Read d.telias leqcia 2 - 2.0-_urtikaria text version

Tbilisis saxelmwifo samedicino universitetis alergologiisa da klinikuri imunologiis mimarTuleba

daviT Telias klinikuri leqciebis cikli

urtikaria da angioSeSupeba

Tbilisi 2009 w.

Tbilisis saxelmwifo samedicino universitetis alergologiisa da klinikuri imunologiis mimarTuleba

daviT Telias klinikuri leqciebis cikli

urtikaria da angioSeSupeba

naSromi gankuTvnilia umaRlesi samedicino saswavleblebis studentebisTvis, alergologebisTvis, TerapevtebisTvis, pediatrebisTvis, ojaxisa da zogadi praqtikis mqone eqimebisTvis.

naSromze yvela saavtoro ufleba ekuTvnis daviT Telias. avtoris nebarTvis gareSe naSromis sruli an nawilobrivi kopireba da gavrceleba akrZalulia.

Tbilisi, 2009 w.

2

daviT Telias klinikuri leqciebis cikli - www.telia.ge

urtikaria da angioSeSupeba

urtikaria da angioSeSupeba

1.1 gansazRvreba, gavrceleba

urtikaria aris kanis zedapiridan amoburculi SeSupebuli, mowiTalo, TeTri an ferucvleli, droebiTi elementi (erTi an mravlobiTi). elementi masze zewolis Sedegad droebiT fermkrTaldeba, ar tovebs kvals (kanze Cazneqil ubans), aris sxvadasxva zomis, axasiaTebs qavili da SeiZleba warmoiqmnas sxeulis nebismier adgilze (ufro xSirad kidurebsa da tanze). angioSeSupebis dros (urtikariisgan gansxvavebiT) anTeba kanis ufro Rrma fenebs moicavs. SeSupebul ubanze zewolis Sedegad kvali aseve ar rCeba da misi feri ar icvleba. SeSupebuli elementebis zomebi cvalebadia, igi ufro xSirad periorbitalur da perioralur regionebs moicavs da nawildeba simetriulad (sxva saxis SeSupebisgan gansxvavebiT). angioSeSupebas ar axasiaTebs qavili (imis gamo, rom kanis Rrma fenebi naklebad Seicavs poxier ujredebs, romlebic histaminis ZiriTad wyaros warmoadgens). urtikaria/angioSeSupeba mosaxleobis 20% aReniSneba da is SeiZleba gamovlindes nebismier

asakSi rogorc cal-calke, aseve kombinaciaSi. mxolod urtikaria SemTxvevaTa 40%-Si vlindeba, mxolod angioSeSupeba da angioSeSupeba urtikariasTan erTad ki-Sesabamisad 20% da 40%Si. urtikaria da angioSeSupeba erTi da igive paTologiuri procesis sxvadasxva klinikuri gamovlinebaa. rogorc erTi, aseve meore SeiZleba mimdinareobdes mwvaved an qronikulad (grZeldeba 6 kviraze meti). mwvave urtikaria TviTSeqcevadi mdgomareobaa. mas upiratesad kvebiTi da medikamenturi alergenebi, aseve infeqciebi (bavSvebsa da axalgazrdebSi) iwvevs. qronikuli urtikaria (masze modis urtikarebis 25%) ki ZiriTadad alergiuli warmoSobisaa, igi ufro xSirad saSualo asakis pacientebSi gvxvdeba da misi mizezis dadgena xSirad ver xerxdeba (idiopaTiuri urtikaria). mwvave da qronikuli urtikaria ar aris sicocxlisaTvis saSiSi mdgomareoba, Tumca mas SeuZlia mniSvnelovani problemebis Seqmna pacientisTvis misi gamovlinebis xangrZlivobisa da mkurnalobis naklebefeqturobis gamo.

www.telia.ge - daviT Telias klinikuri leqciebis cikli

3

urtikaria da angioSeSupeba

1.2 ganviTarebis meqanizmebi

urtikaria da angioSeSupeba xSirad gansxvavebuli meqanizmebiT mimdinareobs. ase magaliTad: urtikaria SesaZloa ganviTardes IgE antisxeulebis, komplementis, autoantisxeulebis monawileobiT, aseve organizmze sxvadasxva fizikuri faqtorebis zemoqmedebis Sedegad. SesaZloa arsebobdes sxva, dRemde ucnobi meqanizmebic (gansakuTrebiT idiopaTiuri urtikariis dros). rogorc wesi, yvelaze xSirad urtikariis ganviTarebis klasikur meqanizmad poxieri ujredebis IgE damokidebuli degranulacia da amis Sedegad histaminis da sxva anTebiTi mediatorebis gamonTavisuflebis procesi moiazreba. aRniSnuli mediatorebi Tavis mxriv iwveven kapilarebis ganvladobis gazrdas da urtikariisTvis damaxasiaTebeli klinikuri suraTis ganviTarebas. jo! fr! j! U! hbo! j! p! f! v! j! vs! j! b! jb komg dj qs c c m uls plementdamokidebulia (axasiaTebs komplementis aqtivacia). rac Seexeba qronikul urtikarias am dros procesSi avtoimunuri meqanizmebia CarTuli (qronikuli urtikariis 40-50% autoimunuria). igi IgG auto-antisxeulebiT aris ganpirobebuli (ix. sur. 1) - antisxeulebiT, romlebic mimarTulia IgE antisxeulebis an maTi receptorebis (poxier ujredebze arsebuli) elementebis mimarT (warmoiqmneba kompleqsebi, romlebic aaqtiureben poxier ujre-

debsa da bazofilebs). aseTi ti pis antisxeulebis warmoqmnis mizezebi ucnobia. komplementis aqtivaciiiT ganpirobebuli urtikariis dros warmoiqmneba anafilatoqsinebi C3a, C4a da C5a, ris Sedegadac xdeba poxieri ujredebis mediatorebis gamoTavisufleba. aseTi procesi SeiZleba ganviTardes infeqciebis (hepatiti), SemaerTebeli qsovilis daavadebebis (wiTeli mglura), medikamenturi reaqciebis (Sratis daavadeba) da simsivnuri daavadebebis dros. zemoaRniSnulis garda, kanis poxieri ujredebidan mediatorebis gamoTavisufleba SesaZlebelia gamoiwvios sxva ucnobi meqanizmebiT warmoqmnilma mediatorebma. maT Soris substanciaP-m, endorfinebma, enkefalinebma, endogenurma peptidebma (gastrini), vazoaqtiurma interstinalurma peptidma, somatostatinma. imis dadgena, Tu romeli konkretuli meqanizmiT mimdinareobs urtikaria Zalze rTulia. kanis biofsiiTac ki es zogjer SeuZlebelia. cnobilia, rom mwvave urtikarias ar axasiaTebs ujreduli infiltracia, rac damaxasiaTebelia qronikuli urtikariisTvis, romlis drosac xdeba qsovilis mononuklearuli ujredebiT perivaskularuli infiltracia da qronikuli anTebis ganviTareba.

sur. 1 poxieri ujredebidan IgE da IgG antisxulebiT ganpirobebuli histaminis gamotyorcna

4

daviT Telias klinikuri leqciebis cikli - www.telia.ge

urtikaria da angioSeSupeba

1.3 mwvave urtikaria

mwvave urtikaria TviTSeqcevadi mdgomareobaa (maqsimum greZeldeba 6 kvira). mas yvelaze xSirad medikamentebi, sakvebi, mwerTa nakbeni an infeqciebi iwvevs. ufro iSviaTad-aeroalergenebi (xemcenareebis, balaxebis mtveri da Sinaur cxovelTa epidermaluri alergenebi). am SemTxvevaSi urtikarias Tan respiraciuli alergiac erTvis xolme, rac aadvilebs diagnostikas.

1.3.1 medikamenturi urtikaria

medikamentebidan urtikarias yvelaze xSirad beta-laqtamuri birTvis Semcveli antibiotikebi (penicilinisa da cefalosporinebis jgufi), ufro iSviaTad ki- sxva preparatebi iwvevs. am ti pis urtikaria SesaZloa ganviTardes rogorc imunologouri, aseve araimunologiuri meqanizmiT anu poxieri ujredebis uSualo aqtivaciiT (radiokontrastuli saSualebebi, kodeini, aspirini da anTebis sawinaaRmdego sxva arasteroiduli saSualebebi), amitomac metad mniSvnelovania pacientis mier miRebuli yvela medika- sur. 2 mwvave urtikaria mentis aRricxva. vs! j! b! jb!Tf! b[! pb!hbo! j! uls t m w.

Ubs! ft! qsf! b! b! jt! nj! f! j! bo! sfn! f! j! f! xvU! je qsu S ce e on T eSf! j!bo!lwj! b! j/ Tu urtikaria 1-3 kviris SemT sT

deg gamovlinda, maSin saqme gvaqvs Sratismier an mis msgavs daavadebasTan. amdenad, metad mniSvnelovania qb! j! o! jt!nj! s!vlb! bt! of! j!2!Uwjt!hbo! dfu f o l m .

nbw! p! b! j!nj! f! v! j!zwf! b!qsb! b! b! jt!hb! pw! f! m cT S c m m qsu n m . ob/! urtrikarias SesaZloa Tan axldes bronqospazmi, gastroenteraluri movlenebi da hi potenzia.

1.3.2 kvebiTi urtikaria

urtikaria SeiZleba gamoiwvios sakvebma produqtebma (gansakuTrebiT xSirad bavSvTa asakSi). am TvalsazrisiT mniSvnelovania - s[fc vm d rt soio, yps! mf! ! j-! lwfs! yj- nigozi, bsb! j! j da Ufw! j/ mozrdilebSi ki - araqisi, nigozi da Tev{ zi. Tumca sxva nebismierma sakvebma aseve SeZleba ganapirobos urtikaria.

sur. 3

wamliT ganpirobebuli urtikaria

tbl! f! jU!hbo! j! p! f! v! j!vs! j! b! j! ! j!sf! w c qs c c m u l s vm . br! jb! sp! psd! xf! j! tbl! f! jt! nj! f! j! bo! 2! tb! ! jt d h t w c S ce bU hb! b! bw! p! b! j! wmjo! f! b/! eb! Uv! jt! wj! bs! f! b on m cT e c U e c

www.telia.ge - daviT Telias klinikuri leqciebis cikli

5

urtikaria da angioSeSupeba tbX! mjt!nj! f! j! bo!3!tb! ! jt!Tfn! fh-!nb! jo!tbl! f! n S ce bU e T w . cj!qsp! vr! j!vs! j! b! j! t!nj! f! be!obl! f! be!np! e u ulsj { { m c . j! {! f! b/ kvebiTi urtikariis gamovlenis mizniT b s c

SesaZlebelia kanis sijebis Catareba, rasac SedarebiT naklebi diagnostikuri Rirebuleba gaaCnia provokaciul testebTan SedarebiT (kvebiTi sensibilizaciis diagnostikis oqros standarti provokaciuli testebia).

1.3.3 mwerTa nakbeniT ganpirobebuli urtikaria

nebismier mkbenars SeuZlia ganapirobos urtikaruli gamonayari. am dros SeiZleba ganviTardes rogorc swrafi, aseve mogvianebiTi alergiuli reaqcia. gamonayari SesaZloa gamovlindes rogorc adgilobrivad, aseve generalizebulad. mas SesaZloa Tan daerTos angioSeSupeba, bronqospazmi, gastroenteraluri movlenebi da hi potenzia.

sur. 4 rwyilis nakbeniT ganviTarebuli urtikaria

1.3.4 infeqciiT ganpirobebuli urtikaria

zogjer mwvave urtikarias apirobebs virusuli infeqciebi: rotavirusebi da rinovirusebi gansakuTrebiT bavSvebSi. am dros saWiroa yuradReba gamaxvildes am infeqciebisaTvis damaxasiaTebeli simptomebis arsebobaze (cxeleba, surdo, yelis tkivili, xvela, diarea, mialgiebi, arTralgiebi). es simptomebi SesaZloa win uswrebdes urtikarias, daiwyos masTan erTad da swrafad alagdes (simptomebi win uswrebs urtika- sur. 5 riis ganviTarebas). aseTi virusuli urtikarie- virusuli infeqciiT ganpirobebuli urtikaria bi qreba 1-3 kviris ganmavlobaSi garTulebebis gareSe. urtikaria SeiZleba gamoiwvios aseve hepatitma, mononukleozma, herpesulma infeqciebma, mikoplazmam da streptokokulma (faringiti) infeqciam.

1.4 qronikuli urtikaria

qronikulia urtikaria, Tu is grZeldeba 6 kviraze meti drois ganmavlobaSi. misi diferencireba metad rTulia da SeiZleba iyos 3 saxis: · idiopaTiuri da autoimunuri qronikuli urtikaria (70%); · fizikuri urtikaria (20%); · qronikuli urtikaria, ganpirobebuli sxva daavadebebiT (10%).

sur. 6 infeqciuri (parovirusi B19-iT ganpirobebuli) egzanTema

6

daviT Telias klinikuri leqciebis cikli - www.telia.ge

urtikaria da angioSeSupeba

samive ti pis urtikaria SesaZloa vlindebodes erTdroulad (gansakuTrebiT xSirad fizikur urtikariasTan erTad). qronikuli urtikariis SemTxvevaTa 70% autoimunuri an idiopaTiuria. amis codna pacientisTvis mniSvnelovania sakuTari mdgomareobis realuri Sefasebis TvalsazrisiT. mosazreba imis Sesaxeb, rom qronikul urtikarias apirobebs sakvebi produqtebi an maTSi arsebuli danamatebi sakamaTo da naklebad realuria. sakamaToa imitom, rom specialuri dietebis gamoyeneba, rogorc wesi, uSedegoa. SfoTva xSirad aris asocirebuli urtikariasTan da aseTi pacientebis 50%-s sabolood autoimunuri daavadebis arseboba (IgE antisxeulebis an maTi receptorebis mimarT IgG antisxeulebiT ganpirobebuli) udasturdebaT )jy/ tvs! 2*/ am ori ti pis avtoimunuri urtikariis klinikurad erTmaneTisgan gansxvaveba metad rTulia. rogorc wesi urtikaria Cndeba spontanurad da aseve qreba 4-6 saaTis ganmavlobaSi. rodesac urtikariuli elemeti erT adgilze rCeba 24-36 saaTis ganmavlobaSi, maSin ufro savaraudoa vaskulitis an romelime sxva paTologiis arseboba (SemTxvevaTa 10%). aseT daavadebaTa ricxvs miekuTvneba - infeqciebi, farisebri jirkvlis paTologiebi, SemaerTebeli qsovilis daavadebebi da simsivneebi. kvebiTi da garemos alergenebiT ganpirobebuli mdgomareobebi naklebad aris asocirebuli qronikul urtikariasTan. Tu urtikaria sakvebTan aris dakavSirebuli, es sakmaod kargad aRiqmeba Tavad pacientis an misi axloblis mier, (viTardeba sakvebis miRebidan 1 saaTis ganmavlobaSi), ris grakvevasac diagnostikuri mniSvneloba aqvs. · zewoliT, mzis sxivebiT, vibraciuli zemoqmedebiT ganpirobebuli; · ganpirobebuli wylis zemoqmedebiT; · sxva daavadebebiT ganpirobebuli (10%); · infeqciebiT, farisebri jirkvlis paTologiebiT ganpirobebuli; · SemaerTeberli qsovilisa da simsivnuri daavadebebiT ganpirobeuli. rodesac saqme gvaqvs morecidive angioSeSupebasTan urtikariis gareSe, maSin moiazreba C1 esTerazis inhibitoris deficiti. am dros morecidive angioSeSupebis mizezs warmoadgens angiotenzinis gardamqmneli enzimis inhibitori

sur. 7 - a, b. angioSeSupeba

a b

rsp! j! v! j!vs! j! b! j! t!Tf! [! f! b!jzpt; ol m ulsb jm c

· autoimunuri idopaTiuri (70%); · autoimunuri (35%); · ganpirobebuli IgG antisxeulebiT IgE receptorebis mimarT (25-30%); · ganpirobebuli IgG antisxeulebiT IgE antisxeulebis mimarT (5-10%); · idiopaTiuri (35%); · fizikuri (20%); · dermografiuli, qolinergiuli; · siciviT an fizikuri datvirTviT ganpirobebuli;

www.telia.ge - daviT Telias klinikuri leqciebis cikli

7

urtikaria da angioSeSupeba

(ACE). ACE roa gamovikvlioT fizikuri urtikariis arseoSeSupeba SesaZlebelia ganviTardes maSinac ki, bobac. am ti pis urtikaria ar aris ganpirobeburodesac pacienti mas Rebulobs 5 wlis gnmav- li IgE antisxeulebiT da misi meqanizmebi uclobaSi. samwuxarod, qronikuli urtikariis di- nobia. fizikur urtikarias miekuTvneba - dermoagnostikis zusti testi ar arsebobs da amito- grafizmi, mogvianebiTi kompresiuli urtikaria, mzis sxivebiT ganpirobebuli urtikaria, qolimac metad mniSvnelovania dawvrilebiTi anamnezinergiuli urtikaria, sicivis urtikaria, aqvageTa da gasinjviT savaraudo mizezis dazusteba. nuri da vibraciuli urtikariebi. inhibitoriT ganpirobebuli angi1.4.1 autoimunuri idopatiuri tikaria

1.4.2.1 dermografizmi

dermografizmi kanze xatvas niSnavs da is Tu pacients ar aqvs romelime pirveladi daavadeba da mas awuxebs qronkuli urtikaria, aReniSneba mosaxleobis 5%. am dros blagvi sagniT kanis meqanikuri gaxazvis Semdeg ramodenimaSin aseTi pacientebis 50%-s autologiuri me wuTSi warmoiqmneba kanis zedapiridan amoburSratiT Catartebuli kanis sinji dadebiTi aqvT, culi eriTemuli zoli, romelsac axlavs qavirac autoimunuri urtikariis arsebobaze metyve- li (WeSmariti dermografizmad ar iTvleba mxolebs. danarCen 50%-Si urtikaria savaraudod lod eriTema, aucilebelia beberas warmoqmnac). idiopaTiuria. SratiT Catarebuli kanis sinjis dermografizmi xSirad Tan axlavs sxva saxis specifikuroba da mgrZnobeloba ar aRemateba qronikul urtikarias da misi provocirebiT es 50-80%. am sinjis alternativas imunologiuri ukanaskneli SesaZloa gamwvavdes. dermografizmi pasiurad gadaecema plazmis saSualebiT donoritesti warmoadgens, romlis saSualebiTac SesaZdan reci pients. misi gamomwvevi antigeni jerjelebelia IgG autoantisxeulebis aRmoCena Srat- robiT ar aris identificirebuli. Si. Tumca, es ukanasknelic ar gamoirCeva maRali specifikurobiT. bv! p! ! v! v! j!eb!jej! ! b! j! ! j u jn o s pq U vs

rsp! j! v! j! vs! j! b! j! t! espt! hb! p! b! b! j! tqpo. ol m ulsj n ozs ub! v! be! xbs! p! r! of! b! eb! btf! f! tqpo! b! v! be o s n j n c w uo s rsf! b!5.7!tb! ! jt!hbo! bw! p! b! j/!Uv!jhj!sDf! b!lbo! c bU n m cT c . {f! vg! p! eje! bot-! ! nb! jo! vs! j! b! j! t! nj! f! be s y T ulsj { { tywb!eb! wb! f! b!np! b{! f! b/ angioSeSupeba urtikab! e c j! s c

rias Tan erTvis SemTxvevaTa 40%-Si. urtikaria SesaZloa vlindebodes yoveldRiurad da gagrZeldes ramdenime wlis ganmavlobaSi. pacientTa 50%-s qronikuli urtikaria 1 wlis, 15%-s ki5 wlis ganmavlobaSi ugrZeldebaT. zogjer igi spontanurad qreba da ramdenime wlis Semdeg isev iwyeba.

sur. 8

dermografiuli urtikaria

1.4.2 fizikuri urtikaria

fizikuri urtikaria warmoadgens gansakuTrebul mdgomareobas. igi viTardeba kanis fizikuri faqtorebiT stimulirebis Sedegad. SemTxvevaTa 20%-Si igi Tavad aris qronikulad mimdinare an Tan erTvis sxva saxis qronikul urtikarias. qronikuli urtikariis dros saWi-

1.4.2.2 zewoliT ganpirobebuli mogvianebiTi urtikaria

rodesac kanze zewolis Semdeg TandaTan viTardeba urtikaria an angioSeSupeba, maSin saqme gvaqvs zewoliT urtikariasTan (kompresiuli urtikaria). igi viTardeba zewolidan 4-6 saaTis ganmavlobaSi da SeiZleba gagrZeldes 24 saaTi.

8

daviT Telias klinikuri leqciebis cikli - www.telia.ge

urtikaria da angioSeSupeba

is SeiZleba ganapirobos moWerilma tansacmelma an fexsacmelma da SeiZleba gamovlindes fexebis da sxeulis sxvadasxva ubnebis SeSupebis saxiT (mag. xangrZlivi siarulis an dgomis Semdeg). am ti pis reaqciis meqanizmebi ucnobia. warmatebuli mkurnaloba da profilaqtika ki, rasakvirvelia, zewolis faqtoris moxsnis gareSe SeuZlebelia. antihistaminuri saSualebebi am dros naklebad efeqturia da gansakuTrebiT mwvave SemTxvevebSi naCvenebia steroidebis dabali dozebiT mkurnaloba (ujobesia alternatiuli sqemiT yovel mesame dRes). zogjer gamoiyeneba anTebis sawinaaRmdego arasteroiduli saSualebebi da H2 antihistaminuri preparatebi. dayovnebuli ti pis zewoliTi urtikariis garda arsebobs misi dauyovnebeli formac, romelic ZiriTadad hipereozinofilur sindroms axasiaTebs.

sur. 9

qolinerguli urtikaria

1.4.2.5 sicivis urtikaria

1.4.2.3 mzis sxivebiT ganpirobebuli urtikaria

mzis sxivebiT ganpirobebuli urtikaria SedarebiT iSviaTia. am dros kanze mzis sxivis zemoqmedebidan ramdenime wuTis ganmavlobaSi viTardeba eriTema, qavili da SeSupeba sxeulis mxolod dasxivebul ubanze da grZeldeba 1-3 saaTis ganmavlobaSi. am ti pis urtikaria klasificirdeba mzis sxivis Semadgeneli speqtris mixedeviT. aqedan gamomdinare diagnozis dazustebisTvis saWiro xdeba provokaciuli testebis Catareba sxvadasxva ti pis sxivebiT. mkurnaloba moicavs sxivis zemoqmedebis moxsnas, damcavi tansacmlis da adgilobrivi kremebis gamoyenebas. zogjer efeqturia prevnciulad antihistaminuri preparatebis da karotenis (didi raodenobiT aris stafiloSi) miReba.

sicivis zemoqmedebis Sedegad aseve swrafad SeiZleba ganviTardes urtikaria, angioSeSupeba an orive erTad. am dros kanis dazianebuli ubani Semoifargleba mxolod sicivis zemoqmedebis adgiliT. is SeiZleba ganviTardes xelebsa da saxeze. rodesac mTeli sxeuli sicivis zemoqmedebis qveSaa, urtikaria SeiZleba ufro mwvaved ganviTardes (mag.: civ wyalSi banaobis dros) da adgili hqondes hi potenzias. sicivis urtikaria umTavresad idiopaTiuria, zogjer kiasocorebulia krioglobulin an kriofibrinogenemiasTan, sicivis aglutininebTan da paroqsizmul hemoglobulinemiasTan. diagnostika sakmaod martivia da Semoifrgleba yinulis sinjiT. am mizniT mcire zomis yinuli Tavsdeba kanze 4 wuTis ganmavlobaSi, ris Semdegac unda ganviTardes urtikariuli gamonayari. samkurnalod iyeneben antihistaminuri saSualebebs, xolo sicivis antisxeulebis aRmoCenis SemTxvevaSi -mkurnaloben ZiriTad daavadebebs.

1.4.2.4 qolinerguli urtikaria

es aris wveTis formis da zomis (1-3 mm diametris) urtikariuli elementebisgan Semdgari gamonayari (ix. sur. 9). yvelaze xSirad mis provocirebas iwvevs fizikuri datvirTva, gaoflianeba, cxeli Sxapi, cxeleba, SfoTva. gamonayari mimdinareobs intensiuri qaviliT. igi ufro xSirad gvxvdeba mozrdil, saskolo da axalgazrda asakis pirebSi. upiratesad viTardeba xelebsa da torsze. mkurnalobis TvalsazrisiT gansakuTrebiT efeqturia hidroqsizini (ataraqsi). sur. 10 sicivis urtikaria

www.telia.ge - daviT Telias klinikuri leqciebis cikli

9

urtikaria da angioSeSupeba

1.4.2.6 aqvagenuri urtikaria

simptomatika: esp! b! pT! fw! j! j! bo! nve! j! j! dyf! hn w cU nw .

es aris urtikariis iSviaTi forma, romlis drosac urtikariuli gamonayari viTardeba wyalTan kontaqtis Semdeg (miuxedavad wylis temperaturisa). gamonayari SesaZloa agreTve gaCndes kanze wylis kompresis gakeTebis dros.

mf! b-! tj! v! j! j-! rsp! j! v! j! gb! jo! j! j-! ywf! bc o tu ol m s hu m hv! jt! f! b-! ej! ! f! / gansakuTrebiT mniSvnelovam s w bs b

nia parazituli infeqciiis arsebobis gamoricxva. saWiroa dadgindes qonda Tu ara pacients kontaqti cxovelebTan, wyalsacavebTan. hbs! jb e

1.4.2.7 vibratoruli urtikaria

xbs! p! e! fot! qb! b! jut-! sp! f! jd! [bm! f! yTj! be n b h s{ n m { s jr! fwt!rsp! j! vm!vs! j! b! j! t/ es paraziti aavaw ol ulsb

debs im adamianebs, romlebic banaoben tbebsa da wyalsacavebSi. mogzauroba CamorCenil da zogierT ganviTarebad qveynebSi aseve moiazreba parazitozis riskfaqtorad. parazitozis dros matulobs eozinofilebis raodenoba. rsp! j! v! j ol m

aseve iSviaT formas warmoadgens. am SemTxvevaSi urtikariuli gamonayari viTardeba vibraciuli zemoqmedebis Sedegad. meqanizmi ucnobia, Tumca igi histaminur reaqcias warmoadgens. profilaqtikisa da mkurnalobis mizniT gamoiyeneba eliminacia da antihistaminuri saSualebebi.

vs! j! b! jb!btp! j! f! v! jb!bh! fU! f!rsp! j! vm!tj! uls ds c m s w ol . ov! ju! bo-! lcj! jt! bc! dft! bo-! if! b! ju! bo-! fo! p! t U m t U qu U e . lbs! ju! bo/! Tu pacients ar aReniSneba zemoCae U

moTvlili mdgomareobebisTvis damaxasiaTebeli simptomatika, faruli infeqciebis arsebobis Ziebis damatebiTi RonisZiebebis Catareba ar aris aucilebeli.

1.4.2.8 fizikuri datvirTviT ganpirobebuli urtikaria

warmoadgens urtikariis iSviaT nairsaxeobas. am dros gamonayari papulozuria, zomiT 13mm diametris. waagavs qolinergiul urtikarias. kidev ufro iSviaTad SesaZloa ganviTardes fizikuri datvirTviT ganpirobebuli anafilaqsiuri Soki. uritkaria iwyeba fizikuri datvirTvidan 10 wuTSi da grZeldeba misi Sewyvetis Semdegac. arsebobs fizikuri datvirTviT ganpirobebuli urtikatia/anafilaqsia, romelsac win uswrebs zogierTi sakvebi produqtis miReba (fizikur datvirTvamde 4 saaTiT adre). aseT mdgomareobas sakvebiT da fizikuri datvirTviT ganpirobebuli anafilaqsia ewodeba. mizezi ucnobia. mkurnalobis mizniT gamoiyeneba H1 antihistaminuri preparatebi, xolo ufro mwvave SemTxvevebSi - adrenalinis ineqcia. aseve ikrZaleba fizikur datvirTvamde sakvebis miReba.

1.4.3.2 farisebri jirkvlis daavadebebi

am TvalsazrisiT gansakuTrebiT mniSvnelovania ib! j! p! pt! Uj! p! ! j! jt gamoricxva. SedaTn u s je u rebiT iSviaTad qronikul uritkarias iwvevs hsf! w! jt! eb! ! b! f! b/! am daavadebebis (rodesac j t bw e c fiqsirdeba euTiroiduli mdgomareoba an vlindeba Tiroiduli autoantisxeulebis arseboba) warmatebuli mkurnalobis fonze (Tiroqsinis dabali dozebiT 25mkg) mdgomareoba umjobesdeba an urtikaria qreba, Tumca efeqti ar aris stabiluri.

1.4.3.3 SemaerTebeli qsovilis daavadebebi

1.4.3 qronikuli urtikariis gamomwvevi faqtorebi

1.4.3.1 infeqciebi

am daavadebebs (revmatoiduli arTriti, wiTeli mglura, sklerodermia) SesaZlebelia daerTos qronikuli urtikaria. am SemTxvevaSi unda gamovavlinoT aRniSnuli daavadebebisTvis damaxasiaTebeli simptomatika.

qronikuli urtikaria SesaZloa gamoiwvios duned mimdinare subklinikurma infeqciebma. amitomac saWiroa anamneziT dadgindes aqvs Tu ara pacients infeqciebisTvis damaxasiaTebeli

1.4.3.4 simsivnuri daavadebebi

axalgazrda pirebSi qronikul urtikarias simsivnuri daavadebebi naklebad apirobebs. is

10

daviT Telias klinikuri leqciebis cikli - www.telia.ge

urtikaria da angioSeSupeba

ufro xSiria moxucebSi. urtikaria da angioSeSupeba xSirad SeiZleba asocirebuli iyos mjn! .

1.5.1 urtikariuli vaskuliti

gp! bt! bo-! mf! ! f! j! t! bo-! nj! mp! bt! bo-! obx! b! jtn U jl n b U f! n U mw Swj[! jt-!gjm! wjt-!tbl! fs! yjt!eb!tb! ft! f!kjs! m u w d U m . lwmjt!tjn! jw! f! c! bo/!aqedan gamomdinare, qronikut o f U

li urtikariis dros zogjer saWiro xdeba simsivnis skrininguli testebis Catareba.

urtikariuli vaskulits axasiaTebs morecidive ti pis urtikariuli gamonayari. histologiuri klasifikaciiT igi leikocitoklasturi vaskulitia. qronikuli urtikariisa da autoimunuri urtikariisgan gansxvavebiT mas axasiaTebs 2*! ulj! j! jt! eb! xwjt! Tfh! [of! b! rb! jm! bo wm s c w U

fs! be-!3*!vs! j! b! v! j!fmf! fo! jt!fs! j!eb!jhj! f U uls m n u U w be! jm! f! 35! tb! U! f! nf! j! esp! t! hbo! bw! p! b! j h { b { u j n m cT bs! f! p! b-!4*!yf! jU!tjo! wb! j!qvs! v! b-!np! vs! p t c c m k e q s m k 1.4.3.5 alergia s q q n u s o c D o u. qronikuli urtikaria iSviaTad ukavSirde- gf! jt!bo!ij! fs! jh! fo! v! j!vc! f! jt!ebs! f! b!vs! j! lb! j! ! j! fmf! fo! jt! hbr! p! jt! Tfn! fh! )tvs/! 8/5*/ s vm n u s c e ba sakveb produqtebs, maTSi arsebul danamatebs,

medikamentebs da garemo faqtorebis zemoqmedebas (rogorc amas bevri pacienti Tvlis). lwf! j! c. am diagnozis dasadastureblad saWiro xdeba biofsiis Catareba. urtikariuli vaskuliti, rogorc wesi ufro mwvaved mimdinareobs idiopaTiuri da autoimunuri urtikariisgan gansxvavebiT. is SesaZloa dakavSirebuli iyos krioglobulinemiasTan, IgA mielomasTan, SemaerTebeli qsovilis daavadebebTan (wiTeli mglura, Sogneris sindromi), infeqciebTan (hepatiti B da C, infeqciuri mononukleozi, koqsakivirusuli infeqcia, boreliozi), paraneoplaziur sindromebTan. Tu pacients daqveiTebuli aqvs sisxlSi komplementis koncentracia, maSin mas meti albaTobiT uviTardeba saxvadasxva organoebis vaskulituri genezis dazianeba. vaskuliti SeiZleba garTul-

Uj!bmfs! j! t!espt!tjn! up! f! j!vo! b!hbo! j! bs! ft hj q n c e wU e tbl! f! jt! nj! f! j! bo! 71! xv! jt! hbo! bw! p! b! j/ Tu w c S ce U n m cT

anamnezi migvaniSnebs kvebiTi sensibilizaciis arsebobas, maSin amis dazusteba SesaZlebelia kanis sinjebis an imunologiuri testebis saSualebiT. anamnezuri monacemebis gareSe am testebis Catareba ar aris mizanSewonili. kvebiTi danamatebis da konservantebis roli qronikuli urtikariis ganviTarebaSi dadasturebuli ar aris. nebismier SemTxvevaSi, 2-kviriani eliminaciuri dietis ganxorcielba SesaZleblobas iZleva Sefasdes kvebiTi alergenebis eTiologiuri mniSvneloba. medikamentebi naklebad, Tumca mainc iwveven qronikul urtikarias. am TvalsazrisiT gansakuTrebiT aqtualuria Tavisufal gayidvaSi arsebuli preparatebi. aRsaniSnavia, rom nf! j! b! el.

nfo! jt! nj! f! jt! ebxz! cj! bo! vs! sj! b! jb! Tf! b[! u S c f! e u ls t . mpb! hbo! j! bs! ft! 2! Uwjt! hbo! bw! p! b! j/! bn! espt wU e n m cT ·tb! X! p·! ! preparatiT sinjis gakeTebas araerf w

Tgvarovani diagnostikuri Rirebuleba aqvs, ris gamoc umjobesia 2-4 kviriani eliminaciuri sinjis Catareba.

1.5 daavadebebi, romlebic aseve iwvevs urtikaria-angioSeSupebas

zogierTi sistemuri daavadeba iwvevs qronikul urtikarias da angioSeSupebas an maT msgavs mdgomareobas. ase magaliTad, vs! j! b! v! j uls m

wbt! v! j! j![bm! f!xb! ! bwt!rsp! j! vm!vs! j! b! j! t l mu { bh ol ulsb

iseve, rogorc C1 esTerazis inhibitoris deficitiT ganpirobebuli urtikaria (SeZenili an Tandayolili), mastocitozi da e.w. PUPPP

)gfyn[j! f! b! vs! j! b! jb! eb! qb! v! p! vs! mb! p! b! j n U uls q m { . r wo hb! p! b! b! j*/ n ozs

sur. 11 a.

urtikaruli vaskuliti

www.telia.ge - daviT Telias klinikuri leqciebis cikli

11

urtikaria da angioSeSupeba

ar tovebs. SeSupeba grZeldeba 3-5 dRis ganmavlobaSi spontanurad qreba. am mdgomareobas urtikaria naklebad axasiaTebs, rasac didi mniSvneloba aqvs diferencialur diagnostikaSi.

hbo! b! vU! f! jU! yTj! be! {j! o! f! b! uv! f! j-! Uwb! jt tl s c s be c D c m nj! b! p-! fob-! lj! v! f! j-! hf! j! b! j! ! j/ iSviaTad en e s c o u m fc

procesSi visceraluri organoebic erTveba, ramac SesaZloa ganapirobos nawlavebis obstruqcia, anoreqsia, Rebineba, muclis tkivili (Sinagani organoebis SeSupebis gamo). kidev ufro iSviaTad ziandeba zemo da qvemo sasunTqi gzebi da iqmneba sicocxlisTvis saSiSi madgomareoba, rac gadaudebel Carevas saWiroebs.

1.5.2.1 C1 esTerazis Tandayolili deficiti

sur. 11 b.

urtikaruli vaskuliti

des imdenad, rom kanze warmoiqmnas nekrozuli ti pis dazianebuli ubnebi da am SemTxvevaSi saWiro xdeba antihistaminebis, dafsonis, kolxicinis, hidroqsiqloroqvinis, indometacinis zogjer ki steroidebis gamoyeneba (steroidebi naCvenebia visceraluri dazianebis dros).

1.5.2 C1 esTerazis inhibitoris deficiti

es deficiti SesaZlebelia iyos ori ti pis: Tandayolili da SeZenili (ix. cxrili 1) C1 esTerazis inhibitoris deficiti klinikurad vlindeba mp! b! v! j! bo! j! ! f! v! f! jt! tb! jU-! sp! lm s h pT T q c y .

nf! jd! tqpo! b! v! be! Doef! b! tyf! ! jt! tywb! bt! wb m uo s c vm e y vc! fc! f-! btj! fu! j! ! be<! ! hb! b! b! j! j! usbn! jt o { n s vm euom w Tf! f! be-! nfo! usv! ! j! t-! jo! fr! j! cjt-! fnp! j! ! j e h t bd j g d f! d vs tusf! f! jt!espt-!xbn! f! jt!nj! f! jt-!rj! vs! j! ! j t c m c S c s h vm Db! f! f! jt! eb! tup! b! p! p! j! ! j! nb! j! v! b! j! ! jt s w c n u m h vs o q m d fc Tfn! fh/ SeSupebul ubanze xelis daWera naWdevs e

es aris autosomur-dominanturi mdgomareoba, romelsac axasiaTebs C1 esTerazis inhibitoris funqciuri deficiti. arsebobs ori saxis deficiti: qjs! f! j!uj! jt rodesac Semcirebulia w m q C1 esTerazis inhibitoris produqcia (gvxvdeba 85%-Si) da amitom adgili aqvs mis rogorc raodenobriv deficits aseve funqciuri aqtivobis deficits; nf! ! f! uj! j am dros C1 esTerazis ps q raodenoba aris normis farglebSi da aRiniSneba enzimis funqciuri deficiti. am ori ti pis paTologiis diferencirebaSi metad mniSvnelovania apcientis asaki. Tandayolili deficitis dros angioSeSupebis epizodebi ZiriTadad bavSvTa asakSi vlindeba. saskolo, mozrdili da yrmobis asakamde simptomatika naklebad mZafrad aris gamoxatuli. SeZenili sindromis dros ki-simpto-

cxrili 1 C1 esTerazis inhibitoris deficiti C4 I ti pis Tandayolili II ti pis I ti pis SeZenili II ti pis â â â â C1 esTerazis inhibitori Semcveloba â norma â norma funqcia â â â â norma norma â â C1q

12

daviT Telias klinikuri leqciebis cikli - www.telia.ge

urtikaria da angioSeSupeba

mebi iwyeba mozrdil asakSi (ZiriTadad 50 wlis asakamde). ej! h! p! jt!ebt! jt!nj{! jU!tb! j! pb!hb! j! b o { n o Xs o. tb{S! spt! Tsbu! j! C4-jt! ! lpo! fo! sb! j!! jt-! sp! w T d u d/ .

1.5.2.2 C1 esTerazis inhibitoris SeZenili deficiti

am dros adgili aqvs C1 esTerazis inhibihpsd!xf! j-!ebr! f! ! f! v! jb!eb!bs!bsjt!eb! p! j! f! toruli frementis destruqcias an mis aranort w jU c m n le . cv! j!eb! wb! f! jt!br! j! s!qsp! ft! f-!bov!uft! sj! malur funqcionirebas. mdgomareoba ZiriTadad m b! e c uv d { u . sf! jt!Db! b! f! jt!esp! f!(daqveiTebulia SetevaTa vlindeba 50 wlis asakis Semdeg. arsebobs misi c us c { ori forma. pirveli vlindeba ZiriTadad simsivSoris periodSic). Tu C4 daqveiTebulia, maSin saWiroa gani- niT daavadebul pacientebSi, limfoproliferacisazRvros C1 esTerazis inhibitoris Semcvelo- uli, hematologiuri da revmatoiduli daavadeba da misi funqciuri aqtivoba. daavdebis mwvave bebis dros. am pacientebSi imunuri kompleqsebis peroidSi saWiro xdeba anaboluri steroidebis mier xdeba C1-is aqtivacia da misi inhibitoris swrafi Seyvana, mag.: danazoli 200 mg 4-jer dRe- deaqtivacia. meore ti pis dros warmoiqmneba auSi an stanozoli (4 mg 4-jer dReSi). aucile- toantisxeulebi, romlebic iwveven C1 esTerabelia pacientis moTavseba stacionarSi, sadac zis inhibitoris deaqtivacias (misi raodenoba aucileblobis SemTxvevaSi SesaZlebeli iqneba SenarCunebulia normis farglebSi). amrigad, iseintubaciis Catareba. am dros antihistaminuri, ve rogorc Tandayolili deficitis dros, sissteroiduli preparatebi da epinefrini ar iZle- xlSi mocirkulire C1 esTerazis inhibitoris va Sedegs. SesaZlebelia agreTve intravenurad koncentracia normis farglebSia magram darRveC1 esTerazis inhibitoris koncentratis Seyva- ulia misi funqciuri aqtivoba. rogorc Tandana. plazmis gadasxmis Sedegad mdgomareoba Se- yolili, aseve SeZenili deficitis dros C4­is raodenoba daqveiTebulia daavadebis rogorc aqiZleba ufro gauaresdes. xSiri Setevebis SemTxvevaSi SesaZlebelia tiur, aseve pasiur periodSi, amitomac is aris danazoliT an stanozoliT profilaqtikuri saukeTeso skrininguli testi. am ori ti pis diferecirebisaTvis saWiroa mkurnalobis Catareba. es preparatebi astimulireben C1 esTerazis inhibitoris produqcias Catardes C1q-s gansazRvra, romelic SeZenili (danazoli 200-800 mg/dR, stanazoli 2-12 deficitis orive variantis dros daqveiTebulia mg/dR). bn! qsf! b! b! f! jt! hb! p! ! fo! b! Tf! b[! f! f! (amiT SeiZleba ganvasxvavoT Tandayolilisgan). qsu c n jz c t m c . mjb! bm! fs! b! j! ! j! trf! j! bd! )zp! fm! nf! ! f C1 esTerazis inhibitoris SeZenili deficitis u o u vm nU w ps eSft*/ saWiroa minimaluri efeqturi dozis dros metad mniSvnelovania pacientis gamokvleSerCeva (vinaidan aqvT gamoxatuli gverdiTi moq- va simsivnuri daavdebis arsebobaze. am dros samedeba). qirurgiuli da stomatologiuri Care- Wiroa gansakuTrebuli yuradReba gamaxvildes vebis dros aucilebelia xanmokle profilaqti- limfur kvanZebze, RviZlze, elenTaze. aseve saWikuri mkurnalobis Catareba (1 kviriT adre). am ro xdeba sisxlis analizis Catareba, T da B preparatebis gverdiTi efeqtebia: wonis mateba, limpocitebis markerebis gamokvlva, CT (kompiulibidos Secvla, WarbTmianoba, RviZlis enzimebis cvlileba. preparatebi winaaRmdegnaCvenebia bav- teruli tomografia). mkurnaloba xorcieldeSvebisTvis, fexmZimeebisTvis da laqtaciis dros. ba iseve, rogorc Tandayolilis dros. androgenuli hormonebis alternativas (bavSvebsa da mozrdilebSi) warmoadgens antifibrino1.5.3 mastocitozi liziuri preparati E-b! j! p! bq! p! jt!nKb! b (dono l s o w am daavadebisTvis damaxasiaTerbelia kansa zireba 2-10 g/dReSi). misi moqmedebis meqanizmi da sxva organoebSi (saWmlis momnelebel traqucnobia, amasTan erTad igi naklebad efeqturia tSi, Zvlis tvinSi, limfur kvanZebSi, RviZlsa da anabolur steroidebTan SedarebiT. preparatis elenTaSi) arsebuli poxieri ujredebis hi pergverdiTi movlenebia - kunTbis sisuste, daRliplazia. qjs! f! b! j!lmj! j! v! j!hb! pw! j! f! b!bsjt w me ol s n mo c loba, SratSi kreatinkinazas mateba. am paTolorb! j! j-!vs! j! b! j! -!hv! jt! f! b-!Sf! j! f! b-!nvd! jt wm ulsb m s w co c m giaze eWvis mitanis dros saWiroa mTeli ojaxulj! j! j-! ej! ! f! -! xb! p! jU! f! b-! tjt! m[bs! wf! jt wm bs b n x m c y S c is gamokvleva. up! v! jt!bsbt! b! j! v! p! b/ arsebobs mastocitoo t ucm s c zis sxvadasxva vrianti. yvelaze xSiria kanis

www.telia.ge - daviT Telias klinikuri leqciebis cikli

13

urtikaria da angioSeSupeba

mastocitozi, sistemuri mastocitozi (romelic SesaZloa mimdinareobdes kanis dazianebiT an mis gareSe), mastocotozi, ganpirobebuli hematologiuri daavadebebiTa da poxieri ujredebis leikemia. kanis mastocitozis gamovlinebas warmoadgens mkvrivi mastocitoma, pigmenturi urtikaria, an kanis difuzuri mastocitozi pigmenturi urtikariis gareSe. pigmenturi urtikaria yvelaze xSirad vlindeba bavSvebsa da mozrdilebSi,A mas axasiaTebs persistuli mimdinareobis, patara zomis, moyviTalo-narujisferi an mowiTalo-moyavisfro makulozur-papulozuri gamonayari. kanze meqanikuri zemoqmedebis Sedegad viTardeba bebera, eriTema da makula. am reaqcias ~darieris niSani~ ewodeba. imis gamo, rom am paTologiis dros warmoiqmneba bebera da eriTema is SeiZleba agverios Cveulebriv urtikariaSi. amis diferencireba ki mniSvnelovania, raTa aRar CavTvaloT saWirod pacientis Semdgomi gaRrmavebuli gamokvleva. mastocitozis gamokvlevis dros aucilebelia gaviTvaliswinoT is, Tu savaraudod romeli organoa dazianebuli. sistemuri mastocitozis dros SratSi matulobs tri ptaza, prostaglandini-F, xolo SardSi - N meTilhistamini (saWiroa dReRamis Sardis Segroveba). am mediatorebis Semcveloba kanis mastocitozis dros normis farglebSia da, maSasadame maT diagnostikuri Rirebuleba ar aqvT. kanis dazianebis dros saWiroa biofsiis Catareba.

sur. 13 fexmZimeTa urtikaria da papulozur-laqovani gamonayari (fupg) van-papulozuri gamonayari iwyeba mucelze striebis regionSi, vrceldeba barZayebze, sajdomsa da xelebze. gamonayari aris fiqsirebuli da droTa ganmavlobaSi misi intensivoba izrdeba.

1.6 pacientis gamokvleva

qronikuli urtikariis da angioSeSupebis dros pacientis gamokvlevis sqema warmodgenilia sqema 1-ze.

1.6.1 mwvave urtikaria

am dros anamnezze dayrdnobiT yuradReba ZiriTadad maxvildeba urtikariis gamomwvev savaraudo faqtorebze. hbo! b! vU! f! jU!nojT! of! p! tl s c w m .

wb! jb! tbl! f! j! qsp! vr! f! j-! nf! j! b! fo! f! j! eb! jo! o w c e u c eln u c . gfr! j! cj/ anamnezSi sakvebis mimarT savaraudo d f!

alergiis arsebobisas SesaZlebelia kanis sinjis Catareba varaudis dadasturebis mizniT (diagnostikur oqros standartad iTvleba provokaciuli sinji). Tu anamnezis saSualebiT varaudi SeuZlebelia, maSin kanis sinjebis empiruli Catareba (alergenis gamovlenis mizniT) ar aris aucilebeli. analogiurad, im SemTxvevaSic, Tu romelime sistemuri daavadebis simptomatika da niSnebi ar iqcevs yuradRebas, aseve ar aris saWiro sisxlis saerTo da bioqimiuri analizebis, Sardis analizisa da farisebri jirkvlis funqciis gamokvleva.

sur. 12

mastocitozi

1.5.4 fexmZimeTa urtikaria da papulozur-laqovani gamonayari (fupg)

es aris Zlieri qaviliT mimdinare gamonayari, romelic vlindeba pirveli fexmZimobis dros. iwyeba mesame trimestrSi da grZeldeba mSobiarobis Semdeg 1 kviris ganmavlobaSi. laqo-

14

daviT Telias klinikuri leqciebis cikli - www.telia.ge

urtikaria da angioSeSupeba

sqema 1 urtikariis an angioSeSupebis diagnostikis algoriTmi

saxezea urtikaria/angioSeSupeba

< 6 kviraze naklebi

> 6 kviraze meti

1. medikamentebi 2. sakvebi 3. garemo faqtorebi 4. infeqcia 5. sistemuri daavadebebi (varaudi simptomebze dayrdnobiT)

mxolod SeSupeba an upiratesad SeSupeba upiratesad urtikaria Rebulobs medikamentebs ar Rebulobs medikamentebs

mxolod gamonayari

gamonayari + zogadi simptomebi

ganisazRvros C4

gamonayari kavSirSia fizikuri faqtorebTan

saWiroa specifikuri gamokvleva Civilebis mixedviT

C4 normaSia

C4 <

Tu fiz. faqtorebTan kavSiri mkafioa

C1 EI funqcia/done

fiz. faqtorebTan kavSiri sakamaToa

C1 EI normaSia

C1 EI <

msubuqi urtikaria

saSualo urtikaria

mwvave urti-karia romelic grZeldeba >24saaTi

savaraudoa 1. vaskuliti 2. SemaerT. qsovilis daavadeba

C1q

· · · · · · ·

sisxlis saerTo analizi edr C reaqtiuli cila AST. TSH. Tiroid.antisxulebi Sardis analizi gulmk. r-g avtologiuri kanis sinji

kanis biofsia

ganixileba 1. SeZenili an 2. Tandayolili C1 EI deficiti

www.telia.ge - daviT Telias klinikuri leqciebis cikli

15

urtikaria da angioSeSupeba

1.6.2 qronikuli urtikaria

qronikuli urtikariis dros aucilebeli xdeba sistemuri daavadebebis gamoricxva. am TvalsazrisiT ar arsebobs mkafiod Camoyalibebuli midgoma, Tu konkretulad romeli laboratoriuli analizebi unda Catardes. gadawyvetilebis miRebis dros iTvaliswineben anamnezur monacemebs. metad mniSvnelovania pacientis gamokiTxva Semdegi kiTxvariT: 1. rodis gaCnda kanze urtikariuli gamonayari? 2. ra uswrebda win mis gaCenas (avadmyofoba, medikamentis miReba da a.S.)? 3. rogoria misi gamovlinebis sixSire (mudmivad, yoveldRe, kviraSi erTxel da a.S.)? 4. romeli Tanmxlebi simptomebia saxeze (qavili, wva, tkivili)? 5. ra zomisaa urtikaruli elementi? 6. axlavs mas Tu ara Tan angioSeSupeba? 7. rogoria pacientis azri urtikariis savaraudo mizezis Sesaxeb? 8. romeli medikamentebi iyo gamoyenebuli mkurnalobis procesSi? 9. pacientis mier miRebuli yvela medikamentis an saSualebis CamonaTvali. gamokiTxvis garda metad mniSvnelovania pacientis fizikaluri gamokvleva, rac orientirebuli unda iyos sistemuri daavadebebis simptomebisa da niSnebis gamovlenaze. bn! espt! nf! be u

bv! p! nv! v! j!eb! ! b! f! f! jt!Tfn! ywf! b! j!tb! u j! o s bw e c c U wT . Xj! pb!eb! be! j! pU; s w ho

1. aqvs Tu ara pacients farisebri jirkvlis daavadeba? 2. aqvs an qonda Tu ara mas vitiligo, diabeti, perniciozuli anemia? 3. aqvs Tu ara alergia fizikuri (kanis gaxazvaze, travmaze, mWidro tansacmelze) faqtorebis mimarT? 4. aqvs Tu ara gamonayari vibraciis zemoqmedebis Semdeg? 5. aqvs Tu ara gamonayari sicivis an sicxis zemoqmedebis Semdeg? 6. aqvs Tu ara gamonayari fizikuri datvirTvis, cxeli Sxapis miRebis an stresis Semdeg? 7. aqvs Tu ara gamonayari mzis sxivebis zemoqmedebis Semdeg? 8. aqvs Tu ara gamonayari wylis zemoqmedebis Semdeg? 9. aqvs Tu ara gamonayari fizikuri datvirTvis Semdeg?

bv! p! nv! v! j! eb! ! b! f! f! jt! ej! h! pt! j! jt u j! o s bw e c c b o ul nj{! jU!vo! b!Db! bs! ft!Tfn! f! j!lwmf! f! j; o e u e e h w c

1. TSH-is, Tireoiduli antisxeulebis; 2. kanis sinji avuologiuri SratiT: 3. sinji fizikuri faqtorebis zemoqmedebaze alergiis gamosavlenad (maT Soris sinji yinuliT).

nojT! of! p! b! jb! lb! jt-! mjn! v! j! lwbo! f! jt-! Swj[! w m wo o g s [ c . mj! b!eb!fmfo! jt!hb! pl! mf! b/ amis Semdeg saWit U n w w

roa laboratoriuli kvlevebis ganxorcieleba. amasTan erTad, pacienti unda iyos informirebuli imis Sesaxeb, rom umravles SemTxvevaSi urtikaria da angioSeSupeba idiopaTiuri an autoimunuria da rom am daavadebis mizezis dadgena zogjer laboratoriuli testebis Catarebis Semdegac SeuZlebelia. am informaciis Segrovebis Semdeg unda iqnes gaanalizebuli gamovlenili simptomebis da niSnebis Sesabamisoba konkretul savaraudo sistemur daavadebebTan. metad mniSvnelovania gvaxsovdes TviToeuli am daavadebisTvis damaxasiaTebeli qvemoT CamoTvlili anamnezuri da klinikur-laboratoriuli maxasiaTeblebi.

wbt! v! j! jt! wjt!eb! b! b! j! ! f! f! jb l mu U n y t bU c m

1. kanze urtikaruli elementis 24 saaTze ufro meti drois ganmavlobaSi arseboba; 2. urtikariuli elementis gaqrobis Semdeg lurji an sxva feris narCeni ubnebi arseboba kanze; 3. daRliloba, cxeleba, wonis kleba, zogadad SeuZlod yofna; 4. daavadebis simptomebis gamovlenamde pacientis yofna romelime CamorCenil an ganviTarebad qveyanaSi; 5. hepatitiT daavadeba; 6. diarea; 7. morecidive an qronikuli sinusiti; 8. SemaerTebeli qsovilis zogierTi daavadeba;

16

daviT Telias klinikuri leqciebis cikli - www.telia.ge

urtikaria da angioSeSupeba

urtikariis diagnostikis mizniT gamoyenebadi klinikur-laboratoriuli analizebi

9. saxsrebis SewiTleba, simxurvale, Sesiveba, tkivili; 10. piris Rrus lorwovan garsze wylulovan warmonaqmnebi; 11. simsivnuri daavadebis arseboba; 12. ucnobi eTiologiis cxeleba, Ramis oflianoba, wonis kleba; 13. memkvidreobaSi simsivnuri daavadebis arseboba; 14. qronikuli daRlilobis SegrZneba.

jo! fr! j! ! jt! bs! f! p! jt! wb! b! ! jt! espt g d fc t c c s ve ubs! f! b!Tfn! f! j!hb! pl! mwf! j; e c e h n w c

1. ganavlis analizi helmiTebis arsebobaze; 2. serologiuri testebi parazitozis gamosavlenad; 3. serologuri testebi hepatitze; 4. koronaluri sinusis kompiuteruli tomografia.

wbt! v! j! jt!ej! h! pt! j! jt!nj{! jU!vo! b!Db! l mu b o ul o e . ubs! ft!Tfn! f! j!lwmf! f! j; e e h w c

1. kanis biofsia; 2. CH50, C3, C4 komplementis fraqciebis analizi; 3. ANCA-is (antineitrofiluri citoplazmuri antisxeulebi) gamokvleva; 4. krioglobulinebis gansazRvra; 5. hepatitis serologiuri analizi; 6. Sardis analizi; 7. AST-is, ALT-is, AP-is, bilirubinis, gamokvleva; ANA 8. SPEP (Sratis cilebis eleqtroforezi); 9. eds-is gansazRvra; 10. C raqtiuli cilis gansazRvra.

tjn! jw! v! j! eb! ! b! f! jt! wb! b! ! jt! espt t o s bw e c s ve ubs! f! b!Tfn! f! j!bob! j! f! j; e c e h m{ c

1. kopiuteruli tomografia gulmkerdis, muclis, menjis Rrus organoebis; 2. Sratis cilebis eleqtroforezi.

bmfs! j! t!wb! b! ! jt!espt!ubs! f! b; hj s ve e c

1. kanis sinjebi savaraudo sakvebi alergenebiT; 2. eliminaciuri dieta.

qronikuli urtikariis dros gamoyenebadi testebis zogadi daxasiaTeba

2/!tjt! mjt!tb! s! p!bob! j{! j yuradReba maxy f U m T

vildeba hematologiuri daavadebebisTvis damaxasiaTebel cvlilebebsa da eozinofiliaze, romelic SeiZleba asocirebuli iyos parazitul inSemaerTebeli qsovilis daavadebebis dros feqciasTan an limfoproliferaciul daavadebebmizanSewonilia: Tan. 1. ANA-is (antinuklealuli antisxeulebis), 3/! fet! eb! C sf! r! j! ! j cila matulobs b u vm RF-is (revmat. faqtoris), CCP-is (cikluri urtikariuli vaskulitis da SemaerTebeli qsocitrulinuri peptidis) gansazRvra; vilis daavadebebis dros. maTi mateba migvaniS2. SPEP (Sratis cilebis eleqtrofore- nebs Semdgomi kvlevebis Catarebis aucileblobaze. autoimunuri qronikuli urtikariis dros zi); es maCveneblebi normis farglebSia. 3. eds-is gansazRvra; 4/! gb! j! fc! j! kjs! wmjt! gvo! dj! ! j! uft! j st s l r vs u 4. C reaqtiuli cilis gansazRvra. da Tireoiduli antisxeulebis gansazRvra aucilebelia euTireoiduli mdgomareobis (rodesac bmfs! j! t! wjt!eb! b! b! j! ! f! f! jb hj U n y t bU c m 1. pacientis mier gamonayris gaCenis dakav- TSH noarmaSia) drosac. 5/! ANA (antinuklaruli antisxeulebi) Sireba sakvebi produqtis miRebasTan; unda ganisazRvros wiTeli mgluras an Semaer2. pacientis mier gamonayris gaCenis dakavTebeli qsovilis sxva daavadebebis arsebobis vaSireba romelime medikamentis miRebasTan. raudis SemTxvevaSi.

www.telia.ge - daviT Telias klinikuri leqciebis cikli

17

urtikaria da angioSeSupeba quu 6/! B eb C if! b! j! jt serologiuri testebi tardebagarkveul kontigentSi (narkomanebi, samedicino personali) da pacientebSi, romlebsac aReniSnebaT siyviTle, RviZlis enzimebis momatebuli done da aseve maSin, rodesac savaraudoa urtikariuli vaskulitis arseboba. 7/ C4 lpn! mf! fo! jt! bob! j! j! ubs! f! b im q n u m{ e c SemTxveveaSi , rodesac ZiriTad simptoms SeSupeba warmoadgens. C4-is Semcveloba daqveiTebulia C1 esTerazis inhibitoris rogorc SeZenili aseve Tandayolili deficitis dros. C3 da C4 aseve SeiZleba iyos Semcirebuli urtikariuli vaskulitisas. 8/! Tbs! jt! bob! j! j keTdeba maSin, rodesac e m{ moiazreba infeqcia an SemaerTebeli qsovilis daavadebebi. mniSvnelovania agreTve, proteinuriis an aqtiuri naleqis dafiqsireba. 9/! hb! bw! jt! bob! j! j tardeba samjeradad, o m m{ rodesac saxezea gastoenteraluri Civilebi, eozinofilia da Sesabamis socialur-ekonomiuri garemoSi cxovrebis faqti. :/! lb! jt! cj! g! jb! tardeba urtikariuli o p t vaskulitis varaudis dros. am paTologiisas urtikariuli gamonayari purpuris ti pisaa, mis adgilze rCeba molurjo feris laqa, gamonayari grZeldeba 24 saaTze meti drois ganmavlobaSi (saWiroa erT konkretul elementze dakvirveba). 21/! hvm! lfs! jt! sfo! hf! ph! b! jb tardeba n e u o sg sitemuri davadebis varaudisas. 22/! C1 ft! f! b! jt! jo! j! j! p! jt! lpo! fo! sb! U s{ icu s d u . djb!da mis funqciuri aqtivoba fasdeba mxolod maSin, Tu C4 koncentracia daqveiTebulia da wamyvani niSania mxolod SeSupeba. am testis Catareba ar aris mizanSewonili, Tu wamyvan simptoms urtikaria da ara SeSupeba warmoadgens. 23/! bv! p! p! j! ! j! Tsb! jU! uft! jt! Catareu m h vs u u bis dros intradermalurad SeyavT 20 µL autologiuri Srati da akvirdebian papulis (baberas) warmoqmnas. amJamad ar arsebobs maRali sizustis mqone testi autoantisxeulebis (IgG antisxeulebi, romlebic mimarTulia IgE antisxeulebis an maTi receptorebis winaaRmdeg) gansazRvrisaTvis. autologiuri sinjis specifikuroba da mgrZnobeloba Sesabamisad 70 da 80 procentia. miuxedavad amisa, es testi gamoiyeneba autoimunuri urtikariis diagnostikisTvis.

24/! ! tj! j! jU! hbo! j! p! f! v! j! vs! j! b! j! t dw qs c c m ulsj

dros isazRvreba krioglobulinebi, kriofibrinogeni da sicivis aglutininebi. 25!/!bo! j! jl! v! j!dju! jo! fq! j! f! jt (CCP) ud m s s q ue c antisxeulebi ganisazRvreba revmatoiduli arTritis dros da misi mgrZnobeloba da specifikuroba Sesabamisad 60% da 90% Seadgens.

26/! Tsb! jt! dj! f! jt! fmfr! sp! p! f! j u m c u g s {

(SPEP) warmoadgens skriningul tests monoklonuri cilebis aRmosaCenad. es testi gamoiyeneba maSin rodesac plazmuri ujredebis paTologiasTan dakavSirebiT Cndeba eWvi. am ukanasknelze metyvelebs eds-is mateba, anemia (gaurkveveli mizezis), sisuste, daRliloba, Tirkmlis ukmarisoba, hi perkalcemia da hi pergamaglobulinemia.

27/! bo! j! f! u! p! j! v! j! dj! pq! b{! v! j! bo! uo j s gm s u m n s . ujt! f! ! f! j! (ANCA) isazRvreba vaskulitebis y vm c

diagnostikis mizniT. informaciulia c-ANCA, romelic migvaniSnebs proteinaza-3 ­is mimarT warmoqmnili antisxeulebis arsebobaze. amasaTan erTad, SeiZleba ganisazRvros mieloperoqsidaza (MPO). rac Seexeba p-ANCA antisxeulebs, romlebic mimarTulia mieloperoqsidazas da proteinaza-3-is mimarT, isini vaskulitebis diagnostikaSi sarezervo testebad moiazreba.

2/8! nxwb! f! eb! rsp! j! v! j! vs! j! b! j! t! gbs! w ol m ulsj . nb! p! f! b! jb l U sq

mkurnalobis pirvel etaps alergenis eliminacia warmoadgens, rac umravles SemTxvevaSi SeuZlebelia (SeuZlebelia alergenis identifikacia an mis eliminacia). idiopaTiuri da autoimunuri urtikariis dros iniSneba nf! ! f!hf! f! b! j! t!bo! j! jt! b! j! v! ps o sdj ui uno . sj!tb! v! ! f! f! j/ H2 histaminreceptorebis bloT bm c c kerebi, tricikluri antidepresantebi an leikotrienebis antagonistebi rogorc calke, aseve kombinaciaSi. daavadebis mwvave mimdinareobis dros Tu es preparatebi efeqts ar iZlevian, maSin mkurnalobaSi erTveba kortikosteroidebi, kolqicini, stanozoli, sulfasalazini, ciklosporini, dafsoni, metotreqsati an hidoqsiqloroqvini. am prepartebis gamoyenebisas unda iqnas gaTvaliswinebuli maTi riski-sargebelis Taviseburebebi.

18

daviT Telias klinikuri leqciebis cikli - www.telia.ge

urtikaria da angioSeSupeba

1.7.1 antihistaminuri preparatebi

es aris pirveli rigis preparatebi urtikariis mkurnalobis dros. arsebobs pirveli da meore generaciis prepartebi. pirveli Taobis prepratebi cnobilia 1930-40 wlebidan. maT ricxvs miekuTvneba

rmps! f! j! b! j! j-! cspn! f! j! b! j! j-! ije! pr! j! j! j g osno g osno s t{o eb! ej! fo! je! b! j! j. miuxedavad imisa, rom isini g i sno

efeqturni arian, urtikariis dros maTi gamoyeneba SezRudulia gverdiTi efeqtebis arsebobis gamo. isini moklebulia H1 receptorebze seleqtiur moqmedebas (amitom aqvT antiqolinerguli moqmedebac da iwveven piris simSrales, Tavis tkivils Sardis Sekavebas), gadian hematoencefalur bariers da moqmedeben centralur nervul sistemaze (iwveven Zilianobas, yuradRebis daTrgunvas, mexsierebis daqveiTebas da fsiqomotorul darRvevebs). amitomac, am prepratebis miRebis dros aucilebelia pacientebisTvis gansakuTrebuli rekomendaciebis micema (transportis marTvis da sxva samsaxureobrivi movaleobis SesrulebasTan dakavSirebiT). amis garda, H1 receptorebis blokerebis maRali dozebiT miRe-

bisas vlindeba maTi antiqolnergiuli da antiserotoninergiuli moqmedeba, ris gamoc maTi (hidroqsizini) gamoyeneba efeqturia qolinerguli da sxva saxis urtikariebis dros. pirveli Taobis antihistaminuri preparatebi urtikariis mkurnalobis dros daaxlovebiT iseTive efeqts avlens, rogorc meore Taobis analogebi. es ukanasknelni gamoiyeneba 1980 wlidan. maT ricxvs miekuTvneba feqsofenadini, dezloratadini, loratadini da cetirizini. am preparatebis dozis gadaWarbebis dros aseve SesaZloa gamovlindes sedatiuri efeqti, rac yvelaze naklebad feqsofenadins, loratadins da dezloratadins axasiaTebs, yvelaze metad ki- cetirizins. miuxedavad imisa, rom es ukanaskneli pirveli Taobis preparatebTan SedarebiT naklebad sedaciuria, igi mainc ganixileba, rogorc sadaciuri preparati. meore Taobis ori preparatis kombinirebuli gamoyenebis efeqturoba qronikuli urtikariis dros mecnierulad ar aris dadsturebuli da miuxedavad amisa, zogierTi specialisti praqtikaSi aseT kombinaciias iyenebs refraqto-

sqema 2

preparatebi romlebic gamoiyeneba qronikuli urtikariis da angioSeSupebis dros arasedatiuri H1 blokerebi

emateba sedatiuri H1 blokerebi RamiT an tricikluri antidepresanti RamiT

emateba leikotrienebis antagonistebi an H2 blokeri

ganixileba steroidebis alternatiuli saSualebebi: · kolqicini · ciklosporini · sulfasalazini · dafsoni · hidroqsiqloroqvini · metotreqsati iniSneba mxolod eqimis mier sifrTxiliT

www.telia.ge - daviT Telias klinikuri leqciebis cikli

19

urtikaria da angioSeSupeba

ruli urtikariebis dros. zogi ki-zrdis rekomendebul dozas. aseTi mkurnalobis efeqturoba ar aris dadasturebuli kontrolirebadi kvlvebiT, amitomac is ar ganixileba optimalur midgomad. ketotifeni (benzocikloheptaTiofeni) aris antialergiuli preparati da farTod gamoiyeneba evropaSi. mas gaaCnia Zlieri antihistaminuri Tviseba da poxieri ujredebis stabilizaciis unari, amitomac igi gamoiyeneba qronikuli urtikariis samkurnalod.

1.7.2 H 2 blokerebi

organizmSi gabneuli histaminuri receptorebis 80% H1 receptorebia. 15% ki- H2 tipis receptorebi, amitomac Teoriulad H2 antihistaminuri preparatebis (ranitidini, famotidini, cimetidini) erTdrouli gamoyeneba H1 blokerebTan erTad unda iZleodes damatebiT antialergiul efeqts. aseTi damatebiTi efeqti marTlac fiqsirdeba klinikurad, Tumca sakmaod umniSvnelo. imis gamo, rom es preparatebi usafrTxo da SedarebiT iafia, maTi empiruli daniSvna H1 blokerebTan erTad mizanSewonilia.

urtikariis samkurnalod. mas gaaCnia H1 da H2 histaminreceptorebis Zlieri (gacilebiT meti vidre difenhidramins da hidroqsizins) blokirebis unari. is aseve avlens antiqolinergul da antiserotoninergiul efeqtebs. gamoiyeneba depresiebis mkurnalobis dros (dReSi 300mg-mde doziT); gaaCnia Zlieri sedaciuri da antiqolineriuli efeqti. misi gamoyenebisas saWiroa mkurnalobis dawyeba dabali dozebiT (10-20 mg Zilis win), ris Semdegac SeiZleba dozis gazrda 75 mg-mde. is SeiZleba gamoyenebul iqnas H1 blokerebTan kombinaciaSi. pacienti unda iqnas gafrTxilebuli sedaciur efeqtTan dakavSirebiT, romelic droTa ganmavlobaSi klebulobs. sxva tricikluri antidepresantebidan gamoiyeneba mxolod amitri ptilini (arsebobs mxolod ramdenime publikacia).

1.7.5 kortikosteroidebi

1.7.3 leikotrienebis modifikatorebi

qronikuli urtikariis dros histaminTan erTad paTogenezSi leikotrienebic monawileoben. am preparatebis (montelukasti, zafirlukasti) gamoyeneba qronikuli urtikariis dros Seswavlilia mxolod ramdenime kvleviT (arakontrolirebadiT). am kvlevebis Tanaxmad es preparatebi efeqturia placebosTan SedarebiT da iZleva damatebiT klinikur efeqts H1 antagonistebTan erTad kombinaciaSi. isini aseve SedarebiT usafrTxo da iafia, ris gamoc maTi gamoyeneba, iseve rogorc H2 blokerebis, SesaZlebelia refraqtoruli qronikuli urtikariis dros. amavdroulad unda vicodeT, rom efeqti agvianebs da vlindeba qsf! b! b! jt!eb! jT! oj! bo!5 qsu o w e

es preparatebi efeqturia TiTqmis yvela formis qronikuli urtikariis dros, magram maTi xangrZlivi gamoyeneba ar aris mizanSewonili gverdiTi efeqtebis gamo. iniSneba xanmokle kursiT mwvave da qronikuli urtikariis dros, rodesac sxva preparatebi araefeqturia. mwvave urtikariis dros steroidis doza (mozrdilebSi) 40-60 mg-s Seadgens. aseTi doza iniSneba 5 dRis ganmavlobaSi Semdeg doza klebulobs dReSi 510 mg-iT. SeiZleba dainiSnos antihistaminebTan da sxva preparatebTan erTad. steroidis xangZlivi miReba SedarebiT iSviaTadaa saWiro. aucileblobis dros ki-saWiroa minimaluri efeqturi dozis (umjobesia alternatiuli sqemiT yovel meore dRes) SerCeva. saWiroa gverdiTi efeqtebis aRricxva da sifrTxilis gamoCena diabetis, simsuqnis, hi pertenziis, osteoporozis, glaukomis da kataraqtis dros.

1.7.6 Tiroqsini

lwj! jt!hbo! bw! p! b! j/!! s n m cT

1.7.4 tricikluri antidepresantebi

doqsepini (dibenzoqsepini) tricikluri antidepresantia, da aseve gamoiyeneba qronikuli

TiroqsiniT Catarebuli mkurnaloba aumjobesebs (arayovelTvis) qronikul urtikarias im pacientebSi, romlebsac aqvT momatebuli Tiroiduli antisxeulebi. Tiroqsinis sawyisi doza ar unda arematebodes 25-50 mkg-s da am fonze farisebri jirkvlis funqcia unda mow-

20

daviT Telias klinikuri leqciebis cikli - www.telia.ge

urtikaria da angioSeSupeba

mdebodes yovel 6-8 kviraSi imis gamosaricxad, xom ar ganviTarda hi perTiroidizmi. Tiroqsini ar eniSnebaT im pacientebs, romlebsac farisebri jirkvlis funqcia normis farglebSi aqvT da ar uvlindebaT Tireoiduli antisxeulebi. loba am daavadebazea orientirebuli. qronikuli da idiopaTiuri urtikariis dros Zneli xdeba mkurnalobis optimaluri sqemis SemuSaveba, amitomac gamarTlebulia safexureobrivi midgoma misi kontrolirebisTvis. miRebulia, rom am dros pirveli rigis preparatebia aris araseda2/8/8!jnv! p! p! v! b! p! f! j o n e mu s c tiuri antihistaminebi an doqsepini (Zilis win). refraqtoruli qronikuli urtikariis Tu Sedegi ar gamovlinda Semdegi nabiji mkurdros zogjer iniSneba imunomodulatorebi nalobaSi leikotrienebis modifikatorebis an sulfasalazini, dafsoni, hidroqsiqloroqvini, H2 blokerebis damatebaa. aRsaniSnavia, rom es kolxicini, metotreqsati, ciklosporini da in- ukanasklelni Sedegs naklebad iZleva (H1 antitravenuri imunoglobulini. samwuxarod, arc er- histaminebTan kombinaciebSi) leikotrienebis moTi es preparati ar aris Seswavlili sakmarisi difikatorebTan SedarTebiT. pacientebis umravraodenobis kontrolirebadi kvlevebiT, garda lesoba sakmaod kargad emorCileba aseT kombinicoklosporinisa. Catarebuli kvlevebis Tanax- rebul mkurnalobas. mxolod pacientTa nawils mad igi efeqturia pacientTa 2/3-Si Tu is iniS- esaWiroeba mkurnalobis Semdeg etapze gadasvla. neba 2.5-4.5 mg/kg dRiuri (dayofili) doziT. Tu rogorc wesi, am etapze moiazreba imunomodulamkurnaloba Sedegs ar iZleva 2-3 Tvis ganmavlo- torebi (steroidebis alternatiuli). am prepabaSi, preparatis miReba unda Sewydes. cilkos- ratebis SerCevis rekomendaciebi ar arsebobs, porini iwvevs toqsikur zemoqmedebas Tirkme- TumcaRa erTerTi aseTi midgomis dros mkurnalebze, moqmedebs arteriul wnevaze, cvlis Srat- lobas iwyeben kolxiciniT (vinaidan mas SedarebiT naklebi gverdiTi efeqtebi gaaCnia). Tu es Si kreatininis Semcvelobas, sisxlSi - nitrogepreparati efeqts ar iZleva, gadadian ciklosnuli ureazis Semcvelobas, amitomac saWiroa porinze (monitoringis fonze). Tu am preparayovel 6 TveSi erTxel Sardis analizis Catareba. tebis gamoyeneba ar aris SesaZlebeli sxva arsebuli daavadebebis gamo, maSin iyeneben sulfasalazins, dafsons, metotreqsats an hidoqsiq1.7.8 sulfasalazini ixmareba maSin, rodesac saqme gvaqvs mogvi- loroqvins klinikuri mdgomareobidan gamomdinare. es preparatebi aucileblad eqimis mier iniSanebiTi ti pis zewoliT urtikariasTan. Tumc neba. kortikosteroidebi gamoiyeneba rogorc saam preparatis daniSvna ar SeiZleba im pacientebrezervo preparatebi mxolod mokle drois ganSi, romlebsac aReniSnebaT alergia aspirinis mimavlobaSi da daavadebis gamwvavebis dros. ZalmarT da aqvT glukoz-6-fospatdehidrogenazas ze mniSvnelovania pacientis dadasturebuli deficiti. am preparatis daniSvnis dros saWiroa Tanxmobis miReba qronikuli urtikariis mkurnasisxlis saerTo analizis da RviZlis enzimebis lobias. pacientTa umravlesoba mkurnalobis monitorireba yovelTviurad, pirveli sami Tvis efeqtiT ukmayofiloa. maTi 50%-s mkurnaloba ganmavlobaSi. dafsoni, misi gverdiTi efeqtebis 6-12 Tve esaWiroeba, xolo 20%-s ramdenime wegamo ZiriTadad iniSneba urtikariuli vaskuli- li. amitomac mkurnalobis strategia mdgomatis dros. kolxicini zogjer efeqturia qroni- reobs imaSi, rom am drois ganmavlobaSi pacienkuli urtikariis (rodesac biofsiiT dastur- tebi Tavs maqsimalurad komfortulad grZnobdeba neitrofiluri infiltratebi)mkurnalobi- dnen, sanam mdgomareoba ar gadava xangrZlivi resas. intravenuri imunoglobulinis efeqturoba misiis fazaSi. qronikuli urtikaria ar iwvevs organoebisa da qsovilebis progresul da Seswavlilia mxolod Ria kvlvebiT. Seuqcevad dazianebas, Tu mas safuZvlad ar udevs romelime pirveladi daavadeba. aqedan gamomdinare, kortikosteroidebis da imunomodulatore1.8 urtikariis marTvis rekomendaciebi bis daniSvnis dros yovelTvis unda gaviTvalisqronikuli urtikariis mkurnalobis dros winoT am preparatebis risk-sargebelianoba. aucilebelia gaTvaliswinebul iqnas Semdegi sakiTxebi: Tu saxezea romelime daavadeba, mkurnan

www.telia.ge - daviT Telias klinikuri leqciebis cikli

21

urtikaria da angioSeSupeba

literatura

1. Goldberg, Philip A.; Mayerson, Adam B. A Woman With Chronic Urticaria and Graves Disease. Endocrinologist. 17(4):217-220, July/August 2007. 2. Beno, Suzanne M. Nadel, Frances M. ; Alessandrini, Evaline A., A Survey of Emergency Department Management of Acute Urticaria in Children. Pediatric Emergency Care. 23(12):862-868, December 2007. 3. Spector S.L., Tan R.D.: Effect of omalizumab on patients with chronic urticaria. Ann Allergy Asthma Immunol 2007; 99:190-193. 4.. Bork K., Gul D., Dewald G.: Hereditary angio-oedema with normal C1 inhibitor in a family with affected women and men. Br J Dermatol 2006; 154(3):542-545. 5. Dewald G., Bork K.: Missense mutations in the coagulation factor XII (Hageman factor) gene in hereditary angioedema with normal C1 inhibitor. Biochem Biophys Res Commun 2006; 343(4):1286-1289. 6. Agostoni A., Aygoren-Pursun E., Binkley K., et al: Hereditary and acquired angioedema: problems and progress: proceedings of the third C1 esterase inhibitor deficiency workshop and beyond. J Allergy Clin Immunol 2004; 114(3 Suppl):S51-S131. 7. Kikuchi Y., Fann T., Kaplan A.: Antithyroid antibodies in chronic urticaria and angioedema. J Allergy Clin Immunol 2003; 112(1):218. 8. Joseph K., Shibayama Y., Ghebrehiwet B., et al: Factor XII-dependent contact activation on endothelial cells and binding proteins gC1qR and cytokeratin 1. Thromb Haemost 2001; 85(1):119-124. 9. Joseph K., Tholanikunnel B., Kaplan A.: Heat shock protein 90 catalyzes activation of the prekallikrein-kininogen complex in the absence of factor XII. Proc Natl Acad Sci USA 2002; 99(2):896-900. 10. Shariat-Madar Z., Mahdi F., Schmaier A.: Identification and characterization of prolylcarboxypeptidase as an endothelial cell prekallikrein activator. J Biol Chem 2002; 277(20):17962-17969. 11. Kaplan A., Finn A.: Autoimmunity and the etiology of chronic urticaria. Can J Allergy Clin Immunol 1999; 4:286-292.

12. Pace J.L., Garretts M.: Urticaria and hyperthyroidism. Br J Dermatol 1975; 93(1):97-99. 13. Casale , T. B. , Blaiss , M. S. , Gelfand , E. , et al. (2003) First do no harm: managing antihistamineimpairment in patients with allergic rhinitis . J. Allergy Clin. Immunol. 111, S835­S842 14. Hide , M. , Francis , D. M. , Grattan , C. E. , Hakimi , J. , Kochan , J. P. , and Greaves , M. W. (1993) Autoantibodies against the high-affinity IgE receptor as a cause of histamine release in chronic urticaria . N. Engl. J. Med . 328 , 1599 ­ 1604 15. Kaplan , A. P. (2002) Clinical practice: chronic urticaria and angioedema . N. Engl. J. Med . 346 , 175 ­ 179 16. Kozel , M. M. , Mekkes , J. R. , Bossuyt , P. M. , and Bos , J. D. (1998) The effectiveness of a historybased diagnostic approach in chronic urticaria and angioedema . Arch Dermatol . 134 ,1575 ­ 1580 17. O'Donnell , B. F. , Barr , R. M. , Black , A. K. , et al. (1998) Intravenous immunoglobulin in autoimmune chronic urticaria . Br. J. Dermatol . 138 , 101 ­ 106 18. Powell, R. J., Du Toit, G. L., Siddique, N., et al., and British Society for Allergy and Clinical Immunology (BSACI). (2007) BSACI guidelines for the management of chronic urticaria and angio-oedema. Clin. Exp. Allergy. 37, 631­650 19. Sheikh , J. (2004) Advances in the treatment of chronic urticaria. Immunol. Allergy Clin. North Am . 24 , 317 ­ 334, vii­viii 20. Tedeschi , A. , Airaghi , L. , Lorini , M. , and Asero , R. (2003) Chronic urticaria: a role for newer immunomodulatory drugs? Am. J. Clin. Dermatol . 4 , 297 ­ 305 21. Tilles , S. A. (2005) Approach to therapy in chronic urticaria: when benadryl is not enough . Allergy Asthma Proc . 26 , 9 ­ 12 22. Toubi , E. , Blant , A. , Kessel , A. , and Golan , T. D. (1997) Low-dose cyclosporin A in the treatment of severe chronic idiopathic urticaria . Allergy 52 , 312 ­ 316

22

daviT Telias klinikuri leqciebis cikli - www.telia.ge

Information

d.telias leqcia 2 - 2.0-_urtikaria

22 pages

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

703188


Notice: fwrite(): send of 207 bytes failed with errno=104 Connection reset by peer in /home/readbag.com/web/sphinxapi.php on line 531