Read Microsoft PowerPoint - EPN - Ligjerata 01 (Tetor 07) text version

L igjërata 1 Hyrje në Ekonominë Ndërkombëtare

Pë rgatitur nga

Gazmend Ahmeti, MA

Pë rmbajtja e ligjëratës

Çfarë është në fakt E PN? Cilat janë përfitimet nga tregtia Shpjegimi i modeleve ekonomike të këmbimit Ndikimi i politikave qeveritare ekonomike në tregti Financat ndërkombëtare T regtia ndërkomb. Vs. Financave ndërkomb. Përshkrimi i shkurtër i EPN-se dhe çështjeve lidhur me atë.

2

Çfarë është në vërtet ekonomia ndërkombëtare?

E PN ka të bëj me çështjen se si kombet komunikojnë nëpërmjet shkëmbimit te mallrave dhe sh ërbimeve, nëpërmjet qarkullimit te parasë dhe investimeve. Popujt janë të ndërlidhur si kurrë më parë nëpërmjet par tregtimit të mallrave dhe shërbimeve, qarkullimit të parasë dhe investimeve. Pjesëmarrja e tregtia ndërkomb. në BPV amerikan është Pjes trefishuar në 40 vitet e fundit. Krahasuar me SHBA-te, shtetet tjera janë edhe më shumë të ndërlidhura me tregtinë ndërkombëtare.

3

Çfarë është në vërtet ekonomia ndërkombëtare?

Eksportet, importet (% pjesëmarrjes në të ardhurat pjesë në kombëtare te SHBA) kombë

Figura 1-1 1Pjesëmarrja e eksporteve dhe importeve ne ardhurat kombëtare të SHBA-se (ne %) Pjesë kombë të SHBAPrej viteve 1960 deri 1980, si eksporti njashtu edhe importi kane rritur pjesëmarrjen e tyre ne te kane pjesë ardhurat e SHBA-se. Por, qe nga viti 1980, eksportet kane pësuar lëvizje te mëdha. SHBApë lë më

4

Çfarë është në vërtet ekonomia ndërkombëtare?

Figura 1-2

Eksportet, importet % pjesëmarrjes në të ardhurat pjesë në kombëtare në 2003 ë ë komb n Për shumicën e vendeve tregtia shumicë ndërkombëtare është shumë e ndë rkombë shtë shumë rëndësishme se sa për SHBA-të. ndë SHBABurimi: Organization for Economic Cooperation and Development

Eksportet, importet (% pjesëmarrjes në të pjesë në ardhurat kombëtare) kombë

5

Pë rfitimet nga tregtia

Disa nga idetë mbi të cilat bazohet teoria e përfitimeve nga tregtia 1. Kur blerë si dhe shitësi kyçen vullnetarisht në këmbimin, të dy pranojnë diçka që kanë kan nevojë, dhe që të dytë janë përfitues.

Konsumatoret norvegjeze mund te blejnë portokaj në tregun ndërkombëtar që ndryshe do të kishin telashe të mëdha t'i prodhonin vet. Prodhuesit e portokajve me të ardhurat e realizuara do blejn gjerat të cilat kanë dëshirë ti kenë.

6

Pë rfitimet nga tregtia

2. Si ë shtë e mundur që shteti më (pak) efikas prodhues i të gjithave të ketë dobi nga tregtia?

Me burime të kufizuara, vendet mund ti përdorin burimet për të prodhuar atë të cilën dinë të bëjnë më së miri (janë më produktiv), dhe pastaj t'i këmbejnë ato produkte / shërbime me prodhimet / shërbimet të cilat ata kanë nevojë t'i konsumojnë. Vendet mund të specializohen në fusha të caktuara të prodhimit, dhe në ndërkohë falë tregtisë, prapë të konsumojnë shumë mallra / shërbime.

7

Pë rfitimet nga tregtia

3. Teoria për tregtinë parasheh se vendet do bëhen më efikase kur ato eksportojnë mallra të prodhuara nga burimet të cilat ato i kanë me bollëk, dhe importojnë mallra te prodhuara nga nga burimet të cilat ato i kanë të pakta, apo iu mungojnë tërë sisht. Kur vendet specializohen, atëherë ato mund bëhen më efikase për shkak të prodhimit të shtuar apo në shkalle të lartë (prodh.masivë). Vendet po ashtu mund të përfitojnë duke tregtuar burimet aktuale me burimet e s ë ardhmes (huat dhe kreditë).

4. 5.

8

Pë rfitimet nga tregtia, por...

Teoria për tregtinë parasheh se vendet do të përfitojnë në përgjithësi, megjithatë tregtia mund ti dëmtoj disa grupe të caktuara të shoqëris ë.

T regtia ndërkombëtare mundet seriozisht ti dëmtoj pronarët e burimeve të cilat përdoren intensivisht nga industritë të cilat garojnë (konkurrojnë) me importet. Prandaj, tregtia mund të ketë ndikim në shpërndarjen e të ardhurave përbrenda një vendit. Konfliktet që kanë te bëjnë me tregtinë duhet të shfaqen në mes të grupeve përbrenda një vendi, dhe jo në mes shteteve.

9

T rendët e tregtisë

(Patterns of T rade)

Dallimet në klimë dhe burime mund të shpjegojnë se pse Brazili eksporton kafe, ndërsa Australia eksporton xehe hekuri. Por, perse Japonia eksporton automobila, dhe S HAB-të eksportojnë aeroplanë? Dallimet në produktivitetin e punëtorëve mund të shërbejnë si shpjegim se përse disa vende eksportojnë produkte te caktuar. Si oferta relative e kapitalit, punë s dhe tokë s shfrytëzohet në prodhimin e mallrave të ndryshme, mund gjithashtu të na shërbej si shpjegim se përse disa vendeve eksportojnë prodhime te caktuara.

10

Ndikimi i politikave qeveritare

Politikëbërsit mund të ndikojnë në vëllimin e tregtis ë nëpërmjet

tarifave: një lloj tatimi në import apo eksport, kuotave: kufizimi i vëllimit të importeve apo eksporteve, Subvencionimit të eksportit: një lloj pagese i cila u behet prodhueseve te cilit eksportojnë, Ose nëpërmjet r regulloreve/instrumenteve tjerë (p.sh., specifiket e prodhimeve) te cilat perjashtojn prodhimet e huaja nga tregu, por duke lejuar prodhimet vendore.

Cilat janë dobitë dhe kostoja e këtyre politikave?

11

Ndikimi i politikave qeveritare

Ekonomistët krijojnë modele me anë të cilave mundohen ti masin efektet e politikave të ndryshme tregtare. Nëse qeveria është e detyruar qe patjetër të kufizoj tregtinë, çfarë lloj politike duhet zbatuar ajo? Nëse qeveria patjetër duhet kufizuar tregtinë, sa duhet kufizuar atë? Nëse qeveria kufizon tregtinë, cili do ishte çmimi nëse qeveritë e huaj do reagonin me të njëjtën masë?

12

Financat Ndërkombëtare

Qeveritë masin vlerën e eksporteve dhe importeve, gjithashtu edhe vlerën e financave ndërkombëtare, rrjedhen kapitalit brenda dhe jashtë vendeve të tyre. t Lidhur me këta dy tregues të cilit njihen edhe si indikatori i bilancit të pagesave: bilanci i fondeve të cilat bankat kombëtare (qendrore) i përdorin për pagesat ndërkombëtare. T ë tre treguesit (vlerësuesit) maten në saje të llogarive të ardhurave kombëtare.

13

Financat Ndërkombëtare

Përveç financave dhe qarkullimit të kapitalit ndërkombëtar, dhe pasqyrave financiare kombëtare, kurset valutore poashtu janë me rëndësi për shumicën e qeverive.

Kurset valutore masin sa valuta kombëtare mund te shkëmbehen me valutat e huaja. Ato kanë ndikim ne përcaktimin e çmimeve të mallrave te shprehura në valuta haja (importet). Dhe kanë ndikim në përcaktimin e çmimit të mallrave kombëtare të shprehura në valuta ndërkombëtare (eksporteve).

14

T regtia Ndërkombëtare kundrejt Financave Ndërkombëtare

T regtia Ndërkombëtare përqendrohet ne

këmbimin e mallrave dhe shërbimeve ndërmjet vendeve.

Këto shkëmbime zakonisht kane të bëjnë me lëvizjet fizike të mallrave dhe shërbimeve të punëtoreve.

Financat Ndërkombëtare përqendrohet në

transaksionet financiare apo monetare ndërmjet shteteve.

P.SH., blerja e dollarëve apo kapitalit financiar nga ana Evropianëve apo Aziatikëve.

15

Përmbajtja e L ibrit

I. Temat nga fusha e Tregtisë Ndërkomb.

Teoria mbi T regtinë Ndërkomb. (Kapitujt 2­7) Politikat e T regtisë Ndërkomb. (Kapitujt 8­11)

II. Temat nga fusha e Financave Ndërkomb.

Kurset Valutore, financat dhe investimet globale (Kapitujt 12­17) Politikat makroekonomike (Kapitujt 18­22)

16

L iteratura:

Libri i Rekomanduar

International Economics: Theory & Policy. Seventh (2005) edition, by Krugman P., and Obstfeld M.

Libri Alternativë

The World Economy ­ Trade and Finance. Seventh Edition, by Beth V. Yarbrough and Robert M. Yarbrough. Shënimet dhe materiali i siguruar nga ligjëruesi.

17

L iteratura dhe materialet

· I. Kristo, Biznësi Ndërkombëtar, botimi i 1-rë, 2002. S HB LU, Tiranë. · J. Goldstëin, Marrëdhënie Ndërkombëtare, botimi i 4të, 2001. Dituria, Tiranë. · J. Stiglitz, Globalization and Its Discontents, 2002. Penguin Books, 2002, UK. · J. Stiglitz, Making Globalization Work, 2006. NY · Punime akademike nga fusha e Ekonomisë Ndërkombëtare (të cilat mund sigurohen nga interneti, apo

ligjëruesi nëse kërkohen nga studentët)

· The Economist (revista më e respektuar në botë)

18

Vlerësimi dhe Notimi:

P ROJE K TI 30% (2 projekte)

10 -- 90% e lartë 9 -- 80% e lartë 8 -- 70% e lartë 7 -- 60% e lartë 6 -- 50% e lartë

P ROVIMI GJYSM Ë-S EME S T RA L 35% (Mbulon Pjesën e Parë)

P ROVIMI FINAL 35% (Mbulon Pjesën e Dytë)

19

Ju faleminderit!

20

Information

Microsoft PowerPoint - EPN - Ligjerata 01 (Tetor 07)

20 pages

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

581308