Read TruyenKieu-ThoNhac-18-DamQuangHung text version

18 - Gi i ñáp m t s nghi v n trong Truy n Ki u qua b n Ki u Nôm c c a Lâm-N a-Phu

ðàm Quang Hng T khi Truy n Ki u ñ c phiên âm t Ch Nôm sang Ch Qu c Ng , có nhi u nghi v n ñã ñ c nêu lên. M t s nh ng nghi v n y - mà chúng tôi t m g i là nghi v n lo i I (M t) - ñã ñ c các h c gi gi i ñáp m t cách tho ñáng, nhng s nghi v n còn l i ­ mà chúng tôi t m g i là nghi v n lo i II (Hai) - ch ñ c gi i ñáp m t cách g ng ép. ð có m t cái m c th i gian, chúng tôi xin nh c l i , vua Gia-Long nhà Nguy n m t ngày 19 tháng Ch p (tháng 12 âm l ch ) nm K Mão, t c ngày Th Nm 03 tháng 02 nm 1820, th 58 tu i. M i m t (11) ngày sau, Thái T Nguy n-Ph c-ð m lên n i ngôi, làm l ñng quang vào ngày T t Nguyên ðán, m ng 01 tháng Giêng (tháng 01) nm Canh Thìn, t c là ngày Th Hai14 tháng 02 nm 1820, c i niên hi u Gia-Long thành Minh-M ng. Vào tháng 7 nm 1820 vua Minh-M ng h chi u c thi hào Nguy n-Du, lúc ñó ñang gi ch c H u Tham Tri B L trong tri u ñình Hu , làm chánh s , sang Trung-qu c c u phong v i vua GiaKhánh nhà Thanh. Cha ñ n ngày s b kh i hành thì thi hào b ng b b o b nh, m t vào ngày 10 tháng 8 nm Canh Thìn, t c là ngày Th B y 16 tháng 9 nm 1820, th 55 tu i. Nhân ñây, chúng tôi xin tha m t chuy n. Chúng tôi có ñ c nghe 2 s gia nói v tng quan gi a nm m t c a vua Gia-Long v i nm m t c a thi hào Nguy n-Du. M t v nói: "Thi hào Nguy n-Du m t sau vua Gia-Long 1 nm". V kia nói:"Thi hào Nguy n-Du m t cùng nm v i vua Gia-Long". Tha Quý ñ c gi , c hai s gia cùng nói ñúng! S gia ñ u nói ñúng vì ng nói theo âm l ch,Vua Gia-Long m t vào nm K Mão còn thi hào Nguy n-Du m t vào nm Canh Thìn, sau K Mão 1 nm! S gia kia cng nói ñúng vì ng nói theo dng l ch: C vua Gia- Long l n thi hào Nguy n-Du cùng m t vào nm 1820! D i tri u vua T -ð c nhà Nguy n (1847-1883), kinh ñô Hu có m t nho s, tên hi u là Lâm-N a-Phu, quê Hoan-Châu (vùng Thanh-Ngh -Tnh ngày nay), làm quan trong b Công thu c tri u ñình Hu . Lâm tiên sinh ñã chép tay cu n truy n th ðo n Tr ngTân Thanh (ðTTT), vi t b ng ch Nôm, c a thi hào Nguy n-Du, t i Mái Tây trong dinh th b Công Hu và tiên-sinh ñã chép xong c b n ðTTT y vào ngày 19 tháng 8 nm Canh Ng , niên hi u T -ð c th 23, t c là ngày Th T, 14 tháng 9 nm 1870, ngha là 50 nm sau khi thi hào Nguy n-Du m t và tr c ñây (2011) 141 nm. B n chép ðTTT y ñ c lu ruy n trong gia ñình h Lâm và ñ c con cháu h Lâm ñem theo khi h di c t Hu vào Saigon. Sau chính bi n 1975, có chi n d ch thiêu h y sách báo, vn hóa ph m mi n Nam, nhi u gia ñình ñem các sách c, m i ra bày bán r các l ñ i l Saigon, ñ ng i mua dùng làm gi y gói ñ , cu n ðTTT do Lâm tiên sinh chép tay cng ñ c ñem ra bày bán. Tr ng nam c a chúng tôi ñã mua ñ c b n chép tay y. Vào nm 1984, khi chúng tôi ñang c ng t i thành ph Houston, ti u bang Texas, Hoa-k, thì chúng tôi nh n ñ c b n ðTTT chép tay y do con chúng tôi g i bi u. Ngày nay, dân t c Vi t-Nam chúng ta ñã thu th p ñ c r t nhi u b n Ki u Nôm c khác nhau. Th mà, m i ch ñ c 1 b n nói trên thôi, chúng tôi cng ñã th y ngày nay chúng ta có th gi i ñáp ñ c nhi u nghi v n lo i II m t cách tho ñáng hn, qua các b n Ki u Nôm c . Trong khuôn kh h n h p c a bài vi t này, chúng tôi ch xin nêu ra 3 thí d v nh ng th c m c lo i II.

xxxxx Thí d 1: Th c m c: "Li u có ñúng là thi hào Nguy n-Du ñã dùng hai ch "nét ngài" ñ mô t nhan s c c a Thuý-Vân hay không?": Vân xem trang tr ng khác v i Khuôn trng ñ y ñ n, "nét ngài" n nang. (câu 19-20) Trong Truy n Ki u, thi hào dùng t kép "mày ngài" ñ d ch ý hai t kép v a khác nhau v âm, v a khác nhau v ngha trong Hán vn: ñó là "nga mi" và "ng a tàm". Vì "mày ngài 1" = "nga mi" = "lông mày con ngài", t c râu con ngài, v a nh s i, v a dài, v a cong, có v ñ p m nh mai, nên trong Hán vn, t kép này th ng ñ c dùng ñ ví v i c p lông mày c a các m nhân. Theo ngha r ng, "mày ngài 1" ñ c dung ñ ch nh ng cô gái ch n l u xanh. Trong bài vi t này, chúng tôi xin t m g i: "mày ngài 1" = "mày ngài-nga mi" = "mày ngài n " Vì "mày ngài 2" = "ng a tàm" = "con t m n m", thân hình tròn tr a, n m cong cong trên l p lá dâu tr i trong nong, có dáng ñ p m nh b o, nên trong Hán vn, t kép này th ng ñ c dùng ñ ví v i c p lông mày r m, trên khuôn m t các võ s. Theo ngha r ng, "mày ngài 2" ñ c dùng ñ ch nh ng tay h o Hán trong ch n giang h . Trong bài vi t này, chúng tôi xin t m g i: "mày ngài 2" = "mày ngài-ngo tàm" = "mày ngài nam". Trong Truy n Ki u, thi hào Nguy n- Du ñã dùng t kép "mày ngài" 3 l n: L n 1, thi hào dùng t kép "mày ngài" v i ngha "mày ngài n " cho nh ng cô gái trong ch n l u xanh c a Tú-Bà. Khi Thuý-Ki u theo Mã-Giám-Sinh v t i Lâm-truy thì ñ c Tú-Bà ra ñón vào nhà, Ki u nhìn th y ni phòng khách có hai hàng gh kê sát hai b c t ng ñông, tây; m t bên thì có m y cô gái l u xanh, bên kia thì có b n nm khách làng chi ñang ng i ñ i ñ n l t mình ñ c bà ch m i t i ch n b n gái. Bên thì m y mày ngài Bên thì ng i b n nm ng i làng chi. (c 927-928) L n 2, Thi hào dùng t kép "mày ngài" v i ngha "mày ngài nam" cho ng i t ng giang h râu quai nón T -H i. ðó là l n ñ u tiên Thuý-Ki u nhìn th y T -H i xu t hi n t i l u xanh c a B c-Bà: Râu hùm, hàm én, "mày ngài" Vai nm t c r ng, thân m i th c cao. (c 2167-2168) L n 3, Thi hào l i dùng t kép "mày ngài" v i ngha "mày ngài nam" cng cho T -H i. Sau n a nm l y nhau, T -H i ñ Thuý-Ki u nhà, còn mình thì ñem binh ñi chi m c ñ t ñai trong vùng t nh Sn-ñông ñ m r ng ph n lãnh th thu c quy n mình ki m soát. Thành công tr v , T -H i l p doanh tr i l n, ñ p thành lu bao quanh, ñi ñâu cng ph c s c r ng r nh ð i t ng c a tri u ñình, m mãng cân ñai, c i ng a uy nghi, có ñoàn k binh theo h u. T H i bèn sai binh s ñem m t ñoàn xe ng a v nhà r c v t i doanh tr i v i mình. Khi lính canh c ng vào trình báo ñoàn xe Thuý-Ki u ñã t i, T H i li n ra l nh kéo c r p thành

lu , cho n ñ i bác vang l ng, r i sai binh lính m r ng c ng ñ mình c i ng a ra t n bên ngoài ñón v vào doanh tr i. Thuý-Ki u nhìn th y ch ng hi l trong ph c s c g m vóc r ng r , m mãng cân ñai, nhng di n m o thì v n gi ñ c v ñ p hào hùng, thân quen nh tr c: R mình l v cân ñai Hãy còn hàm én "mày ngài" nh xa. (c 2271-2272) Bây gi , chúng tôi xin nói v hai t "nét ngài": "Nét ngài" có ngha là "hình nh m nh mai và linh ñ ng c a mày ngài n ". V y "nét ngài" có hai ñ c tính là "m nh mai" và "linh ñ ng". (a) M nh mai: Vì "mày ngài n " trông t a "nét bút chì" nh l t theo m t ñ ng cong trên m t gi y nên "mày ngài n " ñ c g i là "nét". Còn "mày ngài nam" thô b n t a "con t m" n m trên lá dâu nên không ñ c g i là "nét" (b) Linh ñ ng: Vì "mày ngài n " = "nét ngài" có th chuy n ñ ng ñ c. M t cô gái có th "nhíu nét ngài" ñ l m nguýt, có th "giung nét ngài" ñ nhìn rõ m t v t ho c ñ t thái ñ ng c nhiên v.v... m i tr ng thái trong quá trình chuy n ñ ng c a "mày ngài", m i "nét ngài" mang m t ý riêng. Khi l m nguýt, cô gái dùng "nét ngài" ñ di n t ý b t bình gi n d i ho c ý âu y m, nng n u, thay cho l i nói. Trong ch n l u xanh, các k n ph i h c t p cách ñi u khi n "nét ngài" ñ mê ho c ñàn ông. Vào th i ðông Chu, ng i ñ p Tây-Thi ch kh "nhíu nét ngài" là ng i ñàn ông ñ i di n l p t c b mê h n. Vì th khi l p l i l i Tú-Bà gi ng d y cho Thuý-Ki u nghe nh ng phng cách chiêu d khách làng chi, thi hào Nguy n-Du ñã vi t: Khi khoé h nh, khi "nét ngài", Khi ngâm ng i nguy t, khi c i c t hoa. (c 1213-1214) Trong t t c các b n Truy n Ki u in b ng Ch Qu c ng , xu t b n Hà-n i, Hu ho c Sàigòn, t 1934 ñ n 1954, ta ñ u ñ c th y hai câu mô t nhan s c Thuý-Vân nh sau: Vân xem trang tr ng khác v i Khuôn trng ñ y ñ n,"nét ngài"n nang. (câu 19-20) Th nên, các h c gi n c ta trong th h tr c, h u h t ñ u c t ngha là: (a) Khuôn trng ñ y ñ n: ý nói m t b u bnh, dày d n, phúc h u. "Nét ngài" t c là nét mày ngài, d ch ch "nga mi" c a Tàu. "Nét ngài n nang" ý nói lông mày ThuýVân hi thô, to b n. (b) Th m chí, vào nm 1952, khi so n gi Vân-H c Lê-Vn-Hoè cho xu t-b n cu n Truy n Ki u Chú Gi i Hà-n i, ông còn ña ra l i bình lu n: "M t ñ y ñ n phúc h u thì ph i có lông mày nh th m i x ng"! Chúng tôi nh h i còn nh , có m t h c gi Pháp Paris, sang n c ta ñ h c ti ng Vi t và nghiên c u v vn chng Vi t. Ông nghiên c u r t k v cu n Truy n Ki u c a thi hào Nguy n-Du r i ñ n thm m t v túc nho ng i Vi t, gi i Pháp h c. Ông h i v túc nho: "Trên th gi i, dù ni nào và vào th i nào, thì m t thi u n có c p lông mày r m mà quý v th ng g i là "lông mày sâu róm", cng không th là m t thi u n ñ p. V y thì t i sao thi hào Nguy n-Du c a quý v l i mô t Thuý-Vân v i c p lông mày r m, và cho r ng Thuý-Vân là m t thi u n ñ p?". V túc nho c a chúng ta ñáp: "Theo quan ni m c a ðông phng chúng tôi thì khi mu n mô t cái ñ p phúc h u c a m t thi u n , ng i ta th ng mô t s ñ y ñ n,

ch không a mô t s m nh mai. Vì v y, thi hào c a chúng tôi m i vi t nh th ". H c gi ng i Pháp v n không hi u. Riêng chúng tôi, vì h i ñó còn nh , không dám nói leo. Tuy nhiên, trong thâm tâm, chúng tôi v n không ch u s gi i thích c a v túc nho. Chúng tôi ngh n u ñem 2 t kép hàm 2 ý "mâu thu n nhau" mà ghép v i nhau thì ta s ñ c m t c m t "nghe không n". Thí d ta nói "vóc h c m nh kh nh" thì "nghe n", nhng n u ta nói "vóc h c ph c ph ch" thì "nghe không n" vì "vóc h c" và "ph c ph ch" hàm 2 ý "mâu thu n nhau". Cng th , thí d ta nói "nét ngài m nh mai" thì "nghe n", nhng n u ta nói "nét ngài n nang" thì "nghe không n" vì "nét ngài" và "n nang" hàm 2 ý "mâu thu n nhau". Hn n a, chúng tôi ngh thi hào Nguy n-Du ch dùng t kép "nét ngài" cho các cô gái l u xanh thôi, ch không dùng t kép y cho các thi u n thu m , n t na thu c các gia ñình tr ng gi , gia giáo nh Thuý-Vân. Vào nm 1990, m t t i, chúng tôi ñem cu n ðo n Tr ng Tân Thanh chép tay b ng Ch Nôm c a Lâm-N a-Phu tiên sinh ra ñ c. M i ñ c cha h t trang ñ u, khi ñ c t i hai câu:

Vân xem trang tr ng khác v i, Khuôn trng ñ y ñ n, "nét ng i" n nang. (c 19-20) Chúng tôi b ng gi t mình nh nhõm, vì th y hai câu y ñã gi i to ñ c cho chúng tôi n i th c m c v nhan s c c a Thuý-Vân trong b y lâu nay. Chúng tôi th m ngh: Thi hào c a chúng ta mu n mô t m t nàng Thuý-Vân phúc h u, ñã mô t khuôn m t và thân hình c a nàng:"khuôn m t thì tròn trnh" mà "thân hình thì ñ y ñ n". Thi hào ñã có cái táo b o c a nhà th c p ti n khi mô t Thuý-Ki u t m trong màn m ng l u xanh cho Thúc-Sinh coi thì h n thi hào ph i có d cái táo b o khi mô t nhan s c Thuý-Vân qua hai ph n là khuôn m t và thân hình, y nh các giám kh o trong nh ng cu c thi hoa h u qu c t ngày nay. K t lu n: Chúng tôi ngh r ng hai câu: Vân xem trang tr ng khác v i Khuôn trng ñ y ñ n, nét ng i n nang. (c 19-20) Mà Lâm tiên sinh ñã chép tay ñ l i cho h u th , có xác su t cao ñúng là hai câu do thi hào Nguy n-Du ñã vi t ra. xxxxx Thí d 2: Th c m c: "Li u có ñúng là thi hào Nguy n-Du ñã dùng hai ch "ñ ng thân" ñ ch s liên h gi a Kim-Tr ng v i Vng-Quan hay không?". Chung quanh v n ñ t n c nhà V i Vng Quan, tr c v n là "ñ ng-thân". (c 153-154) T tr c ñ n nay, chúng tôi ñã ñ c nghe 2 ý ki n ñ i ch i nhau c a các ñ c gi Truy n Ki u v liên h gi a Kim-Tr ng v i Vng-Quan:

Ý ki n 1: Kim-Tr ng là b n h c c a Vng- Quan và vì th , Kim-Tr ng ph i nh tu i hn Thuý-Ki u. M t ng i b n chúng tôi thu t chuy n: " Vào nm 1944, h i còn ít tu i, tôi theo h c nm ñ u b c Trung h c, t i Hà-n i. M t hôm, th y giáo Vi t vn h i tôi v tu i c a Kim-Tr ng so v i tu i c a Thuý-Ki u. Tôi ñáp: "Tha Th y, Kim-Tr ng l n tu i hn Thuý-Ki u!". Th y giáo m ng tôi: "D t!" r i Th y c t ngha cho c l p cùng nghe: " Vì Kim Tr ng là b n h c c a Vng-Quan nên Kim-Tr ng ph i "cùng l a tu i" v i VngQuan, ngha là ho c Kim-Tr ng nh hn Vng-Quan m t vài tu i, ho c b ng tu i VngQuan, ho c Kim-Tr ng l n hn Vng-Quan m t vài tu i. Th nhng, Kim-Tr ng l i là m t chàng trai con nhà danh giá giàu sang, dòng dõi vn chng, tr i cho trí óc thông minh, di n m o và dáng d p ñ p ñ , c t cách quý phái, tính tình hào hoa phong nhã, n i ti ng ña tài, nh thi hào Nguy n Du ñã mô-t trong 6 câu: Nguyên ng i quanh qu t ñâu xa H Kim, tên Tr ng, v n nhà trâm anh N n phú h u, b c tài danh Vn chng n t ñ t, thông minh tính tr i Phong t tài m o tót v i Vào trong phong nhã, ra ngoài hào hoa. (c 147-152) V y thì, Kim-Tr ng ph i thông minh hn chú bé Vng-Quan, em út c a Thuý-Ki u, hay ít nh t cng ph i thông minh b ng Vng-Quan. Vì th , Kim-Tr ng ph i nh tu i hn Vng-Quan ho c b ng tu i Vng-Quan là cùng. Do ñó, "Kim-Tr ng ph i nh tu i hn Thuý-Ki u, ch c c a Vng-Quan!" Có nhi u ñ c gi ñ ng ý v i l p lu n này. Nm 1952, trong cu n Truy n Ki u Chú Gi i xu t b n Hà-n i, so n gi Vân-H c Lê- VnHoè cng ñ ng ý v i l p lu n này nên ông ñã cho in nh sau: "Vng- Quan, tu i ñ 11, 12. Kim-Tr ng là b n h c v i chàng, ch c cng ch vào tr c tu i ñó. N u b o r ng Kim-Tr ng hn tu i Vng-Quan và Thuý-Ki u, t c 16, 17 tu i, thì không ñúng, vì Kim-Tr ng vn chng n t ñ t, thông minh tính tr i! Có l nào 16, 17 tu i mà còn h c cùng v i anh 11, 12 tu i! V y Kim-Tr ng ch b ng tr c tu i em Ki u. Th mà ñã bi t mê Ki u thì k cng h s m quá!'' Ý ki n 2: Kim-Tr ng l n tu i hn Thuý-Ki u và vì th , Kim-Tr ng không th là b n h c c a Vng-Quan: Tha Quý ñ c gi : L p lu n bênh v c ý ki n 1 kh i ñi t tiên ñ : "Kim-Tr ng là b n h c c a Vng-Quan" còn l p lu n bênh v c ý ki n 2 kh i ñi t tiên ñ : "Kim-Tr ng là ng i tình c a Thuý-Ki u". C hai l p lu n cùng cn c trên "s mâu thu n" gi a ño n 6 câu:

Nguyên ng i quanh qu t ñâu xa H Kim, tên Tr ng, v n nhà trâm anh N n phú h u, b c tài danh Vn chng n t ñ t, thông minh tính tr Phong t tài m o tót v i Vào trong phong nhã, ra ngoài hào hoa. (c 147-152) v i ño n 2 câu: Chung quanh v n ñ t n c nhà V i Vng Quan, tr c v n là "ñ ng thân". (câu 153-154) L p lu n 2 là nh sau: Vì Kim-Tr ng là ng i tình c a Thuý-Ki u nên Kim-Tr ng ph i l n tu i hn Thuý-Ki u ho c ngang tu i v i Thuý-Ki u. V y thì Kim-Tr ng ph i l n tu i hn Vng-Quan. R i l p lu n 2 này cng dùng lý l nh l p lu n 1: Th nhng, Kim-Tr ng l i là m t chàng trai con nhà danh giá giàu sang, dòng dõi vn chng, tr i cho trí óc thông minh, di n m o và dáng d p ñ p ñ , c t cách quý phái, tính tình hào hoa phong nhã, n i ti ng ña tài, nh thi hào Nguy n-Du ñã mô t nh trong 6 câu trên. Do ñó, Kim-Tr ng ph i "ñi h c t s m" và "ñi h c tr c Vng-Quan t lâu", nên KimTr ng không th nào là "b n h c cùng l a" v i Vng-Quan ñ c! Riêng chúng tôi, chúng tôi không ñ ng ý v i ý ki n 1. Chúng tôi ngh: L nào vào bu i g p g 3 ch em Thuý-Ki u trong d p ti t Thanh minh, Kim-Tr ng m i ch là m t chú bé 11 tu i? L nào chú bé Kim-Tr ng c i ng a ñi d h i ð p Thanh mà ñã có phong ñ c a m t vn nhân? L nào chú bé Kim-Tr ng có th c i ng a v i phong ñ c a m t k s nhà ngh , dám "l ng buông tay kh u" ñ "b c l n d m bng"? L nào chú bé Kim-Tr ng ñã có ñ c cái tao nhã "lng túi gió trng" c a m t vn nhân ñ ng tu i? [Hán vn : Bán nang phong nguy t = N a túi gió trng = Lng túi gió trng] L nào chú bé Kim-Tr ng c i ng a ñi d h i ð p-Thanh mà có t i "vài th ng con con" theo chân ñ h u h ? Còn hn th n a, l nào chú bé Kim-Tr ng 11 tu i, mê m n thi u n Thuý-Ki u s p t i 15, [s p làm l c p kê, búi tóc, cài trâm vào sinh nh t th 15 c a thi u n ] ñ r i ch ng 3 tháng sau [tu n trng th m tho t, nay ñà thêm 2], vào ngày c Vng-Ông, Vng-Bà cùng hai em ñi sang bên ngo i m ng L Th . Chú bé Kim-Tr ng ñ c g p Thúy-Ki u. L nào m t chú bé 11 tu i mà ñã dám than th v i ng i yêu 15 tu i: "Anh nh em ñ n ñ b c tr ng n a mái tóc!"? Nh ng là ñ p nh ñ i s u Tuy t sng nhu m n a mái ñ u hoa râm. ( c 383-384) Nm 1990, khi ñ c b n Ki u Nôm chép tay c a Lâm tiên sinh, chúng tôi th y tiên sinh chép hai câu 153-154 nh sau:

Chung quanh v n ñ t n c nhà

V i Vng-Ông tr c, v n là "tng thân" (c 153-154) Khi ñ c t i hai câu này, chúng tôi tin ngay r ng "tr c kia", Kim-Tr ng ñã là b n vong niên c a Vng-Ông v vn chng, th ng t i nhà Vng-Ông bàn lu n vn chng nên ng i con trai c a Vng-Ông là Vng-Quan m i "quen m t" Kim-Tr ng. Th nhng, 2 ng i con gái c a Vng-Ông là 2 nàng "ki u n " v n ph i "tr ng r màn che" trong khuê phòng, nên không "bi t m t" Kim-Tr ng. [Nhân ñây, chúng tôi xin ñ c gi phân bi t 2 ch "ki u" khác nhau trong Hán ng : ch "ki u" trong common noun "ki u n " v i ch "ki u" trong proper noun "Thuý-Ki u"]. Vì th , khi ñi d h i ð p Thanh v , lúc ba ch em Thuý-Ki u g p Kim-Tr ng, thì: Chàng Vng quen m t ra chào Hai"ki u" [ki u-n ] e-l , nép vào d i hoa" (c 145-146) L i n a, "tr c kia", khi t i nhà Vng-Ông bàn lu n vn chng, Kim-Tr ng v n th ng ñ c nghe ng i ta ñ n r ng Vng-Ông có 2 ng i con gái ñ p l m, nhng Kim-Tr ng cha bao gi ñ c g p m t: V n nghe thm n c hng-lân M t n n ñ ng t c khoá xuân hai ki u . (c 155-156) K t lu n: V i suy lu n trên, chúng tôi ngh r ng hai câu: Chung quanh v n ñ t n c nhà V i Vng-Ông tr c, v n là "tng thân". (c 153-154) Mà Lâm tiên sinh ñã chép tay ñ l i cho h u th , có xác-su t cao ñúng là hai câu do thi hào Nguy n-Du ñã vi t ra. xxxxx

Thí d 3: Th c m c: "Li u có ñúng là thi hào Nguy n-Du ñã dùng t "th t" ñ thay cho t "nói" trong vi c mô t tác phong "nói-c i" c a Thuý-Vân hay không?". Hoa c i, ng c "th t" ñoan trang Mây thua n c tóc tuy t nh ng màu da. (c 21-22) Trong t t c các b n in tác ph m ðo n Tr ng Tân Thanh c a thi hào Nguy n-Du, b ng Ch Qu c Ng , phát hành Hà-n i, Vi t-Nam, t nm 1934 ñ n nm 1954, ng i ta ñ c th y 8 câu trong ñó thi hào Nguy n-Du ñã dùng c hai t "nói" và "c i". Tuy nhiên, ng i ta ch th y trong 7 câu sau là có ñ c 2 ch "nói" và "c i", còn trong câu ñ u thì ch có ch "c i" thôi, ch không có ch "nói", vì ch "nói" ñã ñ c thay b ng ch "th t": 1) Khi gi i thi u v phong thái c a l i "nói" v i ti ng "c i" c a Thuý-Vân, thì trong t t c các b n ðo n Tr ng Tân Thanh in b ng ch Qu c ng nói trên, ng i ta ñ u ñ c th y:

Hoa "c i", ng c "th t", ñoan-trang Mây thua n c tóc, tuy t nh ng màu da. (c 21-22) (2) Sau khi c i v l (Thuý-Ki u) Lâm-truy, Thúc-Sinh s v c (Ho n-Th) Vô-tích ghen, nên không dám báo cho v c bi t. Tuy nhiên, Ho n-Th ñã nghe th y ng i ta ñ n v chuy n y nhi u l n r i. M t hôm có 2 gia nhân nhà Ho n-Th ñi ch , nghe ñ c chuy n y, bèn v trình báo v i n ch ñ tâng công. Ho n-Th gi v th nh n , nói r ng tin y là tin b a ñ t, r i sai quân h u v mi ng, b rng 2 k trình báo. Vì th , trong ngoài kín mít nh bng, không còn ai dám ho he nói ñi u chi n a. Ho n-Th c th nh thi, "nói c i" nh không. Thi hào Nguy n Du ñã mô t thái ñ c a Ho n-Th nh sau: Bu ng ñào, khuya s m th nh thi Ra vào, m t m c"nói c i" nh không. (c 1565-1566) (3) Khi th y Thuý-Ki u khuyên Thúc -Sinh nên v Vô-tích thm v c , Thúc-Sinh li n nghe l i mà lên ñ ng. T i nhà, Thúc-Sinh ñ c Ho n-Th v n vã ñón ti p, thái ñ c c k vui v , c i nói su t ngày. M y l n Thúc-Sinh p úng rào ñón ñ thú th c v i Ho n-Th v vi c mình ñã c i v l thì Ho n-Th l i ch n ñ ng ngay, nói l ng sang chuy n khác. Thi hào ñã mô t thái ñ c a Ho n-Th nh sau: M y phen "c i nói" t nh say Tóc t b t ñ ng m y may s tình. (c 1575-1576) (4) Thúc-sinh tr l i Lâm-truy, nghe cha già k chuy n ñã chôn c t Thuý-Ki u tr ng th sau khi Thuý-Ki u thác vì ho ho n. Thúc-Sinh bu n tê tái. Lâm-truy v i cha ñ c ít lâu, Thúc-Sinh l i xin cha cho mình v Vô-tích thm v c . Thúc-Ông gi c Thúc-Sinh lên ñ ng. Thúc-Sinh t i ni, Ho n-Th g i Thuý-Ki u ra chào Ông Ch . Khi Thuý-Ki u v i Thúc-Sinh nhìn th y nhau thì c hai m i gi t mình, hi u ra mu k mà Ho n-Th ñã dàn d ng. Thi hào Nguy n-Du ñã cho Thuý-Ki u t nh v tính thâm ñ c c a Ho n-Th nh sau: B ngoài thn-th t "nói c i" Mà trong nham hi m gi t ng i không dao. (c 1815-1816) (5) Ho n-Th ng i bàn r u v i ch ng, b t Thuý-Ki u ph i ñ ng tr c m t bên, hai tay bng bình r u, ñ m i khi th y chén c a Ông Ch c n thì ph i t i rót thêm r u vào, r i ph i lên ti ng m i Ông Ch dùng. Vì quá ñau lòng, Thúc-Sinh ng nh m t, gi u hai tròng m t ñ hoe, gi l "nói c i" v i Ho nTh, r i quay b o Thuý-Ki u: "Tôi say r i! Xin cô ñ ng rót thêm cho tôi n a!". Thi hào ñã mô t hành ñ ng c a Thúc-Sinh nh sau:

Ng nh ñi, ch t "nói", ch t "c i" Cáo say, chàng ñã tính bài l ng ra. (c 1841-1842)

(6) Hành h Thuý-Ki u nh v y, Ho n-Th khoái trá l m, "c i nói" vang nhà. Nhng vì c m th y hành h nh th v n cha ñ , Ho n-Th l i bày thêm m t trò chi khác là b t Thuý-Ki u ph i g y ñàn cho Ông Ch nghe. Thi hào Nguy n Du ñã mô t hành ñ ng c a Ho n-Th nh sau: Ti u-Th "c i nói" t nh say Cha xong cu c r u, l i bày trò chi. (c 1847-1848) (7) Thuý-Ki u g y "Nh c khúc ðo n tròng". Nghe ti ng ñàn, Thúc-Sinh não ru t, nu c m t lã chã, cúi ñ u gi u v , dùng ng tay áo g t n c m t, ng i im l ng, ch ng "nói" ch ng "c i". Th y th , Ho n-Th quay m ng Thuý-Ki u: "Con kia! ðây là cu c vui ñoàn t c a ông Ch v i ta! Sao ngi ch ng bi t ý t gì, ñem khúc ðo n Tròng g y trong cu c vui! T i ngi n ng l m!" Nghe v nói th , Thúc-sinh hãi quá, v i vàng g ng "nói" g ng "c i" cho qua. Thi hào ñã mô t hành ñ ng c a Thúc-Sinh nh sau: Sinh càng th m-thi t b i-h i V i vàng g ng "nói", g ng "c i" cho qua. (c 1863-1864) (8) Sau khi hành h Thuý-Ki u, Ho n-Th th y mình hi quá ñáng nên cng thng h i bèn cho Thuý-Ki u ra tu hành Quan Âm các, xây c t trong v n nhà, nh l i Ki u th nh c u. M t hôm, Ho n-Th gi v v thm m . Thúc-Sinh m ng quá, v i l n ra Quan Âm các thm Thuý-Ki u. Gia nhân giong xe cho Ho n-Th ñi, m i ch ng n a d m thì Ho n-Th ra l nh cho quay xe v . Ho n-Th vào Quan-Âm-Các, b t g p Thúc-Sinh ñang tâm-s v i ThuýKi u. C Thuý-Ki u l n Thúc-Sinh ñ u tái m t. Thuý-Ki u ñang ch ñ i s ph n n và tr ng ph t c a Ho n-Th thì ch t th y Ho n-Th c i nói ng t ngào. Thi hào Nguy n-Du ñã mô t thái ñ và hành ñ ng c a Ho n-Th nh sau: "C i c i nói nói" ng t-ngào H i - Chàng m i ch n nào l i chi. (c 1983-1984) Có ñ c gi th c m c, h i chúng tôi:"Trong 8 câu trên thì có t i 7 câu có c 2 ch "nói" và "c i". T i sao trong câu ñ u, thi hào Nguy n Du c a chúng ta không vi t: Hoa c i ng c "nói" ñoan trang Mây thua n c tóc, tuy t nh ng màu da? Chúng tôi ñáp: - Có 3 tr ng h p: (a) Có th là sau khi thi hào Nguy n-Du dùng ch "th t" l n ñ u, ho c là Ng i ñ i ý, ho c là Ng i vô tình mà dùng ch "th t". (b) Có th là thi hào dùng ch "nói", vi t theo "thu n nôm" là: "nói" = "kh u" (mi ng) + "n i" (trong), nhng ng i chép l i dùng ch Hán "thuy t = nói" mà ch Nôm ñ c là "th t", ñ di n ch "nói" chng? (c) Có th là ta cha th y m t b n Nôm chép c n th n cho "nh t-quán" m t ch "nói" t ñ u ñ n cu i chng? N u ñúng th thì b n chép tay c a Lâm tiên sinh là m t b n chép tay nghiêm ch nh và c n th n, vì chúng tôi th y ch vi t c a tiên sinh ñ p nh "r ng bay ph ng múa" và tiên sinh chép n n nót, rõ r t t ng câu t ng ch : Hoa c i ng c "nói" ñoan trang

Mây thua n c tóc, tuy t nh ng màu da. (c21-22) Hn n a, vì câu nào ta ñã nghe quen thì ta th y "thu n tai", còn câu nào l thì ta th y "trái tai" Thí d : Ta ñã "quen tai" v i hai câu: Bu ng ñào khuya s m th nh thi Ra vào m t m c nói c i nh không. Nay n u có ai s a thành: Bu ng ñào khuya s m th nh thi Ra vào m t m c "th t" c i nh không. thì ch c là ta s th y "trái tai". Hay là: Ta ñã "quen tai" v i hai câu: C i c i nói nói ng t ngào H i chàng m i ch n nào l i chi. Nay, n u có ai s a thành: C i c i "th t th t" ng t ngào H i chàng m i ch n nào l i chi. thì ch c là ta cng s th y "trái tai"... xxxxx Kính tha Quý ñ c gi : Trong tác ph m ðo n Tr ng Tân Thanh c a thi hào Nguy n-Du, hi n nay còn r t nhi u ch ñang gây th c m c cho ñ c gi nhng cha ñ c gi i ñáp tho ñáng, tng t nh nh ng ch ñã ñ c nêu lên trong 3 thí d trên. Chúng tôi ngh r ng các h c gi c a th h này cng nh các h c gi c a các th h tng lai s d n d n gi i ñáp ñ c h t nh ng th c m c y qua vi c nghiên c u và l p lu n nghiêm túc, d a trên t t c các vn b n Ki u Nôm C mà dân t c chúng ta ñã và s thu th p ñ c. ðÀM QUANG HNG Houston, TEXAS, USA April 2011

Information

TruyenKieu-ThoNhac-18-DamQuangHung

10 pages

Find more like this

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

293568