Read 5658fde58ab3c2b_ek.pdf text version

TMMOB xõx. dönem çalõma raporu TÜRK MÜHENDS VE MMAR ODALARI BRL XX. GENEL KURULU Yer : D.S.. TOPLANTI SALONU/ANKARA Gün : 23 - 24 Mayõs 1975 Saat: 9.30

GÜNDEM 1 -- Açõlõ, Bakanlõk Divanõ Seçimi, 2 -- Saygõ duruu, 3 -- Yönetim Kurulu adõna Bakanõn konumasõ, 4 -- Konuklarõn konumalarõ, 5 -- Komisyon seçimleri, 6 -- Çalõma Raporunun okunmasõ, görüülmesi ve hakkõnda karar alõnmasõ, 7 -- Komisyon raporlarõnõn görüülmesi ve hakkõnda karar alõnmasõ, 8 -- Yeni yõl çalõma esaslarõnõn belirlenmesi, 9 -- Adaylarõn ilanõ, Sayõm Kurulunun belirlenmesi, 10 -- Seçimler, 11 -- Seçim sonuçlarõnõn ilanõ ve kapanõ. XIX. ÇALIMA DÖNEMNDE TÜRK MÜHENDS ve MMAR ODALARI BRLNDE GÖREV ALANLAR : YÜKSEK ONUR KURULU Metin Oruç BETEPE (Asil) Rütü ÖZAL (Asil) Vural SEZER (Asil) Rütü MERCELL (Asil) Hayrettin ÜNLÜ (Yedek) Oktay ORHUN (Yedek) Rifat LHAN (Yedek) Ali BALABAN (Yedek) Melih TÜREL (Yedek) DENETLEME KURULU Lütfü AKKAN (Asil) Halil GÖKSU(Asil) Nejat TARLAN (Asil) Tanõl AKYÜZ(Yedek) ükrü ALTINOVA (Yedek) Emin ATASOY (Yedek) Reit ÖZDL (Yedek) Elektrik Mühendisleri Odasõ naat Mühendisleri Odasõ Maden Mühendisleri Odasõ ehir Planlama M.M Odasõ Makine Mühendisleri Odasõ Kimya Mühendisleri Odasõ Orman Mühendisleri Ziraat Mühendisleri Odasõ Metalürji Mühendisleri Odasõ Elektrik Mühendisleri Odasõ naat Mühendisleri odasõ Metalürji Mühendisleri odasõ Fizik Mühendisleri Odasõ ehir Planlama M.M Odasõ Makine Mühendisleri odasõ Orman Mühendisleri Odasõ

TMMOB YÖNETM KURULU GÖREV BÖLÜMÜ Teoman ÖZTÜRK (Bakan) Mimarlar Odasõ lhan BAYSAL (Bakan Yrd.) (20.8.1974'e kadar) Makina Müh. Odasõ Arif DELKANLI(Bakan Yrd.) (20.8.1974'den sonra) Harita ve Kd. Müh.

Odasõ brahim ÖZYILMAZ (Sayman Üye) GENEL SEKRETER Yavuz ÖNEN

Ziraat Müh. Odasõ

TMMOB YER TEMSLCLKLER KURULMU OLANLAR: ANKARA yeri Tek Genel Müdürlüü Ankara Ünv. n. Dairesi Turizm Ve Tanõtma Bakanlõõ Temsilci Erturul ÇETN Berrak SEREN Haldun SUNAL (yerinden Ayrõldõ) Et Ve Balõk Kurumu Gen. Müd. Erhan TUNCER Tapu Ve Kadastro Gen. Müd. Aykut TATLIDL ller Bankasõ Gen. Müd. Akad ÇUKUROVA YSE Gen. Müd. V. Bölge Müd. Feridun SUNGUR Etibank Genel Müdürlüü Halil GÖKSU Trt Genel Müdürlüü Eren YÖNEY Köyileri Bakanlõõ Yse Gen. Müd. Avni ÇAKIR DS 5. Bölge Müd. Halil GÖKSU Petrol Ofisi Gen. Müd. Eren YÖNEY Ziraat Bankasõ Gen. Müd. Avni ÇAKIR Tübitak Yapõ Ar. Enstitüsü ükür GENÇ Vakõflar Genel Müdürlüü Ergül BRÇEK SSK Genel Müdürlüü n. leri Müd. Nedim YT Bayõndõrlõk bak. Yapõ leri Gen. Müd. Bilal YAKUT Karayollarõ Genel Müdürlüü Arif MERDOL mar ve iskan Bak. Mes. Gn. Müd. Babakanlõk Toprak ve Tarõm Ref. Müstearlõõ Dev. Hava Mey. let. Müdürlüü Devlet Üretme Çiftlik. Gen. Müd. PTT letme Gen. Müdürlüü MTA Genel Müdürlüü Sümerbank Genel Müdürlüü Ankara l Bayõndõrlõk Müdürlüü DS Genel Müdürlüü Demiryollarõ-Limanlar-Hava Mey. naat Genel Müdürlüü mar ve skan Bakanlõõ Planlama ve mar Genel Müdürlüü mar ve skan Bakanlõõ Belediyeler Necdet ÇINAR Bahattin AS Mustafa ATK Ülkü DEERL Yaar KAYA Gürler SUNGUR Hüseyin YÜCEL Osman KAYUM Ramazan TÜZÜN Fatih TUNÇATAN Gürkan ERTA Nuri ERGN Temsilci Yardõmcõsõ Hasan ÇOLAK Yüksel ÇETNKALE Cemal ÖZGÜR Fikret EKZPINAR HayrettiN BÜYÜKKOÇ Tahsin KÖSELER Ali BAYKAL Ömer ÖZGEN Orhan YÜKSEL Hüseyin ALOLU Salih ÖZBULUT Osman ULUER Necdet DORA Tolga EROAN Cengiz AYDIN Tahran YKOLDA Yõlmaz KÜÇÜK Nizamettin KAHRAMAN Akif DOAN Alkan EKNGEN Hüseyin ULUKANLI Yücel EYOLU Hikmet ALUFTEKN Cemal TÜRK Arslan TÖREYLEN Durmu AYTEKN Mehmet ENER Bingör BERAT Kemal KAHRAMAN lhan ELBOL

mar ve skan Bakanlõõ Afet leri Genel Müdürlüü STANBUL DS 14. Bölge Müdürlüü Vakõflar Bamüdürlüü Arçelik A.. T.Emlak Kredi Bankasõ Gen. Müd. Denizcilik Bankasõ Haliç Tersanesi Yeilköy Bol. Zirai ar. Enstitüsü Karayollarõ 1. Bölge Müdürlüü Tekel Genel Müd. n. b. Müd. Limanlar II. Bölge Müdürlüü Denizcilik Bnk. Gen. Müd. n. Müd. Narthern Electric A.. Karayollarõ 1. Bölge Eks. Y.Yp. ETT Genel Müd. Elek. Tek. Dai. PTT l. Tlf. Ba Müdürlüü Tekel Gen. Müd. Enst. Müdürlüü Bayõndõrlõk Bak. Yapõ l. 1. Bölge Müdürlüü Denizcilik Bank. TAO stinye Ters. Yalova Bahçe Kültürleri Ar. Enst. ETT Gen. Müd. n. Etüd Prj. dai. ETT Gen. Müd. Gaz Maske Dai. stanbul Ünv. Yapõ l. Bakanlõõ Sümerbank Bakõrköy Pa.Sa. Mües. stanbul PTT Ba Müdürlüü Tekel Genel Müdürlüü Bira Fab. stanbul Belediyesi THY A.O. Teknik Müdürlüü Denizcilik Bankasõ Camialtõ Ters. Sungurlar Isõ San. A.. ETT Taõtlar Dairesi stanbul sular daresi Gen. Müd. stanbul Orman Ba Müd. B. stanbul Nazõm Pl. Bü. Anadolu Çimento T.A.. ller Bankasõ 1. Bölge Müd. SSK stanbul Eml. ve in. Müd. Karayollarõ 17. Bölge Müd. ZMR Ege Ünv. n. ve Bk. Fen. H. Müd. Toprak Mah. Ofisi zm. Bl. Müd. Bölge Zirai ar. Enstitüsü Yapõ leri 3. Bölge Müd. Bölge Zirai Müc. ve Kar. Bak. Bölge Zirai Karantina Müd. DS 2. Bölge Müdürlüü TCK 2. Bölge Müdürlüü Orman letme Müdürlüü TCDD 3. Bölge l. Gen. Müd. YSE Genel Müdürlüü

Orol ATAMAN Arif GÜVEN (yerinden ayrõldõ) Ertan ÇAKIRLAR Rahmi ÖZMEN Erdal AKTULGA Sinan PAÇALIOLU Özden ANLI Süleyman GRT Güne PEKN Ayhan ÖZERDEM Doan KUTMEN Cem ÖZL Nurettin OTAMI A. Turan AYDEMR Taner GEDK S. KARINCAOLU G. BÜYÜKYILDIRIM Süphan PEKGÜN brahim SADIÇ Cokun MAMOLU rfan SÖNMEZ Doan ULTAV Hamdi NANÇ Cemil PAKYÜREK Yusuf BAARAN A. GÜZELBEYOLU Ender TUNCA Ali Osman ADAK Bülent TUNCAY Arif TEMZER Akil M. UVAK Ragõp AÇIKBA Zihni BENGÜER Engin DNÇOL Ahmet Z. AKIN Kemal BBOLU Erdem TEKN Ayhan BADAR Mustafa . ENER A. hsan ÖZAR Nimet LAPAY Meral PEKERTEN Gür YILDIRIM Aluk GNÜERMAN Enver GÜNDAY A.M. MERCKOLU Tanju DÜNÜROL Nur KAPLAN

Muin DNÇER Kenan GÜNEY Nezih ATASOY Doan YILDIRIM Nimet ÖNEY E. DAKAPULUOLU Özlem ELMEZ Perran GÜLAY Ferruh AKIN M. Haluk AKTAN Erol ÖNDER Yalçõn DEN Sami TEPECKOLU Mehmet EN Ülker AKÇALI Sungur ERTAN Abdullah GÜRLER Ayhan YÜCEL Orhan ÇALIKAN Doan URAL Süreyya GÜRAN H. MÜDERRSOLU Memduh YILMAZ Rukiye TOKSÖZ Kemal AKÇAY Ertan YSOY evki BAKIRCI Özdemir ERTAN aban ERDEM Jirayr CANEL Necati TÜYSÜZ Birsen YAZICIOLU Vasfi SARAN Yõldõz ÖZKAN Refik TOPLU Cevdet ÖZTURAN Orhan MALKARALILIR Orhan DERMENC Altekin ÖZKUT Muammer GÖKSEL Osman UYGUN H. Cahit EKER lhan EYG Nurettin SUNU Münir KANAL Zeki BELKAYA smail ÖZSARAN

Teknik Ziraat Müdürlüü Topraksu 1. Bölge Müdürlüü ller Bankasõ 3. Bölge Müdürlüü Tek Alsancak Termik Santralõ Alaybey Tersanesi Müdürlüü SAMSUN YSE 8. Bölge Müdürlüü Bayõndõrlõk Bak. Yapõ l. 8. Böl. ller Bankasõ 6. Böl. Müdürlüü Azot Sanayi KONYA DS 4. Bölge 41. ube Ba Müd. Bayõndõrlõk Müdürlüü Etibank Seydiehir Alim. Tesisleri Yapõ leri 6. Bölge Müdürlüü BURSA DS 1. Bölge Müdürlüü Etibank Uluda Volfram Madeni l. ADAPAZARI Vagon Sanayi Müessesesi SVAS Sidemas Müessesesi Bayõndõrlõk Müdürlüü KÜTAHYA Garp Linyitleri let. Tunçbilek Bölgesi Müdürlüü VAN Karayollarõ 11. Bölge Müdürlüü Yapõ leri 13. Bölge Müdürlüü DS 17. Bölge Müdürlüü ZONGULDAK Karabük Demir ­ Çelik letmeleri SEKA Çaycuma tesisleri ERZURUM YSE 13. Bölge Müdürlüü Yapõ leri 12. Bölge Müdürlüü SRT TPAO Rafineri Müdürlüü MULA SEKA Dalaman Tesisleri MANSA Pamuklu Mensucat San. A.. Orman letme Müdürlüü YOZGAT YSE Müdürlüü ANTALYA Karayollarõ 13. Bölge Müdürlüü ADANA

Alaattin H. MÜEZZN ükran AKTAN Hüseyin AKAY Seçil ERM Mustafa ÇEVK

Bilge SEZGN Erdoan AKBA Olcay AKAY Süleyman DOAN Hikmet BLYAZ

Hasan TAAN Cemal KILIÇ Ahmet H. GÜRKAN Necati ALKAN Aydõn NOHUT Haluk PEKUZ Ilgaz MANELL Nuri MUMCU (stifa Etti) Hasan ABAT Nizamettin VURGUN Hikmet BLGE Hasan DADELEN . Fahri ÖZBLEN Necdet BLGEN Yõlmaz SÜREKL brahim ATSAK Maide ERSN Cafer METN Kadri VEGEN Tahir ÖZKOL Abdülbari GÖRGÜLÜ Sami ÜLKER Ali ÖZGÜRÜZ Ali ÇALIKAN Necati ELDEK Nevin ÇAVLAN Mahmut KAYA Sezai ERDOAN Bahattin GÜLTÜRK Hüseyin CAN Ergin IINAK Orhan AYDIN Mazlum AKBAYIR ükrü ERTOSUN

Veli KAHRAMAN Ali SELV (Ocak 1975'e kadar) Metin YURTBAY Yücel DA Hüseyin EYÜBOLU Ahmet KAYA Kenan SIVACI Süleyman CEYHANLI Erturul BUMN Yüksel KARSU Murat GÜLTEKNGL Mülayim TUNÇELL

smet DALI Turan ACAR Osman N. ÖZTÜRK Taner GÖKÇEL Muhsin ADIBEL Yalçõn ÇELK Cemil KORKMAZ Reat KILIÇ

GAZANTEP KÜSGEM URFA Bayõndõrlõk Müdürlüü Ceylanpõnar D.Ü.Ç. Toprak ve Tarõm Reformu Bak. SKENDERUN sdemir BURDUR Burdur Yerleri KASTAMONU TCK 15. Bölge Müdürlüü

Ahmet ÇELEB Hamit KARAÇZMEL Satõlmõ GERÇEKER Celal GÖKSU hsan OTA Fehmi TOPTA Ömer AYTAÇ

Arif KUTLAR Abdülkadir GÖNCÜ sa ZORA Erdoan KP M. Zeki KABUKÇU Mehmet KÜÇÜKABAK Sami TEZEL

BAVURMALAR Tavukçuluk Aratõrma Enstitüsü ­ ANKARA Pektim A.. ­ ZMT MKE Kurumu Antalya Pil Fabrikasõ ­ ANTALYA Etibank Ferrokrom ve Karpit Fabrikasõ ­ ANTALYA Sümerbank Merinos Yünlü Sanayi ­ BURSA Malya Devlet Üretme Çiftlikleri ­ YOZGAT Karadeniz Bakõr letmeleri A.. Murgul letme Müdürlüü ­ ARTVN TMMOB YÖNETM KURULU Asil Yedek Elektrik Müh.Odasõ Sõrrõ Erkan Esen Engin-Bekir Özgirgin Fizik Müh.Odasõ Hayrettin Arõk Recai Ellialtõolu-Muktim Erdomu Gemi Müh.Odasõ Fevzi Küpeli Gemi.Mak.l.Müh. Odasõ Cevdet Karata Besalet Timuçin-Hikmet Sertka Harita ve Kad.Müh.Odasõ Arif Delikanlõ Enver Öztürk-Evren Kaynak naat Müh.Odasõ Güney Özcebe Mustafa Kargõ-Hilmi Yüncü Kimya Müh.Odasõ Engin Akon Sadi Bahi-Canan Dulunay Maden Müh.Odasõ Çetin Uygur Vural Sezer-Yalçõn Çilingir Makine Müh.Odasõ lhan Baysal Fazõl Ate-Zeki Ate (20.8.1974'e)kadar Metalürji Müh.Odasõ Erdinç Talu Aybars Ertun-lker Akman Meteoroloji Müh.Odasõ H.Yaar Kutolu Zekiye Arda-Fikret Erdoan Mimarlar Odasõ Teoman Öztürk Arif entek-Güven Birkan Orman Müh.Odasõ Erol Birsin Kemal Ungan-Yunus Y.Ensari Petrol Müh.Odasõ Suavi Durusu Feridun Mumcuolu-Bumin Gürses ehir Planlama M.M.O rem Acarolu Orol Ataman Ziraat Müh.Odasõ brahim Özyõlmaz Ruhi Aytekin-Ali Karabulut Jeoloji Müh.Odasõ Ünal Sündal smet Özgenç-Kaler Sümerman TMMOB YAYIN KURULU

Yayõn Sekreteri Teknik Sekreter Basõn Yayõn likiler

Hasan Barutçu Aykut Ülkütekin Selim Özkar

YAYIN DENETLEME KURULU (14.2.1975 - 11.4.1975) Arif DELKANLI rem ACAROLU Sõrrõ ERKAN Harita ve Kad.Müh.Odasõ ehir Planlama M.M.Odasõ Elektrik Müh.Odasõ

YAYIN KOMTES (14.4.1975'ten sonra) Güney GÖNENÇ Uur KÖKDEN Yücel ÖZEL Ömer YENEL Bülent VARGEL Sami DOAN Elektrik Müh.Odasõ naat Müh.Odasõ Kimya Müh.Odasõ Maden Müh.Odasõ Makine Müh.Odasõ Ziraat Müh.Odasõ

ÇNDEKLER 1 -- Giri 2 -- TMMOB XIX. Dönem Çalõmalarõ 2--1 XIX. Dönem çalõmalarõnõn ana hatlarõ 2--2 Ülke sorunlarõna ilikin çalõmalar 2.2.1 Dõ ilikiler ve gelimeler 2.2.2 ç gelimeler 2.2.3 Anti-demokratik baskõ ve saldõrõlar 2.2.4 Eitim 2.2.5 Teknik hizmet ithali 2.2.6 Enerji sorunu 2.2.7 Toprak ve tarõm reformu konusu 2.2.8 Odalarõmõzõn ve koordinasyon kurullarõnõn çalõmalarõ 2--3 Kamu kesiminde çalõan üyelerimizin sorunlarõ 2.3.1 12 Sayõlõ Kararname ve Yan Ödemeler 2.3.2 Haksõz atamalar ve görevden alõnmalar 2--4 Örgütlenme 2--5 Sendikal haklar 2.5.1 Sendikal haklar konusunda çalõmalar 2.5.2 Teknik personel i kanunu taslaõ 2.5.3 Türkiye 2. Teknik Eleman Kurultayõ 2--6 TMMOB'nin yeniden düzenlenmesi ve güçlendirilmesi 2.6.1 20 yõla kõsa bir bakõ 2.6.2 Günümüzde TMMOB'nin toplumdaki yeri ve görevleri 2.6.3 Ne yapmalõyõz 2.6.4 Çalõmalarõmõz 2--7 Dier meslek örgütleri ile ilikilerimiz

2--8 Yayõn 2--9 Dier konular 3 -- Mali rapor ve Denetleme Kurulu Raporu 3--1 Mali rapor 3--2 Denetim raporu 4-- Ekler GR «1974 çalõma döneminde TMMOB'nin olaylara ilikin görü öneri ve çalõmalarõ, yurt ve meslek sorunlarõndan kaynaklanan mücadelesi, yayõn organlarõmõz ve dier kitle haberleme araçlarõ ile üyelerimize ve kamuoyuna aktarõlmõ bulunmaktadõr. Bu rapor,1974 çalõmalarõnõ bir bütün olarak ele alan ve özetleyen bir içerie sahiptir. Ancak, rapora ek olarak, önemli gelimelere ve güncel sorunlarõmõza deinmekte yarar olacaktõr...» EMPERYALST - KAPTALST ÖRGÜTLENME VE YAADIIMIZ SONUÇLAR.. Bilim ve teknii pazara çõkartmamõ,yabancõ sermaye çevreleri ile bütünlememi, halkõnõ ve yurdunu seven teknik elemanlar,sömürü ve baskõdan kurtulu yolunu halkõmõzõn kurtulu süreci içinde görmektedirler. Bu görü ile, egemen sõnõflara karõ saftaki yerlerini de kesin ve etkin bir biçimde almõlardõr. Bu bir rastlantõ deildir. Çünkü Türkiye teknik elemanlarõ, etkin ve planlõ bir biçimde örgütlenen emperyalist-kapitalist uygulamanõn sonuçlarõnõ fiilen yaamaktadõr. Uluslararasõ tekelci sermayenin ve yerli ibirlikçilerinin bu örgütlenme süreci içinde, kamu kurulularõnõn planlama, yatõrõm, üretim ve denetleme alanlarõndaki etkinlii aamalõ olarak ve özellikle son yõllarda iyice azaltõlmõtõr. Bir yandan bu giriimin sonucu olarak kamu kurulularõ, iç ve dõ sömürü ortaklõklarõnõn bürokratik hizmetlerini gören birimler düzeyine düürülmekte, dier yandan özel kesimin ve yabancõ firmalarõn etkinlii alabildiine arttõrõlmaktadõr. Açõkça ortadadõr ki, bugün ülkemizdeki tüm önemli yatõrõm kararlarõ yabancõ bankalar ve firmalarõn etkisiyle alõnmakta, tüm büyük projelerin planlama, projelendirme, uygulama ve denetleme hizmetleri yabancõlar tarafõndan karõlanmaktadõr. Kamu kurulularõnõn yerini yabancõ bankalar ve yabancõ firmalar almõ ve almaktadõr. Bu gelimeye paralel olarak, teknik kadrolarõn

özel kesimde yaama olanaõ bulabilmeleri de, yabancõ firmalarla ortaklõk kurmalarõ kouluna balanmõtõr. Yabancõ tekelci sermayenin ve yerli ortaklarõnõn, yerli teknik kadrolarõ kendi kâr amaçlarõ dorultusunda örgütleme giriimlerinin bir örnei, 1970'lerde çõkartõlan 7/117 sayõlõ kararnamedir. Bu kararname ile «firmalama» olayõnõn hõzlandõrõldõõ hatõrlanacaktõr. Kõsaca, bugün varõlan noktada kamu kurulularõ, Anayasanõn kendilerine yükledii kamu görevlerini yerine getiremez duruma indirgenmitir. TEPK... Kalkõnmanõn vazgeçilmez unsurlarõndan biri olan teknik kadrolar, kendi ülkesinin iini yapamayan, ·denetleyemeyen, geliemeyen .yerli ve yabancõ sermaye tarafõndan ucuza istihdam edilen kapõ kullarõ durumuna indirgenmitir. Teknik elemanlarõmõz yurt içinde ve yurt dõõnda emperyalistkapitalist sömürü kõskacõ ile sõmsõkõ sarõlmõ bulunmaktadõrlar. Teknik kadrolarõmõzõn % 65'ini oluturan kamu görevlileri, yürürlükteki ekonomi politikasõndan en çok etkilenen kesimdir. Bu kesim açõk bir geçim sõkõntõsõ içindedir ve bu nedenle, egemen sõnõflarõn sömürü mekanizmasõna karõ oluan tepkilerin önemli bir kaynaõnõ oluturmaktadõr. Toplu sözleme ve grev haklarõ ile donatõlmõ sendikal örgütlenme istei, bu genel tepkinin bugünün koullarõnda oluan somut bir görüntüsüdür. Özel kesimde çalõan teknik elemanlarõn, yabancõ firmalara ve yerli ibirlikçilerine öncelik,tanõyan yatõrõm ve planlama politikasõ içinde günden güne artan örgütlenme istei de önemli bir gelimedir. BASKI... Yurtsever kadrolarõn bu tepkisinin bilinçli ve kapsamlõ bir mücadele biçimine dönümesi, sermaye çevrelerini ve yabancõ mihraklarõ ciddi tedbirler almaya yöneltmitir. Yurtsever istekler egemen çevrelerin ekonomik ve politik ittifaklarõ tarafõndan susturulmak istenmektedir. Kamu kesiminde çalõanlarõn sendikal mücadele olanaklarõnõn yok edilmesi ve 657 sayõlõ devlet memurlarõ yasasõ içine hapsedilmesi, antidemokratik baskõlarõn ilk göstergelerindendir. Aynõ süreç içinde TMMOB yasasõ deitirilerek odalar kapatõlmak istenmi, demokratik meslek örgütlerinin parasal kaynaklarõ kurtulmaya çalõõlmõ ve birçok yurtsever teknik eleman çeitli suçlamalarla baskõ altõna alõnmõtõr. Sermaye çevrelerinin sürdürdüü bu baskõ mekanizmasõ, 1973 seçimlerinden sonra yaadõõmõz 1. koalisyon hükümeti döneminde yeni boyutlar kazanmõ, göreli olarak deien ekonomik ve politik koullarda sözü edilen ilerici giriimler, birer vaat olmaktan öteye geçmemitir. u anda yaamakta olduumuz 2. koalisyon dönemi, teknik elemanlarõn haklõ mücadelesinden en fazla ürken,rahatsõz olan çevrelerin politik iktidarõnõn olutuu bir dönemdir ve doal olarak üzerimizdeki baskõlar artmõtõr. Örnein iyeri temsilcilerimiz meslek odalarõ ve TMMOB ile olan ilikileri nedeni ile sürekli rahatsõz edilmekte, sözlü olarak «uyarõlmakta» ve sonuç

alõnamadõõ zaman baka bir yere atanarak etkisizletirmeye çalõõlmaktadõr. önemli üretim birimlerinde, (--ki, örneklerden biri skenderun Demir - Çelik Tesisleridir), devlet istihbarat örgütlerinden de daha etkin olduklarõnõ açõkça iddia eden bazõ gruplarõn yönetiminde olan sendikalarõn olumlu görüü alõnmadan içi ve teknik eleman ie alõnmamaktadõr. e alõnmõ olan teknik elemanlar hakkõnda aynõ çevrelerin olumsuz ihbarlarõ, yasalara aykõrõ biçimde uygulanan iten atõlmalara neden olmaktadõr. Bazõ kurulularõn teknik eleman arayan ilanlarõnõn gazetelerde ilan edilmesine karõlõk, kendileri gibi düünmeyen teknik elemanlarõn tayinlerinin bir türlü çõkmamasõ anlamlõ örneklerdendir. Bütün bu örnekler, gelecek günlerde yurtsever teknik elemanlarõ daha çetin günlerin beklediinin somut göstergeleridir. YARGILARIMIZ GÜN GEÇTKÇE KANITLANMAKTADIR; Bugün iktidarda olan çevrelerin anti-demokratik, çõkarcõ kimlikleri, geçmi yõllarõn «icraat»lan ile belgelenmitir, kanõtlanmõtõr. Bu kimlik kitleler tarafõndan bilinmektedir. Hükümet programõnda yer alan muhtemel «icraat»lar konusunda kamuoyuna açõklanan TMMOB görüüne kõsaca göz atmakta yarar vardõr : Kamu kaynaklarõmõzõn, tevik tedbirleri adõ altõnda küçük bir azõnlõa, hem de «hür demokratik rejim» adõna peke çekilecei söylenmitir... Bu yargõmõz çok kõsa bir süre içinde kanõtlanmõ, akraba gruplarõ ve siyasi çõkar çevreleri paylarõnõ almaya balamõtõr. lk tevik belgelerinin, bir akraba ortaklõõ olan ORMA irketi ile bir MSP mensuplarõ ortaklõõ tarafõndan alõnmasõ, «ulusal sava sanayii»ni karlõ bir yatõrõm alanõ olarak gören yeni giriimlerin programlanmasõ, bilinen gerçekler arasõndadõr. Egemen sõnõflarõn siyasi temsilcilerinin yabancõ tekelci sermayenin temsilcisi olan bankalara umut baladõõ söylenmitir... Kõsa süreler içinde Dünya Bankasõ bakanõnõn, Chase Manhattan Bank genel müdürünün ülkemizi ziyaret etmesi, Bilderberg konferansõ adõ altõnda gizli toplantõlar yapõlmasõ, görüümüzü kanõtlayan olaylar arasõndadõr. Yabancõ petrol irketlerinin halkõmõz ve ülkemiz zararõna giriimlerinden söz edilmitir. . . Bu irketlerin kõsa bir dönem önce ilgili Bakanlõk tarafõndan reddedilen istekleri aynen kabul edilmi, hazineden bu irketlere milyonlar aktarõlmõ ve ülkemizde, petrol arama izni verilmitir. Emperyalist ilikilerin yeniden younlaacaõ söylenmitir... Hemen arkasõndan NATO genel sekreteri gelmi,Kõbrõs sorununu, silah ambargosunun sonuçlarõnõ gözden geçirmi ve gitmitir...vb. Bütün bu gelimeler ülkemiz ve halkõmõz açõsõndan tehlikeli giriimlerdir. Zira bütün bu ilikilerde, özel görümelerde alõnan kararlarõn, tevik edilen yerli ve yabancõ yatõrõmlarõn faturasõnõ emekçi yõõnlar ve onlarõn bir parçasõ olan

teknik elemanlar ödeyecektir. GÖREVLERMZ Üyelerimizin, halkõmõzõn ve ülkemizin çõkarlarõna ters düen bu iç ve dõ gelimeler karõsõnda, ekonomik ve demokratik mücadelede bizlere düen görevler daha da önem kazanmaktadõr. Bu nedenle, bugünün koullarõnda gerçekletirilmesi gereken tüm teknik elemanlar arasõndaki düünce ve davranõ birliinin salanmasõdõr. Ancak bu olgu tek baõna yeterli deildir. Teknik eleman örgütlerinin dier demokratik kitle örgütleri ile ilikisi ve teknik eleman kitlesinin dier çalõan kitlelerle fiili dayanõmasõ salanmadan etkili olunamaz. Kitleler arasõ iliki ve fiili dayanõmanõn anti-emperyalist, anti-faist ilkeleri õõõnda bu dayanõmayõ geciktiren tüm engeller önümüzdeki dönemde aõlmalõdõr. Emperyalizme ve onun yerli ibirlikçilerine,faizme ve onun silahlandõrõlmõ zorbalarõna karõ gelien demokratik mücadeleye olan katkõmõz, emekçi kitlelerin özlemleri gerçekleene kadar güçlenerek sürecektir. Tarihimiz ve dünya tarihi bizlere emperyalistlerin deil ulusal kurtulu güçlerinin, sömürgenlerin deil sömürülen halkõn zafere ulaacaõnõ göstermitir. 1920'ler Türkiye'sinde Vahdettinin ngiliz gemisi ile, 1975'ler Kamboçyasõnda Lon Nol'un, Vietnamda Kaoki ve Van Tiyö'nün, Amerikan uçaklarõ ile yurtdõõna kaçõlarõ, dünyamõzõn görüp geçirdii tüm ibirlikçilerin geleceini gözler önüne seren somut örneklerdir. «Yüreimizdeki insan sevgisini ve yurtseverlii,baskõ ve zulüm yöntemlerinin söküp atamayacaõnõn bilinci içinde; bilimi ve teknii emperyalizmin ve sömürgenlerinin deil, halkõmõzõn hizmetine sunmak için» her çabayõ güçlendirerek sürdürme yolunda inançlõ ve kararlõyõz. TÜRK MÜHENDS ve MMAR ODALARI BRL XIX. DÖNEM ÇALIMALARI «TMMOB, teknik elemanlarõn kurulularõndan biri olarak son iki yõldan beri kamuoyunda etkin bir ses haline gelmitir. Bu ses, sorunlarõmõzda somutlaan çok yönlü sömürüye ve antidemokratik uygulamalara karsõ yurtsever, çalõanlardan yana mühendis ve mimarlarõn sesidir. Bu ses egemen sõnõflarõ tedirgin ederken, emekçi kitleler ve tüm halk tabakalarõnda da aksine yankõ bulmaktadõr. 1974 yõlõ, daha güçlü ve tutarlõ bir BRLK yolunda ileri adõmlarõn atõldõõ bur yõl olmutur. Önümüzdeki dönemler, bu BRLN daha da güçlenecei ve halktan yana bir mücadelede daha etkin olarak yer alacaõ dönemler olacaktõr.

2.1 türk mühendis ve mimar odalarõ birlii xõx. dönem çalõmalarõnõn ana hatlarõ XIX. GENEL KURUL Türk Mühendis ve Mimar Odalarõ Birlii 19. Genel Kurulu 17 Mayõs 1974'de toplandõ. Uzun süren bir durgunluk döneminden sonra yeniden gelimeye balayan BRLK konusunda Genel Kurul öyle diyordu : «Türk Mühendis ve Mimar Odalarõ Birlii 19. Genel Kurulu ile ilerici-yurtsever bir çalõma dönemi sonuçlanmõ bulunmaktadõr. Anti-demokratik saldõrõlarõn younluk kazandõõ karanlõk dönemlerde üç yõl süre ile i görmez halde tutulmaya çalõõlan TMMOB'nin 1973 yõlõ balarõnda gerçek yöneticilerine ve bugüne dek gelitirerek koruduu ileri çizgisine kavumasõ, egemen çevrelerin yönettii tertip ve saldõrõlarõn boa çõkartõlõõnõn somut bir belgesidir. TMMOB'nin bugünkü tutarlõ yapõsõ, 1960 sonrasõ toplumsal birikimlerin ve demokratik mücadelelerin doal bir ürünüdür.» 19 Mayõs 1974'te yayõnlanan bu bildirinin sonuç bölümü ise öyle idi : «19. Genel Kurulumuz, demokratik hak ve özgürlüklerin elde edilmesi sürecinde, tüm ilerici giriimlerle birlikte yürüttüü mücadelesini güçlendirmekte ve yaygõnlatõrmakta kararlõdõr.» Bu Genel Kuruldan güç alan Birlik Yönetim Kurulu görev bölümünden sonra kamuoyuna u açõklamayõ yaptõ : «Türkiye Mühendis ve Mimarlarõ, ülke ve meslek sorunlarõnõn ayrõlmaz bir bütün olduunu son Genel Kurulumuzda bir kez daha belgelemilerdir. Tam bir dayanõma içinde göreve getirilen Yönetim Kurulumuz, Genel Kuruldan aldõõ güçle halkõmõzõn demokrasi ve baõmsõzlõk mücadelesinde halktan yana güçlerin yanõnda, bugüne kadar ki yurtsever çabalarõnõ daha da güçlü bir biçimde sürdürmee kararlõdõr.» Bu görüle göreve balayan Yönetim Kurulu geçmi dönemleri, Genel Kurul kararlar ve bildirisini deerlendirerek 19. dönem çalõma programõnõn ilkelerini saptadõ. XIX. DÖNEM ÇALMA PROGRAM LKELER Bir yõllõk toplam teknik hizmetler bedeli olarak resmî kurumlar aracõlõõyla kendi öz elemanõna ödenen 274 milyon TL. sõna karõ yabancõ ülke elemanlarõna bir buçuk milyar TL. ödeniyorsa, ülkemiz kendi insanõnõn, kendi toplumunun çõkarlarõna ters düen bir ilikiler sistemi içinde bulunuyor demektir. Bu ilikiler sistemi emperyalist aamaya ulamõ dünya kapitalist sisteminin az gelimi ülkeleri denetlemek, bu denetimi sürekli kõlmak ve çok yanlõ sömürmek üzere oluturduu, gelitirdii ekonomik, politik kültürel ve askeri bir sistemdir. Dõa baõmlõ ekonomi, dõa baõmlõ sanayileme, ucuz hammadde ve insan gücü kaynaõ olma, stratejik hammadde açõsõndan dõa baõmlõ olma, genel olarak sermaye ve teknoloji açõsõndan dõa baõmlõ olma, teknik hizmet ithali,

gelimi kapitalist ülkelerin sanayi ürünlerine pazar olma gibi olgular ancak bu top yekûn sömürü sistemi ile açõklanabilir, anlaõlabilir. BZ TEKNK ELEMANLAR, YAADIIMIZ BU DI SÖMÜRÜ SSTEMNE VE ONUN HER TÜRLÜ SALDIRISINA KARI, ARAÇLARI KEND ÖZ SORUNLARIMIZ OLAN BR MÜCADELEY SÜRDÜRMEY GÖREV SAYIYORUZ. BU MÜCADELEMZ TÜM YURTSEVER GÜÇLERN BAIMSIZLIK MÜCADELESNN BR PARÇASIDIR. Ülkemizde uygulanmakta olan ekonomik sistemin varlõõnõ sürdürmesi geni halk yõõnlarõnõn sömürülmesine balõdõr. Bu sömürü günümüzde spekülasyon, enflasyon, gelir daõlõmõndaki dengesizlik gibi kavramlarla belirmektedir. TEKNK ELEMANLAR BU Ç SÖMÜRÜDEN ETKLENMEKTEDR, SÖMÜRÜLEN YIINLARIN BR PARÇASIDIR. VE EKONOMK MÜCADELES TÜM ÇALIANLARIN MÜCADELESYLE BR BÜTÜNDÜR. ç ve dõ sömürü bir bütündür. Bu sömürüyü sürdüren yerli-yabancõ ittifak, ülkemizde ekonomik, politik, kültürel alanlarda her düzeyde ve her biçimde örgütlüdür. Son yõllarda teknik elemanlar üzerinde de younlaan antidemokratik baskõlar hep bu bütünlemi iç ve dõ sömürünün ve onun örgütlü kurumlamõ ittifakõn yarattõõ koullarõn doal sonucudur. TEKNK ELEMANLARIN EKONOMK - DEMOKRATK MÜCADELES BU ÖRGÜTLÜ TTFAKA KARIDIR. BU NEDENLE ÇALIAN KESMN SENDKA KURMA VE GREV HAKLARINI YENDEN ELDE ETME CABASI SÜRDÜRÜLECEKTR. Son yõllarda, egemen güçler tekelci sermayenin etkin öncülüünde, çalõan yõõnlar üzerinde baskõ ve terörü arttõrmõlardõr. Teknik elemanlar sermayenin çalõanlar üzerinde kurmak istedii baskõ ve zorbalõa ve bu zorbalõõn siyasi adõ olan faizme karõdõr, düünce ve inanç özgürlüünden, kitlelerin örgütlenme özgürlüünden, kõsaca demokrasiden yanadõr. TEKNK ELEMANLAR, ÇALIANLARIN DÜÜNCE ve NANÇLARINI AÇIKLAMA ve ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜKLERNE GETRLEN KISITLAMA, ENGELLEME, YASAKLAMALARA KARI KTLELERN DEMOKRAS MÜCADE-LENDE YERN ALACAKTIR. TMMOB, teknik elemanlarõn özel olarak ekonomik demokratik mücadelesinin, genel olarak da baõmsõzlõk ve demokrasi mücadelesinin araçlarõndan bir tanesidir. TMMOB, yönetimi her yõl demokratik yöntemlerle yenilenen bir kamu kuruluu niteliindedir. TMMOB Yönetim Kurulu, emperyalizmin ve faizmin teknik elemanlarõn kendi sorunlarõnda somutlaan görüntülerini açõa çõkarmaya çaba gösterirken, sermayeye ve onun balõ ol-.düü dõ kaynaklara karõ sosyal politik muhalefetin bir parçasõnõ oluturduunun ve tüm çalõanlar adõna sözcülük edemeyeceinin de bilincindedir. -- TMMOB yönetimi,dier demokratik örgütlerle giriecei ibirliinde temsil ettii kitlenin sosyal karakterini, özgül sorunlarõndan kaynaklanan ve

genelleyerek sürdürdüü ekonomik demokratik mücadelesinin kendisine yükledii görev ve sorumluluun önem ve ciddiyetini belirleyici etmen olarak görecektir. -- TMMOB yönetimi, teknik eleman sorunlarõnõ ülke sorunlarõ bütünü için de deerlendirirken, deiik ihtisas dallarõnõ temsil eden odalarõ ve dier meslek kurulularõnõ ortak ilkeler etrafõnda bütünletirmeyi, bu yön de ve ortak sorunlarõn çözümü yolunda ortak çalõmalar düzenlemeyi önemli bir amaç saymaktadõr. -- Deiik çalõma alanlarõnõ kapsayan odalar arasõ çalõmalarda TMMOB için geçerli, tutarlõ, genel ve etkin bir politikanõn ilkeleri daha açõk ve doru olarak belirlenecektir. -- Hükümetlerin halktan yana giriimleri desteklenecek, bakanlõklarla teknik düzeyde ilikiler sürdürülecektir, XIX. DÖNEM ÇALIMA PROGRAMI Çalõma ilkelerine balõ olarak hazõrlanan çalõma programõnda; üyelerin özgül ve genel sorunlarõ, ülkemizin sosyoekonomik yapõsõna ilikin sorunlar, demokratik hak ve özgürlükler, TMMOB'nin yeniden düzenlenmesi ve odalarõn ortak bir güç haline getirilmesi çalõma alanlarõ olarak belirleniyordu. XIX. DÖNEM ÇALIMALARI 19. Dönem; TMMOB'nin odalarõn, stanbul ve zmir Koordinasyon Kurullarõnõn ve iyerleri temsilcilerimizin ülke ve meslek sorunlarõna ilikin çalõmalarõnõn ileri bir düzeye vardõõ dönem oldu. Çalõma programõ ve ilkeler dorultusundaki çalõmalar; dönem boyunca kadro ve olanaklarõn elverdiince sürdürülmeye çalõõldõ. Çalõmalarõmõz; ilk sayõsõ Austos 1974'te çõkan BRLK BÜLTEN aracõlõõyla, önceleri sõnõrlõ bir daõtõmla, daha sonra tüm üyelerimize gönderilerek duyuruldu. Bu yüzden, tekrarlardan kaçõnmak amacõyla, «çalõmalarõmõz» bölümünde bir özet vermeyi yeterli bulduk. Yapõlan çalõmalar, iki yõldan bu yana yükselerek gelen TMMOB'nin sesini geriletmeyen, ancak bizce yeterli olmayan çalõmalardõr. 20. Genel Kurulun bu konu üzerinde duracaõnõ ve TMMOB'nin daha güçlü bir mücadele vermesi yolunda görü ve kararlara varacaõnõ umuyoruz. 2.2 ülke sorunlarõna ilikin çalõmalar Binlerce sorunu olan ülkemizde, geçen dönem yaptõõmõz çalõmalar odalarõmõzõn ve zaman,zaman dõõmõzdaki meslek kurulularõnõn katkõlarõyla süregeldi. TMMOB ve 17 ihtisas odasõnõn, yõl boyunca ülke sorunlarõ üzerinde yapõlan çalõmalarda BRLK halinde davranmasõ ve tek bir ses olarak çõkmasõ, dönemin bizce olumlu yanlarõndan biri oldu. Güncel sorunlar

üzerinde, kõsa zamanda yapõlan çalõmalar; bildiri, açõklama, toplantõ ve raporlar biçiminde kamuoyuna ve üyelerimize iletilmeye çalõõldõ. Bu konuda yapõlan çalõmalarõn gereken biçimde yapõlabildii söylenemez. Ancak sõnõrlõ kadro ve olanaklarõ doru bir biçimde deerlendirmeye çalõtõk. 2.2.1 DI LKLER VE GELMELER KIBRIS SORUNU 1974 Temmuzunda Kõbrõs'ta Rum kesiminde Yunan subaylarõnõn öncülüünde bir darbe ile iktidarõn zor yoluyla ele geçirilmesi çabalarõyla balayan ve gelien olaylar karõsõndaki TMMOB görüü ilk günden itibaren kamuoyuna iletildi. 19 Temmuz 1974 günü yayõnlanan ilk görüte bölgede ortaya çõkan bu durumun arkasõndaki esas gücün ABD olduuna deiniliyor,nedenleri açõklanõyordu. Açõklamanõn sonuç bölümünde : «Halkõmõz açõsõndan acil görev bugün ülkede ve bölgede emperyalizmin ülkelerin içilerine müdahalesine karõ baõmsõz bir dõ politika istemek ve ülke içinde demokrasi cephesini güçlendirmektir. Günün sorunu ülkede ve bölgede barõ ve demokrasinin salanmasõ sorunudur. Bugün Koalisyon hükümetinin iç politikada kitlelerin demokrasi mücadelesine katkõda bulunmasõ, kitlelerin örgütlenmesine karõ konan engelleri ortadan kaldõrmasõ, halkõn özlemlerini dile getirecek bir dõ politikayõ izlemesi gerekmektedir. Bu amaçla Türkiye'nin içinde bulunduu askeri, ekonomik ve politik ilikilerinin gözden geçirilmesi zorunlu olmaktadõr...» görüüne yer verildi. Daha sonra 23 Temmuz 1974'de atekes ilanõ üzerine Babakan ve Genelkurmay Bakanõna gönderilen mektupta özetle : «Halkõmõzõn barõ, demokrasi ve baõmsõzlõk özlemlerini dile getirecek, ülkede ve bölgede bu özlemleri gerçekletirecek her giriiminiz halkõmõzõ, Kõbrõs halkõnõ, ezilen ve sömürülen dünya halklarõnõ daha da güçlü kõlacak, ülkemize de dünyanõn sürekli deien koullarõ içinde yeni ve salam bir yer salayacaktõr...» denildi. Kõbrõs'taki son gelimeler ve katliam olaylarõ üzerine TMMOB'nin : «savaõn ve kitle halinde cinayetlerin temel kaynaõ emperyalizm ve onun zorbalõk rejimi faizmdir...» biçimindeki görüü 6 Eylül 1974'te kamuoyuna açõklandõ. ABD ASKER YARDIMI ABD Temsilciler Meclisinin Türkiye'ye askeri yardõmõn kesilmesine ilikin kararõ üzerine 26 Eylül 1974'te bu konudaki görülerimiz kamuoyuna açõklandõ. Bu açõklamada; ABD yardõmõnõn ne olduuna, baõmsõzlõõmõz üzerindeki etkilerine deinildikten sonra : «ABD Temsilciler Meclisinin bu kararõnõn, Türkiye'ye, hõzla deien bir dünyada yeni bir yer kazandõracak giriimlerin ilk adõmõ olmasõnõ diliyoruz. Türkiye halkõnõn gerçek dostu, dünyada halk dümanlõõna ve tüm savalara kaynaklõk eden ve bugün silah tekellerinin militarist yönetiminde olan ABD ve ABD'nin öncülük ettii dier emperyalist ülkeler deil, dünyada barõ ve kardelii savunan ve emperyalizme karõ askeri ve ekonomik kurtulu savalarõ veren tüm dünya halklarõdõr...» denildi.

Daha sonra 6 ubat 1975'te yardõmõn kesilmesi üzerine yapõlan açõklamada , «Ulusal egemenliimizi hedef alan bu kaba ve açõk baskõlarõ yok etmek artõk kaçõnõlmaz olmaktadõr. Türkiye bölgedeki stratejik durumunu gözeterek uluslararasõ düzeyde ekonomik, politik ve askeri ilikilerini yeniden düzenlemelidir. Tüm ikili anlamalar feshedilmeli; yalnõzca ABD'nin bölgedeki çõkarlarõnõ savunan NATO'dan çõkõlmalõdõr. Bu yolda alõnacak kararlar hem haysiyetli bir dõ politikanõn gerekleri hem de halkõmõzõn özlemleri dorultusunda olacaktõr...» deniliyor idi. KISSINGER'N ÜLKEMZ ZYARET ABD Dõileri Bakanõ Kissinger'in, son anda erteledii, ülkemizi ziyareti sõrasõnda, yazõlan bir mektupla TMMOB'nin ABD ile olan ilikiler konusundaki görüleri Babakan Bülent Ecevit'e 7 Kasõm 1974'te iletildi. Yönetim Kurulu adõna gönderilen mektupta, «... imdiye kadar bir çok kereler deindiimiz gibi, ekonomik, politik ve askeri alanlarda, baõmsõzlõk mücadelesinin gerektirdii kararlar alõnmadõkça ve uygulanmadõkça, bu tür görümelerde varõlacak her türlü sonucun, baõmlõlõõmõzõ pekitirecei, halkõmõzõn çõkar ve özlemlerine ters düecei açõktõr...» görüü savunuldu. AET (ORTAK PAZAR) KONUSU Türkiye -- AET (ortak pazar) ilikileri konusunda ikili bir çalõma yapõldõ. Bu çalõmalarõn ilki, DPT (Devlet Planlama Tekilâtõ) tarafõndan oluturulan «AET Özel htisas Komisyonu» nün çalõmalarõna, yapõlan çarõ üzerine katõlmakla gelitirildi. Birlik yöneticileri yapõlan toplantõlara katõldõlar ve görülerini açõkladõlar. Ayrõca TMMOB'nin konuyla ilgili görüleri yazõlõ olarak da Komisyona sunuldu. Katma protokol ve AET konusunda genel görüleri içeren bir raporla; ayrõntõlara inilerek, «igücü, sermaye ve hizmetler» ile «tarõm, sanayi ve ticaret» üzerindeki AET etkilerini inceleyen iki rapor hazõrlandõ ve kurulan alt komisyonlara iletildi. Bütün bu çalõmalar Birlik Bülteni aracõlõõ ile kamuoyuna da duyuruldu. Bu konuda varõlan özet görü öyle idi : «TMMOB ülkemizin baõmlõlõk simgesi olmaktan baka bir anlam taõmayan ANKARA ANTLAMASI ve KATMA PROTOKOL gibi anlamalarõ kabul etmemeyi, halkõmõza karõ ulusal bir görev saymaktadõr.» kinci çalõma, kendi alanlarõmõzda, daha ayrõntõlara inilerek programlandõ. Odalarõmõz yaptõklarõ çalõmalarla, kendi ihtisas alanlarõ çerçevesindeki görülerini hazõrlayarak TMMOB'ye ilettiler. Bu çalõmanõn, sonunda bir toplantõ ile kamuoyuna iletilmesi planlanmõtõ. Fakat olanaksõzlõklar nedeniyle bu yapõlamadõ. Hazõr olan bu çalõmanõn ilerde sonuçlandõrõlmasõ gerekmektedir. 2.2.2 Ç GELMELER SYAS BUNALIM ÜZERNE 9-10 Aralõk 1974'te Odalarõmõzõn katõldõõ bir toplantõda, ülkemizde yaanmakta olan siyasi bunalõm ve gelimeler üzerinde tartõõldõ. Bu toplantõda belirlenen görülerimiz 11 Aralõk 1974 günü düzenlenen bir basõn toplantõsõ ile kamuoyuna duyuruldu. Basõn toplantõsõnda; yaadõõmõz günlerde hayat pahalõlõõ, isizlik ve anti-demokratik baskõlarõn artmakta olduu, sürdürülen Siyasal bunalõmõn halkõn ekonomik ve demokratik

isteklerinin çözümünü erteledii ileri sürüldü. Bu iç gelimelerin yanõ sõra yabancõ sermaye ile bütünlemenin de hõzlandõõna, halkõn baõmsõzlõk özlemlerine ve çõkarlarõna ters düen baõmlõlõk ilikilerinin younlamakta olduuna dikkat çekildi. YEN HÜKÜMET PROGRAMI Nisan 1975'te, kurulan yeni hükümetin programõ açõklandõ. Bu konuda yapõlan bir çalõmanõn sonucu Birlik ve Odalar adõna kamuoyuna açõklandõ. Yapõlan açõklamada öyle denildi : «Milliyetçi Cephe adõ altõnda toplanan partilerin, bugün ülkemizde var olan ekonomik ve siyasi bunalõma köylüler, içiler, tüm emekçi kitleler ve bunlar arasõnda teknik elemanlarõn yararõna çözümler getirmeyecei, baõmsõz bir dõ politika izlemeyecei, Millet Meclisinde okunan Hükümet Programõndan da, bir kez daha anlaõlmaktadõr.» «Halkõn ve onun bir parçasõ olan teknik elemanlarõn gelime düzeyine uygun ve anayasal haklar mücadelesine olanak salayacak demokratik ortamõn oluturulmasõnõn zorunlu olduu bir dönemde; kendisi gibi düünmeyenleri, tüm emekçi kitleleri baskõ ve tehditle sindirmede sokaktan medet uman çevrelerin hükümet kurma giriimi toplumumuz adõna büyük bir kayõptõr ve kaygõ vericidir.» «Tüm sõkõntõlarõ ve yükü emekçi halkõn omzuna yüklenen 12 Mart sonrasõ olaanüstü dönemin ürünü anti-demokratik anayasa ve yasa deiikliklerinin gerçekletirilmesinde ba rolü oynayanlarõn, halkõ sürekli baskõ ve terör altõnda tutmak isteyenlerin hükümet programõ elbette; Çalõanlarõn ekonomik ve demokratik mücadelesini kõsõtlayan olaanüstü koullara son verileceinden... Ülkemizde yurtseverler, ilericiler ve tüm halkõmõzõn her kesimine karõ baskõ, sindirme, cezalandõrma aracõ olarak yõllardõr kullanõlmakta olan T. C. Kanununun 141, 142. maddelerinin ve dier anti-demokratik yasalarõn yürürlükten kaldõrõlacaõ yolunda çaba harcanacaõndan... söz etmeyecekti. «Yõllardan beri ve yaadõõmõz günlerde youn olarak, içilere, öretmenlere, özellikle yüksek öretim gençliine karõ düzenlenmekte olan silâhlõ faist komando saldõrõlarõnda taraf olduu iddialarõ yaygõn olan siyasi partilerin oluturacaõ bir hükümetten halktan yana, demokrasiden yana anti-faist bir program zaten beklenemezdi.» «Ülkemizin saldõrgan emperyalist paktlara üyeliini savunmakta olan ve halkõmõzõ sömürmekte olan emperyalist ABD ve dier kapitalist ülkelerle yõllardõr çõkar ve kader birlii yapmakta olan siyasi partilerin programõ doal olarak baõmsõz bir dõ politikadan da söz etmeyecekti.» «Çokuluslu tekellerin yabancõ petrol irketlerinin ve yabancõ bankalarõn desteine umut balayan çok parçalõ azõnlõk hükümeti, kendi gücümüze dayanan bir kalkõnmayõ, tüm madenlerimizi, petrolümüzü halk yararõna devletletirmeyi de öngörmeyecek, mevcut sömürü düzenini sürdürmeyi,

pekitirmeyi doal olarak amaçlayacaktõ.» «Bu hükümeti yeni programõ ile; isizlii ve pahalõlõõ yok edeceine ilikin, nasõl gerçekleecei "belirsiz vaatlerle halkõ avutmak, oyalamak, buna karõ tüm kaynaklarõ ve kredi olanaklarõnõ üreticiye deil, tevik tedbirleri ve yatõrõm adõ altõnda hür demokratik rejim adõna küçük belirli çõkar gruplarõna peke çekmek istemektedir.» «Teknik elemanlarõn isizliine, yurt dõõna göçüne neden olan yabancõ sermaye, teknoloji ve teknik hizmeti ulusal çõkarlar dorultusunda engelleyecek tedbirler de getirmemektedir.» «Bu hükümet tüm kamu personelinin ve teknik elemanlarõn anayasal haklarõndan, toplu sözleme ve grev haklarõndan da söz etmemekte, huzursuzluklarõn kaynaõ olan yan ödemeler uygulamasõnõ benimsemektedir.» «Güven oylamasõnõ beklemee dahi gerek görmeden partizanlõk da iletilmee balanmõtõr. Önemli kamu kurulularõnõn grup çõkarlarõ dorultusunda denetlenmesi ve yöneticilerinin deitirilmesine de balanmõtõr. TRT baskõ altõnda tutulmaktadõr.» «Kõsaca yeni hükümet bu program ile bir avuç egemen azõnlõõn çõkarlarõ uruna geni emekçi yõõnlarõnõ ekonomik ve politik olarak sürekli bir baskõ altõnda tutacak ve emperyalizmle balarõ daha da pekitirecektir.» «50.000 Mühendis ve Mimarõn temsilcisi olan TMMOB ve ona balõ odalar olarak kendi kitlemizin ve halkõmõzõn özlemlerine ters dümekte olan bu hükümete güvenoyu alsa dahi güven duymadõõmõzõ, açõklamayõ görev sayõyoruz.» Bu konuda TMMOB bir açõk oturum düzenledi. 3 Mayõs da yapõlan bu oturuma TMMOB, TÜTED, DSK, TÖB-DER ve TB katõldõ. KOORDNASYON TOPLANTILARI ÖNCE VE SONRASINDA AÇIKLAMALAR Geçen dönemde, ülke ve meslek sorunlarõnõ görümek üzere, TMMOB, Odalar ve Odalara balõ ube ve Temsilciliklerinin katõldõõ 4 toplantõ düzenlendi. Bu toplantõlarda ülke ve meslek sorunlarõnõn yanõ sõra güncel konular üzerinde de duruldu. Görülerimiz toplantõlardan önce ve sonra kamuoyuna ve üyelerimize iletildi. 2.2.3 ANT-DEMOKRATK BASKI VE SALDIRILAR 1974 yõlõ, halkõn ve onun bir parçasõ olan teknik elemanlarõn gelime düzeyine uygun Anayasal haklar mücadelesine olanak salayacak demokratik ortamdan yoksun bir yõl oldu. Tüm sõkõntõ ve yükü emekçi halkõn omzuna yüklenen 12 Mart sonrasõ olaanüstü dönemin ürünü anti-demokratik anayasa ve yasa deiiklikleri yürürlükte kaldõ. çilere, öretmenlere ve özellikle de yüksek öretim gençliine karõ youn baskõ ve silâhlõ faist saldõrõlara tanõk olundu.

Çalõanlarõn bir kõsmõnõn sahip olduklarõ yasal haklarõ grevler engellendi, Lokavtlar yaygõnlatõrõldõ. Bizlerin de içinde yer aldõõ kamu kesiminde çalõanlar sendikal haklarõnõ elde edemediler. Önemli kamu kurulularõnõn grup çõkarlarõ dorultusunda denetlenmesi ve yöneticilerinin deitirilmesi plânlandõ ve uygulandõ. Kõsacasõ bir avuç egemen azõnlõõn çõkarlarõ uruna geni emekçi yõõnlarõ; ekonomik, politik ve anti-demokratik baskõ ve saldõrõlara hedef oldular. TMMOB bu tür olaylarõ anõnda deerlendirerek kamuoyuna ve üyelerine görülerini açõkladõ. AF YASASI VE ANAYASA MAHKEMES KARARI ÜZERNE TMMOB 18. Çalõma döneminde Af Yasasõ üzerinde zaman, zaman görülerini açõklamõtõ. Fakat bilindii gibi Af Yasasõ Anayasaya aykõrõ bir biçim de yasalatõrõldõ. Bu Yasanõn 5. maddesinin (a) bendinin Anayasa Mahkemesi tarafõndan iptal edilmesi üzerine TMMOB görüleri kamuoyuna açõklandõ. Yapõlan açõklamada öyle denildi : «Anayasa Mahkemesinin çounluu, oylarõyla demokrasiyi, Anayasayõ, hukuku savunanlarõn safõnda yer almõ; her aracõ öz çõkarlarõ yolunda kullanmakta sakõnca görmeyen demokrasi dümanlarõnõ, günlük politika cambazlarõnõ yenik düürmü ve egemen sõnõflarõn yurtsever gençlii ve aydõnlarõ zindanlarda çürütme giriimini boa çõkarmõtõr. Anayasa Mahkemesinin çounluunun bu kararõnõ saygõyla karõlõyoruz.» ÜNVERSTE OLAYLARI Geçtiimiz dönemde faist saldõrõlarõn younlatõõ yer yine üniversitelerimiz oldu. 8 Kasõm 1974'te örenci olmayan ve kendilerine komando adõ veren bir grup Ankara'daki üniversitelere saldõrdõ. Aynõ gün Cumhurbakanõ ve Babakana gönderilen mektupta görülerimiz anlatõldõ ve özetle öyle denildi : «Bu çabalarõn Türkiye'de demokrasi cephesinin 14. Ekim seçimlerinden sonra kazandõõ mevzileri baskõ ve terörle geriletmek amacõnõ taõdõõ apaçõktõr. Üniversiteleri bir çatõma alanõ halinde göstermei hedefleyen bu tek yanlõ, zorbaca giriimler en kõsa zamanda ve en etkin bir biçimde önlenmelidir. Bu yolda çaba harcanmasõ gerektii inancõndayõz.» Aralõk ve Ocak 1974'te de süren saldõrõlar sonucu ahin Aydõn ve Kerim Yaman öldürüldüler. ahin Aydõn'õn ölümü üzerine Cumhurbakanõna çekilen telgrafta; Türkiye'de demokrasinin yerlemesini çõkarlarõna aykõrõ bulan bazõ çevrelerin baskõ ve iddet yöntemleriyle üniversiteleri ilemez hale getirdikleri ve örencilerin can güvenliklerini ortadan kaldõrdõklarõ belirtildi. Vatan Mühendislik ve Mimarlõk Yüksek okulu örencisi Kerim Yaman'õn ölümü üzerine açõkladõõmõz görüümüzde olayõn ve nedenlerinin üzerinde duruldu. Sonuç olarak : «Arkadaõmõz Kerim Yaman'õn anõsõ önünde saygõ ile eiliyor ve faist çevrelerin baskõ ve terör yaratarak demokrasiyi geriletme çabalarõna karõ bize düen görevleri sonuna kadar sürdüreceimizi...» belirtiyorduk. 18 Nisan 1975'te ODTÜ'deki anti-demokratik baskõlarõn sürmesi üzerine, durum bir telgrafla Cumhurbakanõna bildirildi ve baskõlarõn giderilmesi, örenimin sürekliliinin salanmasõ ve ilgililerin uyarõlmasõnõ istedik. ORMAN YÜKSEK MÜHENDS NEET DAN'N ÖLDÜRÜLMES OLAYI

TMMOB üyesi, Orman Yüksek Mühendisi Neet Dani, Hamburg Türk içi Cemiyeti'nin Kongresi yapõldõõ bir sõrada bir gurubun saldõrõsõna urayarak öldürüldü. Mayõs 1974'te Almanya'da meydana gelen bu olay TMMOB'-ye getirildi. TMMOB durumu ve aydõnlatõlmasõ isteini belirten bir mektubu; Babakan, Dõileri Bakanõ, Adalet Bakanõ ve Çalõma Bakanlarõna iletti. 9 Temmuz günü Dõileri Bakanõ ve daha sonra Babakan aratõrma yapõldõõnõ bildirdiler. 16 Temmuz 1974'te TMMOB'ye gelen cinayet masasõna balõ emniyet görevlileri olay ve gelimeler ile ilgili olarak TMMOB Bakanõnõn ifadesine bavurdular ve Almanya'da meydana gelen olayda Neet Dani'i kimin öldürdüüne dair bir bilgisi olup olmadõõnõ sordular. Bu olayõn aydõnlanmasõ konusunda hiç bir gelime olmadõ. MAMAK ASKER TUTUK EVNDE MEYDANA BELEN OLAYLAR 1 Haziran 1974 günlü gazeteler, Ankara 3 Numaralõ Askeri Tutukevinde tutuklulara yapõlan yasa dõõ baskõlara ve iddet uygulamalarõna geni bir ekilde yer verdiler. Bu olay üzerine TMMOB olay hakkõndaki görülerini birer mektupla Babakan, Millî Savunma Bakanõ ve Adalet Bakanlarõna bildirdi. Mektupta özetle u görüe yer verildi : «Türkiye'de insan onuruna yaraõr bir düzenin kurulmasõ mücadelesinde yüklendiimiz sorumluluk, sizlere, bu konuda bavurmayõ zorunlu kõlmaktadõr. Bir çok kereler tekrarlanmõ bulunan bu ve benzeri davranõlarõn önlenmesinin gerekli olduuna inanõyoruz. Bu konularda acil giriimlerde bulunacaõnõzdan emin olarak, insan temel hak ve özgürlüklerinin korunmasõ yolunda tüm giriimlerinizi sonuna kadar destekleyeceimizi belirtmeyi görev sayarõz.» TÖB-DER'N YASAL TOPLANTILARINA SALDIRILAR lerici-yurtsever öretmenlerimizin örgütü TÖB-DER'in 52 ilde 1975 ubatõnda, düzenledii yasal toplantõlar saldõrõlara uradõ. TMMOB ve Odalarõ 13 ubat 1975'te düzenledikleri bir basõn toplantõsõyla görülerini kamuoyuna açõkladõlar. Bu basõn toplantõsõnda sunulan metin aynen öyle idi : «Halkõmõzõn demokrasi mücadelesi boulmak isteniyor.» «ABD'nin önderliini yaptõõ dünya emperyalist sistemi büyük bir ekonomik ve siyasal bunalõma girmitir. Bunun sonucu olarak elindeki pazarlarõ korumak amacõyla sömürdüü ülkelerin gerici unsurlarõnõ kullanarak halklarõn baõmsõzlõk ve demokrasi mücadelesini çeitli yöntemlerle bomak istemektedir.:' «Emperyalizmin sömürü alanõ içerisinde bulunan ülkemiz de, dünya emperyalizminin içerisinde bulunduu bunalõmdan etkilenmekte, isizlik ve hayat pahalõlõõ kõskacõ içinde bulunan halkõmõzõn sorunlarõ giderek büyük boyutlara ulamaktadõr." «Bu sorunlarõn demokratik hak ve özgürlüklere sahip çõkma mücadelesi ile çözümleneceini gören halkõmõz üzerinde egemen güçlerin baskõlarõ younlamõtõr.»

«Bunun en son ve somut örneklerinden birisi, bir kitle örgütü olan TÖB-DER tarafõndan ülke çapõnda gelitirilen demokrasi mücadelesinin, kitlelerin demokratik hak ve özgürlüklerine sahip çõkmasõna karõ olan faist güçlerce geçtiimiz dönemlerin kanlõ pazarlarõnõ andõran bir biçimde - sindirilmek istenmesidir. Ölümlerle sonuçlanan bu saldõrõlarõn gerçek hedefi halkõmõzõn demokrasi ve özgürlük özlemleridir. «Siyasal iktidar, yorumlarõyla gerçekleri halkõmõzdan gizlemektedir. «Nedeni ve yaratõcõlarõ açõkça belli olan bu saldõrõlara karõ siyasal iktidarõn getirdii yorumlar olaylarõ 'polisiye' düzeyine indirgemekte ve ardõnda yatan gerçekler halkõmõzõn gözünden kaçõrõlmaktadõr.«Alõnan tedbir ve uygulamalar 12 Mart sonrasõ çõkartõlan anti-demokratik yasa deiiklikleriyle tam bir bütünlük içinde gelimekte, halkõmõzõn ilerici eylemi anti-demokratik çemberler içine hapsedilmek istenmektedir. «Dünya emperyalist sisteminin ve onun bir uzantõsõ olan yerli çevrelerin sömürüsünü rahatça younlatõrmasõna, açõkça saldõrõlar düzenlenmesine karõlõk, kitlelerin demokrasi ve özgürlük mücadelesi olaylarõn sebebi gibi gösterilmek istenmekte, bir yandan demokratik kitle örgütleri, politika yapõyor, yürüyü ve toplantõ yapõyor, gerekçeleriyle kapatõlmak istenirken, dier yandan kitle örgütlerine saldõranlar tevik edilmektedir. «Kitle örgütleri demokrasinin vazgeçilmez unsurlarõdõr. «Bu artlar altõnda halkõmõzõn ve kitle örgütlerinin önündeki acil görev, bu saldõrõlar karõsõnda bugüne kadar kazanõlan demokratik mevzilerden bir adõm bile çekilmeden ileriye dönük mücadelesini sürdürmek olmalõdõr Demokrasinin vazgeçilmez unsurlarõndan biri olan kitle örgütlerine yapõlan faist saldõrõlarõ tüm Mühendis ve Mimarlarõn örgütleri olarak kõnõyor, yetkililerin olaylarõn nedenlerini ve faillerini bir an önce açõa çõkarmasõnõ istiyoruz.» TRT'YE BASKILAR ÜZERNE Geçen dönem Milliyetçi Cephe denilen topluluun TRT'yi hedef alan youn baskõlarõ üzerine, TRT Genel Müdürü smail Cem'e bir telgraf çekildi. Bu telgrafta özetle öyle dendi: «Milliyetçi Cephe son günlerde yeni bir hedef seçmi bulunmakta, TRT'ye saldõrmaktadõr. Amaç TRT'yi kesin denetim altõnda tutmak ve böylece kendi çõkarlarõ dorultusunda, tek yanlõ bir ses haline getirmektir. Cinayetlerden, saldõrõlardan, aõr ekonomik politik baskõlardan hiç söz edilmeyecek, aksine bunlar övülecek, desteklenecektir. te milliyetçi cephe böyle bir TRT yaratmak çabasõ içindedir. Demokrasinin gelitirilmesi mücadelesinde TRT yöneticilerinin verecei uraõ destekleyeceimizi bildiririz.» 2.2.4. ETM ETM, TEKNK ETM Genellikle eitim, özellikle teknik eitim sorunu üzerinde bu dönem planlanan

çalõmalar gerektii biçimde yerine getirilemedi. Örencilerin ilettii eitim sorunlarõ üzerinde yeterince olmasa da bazõ çalõmalar sürdürüldü. Odalarõmõz tarafõndan düzenlenen eitim sorunlarõ toplantõlarõnda Birlik görüü aktarõldõ. Sõnõrlõ olanaklar nedeniyle yapõlamayan çalõmalarõn önümüzdeki dönemde ele alõnmasõ gerekmektedir. IX. MLL ETM ÛRASI TMMOB, 24 Haziran - 4 Temmuz 1974 günleri arasõnda toplanan 9. Milli Eitim ûrasõnda 3 kiilik bir heyet ile temsil edildi. ûrada TMMOB adõna yapõlan konumada; «Eitim sorununun tümüyle ele alõnmasõ ve halk yararõna bir eitim politikasõnõn ilkelerinin saptanmasõ bu ûranõn görevi olmalõdõr.» denildi. Ülkemizin siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel yönlerden kõsa bir incelemesi yapõlarak; Genel eitim ve üretim politikasõndaki aksaklõklarõn, doal teknik eitimde de kendini gösterdii belirtildi. Genellikle eitimin ve özellikle de teknik eitimin, ülkenin üretim koullarõndan baõmsõz olarak ele alõnõp tartõõlamayacaõ ve planlanamayacaõ savunuldu. Sonuç olarak da u görülere yer verildi : «Günümüze kadar sürdürülen politikalarõn, sorunlarõmõzõ hangi boyutlara ulatõrdõõ açõktõr. Tarõmdan sanayiine, eitimden istihdamõna kadar her alanda köklü tedbirler almanõn zamanõ gelmitir, geçmektedir. Bu yüzden; her konunun yeniden ve doru bir biçimde ele alõnacaõ umudunu yaratan bu dönemde ûra bir karar almalõdõr. «Bu karar, geçmiten de yararlanarak; tüm eitim sistemini yeni batan tüm politikalarla bir arada ele almak, ülke ve halk yararõna bir eitim politikasõnõn ilkelerini saptayacak çalõmalar yapmak üzere bir ûra toplanmasõ kararõdõr.; «Ancak böyle bir çalõmadan sonra saptanan tutarlõ bir bütünün parçalarõnõ tartõmak, geçmiteki aksaklõklarõ ortadan kaldõrabilecektir.* «Bu kararla beraber, ûra Yasasõ'nõ deitirecek çalõmalara da hemen balanmalõdõr. Yalnõz eitim deil, her konuda yapõlacak çalõmalarda ilgili kurulularõ çaõrmak ve katõlmalarõnõ yasal bir hak haline getirmek; günümüze kadar süregelen yanlõ bir tutumu da ortadan kaldõracaktõr. Eitim gibi bir konuda ve özellikle de teknik eitimle ilgili olarak, teknik eleman kurulularõnõn bu hakkõ almasõ; sorunlarõn kapalõ kapõlar ardõnda çözülmeye çalõõlmasõnõn dourduu hatalarõ ortadan kaldõracaktõr. Bu yüzden eitim ûrasõ ile ilgili yasa hemen deitirilmeli, daha geni kitlelerin ve kurulularõn oy ve söz hakkõ ile temsil edilebilmeleri salanmalõdõr.» MÜHENDSLK VE MMARLIK YÜKSEK OKULLARININ SORUNLARI Mühendislik - Mimarlõk yüksek okullarõndan Birlie aktarõlan bazõ sorunlar üzerine Kasõm 1974'te TMMOB ve ilgili meslek odalarõ olan Elektrik, inaat, Kimya Mühendisleri odalarõ ile Mimarlar Odasõnõn katõldõõ ortak bir çalõma yapõldõ. Varõlan sonuç o günlerde toplanmakta olan «Mühendislik ve Mimarlõk Akademileri ve Yüksek Okullarõ Koordinasyon Kurulu» Bakanõ ve Millî Eitim Bakanõ Mustafa Üstünda'a bir mektupla gönderildi. Mektup metni öyle idi :

«Yüksek öretimin çözümlenmesi gereken çok yanlõ sorunlarõ yanõnda güncel ve çok acil olan bazõ sorunlarõn da çözüm bekledii yaanan bir gerçektir.» «Yüksek teknik öretim sorunlarõyla yakõndan ilgili bulunan meslek odalarõ ve TMMOB büyük örenci kitleleri tarafõndan sõkõntõlarõ çekilen bu sorunlarõn çözümü konusunda giriimde bulunmayõ görev saymaktadõr. Bu amaçla Koordinasyon Kurulunun 8 Kasõm günü yapõlacak toplantõsõnda : -- Mühendislik - Mimarlõk Yüksek Okullarõnda uygulanmakta olan sõnõf geçme yönetmeliinin kaldõrõlarak yerine ders geçme yönetmeliinin uygulanmasõ, · · Örenciler üzerinde baskõ unsuru gibi kullanõlan vize uygulamalarõnõn kaldõrõlmasõ Mühendislik - Mimarlõk Akademileriyle Yüksek Okullar arasõndaki farklõ yönetmelik uygulamasõna gidilmesi ve bütün bu aksaklõklarõ yok etmek üzere de Yüksek Okullarõn akademi bünyesi içinde eritilmesi kararlarõnõn alõnmasõ zorunlu olmaktadõr.

Örenciler arasõnda büyük huzursuzluklarõn kaynaõ olan bu acil ve güncel sorunlarõn çözümlenmesi ve gerekli kararlarõn alõnmasõ için çaba harcamanõzõ dileriz.» 2.2.5 TEKNK HZMET THAL Ülke çõkarlarõna aykõrõ teknik hizmet ithali ve teknoloji transferi geçtiimiz dönemde de eksilmeden sürdürüldü. Yabancõlar dõ yardõm ve kredileri ülkemizdeki egemenliklerini pekitirme yolunda kullandõlar, kullandõrõldõlar. Her iimizi yapabilecek teknik güce sahipken, yabancõ sözde uzmanlar ülkede kol gezdiler. Yabancõ sermaye, uzmanlar, çõkarlarõmõza aykõrõ teknolojiler; madenciliimizden, tarõmõmõza, sanayimizden kentlerimize kadar her yerde egemenliklerini sürdürdüler. Amaçlarõ, ihtiyacõmõz olan gelimeyi salamak deildi, olamazdõ. Amaçlarõ, kendi karlarõnõ çoaltmak ve geri ülkemizi pazar olarak kullanmaktõ. Yõllarca yaadõõmõz bu sömürünün ürünlerini; Karadeniz Bakõrda, Keban'da, Seyitömer'de de somut olarak yaadõk. 40 bin tona göre yabancõlarca planlanan Karadeniz Bakõr letmeleri 10 bin ton bile üretemedi. Keban'õn 4 trübininden 1'i bile doru dürüst çalõtõrõlamadõ. Seyitömer kapasitesine ulaamadõ. Bunlar gibi binlerce örnein yaandõõ, görüldüü ülkemizde dõ ve iç sömürü artarak gelitirildi. Yõllardõr bu sömürüye karõ bir mücadele veren TMMOB ve Odalarõ 1974'te de bu örnekleri, açõklamalar, toplantõlar, kongreler aracõlõõyla sergilediler. Güçlerinin yettiince çaba harcadõlar. 1975 ortalarõna gelinmekte olduu u günlerde; sömürünün azgõnca sürmesine her türlü olanaõn tanõnacaõ, yeni Hükümet tarafõndan, her fõrsatta açõklandõ. Yine Dünya Bankasõnõn ülkemizin gelimesine (!) el atacaõ; yine yüzey suyu potansiyeli ve linyitleri deerlendirilmeyen ülkemizde Fuel-Oil'e aõrlõk verilecei: yine madenlerimizin bir avuç azõnlõa pe-;ke çekilecei en yetkili aõzlardan açõk olarak ilân edildi. Bu konuda ülke yararõna çaba harcayan teknik elemanlara ve yöneticilere baskõlar arttõrõldõ. TMMOB bu dönemde, kendi alanõndaki sömürüye karõ verdii mücadeleyi sürdürürken; çalõmalarõn önemli bir bölümünü teknik hizmet ithalinin younlatõõ bir alan olan

kentlerimize ve bu alanda görev yapan ller Bankasõ'na ayõrdõ. BÜYÜK KENTLERMZN ALT YAPI TESSLER Türkiye'de yabancõ sermayenin etkinliinin alabildiine arttõõ geçen dönemlerde; Dünya Bankasõnõn sömürücü kredileri, uzmanlarõ kentlerimizin alt yapõ tesislerine de yöneldi. Bu alanda görev yapan önemli kurumlardan biri olan ller Bankasõ Genel Müdürlüü; 1973 yõlõ programõnda STANBUL Kanalizasyon projesini Amerikalõlara, ZMT Körfezinin temizleme iini sveçlilere, ADANA Kanalizasyon projesini de Almanlara verdi. ZMR, ERZURUM, ANTALYA ve MERSN Kanalizasyon projelerinin, ADANA, ESKEHR ve TRABZON içme suyu projelerinin de yabancõ firmalara verilmesi planlandõ. Yaygõn ihalelerin baladõõ bu dönemde, mar ve skan Bakanlõõnda TMMOB'nin de katõldõõ bir toplantõ düzenlendi. Bu toplantõda yabancõ kredi ve yardõmlar, yabancõ teknik hizmet ithali ve ller Bankasõnõn tutumu üzerindeki TMMOB görüü ilgililere iletildi. Bu görü ayrõca yazõlõ olarak da mar ve skân Bakanlõõ Müstearõ Sayõn Cevat Geray'a gönderildi. TMMOB Yönetim Kurulunun genel olarak yabancõ teknik hizmetler ve özel olarak da yatõrõmcõ bir kamu kuruluu olan ller Bankasõ'nõn tutumu konusundaki görüünde; Yabancõ sermaye, teknoloji, teknik hizmet konularõnda ülkemizde olagelen ve kaynaklarõmõzõn sömürülmesinden öte bir anlam taõmayan gelimelere dikkat çekildi. Ülkemizdeki bu dõ sömürü ve denetim uygulamalarõnõn en etkin araçlarõndan birinin DÜNYA BANKASI olduuna deinilen görüte, ller Bankasõnõn tutumunun ne olmasõ gerektii konusunda açõklamalar yapõldõ. Alt yapõ yatõrõmlarõnõn kendi gücümüzle yapõlmasõ; yabancõlarla imzalanmõ bulunan proje ve kredi anlamalarõnõn iptal edilmesi; kamu kurulularõnõn kendilerini yenilemeleri ve yerli teknik kadrolarõ gelitirmeleri önerildi. Sonuç olarak da; «Yaptõõmõz açõklama ve önerilerin õõõnda açõkça görülmektedir ki, tartõma konusu olan kentsel alt-yapõ hizmetlerinin yabancõlara yaptõrõlõp yaptõrõlmamasõ olayõ politik ve ekonomik boyutlarõ olan bir olaydõr. Yabancõ güdümü ve sömürüsü bir kader gibi kabul edilecek ya da baõmsõz kendi gücümüze dayanan bir seçme yapõlacaktõr» görüüne yer verildi. MAR VE SKAN BAKANLII GENELGES mar ve skan Bakanlõõ Müstearõ Prof. Dr. Cevat Geray 21 ubat 1975 günlü bir yazõ ile TMMOB'ye bu konudaki gelimeleri iletti. mar ve skân Bakanlõõ yöneticilerince hazõrlanan ve Bakan tarafõndan da onaylanarak 21 ubat günü yayõnlanan bir genelge ile yabancõ teknik hizmet konusu projenin yerli teknik kadrolarca yürütülmesi için ilgililer uyarõlmakta idi. mar ve skân Bakanõ Selahattin Babürolu imzasõyla, gereinin yapõlmasõ için Bakanlõk Merkez ve Tara örgütlerine ve ilgili kurululara; bilgi içinde dier bakanlõklara ve TMMOB'ye gönderilen genelgede özetle öyle deniyor idi : «Yeni çõkacak projelerin kamu kesiminde yapõlmasõ öngörülecek, bunun için gerekli kadrolama ve örgütlenmeye giriilecektir. Kamu kesiminde yapõlamayan projeler Türk uzmanlarõna yaptõrõlacaktõr. Meslek odalarõndan isim istenecektir. Hiç bir yabancõ uzman ya da firma ile yeni proje sözlemesi yapõlmayacaktõr. Yabancõ teknik hizmete zorunluluk duyulan durumlarda, ilgili

resmi kurulularõn ve meslek odalarõnõn görüü alõnacaktõr.» imar ve skân Bakanõ Selahattin Babürolu, Müstear Prof. Dr. Cevat Geray ve Badanõman Ergun Unaran'õn gayretleriyle gerçekleen bu genelge, bu yolda atõlan ileri bir adõm ve örnek bir tutum idi. ENERJ VE TAB KAYNAKLAR BAKANLII GENELGES Bu tutuma, Mart ayõ baõnda, benzer nitelikte bir genelge yayõnlayarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanõ Erhan Iõl'da katõldõ. «Yerli teknik gücün korunmasõ ve gelitirilmesine» ilikin genelgede u görüler yer alõyordu: «Türkiye'nin en büyük yatõrõmcõ kurulularõnõ bünyesinde toplamõ bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlõõnõn, Türk teknik gücünün korunmasõ ve gelitirilmesinde de büyük bir sorumluluk taõdõõ açõktõr. «Planlama-fizibilite raporu, kesin proje, müavir mühendislik ve kontrollükten müteahhitlie kadar uzanan bir alanda memleketimizde her türlü insan gücü ve hatta malzeme potansiyeli olduu gibi, elli yõllõk bir tecrübe birikiminden en iyi ekilde yararlanõlmasõ da söz konusudur... «Son yõllarda, yabancõ firmalarõn projeci müavir veya müteahhit olarak ele aldõõ hemen bütün büyük projelerin zamanõnda bitirilmemesi - çok geç de olsa bitenlerin de bir türlü tam randõman vermemesi - hõzlõ i yapma gerekçesini tamamen asõlsõz kõlmaktadõr... «Bütün mesele, teknik artnameleri hazõrlayan, kredi anlamalarõnõ paraf eden ve ihaleyi veren kimselerin Türk teknik gücüne inanmasõ ve bunu en etkin biçimde kullanmaya kararlõ olmasõdõr. Aksi takdirde her ii yabancõlara verecek gerekçeler bulmak mümkündür... «Her türlü yatõrõm projesinin-fizibilite raporu, kesin projeleri, teknik artnameleri, ihale evrakõ ve ihalesi ilk olarak, öncelikle kurulularõmõz tarafõndan gerçekletirilecektir. Ancak bu amacõn gerçekletirilmesindeki en önemli sorun eleman temini ve bu elemanlarõn tatminidir... «Temel ilke, her türlü proje ve yatõrõm faaliyetinde Türk Teknik gücüne öncelik tanõmak olduuna göre, bu amaca en kolay ve etken biçimde ulamak ortak çaba gerektirmektedir. Bakanlõk da kendine düen görevleri yapmak üzere düzenlemelere gitme kararõndadõr...» 2.2.6 ENERJ SORUNU Enerji sorunu yõllardõr, ülkemizin sorunlarõnõn baõnda geldi. Her alanda olduu gibi enerji alanõnda da youn bir sömürüyü yaadõk. Doal kaynaklarõmõz üzerinde süregelen yama, enerji konusunda dõa baõmlõlõõmõzõn körüklenmesi, ülke çõkarlarõna uygun bir enerji politikasõnõn saptanmamasõ; sorunu giderek büyüttü. Talan, yama, aõrõ kârlar, enerji alanõna el attõ. Bir yandan yüzey suyu potansiyelimizi ve linyitlerimizi deerlendiremezken, öte yandan enerjimizin % 70'ini dõa balanarak fueloil'den elde etmeye yönlendirildik. Petrol üretimimizi arttõramadõk. En çok ihtiyaç duyduumuz anlarda, yabancõ petrol irketlerinin çeitli oyunlarõyla karõ karõya bõrakõldõk. Geçtiimiz dönemde baõmsõzlõk özlemlerinin en çok duyulduu, yaandõõ yerlerden biri enerji alanõ oldu. Yabancõ teknik hizmet

ithalinin, ülke çõkarlarõna aykõrõ teknoloji transferlerinin getirdii zararlarõ Keban'da, Ata olayõnda, Seyitömer'de çok açõk bir biçimde gördük. Bir yandan böylesine geriletici gelimeler sürerken, öte yandan çõkarlarõmõza aykõrõ «Enerji Ajansõ»na girmemiz planlandõ. Enerji Ajansõ ileyii ve yönetimi ile Türkiye'nin enerji politikasõna dorudan bir müdahale ve denetleme aracõ olarak kullanõlacaktõ. TMMOB ve ilgili ihtisas odalarõ, giderek büyüyen bu sorun karõsõnda kendilerine düen görevleri yerine getirdiler. Raporlar, toplantõlar ve açõklamalar aracõlõõyla sorunun nedenleri sergilendi, çözüm önerileri gelitirildi. 1974 yõlõ, ilgili odalarõmõzõn ciddi ve tutarlõ çalõmalarõyla, Birlik olarak soruna eildiimiz bir yõl oldu. ATA OLAYI - PETROL RAPORU Haziran 1974'te Ata Rafinerisinde üretimin düürülmesi ile ortaya çõkan enerji sorunu ve yabancõ irketlerin ülke ekonomisi ve politikasõndaki yeri konusunda bir çalõma yapõldõ. Elektrik, Kimya, Maden, Metalürji ve Petrol Mühendisleri Odalarõmõzõn temsilcilerinden oluan bir çalõma grubu enerji ve petrol sorununa ilikin bir rapor hazõrladõlar. Bu rapor olayõn yorumu ile birlikte 16 Haziran 1974 günü TMMOB merkezinde yapõlan bir basõn toplantõsõ ile kamuoyuna açõklandõ. Basõn toplantõsõnda; Türkiye'deki petrol sorununa ve yabancõ irketler konusuna deinilerek ülkemizde dõ kaynaklara baõmlõlõõn giderek arttõõ ve petrol üretiminde de bu durumun sürdüü açõklandõ. Bugün petrol ürünleri tüketimimizin % 75"nin dõardan salandõõ; 6236 sayõlõ petrol yasasõnõn Amerikalõ Maden Mühendisi Thonburg tarafõndan hazõrlandõõ ve yasada «Petrol Kaynaklarõnõn devlet eliyle deil, özel sektör ve yabancõ sermaye yatõrõmlarõyla kõymetlendirilmesi» görüünün getirildii belirtildi. T.P.A.O.' nun 1956 yõlõnda 7 arama belgesi aldõõ, buna karõlõk yabancõ irketlerin 75 arama belgesine sahip olduklarõ; yabancõ petrol irketlerinin bu arama ruhsatlarõyla Türkiye'deki petrol rezervlerini saptadõklarõ, üretimi düük tuttuklarõ ve petrol l piyasasõnõ istenilen düzeyde ayarladõklarõ anlatõldõ. Yabancõ petrol irketlerinin 1972 yõlõ sonuna kadar ithal ettikleri sermaye 2.213.579-939,55 TL. buna karõlõk toplam karlarõndan sadece transfer ettikleri miktar 1.175.297.655,-- TL. idi. 1972 yõlõnda ise 300 milyon TL. transfer ettiler. Bu irketler zarar ettikleri iddiasõnõ öne sürerek üretimi düürürken gerçek dõõ konuuyorlardõ. Rakamlar ve görünen artlar bunu açõkça kanõtlõyordu. Ata olayõnõn petrol konusunda ulusal bir politikanõn saptanmasõ için bir fõrsat olduunun belirtildii toplantõda u öneriler ve görüler ileri sürüldü : «Bugün Türkiye'de petrol yataklarõnõn aratõrõlmasõ, petrolün çõkarõlmasõ, ilenmesi, rafine edilmesi ve daõtõlmasõ kendi kaynaklarõmõza ve gücümüze ; dayanõlarak yapõlabilir. Devlet Ata Rafinerisini defter kõymeti üzerinden satõn almalõdõr. Yürürlükteki Petrol Kanununun ilgili maddesi devletletirilme süresinin 500 güne kadar uzamasõna olanak salamaktadõr. Bu nedenle

devletletirme süresini kõsaltmak amacõyla Petrol Kanununda gerekli deiiklik yapõlmalõ, bu amaçla giriime hemen geçilmelidir.» Hazõrlanan rapor daha sonra basõn ve yayõn organlarõna ilgili kii ve kurululara gönderildi. ENERJ AJANSI KONUSU Geçtiimiz dönemde balayan ve hala da önemini korumakta olan bir sorun da «Enerji Ajansõ» sorunu idi. Petrol tüketen ülkelerin özellikle emperyalist ülkelerin OPEC'e karõ gelitirdikleri bu kurum Türkiye'yi de içine alarak kuruldu. Ülke çõkarlarõna aykõrõ olduu açõkça görülen bu giriimin Cicinde yer alõnmamasõ konusunda ilgili odalarõmõz ve TMMOB her fõrsatta lgilileri ve kamuoyuna uyarõcõ çalõmalarõnõ sürdürdü. Toplam 148 oyu bulunan ajansta Türkiye'nin bu oylardan 4'üne sahip olduu; ABD, Japonya ve Federal Almanya'nõn toplam 80 oy ile bu örgüte sahip çõkacaõ ve ÎT?'diledii gibi yönetecei açõktõ. 4 oy ile buradan Türkiye lehine bir karar |v beklenemezdi. Ajansõn amaçlarõ öyle belirlenmiti : 1 -- Üyeler ve kurulularõ Ajansõn isteyecei her bilgiyi vereceklerdir. 2 -- Yeni enerji kaynaklarõ aranacaktõr. 3 -- Arz ve talep konularõnda petrol tekelleriyle balantõ kurulacaktõr. 4 -- Petrol ambargosu konulduu takdirde Ajansa üye ülkeler ellerindeki petrolü paylaacaklardõr. Bu amaçlara Türkiye açõsõndan bakõldõõnda unlar görülüyor : TPAO elindeki tüm bilgileri, kullanõlmak üzere Ajansa gönderecektir. Libya ile yapõlan petrol anlamasõ, gereinde, Ajansa üye ülkeler için deerlendirilecektir. Bir petrol ambargosu uygulandõõnda Türkiye elindeki petrolü örnein ABD ile paylaacak, bu belki de Türkiye'ye de ambargo uygulamasõnõ douracaktõr. Önümüzdeki günler bu konudaki gelimeleri gösterecek ve verilecek bir kararla ya Enerji Ajansõna girilerek sorunlarõmõz büyüyecek, ya da baõmsõzlõõmõzõ zedeleyecek Enerji Ajansõna, doru bir kararla girilmeyecektir. TMMOB ve ilgili odalarõ ülke çõkarlarõnõn Enerji Ajansõna girmemeyi gerektirdiini her fõrsatta savundu ve savunacaktõr. ENERJ RAPORU Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanõ Erhan Iõl'õn, enerji tasarrufu salayan tedbirlerle ilgili görü istemi üzerine bir çalõma yapõldõ. TMMOB, Elektrik, Fizik, naat, Kimya, Maden, Makina, Orman, Petrol Mühendisleri Odalarõ ve Mimarlar Odasõ temsilcilerinden oluan bir çalõma grubu bu konuda bir rapor hazõrladõlar. Ülkemizde,enerjinin top yekün bir iç ve dõ sömürü alanõ olduunun belirtildii raporda; Enerji bunalõmõnõn kaynaõ, Türkiye'de enerji sorunu, Enerji Krizinin douu, üretimde tasarruf, tüketimde tasarruf, Türkiye'nin enerji politikasõ ve Enerji Ajansõ, Enerji kaynaklarõnõn deerlendirilmesi ve ikincil enerji kaynaklarõ konularõndaki durum incelendi ve öneriler gelitirildi.

Varõlan sonuç Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanõ'na iletildi ve kamuoyuna açõklandõ. AFN - ELBSTAN ENTEGRE PROJES Maliyetinin 1975 fiyatlarõna göre 1.5 milyarõ bulmasõ ve ülkenin önemli elektrik enerjisi üretim birimlerinden biri olmasõ öngörülen «Afin - Elbistan entegre projesi»nin son bölümlerinin de yabancõlara ihale edilmekte olduunun anlaõlmasõ üzerine bir çalõma yapõldõ. Durumu ve projenin kendi teknik gücümüzle yapõlabilecei gerçeini ortaya koyan bu çalõma, TMMOB ve 17 ihtisas odasõnõn katõldõõ bir basõn toplantõsõnda açõklandõ. Açõklamada, konunun ekonomik ve siyasal yanlarõ belirtilirken teknik konularda da bilgiler verildi. Açõklamanõn sonuç bölümünde öyle denildi : «Enerji sorununun güncelliini kaybetmedii ülkemizde ilgililer bu proje artnamesinin üstüne eilmeli ve milyonlarõn yurt dõõna akõtõlmasõ gayretini (!) önlemelidirler. Aksi halde, 1980'lerde devreye girmesi öngörülen tesisler,dõ ve iç egemen çevrelerin ibirlii ile yeniden ölü doacak, bu brada ülkemizin kõsõtlõ olan finans kaynaklarõnõn önemli miktarõ da bu yolla dõarõya armaan edilmi olacaktõr.» TOPRAK VE TARIM REFORMU KONUSU Toprak ve Tarõm Reformu Yasasõ uyarõnca balatõlmõ çalõmalarõn ilerlemesi üzerine ilgili çõkar çevreleri bu çalõmalarda görev alan teknik kadrolarõ ve kurulularõ karalama,suçlama kampanyasõna giritiler. Bu maksatlõ ve planlõ genel kampanya nedeni ile bazõ açõklamalarda bulunmak ve kamuoyuna bazõ gerçekleri yansõtmak amacõ ile bir çalõma yapõldõ. Yapõlan çalõma 18 Ocak 1975 günü Birlik Merkezinde yapõlan bir basõn toplantõsõ ile açõklandõ. «Toprak aalarõ ve sermaye çevrelerinin egemen siyasi ittifakõnõn, reform uygulamasõna karõ çõkarken, toprak mülkiyeti yolu ile elde bulundurduklarõ bölgesel ekonomik ve siyasi yapõnõn denetimini sürekli kõlma özlemi içinde olduklarõ» görüü belirtildi. Açõklamanõn sonuç bölümünde u görülere yer verildi : «Kendi sõnõf çõkarlarõnõ savunurken egemen çevreler, dikkatleri belirttiimiz nedenler ve yöntemlerle maksatlõ olarak baka yönlere çekmektedirler. Toprak ve Tarõm Reformu» çalõmalarõnda görev almõ bulunan teknik kadrolar bu amaçla suçlanmakta ve kamuoyunun yanõltõlmasõnda araç olarak kullanõlmak istenmektedir. Çõkar çevrelerinin kamulatõrmaya karõ eylemleri günümüzün siyasi dengesizliinin getirdii siyasi iktidar pazarlõklarõ ortamõnda hõz kazanmõtõr. Bu eylemler sõrasõnda,bu çevrelerin bizlere yönelttikleri alõõlagelmi suçlamalar boa çõkarõlacaktõr. Bu suçlamalarõn iç yüzünü kamuoyuna açõklamaya; bilimi ve teknii halkõn hizmetine sunacaõmõz koullarõn yaratõlmasõ mücadelesine devam etmeye kararlõyõz.» 2.2.8 ODALARIMIZIN VE STANBUL - ZMR KOORDNASYON KURULLARININ ÇALIMALARI 1974 yõlõ odalarõmõzõn ve stanbul - zmir Koordinasyon Kurullarõnõn ülke ve H meslek sorunlarõ üzerinde youn çalõmalarõnõn sürdüü bir yõl oldu.

Harita ve Kadastro,naat Mühendisleri Odalarõ,ehir Planlama M. ve Mühendisleri Odasõ ve Mimarlar Odasõnõn ortaklaa düzenledikleri «Konut Kurultayõnda; Makina, naat,Orman, Kimya, Elektrik, Metalürji ve Maden Mühendisleri Odalarõmõzõn Bilimsel ve Teknik kongrelerinde, toplantõlarõnda panellerinde ülke ve meslek sorunlarõna ilikin çalõmalar sürdürüldü. stanbul ve zmir Koordinasyon Kurullarõnõn çalõmalarõ da sorunlara õõk tuttu. stanbul Koordinasyon Kurulunun düzenledii «Ulaõm» ve «Ulusal Kaynaklar» kongreleri ileri adõmlardõ. TMMOB olarak bu çalõmalarõ izledik ve istenen katkõlarõ olanaklar elverdiince yerine getirmee çalõtõk. 2.3 kamu kesiminde çalõan üyelerimizin sorunlarõ Türkiye teknik elemanlarõnõn bir kesimini oluturan Mühendis ve Mimarlar da tüm çalõanlar gibi sorunlarõnõn büyüdüü bir dönem geçirdiler. Ülke sorunlarõnõn her geçen gün ulatõõ büyük boyutlar doal olarak çalõma alanõmõza da yansõdõ. Teknik bilgi ve becerisini halkõn hizmetine sunma olanaõ ellerinden alõnan teknik elemanlarõn, % 45'inin üretken alanda deil, hizmetlerde çalõmasõ; teknik gücümüzden nasõl yararlandõõmõzõ göstermekte idi. Bu dönemde bir yandan teknik hizmet ithalinin younlaarak sürmesi, öte yandan nitelikli teknik gücümüzün yurt dõõna göçe zorlanmasõ, dönemin olaan özelliklerindendi. Eitimden istihdama kadar her eyde bozukluun sürdüü alanõmõzda; yõllardõr yaanan dõ ve iç sömürü, hõzõnõ eksiltmeden sürdü gitti. Bu yüzden, 1974 yõlõ da bir önceki yõl gibi ekonomik ve antidemokratik baskõlarõn yaygõnlatõõ bir yõl oldu. Tüm bunlar, çalõanlarõn üzerinde yõllardõr oynanan oyunlarõn bir parçasõ idi. Bir yandan baskõlar sürecek, öte yandan demokratik haklar verilmeyerek suskunluk yaratõlacaktõ. 12 Mart sonrasõnõn anti-demokratik uygulamalarõndan biri olan kamu kesiminde çalõanlarõn sendikal haklarõnõn kaldõrõlmasõ, sorunlarla mücadelede önemli bir olanaõ yok etmiti. Bu ortamda teknik elemanlar bir yandan isizlie, yurt dõõna göçe zorlanõrken, öte yandan hõzla artan hayat pahalõlõõ karõsõnda geçim sõkõntõsõna itildiler. En basit bir ite çalõan sözde yabancõ uzmanlara 130 - 140 bin lira aylõk ücretler düünülmeden verilirken, kendi teknik elemanõmõza 1000 lira aylõk çok görüldü. 657 sayõlõ Devlet Memurlarõ Kanunu kapsamõna alõnan teknik elemanlar; çeitli ayrõcalõklarla, adaletsizliklerle ve baskõlarla karõ karõya getirildi. Çalõanlarõn ve onun bir parçasõ olan teknik elemanlarõn bölünmesini douran ve bilinçli olarak eitsizlikler yaratan yan ödemeler oyunu düzenlendi. Öte yandan ülke çõkarlarõnõ savunan teknik elemanlar haksõz atamalarla ya da iten çõkarõlmalarla görevlerini yapamaz duruma getirildiler. Özetle sömürünün sürmesi için tezgâhlanan oyunlardan teknik elemanlar da paylarõnõ aldõlar. TMMOB, bu oyunlarõ bozmak için gerekli olan eyin, örgütlü ve bilinçli bir mücadele ile elde edilecek olan sendikal haklar olduunu her fõrsatta savundu ve bu yolda kendine düen görevleri yerine getirmeye çalõtõ. Ancak bu arada, kamu kesiminde çalõan üyelerimizin güncel sorunu olan 12 sayõlõ kararname, yan ödemeler ve haksõz baskõ, atama ve iten çõkarõlmalara

karõ bir mücadeleyi de olanaklarõn elverdiince sürdürdü. Bu sorunlar ve verilen mücadelenin sonuçlarõ; üyelerimizde haklarõmõzõ elde etmek için tek yolun sendikal haklarõ almaktan geçecei kanõsõnõ güçlendirmeye yaradõ. 2.3.1 12 SAYILI KARARNAME VE YAN ÖDEMELER KONUSUNDAK ÇALIMALAR Türkiye 1. Teknik Eleman Kurultayõnõn, sorunlarla ve Kurultay kararlarõnõ yürütmekle görevlendirdii üç kurulu (TMMOB, TÜTED, TEK-DER), 12 sayõlõ kararnamenin yeniden gündeme geldii Haziran 1974'te bu konuda bir çalõma yaptõlar. Bu çalõmayla belirlenen görü ve istekler birer mektupla Babakan, ilgili bakanlar ve kurululara iletildi. Mektupta teknik elemanlarõn sorunlarõna ve içinde bulunduklarõ duruma deiniliyor ve 1.7.1974 tarihine kadar çõkarõlacaõ 12 sayõlõ kararname ile bildirilen yan ödemeler konusundaki öneriler belirtiliyor idi. Bu öneriler : eit emee eit ücret ilkesinin göz önünde bulundurulmasõ, yan ödemelerde teknik elemanlar arasõnda var olan ayrõcalõklarõn giderilmesi, yan ödemelerin geçim standardõnõn deien koullarõna uygun olarak verilmesi ve katsayõ sistemine balanmasõ idi. Üç kuruluun 29 teknik eleman kuruluu adõna gönderdii mektubun sonuç bölümünde ise u görüler yer alõyordu : «Bu kõsa süreli istek ve önerilerimiz, sendikal haklarõmõzõn elde edilmesi yolunda dün olduu gibi bugün de vereceimiz mücadelenin çerçevesi içinde ele alõnmalõ ve deerlendirilmelidir. Sendikal haklarõmõzõn verilmesi yolundaki çalõmalarõn hemen balatõlacaõna. 12 sayõlõ kararnamedeki aksaklõklarõn giderileceine ve 1.7.1974 tarihine kadar çõkarõlacak kararname ile süregelen adaletsizliklerin ortadan kaldõrõlacaõna emin bulunmaktayõz.» Daha sonra Temmuz 1974'te de bu konudaki giriimler sürdürüldü. Bayõndõrlõk Bakanõ Erol Çevikçe ve Devlet Bakanõ . Hakkõ Birler'e konu üzerindeki görü ve önerilerimiz aktarõldõ. Ankara'da iyeri temsilcileriyle bir çalõma yapõldõ. Ve kamuoyuna bir açõklama yapõlmasõ görüüne varõldõ. Bu çalõmadan sonra Birlie balõ 17 ihtisas odasõnõn ve stanbul Koordinasyon Kurulunun temsilcisinin katõldõõ bir toplantõda sorun yeniden gözden geçirildi. Toplantõda alõnan karar uyarõnca; TMMOB, 17 ihtisas odasõ, TÜTED ve TEK-DER' in imzasõ bulunan bir görü; birer gün arayla Ankara, stanbul ve zmir'de yapõlan basõn toplantõlarõ ile kamuoyuna açõklandõ. 10 Austos 1974 günü balayan açõklamalarda : Kamu kesiminde çalõan teknik elemanlarõn ekonomik bir bunalõm içinde olduklarõ; yeni yan ödemeler kararnamesinin anti-demokratik ve Anayasaya aykõrõ olduu; teknik elemanlarõn kapõkulu olamayacaõ ve demokratik haklarõnõn tanõnmasõ gereklilii, yabancõlarõn deil kendi teknik gücümüzün gözetilmesi konulan üzerinde duruldu. Basõn toplantõsõ metninin son bölümü öyle idi : «Biz teknik elemanlar ve onlarõn örgütleri, kamu kesiminde çalõanlarõn ekonomik sorunlarõnõn temel çözümüne sendikal haklarõn elde edilmesiyle ulaõlabileceinin bilincindeyiz. Teknik elemanlar olarak yürütme organõnõn tek taraflõ haksõz uygulamalarõna karõ ekonomik mücadele olanaõ verecek olan toplu sözleme ve grev haklarõyla sorunlara çok yönlü çözüm getirebilecek sendikalamayõ gerçekletirinceye kadar, haksõz ve anti-demokratik uygulamalara karõ mücadelede kararlõyõz.»

Konu üzerinde 19 Austos 1974'te de mar ve skan Bakanlõõ Müstearõ Cevat Geray ile görüülerek görülerimiz belirtildi. Bu toplantõda yan ödemelerin uygulanma biçimi konusunda örgütlerimizin ve iyeri temsilcilerimizin görü ve önerileri iletildi. Bu arada Bakanlõklara gönderilen bir yazõ ile de yan ödemeler kararnamesinin uygulama çalõmalarõna teknik eleman temsilcilerinin de katõlmasõnõn salanmasõ istendi. YAN ÖDEMELER,KATSAYI,Ç - MEMUR AYIRIMI,GREV VE TOPLU SÖZLEME Maliye Bakanlõõnõn yan ödemeler kararnamesine ilikin bir genelge yayõnlamasõ üzerine genelge ve dier konulardaki görülerimiz Ocak 1975'te açõklandõ. Bu görüte öyle denildi : «657 sayõlõ Devlet Memurlarõ Kanununu tamamlayan Yan Ödemeler uygulamasõ, kamu kurulularõnda çalõmakta olan elemanlar arasõnda farklõlamalar yaratarak balangõçtan beri huzursuzluk kaynaõ olmutur. Yan ödemeler kararnamesinin yürürlük tarihinden bugüne kadar geçen on-bir aylõk süre içinde ödemelerde görülen uzun gecikmelerden baka bugün çok sayõda teknik eleman yan ödemelerini halâ alamamõ durumdadõrlar. Durum böyle iken Maliye Bakanõ'nõn imzasõ ile 19.12.1974 tarihinde, «5.9.1974 tarihli 7/8672 sayõlõ Bakanlar Kurulu kararõna göre i güçlüü, i riski ve temindeki güçlük zammõndan yararlanan personele ait daõlõm cetvellerinin incelenmesinden, malî olanaklarõmõzõn çok sõnõrlõ bulunduu bir dönemde, zamlarõn ölçüsüzce daõtõlmakta olmasõ yatõrõma ayrõlacak kaynaklarla memleket savunmasõna tahsis edilecek fonlarõn gereksiz yere azalmasõna sebep olmaktadõr."» ifadesiyle balayan bir genel tebli yayõnlanmõ bulunmaktadõr. Yatõrõmlarõn ve savunmaya ayrõlacak fonlarõn yükünü çalõanlara yükleyen bu açõklama ile bakan, hem yetki sõnõrõnõ amõ, hem de bazõ iyerlerinde tereddütler uyandõrmõ ve teknik elemanlarõn yan ödemelerinin kesilmesine neden olmutur. Böylece Maliye Bakanõ zaten sosyal güvencesi olmayan bu kadrolarõn huzursuzluunu daha da arttõrmõtõr. Yürürlükteki kararnamelerin yarattõõ kargaa yetmiyormu gibi imdi de hükümet yan ödemeleri düzenleyen yeni bir kararnamenin hazõrlõõ içindedir. 1975 yõlõ bütçesi hazõrlanõrken memur maalarõnõn katsayõsõnõn sabit tutulacaõ da açõklanmõ bulunmaktadõr. Oysa; Resmi istatistiklere göre 1970 - 74 yõllarõ arasõnda Türkiye'de hayat pahalõlõõ% 75'in üstünde bir artõ göstermitir. Memur maalarõnõ belirleyen katsayõnõn 7 olarak saptandõõ 1970 Martõ 100 alõnarak, geçinme endekslerindeki artõ incelenirse, 1970 yõlõndaki yaama koullarõnõn bugün sürdürülebilmesi için, katsayõnõn en az 14 olmasõ gerektii açõkça görülmektedir. Teknik elemanlara ve bir kõsõm kamu personeline verilmekte olan yan ödemelerin fiyat artõlarõnõ karõlamadõõ da bir gerçektir.

Teknik eleman yetkililerinin yõllardõr dile getirdii gibi kamu kurulularõnda çalõanlarõn sorunlarõna 657 sayõlõ Devlet Memurlarõ Yasasõ ve onu tamamlayan yan ödemeler kararnameleri çözüm getirmemekte aksine içimemur ayõrõmõ büyük huzursuzluklara neden olmaktadõr. Yegane çözüm yolu,tüm memurlara ve teknik elemanlara toplu sözleme ve grev haklarõnõn verilmesi ve bu yolla düzenlemelere gidilmesidir. Çalõanlardan esirgenen kamu kaynaklarõnõn, krediler yoluyla özel sektöre aktarõlmasõnõn younlatõõ, ve teknik elemanlarõmõzõn yurt dõõna göçüne yol açacak anlamalarõn imzalandõõ bugünlerde kamuoyuna ve ilgililere seslenmekte yarar görüyoruz 7 MART 1975'TE BAKANLARA GÖNDERLEN MEKTUP 12 sayõlõ kararnameyi tamamlayan ve 1 Mart 1975'ten itibaren yürürlüe girmesi öngörülen yan ödemeler kararnamesinin Bakanlar Kurulunda yeniden ele alõnmasõ üzerine görülerimiz bir kez daha Bakanlara iletildi. |Gönderilen mektupta u görüler yer alõyordu : 12 sayõlõ kararnameyi tamamlayan ve 1 Mart 1975'den itibaren yürürlüe girecek olan yan ödemeler kararnamesi Bakanlar Kurulunda yeniden ele alõnmõ bulunmaktadõr. Ancak Bakanlar Kurulunca yürürlüe sokulmak istenen yeni düzenleme, teknik elemanlarõn yõllardõr karõ durduklarõ ayrõcalõklarõ daha da büyütmektedir. Yeni düzenleme mühendis ve mimarlar arasõnda mesleklerine göre bir ayõrõmla yeni sõnõflamalar getirmekte ve yan ödeme miktarlarõnõ da bu ayrõma göre ve daha düük olarak saptamaktadõr. «Kamu kesiminde tüm çalõanlar ve teknik elemanlar arasõnda zaten var olan ayrõcalõklõ uygulamalar bu kitleyi öteden beri huzursuz kõlmaktadõr. Görüülmekte olan yeni kararname bu biçimiyle çõktõõ takdirde bu huzursuzluk alabildiine artacaktõr. «Yan ödemelerin teknik elemanlarõn çalõtõrõldõklarõ geri istihdam statüsünü dengelemek ve gün geçtikçe artan hayat pahalõlõõnõ bir ölçüde karõlamak için geçici, istihdam ve sosyal güvenlik sorunlarõna çözüm getirmeyen bir uygulama olduu bilinen bir gerçektir. «Bu uygulama ayrõca teknik elemanlarõn çok boyutlu ücret, istihdam ve isizlik sorunlarõnõn çözümünü de ertelemektedir. «Durum böyle iken yürütme organõnõn büyük huzursuzluklara yol açacak yeni ayrõcalõklar yaratmasõ ve yan ödemelerde kõsõntõlara gitmesi sermaye çevrelerine kaynak aktarmak ve ekonomik sõkõntõlarõn yükünü de emei ile geçinenlere yüklemekten öte bir anlam taõmamaktadõr. «Teknik elemanlarõn yõllardõr doal, anayasal haklan ellerinden alõnmõtõr. Kamu kesiminde çalõanlarõn ekonomik hak mücadelesi engellenmektedir. Sendikal mücadele olanaõ olmayan teknik elemanlar ve tüm kamu personeli yõllardõr yürütme organõnõn tek yanlõ uygulamalarõyla bunalmõ bulunmaktadõr,

«Teknik elemanlar arasõnda gittikçe gelien ve yükselen tepkileri sorumlu yöneticiler olarak tarafõnõza aktarmayõ da görev biliyoruz. Bu tepkileri gözeterek sorunlarõmõza daha kalõcõ ve tutarlõ çözümlerle yaklaacaõnõz umudunu taõyoruz. «Halen Bakanlar Kurulunca görüülmekte olan yan ödemeler kararnamesinin de bugünkü ekliyle çõkmamasõ ve yeni ayrõcalõklarõn yaratõlmamasõ için, tarafõnõzdan imzalanmamasõ gerektii inancõnõ belirtiriz.» 2.3.2 HAKSIZ ATAMALAR VE GÖREVDEN ALINMALAR Geçtiimiz dönemde görevlerini yerine getiren ve ülke çõkarlarõnõ savunan bir çok teknik eleman haksõz baskõ ve atamalarla huzursuz edildiler. Bu konuda TMMOB olarak ancak bize aktarõlan ya da görebildiimiz kadarõyla ilgilenebildik. Eylül 1974'te Gõda - Tarõm ve Hayvancõlõk Bakanõ Korkut Özal'õn Bakanlõk içinde yaptõõ ve içlerinde örgütlerimizde yönetici olarak çalõanlarõn bulunduu 300'e yakõn atama ve yer deitirmeye tanõk olduk. Bu konuda Cumhurbakanõ ve Babakan' a birer mektupla bavuran TMMOB özetle öyle dedi : «Üyelerinin hak ve çõkarlarõyla kamu yararõm bir bütün olarak deerlendiren bir kamu kuruluunun yöneticileri olarak; yetkilerini bir zümrenin uruna kötüye kullanan Bakanlõk yöneticilerinin bütün örnekleriyle ayrõntõlõ olarak ayrõca açõklayabileceimiz bu uygulamalarõnõ bilgilerinize sunuyor ve bu tutumun engellenmesi için gerekli giriimlerde bulunmanõzõ diliyoruz.» Bu konuda bir dier giriim de; Etibank, Seydiehir Alümina Fabrikasõ Müdürü Sami Özdemir'e uygulanan haksõz atama üzerine oldu. 82 Mühendisin imzasõ ile TMMOB'ye iletilen bu konuda atamanõn durdurulmadõ için Babakan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanõ ve Etibank Yönetim Kurulu Bakanlõõna birer telgrafla bavuruldu. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanõ ile görüüldü. Bu tür davranõlar, içinde yaadõõmõz günlerde bir hayli younlatõ. Yeni Hükümetin ibaõna gelmesiyle tüm kamu kurulularõndaki yurtsever teknik elemanlar çeitli baskõ,atama ve iten el ektirmelerle karõ karõya geldiler. Bu konudaki görülerimiz 26 Nisan 1975'te yayõnlanan bir açõklama ile kamuoyuna duyuruldu. 2.4 örgütlenme TMMOB'nin yeniden düzenlenmesi, dier teknik eleman ve meslek kurulularõyla balarõn güçlendirilmesi çabalarõnõn yanõ sõra, 1973 yõlõnda ilk adõmõ atõlan «TMMOB yeri Temsilciliklerin güçlendirilmesi ve yaygõnlatõrõlmasõ, bu dönemde belirli bir oranda gerçekletirebildi. Örgütlenmemizin önemli yanlarõndan birini oluturan yeri Temsilcilikleri 1974'te de giderek yaygõnlatõ. Ancak Birliin sõnõrlõ kadro ve olanaklarõ bu alanda yeterli bir çalõma yapõlmasõnõ engelledi. TMMOB Yayõn Organõnõn ilerlik kazanmasõndan sonra hõzla gelien temsilcilik kurma istekleri olanaklarõn elverdiince yerine getirildi. Sõnõrlõ çabalar ve kuruluun ötesinde

gereken çalõmalarõn yapõlamadõõ bir gerçektir. Bugün Ankara, stanbul, zmir, Konya, Samsun, Erzurum, Manisa, Sivas, anlõurfa, Van, Adana, Antalya, Bursa, Eskiehir. Gaziantep, skenderun, Kütahya, Mula, Siirt, Yozgat ve Zonguldak'ta 120'ye yaklaan ve her gecen gün artan yeri Temsilcilikleri, Birlii,eksiklikleri yüzünden ilevlerini tam olarak yerine getirememe durumundadõrlar. Önümüzdeki dönem bu konuya aõrlõk verilmesi gereken bir dönem,olmalõ ve TMMOB'ye bu alanda güçlü çalõmalar yapacak olanaklar salanmalõdõr. YERLER TEMSLCLKLER KURULMASI VE TEMSLCLKLERN ÇALIMALARI TMMOB Yönetim Kurulunun, bavurmalarõ inceleyerek verdii kurulma kararlarõ üzerine 1974 yõlõ içinde 90'a yakõn iyeri temsilcilii kurularak çalõmaya baladõ. TMMOB yöneticileri Ankara içindeki tüm temsilcilik seçimlerine gözlemci olarak katõldõlar. Olanaklarõn elverdiince Ankara dõõndaki temsilcilik seçimlerine de katilindi. Bu konuda stanbul ve zmir'de Koordinasyon Kurullarõ görev yaptõlar. yeri Temsilcilikleri, TMMOB'nin çok fazla katkõsõ olmamasõna ramen, ilevlerini yerine getirmede ileri adõmlar attõlar., Gerek ülke ve meslek sorunlarõ gerekse iyerleri konusunda olumlu çalõmalar yapõldõ. Yan ödemeler, sendikal haklar konularõnda iyerlerinde düzenlenen toplantõlarda görü ve öneriler gelitirildi. 2. Teknik Eleman Kurultayõ için 17 ilde düzenlenen iyerleri toplantõlarõnda aktif görev aldõlar. yeri Temsilciliklerinin görü, çalõma ve toplantõlarõ Birlik yayõn organõnda tüm üyelerimize duyuruldu. TMMOB yöneticileri iyeri temsilciliklerinin youn olarak bulunduu Ankara, stanbul ve zmir'de zaman,zaman temsilciliklerle bir araya gelerek sorunlar üzerinde ortak çalõmalar sürdürdüler. STANBUL VE ZMR KOORDNASYON KURULUNUN ÇALIMALARI yeri temsilciliklerinin yaygõnlatõrõlmasõ ve kurulmasõ çabalarõnda stanbul ve zmir Koordinasyon Kurullarõ 1973'te olduu gibi 1974'te de büyük görevler yüklendiler ve bu görevlerini baarõ ile sonuçlandõrdõlar. stanbul ve zmir'de iyeri temsilcileri ile ortak toplantõlar düzenleyerek geliime yardõmcõ oldular. 1974 yõlõ içinde stanbul ve zmir'de ikier sendikalama toplantõsõ düzenlediler. Bu toplantõlarda yeri Temsilciliklerinin aktif katkõsõ salandõ. TMMOB bu çalõmalarõ yayõn organõ aracõlõõyla tüm üyelere iletti. 2.5 sendikal haklar, teknik personel i kanunu taslaõ ve türkiye 2. teknik eleman kurultayõ Sendikal haklarõmõzõ 1974'te de alamadõk. Ancak, giderek artan hayat pahalõõ karõsõnda kamu kesiminde çalõanlarõn haklarõnõ elde edebilecekleri en önemli araçlardan biri olan sendikalama hakkõnõn verilmeyeceinin, ciddi ve örgütlü bir mücadeleyle alõnabileceinin bilinci kitlelerde biraz daha yerleti, yaygõnlatõ. Bunda, 1974 Türkiye'sinde yaanan hõzlõ gelimelerin büyük rolü oldu. Tüm Kamu kesiminde çalõanlar dõ ve iç sömürüyü kendi alanlarõnda gördüler,

yükünü sõrtladõlar. Yüz binleri bulan bu kitle yõllarca suskunlua mahkum edildi, birer kapõkulu olmalarõ amaçlandõ. Yapay ayõrõmlarla öretmen, mühendise, mühendis mülkiyeliye karõ getirildi. Haklarõnõ birbirlerinden deil de kendilerini çalõtõrandan alacaklarõnõn farkõna varmak için yõllar geçti. Tek,tek davranõlarla, bölünmü hareketlerle hiç bir eye karõ durulamayacaõnõ anladõlar. Haklarõnõ örgütlü bir kitle mücadelesiyle elde edebileceklerini 1969 1970 yõllarõnda Kamu Personeli Sendikalarõ içindeki deneyleri ile iyice kavradõlar. Toplu sözleme, grev haklarõndan yoksun olan bu sendikalarda gelien durum her eye ramen kitle hareketinin gücünü anlatmasõ bakõmõndan yararlõ oldu. Silâhlarõndan, yani grev ve toplu sözleme haklarõndan yoksun olsa bile bu hareketle balayan gelimeler egemen sõnõflarõ ve onlarõn siyasi temsilcilerini ürküttü, 12 Mart sonrasõnda bu sendikalarõ kapattõlar. Yeniden kitleleri ayrõcalõklarla, farklõ statülerle, yan ödemelerle böldüler, birbirlerine karõ getirdiler. Bu yeryüzünde oynanan, bilinen oyunlarõn bir parçasõydõ. Bir yandan kitleler sömürülecek, azõnlõk çõkarlarõnõn yükü geni halk kitlelerinin sõrtõna yüklenecek; öte yandan hakkõnõ aramasõna, korumasõna olanak tanõnmayacaktõ. Ekonomik baskõlarla ezilen kitleler, anti-demokratik baskõlarla susturulacak kendinin, kitlesinin ve ülkesinin çõkarlarõnõ savunamayacaktõ. Ancak hõzlanan toplumsal gelimelerin kamu kesiminde çalõanlarõ da etkileyecei ve kitlelerin mücadelelerinin geriletilemeyecei unutuldu. Yeterince olmasa bile günden güne güçlenen bilinçle, artõk oynanan oyunlarõn bozulmasõ için gerekli birikim salanmaya balamõtõ. 12 Mart' dan bu yana geçen dört yõl içinde sendikal haklarõn elde edilmesi mücadelesi kamu p: kesiminde çalõanlarõn her bölümünde güçlendi, yaygõnlatõ. Artõk her kesim, tüm çalõanlar ve ülke çõkarlarõ yolundaki bir mücadele için toplu sözleme, grev haklarõ ile donatõlmõ sendikal haklarõ almanõn gerekliliine inanmaktadõr. imdi gün, kamu kesiminde çalõan kitlelerin bu haklan alma yolunda vermeleri gereken çetin mücadeleler günüdür. Türkiye teknik elemanlarõ bu mücadelede kendine düen görevleri gelitirerek sürdürme-de kararlõ olduunu her fõrsatta göstermitir. TMMOB bu mücadelede; iyeri temsilcileri, üyeleri ve odalarõ ile kendine düen görev ve sorumluluklarõn bilincinde olarak, 1974 yõlõnda da çalõmalarõnõ sürdürdü. Örgüt içi çalõmalarõn yanõ sõra, gerek dier teknik eleman örgütleriyle gerekse dõõmõzdaki meslek örgütleriyle olanaklar elverdiince ortak çalõmalara gidildi. 1975 yõlõnda bu ortak çalõmalarõn güçlendirilerek sürdürülmesi, mücadeleye hõz kazandõracaktõr. 2.5.1 SENDKAL HAKLAR KONUSUNDA ÇALIMALAR Sendikal haklar konusundaki çalõmalar; TMMOB, iyeri temsilcilikleri, odalar ve koordinasyon kurullarõ aracõlõõyla dönem boyunca sürdürüldü. Düzenlenen toplantõlarla sendikal haklar üzerindeki görüler gelitirildi, yaygõnlatõrõldõ. Bu konuda çalõmalar ve görüler her fõrsatta kamuoyuna, ilgili kii ve kurululara ve üyelerimize iletildi. T.P.A.O. da çalõan teknik elemanlarõn TMMOB'ye bavurarak, sendikalõ olmalarõ nedeniyle idare tarafõndan kendilerine cephe alõndõõnõ bildirmeleri üzerine; TMMOB bu iyerinde çalõan üyelerine çarõda

bulundu. Mühendis ve mimarlarõn da üye bulunduu sendika ile T.P.A.O. arasõnda toplu i sözlemesi imzalanmasõ için giriimler sürdürülürken, iveren durumundaki T.P.A.O. Genel Müdürlüü, sendikanõn taleplerini karõlamaya hazõr olduunu bildirmi, ancak teknik elemanlarõn kapsam dõõ bõrakõlmasõnõ art komutu. Bu yüzden görümelerin çõkmaza girmesi üzerine TMMOB iyerinde çalõan mühendis ve mimarlara görülerini yazõlõ olarak bildirdi. Bu görüte özetle öyle denildi : «Yõllardõr TMMOB'ye balõ teknik elemanlar, sendikal haklarõna kavumak için mücadele etmektedirler. Özellikle Personel Kanununun çõkarõldõõ 1970'ten bu yana 50 bini akõn teknik elemanõ bünyesinde bulunduran Birliimize balõ 17 meslek odasõ, teknik elemanlarõn memur statüsünden çõkarõlõp, grev ve toplu sözleme yetkisiyle donatõlmõ sendikal haklarõnõ alabilmek için çalõmaktadõr. «Hal böyle iken Türkiye'deki bütün teknik elemanlarõn isteklerinin aksine, T.P.A.O.' nun yöneticileri olaylarõn en az on yõl gerisinde kalarak zaten sendikal haklara sahip olan siz T.P.A.O. bünyesindeki teknik elemanlarõn bu hakkõnõ bir takõm baskõlarla kullandõrtmamak istemekte, teknik personelin kapsam dõõ kalmasõnõ istemektedir. «Kapsam meselesinde "direten yöneticiler acaba neden teknik personelin sendikalamasõnõ istememektedirler? Çünkü, teknik personel sendikal güvenceye kavutuu zaman; yanan kulelerin, zarar eden rafinerilerin, zamanõnda bitirilmeyen projelerin hesabõnõ soracaktõr. En yüksek seviyede eitilmi bir teknik gücün yapabilecei projelerin neden yabancõlara yaptõrõldõõnõ, bu teknik gücün neden bo oturduunu soracaktõr. T.P.A.O. yöneticileri, bu tutumlarõnda õsrar ederlerse, Birliimiz üyesi olan bu yöneticileri Birliin ve odalarõnõn çalõmalarõna ve kararlarõna aykõrõ davranõlarda bulunmakta õsrar ettikleri için Haysiyet Divanõna vereceimizi bildirir; sendikal mücadelelerinizde dier T.P.A.O. personeliyle birlikte hepinize baarõlar dileriz.» Bilindii gibi bu mücadele kazanõlmõ ve T.P.A.O. Genel Müdürü Rait Ceylan istifa etmiti. Bu mücadelede içilerin yanõnda teknik elemanlarõn gösterdii davranõ ve dayanõma örnek olacak niteliktedir. Bu alanda dier bir çalõma CHP Genel Bakanõ Ecevit'in Antalya toplantõsõnda açõkladõõ «teknik elemanlara sendikal haklarõn verilmesi» yolunda ki görüleri üzerine oldu. Teknik elemanlarõn 657 sayõlõ Devlet Memurlarõ kapsamõndan çõkarõlmasõ ve i kanunu kapsamõna alõnmasõnõ salayacak madde deiiklikleri üzerinde çalõmalarõ yürüten CHP milletvekilleri Ali Topuz ve Erol Tuncer'e TMMOB'nin görüleri iletildi. TMMOB raporunda; 1327 sayõlõ kanunla deitirilen 657 sayõlõ kanunun bazõ maddelerini deitiren kanun hükmündeki kararnamelerin, Kasõm 1974'te balayacak olan yeni yasama döneminde kesin eklini almasõ sõrasõnda, tüm teknik elemanlarõn yõllardõr dile getirdii haklõ isteklerini karõlayacak düzenlemelerin yapõlmasõ isteniyordu. Bu raporla birlikte daha önce hazõrlanmõ ve siyasi partilere sunulmu olan «Teknik Personel i Kanunu Taslaõ» da iletildi. CHP'nin bu giriiminden bir sonuç alõnmadõ.

2.5.2 TEKNK PERSONEL KANUNU TASLAI Nisan 1974'te yapõlan Türkiye 1. Teknik Eleman Kurultayõnda görüülen kanun taslaõ; kurultayda verilen deiiklik önergeleriyle birlikte gözden geçirildi. Kanun Taslaõnõ hazõrlayan TMMOB Komisyonu önergelerden bir ^kõsmõnõ uygun bularak deitirdi ve Kanun Taslaõna son eklini verdi. Bu taslak 2. Kurultayda yeniden ele alõnacak ve kesinleecektir. 2.5.3 TÜRKYE 2. TEKNK ELEMAN KURULTAYI Türkiye 1. Teknik Eleman Kurultayõnda; varõlan kararlarõ yürütmek ve 2. Kurultayõ hazõrlamak üzere görevlendirilen TMMOB, TÜTED, ve TEK-DER temsilcilerinden oluan Yürütme Kurulu 1974'te olanaklarõn elverdiince görevini sürdürdü. 12 - 13 Nisan günleri Ankara'da toplanmasõ kararlatõrõlan 2. Kurultayõn, gecikmeler ve gelimeler yüzünden 7 - 8 Haziran 1975'te yapõlmasõ önerisi Tertip Komitesinde de benimsendi ve hazõrlõklar buna göre düzenlendi. Yürütme Kurulu dönem boyunca zaman,zaman bir araya geldi ve güncel sorunlar üzerindeki görülerini ilgililere ve kamuoyuna duyurdu. 2. Kurultayõn biçim, yürütülme ve gündemini saptamak üzere bir taslak hazõrladõ ve 1. Kurultaya katõlan 29 örgütün temsilcilerinden oluan Tertip Komitesine sundu. Bu taslak 24. Ocak. 1975 günü yapõlan toplantõda deerlendirildi, gerekli kararlar alõndõ. Bu kararlar üzerine saptanan programa göre çalõmalar sürdürüldü. 2. Kurultayõn amaç ve çalõma tarzõnõn genel hatlarõ çizildi. Amaç öyle belirlendi «1. Teknik Eleman Kurultayõ'nda alõnan karar uyarõnca teknik elemanlarõn grev ve toplu sözleme haklarõyla donatõlmõ sendikal haklarõnõn elde edilmesi için daha güçlü ve örgütlü bir adõm atmak, alõnan kararlarõ pratikte uygulamaya çevirmek.» Bu amaca uygun olarak çalõma tarzõ saptandõ. Kurultay öncesi 17 il merkezinde ve istek gelirse dõõndakilerde de teknik elemanlarla toplantõlar düzenlenmesine karar verildi. Uygulamaya geçildi. Daha sonra Kurultay Tertip Komitesini oluturan 31 örgütün katõldõõ toplantõlarda sendikalama biçimi ve verilecek mücadeleler ele alõndõ. Tertip Komitesi toplantõlarõ sonucunda sendikalama modeli, mevcut içi sendikalarõ içine girme eklinde formüle edildi ve oy birliiyle kabul edildi. Bunun ise bir tek koulu vardõ; içi statüsüne girmek. Tüm çalõmalar sõrasõnda, Kurultay öncesi çalõmalarõn güçlü ve yaygõn olmasõna çaba harcandõ. Tertip Komitesi, yapõlacak Kurultayõn amaç ve içeriini göz önüne alarak Kurultayda okunmak ve tartõmalar açmak üzere bir genel raporun hazõrlanmasõna karar verdi. Bir komisyon tarafõndan hazõrlanmakta olan rapor, Kurultay öncesi tüm teknik elemanlara ulatõrõlacak ve Kurultaya katõlan delegelerin, salõklõ kararlarõn alõnabilmesi için hazõrlõklõ gelmeleri salanacaktõr. Kurultay öncesi toplantõlar için de Kurultay Raporu taslaõ niteliinde bir ön rapor hazõrlanmõ ve ilgililere daõtõlmõtõr. Bu ön raporda; mücadelenin boyutlarõ, sendikalamanõn nedenleri ve teknik elemanlarõn yapõsõ üzerindeki görüler yer almaktadõr. Raporda daha sonra 2. Kurultayõn amacõ, çalõma tarzõ konularõnda bilgi verilmektedir. Hazõrlõk çalõmalarõ süren 2. Kurultay konusunda TMMOB kendine düen görevleri sürdürmektedir. Türkiye 2. Teknik Eleman Kurultayõnõn önemli bir adõm olacaõ ve mücadeleye yeni boyutlar kazandõracaõ beklenmektedir.

2.6 tmmob'nin yeniden düzenlenmesi ve güçlendirilmesi 2.6.1 20 YILA KISA BR BAKI Türk Mühendis ve Mimar Odalarõ Birlii, 18 Ekim 1954'te ilk Genel Kurulunu yaparak çalõmalarõna baladõ. TMMOB'nin bünyesinde 1954 yõlõnda 10 meslek odasõnõn 6822 üyesi yer alõyordu. O dönemde iktidarlarõn «kayõt zorunluluu» getirerek ve kendi çõkarlarõnõn destekleyicisi olacaõnõ düünerek kurduklarõ odalar; 1960'larda, iktidar destekçilii yerine ülke ve halk çõkarlarõ yönünde görev yapmaya baladõõnda, egemen çevrelerin tepkisi ile karõlatõlar. Ve bu tepki ile itirazlara ramen, 1959 yõlõnda Birlik Kanununda deiiklikler yapõldõ. Bütün baskõlara ramen, sömürüyü kendi alanlarõnda gören ve yaayan mühendis ve mimarlarõn ve örgütlerinin mücadeleleri gerilemedi, geliti. 1969, 1971 yõllarõnda, Kanun teklifleriyle örgütlerimizi etkisiz kõlma giriimleri baarõya ulaamadõ. 12 Mart sonrasõ baskõ döneminde de bu çabalar sürdü. 1973 ubatõnda Odalarõmõzõn kapatõlmasõnõ ve yok edilmesini amaçlayan bir Kanun teklifi hazõrlandõ ve Meclislerde görüüldü. Ancak bir sonuca varmadõ. TMMOB, 1971 - 1973 yõllarõ arasõnda, yönetimi elde tutan bir kaç kiinin Genel Kurul yapmamasõyla etkisiz kõlõndõ. Ancak bilinçli ve örgütlü bir mücadele bu engellemeyi ortadan kaldõrdõ ve egemen çevreler ellerinde tuttuklarõ Birlik tüzel kiiliini mühendis ve mimarlara karõ kullanamaz hale geldiler. 1973 Nisanõnda, 2 yõl görev yapamayan TMMOB'nin genel Kurulu toplandõ. Bu, kuruluundan beri odalarõ ile birlikte ilk kez güçlü bir tek ses halindeki BRLN yeniden halktan yana bir mücadeledeki yerini almasõ idi. Bugün, iki yõldan bu yana mücadelesini güçlendirerek gelien TMMOB'nin bünyesinde 17 meslek odasõnõn 55 bin dolaylarõndaki üyesi yer almaktadõr. 2.6.2 GÜNÜMÜZDE TMMOB'NN TOPLUMDAK YER VE GÖREVLER Günümüzde TMMOB ve odalarõ, egemen sõnõflarõn; mühendis ve mimarlarõn büyük çounluunun sorunlarõnda somutlaan çok yönlü sömürüsüne ve antidemokratik uygulamalara karõ yurtsever, çalõanlardan yana bir sesin simgesi halinde gelmi bulunmaktadõr. Bu ses, çõkarlarõ egemen sõnõf çõkarlarõ ile çelien mühendis ve mimarlarõn yönetiminde son iki yõldan beri güçlenmekte ve yaygõnlamaktadõr. Bu durum; kamu kesiminde sermaye çevrelerinin bürokrasisiyle, özel kesimde emperyalist uzantõlarla bütünlememi kadrolarõn yõllarca verdikleri etkin mücadelelerin doal sonucudur. Egemen sõnõflarõn memur sendikalarõnõ kapatmasõ, meslek odalarõnõ ortadan kaldõrmayõ amaçlamasõ bu mücadeleye ivme kazandõrmõtõr. Meslekler arasõ çeliki ve çatõmalarda bu aamada bir ölçüde aõlmõ ve dayanõma içinde birlikte, ortak bir mücadelenin zorunluluu eilim olmaktan çõkarak gerçeklik kazanmõtõr. Geçtiimiz yõllarda sermayenin sõrtõnõ sõkõyönetime dayamõ temsilcilerinin elinde çalõamaz bir duruma getirilen TMMOB böylece gecikme ile de olsa yurtsever kadrolarõn denetimine girmi bulunmaktadõr. Son iki yõl içinde ekonomik, sosyal ve politik koullarõn yarattõõ çok yanlõ sayõsõz sorunlarõn yükledii görevler, TMMOB'nin görev ve çalõma sõnõrlarõnõ

geniletmitir. Ülkemizde egemen sõnõflarõn sömürgen, saldõrgan politikalarõna ve bu politikalarõn kaynaõ olan ABD ve AET emperyalizminin ekonomik, politik, askeri ve kültürel hegemonyasõna karõ mücadele tüm halkõn en güncel sorunudur. Yaadõõmõz günlerde, halkõn iç ve dõ sömürüye karõ her alanda ve düzeyde sürdürdüü mücadeleler halktan yana kesimlere büyük görevler yüklemektedir. Bu aamada mücadele araçlarõ önem kazanmaktadõr. TMMOB bu mücadelede kendine düen görevleri güçlenerek yerine getirmek zorundadõr. 2.6.3 NE YAPMALIYIZ TMMOB'nin, kurulu düzenin baskõ ve sömürüsüne karõ üyelerin ve 17 odasõnõn somut sorunlarõndan kaynaklanan çok yanlõ mücadelesi üye tabanõnõn büyük çounluu tarafõndan da benimsenmektedir. Bu mücadele, egemen sõnõflarõ tedirgin ederken, emekçi kitleler ve tüm halk tabakalarõnda da aksine yankõ bulmaktadõr. Ancak, deien toplumsal koullar, aõr ekonomik ve politik baskõlar yeni mücadele yöntemlerini gerektirmekte ve TMMOB'ye daha zorlu bir mücadelenin sorumluluunu yüklemektedir. Bu yeni aamada üye tabanõnõ fiili bir güç haline getirme sorunu gündemdedir. TMMOB bugün için yasalarõn saladõõ ve yükledii görevlere, üyelerin özlemlerine gerekli biçimde cevap verecek kadrolara, çalõma yöntemine ve yeterli maddi olanaklara sahip deildir. Somut koullarõn gerei olarak, mücadele alanõnõn genilemesi, kamuoyunda beklenen etkin bir ses haline gelmesi ve en önemlisi üyelerinin güvenini kazanarak iyerlerinde kurumlamaya balamasõ Birliin daha etkin ve güçlü olmasõnõ gerektirmektedir. Üyelerin iyerleri düzeyinde birleme eilimleri Birliin çalõmalarõnda, yapõsõnda, kadrolarõnda da yansõmalõdõr. Birlik bir kaç kiinin çabasõyla görev yapan bir kurum olmaktan çõkõp, kolektif çalõmanõn örneini vermek, yaygõn katkõlarla güçlenmek zorundadõr. Teknik eleman kitlesinin önemli bir bölümünü oluturan mühendis ve mimarlar daha güçlü ve etkin bir mücadele için kendi içindeki birliktelii salamak, emekçi kitlelerle daha sõk ve youn ilikiler kurmak eiliminde, özlemindedirler. Bu birlikteliin ve ilikilerin salanmasõnda tüm mühendis ve mimarlara, odalarõmõzõn ve Birliin yöneticilerine büyük görev ve sorumluluklar dümektedir. imdi yapacaõmõz ey bu görev ve sorumluluun gerektirdii yöndeki çabalarõ younlatõrmak ve balayan çalõmalarõ sonuçlandõrmak olmalõdõr. 2.6.4 ÇALIMALARIMIZ Geçtiimiz dönem boyunca; günümüze kadar verilen mücadelelerle varõlan düzeyi amak, gelitirmek için çaba harcandõ. 1973 ve 1974 yõllarõnõn tüm çabalarõna karõn TMMOB'nin istenen güce eriememesi,düünülmesi ve

çözüm önerileri getirilmesi gereken bir konudur. 55 bine yaklaan üyesi ve odalarõ ile TMMOB verdii ve verecei mücadelelere göre güç katõlmasõnõ beklemektedir. 30 - 35 milyon liralõk bütçeye sahip 17 odasõnõn Birlii olarak 1973'te 260 bin, 1974'te 580 bin lira bütçe ile yüklendii sorumluluklarõ ve görevleri yerine getirme çabasõ, düündürücü ve çözüm getirici olmak zorundadõr. Bu konudaki çabalarõmõzda, belli geliimleri salamak, 20 yõldan bu yana aõr aksak kendiliinden oluan artlarõ zorlamak ve kaybedilen zamanõ kazanmak amacõnõ güttük. Bu kõsa deneyimizde; ortak çabalarla ve iyi niyetli zorlamalarla eriilmesi güç gibi görünen eylerin olabileceini gördük ve gösterdik. Bundan sonrasõ; sorumluluk ve görevlerimizle yerine getirmek için gerekli artlarõ bir arada düünmek ve kendiliinden oluumlarõ beklemeden 20 yõlõn kayõplarõnõ ortadan kaldõracak sõçramalara karar vermee ve uygulamaya geçmeye kalmaktadõr. 20. Genel Kurulun bu anlamda bir dönemeç olacaõna inanõyoruz. KOORDNASYON TOPLANTILARI Geçen dönemde TMMOB'nin yeniden düzenlenmesi ve güçlendirilmesi amacõyla tüm örgütlerimizin katõldõõ toplantõlar düzenlendi. Bu toplantõlar yeterince sonuca ulaõcõ olmamakla beraber 20 yõldan bu yana bu anlamda bir araya gelinen ilk toplantõlar oldu. lki 13 Temmuz 1974'te düzenlenen bu toplantõda; TMMOB'nin,odalarõn ve oda organlarõnõn belirli ilkeler etrafõnda uyumlu, verimli,etkili çalõabilmelerini salayacak ortak .çalõma alanlarõnõn ve yöntemlerinin görüülmesi, 2 -- Demokrasi mücadelesinde daha güçlü olmak için dier meslek örgütleri ile ortak davranõlara nasõl gidilebilecei konusunun gözden geçirilmesi amaçlarõna yönelindi. Toplantõda odalarõn ortak çalõma ilkeleri saptandõ. Ülke ve meslek sorunlarõ görüüldü ve varõlan sonuçlar kamuoyuna iletildi. Bu iki toplana ortak çalõma yolunda atõlan bir adõm oldu. 21 Ekim 1974'te yapõlan ikinci toplantõda, ilk toplantõ sonunda varõlan görüler ve ilkeler kesinletirildi. Üçüncü koordinasyon toplantõsõ 15 Mart 1975'te yapõldõ. TMMOB, odalar, ubeler ve temsilcilerin katõldõõ bu toplantõda; geçmi dönem çalõmalarõnõn deerlendirilmesi, birlikte çalõma ilkelerinin saptanmasõ, gelecek dönem çalõmalarõna yön verilmesi ve acil çözüm bekleyen sorunlara ilikin öneriler gelitirilmesi görüüldü. Yapõlan genel deerlendirmelerden sonra; TMMOB bütçesi, ortak bina, yayõn ve basõmevi kurulmasõ konularõnda görüüldü ve bu çalõmalarõ yürütmek ve sonuçlarõnõ 26 Nisan 1975'te yapõlacak toplantõya getirmek üzere TMMOB ve odalarõn Genel Sekreterlerinden oluan bir komite kuruldu. Sekreterlerden oluan komite kendi aralarõnda görev bölümü yaparak çalõmalarõna baladõlar. Bu komisyonlarõn çalõmalarõ önce sekreterler komitesine daha sonra da 26 Nisan 1975'te yapõlan koordinasyon toplantõsõna getirildi. 26 Nisan toplantõsõnda; Ortak Bina, basõmevi ve bütçe, konularõnda hazõrlanan ön raporlar hakkõnda bilgi verildi ve görüler belirtildi. Bu üç raporun üzerinde daha ayrõntõlõ ve kesin çalõmalarõn yapõlmasõ ve 20. Genel

Kurula getirilmesine karar verildi. Bu raporlarõn Genel Kurul öncesinde delegelerimizin eline geçmesine çalõõlmaktadõr. Bu olmadõõ takdirde raporlar Genel Kurulda sunulacak ve karara balanmasõ önerilecektir. ODALARIMIZIN GENEL KURULLARI Buraya kadar belirttiimiz görüler, odalarõmõzõn ubat ayõ içinde yaptõklarõ Genel Kurullarda savunuldu. TMMOB'nin güçlendirilmesi konusundaki önerilerimiz oda Genel Kurullarõnda ele alõndõ ve bir çounda benimsendi. TMMOB KANUNU VE YÖNETMELKLER Geçtiimiz dönemde Senatodan Millet Meclisine gelen TMMOB Kanun deiiklii teklifi Millet Meclisince Karma Komisyona gönderildi. Bu teklif, halen Karma Komisyonda bulunmaktadõr. Meclis' de bulunan bu kanun teklifinin geliiminin göz önüne alõnmasõyla TMMOB ve odalarõ tarafõndan geçtiimiz yõllarda balatõlan yeni bir TMMOB Kanunu Taslaõ hazõrlama çalõmalarõ bu yõl da sürdü ve sonuçlandõrõldõ. 19. Genel Kurulda görüülen bu taslak üzerinde birleilemeyen maddeler üzerinde yeniden çalõmalar yapõlmak kararõyla bu döneme bõrakõlmõtõ. Bu dönem yapõlan çalõmalar sonucunda anlamazlõklar çözümlendi ve yeni TMMOB Kanun Taslaõna son ekli verildi. Hazõr bulunan bu çalõma Meclisteki geliimlere göre deerlendirilecektir. TMMOB yönetmeliinde bir, iki madde için düünülen deiiklik önerisi Genel Kurula getirilecektir. Ayrõca muhasebe konusunda hazõrlanmõ olan bir yönetmelik de Genel Kurulun onayõna sunulacaktõr. 2.7 dier meslek örgütleriyle ilikilerimiz Uzun yõllar çalõamaz bir durumda bulunan Birlik, son iki yõldan buyana kuruluunu yeniden tamamlama aamasõnda oldu. Geçen dönemde daha ziyade odalarla ve üyelerle hõzlõ ve düzenli bir iliki salama çabasõ aõrlõk kazandõ. Dier meslek örgütleriyle ilikiler kurmak, içinde olduumuz mücadelenin de bir gerei olmasõna ramen, etkili tutarlõ ve düzenli bir iliki kurulamadõ. Ancak deiik statülerdeki meslek örgütlerinin ortak sorunlarda çalõma yapmalarõnõn koullarõ aratõrõldõ. Bu tartõmalarõn sonucunda TMMOB, içi sendikalarõ, öretmen kurulularõ ve dier deiik meslek örgütlerinin de katõlabilecei bir panel düzenledi. 2. Koalisyon Hükümeti programõnõn ekonomik, sosyal ve kültürel acõdan deerlendirilmesi konulu toplantõya DSK, TÖB-DER, TÜTED, TB ve kii olarak da Dr. Yalçõn Küçük katõldõ. Tüm ktisatçõlar Birlii ile yayõn organõmõzda ekonomik konularõn ilenmesi yönünden youn bir iliki kuruldu. Bu iliki son dönemlerde daha da düzenli

bir duruma geldi. Yeni çalõma döneminde en üst düzeyde örgütsel ilikilerin kitlelerin dayanõmasõ biçimine dönütürülmesi yolunda youn çabalar harcanmalõdõr. 2.8 yayõn Türk Mühendis ve Mimar Odalarõ Birliinin, uzun bir aradan sonra yeniden çalõmaya baladõõ XVIII Dönem boyunca yayõn çalõmalarõ, teksir makinesinde sõnõrlõ sayõda basõlan ve basõn - yayõn organlarõnda etkinlik salamak amacõyla daõtõlan «haberler bülteni» basõmõ biçiminde yürütülebilmiti. XVIII. Dönem Çalõma Raporu, XIX. Genel Kurulda oluturulan Yayõn Komisyonu Raporu ve Genel Kurul kararlarõ uyarõnca, düzenli yayõn çalõmalarõ XIX. Dönem Çalõma Programõnda yer aldõ. Genel Kurulu izleyen aylarda bu dorultuda çalõmalar yürütüldü ve Temmuz ayõnda bir kiilik yayõn kadrosu oluturularak çalõmalara hõz verildi. A -- TMMOB BÜLTEN BRLK Düzenli Yayõn çalõmalarõna, Genel Kurulda benimsenen görülere uygun olarak ve mevcut olanaklar da gözetilerek, sõnõrlõ sayõda üyeye gönderilecek bir bültenle balandõ. Bültenin amacõ, odalarda ve üyelerde yerlemi olan daõnõk ve baõmsõz çalõma alõkanlõõnõn ortadan kaldõrõlmasõna yardõmcõ olmak, TMMOB'nin varlõõnõ duyurmak idi. Sõnõrlõ daõtõm da buna göre plânlandõ. Be bin adet basõlan Bülten az sayõda bir dõ daõtõmõn yanõ sõra, Odalarõn Merkezleri, ubeleri, l Temsilcilikleri ve TMMOB yeri Temsilciliklerine, buralardaki üye sayõlarõyla orantõlõ olarak gönderildi. Yayõna balayan, 20,5 x 27,5 cm. boyutlarõnda, 16 sayfalõk 5000 tirajlõ TMMOB Bülteni BRLK organõnõn içeriini de belirleyen, kadrosuzluk ve sõnõrlõ olanaklarõn yanõ sõra. bu amaçlar ve bu daõtõm planõdõr. Sözü edilen koullarda, bu verilerle, yukarõdaki biçimde üç sayõ yayõnlanan Birlik Bülteninin içeriinin, neredeyse «çalõma raporlarõnõ» andõran kuruluu, bu nedenlerle kaçõnõlmaz, ve TMMOB'nin çalõmalarõnõn yansõtõlmasõ eksikliini gidermek amacõ göz önüne alõnõrsa, bir ölçüde gerekli olmutur. Ayrõca, daõtõm planõ «okuyucu kazanma» özelliini de en aza indirmekte, Bülten bu tür yayõnlarõ izlemek göreviyle yükümlü yönetim kademelerine gönderilmekte idi. TMMOB Bülteni BRLK' in bu biçimiyle ilk iki sayõsõ 8 Austos ve 1 Eylül 1974 tarihlerinde yayõnlandõ. 15 Ekim 1974'de çõkan 3. sayõ ise artan talep karõsõnda 10000 adet basõldõ ve TMMOB tarafõndan düzenlenen «Ulusal Kaynaklar Kongresinin gereince yansõtõlabilmesi için sayfa sayõsõ da 24'e çõktõ. B -- BRLK HABERLER

TMMOB XIX. Genel Kurulu, tüm üyelere gönderilecek merkezi bir yayõnõn gerekliliini ilke olarak benimsemi, ancak Birlik Bütçesinin böyle bir çalõmaya olanak tanõmayacaõ görüüyle, sõnõrlõ sayõda basõlacak düzenli bir yayõnõn çõkarõlmasõnõ Birlik Yönetim Kuruluna görev olarak vermiti. Bu yükümlülükle üç sayõ çõkarõlan TMMOB Bülteni BRLK deneyi, tüm üyelere gönderilecek bir yayõn organõnõn hem gerekli hem de olanaklõ olduunu ortaya çõkardõ. HAZIRLIK ÇALIMALARI TMMOB'nin XIX. Dönem çalõmalarõyla, Odalarõn birlikte hareket etme alõkanlõõnõn pekitirilmesi, yeri Temsilciliklerinin yaygõnlamasõ ve Birlik çalõmalarõna ilgisi artan teknik eleman kitlesinin istekleri, tüm üyelere gönderilecek merkezi bir yayõn organõnõ zorunlu ve geciktirilemez bir gereksinme haline getirdi. Birlik Yönetim Kurulu, Odalarõn da desteiyle, 50.000 tirajlõ bir yayõna balanmasõna karar verdi ve çalõmalara balandõ. Bütçe olanaklarõ böyle bir çalõmayõ karõlayamadõõndan. Odalarõn maddi ve fiili katkõlarõnõn salanmasõ çalõmalarõ da yürütüldü. BRLK HABERLER' nin ilk sayõsõ 20 Aralõk 1974, ikinci sayõsõ 17 Ocak 1975 günü yayõnlandõ ve o tarihten bu yana, iki haftada bir, düzenli olarak yayõna devam edildi. Genel Yapõ ve Yayõn Politikasõ BRLK HABERLER Gazetesi yayõna balamadan önce iki ay süren bir hazõrlõk çalõmasõ yürütüldü, içerie ilikin çalõmalar üzerinde özellikle duruldu. Mesleki yayõnlarõn üyelerce yeterli ölçüde izlenmedii yargõsõndan hareketle bunun nedenleri aratõrõldõ. Öncelikle salanmasõ gerekenin, bu tür yayõnlarõ «ambalajõndan çõkarmama» alõkanlõõnõn kõrõlmasõ olduu görüü benimsendi. Bu konuda varõlan sonuçlar öylece özetlenebilir : -- Üyelerimiz, mühendis ve mimar olmalarõnõn ötesinde, toplum içinde ya ayan birer sosyal varlõk, çok çeitli, ilgili alanlarõ olan bir kesimin bireyleridirler. Bu özellii unutmamak, yayõnda mesleki çalõmayõ aan,ekonomi, sanat,kültür, salõk gibi çeitli sosyal konulara da yer vermek,tüm teknik elemanlarõn, örencilerin, içilerin sorunlarõna da eilmek gerekir. -- TMMOB Yönetimince yada Odalarca yürütülen çalõmalarõn yansõtõlmasõnda genel ilgi düzeyine dikkat edilmesi ve haberlerin seçilerek verilmesi gerekir. nceleme yazõlarõnda konu seçimi yaparken de,on yedi deiik ihtisas alanõndan elli bin kiiye hitap etme özellii göz önüne alõnmalõdõr. -- Sorunlarõ, somut görüntüleriyle sergileyen, ayrõntõlõ ve bilgilendirici nitelikte inceleme ve yorumlara yer verilmeli, yazõlar «sloganlar» düzeyinde kalmamalõdõr. Buna ilikin olarak yayõnõn «dili» de önem kazan

maktadõr. -- Yazõlar çok uzun olmamalõ ve fotoraf, desen gibi grafik öelerle okun masõ kolay hale getirilmelidir. Teknik Hazõrlõklar 50.000 tirajlõ, on be günlük bir yayõnõn gerektirdii; olanaklarõn saptanmasõ, genel mizanpaj ve biçim aratõrmasõ baskõ olanaklarõnõn incelenmesi ve balantõlarõn yapõlmasõ, daõtõm plânõnõn ve organizasyonunun gerçekletirilmesi gibi çalõmalara hõz verildi. Bu arada, 8 Kasõm 1974'de ilân abone - muhasebe daõtõm ilerini yürütecek bir eleman, 25 Kasõm 1974'de Teknik Sekreterlik görevini yürütecek bir eleman salandõ ve Yayõn Sekreteri ile birlikte yayõn kadrosu üç kiiye ulatõ. Baskõ Düünülen ölçek ve biçimde bir yayõn organõnõ, istenen kalitede ve kõsa sürede basabilecek olanaklar aratõrõldõ. Önceleri tek renkli olarak düünülen yayõn için çeitli baskõ teknikleriyle çalõan basõmevleriyle iliki kuruldu. Tipo, ofset, rotatif veb-ofset olanaklarõ karõlatõrõldõ. Baskõ kalitesi, Birlik bünyesindeki sõnõrlõ kadrolara göreli olarak az yük bõrakmasõ, renk ve sayfa sayõsõndaki muhtemel artõlara karõ en uygun teknik olmasõ ve özellikle çok kõsa sürede baskõ yapmasõ gibi özellikleri veb-ofset tesislerinin seçimi sonucunu dourdu. Postalama Elli bin aboneli bir yayõn örneinin ülkemizde kolay rastlanõr olmayõõ bu yolda deney birikimlerini engellediinden, gazetelerin üyelere «postalanmasõ» için gerekli organizasyonun kurulmasõnda güçlüklerle karõlaõldõ. Giriimler sonucu, Birlik bünyesi dõõnda «bantlama» iinin kõsa sürede yapõlabilecei balantõlar kuruldu. ÇALIMALAR Yetki BRLK HABERLER Gazetesinin yayõna ilikin yetki ve sorumluluklarõ TMMOB Yönetim Kurulunca üstlenilmitir. Yönetim Yürütücülük ise üç devrede, üç ayrõ kurul tarafõndan sürdürülmütür. 14 ubat 1975 tarihine (7. sayõya) kadar TMMOB Yönetim Kurulunun yönetiminde yürütülen çalõmalar; 14 ubat - 11 Nisan 1975 (7 - 11. sayõlar) arasõnda TMMOB Yönetim Kurulunca seçilen üç kiilik Yayõn Denetleme Kurulu tarafõndan sürdürülmü; odalar arasõ bir komitenin olumasõ ile 11 Nisan 1975 tarihinden (11. sayõdan) bu yana da yürütücülük altõ Oda temsilcisinden oluan Yayõn Komitesince üstlenilmitir. Baskõya Hazõrlõk Gelen yazõlarõn baskõya hazõrlanmasõ, haberlerin derlenmesi, mizanpaj,

matbaada yürütülen çalõmalarõn denetimi ve daõtõm ileri yayõn kadrosuyla ve TMMOB bünyesinde yayõn kadrosu dõõnda çalõan elemanlarõn katkõlarõyla yürütülmektedir. Aynõ katkõnõn Odalarõn bünyesindeki kadrolarca da yeterince salandõõ söylenemez. Baskõ Gazetenin dizgi - pikaj - film - montaj - kalõp - baskõ ileri ve kâit temini Veb ofset leri Matbaacõlõk A.. (Günaydõn Gazetesi) tesislerinde, Birlik yayõn kadrosunun denetiminde yürütülmektedir. Baskõya hazõrlõk, iletmenin Ankara tesislerinde, baskõ Bursa'da yapõlmakta, gazeteler TMMOB'-ye Ankara'da teslim edilmektedir. Yazõlarõn hazõrlanmasõndan sonra, gazetelerin teslimine kadar olan süre (3 gün) 72 sattir. Baskõda yönetimin elimizde olmayõõ, bu süreyi teknik açõdan mümkün olanõn iki katõ kõlmaktadõr. Daõtõm BRLK HABERLER'nin, TMMOB üyeleri dõõnda, balõca, Devletin Yürütme ve Yargõ Organlarõ, Valilik ve Belediyeler, Üniversite ve Kütüphaneler, Elçilikler, Demokratik Kurulular, Sendikalar, Yazarlar, Basõn Mensuplarõ, Mahalli Yayõnlar ve Örencileri kapsayan be bin dolayõnda dõ daõtõmõ yapõlmaktadõr. Bu dõ daõtõmõn abone düzenine dönütürülme çalõmalarõ balamõtõr. Gazetelerin bantlama ilemi Birlik bünyesi dõõnda oluturulan bir kadro tarafõndan yapõlmaktadõr. Bantlar, Gazete basõlmadan önce adreslenmek-te, pullanmakta ve bantlama ileminin yapõldõõ yere gönderilmektedir. Bantlama iinde çalõan kadronun kesintisiz çalõmasõ ile, gazetelerin basõmõnõ izleyen 48 saat içinde 50.000 gazetenin tümü bantlanmõ ve adreslerine postalanmõ olmaktadõr. Yayõn ilerinde kullanõlmak üzere bir adet pul ücret makinasõ ve bir adet adres makinasõ alõnmõtõr. Pul makinasõ postalama ilerinde kullanõlmaktadõr. Gerekli kodlama çalõmalarõ bitirilemediinden adres makinasõ henüz iletmeye sokulamamõtõr. lan - Abone Yayõna balamadan önce ve yayõn süresince geni bir ilan kampanyasõ yürütülmütür. Reklâm Ajanslarõyla görümeler yapõlmõ, bunun yanõ sõra iki bine yakõn firmaya yayõna balarken bir yazõ ve aynõ firmalara yedi sayõ BRLK HABERLER, tanõtmak amacõyla gönderilmitir. Onuncu sayõdan sonra bu daõtõma son verilmi ve 21 Nisan günü yeni bir yazõ gönderilerek ilan artlarõ hatõrlatõlmõtõr. Bu çabalara karõn, ilan konusunda özel firmalardan, beklenen ölçüde bir ilgi görülmemitir. Resmi ilanlar konusunda ise, Basõn lan Kurumuna bavurmak için gerekli yayõn süresi beklenmi, 12. sayõnõn basõmõndan sonra bavurma yapõlmõtõr. Abone ilemlerine dönem sonunda balanmõtõr. Dõ daõtõmõn abone düzenine sokulmasõ ve geni bir abone kampanyasõna giriilmesi için çalõmalar sürdürülmektedir. Maliyet BRLK HABERLER Gazetesinin bir sayõsõ için yapõlan harcamalar kabaca

öyle özetlenebilir : Telif : 3.000 -- Personel : 12.000,-- Baskõ ­ Kâõt : 30.000 -- Postalama : 10.000,-- Dier : 5.000,-- TOPLAM : 60.000,-- TL AKSAKLIKLAR Yayõn politikasõna ilikin olarak balangõçta saptanan ilkelerin yeterince uygulanabildii söylenemez. BRLK HABERLER'nin okuyucular tarafõndan, bu biçimiyle de ilgi gördüü ve okunduu yolunda güçlü belirtiler varsa da, yayõnõ yürüten kadrolarõn kanõsõ, daha baarõlõ bir yayõn organõ çõkarõlmasõ için objektif koullarõn var olduudur. Olanaklõ olandan daha geri düzeyde bulunan BRLK HABERLER konusunda bu açõdan özeletiri yapõlmasõ tüm Genel Kurul Delegelerinin görevidir. Odalarõn ihtisas alanlarõnõ aan sosyal sorunlara ilikin yayõn yapabilmek için gerekli ilikiler yeterli ölçüde salanamamõtõr. Ekonomi, Sanat ve Kültür dallarõnda bir dereceye kadar kurulan ilikilerin yetersizlii de yayõnda kendini göstermektedir. Odalarõn ihtisas alanlarõna giren konularda bilimsel çalõmalar yapacak, sorunlarõ en somut görüntüleriyle sergileyecek düzeyde yazõ hazõrlayabilecek kadrolarõn Odalar bünyesinde oluturulmasõ, güncel sorunlara sloganlar ötesinde yaklaabilecek uzmanlamanõn salanmasõ ve bu birikimin öncelikle merkezi yayõn için deerlendirilmesi yeterince gerçekletirilememitir. BRLK HABERLER Gazetesinin en önemli eksikliklerinden biri, çevresinde etkin bir haber aõ oluturamamõ olmasõdõr. Bu konuda Odalar, bugünküne oranla çok daha yüksek düzeyde katkõda bulunabilecek olanaklara sahiptirler. Kaynaklarõn deerlendirilmesinde, konu seçimi, yazõ dili, mizanpaj ve baskõya ilikin eksiklik ve hatalarõn olduu açõktõr. BRLK HABERLER yayõn kadrosu, bu konularda, tüm çabalarõna karõn yetersiz kalmõtõr. Yayõn tarama, arivleme,dokümantasyon çalõmalarõ yürütülememitir. Kadrosuzluk bu konuda en önemli etkendir. Süreli yayõnõn ötesinde, Odalarõn ve Birliin ortaklaa yürüttükleri bilimsel çalõmalarõ deerlendiren, çeitli uzmanlõk dallarõndaki aratõrmalarõ derleyen kitap, broür gibi yayõnlar yapõlmasõnda, kadrolar ve mali olanaklar yetersiz kalmõtõr. ÖNERLER Aksaklõklar bölümünde deinilen sorunlarõn üzerine gidilmeli, gerekli ilikiler kurulmalõdõr. stanbul ve zmir'in Katkõsõ

TMMOB Merkezinde, Elektrik, naat, Kimya, Maden, Makina ve Ziraat Mühendisleri Odalarõ temsilcilerinden oluan Yayõn Komitesi çalõmalarõnõ sürdürmektedir. Komite, Odalarõn yayõna yeterli ölçüde katkõsõnõ salayacak çalõmalarõ yürütmelidir. stanbul ve zmir'deki Oda ubeleri de birlikte çalõarak, bu illerdeki kadrolarõn BRLK HABERLER'ni nasõl destekleyeceklerini saptamalõ, yazõ ve haber kaynaõ olarak en üst düzeyde katkõyõ organize etmelidir. Haber Aõnõn Oluturulmasõ Odalarõn ube ve Temsilcilikleri,BRLK HABERLER'nin haber aõnõ oluturmalõdõr. TMMOB yeri Temsilcilikleri de haber kaynaõ olarak deerlendirilmeli. Temsilciler bu çalõmayõ görevlerinin bir parçasõ saymalõdõrlar. Eletiri ve Önerilerin Saptanmasõ Tüm bu organlar, öncelikle, BRLK HABERLER Gazetesinin eletirisini ve yayõn ilkeleri konusundaki önerilerini en kõsa zamanda TMMOB'ye iletmeli ve bunu yaparken çevrelerindeki üyelerin görülerini yansõtmaya dikkat etmelidirler. Yayõnõn üyelerce ne ölçüde benimsendiinin ve okunduunun saptanmasõ için ayrõca anket/yoklama yollarõna bavurulmalõdõr. Yayõn Kadrolarõnõn Mekan Birlii Odalarõn bünyesinde yayõn çalõmalarõ sürdürülmektedir. Bu daõnõk gücün birletirilmesi gereklidir. Tüm Odalarõn ve TMMOB'nin yayõn kadrolarõ bir mekanda toplanmalõdõr. Odalarõn baõmsõz yayõn çalõmalarõna olanak tanõyacak biçimde gerçekletirilecek olan Mekan Birlii,insan gücü, araç gereç, dokümantasyon ve ariv birliini salayacak, çalõmalarõ hõzlõ, rasyonel, tutumlu kõlacak ve iletiimi en üst düzeye çõkaracaktõr. Ortak Basõmevi Her yõl Odalarõn ve TMMOB'nin matbaalara verdii milyonlarca lira deerlendirilmeli, kaynak israfõna son verilmelidir. Kurulacak bir basõmevi, tüm yayõnlarõn baskõsõnõ güvence altõna alacak ve yayõn çalõmalarõnõn düzenli yürütülmesini salayacaktõr. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, olanaklar ölçüsünde kalõcõ ve ileride geliecek gereksinmelere de cevap verecek düzeyde bir tesisin kurulmasõdõr. GELMELER BRLK HABERLER, tüm eksikliklerine karõn, TMMOB çalõmalarõnda önemli bir adõm olmutur. Merkezi Yayõn Organõ, Odalar arasõ yakõnlamayõ ve TMMOB çevresinde kenetlenmeyi hõzlandõran giriimlerin önemli bir parçasõdõr. Kitleyle iliki kurmak açõsõndan da deerlendirildiinde gazetenin örgütleyici nitelii belirginlemektedir. BRLK HABERLER üyeler ve Odalar arasõ birliktelii salama dorultusunda yadsõnamaz gelimeler yaratmõtõr.

Birlik salama yolundaki bu yararlarõnõn yanõ sõra, TMMOB'nin sesini çok geni bir kesime ulatõrmada da baarõlõ olan BRLK HABERLER Gazetesi, kurulular ve kiiler üzerinde etki yaratmõ, basõm-yayõn organlarõnda yankõ bulmu, etkin ve güçlü bir ses olmutur. 2.9 dier konular 2.9.1 YÜKSEK ONUR KURULU Geçtiimiz dönem, hiçbir konu gelmedii için Yüksek Onur Kurulu toplanmadõ. TMMOB Yönetmeliine göre 2 yõlda bir seçilen Yüksek Onur Kurulunun görev süresi dolduundan bu Genel Kurulda yeniden seçilecektir. 2.9.2 TMMOB'DE TOPLU SÖZLEMES 19. Çalõma döneminde TMMOB ile DSK'e balõ Sosyal Sendikasõ arasõnda sürdürülen toplu i sözlemesi sonuçlandõrõldõ. Bu sözleme 1 Ocak 1975 gününden geçerli olmak üzere 1 yõllõk süre için imzalandõ. Sözlemeye göre TMMOB'de çalõanlar sosyal yardõmlar, ücret artõõ ve sosyal güvenceye kavutular. Hayat pahalõlõõnõn hõzla artmasõ ve TMMOB'nin gelime koullarõnõn göz önüne alõnmasõyla 1 yõl süre için imzalanan toplu i sözlemesinin 1 Ocak 1976 tarihinde yenilenmesi gerekmektedir. 2.9.3 KALTE BELGES KONUSU Odalarõmõzõn bir kõsmõnõ ilgilendiren bu konu üzerinde çõkan bir iki anlamazlõk, dönem içinde yapõlan ortak çalõmalarla giderildi. Öte yandan kalite belgesi konusunu yeniden düzenleme amacõyla kurulan odalar arasõ bir komisyon çalõmalara baladõ. Sekreterliini önce Birlik daha sonra Makina Mühendisleri Odasõnõn yürüttüü bu komisyon çalõmalarõnõ sürdürmektedir. MAL RAPOR ve DENETM RAPORU 3.1 mali rapor Birliimiz, dier bölümlerde belirtilen çalõmalarõ yaparken 1974 yõlõ bütçe olanaklarõnõ daima göz önünde tutmu ve sõnõrlõ parasal imkânlar içerisinde genel bütçe ve muhasebe kurallarõna dayalõ olarak gider bütçesinin sarfõnda tasarrufuna ve gelir bütçesinin gerçeklemesine ve artõrõlmasõna çaba sarf etmitir. 1 -- 480.000 lira olarak öngörülen odalar hissesi 31.3.1975 tarihi itibarõyla % 91 gerçekletirilmitir. Genel Kurul toplantõsõna kadar kalan hisselerinde ödeneceini ümit etmekteyiz. 2 -- Bütçede 1 lira olarak yer alan yayõn gelirleri, birlik bültenlerinin satõõ ve ilân geliriyle 132.853 liralõk bir artõ salanmõtõr.

3 -- Odalarõn 1973 yõllõndan devreden borçlarõ da tahsil edilmitir. 4 -- Birlik bülteninin gereksimi personel giderleri ve yapõlan toplu sözleme uyarõnca artõrõlan ücret ve sosyal yardõmlar personel giderlerinde 55.923 liralõk bir fazla harcamayõ gerektirmitir. 5 -- 1974 yõlõ bütçesinde yayõn için 125.000 liralõk bir ödenek konulmutur. 4. sayõsõndan itibaren tüm teknik personele gönderilen ve bugüne kadar 12 sayõ çõkartõlmõ olan bülten giderlerinde 129.408 liralõk bir artõ olmutur. Bu artõõn yayõnõn nitelii ve basõm adedi göz önünde tutulduunda anõlan harcamada azami tasarrufa gidildii görülür. 6 -- 62.000 liralõk huzur hakkõndan yönetim kurulu üyeleri huzur haklarõnõ almayarak 61.019 liralõk bir tasarruf salanmõtõr. 7 -- Bu dönem içerisinde bütçe ve muhasebe uygulamalarõ düzene sokulmutur. Ayrõca Bütçe ve Muhasebe yönetmelii taslaõ hazõrlanarak genel kurulun tasvibine sunulmutur. Böylece bütçe ve muhasebe teknii uyarõnca bundan sonraki uygulamalarõn düzenli ve kolay yürütülmesi salanacaktõr. TMMOB'NN 31.3.1975 GÜNÜ TBARYLE BLANÇOSU KASA 7.591.80 BANKA 15.283.46 SABT K. 80.877.25 103.752.51

M. ALACAKLILAR 14.202.08 MÜDEVVER GELR 89.550.43 103.752.51

TMMOB 1974 ÇALIMA DÖNEM (1.4.1974 - 31.3.1975) TAHMN GELR BÜTÇES VE GERÇEKLEEN GELRLER CETVEL Gelir Gerçekleme TL. Fark TL Tahmini TL. 1 -- Odalar Hissesi 480.000.-- 436.015.70 - 43.984.30 2 -- Odalardan Yardõm 1.-- 1.3 -- Yayõn Gelirleri 1.-- 132.852.86 +132.852.86 4 -- Baõ ve Yardõmlar 1.-- 1.5 -- Sair Gelirler 1.-- 894.41 + 894.41 6 -- Kasa ve Banka 45.832.21 45.832.21 7 -- Odalar Borcu 61.203.-- 61.203.TOPLAM 587.039.21 676.798.18 + 89.758.97 Gelir

1.4.1974 - 31.3.1975 TARHLER ÇN GENEL KURULCA KABUL EDLEN ÖDENEK LE GERÇEK HARCAMALAR TABLOSU Giderler Ödenek Harcamalar Fark

Kira 27.600.-- 27.600-- -- Elektrik,Su 1.000.-- 159.78 --840.22 Kõrtasiye 8.000.-- 5.778.55 --2.221.45 PTT 5.000.-- 5.298.25 + 298.25 Personel ücr.,sig.primi ve geçmi yõllar borçlarõ 196.308.31252.230.99 +55.922.63 Hakkõ Huzurlar 62.000-- 981.-- --61.019.-- Yolluklar 15.000-- 3.822.50 --11.177.50 Feani Hissesi 3.600.-- -- - 3.600.-- Genel Kurul Gid. ve Kurultay giderleri 30.000.-- 19.560.-- --10.440.-- Adli Masraflar 12.000.-- -- --12.000.-- Çeitli Masraflar 15.000.-- 20.897.45 + 5.897.45 Baõ 1.-- -- -- 1.-- Sivil Savunma Fonu 5.000.-- 1.001.65 --3.998.35 Demirba Alõmlarõ 40.000.-- 58.803.-- +18.803.-- Sosyal Yardõmlar 11.000.-- 2.850.-- -- 8.150.-- Yeri Temsilcilikleri 15.000.-- -- --15.000.-- Af ve Fikir Özgürl. Kom. Ve Demo. Hak. Sür. Ko. 15.000.-- -- --15.000.-- 254.939.75 +129.408.85 Yayõn Masraflarõ 125.530.90 587.039.21 653.922.92 + 66.883.71 TMMOB 1975 YILI GELR BÜTÇES AÇIKLAMASI TMMOB gelir bütçesi bölümleri aaõda açõklanmõtõr. 1. ODALAR HSSES : Tüm odalar eskiden olduu gibi yine üye baõna aylõk 1 T.L. üzerinden aidat ödeyeceklerdir. Odalarõn 1975 yõlõndaki toplam üye sayõsõnõn 55.000 olacaõ düünülerek,odalar hissesi : 55.000 X 1.00 x 12 = 660.000 T.L. olacaõ hesaplanmõtõr. 2. Ortak yayõn giderlerini karõlamak üzere odalarõn 1975 yõlõnda gerçekleen gelir bütçelerinin 5 milyon T.L. na kadar olan kõsmõnõn % 6'sõ, 5 milyon T.L. dan sonraki kõsmõnõn ise % 3'ünün ortak yayõn gelirleri bölümünü oluturacaõ düünülmütür. Toplam oda bütçelerinin 30 milyon T.L. olarak gerçekleecei varsayõmõyla ortak yayõn gelirleri : 24.000.000 X 0.06 = 1.440.000 T.L. 6.000.000 x 0.03 = 180.000 T.L. TOPLAM 1.620.000 T.L. olarak saptanmõtõr. 3. YAYIN SATI GELRLER : TMMOB tarafõndan satõlacak yayõnlardan elde edilecek gelirler 85.000 T.L. olarak öngörülmütür. 4. REKLAM GELRLER : Birlik yayõn organlarõnda yayõnlanan reklamlardan elde edilecek gelirler 88.444 T.L. olarak düünülmütür. 5. YARDIM VE BAILAR : Çeitli kurululardan 100.000 T.L. lõk baõ salanacaõ sanõlmaktadõr.

6. ODALARDAN ALACAKLAR : 1974 yõlõndan tahsil edilemeyen aidatlar ve bülten gelirleri toplamõ 78.611 T.L. dõr. TMMOB 1975 YILI GDER BÜTÇES AÇIKLAMASI 1975 yõlõ için 2.632.055. TL. lõk bir gider bütçesi öngörülmütür. 1. Bölümde personel ücretleri, sosyal yardõmlar ve tazminatlar yer almaktadõr. Ekli kadro cetvelinde görülen ücretler ve toplu sözlemeden doan haklar toplamõ olarak 811.052.-- TL. bir gider saptanmõtõr. II. Bölümde; TMMOB ile ilgili giderleri için Bakan, Bakan Yardõmcõsõ ve sayman üyeye verilmek üzere 30.000.-- TL. lõk bir yürütme kurulu ödenei ayrõlmõtõr. TMMOB Yönetim Kurulunun 40 toplantõ yapacaõ ve yönetim kurulu üyelerine 60.-- TL. hakkõ huzur verilecei düünülmütür. Denetleme Kurulunun 4 toplantõ yapacaõ ve 3 üyeye 100'er lira hakkõ huzur verilecei göz önüne alõnarak 1200.-- TL. konulmutur. Ayrõca bu bölümde Yönetim Kurulunun ihtiyaç duyacaõ tetkik ve danõmanlõk konulan içinde 10.000.-- TL. lõk bir gider yer almaktadõr. Bölüm toplam 94.001.-- TL. dõr. III. Bölümde; 26 sayõ çõkacaõ tahmin olunan Birlik Haberlerinin telif, basõm ve postalama giderleri ile dier konularda yapõlacak yayõnlar için 1.150.000.-- TL. gider -öngörülmütür. IV. Bölümde Genel Giderler yer almaktadõr. Bu bölümün toplamõ 337.000.-- TL. dõr. Bu bölümde yer alan 180.000.-- TL. sõ Mimarlar Odasõnõn igal edilen 3 katõna karõlõk verilmektedir. Bu üç katta TMMOB, üye sayõsõ az olan odalar, 2. Teknik Eleman Kurultayõ ve Ortak Belge Bürosu yer almaktadõr. Konferans salonu odalarõn ve TMMOB'nin çalõmalarõnda kullanõlmaktadõr. Bu üç katõn dier ortak kullanõlara da açõlmasõ için çalõmalar sürdürülmektedir. V. Bölüme TMMOB Genel Kurulu ile; Teknik Eleman Kurultayõ ve yõl içinde yapõlacak dier toplantõ ve kongreler için toplam 70.000.-- TL. konulmutur. IX. Bölümde ise iyeri temsilciliklerinin çalõmalarõnda kullanõlmak üzere 20.000.-- TL. öngörülmütür. TMMOB KADRO CETVEL SÖZLEMEL PERSONEL Kadro Unvanõ Ücreti Adedi 1 1 1 1 1 1 1 1

Genel Sekreter 9.000.Genel Sekreter Yardõmcõsõ 6.750.Yayõn Sekreteri 6.750.Teknik Sekreter 6.750.Hukuk Danõmanõ 6.000.KADROLU PERSONEL Memur 3.050.Dökümantasyon Memuru 2.750.Memur 1.950.-

Daktilo 1.900.Veznedar 1.900.Hizmetli 2.550.Muhasebeci (yarõ zamanlõ) 1.000.TMMOB 1975 YILI TAHMN GELR BÜTÇES ODALAR HSSES ORTAK YAYIN GELRLER YAYIN SATI GELRLER REKLAM GELRLER YARDIM VE BAILAR ODALARDAN ALACAKLAR TOPLAM

1 1 1 1

660.000.00 TL. 1.620.000.00 TL. 85.000.00 TL. 88.444.00 TL. 100.000.00 TL. 78.611.00 TL. 2.632.055.00 TL.

TMMOB 1975 YILI TAHMN GDER BÜTÇES Bölüm 1 1 2 3 4 5 6 7 8 Madde Gider Nevi Toplam Bölüm Toplamõ PERSONEL GD. 811.052.A. ÜCRETLER Sözlemeli personel ücr. 423.000Kadrolu Personel ücr. 169.200Geçici personel ücr. 24.000kramiyeler 28.200Fazla Mesai Ücr. 12.000Kasa Tazminatõ 3.600Per.Sig.Primi.iv.his 62.250Geçici görev yolluklarõ 25.000747.250

B. SOSYAL YARDIMLAR Yemek yardõmõ Taõt yardõmõ Giyim yardõmõ Yakacak yardõmõ Aile yardõmõ Çocuk yardõmõ Örenim yardõmõ Dier sosyal yardõmlar C. TAZMNATLAR 17 hbar tazminatlarõ 18 Kõdem tazminatlarõ 2II YÖNETM GDERLER 1 Yürütme Kurulu ödenei 2 Huzur haklarõ 30.000.42.001.1130.2404.7606.0003.6004.0004.2005.0006.00063.800-

2.1 Yönetim K. 2.2 Denetleme K. 2.3 Y. Onur Kurulu Bölüm Madde Gider Nevi 3 III 1 2 3 4 IV

40.800.-- 1.200.-- 1.-- Toplam Bölüm Toplamõ

V VI VII VIII 1 2 3 IX

Temsil Ödenei 12.000.4 Tetkik ve danõmanlõk gi.10.000.YAYIN GDERLER 1.150.000.Telif ücretleri 60.000.Basõm giderleri 780.000.Postalama giderleri 260.000.Dier Yayõn giderleri 50.000.GENEL GDERLER 337.000.1 Kõrtasiye ve Basõlõ Ka. 20.000.2 Kitap,gazete,ve dergi 25.000.3 Kira 180.000.4 Damga pulu gid. 2.000.5 PTT giderleri 20.000.6 Su,aydõnlatma gi. 25.000.7 Vergi,resim,harçlar 20.000.8 Dava,icra,noter,gid. 5.000.9 Tamir ve bakõm gid. 10.000.10 Sivil savunma fonu 15.000.11 Sivil savunma fonu 15.000.12 Dier genel giderler 5.000.KONGRE VE KURULTAY GDERLER 70.000.1 Birlik genel kurul gid. 40.000.2 Kongre,kurultay gid. 30.000.DEMRBE GDERLER 50.000.MHA 1.SAR GDERLER 100.001.Sosyal baõ ve yard. 40.000.Geçen yõldan bülten baskõ ve ka.borcu 60.000.Bilinmeyen giderler 1.TEMSLCLK GDERLER 20.000.GENEL TOPLAM 2.632.055.-

TMMOB 1975 YILI BÜTÇE ELETRS (DENETLEME KURULU GÖRÜÜ) GELRLER : TMMOB 1975 yõlõ Bütçesi 1974 yõlõ bütçesine göre yaklaõk % 500 fazlalõkla 2.632.055 TL. olarak öngörülmütür. Birliimizin güçlü ve etkin ilevini sürdürebilmesi bakõmõndan böyle bir atõlõm gerekli ise de olanaklarõn fazla zorlandõõ izlenimi algõlanmaktadõr. GDERLER :

Gider Bölümlerinde en büyük harcamalar 1.150.000 TL. lõk Yayõn Giderleri Bölümü ile 811.052 TL. lõk Personel Giderleri Bölümünde yapõlacaktõr. 50.000'i akõn üyeye 15 günde bir ulatõrõlmakta bulunan Birlik Bülteninin, doyurucu nitelikli bilgi ve haberleri içeren eklini koruyabilmesi, giderek daha da zenginleebilmesi onu yaratan yayõn kadrosunun güçlendirilmesi ile doru orantõlõdõr. Yõlda 1,5 milyona yaklaan bültenin üretimi daõtõmõ, anõlan gider bölümlerinin büyümesine neden olmaktadõr. 1975 yõlõ kadro cetveli incelendiinde Yayõn Sekreteri ve Yayõn Teknik Sekreteri kadrolarõnõn konduu, ayrõca Birliin artan Bürokratik ilerinin daha salõklõ olarak yürümesi için Genel Sekreter Yardõmcõlõõ kadrosu ile yeni memur kadrolarõna yer verildii görülmektedir. Genel Giderler Bölümünde Kira giderlerinde 180.000 TL. gibi büyük bir deer görülmektedir. Yönetim Kurulu ile yapõlan görümeden Birliin yeni çalõmaa baladõõ Mimarlar Odasõna ait binadan üç kat kiralamõ olduu nedeniyle ileri geldii örenilmitir. Dier Giderler Bölümünde bulunan 15.000 TL. lõk Sivil Savunma Fonu giderleri için kurulumuzca belirlenen görüün Hukuk Danõmanõna sorulmasõ gerekli görülmektedir. «Birlik Bütçesi Oda bütçelerinin bir bölümünden olumaktadõr, Odalar bütçelerine göre anõlan fona ödeme yaptõklarõna göre Birliin de bütçesinden anõlan fona ödeme yapmasõ gerekli midir? Kanõmõzca aynõ gelir için iki defa ödeme yapõlma durumu domaktadõr.» Konunun Hukuk Danõmanõnca incelenerek ödeme yapõlõp yapõlmamasõ yönünde görü alõnmasõnõ öneririz. Demirba Giderleri Bölümünde öngörülen 50.000 TL sõ ile Birliin çalõacaõ üç kata gerekli perde, masa, sandalye gibi eyalarõn alõmõna yetip yetmeyecei konusunda üpheye düülmütür. Sonuç olarak Birlik Bütçesinin gelirlerinin biraz geni, giderlerin bazõ bölümlerinin ise biraz dar tutulduunu belirtir yeni Yönetim Kuruluna harcama yaparken dikkatli, gelir salarken atak olmasõnõ kurulumuzca öneririz. Saygõlarõmõzla Denetleme Kurulu Lütfü AKKAN Halil GÖKSU Nejat TARLAN

Kurulumuz yõllõk olaan denetlemeleri dõõnda yõl sonu denetlemesini de yaparak. Birliimizin 1.4.1974 ile 31.3.1975 dönemine ilikin gelir ve giderlerini incelemitir. ncelemelerimiz sonucunda geçen yõl 587.039.21 TL. sõ olarak öngörülen giderlerin Birliin görevlerine uygun olarak örgütlenme yoluna geçmi olmasõ nedeniyle personel giderlerinde 55.922.68 TL lõk, yayõn giderlerinde 129.408.85 TL lõk fazla harcama yapmasõyla 653.922.92 TL. sõ olarak gerçekletii saptanmõtõr.

Ancak 101.352.86 TL. lõk Bülten geliri ile 31.500.-- TL. lõk ilan geliri bu harcamadan düüldüünde tüm giderlerde fazla harcama olmadõõnõ Genel Kurulumuzun bilgi ve onayõna sunarõz. Harcamalarõn yürürlükteki usullere uygun olarak yapõldõõ görülmü olduundan sonuç olarak Yönetim Kurulunun Genel Kurulumuzca aklanmasõnõ dileriz. 28.4.1975 Denetleme Kurulu Üyeleri Lütfü AKKAN Halil GÖKSU 3.2 denetim raporu 4 EKLER türk mühendis ve mimar odalarõ birlii bütçe ve genel muhasebe yönetmelii BÖLÜM -- l Genel Hükümler : Madde 1 -- Türk Mühendis ve Mimar Odalarõ Birliinin muhasebe ileri ile bütçe düzenlenmesi ve uygulama ileri bu yönetmelik uyarõnca yürütülür. Madde 2 -- Birliin yetkilendirmesi koulu ile temsilcilikler «Temsilcilik Bütçesi» hazõrlayabilirler Birlik adõna tahsilat yapabilirler. Temsilcilikler bütçesi Birlik Bütçesinde topluca yer alõr. Madde 3 -- Birliin kanun gereince bütün gelir ve gideri Birlik muhasebesinde toplanõr, ilenir, ve muhasebe birletirilir. Temsilcilikler, bütçelerine göre harcama yapmak ve bu yönetmelik uyarõnca muhasebelerini tutmakla yükümlü ve yetkilidirler. Madde 4 -- Birliin bütçe devresi 1 Nisandan balar, ertesi yõl 31 Mart'-ta sona erer. BÖLÜM -- II Bütçe : Madde 5 -- Birliin bütçesi Yönetim Kurulunca hazõrlanõr ve Genel Kurulun onayõndan sonra 1 Nisan tarihi itibariyle yürürlüe girer. Bütçenin yürürlük tarihi ile Birlik Genel Kurulunun onay tarihi arasõndaki devrede, yeni yõl bütçesinden, normal veya zorunluluk gösteren masraflarõ da harcamaya Yönetim Kurulu yetkilidir. Ancak bu müddet içerisindeki harcama kafi mizan cetveli ile ayrõca Genel Kurulun onayõna sunulur. Madde 6 -- Birlikçe yetkili kõlõnan temsilcilikler yeni yõl bütçelerini 1 ubata kadar hazõrlayõp Birlik Yönetim Kuruluna göndermek zorunluluundadõr. Madde 7 -- Birlik Bütçesi aaõda gösterilen kõsõmlardan oluur : 1 -- Gerekçe, 2 -- Gelirler Cetveli, Nejat TARLAN

3 -- Giderler Cetveli, 4 -- Kadro Cetveli, Madde 8 -- Temsilcilikler Bütçeleri aaõda gösterilen kõsõmlardan oluur : 1 -- Gerekçe, 2 -- Giderler Cetveli, 3 -- Kadro Cetveli, Madde 9 -- Birlik Gelirleri Cetvelinin bölüm ve maddeleri aaõda gösterilmitir. A -- Cari Yõl Gelirleri I -- Odalar Hissesi, II -- Hizmet karõlõõ ücretler, III -- Yayõn Gelirleri, IV -- Baõ ve Yardõmlar, V -- Çeitli Gelirler, B -- Geçmi Yõllar Gelirleri VI -- Geçen yõllardan kalan odalar hisseleri, VII -- Geçen yõldan devredilen gelirler, Madde 10 -- Birlik giderleri bölüm ve maddeleri aaõda gösterilmitir. l -- PERSONEL GDERLER A -- ÜCRETLER 1 -- Kadrolu personel ücretleri, 2 -- Geçici personel ücretleri, 3 -- kramiyeler, 4 -- Fazla çalõma ücretleri, 5 -- Kaza tazminatõ, 6 -- Sigorta primi iveren hissesi. 7 -- Geçici görev yolluklarõ, B -- SOSYAL YARDIMLAR 1 -- Yemek yardõmõ, 2 -- Taõt yardõmõ, 3 -- Giyim yardõmõ, 4 -- Yakacak yardõmõ, 5 -- Aile yardõmõ, 6 -- Çocuk yardõmõ, 7 -- Örenim yardõmõ, 8 -- Dier sosyal yardõmlar. C -- TAZMNATLAR 1 -- hbar tazminatlarõ, 2 -- Kõdem tazminatlarõ. II-- YÖNETM GDERLER 1 -- Yürütme Kurulu Ödenei, 2 -- Huzur Haklarõ;

2.1 -- Yönetim Kurulu, 2.2 -- Denetleme Kurulu, 2.3 -- Onur Kurulu, 2.4 -- Yardõmcõ Organlar. 3 -- Temsil ödenei, 4 -- Tetkik ve Danõmanlõk giderleri, III -- YAYIN GDERLER 1 -- Telif ücretleri, 2 -- Basõm ve kâõt giderleri, 3 -- Dier yayõn giderleri, IV -- GENEL GDERLER 1 -- Kõrtasiye ve basõlõ kâõt giderleri, 2 -- Kitap, gazete ve dergi giderleri, 3 -- Kira, 4 -- Damga pulu giderleri, 5 -- PTT giderleri, 6 -- Isõtma, Aydõnlatma ve Su giderleri, 7 -- Vergi, Resim ve Harçlar, 8 -- Para icra, Noter giderleri, 9 -- Tamir ve Bakõm giderleri, 10 -- Malzeme giderleri, 11 -- Sivil savunma fonu, 12 -- Dier genel giderler. V -- KONGRE GDERLER 1 -- Genel Kurul Giderleri, 2 -- Kongre, Kurultay giderleri, VI VII -- SABT KIYMETLER VE DEMRBA GDERLER -- MHALAR

VIII -- SAR GDERLER 1 -- Sosyal baõ ve Yardõmlar, 2 -- Bilinmeyen Giderler, IX -- TEMSLCLK GDERLER X -- GELR GDER FARKI Madde 11 -- Temsilcilikler giderleri cetvelinin bölüm ve maddeleri bünyelerine ve ihtiyaçlarõna göre, Birlik Bütçesi esas alõnarak düzenlenir. Madde 12 -- Dergi ve Bülten için bütçe yapõlmaz, ancak Birlik Giderler Cetveli Yayõn Bölümüne gelir ve gider farklarõnõ karõlayacak miktarda ödenek konur. Madde 13 -- Bütçede, ihtiyaç halinde bölüm ve madde deiiklii ile

maddeler arasõ ödenek aktarmasõ, Birlik Yönetim Kurulunca, yapõlabilir. Madde 14 -- Bütçenin gelir ve gider cetvelleri, öngörülen ödenekler, geçen yõlõn gerçek gelir ve harcamalarõna göre saptanõr. Madde 15 -- Bütçe gereince gelir, tahsilat makbuzu veya banka dekontu karõlõõnda yapõlõr, ve giderler fatura ve makbuzlara dayanõr. Madde 16 -- Bütçelerin uygulanmasõnda Yönetim Kurulu, Yürütme Kurulu ile Sayman üye ve Genel Sekreter yetkilidir. Madde 17 -- Bir defada yapõlabilecek azami sarfiyat miktarõ Yönetim Kurulunda saptanõr. Madde 18 -- Birlik Planõna dahil ana hesaplar söylenir : 0 KASA 1 BANKA 2 GELRLER 3 GDERLER 4 M. ALACAKLILAR 5 TRANST HESAP 6 SABT KIYMETLER VE DEMRBALAR 7 NETCE HESABI Hesaplarõn Açõklamalarõ : Madde 19 -- KASA: Bu hesap para ilemlerini muameleleri ve mevcudu göstermei salar. Tahsil ve ödeme filerine göre kasaya giren ve çõkan paralar, kasa defterine müteselsil numara almak suretiyle kaydolunur. Bu hesabõn borcuna, yatõrõlan paralar, alacaõna da çekilen paralar geçirilir. Borç bakiyesi kasa mevcudunu gösterir. Borç bakiyesi bir gün içerisinde 5000.-- TL. nõ geçemez, fazlasõ banka hesabõna yatõrõlõr. Madde 20 -- BANKALAR : Günlük ihtiyaç dõõndaki paralar her zaman çekilebilecek ekilde bir veya birkaç bankada bulundurulur. Bu mevduatõn hareket ve mevcudu bu hesapla takip olunur. Bu hesabõn alacaõna çekilen paralarla banka tarafõndan Birlik, temsilcilik veya yayõn hesabõna yapõlan her türlü sarfiyat, borcuna da her ekilde yapõlan teslimat geçirilir. Mevcudun getirecei faizler de bu hesabõn borcuna geçirilir. Bankadan tahsil olunan her para, bir tahsil fii ile kasaya alõnõr. Madde 21 -- GELRLER : Bu hesap aaõdaki maddelerden olumutur : 1 -- Odalar Hissesi, 2 -- Hizmet karõlõõ ücretler, 3 -- Yayõn giderleri, 4 -- Baõ ve Yardõmlar, 5 -- Çeitli gelirler, Gelirlerin açõklanmasõ : 1 -- Odalar hissesi : Birlik Genel Kurulunca her yõl tespit edilecek ekilde

ve oranda Birlie dahil ihtisas odalarõndan alõnacak gelirlerdir. 2 -- Hizmet karõlõõ ücretler: Birlikten istenilebilecek bir görev karõlõõnda Yönetim Kurulu kararõ ile alõnacak gelirlerdir. 3 -- Yayõn gelirleri : Birlik tarafõndan çõkarõlacak Dergi, Bülten vs. yayõnlarõn satõ, abone ve ilan gelirleridir. 4 -- Baõ ve Yardõmlar : Devlet veya Kurulularõndan, ihtisas odalarõndan, sair özel teekküllerden salanacak baõ ve yardõmlar bu hesapta toplanacaktõr. 5 -- Çeitli gelirler : Yukarõda belirtilen gelirler dõõnda elde edilebilecek gelirler bu hesapta toplanacaktõr. Madde 22 -- GDERLER HESABI : Birlik çin yapõlacak masraflar bu ana hesapta toplanõr. Giderler hesabõ her zaman borç bakiyesi verir. Giderler hesabõ aaõda belirtilen bölüm ve maddelerden oluur : A -- PERSONEL GDERLER : 1 -- Kadrolu Personel Ücretleri : Birlik Genel Kurulunca kabul edilen personel kadrolarõndan personele toplu sözleme uyarõnca verilen ücretler bu hesapta toplanõr. 2 -- Geçici personel ücretleri : Personel kadrolarõ dõõnda gerektiinde geçici olarak çalõtõrõlacak elemanlara bu hesaptan ödeme yapõlabilir. 3 -- kramiyeler : Memur ve hizmetlilere ödenecek her türlü ikramiyeler bu hesaba ilenir. 4 -- Fazla çalõma ücretleri : Memur ve hizmetlilerin gerektiinde normal çalõma dõõndaki çalõmalarõ karõlõklarõ bu hesaptan ödenir. 5 -- Kasa tazminatõ : Bilfiil para ve kõymetli evrakõn saklanmasõndan sorumlu tahsilat ve ödemeyi yapan veznedara verilecek kasa tazminatõ bu hesaptan ödenir. 6 -- Personel sigorta primi iveren hissesi :Sosyal Sigortalar Kurumu kanunu gereince memur ve hizmetlilerin ücretlerinden kesilen sigorta primlerine ek olarak iverence ödenmesi zorunlu prim karõlõklarõ için açõlmõ hesaptõr. 7 -- Geçici görev yolluklarõ : Yönetim Kurulu, Yürütme Kurulu, Onur Kurulu, Yardõmcõ Organlar, Denetim Kurulu üyelerine, iyeri temsilciliklerine, Genel Sekreter ve Danõmalara ve memur ve hizmetlilere seyahat ve ikametgah gündelikleri bu hesaptan ödenir. B -- SOSYAL YARDIMLAR : Memur ve hizmetlilere gerek Genel Kurulca gerekse toplu sözleme gereince ödenecek sosyal yardõmlar için ayrõlmõ bir gider bölümüdür. Salanan yardõmlar cinsine göre tali hesaplardan ödenir. C -- TAZMNATLAR : Memur ve hizmetlilerin görevlerine son verilmesi veya

emekliye ayrõlmalarõ halinde Sosyal Sigortalar Kurumu kanunu gereince veya toplu sözleme uyarõnca ödenecek ihbar ve kõdem tazminatlarõ bu hesaptan ödenir. D -- YÖNETM GDERLER : Yönetimde hizmetleri geçen : 1 -- Yürütme kurulu üyelerine verilecek ödenek, 2 -- Yönetim, Denetim Kurulu, Onur Kurulu, Yardõmcõ organlara ödenecek huzur haklan, 3 -- Temsil : Birlii temsilen katõlman Dernek ve kurululara ödenecek aidatlar, yurt içinde ve dõõndaki toplantõlara katõlma ve tören masraflarõ, merubat ve yemek masraflarõ gibi harcamalarõn ödenei. 4 -- Tetkik ve Danõmanlõk Ücretleri : Gerektiinde inceleme yapacak -/e görü bildirecek teknik ve hukuki danõmanlara verilecek ücretler bu hesaptan ödenir. E -- YAYIN GDERLER : Yayõnlanacak dergi veya bülten için yapõlacak masraflarõn toplanacaõ hesaptõr. 1 -- Telif ücretleri, 2 -- Basõm ve kâõt giderleri, 3 -- Dier yayõn giderleri, tali hesaplarõ vardõr. Yayõn giderleri türlerine göre bu tali hesaplardan ödenir. F -- GENEL GDERLER : 1 -- Kõrtasiye ve basõlõ kâõt giderleri : Birlik, ube ve yayõn ilerinin gerektirdii kõrtasiye ile bastõrõlan matbu evrak ve demirba olmayacak büro malzemesi bu hesapta ödenir. 2 -- Kitap, gazete ve dergi giderleri : Alõnacak kitap, gazete ve dergilerin ödenecei bir hesap türüdür. 3 -- Kira : Kiralanacak gayri menkuller bu hesaptan ödenir. 4 -- Damga pulu giderleri : Her çeit damga pullarõnõn ödenecei hesaptõr. 5 -- PTT Giderleri : Posta, telgraf giderleri ve telefon konumalarõ bu hesaba kayõt edilir. 6 -- Su, õsõtma ve Aydõnlatma Giderleri : Birlie balõ binalarõn õsõtõlmasõ, aydõnlatõlmasõ için yapõlan masraflarla su bedellerinin ödenmesi için ayrõlmõ bir hesaptõr. 7 -- Vergi, Resim ve Harçlar : Ödenmesi gereken vergi resim ve harçlar bu hesaptan ödenir. 8 -- Para, icra, Noter Giderleri : Açõlmasõ gerekli görülen davalar ile icra takiplerinin ve noter giderlerinin kayõt edilecei bir hesaptõr.

9 -- Tamir ve Bakõm giderleri : Bina ve her türlü mobilya, alet ve makina ile eyalarõn bakõm ve tamir masraflarõnõn kaydolunduu hesaptõr. 10 -- Malzeme giderleri : Demirba türüne girmeyen malzemeler için açõlmõ bir hesaptõr. 11 -- Sivil Savunma Fonu : Özel kanunu gereince bütçenin % 0,5 oranõnda ödenmesi gereken Sivil Savunma vergisinin ödenecei hesaptõr. 12 -- Dier Genel Giderler : Gider hesaplarõnda yer almayan dier giderderler bu hesaptan ödenir. G -- KONGRE GDERLER : 1 -- Genel Kurul Giderleri : Olaan veya olaanüstü Genel Kurul toplantõlarõnda yapõlan salon kirasõ, delege harcõrahlarõ, ilân, çalõma raporu baskõsõ ve dier baskõ masraflarõ ile Genel Kurul toplantõsõyla ilgili masraflarõn toplanacaõ hesaptõr. 2 -- Kongre, Kurultay Giderleri : Yapõlacak kongre, kurultay, seminer panel vb. toplantõlarõn tüm giderleri bu hesaptan ödenir. H -- DEMRBA GDERLER : Mefruat ve büro levazõmatõ, her türlü mobilya ve demirba olabilecek yazõhane takõmlarõ, kitaplõk için satõn alõnacak kitaplar bu hesaba kaydedilir. l -- MHA : Kõrõlan, kaybolan veya eskidii için kaydõnõn silinmesi gereken demirbalarõn bedelleri bu hesaba kaydolunur. Kõrõlan, kaybolan veya zamanla kullanõlmaz bir hale gelen veya satõlmasõ uygun görülen demirbalarõn kayõtlarõnõn silinmesi için ilgili ve yetkili kimselerce imzalõ bir tutanak tutulmasõ ve bunun da Birlik, Yönetim Kurulunca onaylanmasõ lâzõmdõr. l -- SAR GDERLER : Bu hesapta, 1 -- Sosyal baõ ve yardõmlar, 2 -- Bilinmeyen giderler, tali hesaplarõ vardõr. Baõ ve yardõmlar 1. hesaptan, önceden bilinmeyen ve yukarõdaki hesaplara kaydõ mümkün olmayan her çeit masraf 2. hesaptan takip edilir. J -- TEMSLCLK MASRAFLARI : Temsilciliklerin her türlü masraflarõ bu hesapta toplanõr. Madde 23 -- Muvakkat Alacaklõlar Hesabõ : Birlik ile ilgili ilemler nedeniyle alacaklõ olan firma, ehas ve dairelerin alacaklarõ bu hesapla takip olunur. Bu hesap evvela alacaklandõrõlõr, sonra borçlandõrõlõr. Bakiye hesaplar mevcut borcu gösterir. Muhtelif Alacaklõlar Hesabõnõn Tali Hesaplarõ unlardõr :

1 -- Ödenecek vergiler : Ücretler ile hakkõ huzurlardan kesilen vergiler ve dier ekillerle tahakkuk edecek her türlü vergi bu hesaba geçirilecektir. Vergiler tahakkuk tarihini takip eden ayõn 20'sine kadar Maliye Tahsil ubelerine yatõrõlõr. 2 -- Ödenecek Mali Denge Vergisi : Ücretler ile sair ödemelerden kanunen kesilecek % 3 oranõndaki mali denge vergileri bu hesaba alacak kaydedilir, ödendiinde hesabõn borcuna yazõlõr. 3 -- Emanet paralar : Zamanõnda mahsubu mümkün olmayan veya mahiyeti, gönderenin kim olduu bilinmeyen paralar bu hesaba geçirilecektir. Bu hesap yalnõz Birlik Muhasebesinde kullanõlõr. 4 -- Karõõk : Yukarõda yazõlõ hesaplara kaydõ mümkün olmayan paralar bu hesaba ilenir. Madde 24 -- TRANST HESAP : Birlik ile ilgili ilemler nedeniyle borçlu olan firma, ehas ve dairelerin borçlan, icra ileri, avanslar. Birlie balõ ihtisas odalarõnõn borçlarõ bu ana hesapta tutulur. Transit Hesabõn Tali Hesaplarõ unlardõr : 1 -- cra leri : Aleyhine icra takibatõna giriilenler için icra memurluklarõndan veya kendilerinden tahsil edilen paralar bu hesabõn alacaõna, yapõlan icra ve avukat masraflarõ bu hesabõn borcuna yazõlõr. Bütçe devresi sonunda borç ve alacak bakiyesi mahiyetine göre Birliin gelirine veyahut Birlik giderine ilenir. 2 -- Odalar : Birlie ödemek üzere tahakkuk eden fakat henüz ödenmeyen Birlik Hisseleri bu hesaba yazõlõr. 3 -- Avanslar : Her türlü avanslar bu hesaba yazõlõr. 4 -- Karõõk : Dier hesaplara girmeyen muameleler bu tali hesaba ilenir. Madde 25 -- SABT KIYMETLER : Birlik için satõn alõnan gayri menkullerin kaydedilecei hesaptõr. Madde 26 -- Netice Hesaplarõ : Gelir ve giderlerin yõl sonunda toplanacaõ hesaptõr, bu hesap bakiyesi bilançoda gözükür. BÖLÜM -- IV Muhasebe lemleri : Madde 27 -- Birliin muhasebesi için aaõda gösterilen defter, föy fi ve dier gerekli evrak kullanõlõr. 1 -- Defterler : a) Defteri kebirli Yevmiye Defteri b) Kasa Defteri

c) Envanter Defteri d) Demirba Defteri 2 -- Föyler : a) Muavin Defter Föyleri 3 -- Filer : a) Tahsil Fileri b) Ödeme Fileri c) Mahsup Fileri 4 -- Makbuzlar : a) Tahsilat Makbuzu b) Hakkõ Huzur Makbuzu c) Telif Hakkõ Makbuzu d) Adi Ödeme Makbuzu 5 -- Cetveller : a)Aylõk Mizan Cetveli. 6 -- Dier Evrak : a) Ücret Bordrolarõ b) Harcõrah Beyannamesi c) Hesap Özeti Madde 28 -- Günlük tahsilat ve sarfiyat günü gününe kasa defterine veznedar tarafõndan ilenir ve haftada bir kasa mevcudu muhasebeci tarafõndan sayõlarak kasa defterine görüldü kaydõ konulur ve muhasebeci ile veznedar tarafõndan imzalanõr. Tahsilat ve sarfiyatõn ilgili cetvellere, filere ve defterlere ilenmesi muhasebeci tarafõndan yapõlõr. Madde 29 -- Temsilciliklerin aylõk masraf tahakkuk cetvelleri iki nüsha olarak hazõrlanõr. Bir nüshasõ temsilcilikte saklanõr, dier nüshasõ her ayõn baõnda Birlie gönderilir. Birlik adõna yapõlan tahsilatõn döküm cetvellerinin bir nüshasõ biri aybaõnda olmak üzere her on be günde bir Birlie gönderilir. Madde 30 -- Kasa tahsilatõ veznedar tarafõndan yapõlõr. Madde 31 -- Kasa mevcudu yekûnu ayda bir defa Birlik Sayman Üyesi tarafõndan sayõlarak tespit edilir. Madde 32 -- Muhasebe fileri ve mizan cetvelleri, Muhasip, Genel Sekreter ve Sayman Üye tarafõndan imzalanmak suretiyle ilem kontrolü yapõlõr. Muhasip, servisinin bütün ilerinden sorumludur. Madde 33 -- Her ay sonunda ilem ve bakiye hesaplarõnõ gösterir bir aylõk mizan cetveli düzenlenir. Üç nüsha olarak düzenlenecek olan mizan cetvellerinin, bir nüshasõ Yönetim Kuruluna verilir ve bir nüshasõ dosyasõnda

saklanõr. Madde 34 -- Satõn alma ileri Genel Sekreterliin sorumluluunda yürütülür. Madde 35 -- Bilançolar 31 Mart itibariyle düzenlenir. 31 Mart tarihi itibariyle çõkarõlacak mizan cetveli düzenlenmeden önce envanter yapõlõr. Demirbalar sayõlarak kayõtlarõyla karõlatõrõlõr. Bütün avanslar devamõnda zorunluluk bulunanlar hariç kapatõlõr. Odalar, bankalar, borçlu ve alacaklõ ahõslarla olan hesaplar ve dier hesaplar incelenerek karõlõklõ uyum salanõr. O yõl bütçesi gerei ödenecek vergiler, hakkõ huzurlar, telif haklarõ, ve dier masraflar için tahakkuklar yapõlõr, gider hesaplarõ borçlandõrõlõr ve Muhtelif Alacaklõlar veya Transit hesap alacaklandõrõlõr. Yukarõda yazõlõ ilerden sonra kafi mizan, gelir ve gider cetveli ve bilanço cetveli düzenlenir ve Denetçilerin kontrolü ile Yönetim Kurulunun onayõna sunulur. Gelir veya gider cetvellerinde tahakkuk eden, devredilen gelir veya gider bakiyeleri yeni yõl bütçesinin gelir veya gider cetvellerine aktarõlõr. Madde 36 -- Bu yönetmelik hükümleri Genel Kurulun onay tarihinden itibaren yürürlüe girer. Madde 37 -- Bu yönetmelik hükümlerini uygulamaa Yönetim Kurulu yetkilidir.

Information

63 pages

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

703707