve bakterisiz, (K2) mineral gübrenin optimum dozu, (K3) mineral gübreden sadece N optimum dozu, (K4) mineral gübreden sadece P optimum dozu, oniki konu; azaltilmi gübre uygulamalari ile birlikte bakteri uygulamalari tesadüfî olarak daitilmitir. 2010 yilinda meradan ön verim alinmitir ve botanik kompozisyon belirlenmitir.

9

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/KONYA AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Verimlilii Proje No: Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratiricilar Balama-Biti Tarihleri Projenin Toplam Bütçesi Proje Özeti: Farkli Miktarlarda Bor Uygulamalarinin Verim ve Toprak Bor Kapsami Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi Toprak Ve su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü KONYA Nihal GÖKSU. Zir. Müh Dr.Yusuf IIK. Zir Yük. Müh.. Naci DEMRC. Zir. Müh. Talip ATÇEKEN. Zir. Yük. Müh. 2008-2013 2008:10 800 TL; 2009:7 650 TL; 2010:4 750 TL

Bu çalima, eker pancari+buday+fasulye+ eker pancari ve eker pancari+buday+ fasulye+ buday+eker pancari olmak üzere iki ayri ekim nöbetinde ilk yil bitkisi eker pancarina uygulanan borun, daha sonraki yillarda ekim nöbetine giren bitkilerin, bor ihtiyacini karilayip karilayamadiini belirlemek amaciyla yürütülmektedir. Denemeler, kontrol, 0.2, 0.4, 0.6 ve 0.8 kg bor uygulamalari ile 5X5 latin karesi deneme desenine göre çakili olarak yürütülmektedir. Bor, ekim nöbetinin ilk bitkisi olan eker pancarina topraktan uygulanmakta, takip eden yillarda bor uygulamasi yapilmamaktadir. Ancak her bitkinin ekiminden önce deneme parsellerinin 0-20, 20-40 derinliklerinden alinan toprak örneklerinde bor takibi yapilmaktadir. ki ayri alanda yürütülen eker pancari denemelerinde 0.2 kg/da B uygulamasin yumru veriminde istatistik anlamda önemli verim artii saladii görülmütür. Uygulanan B ile verim arasindaki ilikileri ortaya koymak için yapilan regresyon analiz sonucunda, 0.5- 0.6 kg/da bor üzerinde B uygulamalarinin verim artii salamadii görülmütür. Ekim nöbetinin ikici bitkisi olarak ekilen buday verimleri üzerinden yapilan varyans analizi sonucunda, eker pancarina 0.2 kg/da B uygulamasinin buday verimi ve fertil çiçek sayisinda istatistik anlamda önemli artilara neden olduu görülmütür. Uygulanan B ile buday dane verimi üzerinden yapilan regresyon analiz sonucunda, 0.5 kg/da üzerinde bor uygulamasinin budayda verim artii salamadii görülmütür.

10

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/KONYA AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Verimlilii Proje No: Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratiricilar Balama-Biti Tarihleri Projenin Toplam Bütçesi Proje Özeti:

Konya ve Karaman Yöresinde Budayin Çinkolu Gübre stei ve Lindsay-Norwell Çinko Analiz Metodunun Tarla Denemeleriyle Kalibrasyonu Toprak Ve su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü KONYA Dr.Yusuf IIK. Zir Yük. Müh. Nihal GÖKSU. Zir. Müh. Naci DEMRC. Zir. Müh. Talip ATÇEKEN. Zir. Yük. Müh. 2008-2011 2008:43 500 TL; 2009:39 500 TL; 2010:41 00 TL

Bu çalima, Lindsay ve Norwel çinko analiz deerlerine göre topraklarin buday için çinko salama güçlerine göre Konya ve Karaman Yöresi'nde kuru artlarda yetitirilen budaya uygulanmasi gerekli çinkolu gübre miktarlarini belirlemek maksadiyla yürütülmektedir. 2009 üretim yilinda çinko bakimindan yetersiz çiftçi tarlalarinda ekmeklik (Karahan-99) ve makarnalik (Kiziltan-91) çeitleri ile kontrol, 1.0, 2.0, 3.0 ve 4.0 kg Zn/da uygulamak suretiyle denemeler kurulmutur. Meram, Selçuklu ve Sarayönü ilçelerine bali köylerde 6 ayri çiftçi tarlasinda yürütülen bu denemeler 2010 yilinda hasat edildi ve elde edilen dane verimleri ve toprak analiz sonuçlari üzerinden deerlendirmeleri yapildi. Bu deerlendirmeler sonucunda; gübreli parsellerde gübresiz parsellere göre % 10- %27 arasinda deien verim artii olduu görülmütür. Çinkolu gübre uygulamasi, toprain çinko kapsami dütükçe verimde meydana gelen % artilar o oranda yüksek olmutur. 2010 yilinda Selçuklu lçesi'ne bali köylerde dört ayri çiftçi tarlasinda deneme kurulmutur. Mitscherlih denkleminden yararlanarak yapilacak olan toplu deerlendirme sonucunda, denklemin parametrelerinden, toprak ve gübre çinkosunun etkinlik katsayilari belirlenerek, farkli çinko analiz deeri gösteren topraklarda çinkolu gübre uygulamasi ile üründe meydana gelebilecek artilar ortaya konarak, toprak analiz sonuçlarina göre gübre uygulama programi oluturulacaktir.

11

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/TOKAT

AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Verimlilii 00320G01 Tokat Kazova'da Sürdürülebilir ve Geleneksel Toprak yönetimi Proje Balii Uygulamalarinin toprain Bazi özellikleirne Etkisinin Belirlenmesi Projeyi Yürüten Kurulu Tokat Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Projeyi Destekleyen TAGEM Kurulu Proje No: Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi Proje Özeti: Ömer Faruk NOYAN Mustafa DEMR , Ouzhan AYDIN, Mualla AYDIN, Atila ALTINTA, Yrd. Doç. Dr. rfan OUZ 2000- 2050 2011: 4 000 TL 2012: 3 000 TL 2013: 5 000 TL

Bu çalima, sürdürülebilir ve geleneksel bazi toprak yönetimi uygulamalarinin uzun yillar boyunca toprain bazi fiziksel ve kimyasal özellikleri ile bitki verimi üzerine olan etkilerini saptamak amaciyla 50 yil süre ile izlenmesi amaciyla yürtülmektedir. Deneme konularini, farkli iki münavebe sistemi (baklagilli ve baklagilsiz münavebe deseni), farkli iki toprak ileme yöntemi (azaltilmi ve geleneksel toprak ileme yöntemi) ve gübre (optimum NP, çiftlik gübresi ve yeil gübre) uygulamalari oluturmaktadir. 2010 yilinda; iki farkli münavebe deseninde kurufasülye ve patates yetitirilmitir. Elde edilen verimler üzerinden yapilan varyans analiz sonuçlarina göre: kurufasulye denemesinde azotlu gübre uygulamalarin verim üzerine etkisi istatistiki olarak önemli olmazken patates denemesinde önemli bulunmutur. Patates denemesinin optimum NP+Çiftlik gübresi uygulamasindan, 2864,5 kg/da ile en yüksek verim elde edilmitir. Farkli toprak yönetimi uygulamalarinin verim üzerine etkisi her iki bitki deseninde de istatistiki anlamda bir fark oluturmamitir. Uygulamalarin, toprain özellikleri üzerine etkisini saptamak amaciyla yapilan analiz sonuçlarina göre; çiftlik gübresi uygulanan parsellerde topraktaki yarayili fosfor ve potasyum miktarlari dier konulara göre bir miktar daha yüksek bulunmutur. Dier toprak özellikleri üzerine belirgin bir etki tespit edilememitir. Anahtar Kelimeler Tokat, sürdürülebilir tarim, toprak ileme sistemleri, gübreleme

12

AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Verimlilii Proje No: Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Destekleyici Bitki Besleme Sisteminde Azaltilmi Azotlu Gübre Uygulamalarinin Bitki Verim ve Toprak Özellikleri Üzerine Etkileri Tokat Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Tagem Zir. Yük. Müh Mustafa DEMR Zir.Yük.Müh Ö.Faruk NOYAN , Zir.Müh Yrd.Doç.Dr rfan OUZ, Zir.Yük.Müh Sinan Kiliç, Zir.Yük.Müh Sinan Kiliç 2011- 2014

2011: 22 500 TL 2012: 6 500 TL 2013 7 500TL Proje Bütçesi Proje Özeti: Bu aratirmanin amaci leonardit kullanimi ile birlikte azaltilmi azotlu gübre miktarlarinin belirlenmesi ve leonarditin toprak özellikleri üzerine etkisinin aratirilmasi üzerinedir. Leonardit içerdii hümik asitler yolu ile toprakta bulunan bitki besin maddelerinin yarayililiini artirdiindan inorganik gübre kullaniminda tutumluluk salayici özelliktedir. Bu amaçla planlanan aratirma Toprak ve Su Kaynaklari Tokat Aratirma Enstitüsü üretim parselinde, Tesadüf Bloklari Deneme Desenine göre 3 tekrarlamali ve çakili olarak yürütülecektir. Denemede ekim nöbeti; patates, buday ve misir bitkileri yer alacak ekilde olacaktir. Deneme Konulari: Eo = Optimum NPK , E1 = 1/5 N+Optimum PK + 200kg/da leonardit , E2 = 2/5 N+Optimum PK +200kg/da leonardit E3 = 3/5 N+ Optimum PK +200kg/da leonardit, E4= 4/5 N + Optimum PK +200kg/da leonardit E5= 5/5 N + Optimum PK + 200kg/da leonardit Patates ve misir bitkilerinde damla sulama, buday bitkisinde yamurlama sulama yapilacaktir. Azotlu gübre uygulamalari misir ve patates bitkileri için azotlu gübrenin yarisinin ekim veya dikimle dier yarisinin da damla sulama yöntemiyle ile olmak üzere uygulanmasi planlanmitir. Buday bitkisinde azotlu gübre uygulamasi ise; uygulanacak azotlu gübrenin yarisinin ekimle birlikte dier yarisinin da kardelenme dönemi balangici olmak üzere 2 aamali olarak verilmesi planlanmitir. Leonardit ve toprak analiz sonuçlarina göre eksiklii varsa fosforlu ve potasyumlu gübrelerin tamami patates bitkisi için dikimle birlikte yumru kök bölgesine, misir bitkisi için ise ekimle birlikte tohumun 3-5 cm altina ve 3-5 cm yanina gelecek ekilde uygulanacaktir. Proje bitiminde yapilacak istatistik analizler yardimi ile leonardit ve azaltilmi azotlu gübre kariimlarinin uygun miktarlari belirlenecektir.

13

GAP TOPRAK - SU KAYNAKLARI VE TARIMSAL ARATIRMA ENSTTÜSÜ ANLIURFA AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulular Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Harran Ovasi Koullarinda Mikorizanin (G. mossea) ve Farkli Fosfor Dozlarinin Biber Bitkisinin Geliimine ve Verimine Etkisi GAP Toprak Su Kaynaklari ve Tarimsal Aratirma Enstitüsü Müdürlüü Çukurova Üniversitesi Harran Üniversitesi Nesibe Devrim ALMACA Dr. Aye Gülgün ÖKTEM Sibel SÖYLEMEZ A.Suat NACAR Ufuk RASTGELD Tuba TEKGÜL Prof.Dr. brahim ORTA Yrd.Doç.Dr. Ahmet ALMACA 2012-2014 2012- 2500 TL 2013 - 2610 TL 2014 ­ 2750 TL

Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi Proje özeti

anliurfa GAP Toprak-Su kaynaklari ve Tarimsal Aratirma Enstitüsü tarafindan çeitli bitkilerle yapilan fosfor denemelerinden cevap alinmamasi, ticari gübreye alternatif olarak bitki yetiriciliinde mikoriza ailamasina gidilmesinin salanarak toprak sürdürülebilirliliine katkida bulunulmasi ve anliurfa'da biber yetitiriciliinin önemli düzeyde olmasi nedeniyle böyle bir çalimanin yapilmasina karar verilmitir. Mikoriza (G. Mossea) ailamasi ve fosfor uygulamasinin Urfa biberinin geliimi, beslenmesi ve verim unsurlarina etkisinin belirlenmesi amaci ile yürütülecektir. Bu çalima ile ayrica mikoriza ile infekte edilmi fidelerin, bata fosfor olmak üzere gübre tasarrufundaki rolü ekonomik analizler de yapilmak suretiyle belirlenecektir. Mikorizal inokulasyon olarak G. mossea mikoriza çeidi kullanilacaktir. Söz konusu mikoriza Orta ve ark, (1999) tarafindan belirlenen yönteme göre Çukurova Üniversitesinde üretilecektir. Aratirmada yörede yaygin olarak kullanilan yerli biber çeidi kullanilacaktir. Deneme tesadüf bloklarinda faktöryel deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülecektir. Deneme Konulari Fosfor Dozlari Mikoriza Uygulamalari P0 : 0 kg P2O5 /da F: Fide döneminde mikoriza uygulamasi P1 : 4 kg P2O5 /da FT:Fide + Tarlada mikoriza uygulamasi P2 : 8 kg P2O5 /da T: Tarlada mikoriza uygulamasi P3 : 12 kg P2O5 /da Olacak ekilde belirlenmitir. P4 : 16 kg P2O5 /da P5 : 20 kg P2O5 /da Bu yil balamasi düünülen aratirmada kullanilacak olan (G. Mossea) mikoriza türü Çukurova üniversitesi tarafindan salanacakti, fakat bazi olumsuzluklardan dolayi mikoriza bu yil fide dikim dönemine yetitirilemediinden dolayi proje 2012 yilinda kurulacaktir.

14

GAP TOPRAK - SU KAYNAKLARI VE TARIMSAL ARATIRMA ENSTTÜSÜ ANLIURFA AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Harran Ovasi Harran Ovasi Koullarinda Aspir(Carthamus tinctorius L) Bitkisinin Azotlu ve Fosforlu Gübre steinin Belirlenmesi Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulular Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar GAP Toprak Su Kaynaklari ve Tarimsal Aratirma Enstitüsü Müdürlüü Mehtap SARAÇOLU Dr.Meral TA Halil HATPOLU Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi Dr.Abdulkadir SÜRÜCÜ 2010-2012 2010 - 3000 TL 2011 - 3500 TL

2012 - 4000TL

Proje Özeti :Deneme; GAP Toprak-Su Kaynaklari ve Tarimsal Aratirma Enstitüsü Koruklu-Talat DEMRÖREN Aratirma stasyonu ve tatlica istasyonunda azot ve fosfor olarak iki ayri deneme eklinde tesadüf bloklari deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak kurulmu ve çeitlerden yöreye en uygun olan Remzibey dikenli çeidi kullanilmitir. Sira üzeri : 8-10 cm Sira arasi: 20 cm olarak alinmitir. Koruklu ekimi 23.11.2009, Tatlica ekimi 03.12.2009'da, olmutur. Koruklu hasadi 6-7-8-9-10.07.2010, Tatlica hasadi ise 1-2-3-45.07.2010 tarihlerinde yapilmitir. Azot Denemesi Konulari; N0 ­ Kontrol (gübre uygulanmadi) N4 ­ 4 kg/da N N8 ­ 8 kg/da N N12 ­ 12 kg/da N N16 ­ 16 kg/da N Fosfor Denemesi Konulari; P0 ­ Kontrol (gübre uygulanmadi) P3 ­ 3 kg/da P2O5 P6 ­ 6 kg/da P2O5 P9 ­ 9 kg/da P2O5 P12­ 12 kg/da P2O5

15

GAP TOPRAK - SU KAYNAKLARI VE TARIMSAL ARATIRMA ENSTTÜSÜ ANLIURFA

AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No: Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama- Biti Tarihleri Proje Bütçesi: Proje Özeti: TAGEM-BB-060201J01 Harran Ovasi Koullarinda Nar (Punica granatum L.) Yetitirilen Alanlara Uygulanan Farkli Gübre Kaynaklarinin Verim ve Toprain Bazi Özellikleri Üzerine Etkileri. GAP Toprak Su Kaynaklari ve Tarimsal Aratirma Enstitüsü Müdürlüü-anliurfa Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Abdullah AKAK .M.TURANOLU- Dr. Sadik YETM- A.Suat NACAR- Müslüm COKUN ­Mahmut GAYBER- Dr. A. Kadir SÜRÜCÜ- Dr. Ali KNC 2009 ­ 2015 2009: 2737 TL 2010: 2737 TL 2011: 2737 TL

Bölgemizde youn olarak yetitirilmeye balanan Nar'in bitkisinin organik olarak yetitirilme olanaklari belirlenerek çiftçilerimizin bu yönde yönlendirilmesi mümkün olacaktir. Organik nar yetitiriciliinde kullanilmasi gerekli olan optimum organik ve yeil gübre miktarlarinin saptanarak daha doru bir yetitiriciliin yapilmasina katki salami olacaktir. Nar'da optimum azot dozu saptanarak gerekli olan miktardan daha fazla kullanilmasinin önüne geçilecektir. Böylece yeralti sularinin kirlenmesi önlenerek çevreye zarar verilmesi engellenmi olacaktir.. Organik ve yeil gübrelemenin mineral gübreleme ile karilatirilarak, bölgede youn olarak yetitirilmeye balanan Hicaznar çeidinin kalite kriterlerine etkisi belirlenerek pazar deeri yüksek, kaliteli narin yetitirilmesine katkida bulunulacaktir. Organik gübre ve yeil gübrenin topraa kazandirdii azot miktarina ve toprain fiziksel ve kimyasal özelliklerine etkisi saptanarak; hem ülke ekonomisine katkida bulunulacak, hemde organik meyve üretiminin gelitirilmesi salanacaktir. Organik gübre ve yeil gübrenin topraa kazandirdii azot miktarina ve toprain fiziksel ve kimyasal özelliklerine etkisinin aratirilarak sürdürülebilir toprak verimliliinin devamina katkida bulunulacaktir. 2010 proje yilinda ön verimler alinmitir.

16

GAP TOPRAK - SU KAYNAKLARI VE TARIMSAL ARATIRMA ENSTTÜSÜ ANLIURFA

AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No: Proje Balii anliurfa Koullarinda Yetitirilen Zeytinde (Olea europaea L.) Çinko ve Bor Uygulamalarinin Verim ve Kalite Üzerine Etkileri Yürütücü Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar GAP Toprak-Su Kaynaklari ve Tarimsal Aratirma Enstitüsü Müdürlüü Harran Üniversitesi Sibel SÖYLEMEZ A.Gülgün ÖKTEM N.Devrim ALMACA Hatice KARA Dr. Ebru SAKAR Prof. Dr. Bekir Erol AK 2011-2015 2011- 7 800 TL, 2012- 7 800 TL, 2013- 7 800 TL Proje Özeti: Zeytin aaçlari dier meyve türlerine oranla olumsuz koullara daha dayanikli olmakla beraber verim ve kalite dümesi gibi sorunlar ortaya çikmaktadir. En çok karilailan sorunlar, noksanliklar ve besin element dengesizlikleri olup, fazlaliklara oldukça az rastlanmaktadir. Besin maddesi noksanliklarinin balangicinda normal ve sihhatli gibi görünen aaçlarda, ileri noksanlik durumlarinda yaprak, çiçek, sürgün, gövde ve meyvelerde bariz olumsuzluklar ortaya çikar. Ülkemiz zeytinliklerinde taban gübrelemesi hariç topraktan gübreleme yapilmamakta ya da az miktarda yapilmaktadir. Bu yüzden yapraktan yapilacak olan gübreleme önem arz etmektedir. Bitkilerin mikro besin element ihtiyaçlari makro besin element ihtiyaçlari yaninda çok az gibi görünse de mutlak gerekli elementler olarak mikro besin elementlerinin önemi gün geçtikçe daha iyi anlailmaktadir. Tüm bu olumsuzluklari ortadan kaldirabilmek amaciyla sonbaharda yaprak ve gerekli toprak analizleri yapilarak, zeytin aacinin element noksanliklari saptanmalidir. Denemede, Gemlik zeytin çeidinden oluan kapama bir zeytin bahçesi kullanilmitir. Bu amaçla yapilmasi uygun görülen proje kapsaminda denemenin ilk 2 yilinda ön verim sonuçlari alinacai belirtilmitir. Bu yilki çalimada, gelime kuvveti birbirine yakin 100 adet aaçta ön verim sonuçlari alinmitir. Bahçe ile ilgili gerekli gözlem ve bakim ilemleri yapilmaktadir. Bu proje ile yapraktan farkli dozlarda çinko ve bor uygulamasi yapilarak, noksanlik sinirinda bulunan çinko ve borun bitkinin ihtiyaci olan düzeye ulamasiyla uygulamanin zeytinin verim ve kalitesi üzerine etkileri gözlemlenecektir. Çalima süresince gerekli fenolojik ve pomolojik gözlemler yapilacaktir.

Proje Balama- Biti Tarihleri Proje Bütçesi

17

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/SAMSUN AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Verimlilii TAGEM-BB-080205H1 Üretim Sonrasi Oluan Bazi Tarimsal Artiklarin Verim ve Proje Balii Toprak Özellikleri Üzerine Etkileri Projeyi Yürüten Kurulu Samsun Toprak ve Su kaynaklari Aratirma Enstitüsü Projeyi Destekleyen TAGEM Kurulu Dr. Betül BAYRAKLI Proje Yürütücüsü Dr. Gülen ÖZYAZICI Dr. Osman ÖZDEMR Yardimci Aratirmacilar Doç. Dr. Cokun GÜLSER Ömür DUYAR 2008-2011 Balama-Biti Tarihleri 2009: 9.800 TL 2010:9.800 TL 2011:4.500 TL Proje Bütçesi Proje Özeti Proje No Bu çalimada Karadeniz bölgesinde tarimsal üretim sonrasi organik atik olarak yaygin bulunan findik zurufu, çeltik kavuzu ve buday samaninin topraklarin fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerine etkisi aratirilmaktadir. Aratirma 2007 yilinda balami olup 2010 yili içerisinde 2. münavebe periyodunda beyaz ba lahana hasadinin ardindan yazlik bitki olarak domates, hem killi (Türbe köyü) hem de tinli (Aillar köyü) toprakta dikilmi ve hasat ilemleri tamamlanarak verimleri belirlenmitir. Domates hasadi sonunda elde edilen verimlerle yapilan varyans analizi sonucunda konular arasinda istatistiki olarak fark bulunmamitir. Hasat sonrasi alinan toprak örneklerinde fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikler belirlenmitir. Salipazari (Muslubey Köyü), Terme (Sakarli Kasabasi) ve Giresun (Findik Ara.Enst.)'da kurulan findik denemelerinde 2010 yilinda findik hasatlarindan önce toprak örneklemesi yapilmi ve topraklarin kimyasal, biyolojik ve fiziksel özellikleri belirlenmitir. Elde edilen findik verimleri ile yapilan varyans analizlerinde Terme'de istatistiksel olarak fark çikmazken, Salipazari ve Giresun da (<0.01) istatistiksel olarak fark belirlenmitir.

18

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/SAMSUN

AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi Proje Özeti TAGEM-BB-090205H1 eker Sanayi Atii lamin Asit Topraklarda Kireçleme Materyali Olarak Kullanim Olanaklarinin Aratirilmasi Samsun Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü TAGEM Dr. Osman ÖZDEMR Dr. Gülen ÖZYAZICI Pinar ÖZER 2009-2011 2010:17700 TL 2011: 17700 TL

Bu çalimada eker sanayi artii lamin (döner çamuru) asit topraklarda tarim kireci yerine ne kadar kullanilacai ve toprain fiziksel, kimyasal yapisinda meydana getirebilecei deiikliklerin belirlenmesi amaçlanmitir. Deneme konulari ; A: Kontrol, B: Kireç ihtiyaci (1.0- K. . Tarim kireci), C: lam (0.5 ­K. . lam), D: lam (1.0 ­K. . lam), E.: lam (1.5 ­K. . lam) Aratirma, findik (1 lokasyon) ve çay (3 lokasyon) topraklarinda yürütülmütür. Toprak analizlerine göre tavsiye edilen azotlu, fosforlu ve potasyumlu gübreler findik bitkisine Mart ve Haziran aylarinda, çay bitkisine kompoze gübrenin tamami Nisan ayinda uygulanmitir. Findik denemesinde ise deneme konulari arasinda %1 önemlilik düzeyinde fark tespit edilmi olup, en yüksek kabuklu findik verimi 117 kg/da ile E konusundan elde edilmitir. Findikta randiman yönünden deneme konulari arasinda % 5 düzeyinde önemli fark belirlenmi olup, en yüksek randiman kireç ihtiyacinin 1.5 kati lam uygulamasinda tespit edilmitir. Çay denemelerinde toplam 3 hasat yapilmitir. Elde edilen ya çay verimleri ile yapilan varyans analizi sonucunda Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Aratirma Enstitüsü deneme alani ve yidere-1 lokasyonlarinda konular arasinda ya çay verimi bakimindan fark bulunmazken, yidere-2 lokasyonunda deneme konulari arasinda % 5 önemlilik düzeyinde fark bulunmu olup, en yüksek ya çay verimi 2922 kg/da ile D konusunda elde edilmitir.

19

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ESKEHR AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi Proje Özeti: Projenin amaci toprakta bulunan ve bitki tarafindan kullanilamayan fosforun bakteriler yardimiyla bitkilerin kullanabilecei forma dönütürerek fosforlu gübre kullanimi azaltmaktir. Projede Eskiehir ilinin çeitli noktalarindan alinacak örneinde ACC (1aminosiklopropan-1-karboksilat) Deaminaz üreten ve fosfor çözebilen bakteri sulari izole edilecektir. Fosfor çözebilme yetenei en yüksek olan 10 sus tespit edilerek sera denemeleri kurulacaktir. Sera denemeleri sonucunda en etkin olan 3 sus ile tarla denemeleri kurulacaktir. Tarla ve saksi denemeleri Eskiehir Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Arazisinde ve serasinda kurulacaktir. Saksi denemeleri 3 tekerrürlü ve tamamen tesadüfi olarak düzenlenecektir. Tarla denemeleri tesadüf bloklari deneme desenine 3 tekerrürlü ve 7 konulu olarak kurulacaktir. Sonuçlarin deerlendirilmesinde varyans analizi kullanilacaktir. TAGEM tarafindan doldurulacaktir. Bitki Büyümesini Tevik Eden Fosfor Çözücü Bakterilerin Biyogübre Olarak Kullanim Olanaklarinin Aratirilmasi Eskiehir Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Müdürlüü

Özgür ATE Prof. Dr. Ramazan Çakmakçi, Gülser Yalçin, Halil Polat, Kadriye Tapinar, Mevlüt Yilmaz, Serdar Toprak, Abdullah Altay, Ramazan Yavuz, 2011-1015 2010: 2011: 23 700 2012: 4500

20

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ESKEHR

AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI:Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi Proje Özeti: Eskiehir Sulu Koullarinda Buday - ekerpancari Münavebesinde Fiin (Ara Bitki) Yeil Gübre Olarak Kullanilmasinin Ve Azaltilmi Azot Dozlari Uygulamasinin ekerpancari Verimine Etkilerinin Belirlenmesi Eskiehir Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Müdürlüü

Serdar TOPRAK Halil POLAT - Gülser YALÇIN - Özgür ATE - Mevlüt YILMAZ - Kadriye TAPINAR ­ Abdullah ALTAY 2011 -2013 2011: 15020 TL 2012: 5625 TL 2013: 7065 TL

Bu aratirma buday-ekerpancari münavebe sisteminde meydana gelen 8 aylik bo süreyi deerlendirmek, araya bir baklagil bitkisi koyarak toprain azot içeriini artirmak, yeil gübre ve azaltilmi azot dozlarinin verim üzerindeki etkilerini saptamak ve kimyasal gübre kullanimini azaltarak toprain sürdürülebilirliliine katkida bulunmak amaciyla, EskiehirAnkara devlet karayolunun kuzeyinde, Eskiehir ili merkezine 8 km mesafede bulunan merkez istasyonunda yürütülecektir. Deneme yerinin denizden yükseklii 781 m'dir. Deneme yeri topraklari Allüviyal büyük toprak grubundadir. Aratirmada Macar fi çeidi ve Esperanza ekerpancari çeidi kullanilacaktir. Deneme tesadüf bloklari deneme deseninde 6 konulu, 3 tekerrürlü ve çakili olarak yürütülecektir. Aratirmada buday+ekerpancari (% 100 Azot-Kontrol), buday+fi+ekerpancari (0 kg ­ N /da), buday+fi+ekerpancari (5 kg ­N /da), buday+fi+ekerpancari (10 kg ­N /da), buday+fi+ekerpancari (15 kg ­N /da), buday+fi+ekerpancari (20 kg ­N /da) konulari uygulanacaktir. Buday ekimleri yapilmitir.

21

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ESKEHR

AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Proje Yürütücüsü TAGEM/BB-100205E01 Buday Üretim Alanlarinda Daraltilmi Alan Uygulamasinin Gübre Tüketimine Etkisi Eskiehir Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Müdürlüü Gülser YALÇIN Ziraat Mühendisi Kadriye TAPINAR Ziraat Yüksek Mühendisi Halil POLAT Ziraat Mühendisi Hasan BOYACI Ziraat Mühendisi Ramazan YAVUZ Biyolog Serdar TOPRAK Ziraat Yüksek Mühendisi Özgür ATE Biyolog Abdullah ALTAY Kimyager Volkan ALVEROLU Ziraat Mühendisi 01 / 11 /2010 ile 31 / 12 /2010 arasi 2011: 5500 TL 2012: 6000 TL 2013: 7000 TL

Yardimci Aratirmacilar

Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi Proje Özeti:

Bu aratirma, sulu buday üretim alanlarinda daraltilmi alan uygulamasinin, gübrenin tüketimine ve yetitiricilik de girdi maliyetlerine olan etkisini karilatirmak amaci ile hazirlanmitir. Deneme konulari: A: Kontrol (normal ekim, tam gübre, tam tohum, ilaçli mücadele, yamurlama sulama), B: 2+0 (Tüm ekici ayaklar açik, normal ekim, tam gübre, tam tohum, ilaçli mücadele, damla sulama), C: 2+1 (iki ekici ayak açik bir ekici ayak kapali, 2/3 gübre, 2/3 tohum, ilaçli mücadele, damla sulama), D: 2+2 (iki ekici ayak açik iki ekici ayak kapali, yarim gübre, yarim tohum, çapali mücadele, damla sulama) E: 2+3 (iki ekici ayak açik üç ekici ayak kapali,2/5 tohum, 2/5 gübre, çapali mücadele, damla sulama) olarak kurulmutur Aratirmada Odeska buday çeidi kullanilmitir. Enstitü arazisinde tesadüf bloklari deneme desenine göre 5 konulu, 3 tekerrürlü olarak kurulmutur. Aratirma 2011 yilinda balayacaktir ancak buday ekim dönemi Ekim ayi olmasi nedeni ile 2010 yili döneminde projenin ekimi 01.11.2010 tarihinde buday ekimleri deneme konularinda açiklandii ekliyle parselasyon yapilmi ve ekimler gerçekletirilmitir.

22

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ESKEHR

AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi Proje Özeti: Bursa Yöresinde Azot, Fosfor ve Potasyum Uygulamalarinin Kestane Verimi ve Bazi Kalite Özelliklerine Etkileri Eskiehir Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Müdürlüü

Serdar TOPRAK Gülser YALÇIN - Özgür ATE - Mevlüt YILMAZ - Kadriye TAPINAR 2011 -2013 2011: 25000 TL 2012: 6000 TL 2013: 6000 TL

Bu çalima, Bursa yöresinde kurulu geliimini tamamlami 15 ya ve üzeri Sari ailama çeidi olan kapama kestane bahçelerinde 3 yil süreyle yürütülecektir. Azot konulari 0 - 0,5 - 1 - 2 kg N/da olarak uygulanacak, eit olarak tüm aaçlara 0.75 kg P2O5 kg/aaç ile1.5 kg K2O /aaç gübre verilecek, fosfor denemesinde konulari 0 - 0.25 0.50 - 0.75 - 1.0 P2O5 kg / aaç ve eit olarak tüm aaçlara 1.5 kg N /aaç ile 1.5 kg K2O /aaç gübre verilecek Potasyum denemesinde konular, 0 - 0,5 - 1,0 - 1,5 - 2.0 kg K2O/aaç ve eit olarak tüm aaçlara 1,5 kg N /aaç ile 0,75 kg P2O5 / aaç olarak verilecektir. Deneme tesadüf bloklari deneme deseninde, belirtilen konularda ve üç tekrarlamali olarak kurulacaktir. Denemede her parsel tek aaçtan oluacaktir. Gübre uygulamalari ubat ayinin ilk yarisinda aacin iz düümüne halka eklinde 30 cm derinliinde çukurlar açilip verilerek yapilacak ve 2011 yilindan itibaren ön verimler alinmaya balanacaktir.

23

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ESKEHR AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi Proje Özeti Denemeler Enstitü arazisinde üç deneme halinde ve tesadüf bloklari deneme deseninde dört konulu ve üç tekerrürlü olarak kurulmutur.Deneme konulari 0,3,6,9,12 kg-N/da `dir. Fosfor her parsele eit olarak uygulanmitir.Ana ürünler macar fii, kirmizi mercimek ve buday hasadindan sonra toprak örnekleri alinmi ve yukarida yer alan konulara uygun olarak ikinci ürün aspir (Remzi Bey çeidi) ekimi gerçekletirilmitir. Fosforlu gübre kaynai olarak TSP ve Azotlu gübre kaynai olarak Amonyum Sülfat kullanilmitir. Farkli seviyelerde azotlu gübre uygulamasinin fi sonrasi ekilen ikinci ürün aspir verimine etkisi istatistiki olarak %1 hata seviyesinde önemli bulunmutur. Verim ortalamalarina yapilan Duncan gruplandirmasinda en yüksek aspir verimi F9 konusundan (318,63 kg/da) alinmitir. En düük aspir verimi ise F0 (kontrol) konusundan (236,53 kg/da) alinmitir. Farkli seviyelerde azotlu gübre uygulamasinin k.mercimek sonrasi ekilen ikinci ürün aspir verimine etkisi istatistiki olarak %1 hata seviyesinde önemli bulunmutur. Verim ortalamalarina yapilan Duncan gruplandirmasinda en yüksek aspir verimi F9 konusundan (161,3 kg/da) alinmitir. En düük aspir verimi ise F0 konusu (kontrol) ile (99,63 kg/da) alinmitir. Buday sonrasi ekilen aspirin daneleri souk nedeniyle yeterince dolmami ve Ekim ayinin da airi yaili olmasi nedeniyle verim alinamamitir. Her parselden alinan aspir örnekleride ya orani analizleri devam etmektedir. Çikarilan ekstraktlarda ya asidi analizleri de yapilacaktir. TAGEM/BB-TOPRAKSU-090205E01 Eskiehir Sulu Koullarinda Toprak lemesiz kinci Ürün Aspir Yetitiriciliinde Azotlu Gübre Uygulamasinin Verim Üzerine Etkisi Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü - Eskiehir Kadriye Tapinar ­ Zir. Yük. Müh. Halil Polat ­ Zir. Müh. Gülser Yalçin Zir. Müh. Serdar Toprak ­ Zir. Yük. Müh. Özgür Ate - Biyolog 2010-2013 2010: 134 162 TL 2011:6 173 TL 2012:7 613 TL

24

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/TARSUS

AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Verimlilii Proje No Farkli miktarlarda Vermikest (Solucan Gübresi) Uygulamalarinin Çilekte Bazi Toprak Özellikleri, Verim ve Kaliteye Etkilerinin Proje Balii Belirlenmesi Projeyi Yürüten Tarsus Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Kurulu Bionat Biyolojik Naturel Tarim San. Ve Tic.Ltd.ti./ANTALYA Projeyi Destekleyen Yaltir Tarim ürünleri San.ve Tic.A./ADANA Kurulu Tekeli Plastik/TARSUS Murat ÇETN Proje Yürütücüsü Zeyni AKTA smail EYHANLI Orhan KARA Yardimci Günsu ALTINDL ATA Aratirmacilar Havva AKÇA Dr. Yeim BOZKURT ÇOLAK Balama-Biti 2009-2013 Tarihleri 2009-5300TL, 2010-2100TL, 2011-1700TL, 2012-1700TL Proje Bütçesi Proje Özeti : Tarimsal üretimde sürdürülebilirlik kavramina vurgu yapan ve organik üretim yöntemlerini tevik eden yaklaimlarin yayginlamasi sürecinde yer solucanlarinin organik atik ve artiklari kisa zamanda yüksek kalitede deerli bir ürüne dönütürebilme kapasitelerinin anlailmasi, vermikültür (vermiculture) adi verilen yeni bir tarimsal üretim sektörünün domasini salamitir. Ülkemizde sürdürülebilir toprak verimlilii, organik üretim, kimyasal kullaniminin riskleri gibi kavramlardaki vurgular bu alanlarda yapilacak aratirma projelerini zorunlu kilmitir. Bu projede, çilek bitkisinde kimyasal gübre ve farkli miktarlarda solucan gübresinin toprak özelliklerine, bitki geliimine etkileri incelenmektedir. Denemeler 4 yil boyunca ayni alanda (çakili), her yil tesadüf bloklari deneme desenine göre 3 tekrarlamali olarak yürütülecektir. Deneme konulari; gübresiz, kimyasal gübre ve 100 kg/da, 200 kg/da, 300 kg/da solucan gübresi eklinde olmaktadir. Çilek bitkisinde bazi analizler, gözlem ve tartimlar yapilmitir. Toprakta da bazi fiziksel ve kimyasal özelliklere ait analizler yapilmi ve deiimler incelenmitir. Denemenin 2. yilidir. Denemede Comorosa çilek fidesi kullanilmaktadir. Deneme tekrar kurulmu, çilek fidelerinin dikimi tamamlanmitir.

25

BATI AKDENZ TARIMSAL ARATIRMA ENSTTÜSÜ /ANTALYA AFA ADI PROGRAM ADI Proje No Proje Balii : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre : Toprak Verimlilii TAGEM tarafindan doldurulacaktir. Antalya Koullarinda Bazi Silajlik Misir Çeitlerinin Azotlu Gübre steinin Belirlenmesi Projeyi Yürüten Kurulu Bati Akdeniz Tarimsal Aratirma Enstitüsü ANTALYA TAGEM Projeyi Destekleyen Kurulu AL KOÇ Proje Yürütücüsü Mustafa SOYSAL Yardimci Aratirmacilar NAzmi DNÇ Mehmet PAMUKÇU ekip ERDAL Nuri Ari Mehmet Ali ÇELKYURT Balama-Biti Tarihleri 2011:6000 TL 2012:6000 TL 2013:6000 TL Projenin Toplam Bütçesi Proje Özeti: Misir, dünyada insan gidasi ve hayvan yemi olarak kullanilmasinin yaninda, sanayide ya, niasta, eker, bira ve alkol yapiminda kullanilmaktadir. Türkiye'de ise en çok insan ve havya beslenmesi ile kait sanayinde kullanilmaktadir. Ülkemizde ve yöremizde özellikle son yillarda hayvan yemi için silajlik misir üretim alanlarinda bir arti söz konusudur. Misir ekim alanlarinin artmasiyla birlikte çok sayida misir çeidi yöremizde ekilmeye balanmitir. Yüksek verimlere sahip misir çeitleri birbirleri ile yari halindedir. Buna bali olarak üreticiler yüksek verim alabilmek için birbirlerinden çok farkli miktarlarda azotlu gübre kullanmaktadirlar. Projenin hazirlanma nedenleri; Enstitümüzde misir islah çalimalari ile misir üretimi ve tohum üretimlerinin youn ekilde yapilmasi, Yeni çeitlerin gelitirilmi olmasi ve bu çeitlerin tohum üretimlerinde çeidin gübre gereksiniminin istenmesi, Farkli yörelerde farkli miktarlarda gübre kullaniminin olmasi ve Misir üreticilerinin gübreleme konusundaki talepleridir. Bu gerekçeler dikkate alinarak misir tariminda kullanmasi gereken azotlu gübre miktarini belirlemek amaciyla bu proje hazirlanmitir. Çalima, Bati Akdeniz Tarimsal Aratirma Enstitüsü Müdürlüü Aksu Birimi arazisinde yürütülecektir. Bu çalimada ana konulari BATEM 7252 SDE, BATEM 7255 AFAK ve BATEM 5455 BURAK misir çeitleri, alt konulari ise 7 Farkli Azot miktari (0 kg/da, 7 Kg/da, 14 Kg/da, 21 Kg/da, 28 kg/da, ve 35 Kg/da) oluturulacaktir. Deneme tesadüfü bloklarinda bölünmü parseller deneme desenine göre 4 yinelemeli olarak yürütülecektir. Bu çalimada tüm konulara eit su uygulamalari ile eit fosfor ve potasyum uygulanarak Antalya koullarinda silajlik misir çeitlerinin azot gereksinimi belirlenerek üretici kii kurum ve kurulularin kullanimina sunulacaktir. Projenin balangiç yili 2011 dir. 2011 yilinda denem desenine göre ekim yapilarak proje balatilacaktir. 26

BATI AKDENZ TARIMSAL ARATIRMA ENSTTÜSÜ /ANTALYA

AFA ADI PROGRAM ADI Proje No Proje Balii

: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre : Toprak Verimlilii Örtüalti Sebze Yetitiriciliinde Hizli Analiz Tekniklerinin Bitkinin Beslenme Durumunun Belirlenmesinde Kullanilma Olanaklarinin Aratirilmasi Bati Akdeniz Tarimsal Aratirma Enstitüsü-ANTALYA TAGEM Yilmaz ç ve Di Tic. Ltd. ti. ADM Tarim Sanayi Ve Ticaret A.. Dr. Cevdet Fehmi ÖZKAN Nuri ARI E.Iil DEMRTA Dr. Filiz ÖKTÜREN ASR Bekir MARAL 2011-2013 2011: 14 500 TL 2012: 500 TL

Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar

Balama-Biti Tarihleri Projenin Toplam Bütçesi Proje Özeti:

Bu projenin amaci; serada yetitirilen bazi sebzelerin azot ve potasyum ile beslenme durumlarini sera içerisinde kolay test teknikleri ile hizli ve doru bir ekilde belirlemektir. Bitkilerin petiol özsuyundaki N ve K deerleri hizli test teknikleri ile belirlenecek, ayni seradan alinan yaprak ve toprak örnekleri laboratuvarda standart metotlarla analiz edilip, sonuçlar karilatirilarak hizli test teknikleri ile elde edilen deerlerin ülkemiz sera koullarinda kullanilabilirlii kontrol edilecektir. Proje 2010 yilinda kabul edilmitir. Ancak Bilim Kurulu tarafindan projenin 2011 yilinda balamasi önerilmitir. Bu yüzden 2010 yilinda proje ile ilgili bir faaliyette bulunulmamitir. 2011-2012 üretim döneminde örnekler alinip proje yürütülecektir.

27

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANKARA AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: 1) Toprak kalitesi ve toprak kirlilii (Airi ve yanli gübre kullaniminin toprak ve su kaynaklarina etkileri) 2) Toprak ve arazi bilgi sistemleri (Toprak kaynaklari ve çevre politikalarinin oluturulmasina yönelik veri tabani oluturulmasi) 3) Su Kullanim etkinliinin arttirilmasi (13. Mevcut sulama suyu kaynaklarinin AB Müktesebatinda (AB2000/EC ve AB2003/0210 belirtilen kriterlere göre ncelenmesi) Proje No: Proje Balii Türkiye'de Azotlu Gübre Tüketiminin Akarsu Havzalari Bazinda Haritalanmasi ve Seçilen Bir Havzada ArcSWAT Modeli ile Tarimsal Kaynakli Nitrat Kirliliinin Modellenmesi Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma Enstitüsü TAGEM Dr. Armaan KARABULUT Toprak Yönetimi: Dr. brahim GÜÇDEMR (Ziraat Yük. Müh.) Dr. Haydar POLAT (Ziraat Yük. Müh.) Dr. Hesna ÖZCAN (Ziraat Yük. Müh.) Murat PEKER (Ziraat Yük. Müh.) Su Yönetimi: Dr. Bülent SÖNMEZ (Ziraat Yük. Müh.) Sevinç MADENOLU (Ziraat Yük. Müh.) Nuray GÜNE (Ziraat Yük. Müh.) Fatma ÖZKAY (Çevre Yüksek Mühendisi) Kadri AVAG (Ziraat Yük. Müh.) Havza Yönetimi: Dr. Suat AKGÜL (Ziraat Yük. Müh.) Ouz DEMRKIRAN (Jeoloji Yük. Müh.) birlii Yapilan Kii ve Kurulular: Yalçin BASIZ ­TKB-KKGM Süleyman DEMR-TKB-KKGM Dr. Giovanni BIDOLIO- EU-Joint Research Ins.-IES Dr. Faycal BOURAOUI -EU-Joint Resarch. Ins.-IES Dr. Karl KRIECHENBAUM- Tarim, Orman, Çevre, Su Yön. Bk.-Avusturya Dr. Harald MARENT -Tarim, Orman, Çevre, Su Yön. Bk.Avusturya Irene ZIERITZ -Çevre Ajansi-Avusturya 2011-2014 2011: 25.000 2012: 0 28 2013: 0 2014:0

Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar

Balama-Biti Tarihleri Projenin Bütçesi:

Proje Özeti Ülkemizde kullanilabilir su potansiyelinin % 76 oranindaki önemli bir kismi tarimsal üretimde girdi olarak kullanilmaktadir. Bununla beraber yüzey ve yeraltisulari yanli ve bilinçsiz kullanimlardan ve tarimsal uygulamalardan önemli derece etkilenmekte, kirlenmekte ve nitelikli su azalmaktadir. Bu sorun sadece ülkemizin deil gelimi dünya ülkelerinin balica tehdidi haline gelmi ve önlem almak noktasinda ülkeleri çeitli yaptirimlara yönlendirmitir. Avrupa'da bu yaptirimlarin bainda su ve toprak korunumu ile ilgili direktifler ve bunlarin üye ülkelerce uygulanmaya alinmasi gelmektedir. Çevre ve Orman Bakanlii tarafindan yürütülen su çerçeve direktifi, kentsel atik su direktifi ve Tarim ve Köyileri Bakanlii tarafindan yürütülen nitrat direktifi bunlardan sadece birkaçidir. Su ile ilgili direktiflerin gerekleri ise akarsu havza ve alt havzalari esas alinarak yerine getirilmektedir. Tarimsal kaynakli toprak ve su kirliliinin ba sebepleri airi gübre tüketimi, erozyon ve pestisit tüketimi olarak öngörülmektedir (ÇOB 2004). Türkiye'de çeitli kimyasal gübrelerle tarimsal amaçli kullanilan ortalama saf azot miktari 1998-2008 yillari arasinda 1.325.220 ton'dur (TÜK, 2009). Dünya gübre tüketimi 2003 yilinda saf N, P, K olarak 143.5 milyon tona ulamitir. Dünya genelinde bu miktarin %64'ü gelimekte olan, %35'i ise gelimi ülkeler tarafindan kullanilmitir. Gübrelerin çevre üzerindeki olumsuz etkilerinden dolayi, bazi gelimi ülkeler özellikle Avrupa Birlii ve Amerika Birleik Devletleri gübre tüketiminde bazi sinirlamalara gitmektedirler. AB ülkelerinde özellikle su ve nitrat direktifi kapsamindaki gerekliliklerden dolayi 1992 ve 2001 yillari arasinda %3'ten %38'e kadar deien oranlarda gübre tüketiminde azalma görülmütür (FAO 2005).Türkiye'de hektara uygulanan 1998-2008 yillari arasindaki ortalama saf azot miktari 57.2 kg, saf fosfor miktari 18 kg, saf potasyum miktari 4 kg olup, EU ortalamasinin (100.8 kg/ha) altinda olmakla beraber Türkiye'deki gübre kullanim dailimini tam yansitmamaktadir. Çünkü bazi bölgelerimizde gübre kullanim orani yüksek iken bazi bölgelerimizde düük olmaktadir. Bu nedenle alansal gübre kullanim dailiminin belirlenmesi bu genellemeden daha doru bir yaklaim olacaktir. Türkiye'de gübre tüketim verileri il bazinda toplanmakta, ancak tarim alanlarina yönelik mevcut bir alansal dailim haritasi bulunmamaktadir. Bu nedenle Türkiye gübre tüketimi ve gereksinimi dailiminin, trendinin belirlenmesi ve gübre tüketimi ile gereksinimi açisindan deerlendirilerek belirlenecek potansiyel risk ihtiva eden bir akarsu havzasinda tarimsal kaynakli nitrat kirliliinin modellenmesi esasli bu çalima toprak ve su kaynaklarinin tarimsal kaynakli kirlilik aratirma çalimalarina, su ve toprak ile ilgili direktiflerin gereksinimlerine iik tutmasi açisindan amaçlanmitir. Çalimanin ilk aamasinda Türkiye akarsu havzalari, illeri ve CORINE 2000 arazi kullanimi CBS katmanlari temel alinarak CBS ortaminda bir yöntem oluturulacak ve il bazinda mevcut (1998­2008) 10 yillik gübre tüketimi miktarlari verileri kullanilarak azotlu gübre tüketim miktarlari ve 3 yillik dönemsel gübre tüketim trendleri havza bazinda hesaplanarak, Türkiye'nin 26 akarsu havzasi gübre tüketim dailim haritalari oluturulacaktir. Bununla beraber ayni yöntemle gübre gereksinim durumu Eyüpolu (2002) verileri yardimi ile haritalanacaktir. Çalima kapsaminda AB su ve toprak ile ilgili direktiflerde yer alan ve üye ülkeler tarafindan kullanilan bir yöntem Türkiye için oluturulacaktir. Projenin ikinci aamasinda oluturulacak olan azotlu gübre tüketimi ve gereksinimi haritalari iiinda potansiyel risk ihtiva eden bir havzada tarimsal kaynakli nitrat kirlilik modellemesi yapilacaktir. Modelleme CBS tabanli birçok fiziksel alt katman gerektiren ArcSWAT tainim modeli ile gerçekletirilecektir. ArcSWAT (Soil and Water Assesment Tool), arazi yönetim pratiklerinin farkli toprak, arazi kullanimi ve yönetimi koullarinda, su, sediment, toprak üzerindeki uzun sürelerde etkisini tahmin etmek için gelitirilmi bir havza modelidir (Arnold ve di., 1998). ArcSWAT modeli havzalarda su kalitesi modellemede ve kirliliine kari eylem planlari gelitirmede destek amaciyla kullanilmaktadir. Bu çalima kapsaminda en alt hidrolojik birim bazinda modelleme sonuçlari dorultusunda uygun yönetim öneri planlari gelitirilecektir. 29

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANKARA AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Kalitesi ve Toprak Kirlilii Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Projenin Bütçesi: Tuzlu ve alkali topraklarin bitki yetitirilerek islahi ve tarima kazandirilabilme olanaklarinin aratirilmasi Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma. Enstitüsü TAGEM,Gazi Üniv. Fen Edebiyet Fak. Biyoloji Böl. Botanik Anabilim Dali Dr.Aysel M. AAR (Zir.Yük. Müh.) Dr. Sevinç (Uslu) KIRAN (Zir.Yük. Müh.) Prof Dr. Mecit VURAL Prof. Dr. Nezaket ADIGÜZEL 2005-2009 (1 yil uzatma aldi) 2009: 17.815 TL 2010: 17.815 YTL

2011: 17.815 TL

Proje Özeti: Ülkemizin doal vegetasyonunda yer alan bazi Halofitik (tuzcul) yem bitkilerinin yetitirilerek mevcut koullara uyumlari ve tuzlu topraklari islah edebilme olanaklarinin saptanmasini amaçlayan bu çalima, Ankara ilinin Gölbai lçesine bali Yalipinar Köyü sinirlarindaki tuzlu alanda yürütülmektedir. Deneme konulari; A-Leymus cappadocicus (Yabani çavdar), B-Agropyron elongatum (Yüksek otlak ayrii), C-Puccinella (Çorak otu), D-Kochia prostrata (Bozkir otu), E-Atriplex lentiformis, F-Halimione verrucifera (betne), GArtemisia santonicum (Pelin otu), L-Camphorosma monspeliaca (Ezgen), M-Petrosimonia nigdensis, N-Kontrol (doal vegetasyon), O-Arpa, ve bunlardan bazilarinin kariimlarindan (H-I-J-K) olumaktadir. Hasat edilen bitkilerde tuz ve ya yakma yapilarak anyon ve katyon analizleri yapilmitir. Sonuçlara göre; Halimione verrucifera en fazla tuz kaldirdii bunu sirasiyla Atriplex lentiformis, Camphorosma monspeliaca, Arpa, Agropyron elongatum, Puccinellia ve Leymus cappadocicus ve dierlerinin izledii belirlenmitir. Bitkiler, Na ve Cl' dan sonra en fazla K'u bünyelerine adiklari saptanmitir. Hernekadar yukarida belirtilen sonuçlar elde edilmise de 2007-2008-2009 yilinda hasat edilen bitkiler önce yikaniyor sonra analize aliniyorlardi. Ancak 2009 yili gurup toplantisinda yikama ileminin yanli olduu bitkilerin dorudan analize alinmalari gerektii konusunda dikkat çekilmitir. Bu nedenle 2010 yilinda hasat edilen bitkiler yikanmadan analiz edilmekte olduklari için geçmi yillarda elde edilen sonuçlarla karilatirilmasi yapilamayacaktir. Hasat sonralarinda deneme parsellerinden 0-60 cm'lik derinlii temsil etmek üzere 20er cm lik 3 ayri derinlikten toprak örnekleri alinarak analiz edilmitir. Elde edilen sonuçlara göre; Deneme topraklarinda bulunan iyonlarin miktarlari; katyonlarda Na> Mg+2> Ca+2, anyonlarda Cl- > SO4+2 > HCO4, baskin tuzlar ise, NaCl, MgSO4, Na2SO4 olarak siralanmitir. Henüz hasat dönemi sonrasinda toprak EC deerlerinde fark edilebilir bir deiim saptanmamitir Deneme alanindaki bitkilerin 2010 yili geliim döneminde yeterince geliim göstermedikleri, bir önceki yil hasat edildikleri gibi kaldiklari gözlemlenmitir. Bu nedenle 2010 yilinda hiçbir bitki hasat edilmemi ve buna bali olarak da toprak örnekleri de alinmamitir. Dolayisiyla 2010 yilina ait toprak analiz sonucu verilemeyecektir. Ancak sonbaharda biraz canlilik göstermi olan bitkiler örneklenmi ve analize alinmilardir. Konunun özellii gerei bu tür çalimalar uzun solukludur ve sonuç vermesi uzun sürmektedir. Bu nedenle çalimanin uzatilarak devam etmesi istenecektir. 30

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ / MENEMEN

AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Kalitesi ve Toprak Kirlilii Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Projenin Toplam Bütçesi Proje Özeti Salihli ve Turgutlu ovalari Ege Bölgesi'nin tarimsal potansiyele sahip ovalarindandir. Toplam 1800 km2 yüz ölçüme sahip iki ilçenin 178235 ha alaninda, önem sirasina göre çekirdeksiz kuru üzüm, pamuk, tütün, zeytin ve kiraz yetitiricilii yapilmaktadir. Ekonomisi tarim, tarima dayali ticaret ve sanayi olan Salihli-Turgutlu ovalarinda polikültür tarim yapilmaktadir. Buna bali olarak denetimsiz kimyasal gübre kullaniminin yaygin olmasi, özellikle fosfor ve air metallerin toprakta birikmesine neden olmaktadir. Bu birikime neden olan unsurlarin tespiti ile Turgutlu ve Salihli ovalari tarim topraklarinin; Verimlilik durumlarinin belirlenmesi, Makro ve mikro bitki besin elementi kapsamlarinin belirlenmesi, Potansiyel toksik element içeriklerinin belirlenmesi, ncelenecek toprak özelliklerine göre veri tabaninin oluturulmasi, Her bir toprak parametresi için Jeoistatistiksel teknikler (kriging, IDW vb) ile dailim haritalarinin hazirlanmasi bu aratirmanin amacini oluturmaktadir. 2010 yili itibariyle, aratirma alaninda 2.5 km x 2.5 km grid sistemine göre belirlenen toplam 89 adet noktadan toprak örneklemesi yapilmi olup, laboratuvar analizleri devam etmektedir. Salihli ve Turgutlu Ovalari Tarim Arazilerinin Potansiyel Toksik Element ve Bitki Besin Maddesi Kapsamlarinin Belirlenmesi Menemen Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Dr. Nejat ÖZDEN - Ziraat Yüksek Mühendisi Yrd. Doç. Dr. Selçuk GÖÇMEZ - Ziraat Yüksek Mühendisi Z. Lamia BLR - Kimya Mühendisi 2008 - 2010 2008: 13150 TL 2009: 8250 TL 2010: 7520 TL

31

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ / SAMSUN AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Kalitesi ve Toprak Kirlilii Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten urulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü TAGEM-BB-080202H1 Orta ve Dou Karadeniz Bölgesi Tarim Topraklarinin Bitki Besin Maddesi ve Potansiyel Toksik Element Kapsamlarinin Belirlenmesi, Veri Tabaninin Oluturulmasi ve Haritalanmasi Samsun Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü TAGEM Samsun Valilii Dr. Mehmet Arif ÖZYAZICI Mehmet AYDOAN Mehmet DEMRBA Dr. Betül BAYRAKLI Güler Yasemin ÜSTÜN Emel KESM Fazilet EKER Doç. Dr. Orhan DENGZ Öztekin URLA Ediz ÜNAL Dr. Hakan YILDIZ 2008-2010 2008: 108.308 TL 2009: 42.086 TL 2010: 13.300 TL

Yardimci Aratirmacilar

Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi

Proje Özeti Bu proje ile, Orta ve Dou Karadeniz Bölgesi tarim topraklarinin tamamini tanimlayacak ekilde; topraklarin bitki besin maddesi ve verimlilik durumu ile potansiyel toksik element kapsamlarinin belirlenmesi, belirlenen bu toprak özellikleri Corafi Bilgi Sistemleri (CBS) kapsaminda deerlendirilerek güncel toprak veri tabanlari oluturulmasi ve dailim haritalarinin oluturulmasi amaçlanmitir. Tarim alanlarindan 2.5 km x 2.5 km grid sistemine göre toprak örneklemesi yapilmi, toprak örnekleri 0-20 cm derinlikten yer koordinatlari ölçülerek alinmitir. Proje kapsaminda 2010 yili itibariyle Samsun, Sinop, Ordu, Rize, Artvin ve Trabzon illerinden toplam 1710 adet toprak örnei alinmitir. Samsun, Sinop, Rize ve Artvin illerinin toprak örneklemesi tamamlanmi olup, sonuçlar bu rapor döneminde sunulmutur. Alinan 102 toprak örneinde laboratuvar analizleri devam etmektedir.

32

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ / ESKEHR

AFA Adi : Proje No Proje Balii

Toprak Su Kaynaklari ve Çevre TAGEM/BB-070207E01 Eskiehir linde Youn Tarim Yapilan Alanlarin Potansiyel Toksik Element ve Bitki Besin Maddesi Kapsamlarinin Belirlenmesi Determination of Heavy Metal and Crop Nutrients of Extensively Agricultural Productions Areas in Eskiehir Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Müdürlüü ESKEHR Mevlüt YILMAZ Gülser YALÇIN, Ramazan YAVUZ, Halil POLAT, TAPINAR, Özgür ATE 2008 - 2010 2008 : 44.705,90 TL 2009: 20.889,90 TL 2010 : 21.089,90

PROGRAM ADI : Toprak kalitesi ve Toprak Kirlilii

Projenin ngilizce Adi Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama ­ Biti Tarihleri Proje Bütçesi

Kadriye

Proje Özet Tanitimi : Bu aratirma da Eskiehir ilinin, mikro klima özellie sahip Saricakaya ilçesinin, özellikle Sakarya Nehri kiyisinda yer alan ve entansif tarim yapilan topraklarda çeitli kirletici unsurlarla kirlenmi tarim alanlarindaki kirlilik düzeyinin belirlenmesi amaçlanmitir. Bu amaçla ilçe tarim arazilerinden Eylül-Ekim aylarinda hasat sonrasi 0-30 cm derinlik de GPS vasitasiyla koordinatli toprak örnekleri alinmitir. Alinan bu örnekler üzerinde verimlilik analizleri, Mikro element tayini ve air metal analizleri yapilmitir. Elde edilecek bulgular ilgili birimlere rapor halinde sunulacak ve problemin giderilmesi için alinacak önlemler raporlandirilacaktir. .

33

GAP TOPRAK SU KAYNAKLARI VE TARIMSAL ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANLIURFA AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak kalitesi ve Toprak Kirlilii Proje No Proje Balii Tuzlu Islahi Topraklarda Bazi Yem Bitkileri Yetitirilerek ve Tarima Kazandirilabilme Olanaklarinin

Aratirilmasi Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulular Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar GAP Toprak Su Kaynaklari ve Tarimsal Aratirma Enstitüsü Müdürlüü Murat TARN Müslüm COKUN (Zir.Yük.Müh) A.Suat NACAR (Zir.Yük.Müh) Dr.Meral ANLAAN TA (Zir.Yük.Müh) Nesibe Devrim ALMACA (Zir.Yük.Müh) A.Muhsine AAR (GÜMÜ) (Zir.Yük.Müh) Doç.Dr.Mehmet MEK (Zir.Yük.Müh) Dr.Celal YÜCEL (Zir.Yük.Müh) 2008 ­ 2012 2009 - 12800TL 2010 - 3900 TL 2011- 4290TL

Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi

Proje Özeti Harran ovasindaki bazi alanlar tuzluluk problemleri içermektedir. Bu aratirmanin amaci mevcut alanlarin tuzluluk düzeyini azaltan ve yüksek tuzluluk düzeyinde bile yetien yem bitkilerini belirlemektir. Bu proje 2008­2012 tarihleri arasinda anliurfa Harran ilçesi Resmel feyz köyünde yürütülmektedir. Denemede doal vejetasyon, Adi Gazal Boynuzu, Yüksek Otlak Ayrii, Köpekdii, Rodosotu, Leymus cappadocicum, Bozkir Otu ve Çorakotu hepsinde parsel ölçüleri eit olmak üzere: Ekimde: 10.0m x 3.00 m = 30.00 m2 Hasatta: 8.80m x 1.80 m = 15.80 m2 Adi gazal boynuzunun sira arasi 20 cm ve her parselde 15 sirali iken, Bozkir otu için sira arasi 75 cm olmak üzere 4 sira, Çorak Otu, Yüksek otlak ayrii, Köpek dii ve Rodos otunun sira arasi mesafeleri eit olarak 60 `ar cm ve her parsel 5 sirali olacaktir 5 yil sürecek olan deneme, tesadüf bloklari deneme desenine göre 3 tekerrürlü ve çakili deneme eklinde yürütülecektir. Denemenin olasi taban suyu yükselmelerinden etkilenmemesi için denemenin çevresinde 2 m derinliinde hendek kazilarak deneme alani askiya alinmitir. Deneme alaninin yaklaik olarak ortasina denk gelecek ekilde taban suyu gözlem kuyulari açilarak taban suyu takibi yapilacaktir. Birbirini kontrol edebilmesi amaciyla; 1-2m araliklarla 3 adet gözlem kuyusu açilmitir. Projenin 1.yili hasat sonuçlarina göre Yüksek Otlak Ayrii 3753,33 k/da yeil ot verimi ile birinci olmutur. Kuru ot miktari yönünden 1. sirayi yine Yüksek Otlak Ayrii 1437k/da ile almitir. Bir k yeil ot'dan elde edilen kuru ot yönünden de Köpek Dii Ayrii 473.62gr. ile 1. olmutur. Leymus cappadoccicum ve Bozkir otu (kochia) adaptasyonla ilgili sorun yaadii için hasat yapilmamitir. 2008 yilinda deneme alaninin yerinin deitirilmesinden dolayi 2009 yili adaptasyon 2010 senesi ise projenin 1. yili olmutur. 34

GÜNEYDOU ANADOLU TARIMSAL ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ DYARBAKIR AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre

PROGRAM ADI: Toprak Kalitesi ve Toprak Kirlilii Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi Diyarbakir Koullarinda Leonarditin Buday Geliimine ve Toprak Kalitesi Üzerine Olan Etkisinin Aratirilmasi Güneydou Anadolu Tarimsal Aratirma Enstitüsü Müdürlüü Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü Doç. Dr. Salih AYDEMR, Yrd. Doç. Dr. A. Riza ÖZTÜRKMEN (Danimanlik) Betül KOLAY Songül GÜRSOY, Hüsnü AKTA, Nurettin BAYRAM Eylül 2009-Temmuz 2012 2010: 17000 YTL 2011: 18500 TL 2012:20500 TL

Proje Özeti: Leonarditin 6 farkli dozunun (0, 50, 100, 150, 200 ve 250 kg/da) denendii bu çalima tesadüf bloklari deneme desenine göre yürütülmütür. 2009-2010 üretim sezonunda denemenin 1. yil verileri elde edilerek bu veriler varyans ve regresyon analizleri ile deerlendirilmitir. Yapilan varyans analizi sonucunda leonarditin verim, protein orani ve Mini SDS deerleri üzerine etkili olduu görülmütür. En yüksek verim ve protein deeri 150 kg/da leonardit dozunda, en yüksek Mini SDS deeri 100 kg/da dozunda elde edilmitir. Regresyon analizi sonucunda da verim, protein orani, Mini SDS, bitki boyu, baaklanma öncesi SPAD deeri sonuçlari anlamli bulunmutur. Toprak özellikleri incelendiinde leonardit kullaniminin penetrasyon direnci üzerinde etkili olduu, en yüksek penetrasyon direnci deerinin leonardit kullanilmayan parsellerden elde edildii görülmütür. 5 Ekim 2011 tarihinde denemenin 2. yil ekimi yapilmitir.

35

ALATA BAHÇE KÜLTÜRLER ARATIRMA ENSTTÜSÜ AFA ADI PROGRAM ADI Proje No: : Doal Kaynaklar ve Çevre : Çevre Tosikolojisi ve Pestisitler ile Dier Tarimsal Kirleticilerin Çevreye Etkisi

TAGEM tarafindan doldurulacaktir. Bazi Süs Bitkilerinin Bioindikatör Olarak Fitoremediasyonda Proje Balii Kullanilabilirliinin Aratirilmasi Projeyi Yürüten Kurulu Alata Bahçe Kültürleri Aratirma Enstitüsü Erdemli-MERSN Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Peyzaj Bölümü, ADANA Projeyi Destekleyen Tarsus Belediyesi Kurulu Dr. Ayhan AYDIN Proje Yürütücüsü M. Murat HOCAGL, Prof. Dr. Zerrin SÖÜT, Dr. Elif Yardimci Aratirmacilar BOZDOAN, Gülden SANDAL ERZURUMLU, Halit BOZ Balama- Biti Tarihleri Projenin Toplam Bütçesi: Proje Özeti Ocak 2009-Aralik 2011 2009: 13500 TL 2010: 9500 TL 2011: 10500 TL L

Bu çalimada orta refüjlerde kullanilan bazi süs bitkilerinin air metallerden kaynaklanan kirliliin izlenmesinde biyoindikatör olarak kullanilmasi ve fitoremediasyonda kullanilabilirlikleri aratirilacaktir. Bu bitkilerinin kirletici kaynaklari biriktirme ve bu kaynaklara dayaniklilik gösterme yetenekleri de belirlenecektir. Bu bitkilerin kirlilik olan alanlarda kullanimi mümkün olacaktir. Bitki seçimi ve planlama yapilirken kirletici kaynaklari biriktirme ya da bu kaynaklara dayaniklilik gösterme yetenekleri de deerlendirilecektir. Kirleticilerin temizlenmesinde ekonomik ve ekolojik özeliklere sahip fitoremediasyon yönteminin uygulanmasi ile çevre kirliliinin azaltilmasi da mümkün olacaktir. Dönem Bulgulari Çalima Tarsus Belediyesi sinirlari içerisinde kent içi ulaimini temsil eden 200 m'lik iki orta refüjde (Otogar ve Yenimahalle) yürütülmektedir. Yenimahalle'de orta refüje 20 cm kalinliinda temiz toprak serilerek bitkiler bu temiz topraa dikilmilerdir. Bitkilerin kontrol parseli enstitümüzde kurulmutur. Deneme Tesadüf Bloklari Deneme Deseninde, 3 tekerrürlü olacak ekilde kurulmutur. Mayis ve Kasim ayinda bitki ve toprak örnekleri alinmi ve analiz edilmeye balanmitir.

36

YEN TEKLF PROJELER

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ /ANKARA AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Projenin ngilizce Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi Proje Özeti : Dünyada ilenebilir tarim alanlarinin sinirli olmasi nedeniyle ortaya çikan besin açiinin, halen tarim yapilan alanlardaki verim artii ile salanmasi gerektirmektedir. Bu kapsamda birçok ülke toprak verimliliini korumaya ve gelitirmeye çalimaktadir. Verimi artirmanin en öneli uygulamalarindan biri gübreleme uygulamasidir. Bitki geliimi için gerekli olan bitki besin maddelerinin toprakta azalmalarini bilmemiz, bu azalmalarin ne kadar olduunu ve ne zaman bunlari gübreleme ile topraa kazandirmamiz gerektii oldukça önem arz etmektedir. Bilindii gibi gübreleme ve verilen gübrenin etkinlii bir çok faktöre balidir. Bu faktörlerden biride farkli ana materyal ve iklimlerde oluan toprak özellikleridir. Farkli iklim ve ana materyallerde üzerinde oluan topraklarin kil tipleri, organik madde miktarlari, kireç içerikleri, Fe ve Al-Hidroksit miktarlari vb deiiklik göstermektedir. Bu farkliliklarin gübreleme üzerine veya uygulanan gübrenin etkinlii üzerine ayri ayri etkileri söz konusudur. Buda bitki besin maddelerin topraktaki formlari ( bitkiler tarafindan alinabilirlii, toprakta fiske olma durumlari, topraklata kayiplari, kinetik enerjileri) üzerine etkilerinin belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu aratirma ile Türkiye de yaygin olan 4 farkli ana materyal üzerinde oluan topraklar üzerine Ahir gübresi, leonardit ve humik asit uygulamalarinin, topraktaki ve gübre ile ilave edilen bitki besin maddelerinin yukarida belirtilen farkli formlari üzerine etkileri belirlenmeye çaliilacak ve gübreleme programlari oluturulmaya çaliilacaktir. r: Ana materyal, bitki besin maddeleri, adsorbsiyon, desorpsiyon, gübreleme Farkli Ana Materyaller Üzerinde Oluan Topraklarda Farkli Uygulamalarin Bitki Besin Maddelerinin Formlari Üzerine Etkisi The Effects of Different Applications on Nutrient Forms in The Soil Formed on Different Parent Materials. Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma Enstitüsü A.Ü. Ziraat Fak.Toprak Böl. Mehmet KEÇEC Prof.Dr.Sadik USTA, Behnam DOGLAT, Dr. Havva S. ENDEMRC, Gamze DEPEL, Nuray GÜNE 2012-2017 2012 : TL 2013: TL 2014: TL

37

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ /ANKARA

AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma Enstitüsü Rhizobium Koleksiyonunun Gelitirilmesi ve Yeni zolasyonlarla Zenginletirilerek Gen Bankasi Oluturulmasi Improving TGSKMAE's Rhizobium Collection by Quality Control of Present solates and Selection of New Isolates in Order to Establish Rhizobium Gene Bank of the Institue Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma Enstitüsü ule KAYA Dr. Nesime CEBEL 2012-2015 2012 : TL 2013:

Projenin ngilizce Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi

TL

2014:

TL

Proje Özeti : Birim alandan daha fazla ürün alinmasi istei ile airi derecede ve bilinçsizce kimyevi gübre, zirai mücadele ilaçlari, büyümeyi düzenleyici maddelerin kullanilmasi toprak kalitesinin bozulmasina neden olmaktadir. Kimyevi gübrenin bilinçsiz ve airi kullanilmasi sonucu, yeralti sularinda nitrat birikmekte, zirai ilaçlarin ve hormonlarin airi kullanimi ise ekolojik dengenin bozulmasina ve insan saliinin olumsuz etkilenmesine neden olmaktadir. Organik tarimda amaç; sentetik maddelerin yerine, ürün rotasyon sistemleri, ürün artiklari, hayvan gübresi, yeil gübre ve tarim dii organik atiklarin kullanilmasidir. Toprak verimliinin artirilmasi amaci ile toprakta bulunan yararli organizmalarin faaliyetlerinin artirilmasi öngörülmektedir. Toprak verimliliini artiran ve bitki geliimine katkida bulunan bu tip mikroorganizmalar, "biyogübreler" olarak adlandirilip tarimda mikrobiyal ai materyallerinin hazirlanmasinda kullanilmaktadir. Günümüzde toprak verimliliini artiran ve bitki geliimine katkida bulunduu belirtilen ancak etkinlikleri ülke koullarinda belirlenmeyen çok çeitli mikrobiyal kültürler ve ailama materyalleri piyasada yer almaktadir. Bu nedenle ülkemiz artlarina uygun, yerel ve denenmi ürünlerin tercih edilmesiyle ülkemizin doal mikrobiyal kaynaklarini korumak ve devamini salamak amaciyla baklagillere ait etkili yerel izolatlarin seçilmesi ve TGSKMAE koleksiyonunda yer alan Rhizobium bakterilerinin etkinliinin kontrol edilmesi, etkinliini kaybetmi olanlarin koleksiyondan çikarilmasi ve yeni seçilecek sularla yenilenmesi ve gen bankasi oluturmak amaci ile bu çalima yürütülecektir.

r: Rhizobium , baklagil, izolasyon , biyogübre

38

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ /ANKARA AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Kalitesi ve Toprak Kirlilii Proje No Humik Asidin Toprak Düzenleyicisi Olma Özelliinden Proje Balii Yararlanilarak Tuzlu ve Alkali Topraklarin Tarimda Kullanilma Olanaklarinin Aratirilmasi Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma Projeyi Yürüten Kurulu Enstitüsü (TGSKMAE) Türkiye Kömür letmeleri Kurumu (TK) Projeyi Destekleyen Kurulu Dr. Aysel M. AAR (Zir.Yük. Müh.) Proje Yürütücüsü Dr. Kadriye KALINBACAK (Zir.Yük. Müh.) Yardimci Aratirmacilar Dr. Ahmet AAR (Zir.Yük. Müh.) Sevinç MADENOLU (Zir. Yük. Müh.) M.Taygun MERTCAN (Zir.Yük. Müh.) M.Hilmi SEÇMEN (Zir. Müh.) 2012-2013 Balama-Biti Tarihleri TL 2013: TL Projenin Yillara Göre Bütçesi 2012: Proje Özeti : Günümüze dek klasik olarak, tuzlu topraklarin yikama suyunun kullanilmasi ile, alkali topraklarin ise yikama suyuna ilaveten islah materyallerinin kullanilmasi ile islah edilebildiini ortaya koyan pek çok çalima yapilmitir. Zamanla tarim dii kalmi tuzlu/alkali topraklarin olumsuz etkisini bastirarak bitki büyümesini kolaylatiran toprak düzenleyicisi materyalleri kullanimlari da çalima konulari arasinda yerini almitir. Ayrica bu durum doal kaynaklarin farkli ekillerde deerlendirmesi anlaminda çevresel açidan önerilen konular olarak da karimiza çikmaktadir. Humik asit (HA) ürünlerinin toprak düzenleyicisi olarak kullanilabilecei konusu bunlardan biridir. HA kolloidal maddelerdir ve kil gibi hareket ettikleri katyon tutma kapasitelerinin yüksek olduu (300me/100g) bildirilmektedir. Bitkilerin geliiminde dorudan ve dolayli olarak önemli rol oynai belirtilen HA in toprak tuzluluunun düürülmesinde olumlu etki yaptii, alkali artlarda iyonlari elatladii, toprain su tutma kapasitesini artirdii, drenaji artirip havalanmanin iyiletirdii, toprain ilenebilirliini ve agregat stabilitesinde artirdii bildirilmektedir. Bahsedilen verilerin iii altinda ve TK ile TAGEM arasinda yapilmi olan protokol gerei olarak bu çalima ele alinmaktadir. Çalimada, toprak düzenleyicisi olarak nitelendirilen humik asidin tarim dii kalmi tuzlu ve/veya alkali topraklarin tarimsal üretimde kullanilabilmesine salayabilecei katkilarin aratirilmasi amaçlanmitir. Denemelerde TK tarafindan salanacak olan Humik asidin uygulama ekli ve zamanina ek olarak toprain fiziksel yapisinda yapabilecei olasi iyiletirmeler ortaya konmaya çaliilacaktir. Bu amaçla öncelikle tuzlu, alkali ve tuzlu- alkali topraklarda yürütülmek üzere, bitkili, 3 ayri sera denemesi kurulacaktir. Tuzlu topraklarda; Sadece yikama suyu uygulanan konu, kontrol konusu olarak ele alinacak, artan dozlarda kullanilacak humik asit ile de konular oluturulacaktir. Alkali ve Tuzlu-alkali topraklarda; 2 farkli seviyede yikama suyu ile birlikte sadece jips (tek doz) uygulanan konular kontrol konusu olacak, humik asidin farkli dozlari ve ayrica bu dozlarin jips ile birlikte uygulamalari ise konulari oluturulacaktir. Bütün konularda saksilar tartilarak sulama suyu+yikama suyu verilecektir. Sizan sular toplanarak drene olan suyun kalitesine de bakilacaktir. Deneme balangiç ve bitiinde toprak tuzluluu, toprak fiziksel özellikleri ve bitkisel verim karilatirmalari yapilacaktir. Anahtar Kelimeler: Humik asit, Jips, Tuzlu toprak, Alkali toprak, Drenaj suyu, yikama suyu, Toprak düzenleyici, Toprak su tutma kapasitesi, Agregat stabilitesi, Toprak hacim airlii, Porozite 39

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ TARSUS AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu/lar Proje Yürütücüsü Adana ve Mersin Çevresindeki Nar ve Zeytin Bahçelerinin Mineral Beslenme Durumlarinin Toprak ve Yaprak Analizleriyle Belirlenmesi TAGEM Tarsus Toprak ve Su kaynaklari Aratirma Enstitüsü TAGEM Çukurova Üniversitesi Toprak Bölümü Eskiehir Osman Gazi Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü Günsu ALTINDL ATA Yusuf TÜLÜN Dr. Yeim BOZKURT ÇOLAK Yrd. Doç. Dr. Cenap YILMAZ Yrd. Doç. Dr. E. Bülent ERENOLU Doç. Dr. Selim EKER Zeyni AKTA, smail EYHANLI Orhan KARA, Havva AKÇA 2012-2014 2012 13200 TL, 2013 12200 TL , 2014 14450 TL

Yardimci Aratirmacilar

Balama-Biti Tarihleri Projenin Yillara Göre Bütçesi

Proje Özeti: Ülkemiz tariminda meyvecilik önemli bir paya sahiptir. Toplam tarim ve orman alanlarinin yaklaik % 5.5'inde meyvecilik yapilmaktadir. Meyvecilikte ise zeytin ve nar üretimine son yillarda giderek artan bir oranda önem verilmeye balanmitir. 2009 yili verilerine göre ülkemizin zeytin üretimi 1.290.654 tondur. Bunun 389.120 tonu sofralia 737.244 tonu da yalia ayrilmitir. Bu miktarlar ile ülkemiz dünya zeytin üretimine yaklaik % 10 oraninda, zeytinyai üretimine ise % 5 oraninda katkida bulunmutur. Ayni yil verilerine göre, Adana ve Mersin çevresindeki toplam 478.388 da alandan 103.785 ton ürün elde edilmi olup, % 60'ini yalik zeytinler oluturmutur. Nar üretim miktarimiz ise yillara göre deimekle birlikte son yirmi yillik dönemde genel bir arti grafii çizmitir. Nar ve nar suyuna olan talep artii sebebiyle, özellikle de son 2 yilda milyonlarca nar fidani dikildii bildirilmitir. Adana ve Mersin çevresinde 2009 yili verilerine göre toplam 21.218 da alandan 14.671 ton ürün alinmitir. Zeytin ve nar üretimine olan youn ilgi gübre kullanimindaki artilari da beraberinde getirmitir. Bitkisel üretimde verim ve kalitede artilar salamak ve bunu sürekli kilabilmek için dengeli gübreleme yapilmasi kaçinilmazdir. Salikli bir gübreleme programinin oluturulabilmesi için öncelikle bitkilerin mineral beslenme durumlarinin ortaya konmasi gerekmektedir. Bu amaçla yapilacak toprak ve yaprak analizleri, bitkilerin mineral beslenme düzeylerinin belirlenmesinde kullanilan en yaygin ve etkin olan yöntemlerdir. Adana ve çevresindeki zeytin ve nar bahçelerinin mineral beslenme düzeyini ortaya koyan kapsamli bir çalimanin bugüne kadar yapilmami olmasi büyük bir eksikliktir. Bu eksiklii gidermek amaciyla, bu proje çerçevesinde nar ve zeytin bahçelerinin mineral beslenme durumu toprak ve yaprak analizleriyle ortaya konulacaktir. Elde edilecek sonuçlar, bir yandan verim ve kalitede artilar salanmasina katkida bulunurken, dier yandan da kontrolsüz gübre kullaniminin boyutlarinin ortaya konulmasini salayacaktir. Bu durum, hem ekonomik kayiplarin azaltilmasini salayacak hem de tarimin sürdürülebilirliini olumlu ekilde etkilemi olacaktir. Anahtar Kelimeler: Nar, Zeytin, besin elementleri, yaprak ve toprak analizleri

40

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ TARSUS AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu/lar Proje Yürütücüsü Mersin ve Çevresinde Örtü Altinda Yetitirilen Sebzelerin Mineral Beslenme Durumlarinin Belirlenmesi TAGEM Tarsus Toprak ve Su kaynaklari Aratirma Enstitüsü TAGEM Çukurova Üniversitesi Toprak Bölümü Günsu ALTINDL ATA Yusuf TÜLÜN Dr. Yeim BOZKURT ÇOLAK Yrd. Doç. Dr. E. Bülent ERENOLU Doç. Dr. Selim EKER Prof. Dr. Zülküf KAYA Zeyni AKTA smail EYHANLI Orhan KARA Havva AKÇA 2012-2013 2012 13200 TL, 2013 14450 TL

Yardimci Aratirmacilar

Balama-Biti Tarihleri Projenin Yillara Göre Bütçesi

Proje Özeti : Türkiye, seraciliin yaygin olarak yapildii ülkelerden biridir ve sera sebzecilii balangici son 30-35 yil kadar öncesine dayanir. Ülkemizde sera iletmelerinin kurulmasi iklim yönünden en uygun olan Antalya ve Mersin illerinde balamitir. Sera iletmeciliini kisitlayici en büyük etmen, sera içinde bitki gelimesi için en uygun sicaklii salamada kullanilan yakit ile isitma sistemi bakim giderleridir. Bu nedenle, ülkemizde sera iletmecilii kurulabilecek bölgeler Akdeniz, Ege, Marmara, Karadeniz Bölgeleri ile uygun mikro klimasi olan yörelerdir. Mersin ve çevresindeki seracilik faaliyetlerinin son yillarda önemli oranda arti gösterdii izlenmektedir. Özellikle de, biber, domates, patlican ve hiyar yetitiriciliine artan bir önem verilmektedir. Söz konusu sebzelerin toplam üretim miktarinin 440.553 ton ile öncelikle plastik seralarda olduu görülmektedir. Bunu, 61.818 ton ile cam seralar ve 61.098 ton ile de yüksek tüneller izlemektedir. Örtü altinda yapilan yetitiricilikte üreticilerin en çok karilatiklari sorunlarin bainda toprak verimlilii ile ilgili sorunlar gelmektedir. Bu balamda, örtü alti yetitiricilikteki youn/dengesiz gübreleme konusu verimlilikle dorudan ilikili ve bitkisel verim ve kaliteyi de olumsuz yönde etkileyen bir konudur. Üreticilerin özel-kamu analiz laboratuvarlarindan aldiklari toprak analiz sonuçlari ve belirli dönemlerde üretim alanlarina yaptiimiz ziyaretler sirasinda bitkilerde beslenme problemlerinin olabileceini iaret etmektedir. Bu çalimada, örtü altinda yetitirilen biber, domates, patlican ve hiyar bitkilerinin beslenme durumlari toprak ve yaprak analizleriyle ortaya konmasi amaçlanmaktadir. Aratirma alani, Mersin ve çevresindeki örtü alti tarimi yapilan alanlardan oluacaktir. Bu amaçla, gayeli örnekleme yöntemi kullanilarak Mersin linin seracilik üretim faaliyetinin özelliklerini temsil edebilecek ilçe ve köyler belirlenecektir. Elde edilecek sonuçlar, hem örtü alti üretim yapilan alanlardaki gübre kullaniminin boyutlari hakkinda fikir verecek, hem de toprak özellikleri ve bitki türlerine göre gübreleme önerilerinin ekillenmesine katkilar salayacaktir. Anahtar Kelimeler: Örtü alti, verimlilik, besin elementleri, sebze...

41

AFA ADI PROGRAM ADI Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu/lar Proje Yürütücüsü

Toprak Su Kaynaklari ve Çevre Toprak Verimlilii Sera Koullarinda Bazaltik Tüf ve Çiftlik Gübresi Uygulamasinin Toprak Solarizasyonuna Etkilerinin Aratirilmasi ve Toprak Sicakliinin Matematiksel Modellenmesi TAGEM Tarsus Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü TAGEM Çukurova Üniversitesi Toprak Bölümü, Çukurova Üniversitesi Bitki Koruma Bölümü Mustafa Kemal Üniversitesi Toprak Bölümü Yusuf TÜLÜN Günsu ALTINDL ATA Prof. Dr. Alhan SARIYEV Prof. Dr. .Halil ELEKÇOLU Yrd. Doç. Dr. Kemal DOAN Zeyni AKTA, smail EYHANLI Havva AKÇA 2012-2013 2012 20000TL, 2012 12000TL

Yardimci Aratirmacilar

Balama-Biti Tarihleri Projenin Yillara Göre Bütçesi Proje Özeti: Ülkemizde geçmii son 30 35 yil kadar öncesine dayanan seracilik faaliyetleri, iklimsel koullarin uygunluu nedeniyle Akdeniz bölgesinde özellikle örtü alti tarimin lokomotifi olarak nitelendirilebilecek Antalya ve Mersin illerinde yaygin bir ekilde gerçekletirilmektedir. Seracilik sayesinde uygun olmayan çevre ve iklim artlari altinda yapay koullar oluturularak yetime mevsimi diinda da bazi sebze ve meyveler pazarda tüketicilere sunulabilmektedir. Sera ortaminda monokültürel uygulamalar ve sicaklik, nem gibi fiziksel koullarinda uygun olmasi nedeniyle yetitirilen bitkiye özgü nematod ve funguslar gibi birçok patojen ve hastalik etmenlerinde arti meydana gelmekte ve bu durum verimde ciddi kayiplara hatta hiç ürün alinamamasina bile yol açabilmektedir. Bu nedenle seralarda zirai mücadele amaçli youn bir ekilde kullanilan kimyasallarin çevre ve canlilar açisindan zararli etkileri olabilmektedir. Yaz aylarinda topraklarin ekili olmadii dönemlerde effaf plastik örtülerle örtülmesi sonucu toprak yüzeyinde oluan yüksek sicakliin da toprain patojenlerden arindirilmasinda etkin olduu saptanmitir. Solarizasyon olarak adlandirilan bu ilem dier dezenfeksiyon yöntemlerine göre daha ekonomik, uygulamasi basit ve zararsiz, kimyasal yöntemlere alternatif, sürdürülebilirlik ve organik tarim faaliyetleri açisindan da oldukça önemli bir uygulama olarak öne çikmaktadir. Bu projede toprain fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri üzerine olumlu özellikleri olan ya çiftlik gübresi ve volkanik kökenli bazaltik tüf uygulamasinin toprakta ek isi artii salayacai var sayilarak, toprak solarizasyonu üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmaktadir. Anahtar Kelimeler: Toprak solarizasyonu, çiftlik gübresi, bazaltik tüf

42

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ESKEHR AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi Proje Özeti: Bu proje, Afyonkarahisar li Sultandai yöresinde farkli seviyelerde uygulanan kalsiyum ve potasyumun kiraz aaçlarinin verim ve meyve kalitesine etkilerini belirlemek için yürütülecektir. Kalsiyum ve potasyum uygulamalari, tesadüf bloklari deneme desenine göre dört (4) farkli konuda uygulanacaktir. TAGEM-BB-110205E01 Afyonkarahisar / Sultandai Yöresinde Farkli Seviyelerde Uygulanan Kalsiyum ve Potasyum Uygulamalarinin Kirazin Verim ve Meyve Kalitesine Etkisi Eskiehir Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Müdürlüü Volkan ALVEROLU Gülser YALÇIN, Serdar TOPRAK, Kadriye TAPINAR, Abdullah ALTAY 01.01.2012-31.12.2013 2012: 53700 2013: 3700

Anahtar Kelimeler: : Kiraz, Kalsiyum Uygulamasi, Potasyum Uygulamasi, Verim, Meyve Kalitesi

43

BATI AKDENZ TARIMSAL ARATIRMA ENSTTÜSÜ /ANTALYA AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Verimlilii Proje No: Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Projenin Yillara Göre Bütçesi TAGEM tarafindan doldurulacaktir Topraksiz Domates Yetitiriciliinde Açik ve Kapali Sistemlerin Verim, Kalite, Su ve Gübre Kullanimina Etkilerinin Belirlenmesi Bati Akdeniz Tarimsal Aratirma Enstitüsü Müdürlüü TAGEM Dr. Filiz ÖKTÜREN ASR E.Iil DEMRTA, Dr.Cevdet F.ÖZKAN, Nuri ARI, Bekir MARAL, Dilek GÜVEN, Doç.Dr. Sahriye SÖNMEZ 01.10.2011-01.12.2013 2011: 11 000 TL 2012: 9000 TL

Proje Özeti Ülkemizde hizla artarak yayilim gösteren topraksiz kültür 327.5 ha alanda uygulanmakta olup, toplam topraksiz sera varliinin % 57'sine (187.5 ha alanda, 59 firma) sahip olan Antalya ili bu üretim modelinin merkezi konumundadir. Ortam kültüründe, besin çözeltisinin yönetimi iki ekilde yapilmaktadir. Bitkilere uygulanan besin çözeltisinin drene olan kisimlarinin di ortama atilmasiyla yapilan üretim açik sistem; toplanarak tekrar sistemde kullanilmasi ise kapali sistem olarak adlandirilmaktadir. Antalya'da topraksiz yetitiricilik sistemini kullanan iletmelerin tamamina yakini açik sistemi uygulamaktadirlar. Açik sistemin en önemli dezavantaji toprak ve yer alti sularini kirletmesidir. Bu nedenle çevre bilincinin gelitii ülkelerde kapali sistem topraksiz kültür uygulamalari yayginlamitir. Çevre kirliliinin dünyanin en önemli problemlerden biri olduu gerçei ve doal kaynaklarin sürdürülebilir kullanimi zorunluluundan hareketle, bu çalimada açik ve kapali topraksiz kültür yetitirme sistemlerinin 3 farkli domates çeidinin (Bandita, Amaroso, Dirk) verimi, beslenme durumu ve meyve kalitesi üzerine etkileri ile söz konusu sistemler arasindaki su ve gübre tüketimi farkliliklarinin ortaya çikarilmasi amaçlanmaktadir. Bu amaçla üç dönemde alinacak yaprak örneklerinde N, P, K, Ca, Mg, Fe, Zn, Mn ve Cu analizleri; 4 ve 6. salkimlardan alinacak meyve örneklerinde renk, titre edilebilir asitlik, vitamin-C, likopen, pH, EC, brix analizleri yapilacaktir. Ayrica sistemlerde kullanilan su ve bitki besin elementi miktarlari arasindaki farkliliklarin belirlenebilmesi için aylik olarak alinacak besin ve drenaj çözeltilerinde N, P, K, Ca, Mg, Fe, Zn, Mn, Cu analizleri yapilacaktir.

Anahtar Kelimeler: Topraksiz kültür, açik sistem, kapali sistem, Domates, perlit.

44

BATI AKDENZ TARIMSAL ARATIRMA ENSTTÜSÜ /ANTALYA AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Verimlilii Proje No: Proje Balii : Damla Sulama Sistemi le Uygulanan Farkli Dozlardaki Azotun Washington Navel Portakalinda Verim ve Kalite Özellikleri Üzerine Etkileri Bati Akdeniz Tarimsal Aratirma EnstitüsüANTALYA TAGEM Bekir MARAL Nuri ARI , Dr.Cevdet Fehmi ÖZKAN, Dr. Filiz ÖKTÜREN ASR, E.Iil Demirta, Dilek GÜVEN, Hüseyin NAMAL 2012-2015 2012 : 12.500 TL , 2013 : 3500 TL , 2014 : 4000 TL ,

Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Projenin Yillara Göre Bütçesi

Proje Özeti : Bitkisel üretimde verim ve kaliteyi etkileyen en önemli faktörlerden biri bitki beslemedir. Azot, verim ve kaliteye olan etkisi yaninda, airi kullanimi halinde çevreye verdii zararlar nedeniyle de bitki besin elementleri içerisinde önemli bir yere sahiptir. Portakal ülkemiz ya meyve ve sebze ihracatinda %8.8'lik oranla 4. sirada yer almakta ve toplam portakal üretiminin %79'unu Washington Navel çeidi oluturmaktadir (Anonim 2009). Bilindii üzere, portakal yetitiriciliinde airi azotlu gübrelemeye bali olarak meyve ekilii, kalin kabuk, geç renk oluumu gibi sorunlar görülebilmektedir. Ülkemiz koullarinda, portakal aaçlarina verilmesi gereken N miktarini belirlemek amaciyla yapilmi, yeterli çalimaya rastlanmamitir. Bu çalima ile ülkemiz koullarinda yapilan Washington Navel Portakali üretiminde, damla sulama sistemi ile farkli miktarlarda uygulanan azotun, verim ve kalite üzerine olan etkisi incelenerek, en uygun azot dozu belirlenmeye çaliilacaktir. Deneme 2012-2015 yillari arasinda Antalya Bati Akdeniz Tarimsal Aratirma Enstitüsü Aksu Biriminde bulunan 13 yaindaki Washington Navel parselinde yürütülecektir. Tesadüf bloklari deneme desenine göre 4 tekerrürlü kurulacak denemede konular; 0, 0.35, 0.70, 1.05, 1.40 kg N/aaç olup, gübreler damla sulama sistemi ile uygulanacaktir. Toplam verim tespit edilecek ,uygulamalarin bitkilerin beslenme durumuna etkisi yaprak analizleri ile , kalite üzerine etkileri ise meyve örneklerinde, meyve büyüklüü, airlii, kabuk kalinlii, dilim sayisi, usare orani, SÇKM, TEA deerleri saptanarak belirlenecektir.

45

BATI AKDENZ TARIMSAL ARATIRMA ENSTTÜSÜ /ANTALYA AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu/lar Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama- Biti Tarihleri Projenin Yillara Göre Bütçesi

Domates Yetitiriciliinde TK HÜMAS kullaniminin Bazi Toprak Özellikleri, Verim ve Kaliteye Etkilerinin Aratirilmasi Bati Akdeniz Tarimsal Aratirma Enstitüsü MüdürlüüANTALYA Türkiye Kömür letmeleri (TK) E. Iil DEMRTA Nuri Ari, Dr. Filiz ASR, Sinan ZENGN, Bekir MARAL 2011-2013 2011: 25.000TL 2012:25.000 TL

Proje Özeti Sebze yetitiriciliinde dier tarim kollarina göre daha fazla kimyasal gübre kullanilmaktadir. Uygulanan kimyasal gübre üretim maliyetini artirirken, ayni zamanda yer alti ve yüzey sularina kariarak insan, bitki ve hayvan saliini da tehdit etmektedir. Bu sebeple bitkisel üretimde verimliliin artirilmasi, topraklarin fiziksel ve kimyasal yapisinin iyiletirilmesi, insan saliinin korunmasi ve çevre kirliliinin önlenmesi amaciyla, Organik Gübrelerin kullanimini yayginlatirilmalidir. Organik gübreler toprain organik madde miktarini artirmak sureti ile toprain bazi fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri üzerine olumlu etkileri nedeniyle verim ve kalitenin artiina büyük katki salarlar. Topraktaki organik maddelerin ana içerii humustur. Hümik asit ise humusun en aktif maddesidir. Bu çalimada Türkiye Kömür letmelerinin talebi üzerine (TK) iletmenin yan ürünlerinden üretilmi % 12 hümik asit içeren organik gübrenin (HÜMAS) bitkisel üretimde kullanilma olanaklari aratirilacaktir. Söz konusu gübre Enstitümüzün sebzecilik biriminde tek ürün yetitiriciliinde tesadüf parselleri deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak yürütülecektir. Denemede farkli dozlarda (0-2-4-6-8-10 lt/da ) uygulanan söz konusu gübrenin domates (örtüalti ve açikta) yetitiriciliinde bitkinin beslenme durumuna, toprak verimliliine ve verime olan etkisi aratirilacaktir. Anahtar Kelimeler: Organik madde, humik asit, domates

46

ATATÜRK BAHÇE KÜLTÜRLER MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ /YALOVA

AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii TAGEM tarafindan doldurulacaktir. Soanda (Allium cepa) Azot ve Kükürt Uygulamalarinin Verim, Beslenme Ve Bazi Kalite Kriterleri Üzerine Etkisinin Aratirilmasi (Doktora Tezi) Projeyi Yürüten Kurulu Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Aratirma Enstitüsü-YALOVA Proje No: Proje Balii Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama- Biti Tarihleri Projenin yillara Göre Bütçesi Proje Özeti Soan önemli ürünlerden biridir. Çok uzun zamandan beri pek çok hastaliin tedavisinde ilaç niyetine kullanilmaktadir. Bu özellii kimyasal yapisindaki kükürtlü bileiklerden gelir. Soanin kimyasal yapisi üzerine genetik, çevre ve hasat sonrasi faktörler etkilidir. Çevre faktörleri içerisinde kükürt ve azot en önemli role sahip olan etmenlerdir. Bu çalimanin temel amaci da farkli azot ve kükürt dozlarinin tohumdan ba balayan soanin (Allium cepa, L.) verimi, beslenmesi ve bazi kalite kriterleri üzerine etkisini belirlemektir. Anahtar Kelimeler: Soan, Azot, Kükürt, Verim, Kalite Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü GÜBRETA Uz. Bari ALBAYRAK Doç Dr. Ö.Lütfü ELMACI (Daniman) 2012-2013 2012: 18.000 TL 2013: 16.000 TL 2014: 10.000 TL

47

ATATÜRK BAHÇE KÜLTÜRLER MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ /YALOVA

AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No: Proje Balii TAGEM tarafindan doldurulacaktir. Güvey Fenerinde (Physalis peruviana l.) Farkli Azot Dozlarinin Verim, Beslenme ve Bazi Kalite Kriterleri Üzerine Etkisinin Aratirilmasi Projeyi Yürüten Kurulu Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez aratirma Enstitüsü-YALOVA Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama- Biti Tarihleri Projenin yillara Göre Bütçesi Proje Özeti GÜBRETA Uz. Bari ALBAYRAK Uz. brahim SÖMNEZ, Uz.Aysun ÖZTÜRK 2012-2013 2012: 12.000 TL 2013: 8.000 TL

Güvey fenerinin ülkemizde yetitiricilii son dönemlerde arti göstermektedir. Anavataninda çok uzun zamandan beri pek çok hastaliin tedavisinde ilaç niyetine kullanilmaktadir. Güvey feneri meyvesi A, B, ve C vitaminleri ve demir, fosfor, potasyum ve çinko bakimindan zengindir. Ayrica yüksek miktarda fenolik bileenler ihtiva ettii için antioksidan aktivitesi yüksektir. Piyasa deeri olan bu yeni ürüne, alternatif ürün arayiinda olan üretici talepleri hizla artmaktadir. Ancak bu yeni ürüne ait ülkemizde yapilmi bir gübreleme çalimasi yoktur. Bu çalimanin temel amaci da güvey fenerinde farkli azot dozlarinin verim, beslenme ve bazi kalite kriterleri üzerine etkisini belirlemektir. Anahtar Kelimeler: Güvey feneri, Azot, Verim, Kalite

48

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ /ANKARA AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak ve Arazi Bilgi Sistemleri Proje No Proje Balii Projenin ngilizce Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Türkiye Topraklari Karbon çerii ve Toprak Verimlilii Özelliklerinin Ulusal Corafi Veritabaninin Oluturulmasi Constituting of National Geo-Spatial Database for Soil Carbon Content and Soil Fertility Properties of Turkey's Soils Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma Enstitüsü Dr. Bülent SÖNMEZ CBS ve UA Bilgi Yönetimi Bölümü Toprak Yönetimi Bölümü Su Yönetimi Bölümü Havza Yönetimi Bölümü Yatirim Yönetimi Bölümü 2012-2017 2012 : TL 2013: TL

Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi Proje Özeti :

2014:

TL

Topraklarin doal verim gücü sinirli olmakla beraber birçok faktöre bali olarak deiim göstermektedir. Ülkenin bitkisel üretim deseninin oluturulmasinda bilinmesi gerekli en önemli faktörlerden biri de bölge topraklarin verimlilik potansiyelidir. Türkiye topraklarinin verimlilik durumu hakkinda ilk önemli çalima Köyileri ve Kooperatifler Bakanlii Topraksu Genel Müdürlüü Toprak Etütleri ve Haritalama Dairesi Bakanlii tarafindan yürütülmü olan Türkiye Topraklari Verimlilik Envanteri Projesi (TOVEP) olmutur. Bu çalima toprak verimlilii ile ilgili birçok konuda alt veri olarak günümüze dek kullanilmitir. Daha sonra Eyüpolu (1999) TOVEP'i esas alarak Türkiye topraklari verimlilik durumunu bölgesel olarak ele almi ve toprak verimlilii ve gübreleme hakkinda önemli istatistikî bilgiler sunmutur. Bu çalimanin ardindan Eyüpolu (2002) TOVEP ve DE verilerini kullanarak Türkiye gübre gereksinimini bölgeler bazinda belirlemitir. Bu önemli birbirinin devami olan üç çalimadan elde edilen veriler birçok uygulama ve aratirma projesinde etkin bir ekilde kullanilmi ve halihazirda kullanilmaktadir. Son olarak Güçdemir ve ark. (2006) verimlilik ve gübreleme ile ilgili birçok çalimanin iiinda "Türkiye Gübre ve Gübreleme Rehberi" ni oluturarak bitki türüne göre bölgesel gübreleme uygulamalarina önemli bir katki salamitir. Bu rehber halen farkli bölgelerde farkli ürün türlerine göre gerekli olan gübre türü ve miktarinin belirlenmesinde toprak analizleri ile birlikte etkin olarak kullanilmaktadir. Ancak bu çalimalarin ardindan Türkiye tarim topraklarinin verimlilik durumunu gösteren güncel ulusal bir çalima ve özellikle corafi bir veritabani oluturulmamitir. klim deiimi ; karbon çevrimi, azot çevrimi ve hidrolojik çevrim içindeki her bir bileeni farkli ölçülerde etkileyen ve bu etkilerin sonucundan da etkilenen bir dönüümdür. Toprak ise her çevrimin kapsadii ortak bir bileendir. Bu nedenle toprak bünyesinde meydana gelen deiimler de zincirin bir halkasi olarak söz konusu çevrimleri etkilemektedir. Toprain ölçülebilen fiziksel ve kimyasal özelliklerinin corafi olarak bilinmesi gerek tarim uygulamalari, gerek çevre deerlendirmeleri ve kirlilik kontrolü, 49

gerekse kirsal kalkinma yönetimleri olsun önemli bilimsel bir alt veri salar. Türkiye tarim topraklari verimliliinin corafi dailiminin eksiklii göz önünde bulundurularak, Türkiye üst tarim topraklarinin (0­30 cm) toprak özellikleri ve bitki besin elementlerinin corafi veritabaninin oluturulmasi bu çalimada hedeflerden biri olmutur. Türkiye tarim topraklarinin toprak özelikleri ve bitki besin elementlerinin veritabaninin oluturulmasi ve haritalandirilmasi çiftçilerimize, arazi kullanim planlamalarina, toprak temelinde yapilan aratirma çalimalarinda eksik olan önemli bir ön bilgiyi salayabilecektir. Detayli bölgesel kirsal kalkinma çalimalarinin balangiç planlama aamasinda önemli bir altlik olarak kullanilabilecektir. Biyoçeitlilik aratirmalarinda önemli bir alt bilgi olarak kullanilabilecektir. Türkiye, iklim deiiklii sürecinde hassas kuaklardan biri olan Avrupa Akdeniz Kuai'nda yer almasi nedeni ile ciddi oranda iklim deiiklii etkilerinin tehdidi altindadir. Türkiye'nin Birlemi Milletler klim Deiiklii Çerçeve Sözlemesi kapsaminda 2007 yilinda hazirladii Birinci Ulusal Bildirim, mevcut iklim deiiklii etkilerini ; artan yaz sicaklik deerleri, bati illerinde ki yailarinin azalmasi, yüzey sularinin yok olmasi ve kalitesinin bozulmasi, artan kurakliklar, toprak kaybi, kiyi erozyonu ve seller olarak kaydetmektedir (UNDP, 2010). Bu etkilerden topraktan karbon salinimi iklim deiiklii ile direk ilikili olup önemli bir yer tutumaktadir. Ancak topraklarda farkli etkileimler altinda farkli oranlarda karbon salinimi meydana gelir. Bu ise spesifik çok yönlü aratirmalarla deerlendirilir. Ancak her tür çalima için balangiç koulunun bilinmesi gerekidir. Projenin ikinci önemli amaci olarak Türkiye topraklari karbon içerii belirlenip corafi veritabani oluturulacaktir. Bu proje ile tarimsal uygulamalar, çevre korunumu, iklim deiikliine adaptasyon eylem planlamalarinda önemli corafi alt bilgiler son kullanicilara salanmi olacaktir. r: Toprak karbon içerii, toprak verimlilii, CBS, corafi veritabani

50

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ /ANKARA AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak ve Arazi Bilgi Sistemleri Proje No Proje Balii Samsun linde Marjinal Tarim Alanlarinda Erozyon Kontrolü, Alternatif Ürün Yetitiricilii ve Erozyona Duyarli Marjinal Tarim Arazilerinin CBS ve UA Kullanilarak Belirlenmesi Erosion Control at Marginal Agricultural Land, Alternative Crop Production and Determination of Erosion Sensitive Marginal Agricultural Land by Using GIS and RS in the Samsun Province Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma Enstitüsü Samsun Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Samsun 19 Mayis Üniversitesi- Ziraat Fakültesi Gelemen Orman Fidanlii Filiz TÜRKSEVEN VELOLU(TGSKME) Dr. Sevinç USLU KIRAN (TGSKME) Dr. Armaan KARABULUT (TGSKME) Aye EREN(TSKAE Samsun) Kadriye DEMR (Gelemen Orman Fidanlii) Doç.Dr. Orhan DENGZ (19 Mayis Ün. Zir. Fak Toprak Böl.) Doç.Dr. Aysun PEKEN(19 Mayis Ün. Zir. Fak Bah. Bit. Böl.) 2012-2015 2012 : TL 2013: TL 2014: TL

Projenin ngilizce Balii

Projeyi Yürüten Kurulular Projeyi Destekleyen Kurulular Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar

Balama-Biti Tarihleri Proje Bütçesi Proje Özeti: Dünyada geni yayilim alani gösteren ve erozyonu kontrolünde kullanilan Vetiveria zizanioides (L.) Nash bitkisinin Samsun ilindeki erozyona duyarli arazilerde perde, erit, teras veya yüzey aki filtre materyali olarak kullanimi ve etkisinin aratirilmasi amaçlanmitir. lk aamada Samsun ilinde marjinal tarim alanlari CBS ve UA teknikleri ile belirlenecektir. Marjinal tarim arazisi, mutlak tarim arazileri, özel ürün arazileri ve dikili tarim arazileri diinda kalan, toprak ve topografik sinirlamalar nedeniyle üzerinde sadece geleneksel toprak ilemeli tarimin yapildii arazileri temsil etmektedir. Özellikle Karadeniz bölgesinde marjinal tarim arazileri morfolojik yapilari ve toprak özellikleri itibariyle erozyona ve toprak kaymasina oldukça duyarli olabilmektedir. Topografik yapisi gerei bölge halkinin tarim amaçli kullandii bu alanlarda erozyonu azaltmak ve alternatif gelir salayacak uygulamalarin yapilmasi önemlidir. Bu nedenle Karadeniz bölgesinde tarimda kullanilan marjinal arazileri temsil edebilecek bir arazide Vetiveria zizanioides (L.) Nash bitkisiyle erozyonu azaltmak amaciyla yukarida belirtilen tedbirlerden uygun olani alinarak, araziden daha fazla gelir elde etmek amaciyla alternatif ürün yetitirilecektir. 51

Alternatif ürün, yörede yetitirilen tarimsal ürüne alternatif olabilecek sebze, yem bitkisi ve tibbi aromatik bitkilerden toprak ve iklime uyum salayabilecek olan türlerden seçilecektir. Vetiveria zizanioides (L.) Nash bitkisinin erozyon kontrolü amaciyla kullanimi, erozyon kontrolünün çiftçiye benimsetilmesi ve çiftçinin üretimi önerilecek olan yeni ürünlerden katma deer elde etmesine çaliilacaktir. Yöntemin uygulanmasina ve yöre halkinin, önerilecek alternatif ürünlere kari tepkisi belirlenecektir. Erozyon tedbiri alinan deneme arazisinde, eritler arasinda ekonomik geliri yüksek ve yüzey kaplayicilii fazla olan tek ve çok yillik bitkiler yetitirilerek toprak korunumu maksimum seviyeye çikartilmaya çaliilarak hem toprain sürdürülebilirlii hem de verimliliin arttirilmasi hedeflenmitir. Verilere göre tarim yapilan ve tarima açilmi alanlar için erozyon korumali alternatif bir yetitiricilik sistemi önerilecektir. Arazide erozyon kontrolü ile suyun topraa sizmasi arttirilarak toprak su içeriinin artirilmasina, sediment kaybi azaltilarak topraktaki bitki besin maddelerinin korunumuna ve dolayli olarak toprain ticari gübre ihtiyacinin azalmasina katki salanacaktir. Projede; yer kirazi tek yillik bitki olarak yetitirilecektir. Bitkinin isteine göre sulama, gübreleme, budama, gibi kültürel ilemler zamaninda yapilarak bitkiden optimum ürün alinmaya çaliilacaktir. Bitki geliimi, verim, meyve kalitesi; fenolojik, pomolojik ve bitkisel gözlem ve ölçümlerle izlenecektir. Son aamada erozyon kontrolü ve alternatif ürünlerin yetitirilmesine yönelik senaryolar üretilerek altenatif gelir maliyeti belirlenecektir. Mevcut uygulamalar ile proje kapsamindaki uygulamalar karilatirilarak yetitiriciler üzerindeki olasi etkileimleri yerel anket çalimalari ile belirlenerek olasi soyo-ekonomik etkisi ortaya konulmaya çaliilacaktir. Bu çalimayla birlikte projenin yayim çalimasida yapilacaktir. r: Erozyon, Alternatif Ürün, UA, CBS

52

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANKARA

AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak ve Arazi Bilgi Sistemleri . Proje No ÜLKESEL CORAF TOPRAK VER TABANI Proje Balii OLUTURULMASI, ANKARA-BEYPAZARI, AYA ÖRNEK ALAN ÇALIMASI TGSKMAE Projeyi Yürüten Kurulu TAGEM Proje Destekleyen Kurulu Dr. Mustafa USUL Proje Yürütücüsü Dr. Çetin ARCAK, Doç. Dr. Ouz BAKAN, Mehmet KEÇEC, Yardimci Aratirmacilar Hicrettin CEBEL, Dr. Armaan KARABULUT, Sevinç MADENOLU, Füsun SARISAMUR 2012-2014 Balama-Biti Tarihleri Projenin Yillara Göre Bütçesi 2012: 60 000 TL. 2013: 30 000TL. 2014:30 000 TL. Proje Özeti: Ülkemizin toprak ve su kaynaklarinin kullanimi ve yönetimi ile ilgili problemlerin çözümlenmesi, yeni verilerin üretilmesi ve sonradan oluan deiimlerin izlenebilmesini salayacak güncel Toprak ve Su Kaynaklari veri tabani oluturmakla mümkündür. Avrupa Birlii uyum sürecinde olan Türkiye'nin bata toprak olmak üzere, doal kaynaklari ile ilgili güncel veriler hazirlamak ve ölçekli Avrupa Corafi Toprak Veri tabanina entegre olarak, toprak kaynaklarimiz ile ilgili ulusal ve uluslararasi düzeyde bilgi aliveriini salayacak altliklari ve veri tabanlarini oluturma dorultusunda Türkiye Genel Toprak Haritasi ve Raporunun FAO - UNESCO ve Toprak Taksonomisine göre güncelletirilmesi gerekmektedir. Ayrica, tarimsal açidan potansiyel öneme sahip alanlarin belirlenerek bu alanlarin seri bazinda, 1:25 000 ölçekli detayli corafi toprak veri tabani oluturulmasi, ülkemizin kalkinmasina yönelik Kalkinma Planlarinin hazirlanmasinda ve kirsal alana yönelik planlama çalimalarinda temel oluturacak, ulusal toprak kaynaklari ve hizmet haritalarinin hazirlanmasi önem arz etmektedir. Bu dorultuda, ülkesel bir toprak veri tabani oluturulmasi için Ankara-Beypazari ve Aya ilçelerinde yöntemin test edilecei bir çalima planlanmitir. Yöntemin uygulanacai toprak etüt ve haritalama çalimasinda haritalama ünitesi olarak toprak serileri ve önemli fazlari kullanilacaktir. Farkli ana materyal üzerinde yayilim gösteren farkli topraklarin belirlenmesi amaciyla hava fotoraflari ve uydu görüntüleri, sayisal jeolojik ve yükselti verileri (DEM) ile birlikte yorumlanarak olasi fizyografik üniteler ve toprak sinirlari belirlenecek ve 1/25 000 ölçekli Foto Yorum-Taslak Toprak Haritasi oluturulacaktir. Uydu görüntüleri denetimsiz siniflandirma sistemine göre CORINE metodolojisi dikkate alinarak taslak arazi kullanim ve arazi örtü haritalari üretilecektir.Taslak toprak ve arazi örtü haritasina göre arazide açilacak muhtemel toprak profil yerlerinin corafi koordinatlari belirlenerek arazide GPS ile tespit edilecektir. Her bir farkli topraklari temsil eden toprak profilleri açilarak Soil Survey Staff 1993 ve FAO 1990' a göre tanimlamalari yapilacaktir. Laboratuvar analizleri için her bir horizondan toprak örnekleri alinacak ve toprak haritalama lejanti için gerekli bilgiler toplanacaktir. Toprak örnekleri uluslararasi standart fiziksel, kimyasal ve biyolojik (ISO ve Soil Survey Laboratory Methods Manual, 1996) yöntemlere göre analiz edilecektir. Topraklar, Toprak Taksonomisi Soil Taxonomy (1999), WRB (World Reference Base for Soil Resources, 2001) ve FAO (1990)'a göre siniflandirilacak ve toprak haritalama lejanti hazirlanacaktir. Deerlendirilen verilere göre ikinci "Taslak Toprak Haritasi" oluturulacaktir. Taslak toprak haritalarina son ekillerinin verilebilmesi için ekipler halinde toprak sinirlari arazide kesinletirilecek ve harita sembolleri belirlenecektir. Çalima sonucu oluturulan haritalar sayisallatirilacak, arazi bilgi formu kapsaminda hazirlanan tüm veriler veri tabanina girilerek, gerekli sorgulama ve harita üretimleri için kaydedilecektir. Anahtar Kelimeler: Corafi Toprak Veri Tabani, Toprak Taksonomisi, Sayisal Arazi Modeli (DEM), CORNE

53

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/MENEMEN

AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak ve Arazi Bilgi Sistemleri Proje No Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Bakirçay Havzasinda Corafi Bilgi Sistemi Teknii ile Tarimsal Arazi Kullanim Planlarinin Oluturulmasi Menemen Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü Dr. Nejat ÖZDEN - Ziraat Yüksek Mühendisi Prof. Dr. Yusuf KURUCU - Ziraat Yüksek Mühendisi Doç. Dr. Mustafa BOLCA - Ziraat Yüksek Mühendisi Süleyman EN - Ziraat Yüksek Mühendisi Z. Lamia BLR - Kimya Mühendisi Lütfullah ARUASLAN - Jeoloji Mühendisi Dr. M. Tolga ESETLL - Ziraat Yüksek Mühendisi Dr. Fulsen ÖZEN - Ziraat Yüksek Mühendisi 2011 - 2014 2011: 22000 TL 2012: 19000 TL 2013: 9000 TL 2014: 1000 TL

Balama-Biti Tarihleri Projenin Toplam Bütçesi Proje Özeti

Doada yenilenemeyen temel kaynaklar arasinda yer alan, canlilar için mutlak gerekli yaam öesi ve besin ortami olan topraklarin sistemli bir ekilde incelenmesi, sürdürülebilir arazi kullanim planlamalari için oldukça önemlidir. Bugün tüm dünyada tarimsal üretime açilabilecek alanlarin son sinirina ulailmi durumdadir. Geriye dönüümü mümkün olmayan ve doanin en önemli fiziksel, kimyasal ve biyolojik aktivitelerini içeren toprain yörenin ekolojik yapisina uygun, sosyo-ekonomik gereksinmeleri karilayabilecek, ayni zamanda sürdürülebilir bir ekilde kullanimini salayabilecek tarimsal arazi kullanim planlama modellerinin oluturulmasi, bu amaçla aratirma ve çalimalara öncelik verilmesi, ülkemizde zorunlu bir hal almitir. Bu balamda, doal kaynaklarla ilgili detayli ve güncel verilerden oluturulan, yeni teknoloji ve yöntemlerle sistemli bir ekilde gelitirilebilen veya güncellenebilen veri tabanlarinin oluturulmasi, temel aamalar olarak projelerde yer almaktadir. Bu aratirmada, Bakirçay Havzasi topraklarinin fiziksel, kimyasal ve morfogenetik özelliklerini içeren seri bazinda toprak haritalari yapilacaktir. Aratirmada, yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri ve kadastral veriler temel kartorafik materyalleri oluturacaktir. Bu balamda arazilerin tarimsal kullanima uygunluk siniflari, iklim özellikleri, üreticilerin sosyo-ekonomik koullari ile mevcut tarimsal ürün desenleri ve bunlara alternatif oluturabilecek dier tarimsal ürünler belirlenip corafi bilgi sistemi içerisinde katman mantiina göre bir veri tabani oluturulacaktir. Aratirma sonucunda, parsel düzeyinde ürün deseni planlamasina olanak salayabilecek bir model önerisi gelitirilecektir.

54

SONUÇLANAN PROJELER

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANKARA AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Projenin ngilizce Balii Projeyi Yürüten Kurulu: Projeyi Destekleyen Kurulu/lar: Proje Yürütücüsü: Balama ve Biti Tarihleri: Projenin Toplam Bütçesi: Çeitli Organik Materyallerde Bazi Humik Asit Analiz Yöntemlerinin Karilatirilarak Uygun Yöntemlerin Seçimi The Selection of Suitable Methods By Comparison Humic Acid Analysis Methods in Commercial Organic Fertilizers Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma Enstitüsü TAGEM Dr. Kadriye KALINBACAK 2005-2010 4000 TL

Proje Özeti: Organik materyallerdeki humik asit analizlerinde her ülkede göre farkli yöntemler kullanilmaktadir. Çeitli organik kaynaklardan elde edilen humik asit gübrelerinde humik asit içeriinin belirlenmesinde kullanilan yöntemlerin uygunluunun belirlenmesi bu konuda çikacak problemlerin giderilmesinde önemli yer tutmaktadir. Organik Gübrelerin piyasaya arzi, denetimi ve kontrolü Tarim Bakanlii tarafindan Organik Gübre Yönetmelii çerçevesinde yapilmaktadir. u anda yönetmelikte Sert Kömürlerde humik asit analizine dayali TSE 5896 sayili yöntem kullanilmaktadir. Bu çalima ile organik materyallerdeki humik asit içerikleri çeitli yöntemlerle belirlenerek en uygun yöntem ya da yöntemler seçilmeye çaliilmitir. Uygun yöntem belirlendikten sonra Organik Gübre Yönetmeliine önerilmesi planlanmitir. Projede gravimetrik, titrimetrik ve kolorimetrik olmak üzere üç ana grup altinda 9 adet yöntem ile çaliilmitir. Projede 23 adet kati ve 20 adet sivi formda olmak üzere 43 adet gübre örneinde humik asit analizleri yapilmitir. Materyallerde humik asit içeriklerinin belirlenmesinde 9 adet analiz yöntemi kullanilmitir. Proje konusu olan 9 yöntem ile organik materyallerin analizleriyle oluan etiket deerleri arasinda t testi yapilmi ve istatistiksel olarak önemli farkliliklar bulunmutur. Humik Asit özelliinde olan (pH 4-7) örneklerin analiz sonuçlarina göre BaCl2 ve HCl yöntemleri etiket deerleri ve birbirleriyle uyumu yüksek bulunmutur. Humik asit tuzlari olan (pH9-14) örneklerin istatistik analizlerine göre, etiket deerleriyle ve birbirleriyle uyumlu bulunmamitir. Uyumluluu yüksek bu yöntemlerle, halen yönetmelikteki yöntem (TSE) ve yaygin kullanimda olan yöntem(CDFA) seçilerek standart materyaller çok tekrarlamali analize alinmitir. Humik asit ve humik asit tuzu(Humat) içeren üç adet standart materyalde seçilen bazi yöntemlerle çoklu tekrarlamali analizler yapilmi ve bu sonuçlara göre yöntem seçimi yapilmaya çaliilmitir. Anahtar Kelimeler: Humik Asit Analizi, Leonardit, Organik Gübre, TSE, CDFA, BaCl2, HCl

55

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANKARA AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No Proje Balii Projenin ngilizce Balii Projeyi Yürüten Kurulu: Projeyi Destekleyen Kurulu/lar: Proje Yürütücüsü: Yardimci Aratirmacilar: Balama ve Biti Tarihleri: Projenin Toplam Bütçesi: Çukurova'da Flüviyal Bir Tarim Arazisinde Bazi Toprak Verimlilik Özelliklerinin Jeoistatistiksel Modellemesi Geostatistical Modelling of Selected Soil Fertility Parameters in a Aluvial Agricultural Land in Çukurova Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma Enstitüsü A.Ü.Z.F. Toprak ABD Dr. Armaan KARABULUT Prof. Dr. lhami ÜNVER 2006-2010 3333 TL

Proje Özeti: Toprak örtüsü çok geni alanlari kapsar ve özellikleri hakkinda bilgi, örnekleme yolu ile salanir. Toprak özelliklerindeki mekânsal deikenlik, farkli mekânsal ölçeklerde, farkli süreçlerin etkileiminden kaynaklansa da, birbirinden farkli veya benzer özellikte olabilmektedir. Sonuç olarak toprak özelliklerindeki mekânsal deikenlik, birçok farkli ölçekte ve çözünürlükte, milimetreden birkaç kilometreye kadar deiim gösterebilir. Tarim alanlarinda toprak verimlilik özelliklerinin mekânsal deikenliinin bilinmesi, optimum bir iletimle verimliliin gelitirilmesi açisindan önemlidir. Bu aratirma Çukurova'da her yil misir ekimi yapilan bir tarim arazisinde, 38 ha'lik bir çiftçi tarlasinda gerçekletirilmitir. On bir toprak özellii [toplam N (tN) (mg kg-1), alinabilir P (aP) (mg kg-1), alinabilir K (aK) (mg kg-1), OM (%), EC (dS m-1), pH, KDK (cmol kg-1), kum (%), silt (%), kil (%), CaCO3 (%)] için yapilan bu aratirma üç bölümden olumaktadir: Birinci bölümde toprak özelliklerinin farkli araliklarda (12,5, 25, 50, 100 m) yapilmi örneklemeleri kullanilarak mekânsal baimlilik yapilari belirlenmitir. kinci yil ekim ve gübreleme öncesi dönemi için ayni örnekleme sistemi ile alinmi olan toprak örnekleri ile tN, aP, aK, OM ve EC'nin jeoistatistiksel modellemelerinin dorulamasi yapilmitir. Çaliilan arazide aP izotrop bir yapi gösterirken dier toprak özellikleri yöne bali farkli azimut açilarinda anizotropik bir yapi sergilemilerdir. EC ilk yil I. dönem tam kontrolsüz etki varyansi göstermi, ancak ikinci yil yöne bali anizotropik bir yapi sergilemitir. Mekânsal baimlilik en yüksek kil ve KDK'da görülürken en düük aP ve pH'da görülmütür. En yüksek yapisal uzaklik majör 576m, minör 468 m ile OM'de, en düük yapisal uzaklik ise majör 245 m, minor 180 m ile siltde görülmütür. kinci bölümde dinamik toprak özelliklerinin (tN, aP, aK, OM, EC) farkli örnekleme dönemlerindeki mekânsal deiimleri (mekânsal-zamansal) irdelenmi ve deiim oranlari belirlenmitir. Toprak özelliklerinden özellikle aK, tN, ve OM'de krigleme mekansal dailim yapilarinin tüm tarimsal uygulamalara ve dier di etkenlere ramen korunduu görünmütür. Tarimsal uygulamalar, bazi toprak özelliklerinin krigleme mekânsal yapilarinda, bitki geliim sürecinde önemli deiiklikler olutururken, ekim öncesi ve hasat sonrasi örnekleme dönemlerinin mekânsal dailim yapilarinda önemli benzerlikler görülmütür. Üçüncü bölümde ise çok deikenli (multivariate) mekânsal analizler yardimi ile toprak özelliklerinin birbirleri ile olan ilikileri incelenmitir. Kil aK, OM, tN, KDK ve kum bir araya gelerek, temel bileen analizinde toprak verimlilii bileeni olarak adlandirilan 1. bileeni oluturmu ve ayni toprak özellikleri grubu birinci bileen varyans faktör deerlerinin yüzeyi ile benzer krigleme mekânsal dailim yapisi göstermitir. Anahtar Kelimeler: Jeoistatistik, Yarivaryogram, Alansal Baimlilik, Toprak Verimlilik Özellikleri, Mekânsal-Zamansal Deikenlik, Çok Deikenli Mekânsal Analiz, Temel Bileen Analizi

56

GAP TOPRAK - SU KAYNAKLARI VE TARIMSAL ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANLIURFA

AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No: Proje Balii Proje ngilizce Balii Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulu/lar Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar anliurfa li Topraklarinin Bitki Besin Maddesi, Air Metal Ve Potansiyel Toksik Element Kapsamlarinin Belirlenmesi Determination Scope of potantial toxic, heavy metals and plant nutrients elements in soil of Sanliurfa province GAP Toprak Su Kaynaklari ve Tarimsal Aratirma Enstitüsü Müdürlüü-anliurfa

Mehtap SARAÇOLU Dr.Meral TA slim KOAR Hatice KARA Dr.Sadik YETM Dr.Abdulkadir SÜRÜCÜ Murat AYDODU Balama- Biti Tarihleri 2007-2009 Proje Toplam Bütçesi: Proje Özeti: Bu çalimanin 3 yili sonunda anliurfa' ya bali olan Harran (108), Bozova (64), Hilvan (89), Halfeti (46), Birecik (94), Akçakale (125), Suruç (93), Ceylanpinar (34), Siverek (224) ve Viranehir (190) olmak üzere toplam 10 ilçesinden alinan toplam 1067 numune aratirmanin materyalini oluturmutur. Her bir örnekleme noktasinda, örnek alinacak arazinin büyüklüü, toprak ve topografik yapisi göz önüne alinarak 8-10 örnek alinip paçal numune haline getirilmi ve analiz edilmitir. Ayrica toprak örnei alinan yerlerin yer koordinatlari Yer Konumlama Cihazi (GPS) ile belirlenmitir. Her ilçe için alinan koordinatlar ile harita oluturulmutur. Bu alinan toprak örneklerinde su ile doymuluk (%), pH, tuz (%), CaCO3 (%), organik madde (%), P2O5 (kg/da), K2O (kg/da), kum (%), kil(%), silt(%), bitkiye yarayili olan mikro elementlerden Fe (ppm), Cu (ppm), Zn (ppm) ve Mn (ppm) deerlerine ve air metallerden ise Fe, Cu, Zn, Mn, Ni, Cd, Cr, Pb ve Co deerlerine bakilmitir. Anahtar Kelimeler: 9600 TL

57

GAP TOPRAK - SU KAYNAKLARI VE TARIMSAL ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANLIURFA

AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No: anliurfa Yöresinde Yetitirilen Mercimein Çinko ve Proje Balii Bor steinin Belirlenmesi GAP Toprak - Su Kaynaklari ve Tarimsal Aratirma Projeyi Yürüten Kurulu Enstitüsü Müdürlüü Harran Üniversitesi, Projeyi Destekleyen Kurulu TGEM Dr. Aye Gülgün ÖKTEM Proje Yürütücüsü Müslüm COKUN, Yardimci Aratirmacilar N. Devrim ALMACA, Dr. Abdulkadir SÜRÜCÜ, Sibel SÖYLEMEZ, Prof. Dr. Abdullah ÖKTEM, Tuba TEKGÜL, Dr. Sadik YETM 2006-2009 Balama- Biti Tarihleri Proje Bütçesi Proje Özeti: Bu çalima, anliurfa Yöresi'nde, Bor ve Çinko eksiklii görülen alanlarda, mercimein çinko ve bor isteinin saptanmasi amaciyla Ceylanpinar-TGEM ve Koruklu Aratirma stasyonu'nda olmak üzere iki lokasyonda yürütülmütür. Bitkisel materyal olarak, Yerli Kirmizi çeidi ve Firat-87 kirmizi mercimek çeitleri kullanilmitir. Budayda Borun bakiye etkisini belirlemek için Bor uygulamasi yapilan denemelerde, Sariçanak-98 makarnalik buday çeidinin ekimleri yapilmitir. Denemede öngörülen uygulamalara göre çinko kaynai olarak Çinko sülfat, bor kaynai olarak boraks kullanilmitir. Aratirma çinko ve bor için birbirinden baimsiz iki ayri deneme halinde yürütülmütür. Çinko Dozlari : Zn Bor Dozlari B : Zno- 0 kg/da Zn B0- 0 kg/da B Zn1- 1 kg/da Zn B1- 0,1 kg/da B Zn2- 2 kg/da Zn B2- 0,2 kg/da B Zn3- 3 kg/da Zn B3- 0,3 kg/da B Zn4- 4 kg/da Zn B4- 0,4 kg/da B Bor denemelerinde mercimek+ buday ekim nöbeti sistemi uygulanmitir. Bor uygulanan denemelerde bir sonraki yil hiçbir uygulama yapilmadan buday ekimleri yapilmitir. Bor ve çinko dozlari, ekimden önce topraa uygulandiktan sonra ekimler gerçekletirilmitir. Anahtar kelimeler: anliurfa, mercimek, bor, çinko, verim, kalite Toplam bütçe 19 364.00 YTL

58

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/TOKAT (ARA SONUÇ) AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak Verimlilii Proje No: Proje Balii Projenin ngilizce Balii Projeyi Yürüten Kurulu Tokat Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Projeyi Destekleyen TAGEM Kurulu Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Balama-Biti Tarihleri Ömer Faruk NOYAN Mustafa DEMR , Ouzhan AYDIN, Mualla AYDIN, Atilla ALTINTA, Dr. Kenan ÇAATAY, Yrd. Doç. Dr. rfan OUZ 2000- 2050 00320G01 Tokat Kazova'da Sürdürülebilir ve Geleneksel Toprak yönetimi Uygulamalarinin toprain Bazi özellikleirne Etkisinin Belirlenmesi

Projenin Toplam Bütçesi 32 000 TL Proje Özeti: Bu çalima ile, Tokat Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Müdürlüü arazisinde 2000­2050 yillari arasinda yürütülecek olan projenin 3 münavebe dönemini kapsayan 9 yillik sonuçlarini deerlendirilmektedir. Tarim topraklarinin, makineleme ve airi girdi kullanimi ile yakin gelecekte olasi bazi olumsuzluklari belirleyebilmek amaciyla yürütülen bu projede, farkli toprak yönetimi uygulamalari ele alinarak incelenmitir. Bu amaçla ekim nöbetinde baklagil olan ve baklagil olmayan iki farkli deneme planlanmitir. Bu denemelerin her birinde ana konulari toprak ileme konulari, alt konulari ise kimyasal gübreler ile farkli gübre kaynaklarinin birlikte kullanimlaridir. Ana konular, azaltilmi ve geleneksel toprak ileme, alt konular ise optimum NP, optimum NP+Çiftlik gübresi ve optimum NP+Yeil gübreleme konularindan olumutur. Elde edilen verim deerleri ve incelenen toprak özellikleri bakimindan bu dönemde elde edilen sonuçlar incelendiinde toprak ileme sistemleri arasinda istatistiki olarak bir fark tespit edilememitir. Alt konular ise yillar itibari ile farklilik göstermi olup patates denemelerinde bir yil b1 konusu, ekerpancarinda baklagilli ve baklagilsiz denemede birer yil b1 konusu, budayda bir yil baklagilsiz denemede b2 konusu istatistiki olarak önemli bulunmutur. Kurufasulye verimlerinde bir fark tespit edilememitir. Toprak özellikleri bakimindan çiftlik gübresi uygulanan parselerinin alinabilir P2O5 ve K2O ve çinko kapsamlarinda arti tespit edilmitir. Tokat, sürdürülebilir tarim, toprak ileme sistemleri, gübreleme Anahtar Kelimeler

59

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/SAMSUN AFA ADI : Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI : Toprak Verimlilii TAGEM-BB-080205H2 Proje No yi Tarim Uygulamalari Kapsaminda Sebze Tariminda Azotlu Gübre Miktarlari ve Gidya Uygulamalarinin Verim ve Toprak Proje Balii Özelliklerine Etkisi The Inside Good Agricultural Practices in Vegetable on the Projenin ngilizce Balii ous Fertilizer Amounts and Gyttja Doses on Yield and Soils Properties Samsun Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Projeyi Yürüten Kurulu Projeyi Destekleyen TAGEM Kurulu Dr. Gülen ÖZYAZICI Proje Yürütücüsü Dr. Osman ÖZDEMR Dr. Mehmet Arif ÖZYAZICI Yardimci Aratirmacilar Dr. Betül BAYRAKLI Güler Yasemin ÜSTÜN 2008-2010 Balama-Biti Tarihleri 63320 TL Proje Toplam Bütçesi Proje Özeti Domates, kirmizi ba lahana, biber ve ispanak bitkilerinde 3 yil süre ile yürütülen çalimada verimler tespit edilmi, meyvelerde ve yaprakta nitrat analizi, hasat sonrasi alinan toprak örneklerinde ise bazi kimyasal ve biyolojik analizler yapilmitir. Domates, çarliston biber ve ispanakta verim üzerine her üç yilda da azotlu gübre miktarlari, gidya dozlari ile azot x gidya interaksiyonun etkisi %1 seviyesinde önemli bulunmutur. Domateste farkli seviyelerdeki azotlu gübre miktarlari ve gidya uygulamalarinda en yüksek meyve verimi her üç yilda da N2G3 konusunda belirlenmi, en düük verim ise kontrol konusunda saptanmitir. En yüksek verimi salayan azot seviyesi 212 kg/da gidya varliinda 9.49 N olarak hesaplanmitir. Çarliston biberde ise en yüksek verim N3G2 konusunda belirlenmi olup, yapilan regresyon analiz sonucuna göre en yüksek verimi salayan azot seviyesi 203 kg/da gidya varliinda 15.95 kg N olarak belirlenmitir. Ispanakta her üç yilda da en yüksek verim N2G2 konusunda bulunmu olup, en yüksek verimi salayan azot seviyesi 225 kg/da gidya varliinda 12.65 N olarak hesaplanmitir. Kirmizi ba lahanada verim üzerine azotlu gübre miktarlari ve gidya dozlarinin etkisi üç yilda da %1 önemlilik seviyesinde, azot x gidya interaksiyonu ilk 2 yil %1 seviyesinde, 3.yilda ise %5 seviyesinde önemli bulunmutur. Denemenin 1. ve 3. yillarinda en yüksek ba verimi N3G2 konusunda belirlenirken, 2. yilda N2G3 konusunda tespit edilmitir. Anahtar Kelimeler: Gidya, azotlu gübre, kirmizi ba lahana, domates, ispanak, biber, iyi tarim uygulamalari

60

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANKARA AFA ADI: Toprak Su Kaynaklari ve Çevre PROGRAM ADI: Toprak ve Arazi Bilgi Sistemleri Proje No Altinova Tarim letmesinde Toprak Kalite Parametreleri Proje Balii ndeksine Göre Arazi Bilgi Sisteminin Oluturulmasi Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Merkez Aratirma Projeyi Yürüten Enstitüsü Kurulu: TAGEM, Ankara Üniversitesi Ziraat Fak. Toprak Böl. Projeyi Destekleyen Kurulu: Mustafa USUL Proje Yürütücüsü: Yardimci Aratirmacilar: Doç. Dr. lhami BAYRAMN (A.Ü. Ziraat Fak. Toprak Böl.) Balama ve Biti 2008-2009 Tarihleri: Projenin Toplam Bütçesi: 19.665, TL Proje Özeti: Bu çalima Altinova Tarim letmesi'nin 29.585 ha'lik Aridisol, Vertisol ve Entisol toprak ordolarindan oluan tarim arazilerinde yürütülmütür. Paremetrik Metot (Karekök Metodu) ile deerlendirilen alanin Arazi Uygunluk Siniflari % 17,8'i S1, % 69,9'u S2 ve %12,3'ü S3 olarak tespit edilmitir. SPOT uydu görüntüsü, 1, 2 ve 3. bantlari ile LANDSAT uydu görüntüsünün 3, 4 ve 5. bantlari kullanilarak NDVI deerleri elde edilmitir. Spot 2 görüntüsü NDVI deerleri ile verim miktarlari arasinda iliki 0,70 korelesyon ve 0,5 olasilik düzeyinde (1,73306863753026E-07), LANDSAT 7 uydu görüntüsü NDVI deerleri ile verim arasindaki 0,58 korelesyon ve 0,5 olasilik düzeyinde (0,000268083892799473), önemli ve pozitif yönde bir ilikinin olduu belirlenmitir. Bu durum NDVI deerleri dikkate alinarak, buday veriminin tahmin edilebileceini göstermektedir. SPOT 2 uydu görüntüsü NIR Spektral yansima deerleri ile verim miktarlari arasinda iliki incelenmi, sonuçta 0,53 korelasyon ve 0,5 olasilik (0,000642531004553565) düzeyinde, önemli ve pozitif yönde bir ilikinin olduu belirlenmitir. AKI ile 71 parselin 20 yillik ortalama verimleri arasindaki iliki incelenmi ve iliki 0,05 seviyesinde önemli bulunmutur (P= 0,000**(P<0.01)). Bu ilikinin regresyon formulü; "Buday Ortalama Verim (kg/da) = 130 + 1,46 AKI" olarak tespit edilmitir. SPOT 2 uydu görüntüsünün farkli yansima deerleri (NDVI, VIR, NIR, GREEN) ile AKI ve verim arasindaki ilikiler istatistikî olarak incelenmi ve iliki 0,05 seviyesinde önemli bulunmutur (P= 0,000**(P<0.01)). Bu ilikinin regresyon formulü;"Verim kg/da = 65 - 0,715 AKI - 29 NDVI + 2,26 NIR - 2,46 VIR - 0,22 GREEN" olarak tespit edilmitir. Yukarida verilen yansima deerleri ve AKI'nin verim üzerine etkilerini tespit için stepwise analizi yapilmitir. Stepwise analizi 3 aamada gerçeklemi ve 0,05 seviyesinde VIR (P=0,000), NIR (P=0,001) ve AKI (P=0,033) deerleri ile verim arasindaki iliki önemli bulunmutur. LANDSAT 7 uydu görüntüsünden elde edilen NDVI yansima deerleri, AKI ve verim arasindaki iliki 0,05 seviyesinde önemli bulunmutur (P= 0,001**(P<0.01)). Bu ilikinin regresyon formulü;"Verim kg/da = 95,8 + 105 NDVI + 2,42 AKI" olarak tespit edilmitir. NDVI yansima deerleri AKI ve verim arasindaki iliki stepwise analizi ile de incelenmitir. Stepwise analizi 1 aamada tamamlanmitir. Burada ise AKI deeri ile verim arasindaki 61

iliki önemli bulunmutur (P=0,000). Verim ile toplam yai ve buday gelime dönemleri arasindaki yaiin ilikisi de incelenmi; buna göre toplam yai ile verim arasindaki iliki önemli bulunmutur (P= 0,000). Bu ilikinin regresyon formulü; "verim kg/da = 161 + 0,149 TOPY" olarak tespit edilmitir. Yine verim ile Ekim (EY), Kasim (KY), Aralik (AY), Ocak (OY), ubat (Y), Mart (MartY), Nisan (NY), Mayis (MY) ve Haziran (HY) aylarina ait aylik yai arasindaki iliki incelenmi ve burada da 0,05 seviyesinde iliki önemli bulunmutur (P=0,000). Bu ilikinin regresyon formulü; "Verim kg/da = 106 + 0,826 EY + 0,207 KY - 0,128 AY + 1,10 OY - 0,216 Y - 0,354 MartY + 1,12 NY + 0,166 MY + 0,328 HY" olarak tespit edilmitir. Yine burada da tüm parsellerin 20 yillik verimleri ile buday yetime periyodunda aylik yailar arasinda stepwise analizi yapilmitir. Analiz 5 aamada tamamlanmitir. Burada Nisan, Ekim, Ocak, Mart ve Kasim yailarinin verim ile ilikilerinin 0, 05 seviyesinde önemli olduklari tespit edilmitir.

62

TÜBTAK VE DER KAYNAKLI PROJELER

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANKARA TÜBTAK 1007 Projesi Ulusal Mera Kullanim ve Yönetim Projesi Proje Balii Arife AVA Proje Lideri TAGEM Projeyi Yürüten Kurulu Proje Yürütücüleri Balama-Biti Tarihleri 2.326.750 TL Projenin Toplam Bütçesi Proje Özeti : 2010 yili projenin son yili olup, bu yil içinde ülkenin alti farkli çalima bölgesindeki meralardan alinan 585 adet toprak Enstitümüze gönderilmitir. imdiye kadar Enstitümüze farkli homojen alanlardan gelen toprak sayisi 3438 adet olmutur. Topraklarin analizlerinin yapilmasina devam edilmektedir. Her bir toprak örneinde Fiziksel ve Kimyasal analiz sayisi olarak 12 adet yapilmaktadir. Bu analiz sonuçlari ile mera alanlarindaki topraklarin erozyona duyarliliklari ile elverili NEM durumlari, Tuzluluk, pH, Organik Madde, Potasyum, Fosfor v.b analizler yapilmi olup, bu analiz sonuçlari ile Homojen alanlarda belirlenen MERA DURUM sinifi arasindaki ilikiler aratirilip, buna göre MERA ISLAH çalimalarindaki hedefler belirlenecektir. TGSKMAE_Hicrettin CEBEL- Doç.Dr. Ouz BAKAN- Mehmet KEÇEC- Gamze DEPEL 2007-2010

Anahtar Kelimeler : Mera Durum Sinifi- Erodibilite- Tuzluluk ­ Fosfor-Potasyum

63

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANKARA Proje No Proje Balii TÜBTAK 1001 PROJES TOVAG 1070443 Kizilirmak ve Yeilirmak Deltasi Çeltik Üretim Alanlarinin CBS Yardimiyla Arazi Uygunluk Siniflarinin Belirlenmesi ve Modellenmesi

Projenin ngilizce Balii Determination of Land Suitability Classes and Modelling of Rice Cultivation Areas Using GIS in Kizilirmak and Yeilirmak Deltas Projeyi Yürüten Kurulu Samsun Ondokuz Mayis Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü Çankiri Orman Fakültesi Projeyi Destekleyen Toprak Gübre ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Kurulu(lar) Doç.Dr. Orhan Dengiz Proje Yürütücüsü Yardimci Aratirmacilar Dr. Ouz Bakan Dr. Hesna Özcan 2007-2010 Eylül Balama-Biti Tarihleri 103.572 TL Proje Toplam Bütçesi

Proje Özeti Çeltik üretimi için uygun ekolojiye sahip Türkiye, pirinç ithalatçisi konumundadir. Sulama alanlarinin yetersizlii, sinirli ekim alanlari, küçük ve parçali araziler ve üretim maliyetinin yükseklii bunun sebepleri arasinda belirtilebilir. Çeltik yetitiriciliinde kullanilan topraklara ait detayli veri ve haritalarin olmamasi da çeltik üretiminin dolaysiyla üretimin azliina sebep olan bir dier unsurdur. Corafi bilgi sisteminde veri tabani oluturarak gelitirilen model yardimiyla çeltik tariminin yapilabilecei en uygun alanlarin doru bir ekilde belirlenmesi, Türkiye çeltik üretiminin arttirilmasinda ba vurulacak en uygun yoldur. Bu model özellikle çeltik yetitiriciliinin youn olarak yapildii ülkelerde kullanilirken, Türkiye'de bu yöntemin kullanildii çalima henüz bulunmamaktadir. Bu nedenle yapilmakta olan bu çalima ile Türkiye koullarina uygun model gelitirilerek, bu konuda bulunan ilgili boluu doldurulmaya çaliilmaktadir. Modelin geçerliliinin tam olarak ortaya konulabilmesi için model yardimiyla belirlenen farkli uygunluk siniflarina sahip alanlarda 2 yil sürecek arazi denemelerinin ilki 2009 yili içerisinde yapilmitir. Ayrica 2010 yili içerisinde çeltik yetitiriciliine uygunluk açisindan oluturulan 3 farkli sinif arazide çeltik yetitiriciliinin maliyet unsurlari ve brüt gelirleri hesaplanmi ve karilatirilmitir. Ülkemizde çeltik üretiminin en fazla yapildii bölgelerden olan Kizilirmak ve Yeil irmak Havzalarinda yer alan Samsun ilinin Bafra, Çaramba ve Çorum ilinin Osmancik ilçeleri ile iç kesimlerde yer alan Çankiri-Kizilirmak ilçesinde pilot bölge olarak seçilen aluviyal alanlarda gerçekletirilmekte olan bu çalimanin yapilmi ve yapilacak olan aamalari ekilde özetlenebilir; Aluviyla araziler üzerinde olumu farkli özelliklere sahip topraklarin belirlenmesi, morfometrik esaslara dayandirilarak siniflandirilmalari ve haritalarilari yapilmitir, Çeltik yetitiricilii için uygun alanlarin gelitirilen model yardimiyla arazi uygunluk haritalari oluturulmu, Model yardimiyla belirlenen alanlarin tarla denemelerinin ilk yili tamamlanmi ikinci deneme 2010 yilinda kurulmutur. Çeltik atiklarinin kompostlama yoluyla tekrar topraa kazandirilmasi yönelik çalima sonuçlandirilmitir.Uygun olmayan arazide yapilan çeltik yetitiriciliinin oluturduu ekonomik kayba yönelik çalima 2010 yilinda tamamlanmitir. Sonuç raporu mart 2011 tarihinde teslim edilecektir.

64

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANKARA TÜBTAK COST PROJES Proje Balii Proje Lideri Projeyi Yürüten Kurulu Yeniçaa Gölü'nün Ötrofikasyonuna Neden Olan Fosfor Kaynaklarinin ve Kritik Kaynak Alanlarin Kütle Dengesi ve Fosfor Endeksi Yöntemleriyle Belirlenmesi Yrd.Doç.Dr. Kerem GÜNGÖR Abant zzet Baysal Üniversitesi- Mühendislik Mimarlik Fakültesi Çevre Mühendislii Bölümü Gölköy Kampüsü 14280 BOLU

TGSKMAE-Dr. Suat AKGÜL- Hicrettin CEBEL- Doç.Dr. Ouz Proje BAKAN Yürütücüleri AB- COST-TÜBTAK Projeyi Destekleyen Kurum/lar 2011-2013 Balama-Biti Tarihleri Projenin Toplam 412 380 00 TL Bütçesi: Proje Özeti: Ötrofikasyona maruz kalan birçok gölde sinirlayici besin maddesinin fosfor (P) olduu bildirilmitir. Ötrofik bir gölün su kalitesinin iyiletirilmesi için göldeki fosforun hangi ana kaynaklardan geldiinin, bu kaynaklardan oluan yükün zamansal deiiminin bilinmesi gerekmektedir. Projenin amaçlari: (a) Si ötrofik bir gölün (Yeniçaa Gölü) maruz kaldii P yükünün kaynaklara göre dailiminin, (b) göl havzasinda karasal yayili P yüküne neden olan kritik kaynak alanlarin belirlenmesidir. Projemizin birinci i paketinde gölün di ve iç P yükü, göl suyunun P içerii, ve gölden çikan P yükü belirlenerek kütle dengesi yaklaimi ile gölün P bütçesi çikarilacaktir. Di P yükü, gölü besleyen akarsulardan, atmosferik çökelmeden, ve atiksu terfi istasyonlarindan göle yapilan dearjlardan kaynaklanan P girdilerinin izlenmesi yolu ile belirlenecektir. Atmosferik P çökelmesi göl kenarina kurulacak ya-kuru çökelme örnekleyicisi ile ölçülecektir. Gölden çikan P yükünün saptanmasi için mansaptaki derede, göl içerisindeki fosforun belirlenmesi için de yüzey suyunda izleme çalimalari yapilacaktir. ç P yükü dolayli yoldan göl suyunun P içerii, di P ve gölden çikan P yükleri kullanilarak hesaplanacaktir. Göl dip sedimaninin iç P yüküne katkisi da saha örnekleri üzerinde laboratuvarda gerçekletirilecek deneyler ile tahmin edilecektir. zleme çalimalari kapsaminda, kaynaklarin ve göl suyunun ayda en az bir kez örneklenmesi, su örneklerinde ortofostat, toplam çözünmü P, ve toplam P tayinleri yapilacaktir. Dip sedimanina en az bir kez kor örneklemesi uygulanacaktir. Projemizin ikinci i paketinde Yeniçaa Gölü havzasindaki kritik kaynak alanlarin belirlenmesi için Pennsylvania (ABD) P endeksi örnek alinarak bir P endeksi gelitirilecektir. Örnek endeksteki P kaynak ve tainim etkenleri çalima havzasinin koullarina uyarlanacaktir. Endeksin gelitirilmesinde ve uygulanmasinda younlukla corafi bilgi sistemlerinden (CBS) yararlanilacaktir. lk aamada P kaybi yüksek olabilecek alanlar bitki yarayili P deriimi, yüzey sularina yakinlik kriterleri kullanilarak belirlenecektir. Erozyon, yüzey akii, topraa sizma potansiyellerinin tahmininde sirasiyla üniversal toprak kaybi denkleminden (USLE), ABD Toprak Koruma Hizmetleri (SCS) eri numarasindan, toprak bünyesinden yararlanilacaktir. Fosfor endeksi sonuçlarinin doruluu alt havzalarin ortalama endeks deerleri ile buralardaki akarsularda birinci i paketi kapsaminda ölçülen P yükünün karilatirilmasi yoluyla deerlendirilecektir. 65

DER PROJELER (AB, l Özel daresi vb.)

(Di kaynakli)

TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANKARA Proje Balii Proje Lideri Projeyi Yürüten Kurulu Proje Yürütücüleri Projeyi Destekleyen Kurum/lar Balama-Biti Tarihleri Projenin Toplam Bütçesi: TR2007/IB/EN/01 Capacity Strengthening and Support of Implementation of Nitrate Directive in Turkey Dr. Ömer Faruk MUTLU Tarim ve Köyileri Bakanlii ­ Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüü Dr. Armaan KARABULUT, Dr. Kadriye KALINBACAK, Dr. Hesna ÖCZAN TGSKMAE AB-TAGEM-TGSMAE-TÜGEM-ÇEVRE BK-STK 2009-2014 Overall cost; 6.765.000 EU Contribution; 5.823.750

Proje Özeti: AB Uyum sürecinde su direktifi ve atik su direktifi ile ilikili olan nitrat direktifinin Türkiye koullarinda uygulanmasina yönelik olan bu proje üç aamadan olumaktadir. Birinci aama eletirme sürecidir. Bu süreçte AB nitrat direktifi yasalarinin Türkiye koullarinda uygulanabilirlii farkli kurum uzmanlarinca tartiilmi ve bir mevzuat oluturulmutur. Bu mevzuat yerel yönetimlerle paylailmi ve birçok kurumun yer aldii bir dizi eitim programlari yapilmitir. Projenin uygulama kisminda ise Ulusal bir nitrat ölçüm ai oluturulmutur. CBS ortaminda yerltisuyu ve yüzey sularini kapsayacak ölçüm noktalari belirlenmitir. Bu ölçüm noktalarindan aylik nitrat ölçümlerine balanmitir. l kontrol müdürlüklerinden gelen ölçüm noktalari koordinatlari Enstitümüz CBS ve UA Bilgi Yönetimi bölümünce kontrol edilmi ve hatalar giderilmitir. Gözlem noktalarindaki deerler farkli tematik haritalarla bindirilmi ve raporlama örnei oluturulmutur. Ülkesel sonuçlarin belirli bir formatta raporlanip AB'ye sunulmasi için raporlama eitim çalimasi yapilmitir. Projenin ikinci ayai olan teknik asistanlik kisminda Enstitümüz CBS ve UA Bilgi Yönetimi bölümü nitrat ölçümleri corafi veritabaninin oluturulmasi ve tematik haritalarinin üretilmesi aamasinda yer almaktadir. Bu çalimalarin yapilabilmesi için ArcGIS 10 yazilimi proje kapsaminda alinmitir. Teknik asistanlik bölümünde ölçüm ainin bir merkezle entegrasyonu ve il kontrol müdürlüklerinden sürekli veri akiinin oluturulmasi otomasyonu salanacaktir. Daha sonra bu veriler CBS ortaminda deerlendirilerek raporlama yapilacaktir. Proje kapsaminda il kontrol müdürlüklerindeki gelitirilen laboratuar olanaklarina ilave olarak gezici 6 adet laboratuar kurulmaktadir. 66

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ MENEMEN Linyit Tozunun Zeytin (Olea europaea L.) Yetitiriciliinde Kullanilma Olasiliinin Aratirilmasi Doç. Dr. Mehmet Ali DEMRAL - Ziraat Yüksek Mühendisi Proje Lideri Projeyi Yürüten Kurulu Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü Yrd. Doç. Dr. Selçuk GÖÇMEZ - Ziraat Yüksek Mühendisi Proje Yürütücüleri Kürat ÜNER - Ziraat Yüksek Mühendisi Ar. Gör. Mustafa Ali KAPTAN - Ziraat Yüksek Mühendisi A. Alev KARAGÖZLER - Kimyager Ar. Gör. Murat UYGUN ­ Kimyager Adnan Menderes Üniversitesi Fen Edebiyat Fak. Kimya Böl. Projeyi Destekleyen Menemen Toprak ve Su Kaynaklari Aratirma Enstitüsü Kurum/lar Aydin Linyit Madencilik ve Ticaret A.. 2008 - 2010 Balama-Biti Tarihleri Projenin Toplam 15000 TL Bütçesi Proje Balii Proje Özeti Bu çalimanin amaci; Aydin yöresinde "açik ocak sistemi" ile iletilen linyit sahalarinin rehabilitasyonu amaciyla kurulan zeytin plantasyonlarinda linyit sanayi yan ürünü olarak açia çikan "toz linyitin" kullanilma olasiliinin aratirilmasidir. Aratirma; Aydin Linyit letmeleri rehabilitasyon sahasinda 6x6 m aralikla dikilmi, damla sulama sistemi ile sulanan 6 yaindaki "Gemlik" çeidi fidanlardan oluan zeytin bahçesinde iki yil boyunca yürütülmektedir. Linyit tozu kontrol parseli haricinde aaç baina 5 kg, 10 kg, 15 kg, 20 kg ve 25 kg olarak uygulanmitir. Deneme, 6 tekerrürlü, toplam 36 aaçtan olumaktadir. Deneme öncesi toprain durumunu belirlemek üzere iki farkli derinlikten toprak örnei alinmi ve fizikselkimyasal analizler yapilmitir. Linyit tozu 2008 yilindan balamak üzere iki yil boyunca (2008 ve 2009) her yil nisan ayinda belirtilen dozlarda topraa karitirilarak uygulanmitir. Uygulamanin toprak ve bitki üzerindeki etkisini belirlemek üzere toprakta kimyasal, mikrobiyolojik ve biyokimyasal, bitkide ise kimyasal ve biyokimyasal analizler yapilmitir. Kimyasal ve biyokimyasal analizler için her yil aralik ayinda yaprak ve toprak örneklemesi yapilmitir. Topraktaki mikrobiyolojik ve biyokimyasal deiimleri belirlemek amaciyla denemeye linyit tozu uygulamasini takip eden 1., 3., 6., 9., 12., 18., ve 24. aylarinda 0-20 cm derinlikten toprak örneklemesi yapilmitir. Topraklarin analizleri bitmi olup sonuç raporu yazim aamasindadir. Sonuçlar varyans analizi kullanilarak istatistiki olarak deerlendirilecektir. Çalimadan elde edilecek sonuçlarla; Endüstriyel bir atik olan linyit tozunun tarimsal deeri olup olmadii belirlenecek, Eer tarimsal bir deeri varsa zeytin yetitiriciliinde kullanilmasi önerilebilecek miktar belirlenecek, lgili atiklarin toprak mikroorganizmalari üzerine olacak etkileri belirlenecek, lgili atiklarin bitki besleme ve gübreleme açisindan topraklara olan/olabilecek etkileri belirlenecektir. 67

GAP TOPRAK - SU KAYNAKLARI VE TARIMSAL ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANLIURFA Proje Balii GAP Bölgesi Tarim Alanlarinda Alsil'in Bitkisel Proje Lideri Yürütücü Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulular Proje Yürütücüleri Üretimde Kullanilmasi Olanaklarinin Aratirilmasi Abdullah Suat NACAR GAP Toprak Su Kaynaklari ve Tarimsal Aratirma Enstitüsü Müdürlüü SNOR A. Nesibe Devrim ALMACA Dr. Aye Gülgün ÖKTEM Müslüm COKUN Mehtap SARAÇOLU Abdullah AKAK 2010-2011 (1 yil) 36.000 TL

Balama-Biti Tarihleri Projenin Toplam Bütçesi Proje Özeti: Sinor A.. tarafindan ithal edilerek ruhsatlandirilan ALSL isimli toprak düzenleyicinin bitkisel üretimde kullanilmasi olanaklarinin aratirilmasi amaciyla GAP Toprak-Su Kaynaklari ve Tarimsal Ar. Ens. ait deneme alanlarinda pamuk, kirmizi mercimek, buday ve II. Ürün Misir bitkilerinde farkli miktarlarda uygulamalar yapilacaktir.

Proje Balii

GAP

Bölgesi

Tarim

Alanlarinda

TK

Tarafindan Üretilen Tki- Hümas Ve TK Leonardit Ürünlerinin Proje Lideri Yürütücü Kurulu Bitkisel Üretimde Kullanilmasi Olanaklarinin Aratirilmasi Abdullah Suat NACAR GAP Toprak Su Kaynaklari ve Tarimsal Aratirma Enstitüsü Müdürlüü GAP BK Projeyi Destekleyen Kurulular TK Nesibe Devrim ALMACA Proje Yürütücüleri Dr.Aye Gülgün ÖKTEM Sibel SÖYLEMEZ Abdullah AKAK 2010-2011 (2 yil) Balama-Biti Tarihleri 125.000 TL Projenin Toplam Bütçesi Proje Özeti: TK tarafindan üretilerek ruhsatlandirilan sivi K- hümat ürünlerinin bitkisel üretimde kullanilmasi olanaklarinin aratirilmasi amaciyla GAP Toprak-Su Kaynaklari ve Tarimsal Ar. Ens. ait deneme alanlarinda pamuk, kirmizi mercimek, buday ve Antepfistii bitkilerinde farkli miktarlarda uygulamalar yapilmitir. Anahtar Kelimeler: 68

GAP TOPRAK - SU KAYNAKLARI VE TARIMSAL ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ANLIURFA Proje Balii Harran Ovasi Tuzluluk Haritasinin

Oluturulmasi ve Tuzlulamanin Bitkisel Verim Kayiplarina Etkisinin Tahmini Proje Lideri Yürütücü Kurulu Projeyi Destekleyen Kurulular Prof. Dr. M. Ali ÇULLU Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi) Gap Bölge Kalkinma daresi Bakanlii destekli GAP Toprak Su Kaynaklari ve Tarimsal Aratirma Enstitüsü Müdürlüü, Murat Aydodu 2009-2010 (2 yil)

Proje Yürütücüleri Balama-Biti Tarihleri Projenin Toplam Bütçesi Proje Özeti:

Son yillarda Harran ovasindaki tuzlulamanin gerçek boyutunun bilinmemesi etki çözüm yollarinin bulunmasini etkilemektedir. Bu proje çalimasinda ovanin en son güncel tuzluluk haritasi oluturulup, ve sayisal uydu görüntüleri yardimiyla belirlenen arazi kullanim çeitleriyle ilikilendirilerek tuzlulua bali verim kayiplari tahmin edilmitir. Tuzluluk haritasinin CBS ortaminda analiz edilmesi sonucunda 2000 yilinda toplam 11 430 ha olan tuzlu alanlar 10 yil içinde yaklaik %55 artarak 2009 yilinda 17 767 ha ulatii belirlenmitir. Anahtar Kelimeler:

69

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARATIRMA ENSTTÜSÜ/ ESKEHR

Proje Balii Projeyi Yürüten Kurulu

Farkli bitki siklii ile potasyum uygulamasinin eker pancarinin verim ve kalitesine etkisi Toprak ve Su Kaynaklari Eskiehir Aratirma Enstitüsü Müdürlüü

(alfabetik sirayla) Projeyi Destekleyen Eurodrip Damla Sulama Sistemleri Pazarlama San. ve Tic. A...BURSA Kurulu KWS Türk Tarim Tic. A..- ESKEHR Dr. Erturul KARA (Ziraat Y.Müh.) Proje Yürütücüsü Özgür ATE (Biyolog) Adnan CENGZ (Ziraat Mühendisi) Yardimci Aratirmacilar Dr. Mahmut POLAT (Makina Yüksek Mühendisi Aytu SOFUOLU (Ziraat Mühendisi- KWS Türk) Balama-Biti 2010-2012 Tarihleri 2010:1519 TL 2011:1519 TL 2012:1519 TL Proje Bütçesi Proje Özeti: Projede ana konular bitki siklii (7000, 9000 (kontrol), 11000 ve 13000 adet/da) ve potasyum dozlari (0-6-12 kg/da) ise alt konu eklinde ve dört tekrarlamali olarak yürütülmütür. Toprak analiz sonuçlarina göre mevcut elverili fosfor durumu (8.2 kg/da) dikkate alinarak ekim öncesi 10 kg/da 20-20-0 kompoze gübresi uygulanarak toprak frezesi ile topraa karitirilmitir. Böylece fosfor miktari toprakta önerilen 10 kg/da'a tamamlanirken ekimle birlikte 2 kg/da azot verilmitir. Her bir sulama ile saf 2 kg azot/da olmak üzere 11 sulamada toplam 22 kg azot daha uygulanarak, azot dozu 24 kg/da'a tamamlanmitir. Potasyum uygulamalari ilk sulama ile birlikte potasyum nitrat (13-0-52) gübresi damla yöntemiyle parsellere 8 uygulamada verilmitir. 15 Haziran 2010'da balayan sulama ve gübreleme programi 13 Eylül 2010'da sona ermitir. Aratirmada 11 sulamada toplam 550 mm sulama suyu uygulanmitir. Parsellerin hasadi 1 Kasim'da yapilmi, eker pancari verim arasindaki varyans analiz sonuçlarina göre bitki siklii ve uygulanan potasyum dozlari % 1 düzeyinde verime etkisi olmutur. Denemede alinan örneklerde uygulanan potasyum dozlarinin eker pancarinin polar orani üzerindeki etkisi olmamitir.

70

Information

Microsoft Word - Toprak Yönetimi-ÖZET 2011.doc

71 pages

Find more like this

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

593854