Read Microsoft PowerPoint - ANESTEZIOLOGIJA [Compatibility Mode] text version

FAKULTET VETERINARSKE MEDICINE U BEOGRADU KATEDRA ZA HIRURGIJU,ORTOPEDIJU I OFTALMOLOGIJU

ANESTEZIOLOGIJA - predavanja za VI sem. predavanja

Doc. Dr Branislav Proki

ISTORIJAT - Smatra se da je Paracelsus koristio etar za uspavljivanje zivine - 1800. god. Humprey Davy ukazao na anesteticka svojstva NO2 - Sredstva za ublazavanje bola do 19. veka: alkohol, opijum... - 1806. god. Fridrih Sertuner, farmaceut iz Hanovera, izolovao MORFIN iz opijuma - 1824. god. H. Hickman konstatovao da nema oseaja bola kod pasa koji udisu mesavinu azot oksidula i ugljen dioksida - 1841. god. hemicar Jakson opisuje anesteticko dejstvo ETRA - 1842. god. primena etra u stomatologiji (Clarke) - 1842. god. Kraford Long, opsta anestezija etrom, objavljeno tek 1852. god. - 1844. god. Horas Vels ukazao na anesteticka svojstva azot oksidula (gas koji izaziva smeh)

- 1846. god. javna demonstracija etarske anestezije, Vilijem Morton, Masacusets, zvanican '' ro endan''anestezije kod ljudi - 1847. god. Flourens prvi put koristi hloroform za anesteziju zivotinja, - Sir James Simpson 1847.god., pronalazac HLOROFORMSKE ANESTEZIJE - 1847. god. Ore, opsta i/v anestezija hloral-hidratom kod ljudi hloral- 1878 god. Humbert intravenska aplikacija hloral hidrata za anesteziju konja. - 1878. god. otkrie endotrahealne intubacije - 1885 god. G. L. Corning upotrebio kokain za indukciju spinalne anestezije kod psa. - 1899. god. Holsted, prva blokada nerava kokainom, a Bier spinalnu anesteziju - 1950. god. Charpentier je u Francuskoj pronasao fenotiazinske derivate, derivate, uvodi se premedikacija u anesteziji

ZADACI SAVREMENOG ANESTEZIOLOGA: - praenje anestezije i analgezije, odrzavanje vitalnih funkcija - praenje, odrzavanje i uspostavljanje homeostaze pre, tokom i posle operativnog zahvata - primena respiratora - kardio-pulmonalno-cerbralna reanimacija kardio-pulmonalno- terapija bola NEPOSREDNI ZADACI ANESTEZIOLOGA: 1. PRE OPERACIJE anamneza, starost, fizicka kondicija, temperament, rasa 2. OPERACIJA bira anestetik i vrstu anestezije, odrzava i odgovara za vitalne funkcije 3. POSLE OPERACIJE kontrola i odrzavanje vitalnih funkcija

NAJCESI TERMINI U UPOTREBI: UPOTREBI: ANESTEZIJA (grc. neosetljivost) FARMAKOLOSKI IZAZVANA NEOSETLJIVOST DELA TELA ILI ORGANIZMA U CELINI ANALGEZIJA (grc. bezbolnost) NEOSETLJIVOST NA BOL UZ OCUVANU SENZITIVNU-CULNU SVEST SENZITIVNUOPSTA ANESTEZIJA- GUBITAK SVESTI I SVIH OSEAJA ANESTEZIJALOKALNA ANESTEZIJA ­ GUBITAK OSEAJA, BOLA, U ODRE ENOM DELU ILI REGIJI TELA, UZ OCUVANU SVEST I BUDNOST NEUROLEPT-ANALGEZIJANEUROLEPT-ANALGEZIJA-KOMBINACIJA SEDATIVA I ANALGETIKA DISOCIJATIVNA ANESTEZIJA- STANJE ANESTEZIJE, IZDVOJEN ANESTEZIJATALAMOKORTIKALNI I LIMBICKI SISTEM, KATALEPTOIDNO STANJE ZIVOTINJAE

PREOPERATIVNA PRIPREMA PACIJENTA 1. ZNACAJ PRIPREME 2. ANAMNEZA 3. KLINICKI PREGLED PACIJENTA 4. DIJAGNOSTICKI POSTUPCI (LABORATORIJA- EKG(LABORATORIJA- EKGRtg-UZ-SKENERRtg-UZ-SKENER-NMR) 5. EVENTUALNA KOREKCIJA NEKE OD OBOLELIH FUNKCIJA ZNACAJNIH ZA STANJE PACIJENTA U OPSTOJ ANESTEZIJI ZA TOK OPERATIVNOG ZAHVATA 6. IZBOR PREMEDIKACIJE

Na osnovu preoperativnog zdravstvenog stanja pacijenti se svrtavaju u jednu od kategorija po ASA-skor skali: ASAASA 1: zivotinja nema organskih, fizioloskih ili drugih poremeaja 1: (CNS(CNS-a) ASA 2: Umeren i lak sistemski poremeaj koji treba preoperativno 2: resavati (korekcija anemije, elektrolita, poremeaj srcanog ritma, kod npr. ingvinalne hernije...) ASA 3: Tezak nekorigovan sistemski poremeaj (opstruktivni 3: bronhitis, kardio-pulmonalni sindrom kod starijih zivotinja, kardiohronicna oboljenja sistema organa...), maksimalna opreznost! ASA 4: Tezak sistemski poremeaj koji se ne moze sa sigurnocu 4: operativno korigovati i koji treba predociti vlasniku (npr. nekroticni procesi-inkarceracija creva sa difuznim peritonitom, procesineoplazme...) ASA 5: Pacijenti sa visokim rizikom prezivljavanja, a operativni 5: zahvat je sastavni deo reanimacionog postupka (torzija zeluca pasa, kolike i volvulus kopitara...) ASA 5H: URGENTNO (H) Lose opste stanje, hitna hirurska 5H: intervencija sa reanimacijom ( Saobraajni udesi sa rupturom veih krvnih sudova ili organa-jetra, slezina...perforativne rane organavitalnih organa)

PREMEDIKACIJA Cilj: 1. Smanjenje straha, smirenje i pospanost 2. Analgezija (ako pacijent ima bolove) 3. Inhibicija parasimpatikusne aktivnosti 4. Olaksanje uvoda u anesteziju, smanjenje kolicine anestetika LEKOVI ZA PREMEDIKACIJU : : 1. ANTIHOLINERGICI- Atropin, Skopolamin ANTIHOLINERGICI2. SEDATIVI HIPNOTICI- Ksilazin, Benzodiazepini HIPNOTICI3. NEUROLEPTICI (sedativi trankvilajzeri)- Fenotiazin, Butirofenoni trankvilajzeri)4. OPOIDNI ANALGETICI- Morfin, Metadon, Butorfanol ANALGETICI-

PREMEDIKACIJA

PRIPREMA PACIJENTA - gladovanje 24 casa - uskraivanje vode 12 casova PRIPREMA OPERACIONOG POLJA - sisanje i brijanje operacionog polja 24 casa pre operacionog zahvata MEDIKAMENTOZNA PREMEDIKACIJA 1. ANTIHOLINERGICI: - ATROPIN - SCOPOLAMIN

ANTIHOLINERGICI

Antimuskarinske holinolitici (blokiraju

muskarinske M-1, M-2 i M-3 receptore M- M- M-

Atropin Scopolamin Antinikotinski holinolitici Antinikotinski holinolitici (ganglijski blokatori)

-

Heksametonijum Pentametonijum

EFEKAT ATROPINA I ATROPINA PRIMENA ZA :

RELAKSACIJU GLATKIH MISIA (OSIM KRVNIH SUDOVA) SMANJENJE PERISTALTIKE BRONHODILATATOR * SMANJENJE SEKRECIJE *

OSETLJIVOST NA ATROPIN

KONJI, GOVEDA, KOZE : DOBRO PODNOSE PER ­ OS PRIMENU ATROPINA OSETLJIVI NA PARENTERALNU APLIKACIJU APL SVINJE ­ JAKO OSETLJIVE ­ CESTO DOLAZI DO TROVANJA PAS ­ DOBRO PODNOSI MACKE ­ OSETLJIVE, UTICAJ NA PERISTALTIKU,

RETENCIJA URUNA, TAHIKARDIJA, POREMEAJ CNS-A CNS-

NEZELJENI EFEKTI ATROPINA

KOPITARI ­ PARENTERALNA APLIKACIJA (S/C, I/M) SMANJENJE PERISTALTIKE CREVA I NASTANAK KOLIKA KOD GOVEDA ­ GUBITAK APETITA, ATONIJA BURAGA TROVANJE (PREKOMERNA DZA) DOVODI DO:

-

PRESTANAK SEKRECIJE TAHIKARDIJA HIPERPNOJA MIDRIJAZA ATAKSIJA RETENCIJA EKSCITACIJA CNS-A CNSDEPRESJA CENTRALNIH FUNKCIJA - DISANJA VAZODILATACIJA POVISENJE TEL. TEMP.

TERAPIJSKE DOZE ATROPINA ZA PREMEDIKACIJU

PAS: 30-100 µg/kg 30PREZIVARI: 30-60 µg/kg 30TERAPIJA TROVANJA ATROPNOM: APLIKACIJA FIZOSTIGMINA

+

DIAZEPAM (SMIRENJE ZIVOTINJE)

ANESTEZIJA :

I OPSTA II LOKALNA I REGIONALNA:

1) Povrsinska lokalna 2) Infiltrativna lokalna 3) Blokada perifernih nerava i pleksusa 4) blokada centralnih neuroblokova * epiduralna - periduralna * spinalna

OPSTA ANESTEZIJA: OPS 1. OPSTA INHALACIONA 2. BALANSIRANA (NEUROLEPT) ANESTEZIJA 3. PARENTERALNA (i/v, i/m, s/c, perper-os, per-rectum) per-

* OPSTA ANESTEZIJA JE STRUCNO IZAZVANA, RELATIVNO BEZBEDNA, KONTROLISANA I REVERZIBILNA DEPRESIJA CNSCNS-a, SA NEOSETLJIVOSU ORGANIZMA U CELINI I POTPUNIM GUBITKOM SVESTI *

OPSTU ANESTEZIJU KARAKTERISE:

* GUBITAK

SVESTI

* ANALGEZIJA i * MISINA RELAKSACIJA

* GUBITAK SVESTI (NARKOZA) JE SPECIFICNA DESCEDENTNA PARADOKSALNA DEPRESIJA CNS-A * CNS-

DESCEDENTNA

TERMIN ''DESCEDENTNA'' ODNOSI SE ''DESCEDENTNA'' NA DEJSTVO ANESTETIKA OD VISIH KA NIZIM STRUKTURAMA CNS-A I NSCNSNSA KORA > BAZALNE GANGLIJE > MALI MOZAK > KICMENA MOZDINA

TERMIN PARADOKSALNA ZNACI DA SU NACI PRESKOCENI MEDULARNI CENTRI U KICMENOJ MOZDINI

Retko se koristi jedan anestetik za efekte opste anestezije

sve

* Korisenje vise farmakoloskih sredstava u cilju postizanja svih efekata opste anestezije naziva se

BALANSIRANA ANESTEZIJA

BALANSIRANA ANESTEZIJA

ANESTETICI (i/v i inhalacioni) + OPIJATNI ANALGETICI > ANALGEZIJA + MISINI PARALIZATORI > MIS RELAKSACIJA + VESTACKA > mehanicka ventilacija plua

STADIJUMI OPSTE ANESTEZIJE U zavisnosti od jacine i mesta depresije CNS-a, javljaju se znaci CNSkoji pokazuju stepen postignute dubine anestezije:

I STADIJUM ­ UVOD ili ANALGEZIJA

* INDUKCIJA zapocinje primenom anestetika, a zavrsava se GUBITKOM SVESTI * MOGUE MANJE HIRURSKE INTERVENCIJE, * PREVIJANJE, POSTAVLJANJE ZAVOJA * DIJAGNOSTICKI PREGLEDI. * DISANJE SPONTAN. SPONTAN.

II STADIJUM ­ ST. EXITACIJE

* OPASAN ­ NEPOZELJAN !!! * DOMINACIJA SUBKORTIKALNIH STRUKTURA USLED KORTIKALNE INHIBICIJE * IZRAZEN MISINI TONUS (trzaji, grcenje), TAHIKARDIJA, BRONHOSPAZAM, POVRAANJE, ARITMIJA SRCA, NEREGULARNO DISANJE * UPOTREBOM KVALITETNIH ANESTETIKA PRESKAC PRESKACE SE OVAJ STADIJUM

III III STADIJUM ­ st. HIRURSKE ANESTEZIJE

* zapocinje mirnim, regularnim disanjem: * III/1- PRVI STEPEN III/1> Povrsinska hirurska anestezija ­ GUBITAK PALPEBRALNOG I KUTANOG REFLEKSA - ocne jabucice centralno postavljene -ocuvana reakcija zenica na svetlost - disanje mirno i duboko

* III/2 ­ DRUGI STEPEN ­ SREDJNE DUBOKA HIRURSKA ANESTEZIJA

> Disanje plie ­ ocne jabucice fiksirane centralno ­ pocinje sirenje zenica ­ GUBITAK KORNEALNOG i FARINGEALNOG REFLEKSA. Misini tonus jos slabiji ­ nema reakcije na hirursku inciziju

III/3 ­ TREI STEPEN -DUBOKA HIRURSKA ANESTEZIJA * RELAKSACIJA SKELETNE MUSKULATURE

maksimalna opustenost tela ­ disanje abdominalno ­ krvni pritisak pada, ubrzanje pulsa

* III/4 ­ CETVRTI STEPEN ­ VEOMA DUBOKA

HIRURSKA ANESTEZIJA

ANESTEZIJAANESTEZIJA- Zapocinje potpunim prestankom interkostalnog disanja do paralize abdominalnih misia i dijafragme ­ Disanje povrsinsko, sve slabije i na kraju prestaje ­ Potpuni gubitak misinog tonusa ­ hipotenzija, mek i slab puls.

IV STADIJUM­ STADIJUM RESPIRATORNE I STADIJUM­ CIRKULATORNE PARALIZE (st. asphyxiae) * paraliza medularnih centara u produzenoj mozdini

* paraliza disanja * gubitak svih refleksa * cijanoza sluzokoza * spontana defekacija i mokrenje * slab rad srca (mogua strucna reanimacija) * paraliza KVS-a KVS* smrt

* OVAKO OPISANI STADIJUMI ANESTEZIJE SU

VIDLJIVI KOD ETARSKE ANESTEZIJE (upotreba monoanestetika)

* GUBITAK SVESTI I ANALGEZIJA ­ JEDAN

ANESTETIK ­ DEJSTVO CENTRALNO

* MISINA RELAKSACIJA ­ MEDIKAMENTI KOJI

DELUJU PERIFERNO NA NEUROMISINU SINAPSU, A NE CENTRALNO (opasno zbog poveanja dubine anestezije)

* SAVREMENI PACIJENT - MONITORI UKAZUJU NA

TRENUTNO STANJE VITALNIH FUNKCIJA ORGANIZMA

Ad 1. OPSTA INHALACIONA 1. ANESTEZIJA Definicija: ANESTEZIJA NASTALA UDISANJEM ANESTETICKIH PARA ILI GASOVA NAZIVA SE INHALACIONA OPSTA ANESTEZIJA

Sredstva za inhalacionu anesteziju: anesteziju: 1. tecnosti koje lako isparavaju i primenjuju se kao pare (etar, hloroform, halotan, izofluran) 2. gasovi koji se pod visokim pritiskom pretvaraju u tecnosti, a zatim isparavaju i udisu kao anestetik (azot-oksidul) (azot-

Inhalacioni aparat Monitoring :EKG, SpO2, CO2, temperatura, gas, spirometrija, kontrola udisanog anestetika

N2O > O2 and inhalation anesthetics. display of the ventilator shows the basic parameters as tidal volume (VT), Minute Ventilation (MV), (VT), Breathing

ENDOTRAHEALNA INTUBACIJA

INTUBACIJA PSA

ENDOTRAHEALNI TUBUS

INTUBIRAN PAS

INHALACIONA ANESTEZIJA FOKE

MEHANIZAM DEJSTVA INHALACIONOG ANESTETIKA: ANESTETIKA: ANESTETIK ­ PLUA ­ RESORPCIJA I TRANSPORT KRVOTOKOM DO MOZGA ­ MOZDANA ELIJA ­ PROMENA AKCIONIH POTENCIJALA MEMBRANE I ME UNEURONSKE HOMEOSTAZE ­ DEPRESIJA CNS-a CNS-

U farmakokinetici gasova i para vazni su

PARAMETRI RESPIRACIJE: RESPIRACIJE:

% anestetika u alveolama Difuzijski kapacitet, Odnos parscijalnog pritiska anestetika u alveolama i krvi Povrsina i debljina alveolarne membrane Rastvorljivost anestetika u krvi (koeficijent rastvorljivosti krv/gas)* Rastvorljivost anestetika u masnom tkivu (koeficijent rastvorljivosti ulje/gas)*

MAC (minimalna alveolarna koncentracija anestetika u %

kojom se postize dovoljna dubina anestezije koja inhibira refleksni misini odgovor na hirursku inciziju)* inciziju)*

* Prednost inhalacione anestezije:

JEDNOSTAVNA PRIMENA I KONTROLA KONCENTRACIJE U MOZGU PUTEM KONTROLE KONC. U ALVEOLARNOM VAZDUHU I FUNKCIJE DISANJA

*Terapijska sirina anestetika: anestetika: RAZLIKA IZME U DOZE (koncentracije) ANESTETIKA POTREBNE DA IZAZOVE HIRURSKU ANESTEZIJU I DOZE KOJA DOVODI DO PARALIZE CENTRA ZA DISANJE I KOLAPSA KVS-a. KVS* OTVOREN I ZATVOREN SISTEM INHALACIJE ANESTETIKA

*Sudbina inhalacionog anestetika u krvi zavisi od: od: - Stanja KVS-a, KVS- Minutnog volumena srca, - Periferne i mozdane cirkulacije krvi, - Metabolizma anestetika, - Stanja plua i bubrega

INHALACIONI ANESTETICI

ETAR (Dietil-etar, C2H5-D-C2H5): (DietilC2H5* Bezbojna tecnost - lako ispatljiva - ostrog mirisa, eksplozivna - razlaze je svetlost- Jak analgetiksvetlostanalgetikvelika terapijska sirina - MAC je 1,9 Vol% (Conc. od 3,5-4,5 Vol% daje stadijum III hir. anestezije, a 3,5Conc. od 6,5-8,5 Vol.% respiratorna paraliza) 6,5Jednostavan za primenu - aktuelan kod masovnih nesrea. * Nezeljeni efekti: nadrazaj disajnih puteva ­ kasalj - laringospazam (dati misine relaksante).

HALOTAN (fluotan-CF3ChBrCl) (fluotan* Bistra tecnost prijatnog mirisa snazan anestetik, anestetik, bronhodilatator - inhibitor bronhijalne i pljuvacne sekrecije izaziva umerenu hipertenziju - kod predoziranja bradikardija i aritmija (ne sme se koristiti adrenalin sa halotanom), halotanom), smanjuje stvaranje cerebrospinalne tecnosti - bolji efekat kod mladih zivotinja ne deluje na fetus gravidnih zivotinja HEPATOTOKSICAN kod ponovne primene i oboljenja jetre.

AZOT OKSIDUL (N2O)

* Me u prvootkrivenim anesteticima Gas bez mirisa ­ ''smejui-veseli gas'', u bocama pod pritiskom je u 'smejuigas'', vidu tecnosti Slabije analgetsko dejstvo kod zivotinja nego kod ljudi (za 50%) Koristi se kao smesa sa O2 u odnosu 4:1 do 2:1 Anestezija brza, nije duboka, po prestanku aplikacije zivotinja se budi brza, duboka, brzo Za efikasnu hirursku anesteziju u veterini se kombinuje sa jacim inhalacionim anestetikom (kao gasni nosac) + injekcioni analgetik. analgetik.

METOKSIFLURAN: METOKSIFLURAN:

* Jaci od halotana (4,7puta) efekat zavisi od velicine doze ­ slaba hipotenzija ­ utice na smanjenje minutnog vol. srca ­ mogua respiratorna acidoza kod duboke anestezije nema laringospazma i bronhijalne sekrecije dobar inhalacioni anestetik bolji za male zivotinje dobar miorelaksant i analgetik.

negativne osobine: negativne osobine:

liposolubilan ­ visoka resorpcija u masnom tkivu metabolisanjem u jetri osloba a se fluoridni jon toksican za bubrege ­ narocito kod zivotinja terapiranim tetraciklinom i gentamicinom

IZOFLURAN

* Anestetik novije generacije Nije hepatotoksican i nefrotoksican Smanjen protok krvi kroz mozak, ne poveava intrakranijalni pritisak (znacajno u neurohirurgiji kranijuma) Izaziva koronarnu dilataciju, vei protok krvi kroz abdominalne organe i skeletnu muskulaturu ­ bronhodilatator POUZDAN ANESTETIK ZA SVE ZIVOTINJE.

Ad 2. Nedepolarizirajui miorelaksanti

* Blokada nikotinskih receptora za acetil holin na neuromisinoj sinapsi /ploci

sporije dejstvo (nekoliko minuta, efekat duzi) koriste se za endotrahealnu intubaciju ako nije urgentno. * Predstavnici: KURARE ­ PANKURONIJUM (efekat 10-90 min., Predstavnici: 10antagonist neostigmin) ­ VEKURONIJUM (efekat traje 15-40 min., 15antagonist piridostigmin) ­ ATRAKURIJUM (efekat 20-30 min., 20antagonist edrofonium) ­ MIVAKURIJUM, ROKURONIJUM... ROKURONIJUM...

Ad 2. BALANSIRANA (NEUROLEPT) ANESTEZIJA

* ANESTETICI (intravenski i inhalacioni) ZA POSTIZANJE I ODRZAVANJE NARKOZE + OPIJATNI ANALGETICI ZA ANALGEZIJU + MISINI RELAKSANTI-PARALIZATORI ZA MISINU RELAKSANTIRELAKSACIJU + VESTACKA ­MEHANICKA VENTILACIJA PLUA

* ZA VISOKO RIZICNE PACIJENTE

* KONSTANTAN MONITORING

Ad 3. PARENTERALNA ANESTEZIJA

1. PARENTERALNA INTRAVENSKA ANESTEZIJA

* Pronalazak BARBITURATA popularisao i/v parenteralnu anesteziju * i/v ANESTETIK ­ DEJSTVO BRZO KAO I GUBITAK SVESTI I GU NASTANAK HIRURSKE ANESTEZIJE * UVOD MIRAN - BEZ EKSCITACIJA * PRESKACE SE II stad. ANESTEZIJE * DEJSTVO TRAJE DOK SE ANESTETIK NE IZMETABOLISE * DANAS SE KORISTE ZA UVOD U ANESTEZIJU ­ ZA tkz. ANESTETICKI SAN (NARKOZU) * ANALGEZIJA se postize OPIJATNIM ANALGETICIMA I INHALACIONIM ANESTETICIMA (najcese N2O) * DODAVANJEM NEUROLEPTIKA (DHBP - dihidrobenzperidol) dihi za odrzavanje anestezije dobija se NEUROLEPT /BALANSIRANA/ ANESTEZIJA BALANSIRANA/

I/V ANESTETICI

BARBITURATI (derivati malonil-uree) malonil* Zavisno od doze i brzine aplikacije izazivaju sve stupnjeve depresije CNS-a (sedacijuCNS- (sedacijuanestezijuanesteziju- respiratornu i cirkulatornu depresiju) ­ na stand by oprema za kontrolisano (vestacko) disanje ­ MESTO DEJSTVA JE KORA MOZGA ­ mehanizam delovanja SLOZENA INHIBICIJA PREKO JONA HLORA ­ upotreba za UVOD U ANESTEZIJU ­ TIOPENTON je tipican predstavnik.

TIOPENTON (ili Tiopental, Pentotal, Nesdonal) : * Za uvod u anesteziju i manje hirurske

intervencijeintervencije- ultrakratko dejstvo (gubitak svesti zanekoliko sekundi) ­ efekat traje 5-15 min ­ 5miorelaksant ­ male doze nemaju analgetski efekat ­ vee doze respiratorna depresija i apneja res ­ doza individualna ­ aplikacija kod zivotinja strogo I/V (s/c i i/m agresivan po tkivo, nekroticne i gangrenozne pojave) ­ perfunduju placentu i deluju na plod, respiratorna depresija. depresija.

FENOBARBITON * Dug efekat do dva casa ­ za uvod u opstu anesteziju i inhalacionu opstu anesteziju ­ i/v aplikacija

BENZODIAZEPINI (Midazolam, Diazepam) * Potrebne velike doze za uvod u anesteziju ­ gubitak svesti sporiji ­ narkoza prijatnija po pacijenta jer se efekat ispoljava preko limbickog ispoljava sistema i najblizi je prirodnom snu

FENOCIKLIDI i njegovi derivati:

KETAMIN (Ketamin-hidrohlorid, Ketalar, Ralatek, (KetaminKetamidor...) i TILETAMIN ­ DISOCIJATIVNI ANESTETICI - opsti anestetici ­ ne pripadaju barbitiratima ­ jak analgetik ­ respiratorna depresija ­ obilna salivacija ­ ocuvan kornealni, palpebralni faringealni i laringealni refleks ­ slaba miorelaksacija - hipertenzija, tahikardija i povean pritisak cerebrospinalne tecnosti ­ kontraindikovan kod povreda glave i krvarenja u mozgu ­ metabolise se u jetri, a izlucuje preko bubrega (kontraindikacija oboljenja jetre i bubrega) ­ halucinogen ­ PRIMENJUJE SE U KOMBINACIJI SA ACEPROMAZINOM, KSILAZINOM, BARBITURATIMA

PROPOFOL (Diprivan) i/v nebarbituratni anestetik ­ za uvod u anesteziju (kad je tiopenton kontraindikovan) ­ jak hipnotik i analgetik ­ velika nestebilnost KVS-a ­ KVSskup.

DISOCIJATIVNA (Kataleptoid) ANESTEZIJA * OPSTA ANESTEZIJA ­ ZIVOTINJA PRIVIDNO IZDVOJENA, ODVOJENA OD SREDINE ­ MOZDANE STRUKTURE ME USOBNO NE KOMUNICIRAJU (Imobilizacija) ­ DEPRESIJA CNS-a I ANALGEZIJA * CNS-

MONITORING ­ KONTROLA VITALNIH FUNKCIJA * Boja sluzokoza, koze, operativnog polja, temperatura, zenice, refleksi palpebri, puls, pritisak, * EKG * Stepen oksigenacije tkiva - pO2 (pulsnim oksimetrom) ­ otkrivanje hipoksije pre klinickih poremeaja * % CO2 u ekspiriranom vazduhu (aparat Kapnograf) ­ ukazuje na stanje disajne funkcije ­ istovremeno ukazuje na ispravnost aparata za anesteziju

*LA* - Lokalna anestezija LA* Definicija: Definicija: ,,LA'' JE REVERZIBILNO ,,LA'' FARMAKOLOSKO IZAZIVANJE NEOSTELJIVOSTI U JEDNOM DELU TELA ILI REGIJE PRIVREMENIM PREKIDOM SPROVO ENJA IMPULSA KROZ NERV UZ OCUVANU SVEST

LOKALNI ANESTETICI (''LA'') Hemijska sredstva (aminoestri i aminoamidi) za postizanje lokalne anestezije ­ ''LA'' su vodeni ''LA'' rastvori soli HCL u kojima postoji ravnoteza nedisocirane bazne (aktivan deo anestetika ­ ph tkiva osloba a bazu) i disocirane katjonske forme anestetika

FARMAKOLOSKE KARAKTERISTIKE ''LA'' Potentnost, brzina nastajanja efekta, dubina i trajanje blokade, zavise od: FIZIKOFIZIKO-HEMIJSKIH OSOBINA (hidrofilnih i lipofilnih osobina molekula anestetika pri njihovom kretanju kroz tkivo od mesta aplikacije do nervnog vlakna) ­ ANATOMSKIH BARIJERA LOKALNE SREDINE - GRA E NEUROOMOTACA NERAVA (ENDO-, (ENDOPERIPERI- i EPINEURIUM) I UTICAJA NA AKSONSKO VLAKNO.

''LA'' DELUJE NA NEUROMEMBRANU ­ SPRECAVANJEM DEPOLARIZACIJE, STVARANJA AKCIONOG POTENCIJALA GLAVNOG PRENOSIOCA NERVNIH IMPULSA * BLOKADA SPROVO ENJA IMPULSA ZAVISI OD VREMENA POTREBNOG ZA PRODOR ANESTETIKA U SVE FIBRILE NERVA * BLOKADA NASTAJE PRVO U : 1. TANJIM (SIMPATICKA), 2. DEBLJIM (ZA TEMPERATURU ­BOL), a na kraju 3. NAJDEBLJIM (MOTORNA) NERVNIM (MOTORNA) VLAKNIMA

Mehanizam dejstva lokalnog anestetika: * APLIKACIJA ­ DIFUZIJA IZ EKSTRACELULARNE TECNOSTI U KRVNE SUDOVE I NERVNO STABLO ­ FIKSIRANJE ZA NEUROFIBRILE ­ BLOKADA IMPULSA

Reakcija na lokalni anestetik: 1. ''LA'' tipa estara ­ hidroliza u plazmi ­ metaboliti imaju antigena svojstva ­ mogua alergijska reakcija (Kokain, Prokain, Tetrakain) ­ vazodilatacija i poveanje resorpcije u krvi SMANJENJE ALERGIJSKE REAKCIJE DODAVANJEM VAZOKONSTRIKTORA (Adrenalin 1:200.000) LOKALNOM ANESTETIKU

Erythroxylon coca / KOKAIN je stimulans koji direktno deluje na mozak.

To je jedna od najstarijih poznatih droga. Cista supstanca, hidrohlorid se zloupotrebljava

2. ''LA'' amido tipa ­ LIDOKAIN, Ksilokain, Lignokain ­ jaci od Prokaina ­ manje toksican ­ pogodan za sve vidove lokalne-regionalne anestezije: lokalnepovrsinske (2-4%), infiltrativne (0,5(2-4%), (0,51%), regionalne, blokade perifernih nerava i pleksusa (1-2%) periduralne i (1spinalne anestezije (1%). ­ vazokonstriktor (adrenalin) se dodaje po potrebi (1: 200.000). ­ upotreba kao rastvor, sprej, gel, mast

NEZELJENA DEJSTVA LOKALNIH ANESTETIKA * TOKSICNOST ­ Uslovljena je povisenom koncentracijom anestetika u tkivu ­ porast koncentracije i dostizanje toksicnih vrednosti zavisi od vaskularizacije tkiva, brzine razgradnje, metabolita i dodatih vazokonstriktora.

*

TOKSICNI EFEKAT SE ISPOLJAVA NA: CNS ­ UZNEMIRENOST ZIVOTINJE ­ NISTAGMUS ­ TREMOR MISIA ­ KONVULZIJE ­ KOMA KVS ­ SPROVODLJIVOST IMPULSA U MIOKARDU ­POREMEAJ SRCANOG RITMA KRVNI SUDOVI OZBILJAN PAD KRVNOG PRITISKA ­ KOLAPS LECENJE INTOKSIKACIJE ­ OKSIGENOTERAPIJA ­ MANJE DOZE BARBITURATA (sprecavanje tremora i konvulzija) + INFUZIJA + VAZOKONSTRIKTOR ( regulisanje hipotenzije i volumena krvi)

PODELA LOKALNE ANESTEZIJE

1. POVRSINSKA LOKALNA 2. INFILTRATIVNA LOKALNA 3. BLOKADA PERIFERNIH NERAVA I PLEKSUSA (VODILJNA ANESTEZIJA) 4. EPIDURALNA (PERIDURALNA) I SPINALNA ANESTEZIJA

INFILTRATIVNA ANESTEZIJA

LUMBALNA / PARAVERTEBRALNA / VODILJNA ANESTEZIJA

1. POVRSINSKA LOKALNA Nanosenje lokalnog anestetika u vidu rastvora, gela, masti ili aerosola na povrsinu koze i vidljivih sluzokoza 2. INFILTRATIVNA LOKALNA Aplikacija lok. anestetika sa ili bez vazokonstriktora na mesto (S/C) linije hir. reza

3. BLOKADA PERIFERNIH NERAVA I PLEKSUSA (VODILJNA ANESTEZIJA) Aplikacija ''LA'' u neposrednu blizinu pojedinih nerava i pleksusa (APLIKACIJA PERINEURALNO !!!) (APLIKACIJA 4. EPIDURALNA (PERIDURALNA) I SPINALNA ANESTEZIJA - Epiduralna - aplikacija u stojeem stavu u epiduralni prostor (izme u dure mater i periosta) ­ prostor dobro vaskularizovan, ''LA''+ vazokonstriktor - iskljucuje se trbusna presa, analgezija repa i peianalne regije - Spinalna ­ Prostor izme u korena spinalnih vlakana i dure arachnoide ­ i aplikacija izme u lumbalnih arachnoi prsljenova (L2-L4) u subarahnoidalni prostor (igla ili (L2kanila

Information

Microsoft PowerPoint - ANESTEZIOLOGIJA [Compatibility Mode]

80 pages

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

709726