Read Microsoft Word - REHBER_yurtdii eitim personeli kasm06.doc text version

T.C. MLLÎ ETM BAKANLII DI LKLER GENEL MÜDÜRLÜÜ

YURT DII ETM PERSONEL REHBER

KOMSYON Cüneyt ALBAYRAKOLU Ziya YEDYILDIZ Fatma Nurhan BAYKAL Zeki KARABIYIK Adem SUSAM Ethem HAS Mehmet Nahit ÇELK Osman DEMRGÜL

Ankara 2006

IÇINDEKILER ÖN SÖZ ...........................................................................................................................1 BÖLÜM-I MEVZUAT...........................................................................................................3 A) Yurt Diinda Görevlendirilen Personelle Ilgili Mevzuat .......................................................3 1-Di likiler Genel Müdürlüünün Görevleri...................................................................3 2- Eitim Müaviri ve Eitim Ataesi ile lgili Mevzuat .......................................................3 3-Okutman ve öretmen görevlendirilmesi ile ilgili mevzuat: .............................................8 B) Yurt Diindaki Örenci lemleri le lgili Mevzuat .......................................................... 15 Denklik lemleri....................................................................................................... 15 C) Yurt Diinda Görevlendirilen Personelin Görev Ve Sorumluluklari ..................................... 17 1-Eitim Müaviri ve Ataelerinin Görev ve Sorumluluklari .............................................. 17 2-Okutmanlarin Görev ve Sorumluluklari ...................................................................... 23 3-Öretmenlerin Görev ve Sorumluluklari ..................................................................... 24 D) Göçmen çi Çocuklarinin Eitimine likin Konsey Direktifi ............................................. 26 Göçmen çi Çocuklarinin Eitimine likin Yönetmelik ........................................................ 28 E) Okutman Ve Öretmen htiyacinin Belirlenmesi, Okutman Ve Öretmenlerin Görev Yaptiklari Ülkeler ........................................................................................................................31 BÖLÜM-II: YURT DIINDA YAAYAN VATANDALARIMIZ VE SOYDALARIMIZ LE GÖREVLENDRLEN PERSONEL HAKKINDA GENEL BLGLER .................................................. 32 1-Vatandalarimiz ve Soydalarimiz............................................................................. 32 2-Müavir ve Ataeler ................................................................................................ 34 3-Okutmanlar........................................................................................................... 34 4-Bakanliimizca Görevlendirilen Öretmenler............................................................... 36 BÖLÜM-III: PERSONEL GÖREVLENDRLEN ÜLKELER ............................................................ 37 1) ALMANYA............................................................................................................. 38 2) AMERKA BRLEK DEVLETLER ............................................................................. 53 3) AVUSTURYA ......................................................................................................... 61 4) AVUSTRALYA........................................................................................................ 68 5) BAHREYN............................................................................................................. 73 6) BELÇKA .............................................................................................................. 76 7) DANMARKA ......................................................................................................... 83 8) FRANSA............................................................................................................... 91 9) GÜRCSTAN ......................................................................................................... 99 10) HOLLANDA ....................................................................................................... 102 11) NGLTERE ....................................................................................................... 107 12) RAN ............................................................................................................... 110 13) SVEÇ.............................................................................................................. 113 14) SVÇRE .......................................................................................................... 118 15) KUVEYT ........................................................................................................... 127 16) LBYA .............................................................................................................. 129 17) MISIR.............................................................................................................. 132 18) RUSYA FEDERASYONU ....................................................................................... 134 19) SUUD ARABSTAN ............................................................................................ 140 20) YUNANSTAN .................................................................................................... 145

i

ÖN SÖZ

Yeni Ufuklara Yelken Açarken Sevgili Meslektaim, Meslek hayatinizda yeni bir görev ve hizmete baliyorsunuz. Daha önce Bakanliimizin farkli birimlerinde, ülkemizin deiik yerlerinde görev yaptiniz. imdi ise hizmet sunduu alan itibariyle, üzerinde günein batmadii Di likiler Genel Müdürlüünün bir mensubu olarak çaliacaksiniz. Dünyanin dört bir yanina dailmi vatandalarimiza dillerini, dinlerini, kültürlerini ve bizi biz yapan öz deerlerini öreteceksiniz. Ancak tüm bu deerlerin taiyicisinin Güzel Türkçemiz olduunun önemini vurgulayarak, onlarin ülkemizle olan balarini güçlendirecek ve içinde yaadiklari toplumlara uyum salamalarina yardimci olacaksiniz. Eitimli ve meslek sahibi vatandalarimizin bulunduklari ülke ile ülkemiz arasinda ekonomik, politik, sanatsal ve kültürel köprüler ina etmelerine yardimci olacaksiniz. Bildiiniz gibi vatandalarimiz bata çalimak ve i sahibi olmak üzere çeitli nedenlerle 1960 yilindan bu yana yurt diina gitmektedirler. Önceleri kisa vadeli olarak düünülen bu gidi, imdilerde uzun vadeli olmutur. Vatandalarimiz kazandiklari sosyal haklarla yurt diinda çalimaya ve yaamaya devam etmektedirler. kinci Dünya savainda yakilan ve yikilan Avrupa'nin yeniden inasinda insanimizin hatiri sayilir emei olduunu unutmayalim. Bugün bata Bati Avrupa Ülkeleri olmak üzere yurtdiina göç eden vatandalarimizin sayisi 3,5 milyona ulamitir. Bu vatandalarimizin gerek kendi ülkeleri ile gerekse bulunduklari ülkelerle pek çok hukuki, sosyal, kültürel ve ekonomik sorunlar yaadiini biliyoruz. Ancak tüm bu sorunlarin en önemlisi eitim sorunudur. Vatandalarimizin çocuklarinin iyi bir eitim almasi, hem Güzel Türkçemizi, hem yaadiklari ülkedeki dili çok iyi bilmeleri gerekmektedir. Aksi takdirde hem ülkeleri ile balari gevemekte, hem de bulunduklari ülkede meslek sahibi olamamaktadirlar. Bu gün Bati Avrupa'da yaayan vatandalarimiz arasinda isizlik oraninin yüksek olmasinin nedeni eitimsizlik ve bir meslek sahibi olamamaktan kaynaklanmaktadir. Anayasamizin 62 inci maddesinde "Devlet, yabanci ülkelerde çalian Türk vatandalarinin aile birliinin, çocuklarinin eitiminin, kültürel ihtiyaçlarinin ve sosyal güvenliklerinin salanmasi, anavatanla balarinin korunmasi ve yurda dönülerinde yardimci olunmasi için gereken tedbirleri alir" hükmü yer almaktadir. Deerli Meslektaim, Bir kismini yukarida zikrettiim görevleri yapmak üzere Bakanliimiz tarafindan yurt diinda görev yapmak üzere seçildiniz. Anadolu'muzun çeitli yerlerinde ve yörelerinde yillarca görev yaptiniz. imdi de dünyanin çeitli ülkelerinde hizmet vereceksiniz. Yurt diinda vatandalarimiza hizmet verirken yegâna ölçümüz "ülkemiz ve insanimiza olan sevgi" olmalidir. Nerede bir vatandaimiz varsa, oraya gitmek, ona dilini ve kültürünü öretmek en büyük görevimizdir. Gitmediimiz yer bizim deildir. Hiçbir zaman onlarin ayaimiza gelmesini beklemeyeceiz. Biz eitimcileri dier mesleklerden ayiran en büyük özellik, bizim muhataplarimizi bulmamiz, ayaklarina gitmemiz ve ellerinden tutmamizdir. Ektiimiz tohumlari sabirla sulamamiz; onlarin çiçek açmasini ve meyve vermesini beklemesini bilmemizdir. Görevinizi yaptiinizda, arkanizda biraktiiniz eitimli gençler en büyük ödülünüz olacaktir. Bu sizi oraya ekonomik nedenlerle giden insanlarimizdan ayiran en büyük faziletiniz olmalidir. Dünyanin hiçbir ülkesinde insanlar zengin olmak için öretmenlii seçmez. Bu meslei seçenlerin en büyük ve belirgin özellii insan sevgisidir. Bir mum gibi kendisi erirken, bakasini aydinlatmaktir. Gittii yerde bir deniz feneri olmaktir. Küreselleen dünyamizda yolunu yitirenlerin, airanlarin ve kaybolma tehlikesi ile kari kariya olanlarin sizlere bakip yollarini bulacaklarina olan inancim tamdir. Sevgili Meslektaim, Bir kismini siraladiim bu görevlerin aliik olduunuz mesai anlayii, 657 sayili yasa ve dier yönetmeliklerle yerine getirmek mümkün deildir. Bunlara vatan ve millet sevgisini ilave etmelisiniz. Mevlâna, Yunus Emre ve Haci Bekta-i Veli'nin sevgisini ve evrensel mesajini beraber götürmelisiniz. Sadece insanimiza deil, karilatiiniz tüm insanlara ülkemizin bu deerlerini

1

ulatirmali ve sunmalisiniz. Bu artlari air bulan arkadalarimiz olabilir. Böyle düünenler imdiden vazgeçebilirler. Çiktiiniz bu yolda sizlere yardimci olmak, sizleri gideceiniz yerlerle ilgili olarak bilgilendirmek için bu kitapçii hazirladik. Bunu bir yol haritasi ve pusulasi olarak kabul edebilirsiniz. Yeni bir ufka yelken açarken; bilmediiniz, görmediiniz ve bundan dolayi da tatli bir heyecan ve endie içinde olduunuzu biliyoruz. Size verdiimiz bu yol haritasi ve rehberi ile sizlere yardimci olmak istedik. Temennimiz yurt diinda hizmet ederken, daha önceki tecrübelerden yaralanmaniz ve bunlari kendi tecrübelerinizle zenginletirmenizdir. Bu kitabin daha sonraki baskilari katkilariniz ile daha da zenginleecek ve güzelleecektir. Bu nedenle tecrübelerinizi bizimle paylain. Güzel örnekleri, yaadiiniz ilginç olaylari bize gönderin. Arkadalarim bu rehberi hazirlamak için gece-gündüz çalitilar. Hepsine tek tek teekkür ediyorum. Size ve ailelerinize baari ve mutluluklar diliyorum. Yolunuz açik olsun, sevgili meslektaim.

Doç. Dr. brahim ÖZDEMR Genel Müdür

2

BÖLÜM-I MEVZUAT

A) Yurt Diinda Görevlendirilen Personelle Ilgili Mevzuat

1-Di likiler Genel Müdürlüünün Görevleri

3797 sayili Millî Eitim Bakanliinin Tekilat ve Görevleri Hakkinda Kanun'un 20 nci maddesinde Di likiler Genel Müdürlüünün görevleri öyle belirtilmitir: a) Türk millî kültürünün di ülkelerde korunmasi, tanitilmasi ve yayginlatirilmasi ile ilgili eitim ve öretim hizmetlerini düzenlemek, b) Yabanci hükümet ve kurululardan salanan ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümetince yabanci ülkelere verilen burslarla kendi hesabina örenim yapmak üzere Ülkemize gelen yabanci uyruklu örencilere ilikin bütün görev ve hizmetleri yürütmek, c) Di ülkelerin genel, meslekî ve teknik öretim alanlarinda eitim ve öretim gelimelerini takip etmek ve ilgili ülkelerle gereken ibirliini salamak, d) Ülkemizin eitim ve bilim faaliyetlerini yurt diinda tanitmak, yabanci ülkelerin, uluslararasi kurulularin eitim ve bilim alanindaki faaliyetlerini takip etmek, deerlendirmek, ilgili ülke ve kurulularla gereken ibirliini salamak. 2- Eitim Müaviri ve Eitim Ataesi ile lgili Mevzuat Millî Eitim Bakanlii Yurt Dii Tekilâtina Sürekli Görevle Atanacak Personelin Seçimine likin Yönetmelik BRNC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanimlar Amaç Madde 1 -- Bu Yönetmeliin amaci, Millî Eitim Bakanlii yurt dii tekilâti kadrolarina sürekli görevle atanacaklarin, yabanci dil bilgisi, meslek bilgisi, temsil yetenei ve sicil durumlarinin esas alinarak seçilmelerine ilikin usul ve esaslari düzenlemektir. Kapsam Madde 2 -- Bu Yönetmelik, Millî Eitim Bakanlii yurt dii tekilâti kadrolarina sürekli görevle atanacak eitim müaviri, eitim ataesi ve eitim atae yardimcisini kapsar.

Dayanak Madde 3 -- Bu Yönetmelik, 3797 sayili Millî Eitim Bakanliinin Tekilât ve Görevleri Hakkinda Kanunun deiik 56 nci maddesi 7/4/1988 tarihli ve 19778 sayili Resmî Gazete'de yayimlanan Yurt Diinda Görevlendirilecek Memurlarin Seçim Esaslarina Dair Yönetmelik ve 11/1/1983 tarihli ve 17925 sayili Resmî Gazete'de yayimlanan Kamu Kurum ve Kurulularinin Yurtdiinda Sürekli Görevlendirecei Personel Hakkinda Yönetmelik hükümlerine dayanilarak hazirlanmitir. Tanimlar Madde 4 -- Bu Yönetmelikte geçen; a) Bakanlik: Millî Eitim Bakanliini, b) Bakan: Millî Eitim Bakanini, c) Eitim Müaviri: Yurt diindaki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri nezdindeki Millî Eitim Bakanlii temsilcisini, d) Eitim Ataesi: Yurt diindaki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri, eitim müavirlii ve bakonsolosluklari nezdindeki Millî Eitim Bakanlii temsilcisini, e) Eitim Atae Yardimcisi: Yurt diindaki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri ve bakonsolosluklari eitim ataelii nezdindeki Millî Eitim Bakanlii temsilcisini, ifade eder.

3

KNC BÖLÜM Nitelikler ve Sinavlara likin Hükümler Atanacaklarda Aranacak Genel artlar Madde 5 -- Bakanliin yurt dii tekilâti kadrolarina sürekli görevle atanacaklarda 657 sayili Devlet Memurlari Kanununun 48 inci maddesinin (A) bendinde belirtilenlerin yaninda aranacak genel artlar unlardir: a) En az lisans düzeyinde yüksek örenim görmü olmak, b) Son yila ait sicil notu olumlu olmak kaydiyla son üç yillik sicil notu ortalamasi iyi olmak, c) Hizmetin gerektirdii temsil yeteneine sahip olmak, d) Yurt diina atanmasina engel bir hali bulunmamak, e) Bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yapilacak Meslekî Yeterlik ve Temsil Yetenei sinavlarini kazanmak. Atanacaklarda Aranacak Özel artlar Madde 6 -- Bakanliin yurt dii tekilati kadrolarina sürekli görevle atanacaklarda aranacak özel artlar unlardir: a) Kamu Personeli Yabanci Dil Seviyesinin Tespitine Dair Esaslar uyarinca yapilan veya yapilacak sinavda ngilizce, Almanca, Fransizca ya da hizmetin gerektirdii dier yabanci dillerin herhangi birinden en az (C) düzeyinde belge sahibi olmak gerekir. Üniversitelerin ya da yüksek okullarin birinci fikrada belirtilen dillere ait filoloji bölümlerinden veya yabanci dille eitim yapan fakültelerinden mezun olanlar, üniversitelerden doçentlik veya profesörlük unvani almi bulunanlar, yurt diinda atanacai kadronun artlarini taimak kaydiyla yurt diinda lisans veya lisansüstü örenim görmü olanlar ile resmi dili Türkçe olan ülkelerde, görevlendirilecek memurlar yabanci dil sinavina tâbi tutulmazlar. b) Yardimci hizmetler sinifina dahil kadrolarda görev yapiyor olmamak gerekir. Meslekî Yeterlik Sinavi Madde 7 -- Bakanliin yurt dii tekilati kadrolarina sürekli görevle atanacaklar hizmetin gerektirdii meslekî bilgi ve yeterliklerinin tespiti için yazili veya sözlü olarak yapilacak Meslekî Yeterlik Sinavina tâbi tutulurlar. Sinavin yazili yapilmasi halinde sinav, Bakanlik Ölçme ve Deerlendirme Merkezince yapilir. Meslekî Yeterlik Sinavi Konulari ve Deerlendirme Madde 8 -- Meslekî Yeterlik Sinavi konulari ve puan deerleri unlardir: a) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasi b) Atatürk lkeleri, nkilâp Tarihi ve Ulusal Güvenlik c) Devlet Tekilâti d) 657 sayili Devlet Memurlari Kanunu e) Millî Eitim Temel Kanunu f) Genel Kültür, Türkçe Dil Bilgisi ve yazima ile ilgili kurallar g) Balica uluslararasi kurulular, görevleri ve Türkiye ile olan ilikileri % % % % % % 15 20 10 10 10 25

% 10

Meslekî yeterlik sinavinda 100 üzerinden en az 70 puan alanlar baarili sayilir. Meslekî yeterlik sinavi sonuç tutanaina, en yüksek puan alandan balamak suretiyle baarili olanlarin notlari sirasiyla yazilir. Tutanak, sinav kurulu bakan ve üyelerince imzalanir. Meslekî Yeterlik Sinav Komisyonunun Oluumu Madde 9 -- Meslekî Yeterlik Sinav Komisyonu; Müstearin veya görevlendirecei müstear yardimcisinin bakanliinda, ilgili Genel müdürlüklerin görev alanina bali olarak Di likiler Genel Müdürü veya Yurt Dii Eitim Öretim Genel Müdürü ve Personel Genel Müdüründen oluur. Sinav Kurulu üye tam sayisi ile toplanir. Kararlar oy çokluuyla alinir. Meslekî Yeterlik Sinav Komisyonunun Görevleri Madde 10 -- Meslekî Yeterlik Sinav Kurulunun görevleri unlardir:

4

a) Sinavlarla ilgili usul ve esaslari belirlemek, b) Sinav sorularini hazirlatmak, c) Sinavlarin yapilacai merkezleri belirlemek, d) Sinav sonuçlarina göre baari listesini düzenlemek/düzenletmek, e) Tutanaklari düzenleyip imzalamak, f) Sinav sonuçlarinin ilanini ve ilgililere tebliini salamak, g) tirazlari inceleyip karara balamak, h) Temsil Yetenei Sinavi için komisyon oluturmak, i) Sinavlarla ilgili esas ve usulleri düzenlemek. Kurulun sekretarya hizmetleri görev alanlarina bali olarak Di likiler Genel Müdürlüü ile Yurtdii Eitim Öretim Genel Müdürlüünce yürütülür. Meslekî Yeterlik Sinavinin Yürütülmesi Madde 11 -- Meslekî yeterlik sinavi yazili yapilmasi halinde sinav sorulari, Meslekî Yeterlik Sinav Komisyonunca, Bakanlik Ölçme ve Deerlendirme Merkezine hazirlattirilir. Bu sorular, Ölçme ve Deerlendirme Merkezi sorumluluunda sinav yerine ulatirilir ve sinav saatinde adaylarin önünde açilarak adaylara daitilir. Sinavin sözlü yapilmasi halinde sinav sorulari sinav komisyonunca hazirlanir. Meslekî Yeterlik Sinav Sonuçlarinin Açiklanmasi Madde 12 -- Sinav sonuçlari, sinavin sonuçlandii tarihten itibaren en geç 15 gün içinde ilan edilir. Sonuçlar ayrica, ilgililere yazili olarak bildirilir. Meslekî Yeterlik Sinavi Sonuçlarina tiraz Madde 13 -- Meslekî yeterlik sinavina katilanlar, sinav sonuçlarina itiraz edebilirler. tirazlar sinav sonuçlarinin tebliinden itibaren 15 gün içinde bir dilekçe ile Di likiler Genel Müdürlüü/Yurtdii Eitim Öretim Genel Müdürlüüne yapilir. Bu itirazlar Meslekî Yeterlik Sinav Komisyonunca en geç 15 gün içinde deerlendirilir ve sonuç ilgililere yazili olarak bildirilir. Temsil Yetenei Mülâkati Madde 14 -- Meslekî yeterlik sinavi sonucunda düzenlenen baari siralamasi esas alinarak, bo kadronun iki kati sayida aday temsil yetenei sinavina alinir. Bu sinava alinacaklara, sinavin tarihi, yeri ve dier hususlar sinavdan en az 15 gün önce duyurulur. Temsil yetenei sinavi, Millî Eitim Bakanlii Yurt Dii Tekilâti Kadrolarina Sürekli Görevle Atanacaklar çin Mülâkat Formu (EK-1) üzerinden yapilir. Temsil yetenei sinavinda en az 70 puan alanlar baarili sayilir. Temsil yetenei sinavi sonuç tutanaina, en yüksek puan alandan balamak suretiyle baarili olanlarin notlari sirasiyla yazilir. Tutanak, sinav kurulu bakan ve üyelerince imzalanir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Atamaya likin Hükümler Sinavi Kazananlarin Baari Sirasi ve Atanmalari Madde 15 -- Sinavlar sonucunda baarili olanlar, en yüksek puan alandan balanilarak atanmak istedikleri kadrolara bo kadro imkânlari ölçüsünde baari siralamasina göre atanirlar. Atamaya esas olacak baari listesinin oluturulmasinda en az 70 puan almak koulu ile Meslekî yeterlik sinavinda alinan puanin % 50'si ve temsil yetenei mülakatindan alinan puanin % 50'sinin toplamina göre en yüksek puan alandan balamak üzere oluturulur. Baari puani ayni olanlarda öncelik, Millî Eitim Bakanlii Yurt Dii Tekilâti Kadrolarina Sürekli Görevle Atanacaklar çin Mülâkat Formu (EK-1)'na göre yapilan deerlendirmede daha yüksek puan almi olana, eitliin bozulmamasi halinde ise hizmet süresi fazla olana taninir. Sinav sonuçlari, ayni kapsamda yapilacak bir sonraki sinava kadar geçerlidir. Görevlendirme Süresi Madde 16 -- Bu Yönetmelik kapsamindaki görevlere atananlarin görev süreleri üç yildir. Yurt diindaki sürekli görevlerinden, yurt içindeki görevlerine dönenlerin tekrar yurt diina sürekli görevle atanabilmeleri için hizmetin gerektirdii istisnalar diinda yurt içinde en az üç yil hizmet yapmi olmalari zorunludur.

5

Atananlarin Geriye Çekilmesi Madde 17 -- Bu Yönetmelik kapsamindaki görevlere atanabilmek için gerekli artlari taimadii sonradan anlailanlar ile bu artlari sonradan kaybedenler ve haklarinda yapilan adlî kovuturma veya idarî soruturma sonucunda görevini sürdürmesi sakincali görülenler süreye bakilmaksizin geriye çekilirler. Bu görevlerde bulunanlardan; görevlerinde baarili olamadii veya Devlet memurluu ve yurt diindaki temsil görevi ile badamayan davrani ve faaliyetlerde bulunduu, Anayasada ifadesini bulan Atatürk Milliyetçiliine ve Cumhuriyetin niteliklerine aykiri siyasî ve ideolojik telkinlerde bulunduu veya bu nitelikteki günlük siyasî olay ve tartimalara karitii yaptirilan inceleme veya soruturma sonucunda belirlenip büyükelçilik, bakonsolosluk ve dier resmî kurulularca geri çekilme teklifi yapilanlar, Bakanliin uygun görmesi halinde görev süresinin doldurulmasi beklenilmeden derhal geri çekilirler ve yurt içinde baka bir göreve atanirlar. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Çeitli ve Son Hükümler Sinavsiz Atanabilecekler Madde 18 -- Genel müdür yardimcilari ile daha üst görevlerde çalimi olanlar, bu görevlerde toplam iki yil bulunmu olmalari ve bu Yönetmelikte aranan dier artlari taimalari kaydiyla, mesleki ehliyet sinavina tabi tutulmazlar. Atananlarin Eitimi Madde 19 -- Bu Yönetmelik kapsamindaki görevlere atananlar, yurt diina gönderilmeden önce görevlerinin gerektirdii eitime alinirlar. Atamanin Ertelenebilecei Haller Madde 20 -- Haklarinda ceza kovuturmasi veya kinamadan daha air bir cezayi gerektirebilecek disiplin kovuturmasi açilanlarin bu Yönetmelik kapsamindaki görevlere atanmalari, haklarindaki kovuturma sonuçlanincaya kadar ertelenebilir. Yurt Dii Görevlere Atanamayacaklar Madde 21 -- Devletin güven ve itibarina gölge düürenler, yurt içinde veya diinda yasa dii tekilâtlarla i birlii yapanlar, daha önce yurt diinda borç birakmi olanlar, bu konularda geçirdikleri kovuturma sonucunda ceza almi olanlar, ayliklari hacizli olanlar, temsil yetenei ya da görev liyâkati ile ilgili olarak olumsuz sicil almi olanlar, içki, kumar ve uyuturucu madde alikanlii bulunanlar yurt dii görevlerine atanamazlar. Hüküm Bulunmayan Haller Madde 22 -- Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 7/4/1988 tarihli ve 19778 sayili Resmî Gazete'de yayimlanan Yurt Diinda Görevlendirilecek Memurlarin Seçim Esaslarina Dair Yönetmelik ile 11/1/1983 tarihli ve 17925 sayili Resmî Gazete'de yayimlanan Kamu Kurum ve Kurulularinin Yurtdiinda Sürekli Görevlendirecei Personel Hakkinda Yönetmelik hükümleri uygulanir. Geçici Madde 1 -- Bu Yönetmeliin yürürlüe girdii tarihte Bakanliin yurt dii tekilâti kadrolarina sürekli görevle atanmi olanlar, durumlarinin bu Yönetmelikle belirlenen usul ve esaslara uygun olup olmadiina bakilmaksizin, atandiklari görev süresi ile sinirli olmak kaydiyla görevlerine devam ederler. Yürürlükten Kaldirilan Mevzuat Madde 23 -- 17/12/1996 tarihli ve 22850 sayili Resmî Gazete'de yayimlanan Millî Eitim Bakanlii Yurtdii Tekilâtina Sürekli Görevle Atanacak Personel Hakkinda Yönetmelik yürürlükten kaldirilmitir. Yürürlük Madde 24 -- Bu Yönetmelik yayimi tarihinde yürürlüe girer. Yürütme Madde 25 -- Bu Yönetmelik hükümlerini Millî Eitim Bakani yürütür.

6

EK-1 MLLÎ ETM BAKANLII YURT DII TEKLATI KADROLARINA SÜREKL GÖREVLE ATANACAKLAR ÇN MÜLAKAT FORMU A. KSEL BLGLER ADI-SOYADI DOUM YER VE YILI GÖREV YAPTII OKUL/KURUM ADI ÖRENM DURUMU BAVURU TARHNN SON TBARYLA HZMET SÜRES KADRO UNVANI AYLIK DERECE VE KADEMES BULUNDUU KADRO BALAMA TARH GÖREVNE GÜNÜ YIL:....... AY:....... GÜN:......

ATANMAK STED KADRO UNVANI B. DEERLENDRME (MÜLAKAT) VERLEN PUAN PUAN DEER SINAV KONULARI Bakan

Üye

Üye

Üye

Üye ARTMETK ORTALAMA

Türkçe'yi Becerisi Genel Kültür

Doru

Kullanma

20 20 20 20 20 100

Genel Görünüm, Fiziksel Yapi, Temizlik ve Giyim Tutum ve Davrani, Görgü Kurallari, Örf ve Adetlere Balilik Millî uur ve Protokol Bilgisi PUANI

... / ... / ...... KOMSYON BAKANI ÜYE ÜYE ÜYE ÜYE .............................. ............... ............... ............... ............... .............................. ............... ............... ............... ............... .............................. ............... ............... ............... ............... .............................. ............... ............... ............... ............... NOT: Bu deerlendirmede kesirli puanlar bir üst puana tamamlanir.

7

3-Okutman ve öretmen görevlendirilmesi ile ilgili mevzuat:

Bakanliklararasi Ortak Kültür Komisyonunun Çalima Esas ve Usulleri ile Bu Komisyon Tarafindan Yurtdiinda Görevlendirilecek Personelin Nitelikleri ile Hak ve Yükümlülüklerinin Belirlenmesine likin Karar Bakanlar Kurulu Karari: 5/6/2003-2003/5753 Resmî Gazete: 3.7.2003/ 25157 Ek ve Deiiklikler: 1)18/5/2004-2004/7353 B.K.K. ( 11.6.2004/25489 RG ) 2) 14/7/2005-2005/9180 B.K.K. K.(19.8.2005/25911 RG) BRNC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanimlar Amaç ve kapsam Madde 1- Bu Kararla, Türk kültürünün yurtdiinda tanitilmasi, yayilmasi ve korunmasi, yurtdiindaki vatandalarimiz ve soydalarimizin kültürel balarinin korunmasi, güçlendirilmesi ve dini konularda aydinlatilmasi ile Türk dilinin öretilmesi amaciyla yurtdiina görevlendirilecek personelin unvani, sayisi, nitelikleri, seçimleri, görev yerleri ve süreleri, izinleri, yurtdiindaki görevlerinin sona erdirilmesi ve dier hususlara ilikin esas ve usuller düzenlenmitir. Dayanak Madde 2- Bu Karar, 657 sayili Devlet Memurlari Kanunu'nun ek 36 nci maddesine dayanilarak hazirlanmitir. Tanimlar Madde 3- Bu Kararda geçen; Komisyon: Bakanliklararasi Ortak Kültür Komisyonu'nu, Yurtdiinda görevlendirilen personel: 1 inci maddede belirtilen amacin gerçekletirilmesini salamak üzere; öretim üyesi, öretim görevlisi, okutman, öretmen ve din görevlisi olarak Bakanliklararasi Ortak Kültür Komisyonunca geçici olarak görevlendirilecek personeli, ifade eder. KNC BÖLÜM Bakanliklararasi Ortak Kültür Komisyonunun Kuruluu, Çalima Esas ve Usulleri Bakanliklararasi Ortak Kültür Komisyonunun kuruluu Madde 4- Diileri Bakanlii'nin koordinatörlüünde Maliye, Milli Eitim ve Kültür ve Turizm Bakanliklarinin yetkili temsilcilerinden oluan Bakanliklararasi Ortak Kültür Komisyonu kurulmutur. Diyanet leri Bakanlii yetkili temsilcisi, din görevlilerine dair i ve ilemlerde Komisyona itirak eder. Komisyon toplantilarina, gerekli görülmesi halinde dier ilgili kurumlardan da temsilci çarilabilir. Bakanliklararasi Ortak Kültür Komisyonunun çalima esas ve usulleri

8

Madde 5- Yurtdiinda görevlendirilecek personelin unvani, sayisi, nitelikleri, seçim esas ve usulleri, görev yerleri ve süreleri, izinleri, yurtdiindaki görevlerinin sona erdirilmesi ve dier hususlara ilikin iler bu Karar esaslarina göre Komisyon tarafindan yürütülür. lgililerin görev sürelerinin uzatilmasi, görevlerinin sona erdirilmesi ve yurda geri çarilmalarina ilikin hususlarda personelin görev yaptii yerdeki misyon efinin görüü de dikkate alinir. Yurtdiinda görevlendirilecek personelin; bu Kararda belirtilen esaslar çerçevesinde seçimleri, görevlerini ifada ihtiyaç duyulacak hizmet içi eitimleri, ihtiyaç durumu göz önüne alinmak suretiyle Karara ekli Cetvelde belirtilen ülkelerde görev yerlerinin tespiti, gözetim ve denetimleri, 8 inci maddede belirtilen azami süreyi geçmemek üzere görevlendirme sürelerinin uzatilmasi ile izinlerin kullanilmasina ilikin esas ve usuller Komisyonca belirlenir. Bu Karar uyarinca Komisyona verilmi olan görevler ile dier hususlarin yürütülmesine ilikin olarak Komisyonun çalima esas ve usulleri, anilan kurumlarca mütereken tespit edilir. Komisyon kararlari oybirlii ile alinir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Bakanliklararasi Ortak Kültür Komisyonunca Yurtdiinda Görevlendirilecek Personelin Sayisi, Nitelikleri, Görev Süreleri, Ayliklari, zinleri ve Geri Çarilmalari Yurtdiinda görevlendirilecek personelin sayisi Madde 6- Komisyonca yurtdiinda görevlendirilecek toplam personel sayisi 3000' i geçemez. Yurtdiinda görevlendirilecek personelin, Komisyonun görüü üzerine ülkelere göre sayi ve unvanlarini tespit etmeye Diileri ve Maliye Bakanliklari mütereken yetkilidir. Yurtdiinda görevlendirilecek personelde aranilacak artlar Madde 7- Yurtdiinda görevlendirilecek personelde aaidaki artlar aranir: a) T.C. vatandai olmak, b) 657 sayili Devlet Memurlari Kanunu'na veya 2914 sayili Yükseköretim Personel Kanunu'na tabi olarak çaliiyor olmak (vekil öretmenler ve vekil imamlar ile sözlemeli olarak çalitirilanlar hariç), c) Taksirli suçlar ve aaida sayilan suçlar diinda tecil edilmi hükümler hariç olmak üzere, air hapis veya 6 aydan fazla hapis veyahut affa urami olsalar bile Devletin ahsiyetine kari ilenen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikap, rüvet, hirsizlik, dolandiricilik, sahtecilik, inanci kötüye kullanma, dolanli iflas gibi yüz kizartici veya eref ve haysiyet kirici suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçilii hariç kaçakçilik, resmi ihale ve alim satimlara fesat karitirma, Devlet sirlarini açia vurma suçlarindan dolayi hükümlü bulunmamak, d) Son 10 yilda haklarinda uyarma ve kinama cezalari diinda disiplin cezasi verilmemi olmak, e) Askerlik hizmetini yapmi olmak veya askerlik hizmetinden muaf tutulmu olmak, f) En az ön lisans düzeyinde örenim görmü olmak, g) Görevini yapmasina engel olabilecek vücut ve akil hastalii veya vücut sakatlii ile özürlü bulunmamak, h) Hizmetin gerektirdii temsil yeteneine sahip bulunmak, i) Son üç yil içinde her yil en az iyi derecede sicil almi bulunmak, j) Yurtdiinda görevlendirilmesine bir engeli bulunmamak, k) Yapilacak sinavlarda baarili olmak. Sinav sonuçlari, sinavin yapildii yili takip eden üçüncü yilin sonuna kadar geçerlidir. Görevin ve görevlendirme yapilacak ülkelerin özellikleri itibariyle yukarida belirtilen artlara ilave olarak özel artlar ile ön lisansin üzerinde örenim düzeyi belirlemeye Komisyon yetkilidir. Görev süresi Madde 8- Bu Karar uyarinca görevlendirilecek personelin görev süresi 1 yildir. Bunlarin görev süreleri, baarili olmalari ve bulunduklari ülkenin çalima koullari dikkate alinmak kaydiyla

9

her defasinda 1 yili geçmemek üzere, (Deiik ibare : 18/5/2004-2004/7353 B.K.K.) Komisyonca öretmenlerde en fazla 4 yil, dier personelde ise en fazla 3 yil daha uzatilabilir. Toplam görev süresi öretmenlerde 5, dier personelde ise 4 yili geçemez. Görev süresi eitim-öretim döneminin bitiminden önce sona erenlerin süreleri, bölgelerindeki eitim-öretim döneminin sona eri tarihine kadar uzatilabilir.(1) Ayni personelin ikinci kez yurtdiinda görevlendirilebilmesi için, daha önceki yurtdii görevini baarili olarak tamamlami ve yurtiçi görevine balamasindan itibaren en az üç yil çalimi olmasi arttir. lgililer görev sürelerinin sona erdii tarihten itibaren 15 gün içinde yurtiçindeki asli görevlerine balamak zorundadirlar. Bu döneme ilikin olarak yurtdii aylii ödenmez. Yurtdiinda görevlendirilen personelin yurtiçi görevine döndürülmesi Madde 9- Bu Karar uyarinca yurtdiinda görevlendirilen personelden; a) b) c) d) e) Görev süresini tamamlayanlar, En az iyi derecede sicil alamayanlar, Görevlendirme artlarindan herhangi birini sonradan kaybedenler, Kendi isteiyle yurtiçi göreve dönmek isteyenler, Bu Kararin 7 nci maddesinde belirtilen artlar ile Komisyon tarafindan belirlenen dier artlari taimadiklari sonradan anlailanlar, f) Uyarma ve kinama cezalari diinda bir disiplin cezasi almi olanlar, g) Yukarida belirtilenler diinda Komisyon tarafindan tespit edilen nedenlerle görevine devaminda sakinca görülenler hakkinda, Komisyon tarafindan en kisa sürede yurtiçi görevlerine döndürülmesine karar verilir Yurtdiinda görevlendirilen personele yapilacak ödemeler Madde 10a) Yurtdiinda görevlendirilenlere, bu Kararin 12 nci maddesi uyarinca yapilacak ödemeler Diileri Bakanlii bütçesinden karilanir. b) Yurtdiinda görevlendirilecek personelin kendisine, ilk gidilerinde ve kesin dönülerinde 6245 sayili Harcirah Kanunu'na göre ödenecek yol masraflari, yolda geçen sürelere ilikin gündelikleri ile ilgili mevzuati dikkate alinarak tedavi ve dier masraflari bali bulunduklari Kurumlarin bütçelerinden karilanir. c) Yurtdiinda görev yapan personelin, di temsilciliklerimizin teklifi ve Komisyon Karari ile birden fazla yer veya ehirde görev yapmalari halinde, asil görev yerleri veya ikametgahlari ile bu yerlerin bulunduu belediye hudutlari diinda görevlendirilecekleri dier yerler arasinda ödeyecekleri normal tarifeli nakil vasitasi ücretleri, Maliye Bakanlii tarafindan belirlenecek esas ve usuller dahilinde (Deiik ibare: 18/5/2004-2004/7353 B.K.K.) Diileri Bakanlii bütçesinden ödenir.(2) Yurtiçi aylii Madde 11- Yurtdiinda görevlendirilen personel, görevlendirildii süre içerisinde kurumlarinca aylikli izinli sayilir. Anilan personelin; ek ders, fazla çalima, ek tazminat, gelitirme ödenei ve döner sermaye katki payi ve benzeri ücret unsurlari gibi ödenmesi fiilen görev yapilmasi esasina bali ödemeler hariç kadrolarina ilikin ayliklari ile dier mali haklari, mensubu olduklari kurum veya kurulu tarafindan Türkiye'de Türk Lirasi olarak ödenir. Yurtdii aylii Madde 12- Bu Karar uyarinca yurtdiina gönderilen personele, görevli olduklari ülkenin özellii, ekonomik durumu, geçim artlari dikkate alinmak suretiyle, bu yerlerdeki görevlerini fiilen yapmalari kariliinda yurtdii görevlerine baladiklari tarihten itibaren Diileri Bakanlii bütçesinden karilanmak üzere ekli Cetvelde belirtilen tutarlarda, her ay ayrica ödeme yapilir.

10

Görevlendirilen personele bu maddeye göre ödenecek ücrete, ikili andlama bulunmamasi nedeniyle ilgili ülke mevzuatina göre vergi tahakkuk ettirilmesi halinde ödenmesi gereken vergi tutarini, Komisyonca belirlenecek esas ve usuller çerçevesinde misyon efi araciliiyla bütçeden ödetmeye Komisyon karari üzerine Maliye Bakanlii yetkilidir. Anilan personele; ekli Cetvelde belirtilen tutarlar her ayin 1'inde pein olarak ödenir. Ölüm halinde o aya ait ödenen tutarlar geri alinmaz. (Ek Cümle: 14/7/2005-2005/9180 B.K.K.) Söz konusu personele ilk gidileri sirasinda, ilk dört ayliklarindan eit olarak ve aldiklari yurtdii ayliklarindan mahsup edilmek üzere, bu Karara göre ödenecek iki ayliklari tutarinda avans ödenir. Bu ödemeler ilgililerin yurtdiinda fiilen yaptiklari görev unvanlari dikkate alinmak suretiyle yapilir. Millî Eitim Bakanlii'nca açilan eitim kurumlarinda (Ek ibare: 14/7/2005-2005/9180 B.K.K.) ve Türk okullarinda müdür ve müdür yardimcilii görevi verilen öretmenlerden, müdürlük görevi verilenlere yurtdii ayliklarinin %10'u, müdür yardimcilii görevi verilenlere %5'i ilave olarak verilir. Her eitim kurumunda bu ekilde ilave ücret ödenecek müdür yardimcisi sayisi ikiden fazla olamaz. Ancak, bu tutar da dahil edilmek suretiyle ödenecek miktar, sürekli görevle yurtdiinda bulunan ve 9 uncu derecenin 1 inci kademesinden aylik alan bekar meslek memuruna ödenmekte olan yurtdii ayliinin %60'ini hiçbir suretle geçemez. Sürekli görevle yurtdiinda bulunan personele yurtdii ayliklarinin ödenmesinde ödemeye esas para biriminin deitirilmesi halinde, bu Karar uyarinca ilgili ülkelerde yeni para birimi cinsinden ödenecek yurtdii ayliini belirlemeye Komisyonunun teklifi üzerine Maliye Bakani yetkilidir. Bu Karar uyarinca personel görevlendirilmesi uygun görülen ancak Karara ekli Cetvelde yer almayan ülkelerde ödenecek para birimi ve tutari; Bakanlar Kurulu'nca yeni bir belirleme yapilincaya kadar ülkenin özellii, ekonomik durumu, geçim artlari ve Cetveldeki gruplamalar dikkate alinmak suretiyle Diileri Bakani'nin teklifi üzerine Maliye Bakani tarafindan belirlenir. Yurtdiinda görevlendirilen personel hakkinda 13 üncü maddenin uygulanmasi sirasinda ilgililere göreve baladiklari tarihten itibaren birer yillik dönemler içerisindeki yillik ve mazeret izinleri toplami 40 günü aan süreler için yurtdii aylii ödenmez. lgili ülke mevzuati ve ikili andlamalar gereince, yurtdiinda görevli bulunduklari süre içerisinde, ilgili ülkede ikamet izni verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak Türkiye'de bulunmasi gereken personele, görevlendirildikleri bir yillik dönem içinde 40 güne kadar yurtdii aylii ödenir. Ancak, bu ödemenin yapilmasinda bir yillik dönem içerisinde kullandiklari yillik izinleri ile ücret ödenmek suretiyle verilen mazeret izinleri 40 günlük süreden mahsup edilir. Yurtdiinda görevlendirilen personelin göreve baladiklari tarihten itibaren birer yillik dönemler içerisinde bir defada veya ayri ayri yurtdiinda görev yaptiklari yerde kullanacaklari toplam 30 güne kadar olan hastalik izin sürelerinde yurtdii ayliinin 2/3'ü, 30 günü aan sürelerde 1/2'si esas alinarak ödeme yapilir. Ancak bir yillik dönem içerisinde hastalik izninin toplam 60 günü amasi halinde bu süreyi aan günler için yurtdii aylii ödenmez. zinler Madde 13A) Yillik izin: Bu Karar uyarinca yurtdiinda görevlendirilen personelin göreve baladiklari tarihten itibaren birer yillik dönemler içerisindeki yillik izinleri 30 gündür. Personelin cari yil içerisinde kullanilmayan izin haklari düer. Öretmenlerin yillik izinlerini eitim öretime ara verilen dönemler içerisinde kullanmalari esastir. B) Mazeret izni:

11

1) (Deiik: 14/7/2005-2005/9180 B.K.K.) Bu Karar uyarinca yurtdiinda görevlendirilen kadin personele doum yapmasindan önce 8 hafta ve doum yaptii tarihten itibaren 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta süreyle izin verilir. Çoul gebelik halinde, doumdan önceki 8 haftalik süreye 2 hafta süre daha eklenir. Ancak salik durumu uygun olduu takdirde, tabibin onayi ile kadin personel isterse doumdan önceki 3 haftaya kadar iyerinde çaliabilir. Bu durumda, kadin personelin çalitii süreler, doum sonrasi sürelere eklenir. Doum sonrasi izin süresinin bitiminden önce, talebi üzerine ve misyon efinin onayiyla görevine geri dönen kadin personele, bu tarihten itibaren yurtdii ayliinin ödenmesine devam olunur. 2) Yurtdiinda görevlendirilen erkek personele, einin doum yapmasi sebebiyle istei üzerine üç gün izin verilir. 3) Yurtdiinda görevlendirilen personele istei üzerine, kendisinin veya çocuunun evlenmesi, annesinin, babasinin, einin, çocuunun veya kardeinin ölümü halinde 5 gün izin verilir. 4) Yukarida belirtilen sebepler diinda, ilgili misyon efinin onayi ile mazeretleri sebebiyle bir yilda toplam 10 güne kadar izin verilebilir. C) Hastalik izni: Yurtdiina gönderilen personelin verilecek raporlarda gösterilecek lüzum üzerine göreve baladiklari tarihten itibaren birer yillik dönemler içerisindeki hastalik izin sürelerinin 90 günü geçmesi halinde ilgililerin yurtdii görevleri Komisyonca sona erdirilerek yurtiçi görevlerine döndürülmelerine karar verilir. D) Ayliksiz izin: Yurtdiina gönderilen personel bu görevleri süresince ayliksiz izin kullanamaz. Yurt diinda görevlendirilen personelin elerinin ayliksiz izinleri Madde 14- Yurt diinda görevlendirilen personelin elerine kurumlarinca, memuriyetleri süresince her defasinda bir yildan az olmamak üzere en çok 4 yila kadar 657 sayili Devlet Memurlari Kanunu'nun 108 inci maddesinde belirtilen esaslar dahilinde ayliksiz izin verilebilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Çeitli Hükümler Dier kurumlar görevlendirmeler tarafindan ödeme yapilmasi suretiyle yurtdiinda yapilacak

Madde 15- Kapsama dahil personel, yurtdii görevleri kariliinda dier kurumlar tarafindan ödeme yapilmak suretiyle Komisyonca yapilacak sinavlarda baarili olmak kaydiyla Komisyon tarafindan bu Karar esaslarina göre görevlendirilebilir. Bu Kararin 10 uncu maddesi ile 12 nci maddesinde belirlenen ödemeler personelin nezdinde görevlendirildii kurumlar tarafindan yapilir. 13 üncü maddedeki izinlere ilikin esaslari uygulamaya veya yeni esaslar belirlemeye, ayrica kullanilan izinlerde hangi hallerde hangi ödemelerin yapilacai ile dier hususlarda esas ve usulleri belirlemeye Komisyon yetkilidir. Milletlerarasi andlamalar ile ikili andlama hükümleri saklidir. Yardim alma ve menfaat salama yasai Madde 16- Bu Karar hükümleri uyarinca görevlendirilen personele, bu Kararda belirtilen ödemeler ve yurtdii aylii diinda, yerli veya yabanci gerçek veya tüzel kiiler ile tüzel kiilii haiz olmayan kurum ve kurulular tarafindan herhangi bir ayni veya nakdi ödemenin yapilabilmesi, personelin ilgili olduu kurumun teklifi üzerine Komisyonun iznine tabidir. Komisyonun izni dahilinde yapilacak ödemelerde, ilgililerin yurtdiindaki görevleri kariliinda yapilacak ödemelerden (ödeme yapilan döviz cinsi dikkate alinmak suretiyle) mahsup edilecek tutar ile buna ilikin esas ve usuller Komisyonca belirlenir.

12

Görevlendirilen personele, belirlenen ödemeler diinda ödeme yapilamaz ve ayni veya nakdi herhangi bir ödemede bulunulamaz. Bu ekilde ödeme yapildiinin tespit edilmesi halinde yapilan ödeme ayrica hüküm alinmaksizin ilgiliden geri alinir veya ilgili personele yapilan ödemelerden mahsuben tahsil edilir ve ilgilinin geri çarilmasina karar verilir. Bu Karar uyarinca yurtdiina gönderilen personel; fiilen ifa ettikleri görevleriyle ilgili olsun veya olmasin ayni veya nakdi herhangi bir menfaat talep edemezler. Bu ekilde menfaat talep eden veya menfaat kabul edenler hakkinda genel hükümlere göre soruturma yapilir ve ilgili personelin yurtdii görevine son verilir. Bakanliklararasi Ortak Kültür yurtdiinda geçici görevlendirilmesi Komisyonu temsilcileri ile dier yetkililerin

Madde 17- Komisyon tarafindan alinacak karar uyarinca Komisyonda bulunan kurum temsilcileri ve ilgili dier yetkililerin uygulamalari yerinde görmek amaciyla bir yilda 10 günü geçmemek üzere yurtdiina geçici görevle gönderilmesi halinde, ilgililere 6245 sayili Harcirah Kanunu uyarinca yapilacak ödemeler Komisyon temsilcisi personelin kurumu bütçesinden veya Komisyonu oluturan kurumlarin herhangi birinin bütçesinden karilanir. Özel görevlendirme Madde 18- Bu Karar uyarinca yurtdiinda görev yapmakta olan din görevlileri, görevlerinin devami niteliinde olmak üzere hacca gidenlerle birlikte en çok iki ay süreyle ilgili di temsilciliin onayiyla görevlendirilebilirler. Bu durumda ilgililere yapilan ödemeler kesilmez. Bu ekilde görevlendirilenler Diyanet leri Bakanliinca Komisyona bildirilir. Misyon efliklerince yapilacak görevlendirme Madde 19- Yurtdiinda görevlendirilen personel bulunduklari ülkede bu Kararda belirtilen yillik izin süreleri haricinde asli görevlerini aksatmayacak ekilde bali bulunduu misyon efliinin görev bölgesi içinde uygun görülecek yerlerde ve durumlarina uygun görevlerde istihdam edilebilir. Bu görevlendirmelere ilikin çalima esas ve usulleri Komisyonca belirlenir. (Ek fikra: 14/7/2005-2005/25911 B.K.K.) Bu madde uyarinca, eitim öretime ara verilen dönemlerde misyon efliklerinde istihdami mümkün bulunmayan öretmenlerden talep edenler için, 13 üncü maddenin (A) bendinde belirtilen yillik izin süreleri, Türkiye'de kullanilmak üzere misyon efinin yazili onayi ile bir kata kadar artirilabilir. Artirimli süreler için bu sürelere tekabül eden yurtdii ayliinin üçte biri ödenir. Tereddütlerin giderilmesi Madde 20- Bu Kararin uygulanmasinda ortaya çikacak tereddütleri gidermeye Komisyonun görüü üzerine Maliye Bakanlii yetkilidir. BENC BÖLÜM Yürürlükten Kaldirilan Hükümler Madde 21- 15/11/1971 tarihli ve 7/3479 sayili Bakanlar Kurulu Karari, bu Kararin ek ve deiiklikleri ile bu Karara 17/9/1992 tarihli ve 92/3537 sayili Bakanlar Kurulu Karariyla eklenen (e) fikrasina dayanilarak hazirlanan esas ve usuller yürürlükten kaldirilmitir. ALTINCI BÖLÜM Geçici Hükümler Geçici Madde 1- Bu Kararin yayimlandii tarihte yurtdii görev süresi 4 yili geçenlerin durumlari Komisyon tarafindan en geç iki ay içinde deerlendirilir ve Kararin yayimlandii tarihten itibaren bir yili geçmemek üzere belirlenecek tarihlerde yurtdii görevleri sona erdirilir.

13

(Ek fikra: 8/5/2004-2004/7353 B.K.K.) Ancak, birinci fikra uyarinca görev süresi sona erdirilecek olan öretmenlerden görev bölgelerinde eitim-öretim devam edenlerin yurtdii görevleri eitim-öretim döneminin biti tarihinde sona erdirilir. Geçici Madde 2- Bu Kararin yürürlüe girdii tarihten önce mevzuati gerei; a) Türk Cumhuriyetleri ile Türk ve Karde Topluluklarinda, daha önceden görevlendirilmi olan personelden, yurtiçi görevine çekilme onayi alinmi olanlarin ilemleri alinan onay dorultusunda yürütülür. b) Balatilmi olan sinav ve seçme ilemlerinin yürütülmesine devam edilir. c) Bu Kararin yayimlandii tarihten önce yapilmi olan sinavlarda baarili olup sinav sonuçlarinin ilan tarihinden itibaren 3 yilin sonuna kadar görevlendirilmemi olan personelin haklari düer. Yürürlük Madde 22- a) Bu Kararda yer alan mali hükümler ile ekli Cetvelde yer alan ücretler Kararin yayimini takip eden aybainda, b) Bu Kararin 12 nci maddesinin ikinci fikrasi hükmü 1/1/2003 tarihinde, c) Bu Kararin dier hükümleri 1/1/2002 tarihinden geçerli olmak üzere yayimi tarihinde, yürürlüe girer. Yürütme Madde 23- Bu Karar hükümleri Bakanlar Kurulu tarafindan yürütülür. Bu ibare, "Komisyonca en fazla 3 yil daha uzatilabilir.Toplam görev süresi 1 yili geçemez.Ancak bu süre, ikili andlamalar uyarinca bir yil daha uzatilabilir." iken, 18/5/2004 tarihli ve 2004/7353 sayili B.K.K.'nin 1 nci maddesiyle metne ilendii ekilde deitirilmitir. Bu ibare, "üçer aylik dönemler itibariyle kurumlari tarafindan ödenir." iken, 18/5/2004 tarihli ve 2004/7353 sayili B.K.K.'nin 2 nci maddesiyle metne ilendii ekilde deitirilmitir.

(2) (1)

14

B) Yurt Diindaki Örenci lemleri le lgili Mevzuat Denklik lemleri

Örenimlerinin bir kismini veya tamamini yurtdiindaki ilköretim veya ortaöretim kurumlarinda yapan örencilerin denklik ilemlerinde aaidaki hususlar göz önünde bulundurulacaktir. 1- Denklik ilemi; yurt içinde l Millî Eitim Müdürlüklerince, yurtdiinda ise Eitim Müavirlikleri ve Eitim Ataeliklerince yapilacaindan, denklik için bavurular da bu kurumlara yapilacaktir. Sadece, Yönetmelikte ve Denklik Kilavuzunda yer almayan hususlarda Talim ve Terbiye Kurulu Bakanliinin görüü alinacaktir. 2- Denklik ilemi; Millî Eitim Bakanlii Denklik Yönetmeliine göre, denklie esas belgelerin asillari ile yapilacaktir. Ancak, belgelerinin asillarinin zayi olmasi hâlinde, örencinin yurtdiinda örenim gördüü okul müdürlüünden aldii aslina uygunluu okulca onayli suret ve fotokopiler ile de denklik yapilabilecektir. 3- Denklik ilemi yapacak kurumda, alan öretmeni veya uzmaninin bulunmadii hallerde, denklik için yabanci dildeki belgelerin noter onayli Türkçe tercümeleri ile belgelerin birer fotokopileri de istenecektir. 4- Okul tarafindan onayli belgelerde karne notlarina yer verilmise, bu belgeler karne gibi deerlendirilecektir. 5- Ders yili içinde örenim belgesi olmadan gelen örencinin, eitim-öretimden uzak kalmamasi için hangi ülkede, hangi okulda ve hangi sinifta okuduunun belirtildii velisinin yazili beyani dikkate alinarak geçici olarak okula devami salanacaktir. Ancak veliden, örencinin örenim belgelerini iki ay içinde getirmesi istenecek ve ilgili örencinin kesin denklik ileminin sonuçlandirilmasi, okul müdürlerince takip edilecektir. Belgelerini getirmeyenlere genel mevzuat hükümleri dorultusunda ilem yapilacaktir. Kesin denklik ilemi, belgelere göre yapilacaktir. Velinin beyanina göre daha üst siniflara yerletirilenler, belgelere göre hak ettikleri siniflara yerletirileceklerdir. 6- Denklik belgesinin zayi hâlinde, sahibinin bavurusu üzerine belgenin onayli bir örnei ilgiliye elden verilecek veya posta ile gönderilecektir. 7- Türkiye Cumhuriyeti Hükümetince yurtdiinda açilan okullardan naklen gelen örenciler ile Kuzey Kibris Türk Cumhuriyetinden gelen örenciler için denklik belgesi düzenlenmeyecektir. Bu örencilerin, düzenlenen tasdikname, diploma ve dier örenim belgelerine göre geldikleri türdeki okullara kayitlari yapilacak ve geldikleri okuldan dosyalari istenecektir. 8- Türkiye'deki; a. Büyükelçilikler bünyesindeki ilköretim okullarinda, b. Uluslararasi okullarda örenim görmekte olan dier ülke vatandai çocuklar ile dier ülke vatandai olarak bu okullara kayit yaptiran ancak daha sonra Türk vatandaliina geçen çocuklar için denklik ilemi yapilacaktir. 9- Denklik belgesi silintisiz ve kazintisiz olarak düzenlenecektir. 10- Denklii yapan kurumda, alan öretmeni uzmaninin olmamasi nedeniyle denklik için istenen Yabanci dildeki belgelerin birer fotokopisi ile bu belgelerin noter onayli Türkçe tercümeleri de, denklik belgesinin düzenlendii kurumda, denklik belgesinin kurumda kalan nüshasi ekinde arivlenecektir. 11- Denklik belgesine itirazda bulunulmasi hâlinde yeniden deerlendirme yapilacaktir. 12- Yurtdiinda örenim görülen yillara ait yil sonu baari ortalamasi, derslerden alinan yil sonu notlarin airlikli ortalamasi yerine, yil sonu notlarin aritmetik ortalamasi alinarak belirlenecektir.

15

13- Orta örenimlerinin tamamini veya en az son iki yilini yurtdiindaki okullarda ülkemizde örgün ortaöretim kurumlarinda okutulan yabanci dillerden biriyle yapmi olan örencilerden, belgelerinde mezun olduklari alanlari belirtilmemi olanlar ve okuduklari derslerden de alan tespiti yapilamayanlara "Yabanci Dil Alani" hakki verilebilecektir. 14- lköretim okullarinda, bir üst sinifa sorumlu olarak geçtii belirtilen örenciler, Millî Eitim Bakanlii lköretim Kurumlari Yönetmelii gereince sorumlu olarak bir üst sinifa devam edebilme dorultusunda bir hüküm bulunmamasi nedeniyle, sorumluluktan muaf tutulacaklardir. 15- Denklik ilemi için gerektiinde Talim ve Terbiye Kurulu Bakanliinda ilgili denklik uzmanlarindan telefonla bilgi alinabilecektir. 16- Karnelerde bir üst sinifa geçip geçmedikleri belirtilmeyen örencilerden, bir üst sinifa geçtiklerine dair belge istenecek, istenen belgeyi getirmeyenler baarisiz sayilacaklardir. 17- Velilerin, okul müdürlüklerine verecekleri dilekçe ile çocuklarinin denklik belgelerinde belirtilen sinifin bir alt sinifina alinmasini istemeleri hâlinde, bu istek okul müdürlüünce yerine getirilecektir. Ancak bu uygulama hazirlik sinifinda okumak için yapilmayacaktir. 18- Örenimlerinin tamamini yurtdiinda yapanlardan Ülkemize gelen örencilerin, Ülkemize ve okula uyumlarinin salanmasi, rehberlik edilerek yetitirilmesi amaciyla okul müdürlüklerince takviye kurslarinin açilmasina özen gösterilecektir. 19- Denklik kilavuzunda, bazi ülkelerden denklik için bavuru olmadiindan veya çok az sayida bavuru olduundan, o ülkelerle ilgili kapsamli bilgi ve geçilere yer verilmemitir. Bu nedenle bu ülkelerde örenim görenlerin denklii yapilirken eitim kademelerine göre (ilköretim, lise); a) Eitim sürelerinin ayni olmasi durumunda, devam ettii ayni sinifa devam ettirilerek veya bitirdii ayni sinifi bitirmi sayilarak sinifi sinifina uyarlama yapilacaktir. b) lköretim 9 yil (9, 6+3, 5+4 gibi) olduu ülkelerden gelenlerin 8 yillik ilköretim okullarimiza veya lise öreniminin 4 veya 5 yil olduu ülkelerden 3 yillik liselerimize uyarlama yapilirken, Denklik Kilavuzunda yer alan ayni süreli ülkelerin örneklerinden yararlanilacaktir. 20- Yurtdiinda ilköretim ve ortaöretim örenimine devam edecek örenciler için, referans mahiyetinde "Örenci Dosyasi"ndaki; - Soyadi ve Adi, - T.C. Kimlik Numarasi, - Doum Yeri ve Yili, - Yillara Göre Okuduu Okullar ve Siniflar, - Varsa Aldii Ödüller ("Takdir", "Teekkür", "Üstün Baari", "Onur", belgeleri) ve Aldii Dönemler/Yillar, - Örencinin Katildii Etkinlikler ve lgi Duyduu Alanlar, - Katildii Eitici Kollar/Kulüpler bilgilerini içeren bir belge verilecektir. * örenimlerinin bir kismini veya tamamini yurtdiindaki ilköretim veya ortaöretim kurumlarinda yapan örencilerin örenim gördükleri ülkelere göre Türkiye'de alinacaklari siniflari gösteren listeler ile örnek denklik yazilari da Millî Eitim Bakanlii Talim ve Terbiye Kurulu Bakanlii tarafindan 2004 yilinda hazirlanarak 2005'te yayinlanan Denklik lemleri Kilavuzu'nda bulunabilir. DENKLK KAPSAMINDA ULUSLARARASI OKULLAR Uluslararasi platformda yaayan kiilerin çocuklarinin eitimlerini salamak amaciyla açilan okullardir. Diplomat, i adami, mühendis-teknik uzman, asker gibi çeitli meslek dallarinda çalian bir yabanci aile, bir ülkeden dier bir ülkeye tayin olduunda; Örnein Singapur'dan Roma'ya giderse çocuklarinin ayni program içinde devam edebilecei bir okula kayit yaptirmasi gereklidir. Bir süre sonra stanbul'a tayinleri çiktiinda yine program bütünlüü içinde çocuklarinin eitime devami

16

gereklidir. Hatta bu tayinler yil ortasinda veya üç ay araliklarla da olabilmektedir. Dier bir deyile eitim yilinin içinde herhangi bir tarihte gelebilmekte veya tamamlamadan gidebilmektedir. Bu okullarda eitim veren kalifiye öretmenler bu programa uygun öretim teknikleriyle yetimektedir. Bu nedenle, öretmen deiikliinden dolayi da bu örencilerin eitim bütünlüünün aksatilmamasi salanmaktadir. Okullarin bazilari Paris, Londra ve Roma gibi kent merkezlerindedir. Bazilari ise sveç da köyü, Finlandiya gölünün yani, Bavyera kirsal bölgesi gibi kirsal alanlardadir. Bazilari standart Amerikan veya ngiliz koleje hazirlik programi veya bu ikisinin kariimini önerir; bazilari ayrica Alman Abitur, Fransiz Bakalorya, sveç Maturite, spanyol Bachillerato ve dier uluslararasi sinavlari hazirlar ve her yil okul öncesinden yukari doru Uluslararasi Okullar Müfredati Projesi çalimasi öncülüü temeline oturmu, imdi de Uluslararasi Bakalorya Organizasyonunun ilkokul ve ortaokul programini önerir. IB Diploma hazirlii izleyen ve üniversiteye girite kabul edilen diploma eitimini verir. Bu okullar birbirlerine benzemekle birlikte yönetim ve sahiplilik gibi birçok bakimdan baimsizdirlar. Seyrek olarak da bir veya daha fazla elçiliklere özgü çok uluslu kampanya veya organizasyonun destei altindadirlar. Bunlar topluluk okullaridir. Çounlukla girite bir sinav yoktur. Çeitli toplumlara ve geni ölçüde kabiliyetlere hizmet için düzenlenmitir. Bir çounda örencilerin genel olarak birinci dili, bir çok deiik yorumda da olsa ngilizce'dir ve ngiliz öretim dili veya en azindan en önemlilerinden biridir. Buna ramen bir kaçinda Fransizca öne çikar ve bazi okullar da iki dillidir. Hatta ikiden çok dilde olanlari da vardir.

C) Yurt Diinda Görevlendirilen Personelin Görev Ve Sorumluluklari 1-Eitim Müaviri ve Ataelerinin Görev ve Sorumluluklari

-Temel görevler: a) Eitim alaninda, yabanci devletlerle bunlarin temsilcilikleri ve temsilcileriyle veya uluslar arasi kurulularla yapilan temaslarda ulusal çikarlarin savunulmasi, korunmasi, koordine edilmesi, ayni ülkedeki dier müavirliklerimiz/ataeliklerimiz ile egüdümlü bir çalima yapilmasi, Bakanliin her türlü temel bilgi ihtiyacinin karilanmasi, b) Türk kültürünün yabanci ülkelerde korunmasi ve yayilmasi için gerekli faaliyetlerde bulunulmasi, ilgili ülke ve kurulularla kültür ve eitim ilikilerimizin gelitirilmesi, c) Yabanci ülkelerde Türk ulusunun onur ve itibarinin korunmasi, bu konuda azami titizlik ve duyarlilik gösterilmesi, ulusal ve mesleki, onur ve vakar gereklerine uyulmasi, ç) Yurt dii eitim faaliyetlerinin Misyon efinin bilgi, görü ve talimatlari dorultusunda yürütülmesi, bu balamda Bakanliin bilgilendirilmesi ve gerektiinde talimatinin alinmasi, d) Yurt dii eitim-öretim faaliyetlerinde, görevli personelin amir ve maiyetine kari tutum ve davranilarinda, mesleki onur, ciddiyet ve itaat ile her türlü özel temaslarda nezaket, terbiye ve görgü kurallarina uyulmasi, e) Yurt dii birimlerinde görevli personelin, gerek Misyon efi ve dier ihtisas birimi personeli ile temasinda, gerekse yabanci ülke kurululari ve temsilcileriyle temaslarinda protokol kurallarina uygun olarak, sevgi ve saygiya dayanan tutum ve davranilarda bulunulmasi, f) Bakanliimiz yurt dii birimleri temsilcilerinin Bakan'dan aldiklari talimatlarin yerine getirilmesi ve Misyon efinin bu konuda bilgilendirilmesi,

17

g) Personelin, yurt diindaki bütün temas ve ilikilerinde daima Türk Devletinin resmi görevlisi ve Devletimizin temsilcisi olduklarini, herhangi bir konuda ifade edecekleri fikir ve düüncelerinin Türk Hükümeti ve Türk Devletinin rey ve düüncesi gibi telakki olunabileceini hiçbir zaman unutmayarak, görev ve yetki dii beyanlardan sakinilmasi, Devletimizin ve ulumuzun çikarlarinin her eyin üstünde tutulmasi, ) Personelin, görevli bulunduu ülkede, yerel politikaya ve politik kiilere, sosyal ve dini örgütlere kari tutum ve davranilarinin tarafsiz bir gözlemci nitelii taimasi, yerel halkin örf ve adetlerine, sosyal ve dini inançlarina saygili olunmasi, bu konularda rencide edici tutum, davrani ve beyanlardan sakinilmasi, temel görevlerdir. -Yönetim hizmetleri: a) Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve bunlara ilikin genelgelerle yükümlü bulunduu görevleri yapmak. b) Türk kültürünün yabanci ülkelerde korunmasi, tanitilmasi, yayilmasi için gerekli etkinliklerde bulunmak, ilgili ülke ve kurulularla kültür ve eitim ilikilerimizi gelitirmek, gerektiinde ilgili makamlara teklifte bulunmak. c) Öretim yili bainda müavirlik/ataelik çalimalari ile ilgili olarak yillik çalima plani hazirlamak, plana uygun olarak yapilan çalimalarla ilgili raporu 6 aylik dönemler halinde yilda iki defa Bakanlia göndermek. ç) Yurtdiinda görevde iken periyodik olarak düzenleyip göndermi olduu raporlar çerçevesinde derledii özet bir raporu, yurtiçi göreve döndükten sonra en geç bir ay içerisinde Bakanlia teslim etmek. d) Müavirlik/ataelik bünyesindeki gerekli i bölümünün yapilmasini, yazima ve ilemlerin hizli, düzgün ve doru bir ekilde yürütülmesini, gerekli kayit, defter ve dosyalarin düzenli tutulmasini ve arivlenmesini salamak. e) Uluslararasi kurululardan salanabilecek eitimle ilgili teknik yardim imkanlari hakkinda Bakanlia ve misyon efliine bilgi vermek. f) Görev alaninda bulunan Bakanliimizca veya Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kiiler, özel hukuk tüzel kiileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kiiler tarafindan açilan her derece ve türdeki okullar ile bunlar tarafindan açilan dier eitim kurumlarinda ders kitaplari ve dier araç-gereç ihtiyaçlarinin zamaninda temin edilip edilmediini takip etmek ve gerekli tedbirleri almak. g) Okullarda ve dier kurumlarda yapilan sinavlar ile Yüksek Öretim Kurulu (YÖK) tarafindan yapilan sinavlarin zamaninda ilgili kurumlara duyurulmasi, sinav yerlerinin tespiti ve sinavlarin salikli bir ekilde yapilmasini salamak, ) Eitim faaliyetlerinin görüülüp tartiilmasi ve gerekli tedbirlerin alinmasi için, yilda bir defa görev yapilan ülkedeki Bakonsolosluklarimiz Ataeleri ile toplanti düzenlemek. Toplanti sonunda hazirlanacak müterek raporu Bakanlia sunmak. h) Bakanlikça ve misyon efince verilen dier görev ve sorumluluklari yerine getirmek,

-Personel hizmetleri: a) Bakanliimizca yurtdiinda görevlendirilen okutman ve öretmenlerle ilgili olarak personel özlük dosyasi tutmak, Bakanlik ile koordinasyonu salamak, mevcut okutman ve öretmen sayilarini ve gelecek eitim-öretim yili için gerekli ihtiyaci ilgili makamlara zamaninda bildirmek.

18

b) Sözlemeli personel çalitirilmasina ilikin ilemleri yürütmek. c) Görev bölgesindeki personelin sicil ve disiplin amiri olmasi nedeniyle etkinliklerini titizlikle takip etmek, çalimalarini kolaylatirici tedbirler almak, onlari yerinde denetlemek, aralarinda koordinasyonu salamak. ç) "Milli Eitim Bakanlii Sicil Amirleri Yönetmelii" gereince, görev alaninda bulunan personelin sicil ve dier özlük ilemlerini zamaninda yerine getirmek. d) "Milli Eitim Bakanlii Disiplin Amirleri Yönetmelii" gereince, görev bölgesinde bulunan personele gerektiinde yetkisi dahilinde bulunan yaptirimlari uygulamak veya teklif etmek.e) Yurt diinda geçici ve sürekli görevli Bakanliimiz mensuplarinin tedavilerine ait belgelerin düzenlenmesini salamak. -Eitim-Öretim hizmetleri: a) Yabanci ülkelerdeki eitim-öretimle ilgili yenilikleri takip etmek, uluslararasi kurulularin eitim ve bilim alanindaki çalimalarina, toplantilara Bakanliin, gerektiinde misyon efinin izni ile katilmak ve sonucu ilgili birime ve Bakanlia bildirmek. b) Bali bulunduu misyon efinin görüünü ve onayini alarak eitimle ilgili uluslararasi ve yerel kurulu, dernek, sivil toplum örgütleri ile ibirlii yapmak, ortak etkinliklere katilmak. Bu kurulularla bilgi ali veriinde bulunmak ve sonucundan ilgili birimi ve Bakanlii bilgilendirmek. c) Velilerin, örencilerin aydinlatilmasi ve bilgilendirilmesi için yerel yazili ve görsel yayin imkanlarindan yararlanmak, eitimle ilgili veli aydinlatma toplantilari ile seminerler düzenlemek. ç) Türk çocuklarinin bulunduklari ülkenin eitim imkanlarindan etkin bir ekilde yararlanmalarini salamak. Bu amaçla bulunduu ülkenin eitim, bilim, kültür bakanliklari, eitim müdürlükleri ile eitimle ilgili merkezi ve yerel kurum ve kurulularla ibirlii yapmak. d) Görev bölgesinde bulunan Türk çocuklarinin genel ve mesleki eitimlerinde karilailan güçlükleri tespit ederek, sorunlarin çözümünde yardimci olmak. Eitim idarecileriyle ibirlii yaparak bu konuda öretmen ve örenci velileriyle toplantilar düzenlemek. Türk içi çocuklarinin genel ve mesleki eitimleri konusunda takip edilecek genel politika hakkinda Bakanlia öneride bulunmak. e) Eitim-öretimle ilgili çalima planlarinin hazirlanmasini ve uygulanmasin salamak. f) Türk çocuklarinin, milli kültürümüzle ve manevi deerlerle balarinin sürdürülebilmesi amaciyla onlarin Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine katilmalarini salamak. g) Okul öncesi eitim imkanlari ve önemi konusunda örencileri ve özellikle velileri aydinlatmak, velileri çocuklarini bu kurumlara göndermeleri için tevik etmek, okul öncesi eitim kurumlarinda Türk örencilerin sayisini artirmak ve Türk eiticilerin görevlendirilmesini salamak için ilgili birimlerle ibirlii yapmak. ) Görev bölgesinde Bakanliimizca atanan öretmen bulunmayan eyalet ve ülkelerde yerel makamlarca atanan Türk öretmenlerin, misyon eflii ve eitim müavirlii/ ataelikleri ile irtibatlarini kurmak ve güçlendirmek. h) Diardan ilköretim ve lise bitirme sinavlarina gireceklerle, okuma-yazma bilmeyen yetikin vatandalarimiz için Türkçe okuma-yazma kurslarinin düzenlenmesini salamak, bu amaçla Türk öretmenleri görevlendirmek. i) Açik Öretim Fakültesine devam eden yurtdiindaki vatandalarin sinavlarini yapmak. i) Yurtdiinda bulunan vatandalarimizin diaridan ilköretim okulu ve lise bitirme ilemlerini sonuçlandirmak, yüksek örenime devam hakki taniyan lise diplomalarinin bulunduklari ülkede deerlendirme yöntemleri ve derecelerini takip etmek.

19

j) Görev bölgesinde bulunan üniversitelerin Türkoloji Kürsüleri ile yakin iliki kurmak, Türkoloji bölümü bulunmayan görev bölgesindeki üniversitelerde bu bölümün açilmasi için misyon efinin bilgisi dahilinde giriimlerde bulunarak gerçeklemesini salamaya çalimak. k) Görev bölgesinde bulunan öretmenlerin derslerine düzenli bir ekilde devamlarini salamak ve okutmakla yükümlü bulunduklari haftalik ders saatlerini tamamlamalari hususunda gerekli önlemleri almak. Öretmenlerin hizmet içi eitim kurslarina katilmalarini temin etmek, bu konuda ilgili kurulularla ortak çalimalar yapmak. l) Yetenekli Türk çocuklarinin liseye ve üniversiteye devamlarini salayici önlemleri almak. m) Çocuklarimizin yurda dönülerinde topluma ve okula yeniden uyumlarini salamak için gerekli önlemleri almak ve Türk Eitim Sistemi hakkinda velileri aydinlatmak; yabanci ülkelerin ortaöretim kurumlarindan mezun olan veya ara siniflardan yurdumuzdaki ortaöretim kurumlarina yatay geçi yapmak isteyen örencilerin diploma ve örenim belgelerinin denklik ilemlerini yapmak. n) Görev bölgesinde bulunan resmi burslu ve/veya özel örencilerin, 1416 Sayili "Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkinda Kanun ile bu Kanuna uygun olarak çikarilan yönetmelik, tebli ve genelge esaslarina göre yapmakla yükümlü bulunduu her türlü görevleri yerine getirmek, o) Yüksek lisans ve doktora örenimine balayacak olan örencilerin seçkin üniversitelere kabul edilmelerine yardimci olmak. ö) Bakanliimizca açilan Türkiye Türkçe'si eitim-öretim merkezlerinin çalimalarinin gelitirilmesini, bu kurumlarin yayginlatirilmasini salamak ve Bakanlia gerekli önerilerde bulunmak. p) Ortak Türk Dili, Türk Tarihi ve Türk Kültürü alanlarindaki çalimalarin yayginlatirilmasi ve yararli bir ekilde yürütülmesini salamak. r) Görev bölgesinde bulunan öretmenlerle, birinci dönem ve eitim-öretim yili sonunda olmak üzere yilda iki defa toplanti düzenleyerek eitim-öretim ileyiinde ortaya çikan aksakliklari belirlemek ve bunlarla ilgili tedbirleri almak, bu konuda Bakanlia rapor sunmak. s) Özel örencilik statüsünden resmi-burslu örenci statüsüne geçmek isteyen örencilerin taleplerini deerlendirmek, gerekli koullari taiyanlarin durumlarini müavirlik/ataelik görüüyle birlikte Bakanlia bildirmek. ) Eitimde firsat eitlii salanmasi hususunda dier ülkelerle kiyaslama yapmak; söz konusu ülkelerin yararlandii konular üzerinde incelemeler yapmak; Türk çocuklarinin eitiminde yarar gördüü hususlari belirlemek ve Bakanlia bildirmek. t) Okul-Aile birliklerinin etkin bir ekilde çaliabilmesi için velilerin Okul-Aile birlii toplantilarina katilmalarini salamak. -Aratirma, planlama, istatistik ve sosyal Hizmetler: a) Örenim amaciyla ülkemizden ilgili ülkeye giden örencilerle ilgili istatistiki bilgileri yilda iki kez Bakanlia bildirmek. b) Okullarda Türk velilerinin de katilabilecei sosyal ve kültürel etkinliklerin düzenlenmesini salamak. c) Ulusal bayramlarimizin anlamina uygun bir ekilde kutlanmasi için öretmenler, okul idareleri, okul aile birlikleri ve yerel yönetimlerle ibirlii yapmak. ç) Ülkemize gelecek olan yabanci bilim adami, eitimci, öretmen ve örenci gruplarinin gezi programlarinin düzenlenmesinde yardimci olmak.

20

d) Görev yaptiklari ülkenin veya eyaletin eitim mevzuatini inceleyerek, eitim sisteminin özellikleri ile ilgili, gelime ve deiimleri yetkililer nezdinde ve basin yoluyla izlemek ve rapor olarak Bakanlia sunmak. e) Karde okullar projesinin yayginlatirilmasi için iki ülke öretmen ve örencilerinin karilikli ve dönüümlü olarak birbirlerini ziyaret etmeleri konusunda gerekli çalimalari yapmak. f) Bakanliimizca açilan okullara ve dier kurumlara devam eden örencilerle ilgili istatistiki bilgileri toplamak, deerlendirmek ve Bakanlia sunmak. g) Görevli bulunduu ülke veya eyalette düzenlenen "Eitim Fuarlarina" katilarak eitim teknolojileri alaninda meydana gelen yenilikleri belirlemek ve bu konuda Bakanlia rapor sunmak. ) Görev bölgesindeki Türk çocuklarinin sayisal tespitini yaparak öretmen ihtiyacini belirlemek, bu konuda Bakanliktan öretmen talebinde bulunmak. -Denetim, rehberlik ve soruturma hizmetleri: a) Belli bir plan çerçevesinde görev yerindeki personeli denetlemek veya denetlenmesini salamak, eksiklik ve aksakliklari gidermek için gerekli tedbirleri almak. b) Gerekli görüldüü hallerde ilgili personel hakkinda inceleme ve soruturma yapmak veya Bakanliimiz yetkililerince yapilmasini salamak için misyon efine teklifte bulunmak. c) Örenim görmek üzere ülkemizden ilgili ülkeye giden örencilerle ilgili gerekli rehberlik ve danima hizmetlerini yerine getirmek.

-Bütçe ve yatirim hizmetleri: a) Müavirliin/Ataeliin bütçe teklifini hazirlamak ve zamaninda Bakanlia göndermek. b) Büro ihtiyaçlarini karilamak üzere gönderilen ödeneklerin harcamalarinin, mevzuata uygun olarak belli bir plan çerçevesinde, azami tasarrufa da dikkat ederek yapilmasini salamak. c) Avans olarak gönderilen ödeneklerin mahsuplarinin, mahsup süresi içinde; tam ve doru olarak yapilmasini salamak. ç) Alinan demirba eyayi demirba defterlerine kaydetmek, defter kayit numaralarini demirba üzerine vermek ve ayniyat teslim alma makbuzlarini düzenlemek. d) Okullardan ve dier kurumlardan gelen bütçe tekliflerini incelemek, deerlendirmek ve gerekli ödenein salanmasi için ilgili makamlara teklifte bulunmak. Yukarida belirtilen görevlerin yaninda: 1- Bakonsolosluklar bünyesindeki eitim ataeliklerimizde görevli eitim ataeleri; a) Eitim müavirleri için ayri ayri sayilan hizmetleri kendi bölgelerinde bir bütün olarak yapmak, b) Eitim Müavirinin verdii yazili ve sözlü görevleri yerine getirmek, 2- Eitim müavirlikleri bünyesinde görevli eitim ataeleri; a) Eitim müavirinin yaptii i bölümüne uygun olarak verilen görevleri yerine getirmek, b) Eitim müavirinin verdii yetki dahilinde yazimalari ve ilgili belgeleri müavir adina imzalamak, c) Eitim müavirinin geçici olarak görevden ayrilmasi halinde ona vekalet etmek,

21

d) Eitim müavirinin görevlendirmesi halinde kurumu adina toplanti ve törenlere katilmak. Eitim atae yardimcilarinin görevleri unlardir; a) Eitim müavirlikleri/eitim ataeliklerinde müavir veya ataenin yaptii i bölümüne uygun olarak verilen görevleri yapmak. b) Eitim müaviri/ataelerinin geçici veya sürekli olarak görevden ayrilmasi halinde ona vekalet etmek. c) Eitim Ataesinin görevlendirecei toplanti ve törenlere katilmak. Devir-Teslim: Yurt içi göreve döndürülen sürekli personel, devir ve teslim ile ilgili ilemleri ilgili mevzuati çerçevesinde yürütmekle yükümlüdürler. Mahalli sekreterlerin görevleri unlardir; Eitim müavirlikleri/ataeliklerinde, eitim müavirleri, eitim yardimcilarinca verilen görevlerle, sekreterya hizmetlerini yürütmek. Dier görevler; Eitim müavirlikleri/eitim ataeliklerinde, görev yapan tüm personel, Bakanlikça verilecek dier görev ve sorumluluklari yerine getirmekle yükümlüdürler. ataeleri ve eitim atae

22

2-Okutmanlarin Görev ve Sorumluluklari

a) Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve bunlara ilikin genelgelerle yükümlü bulunduu görevleri yapmak, b) Görev bölgelerine ulatiklari zaman ilk olarak ve en kisa zamanda bali bulunduklari büyükelçilii/bakonsolosluu, eitim müavirliini/eitim ataeliini ziyaret edip kendisini tanitmak, bu makamlardan o bölgede bulunan Türk kurululari, dernekleri ve bunlarin yetkilileri hakkinda bilgi almak, c) Görev yapacai üniversitenin ve Türkoloji kürsüsünün ya da Türk kültür merkezinin yetkilileri ile tanimak, görevi ile ilgili bilgileri almak, ç) Millî bayramlarimizin kutlanmasinda mahalli derneklerin kutlama çalimalarina destek vermek ve katilmak, d) Giyiminde özenli davranmak, mesleine ve temsil görevine uygun giysileri tercih etmek, e) Millî günlerde ülkemizin kültürünü tanitici faaliyetler düzenlemek, f) Bali bulunduu büyükelçilik/bakonsolosluk, eitim müavirlii/eitim ataelii ile sik sik temasa geçip çalimalar ve gelimeler hakkinda bilgi vermek, g) Hastalik ve izin durumlarinda mutlaka okul müdürlüklerine haber vermek, ) Resmî belgeleri düzenli tutmak, yazimalari zamaninda yapmak, h) Görev yaptii ülkenin eitim sistemini örenmek, eitimle ilgili yenilikleri takip etmek, Türk çocuklarinin bulunduklari ülkenin eitim olanaklarindan etkin bir ekilde yararlanmalarini salamak, örencileri ve velileri yönlendirmek, Türk çocuklarinin eitiminde yarar gördüü hususlari belirlemek ve Bakanlia bildirmek, i) Öretim yili sonunda bir çalima raporu hazirlayip Millî Eitim Bakanlii Di likiler Genel Müdürlüüne sunmak, i) Çocuklarimizin yurda dönülerinde topluma ve okula yeniden uyumlarini salamak için gerekli önlemleri almak ve Türk Eitim Sistemi hakkinda velileri aydinlatmak.

23

3-Öretmenlerin Görev ve Sorumluluklari a) Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve bunlara ilikin genelgelerle yükümlü bulunduu görevleri yapmak, b) Görev bölgelerine ulatiklari zaman ilk olarak ve en kisa zamanda bali bulunduklari büyükelçilii/bakonsolosluu, eitim müavirini/eitim ataesini ziyaret edip, kendisini tanitmak, bu makamlardan o bölgede bulunan Türk kurululari, dernekleri ve bunlarin yetkilileri hakkinda bilgi almak, c) Görev yeri ve okullar konusunda görümelerde bulunmak üzere eitim müdürlüüne gidip yabanci öretmen ve örencilerle ilgili personelle tanimak, görev yapacai okullari ve adreslerini örenmek, ç) Görev yapacai okul müdürlerini ziyaret etmek, derslikleri görmek, haftalik çalima programini almak, d) Okulda örenim gören Türk örencilerin velileri tarafindan imzalanmak üzere, okul müdürü aracilii ile derse katilim istek formlarini daitip, gerekirse velilerle görüerek katilimin önemini anlatmak, derse katilacak örenci sayisini ve sinif seviyelerini belirlemek, e) Her okul ve sinif seviyesi için yillik ders planlari hazirlamak, okul müdürüne ve eitim müavirine/eitim ataesine onaylatmak, f) Her ders için mutlaka günlük ders plani hazirlamak, ders araç ve gereçlerini temin etmek, ders defterini yazmak, yoklama yapmak, g) Ders yili içerisinde yapilan bütün öretmenler kurulu ve zümre öretmenleri toplantilarina katilmak, ) Veli toplantilarina ve veli görümelerine önem vermek, örencinin durumu hakkinda velileri bilgilendirmek, Türk çocuklarinin, millî kültürümüzle ve manevi deerlerle balarini sürdürülebilmesi amaciyla onlarin Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine katilmalarini salamak, bu konuda velinin desteini almak, h) Yönlendirmede örencinin dilinin yeterli olmamasi nedeniyle baarili olunamadiini belirtip okul öncesi eitim olanaklari ve önemi konusunda örencileri ve özellikle velileri aydinlatmak, velileri çocuklarini bu kurumlara göndermeleri için tevik etmek, i) Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine katilan örenci ve grup sayilarini belirten bir çizelgeyi görev bölgesindeki eitim müdürlüüne ve eitim müavirliine/eitim ataeliine vermek, i) Görev yaptii ülkelerde örenci merkezli bir öretim metodu uygulandiindan, bu öretim metodunu benimseyip uygulamak, j) Görev yaptii ülkedeki örencilerin seviyesine uygun olarak hazirlanmi ders kitabi ve kaynak kitaplar temin edip örencilere daitmak, k) Okulda bulunan her türlü ders araç ve gerecinin korunmasina özen göstermek, l) Ders saatinden en az 15 dakika önce okulda hazir bulunmak, m) Millî bayramlarimizi sinif ve okul seviyesinde kutlamak ve mahalli derneklerin kutlama çalimalarina destek vermek ve katilmak, n) Görev yaptii ülkenin diline hakim olma konusunda kendisini yetitirmek, o) Giyiminde özenli davranmak, mesleine ve temsil görevine uygun giysileri tercih etmek,

24

ö) Görev yaptii ülkedeki örencilerin Türkiye'deki örencilerden farkli olduklarini kabul edip, öretmen-örenci ilikilerinde ölçülü ve seviyeli davranmak, p) Çocuklarin eitimi yaninda yetikinlerin eitimine de önem vermek, okuma-yazma ve dier sosyal faaliyetler ile ilgili çalimalar yapmak, r) Millî günlerde ülkemizin kültürünü tanitici faaliyetler düzenlemek, - Eitim müaviri/eitim ataesi ile sik sik temasa geçip çalimalar ve gelimeler hakkinda bilgi vermek, - Hastalik ve izin durumlarinda mutlaka okul müdürlüklerine ve veli temsilcilerine haber vermek, - Resmî belgeleri düzenli tutmak, yazimalari zamaninda yapmak, - Görev yaptii ülkenin eitim sistemini örenmek, eitimle ilgili yenilikleri takip etmek, Türk çocuklarinin bulunduklari ülkenin eitim olanaklarindan etkin bir ekilde yararlanmalarini salamak., örencileri ve velileri yönlendirmek, Türk çocuklarinin eitiminde yarar gördüü hususlari belirlemek ve Bakanlia bildirmek, - Çocuklarimizin yurda dönülerinde topluma ve okula yeniden uyumlarini salamak için gerekli önlemleri almak ve Türk Eitim Sistemi hakkinda velileri aydinlatmak.

25

D) Göçmen çi Çocuklarinin Eitimine likin Konsey Direktifi

Tarih: 25 Temmuz 1977 Sayi: 377LO486 (77/486 EEC ) Resmî Gazete L 199, Özel Yunanca baski Özel spanyolca baski Özel Portekizce baski Özel Fince baski Özel sveççe baski 06/08/1977 s. 0032- 0033 :Bölüm 5 Cilt 2 s. 189 : Bölüm 5 Cilt 2 s. 139 : Bölüm 5 Cilt 2 s. 139 : Bölüm 16 Cilt I s . 31 : Bölüm 16 Cilt l s. 31

Belgenin bulunabilecei fihrist bölümleri: [16.30- Education and training (Eitim ve öretim)] [05.10- Freedom of movement for workers (çilerin serbest dolaimi)] Metin: Göçmen içi çocuklarinin eitimi konusunda 25 Temmuz 1977 tarihli KONSEY YÖNERGES (77/486 AET) AVRUPA TOPLULUKLARI KONSEY, Avrupa Ekonomik Topluluu'nu kuran Antlama ve özellikle bu antlamanin 49. Maddesine dayanarak, Komisyon'dan gelen öneriye dayanarak, Avrupa Parlamentosu'nun görüüne dayanarak (1), Ekonomik ve Sosyal Komite'nin görüüne dayanarak (2), 21 Ocak 1974 sayili sosyal eylem programiyla ilgili kararinda, Konseyin içilerin serbest dolaimi koullarini gelitirmek için özellikle onlarin çocuklarinin kabulü ve eitimleriyle ilgili olarak tasarlanmi eylemlere önceliklerinde yer verdiinden; Bu çocuklarin ev sahibi Devletin eitim çevresi ile okul sistemine bütünletirilmelerinin salanmasina yönelik olarak, ev sahibi Devletin dilinin öretimini içeren eitimi alabilmeleri; üye ev sahibi devletler, asil ev sahibi üye devletlerle birlikte, yukarida sözü geçen çocuklarin ülkelerinin ana dili ile kültürünün öretimini, temelde asil Üye Devlete olasi yeniden bütünlemelerini kolaylatiracak bir anlayila desteklemeleri gerektii için, BU YÖNERGEY KABUL ETT: Madde l: Bu yönerge ev sahibi devletin yasalari altinda, bir baka üye devletin vatandaiolan içilerin, üye devlette çalian ya da çalimi olan vatandalarin bakmakla yükümlü olduklari ve okula devam etmeleri zorunlu olan çocuklarina uygulanacaktir. Madde 2: Üye devletler, ulusal koullari ve yasal sistemlerine uygun olarak, 1.Madde'de gönderme yapilan çocuklara ilk kabulü kolaylatirmak için-bu çocuklarin özel gereksinimlerine uyarlanmi-özellikle ev sahibi devletin resmî dili ya da dillerinden birisinin serbest öretimini salayacak önlemleri alacaktir. Üye devletler, bu eitimi verecek öretmenlerin eitimi ile ileri eitimi için gerekli önlemleri alacaklardir. Madde 3: Üye Devletler, ulusal koullari ve yasal sistemlerine uygun olarak, asil Devlet ile ibirlii içinde, 1. Madde'de gönderme yapilan çocuklara, normal eitimle egüdüm içinde kendi ana dilinin ve geldii ülkenin kültürünün öretimini destekleyecek uygun önlemleri alacaklardir. RG No C 280, 8. 12. 1975, s. 48. (2) RG No C 45, 27. 2. 1976, s. 6. (3) R G N o C 13, 12. 2. 1974

26

Madde 4: Üye devletler kendilerine bildirilmesinden sonra geçecek dört yil içinde bu Yönerge ile uyum salamak için gerekli önlemleri alacaklar ve hemen Komisyonu bilgilendireceklerdir. Üye devletler ayrica, bu Yönerge'ye uyum salamak için, uyarladiklari bütün yasa ve yönetmelikler ile idari ve dier hazirliklarini Komisyon'a bildireceklerdir. Madde 5: Üye devletler, Komisyon'un bu Yönerge'nin uygulanmasi konusunda Konsey'e bilgi vermesini salamak için, bu Yönerge'nin kendilerine bildirilmesinden sonra geçecek be yil içinde ve sonrasinda Komisyon'un düzenli araliklarla yenilenen çarilarinda Komisyon'a bilgi göndereceklerdir. Madde 6: Bu Yönerge Üye Ülkeler'e atfen yazilmitir. Brüksel 25.Temmuz.1977 Konsey Adina Bakan H. SIMONET

27

Göçmen çi Çocuklarinin Eitimine likin Yönetmelik (14 Kasim 2002 tarih ve 24936 sayili Resmî Gazete'de yayimlanmitir)

BRNC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanimlar Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliin amaci, göçmen içi çocuklarinin eitim-öretimi ile ilgili esas ve usulleri düzenlemektir. Kapsam Madde 2- Bu Yönetmelik, göçmen içi çocuklarinin eitim-öretimi ile ilgili esas ve usulleri kapsar. Dayanak Madde 3- Bu Yönetmelik, Göçmen çilerin Hukukî Statüsü Hakkinda Avrupa Sözlemesi, Göçmen çilerin Çocuklarinin Eitimi konusunda 77/486 sayili Avrupa Konsey Direktifi ile Birlemi Milletler Çocuk Haklarina Dair Sözlemeye dayanilarak hazirlanmitir. Tanimlar Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen; a) Bakanlik: Millî Eitim Bakanliini, b) Millî Eitim Müdürlükleri: l/ilçe millî eitim müdürlüklerini, c) Göçmen içi: Akit taraflardan biri tarafindan ülkesinde ücretli bir i görmek üzere oturmasina izin verilmi olan dier bir akit ülke yurttalarini, d) Örenci: Göçmen içilerin bakmakla yükümlü olduklari okul çaindaki çocuklarini ifade eder. KNC BÖLÜM lgililerin Görevleri ve Eitim-Öretim Merkez Yürütme Kurulu Madde 5- Göçmen içilerin bakmakla yükümlü olduklari çocuklarinin eitim-öretimleri ile karilailan sorunlar, Bakanlikta ilgili müstear yardimcisinin bakanliinda ilgili ana hizmet birimleri, danima, denetim, yardimci birimlerin genel müdür ve baimsiz daire bakanlari ile Yükseköretim Kurulu Bakanlii ve Emniyet Genel Müdürlüünden ilgili bir üst düzey temsilcisinden oluan Merkez Yürütme Kurulunda deerlendirilir. Merkez Yürütme Kurulunun sekreterya görevi, Di likiler Genel Müdürlüünce yürütülür. Merkez Yürütme Kurulunun Görevleri Madde 6- Merkez Yürütme Kurulu; a) Örencilerin kendi dil ve kültürlerini örenmeleri, kimliklerini korumalari konusunda ilgili ülkelerle i birlii yapilmasi, b) l millî eitim müdürlüklerince hazirlanan raporlarin deerlendirilmesi sonucunda karilailan ve il olanaklariyla giderilemeyen sorunlara çözüm getirilmesi için gerekli önlemleri alir.

28

Denklik Madde 7- Örencilerin eitim-öretim düzeyleri, ülkeleri ile ikili ve çok tarafli anlamalardaki düzenlemeler uyarinca deerlendirilerek ilköretim ve orta öretim düzeyindeki denklikler il millî eitim müdürlüklerince, yüksek örenim düzeyindeki denklikler ise Yüksek Öretim Kurulu Bakanliinca yapilir. Millî Eitim Müdürlerinin Görevleri Madde 8- Bavuru durumunda millî eitim müdürlükleri: a) Örencileri, olanaklar ölçüsünde kendi ülkelerinde devam ettikleri okula/bölüme/programa denk olacak ikâmetlerine en yakin okula yerletirir, b) Örencilerin, ülkemiz çocuklarina sunulan eitim olanaklarindan yararlanmalarini salar, c) Türkçe bilmeyen örencilere, Türkçe'nin öretilmesi konusunda gerekli önlemleri alir, d) Örencilere, ana dillerinin öretimi için olanaklar ölçüsünde kurslar düzenler, e) Göçmen içilerin de yaygin eitim yoluyla "Türkçe Örenme", meslekî eitim yoluyla da "Beceri Kazandirma" kurslarindan yararlanmalarini salar. Kayit-kabul Madde 9- Millî eitim müdürlüklerince durumlari deerlendirilen örenciler, kayit-kabulleri yapilmak üzere ilgili okul veya kurum müdürlüklerine bildirilir. Okul/Kurum müdürlüklerince bunlarin kayitlari özel bir deftere yapilir. Sinavla örenci alan okullarin özel mevzuat hükümleri saklidir. Ülkemizde zorunlu eitim uygulamasi, ayni çadaki göçmen içi çocuklarini da kapsar. Burstan yararlanma Madde 10- Örenciler, ülkemiz örencileri için taninan burs olanaindan, ayni koullarla mütekabiliyet ilkeleri dorultusunda yararlandirilir. Örenci baarisinin deerlendirilmesi Madde 11- Örenci baarisinin deerlendirilmesinde ilgili mevzuat hükümlerine uyulur. Devamin izlenmesi Madde 12- Örencilerin devam durumlari, kayit tarihinden itibaren izlenir. Devamsizlik gösterenlerin devamlari için gerekli önlemler alinir. Ülkemiz örencileri için belirlenen devamdevamsizlik koullari bu örencilere de uygulanir. Rehberlik ve Danima Hizmetleri Madde 13- Örencilerin örenim gördükleri okullarin kurallarina uymalari esastir. Örencilerin dier örencilerle uyum içinde örenimlerini sürdürebilmeleri ve çevreye uyum salayabilmeleri için okul yönetimleri, rehberlik servisleri ve rehberlik aratirma merkezlerince gerekli önlemler alinir. Örenci nakilleri Madde 14- Örencilerin baka bir yere nakilleri durumunda; nakledildikleri yerin millî eitim müdürlüünce, bu Yönetmelik hükümlerine göre örenim olanai salanir. Örenim belgesi Madde 15- Örencilere salanan eitim olanai çerçevesinde, ülkemiz çocuklarina verilen örenim belgesi verilir. Dier hükümler

29

Madde 16- Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan ödül ve disiplin ile kilik-kiyafet gibi konularda örenime devam edilen okulun ilgili mevzuat hükümleri uygulanir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Yürürlük ve Yürütme Yürürlük Madde 17- Bu Yönetmelik, yayimi tarihinde yürürlüe girer. Yürütme Madde 18- Bu Yönetmelik hükümlerini Millî Eitim Bakani yürütür.

30

E) Okutman Ve Öretmen htiyacinin Belirlenmesi, Okutman Ve Öretmenlerin Görev Yaptiklari Ülkeler

1-Okutman ihtiyacinin belirlenmesi: a) Yabanci ülkelerdeki üniversitelerde açilan Türkoloji kürsüleri veya ensititüleri ile yurt diindaki temsilciliklerimiz (Büyükelçilik/ Bakonsolosluk) nezdinde faaliyetini sürdüren Türk Kültür Merkezleri'ne Diileri Bakanliindan gelen talepler dorultusunda, yurt dii okutmanlik sinavini kazanan adaylar görevlendirilmektedir. b) htiyaç duyulan okutman sayisi ile akademik unvani, yabanci dili ve aranacak dier nitelikler, yurt diindaki üniversitelerce tespit edilmekte, Bakanliklar Arasi Ortak Kültür Komisyonu karari ile görevlendirme yapilmaktadir. 2-Öretmen ihtiyacinin belirlenmesi: a) Eitim müdürlüklerinin/bölge müfettiliklerinin okullar ve veliler nezdinde Türkçe ve Türk Kültürü dersi açilmasi konusunda yapmi olduklari anket sonucuna göre, b)Örenci velilerinin veya dernek temsilcilerinin Büyükelçiliklerimize/Bakonsolosluklarimiza yaptiklari bavurularin Diileri Bakanliinca uygun bulunmasi halinde, c)Türkiye Türkçesi Eitim-Öretim Merkezleri ile yurt diindaki Türk Okullarinda söz konusu merkez ve okul müdürlüklerince belirlenen ihtiyaca göre, görevlendirilecek öretmen sayisi tespit edilmektedir. 3-Öretmen ve okutman sinavi duyurulari: Yurt diinda görevlendirilecek okutman ve öretmenlerin branlari ve sayilari, aranacak artlar, seçim esas ve usulleri ile görevlendirmeye ilikin esaslar Bakanliklararasi Ortak Kültür Komisyonu karari dorultusunda, Bakanliimiz Di ilikiler Genel Müdürlüünce hazirlanan bir genelge ile merkez, tara ve yurt dii tekilatina, YÖK kanali ile de üniversitelere (okutmanlik sinavi için) duyurulmaktadir. Sinav genelgesi ayrica, Bakanliimizin "www.meb.gov.tr" internet adresinde, Di likiler Genel Müdürlüü sayfasinda yer almaktadir. Seçme sinavi, sinav genelgesi ile ilan edilen esas ve usullerde, öretmenlerde her yil, okutmanlarda ise ihtiyaç dorultusunda 2-4 yilda bir yapilmaktadir. Seçme sinavinda baarili olanlar, di temsilciliklerimizin (okutmanlarda Diileri Bakanliinin) personel sayisi ve nitelikleri ile ilgili teklifi göz önünde bulundurularak, baari listesindeki siralamaya göre Komisyonca bir öretim yili süre ile yurt diinda görevlendirilmektedir. 4-Okutman ve öretmenlerin yurt diinda görev yaptiklari yerler: a) Okutmanlar: T.C. Büyükelçilikleri/Bakonsolosluklari nezdindeki Türk Kültür Merkezlerinde veya yabanci üniversitelerin Türkoloji Kürsüleri/ Enstitülerinde görevlendirilmektedir. Okutmanlarin görevlendirildikleri ülkeler ve sayilari (2005-2006 ders yili itibariyla) aaida belirtilmektedir. b) Öretmenler: Almanya, Belçika, Fransa, ngiltere, sviçre vb. ülkelerde görev yapacaklari ülkelerin okullarinda, Kanada'da Türk Kültür Merkezinde Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri öretmeni; Suudî Arabistan, Libya ve ran'daki Türk okullarinda sinif ve bran öretmeni; Kuzey Kibris Türk Cumhuriyeti'ndeki okullarda bran öretmeni; Yunanistan'daki (Bati Trakya) Türk azinlik okullarinda sinif ve bran öretmeni; Gürcistan'da Türk Kültür Merkezinde Türk Dili ve Edebiyati öretmeni; Bahreyn, Kuveyt vb. ülkelerde ise Türkçe ve Türk Kültürü dersleri öretmeni olarak görevlendirilmektedir.

31

BÖLÜM-II: YURT DIINDA YAAYAN VATANDALARIMIZ VE SOYDALARIMIZ LE GÖREVLENDRLEN PERSONEL HAKKINDA GENEL BLGLER

1-Vatandalarimiz ve Soydalarimiz

YURTDIINDAK VATANDALARIMIZLA LGL SAYISAL BLGLER ÜLKE ADI Vatanda Sayisi A) B. AVRUPA F. Almanya Fransa Hollanda * Avusturya Belçika sveç ngiltere Danimarka talya Finlandiya spanya Lüksemburg sviçre Norveç Liechtenstein TOPLAM B) TÜRK CUM. Azerbaycan Türkmenistan Özbekistan Kazakistan Kirgizistan Tacikistan TOPLAM C) O. DOU VE AFRKA S. Arabistan Libya Kuveyt Ürdün srail Katar Güney Afrika Cum. TOPLAM D) ASYA Rusya 1.877.661 387.833 351.648 122.931 41.336 36.524 115.000 54.859 14.124 7.000 1.834 377 77.190 10.915 885 3.100.117 646.962 168.663 87.992 115.000 52.075 13.412 13.300 40.000 21.165 10.092 1.097 242 34.000 21.275 10.000 10.393 7.076 1.900 4.000 4.406 25,00 15,00 8,00 16,60 31,00 12,80 13,00 20,80 10,50 9,90 6,60 7,10 7,30 5,40 4,70 6,40 9,00 çi Sayisi siz Sayisi Vatandal. Genel sizlik % sizli k%

5.278 473 321 49 1.035.658 233.513

12,00 7,30 7,80

2,60 4,00 3,60 4,00

13.000 7.000 700 7.000 3.380 600 31.680

10.200 6.000 630 1.500 1.967 500 20.797

95.000 3.200 4.850 1.500 30.326 1.985 1.100 137.961 26.000

82.000 2.325 4.581 400 6.080 1.500

10,30

96.886 22.808 9,00

32

Federasyonu Beyaz Rusya 150 120 2,30 Gürcistan 2.000 1.000 11,40 Ukrayna 2.250 1.900 3,70 Moldova 1.000 200 6,80 Japonya 6.309 1.300 5,30 TOPLAM 37.709 27.328 E) AMERKA ABD 250.000 114.000 5,50 5,70 Kanada 41.000 29.000 7,00 7,90 TOPLAM 291.000 143.000 F) AVUSTRALYA Avustralya 61.500 19.925 4.675 19,00 6,10 GENEL 3.659.967 1.343.594 238.188 TOPLAM Hazirlama Tarihi : Eylül 2005 NOT: çi sayilarina isiz sayilari dahildir. (B) ve (D) bölümlerindeki veriler kismen tahminidir. : (*) Vatanda sayilarina çifte vatanda statüsünde olanlar da dahildir. KAYNAK: T.C. Çalima ve Sosyal Güvenlik Bakanlii Di likiler ve Yurtdii çi Hizmetleri Genel Müdürlüü ve Diileri Bakanlii (KOYT)

33

2-Müavir ve Ataeler Millî Eitim Bakanlii Yurt Dii Tekilâti Sürekli Görevli Personel Kadrosunun Ülkelere Göre Dailimi

ÜLKE EHR Washington Washington AMERKA BRLEK New York DEVLETLER New York New York Los Angeles Berlin Berlin Berlin Berlin Dusseldorf Essen Frankfurt Hannover Hamburg ALMANYA Karlsruhe Köln Mainz Münih Münih Münster Nürnberg Stuttgart Paris Paris FRANSA Lyon Strasbourg AVUSTURYA Viyana AVUSTRALYA Sidney BELÇKA Brüksel DANMARKA Kopenhag GÜRCSTAN Tiflis HOLLANDA Lahey NGLTERE Londra Londra SVÇRE Bern SVEÇ Stockholm MISIR Kahire RUSYA FED. Moskova S. ARABSTAN Riyad K.K.T.C. Lefkoa KAZAKSTAN Almati TÜRKMENSTAN Agabat AZERBEYCAN Bakü KIRGIZSTAN Bikek ÖZBEKSTAN Takent KADRO UNVANI Eitim Müaviri Eitim Ataesi Eitim Ataesi Eitim Atae Yardimcisi Eitim Atae Yardimcisi Eitim Atae Yardimcisi Eitim Müaviri Eitim Ataesi Eitim Ataesi Eitim Atae Yardimcisi Eitim Ataesi Eitim Ataesi Eitim Ataesi Eitim Ataesi Eitim Ataesi Eitim Ataesi Eitim Ataesi Eitim Ataesi Eitim Ataesi Eitim Atae Yardimcisi Eitim Ataesi Eitim Ataesi Eitim Ataesi Eitim Müaviri Eitim Ataesi Eitim Ataesi Eitim Ataesi Eitim Müaviri Eitim Ataesi Eitim Müaviri Eitim Müaviri Eitim Müaviri Eitim Müaviri Eitim Müaviri Eitim Ataesi Eitim Müaviri Eitim Müaviri Eitim Müaviri Eitim Müaviri Eitim Müaviri Eitim Müaviri Eitim Müaviri Eitim Müaviri Eitim Müaviri Eitim Müaviri Eitim Müaviri

3-Okutmanlar Millî Eitim Bakanliinca Yurt Diinda Görevlendirilen Okutmanlarin Ülkelere Göre Dailimi (2005/2006 DERS YILI). ÜLKE ALMANYA ARNAVUTLUK AVUSTRALYA BELARUS BOSNA HERSEK OKUTMAN SAYISI 11 1 1 3 1

34

DANMARKA FAS FLSTN (SRAL) FNLANDYA FRANSA HIRVATSTAN NGLTERE RAN RLANDA LTVANYA MISIR MOOLSTAN MOLDOVA PAKSTAN POLONYA PORTEKZ ROMANYA S.ARABSTAN SIRBSTAN-KARADA SURYE TUNUS UKRAYNA ÜRDÜN

1 1 2 2 3 2 1 1 1 1 3 1 1 2 3 1 1 3 1 7 3 4 3

35

4-Bakanliimizca Görevlendirilen Öretmenler Yurt Diinda Görevlendirilen Öretmenlerin Ülkelere Göre Dailimi

GÖREVLENDRLME YILLARI Toplam (ehir) 2001 2002 2003 2004 2005 Toplam (Ülke)

EYALET / EHR

Berlin Münih Nürnberg Hannover Stutgart Karlsruhe Hamburg Essen Mainz SVÇRE Paris ALMANYA FRANSA Strazburg Lyon

ÜLKE ADI

7 1 19 17 6 1 2 6 19 4 8 2 5 3 4

10 1 3 17 21 5 1 3 3 5 11 5 9 2 9

6 12 2 4 25 18 6 1 8 13 3 12 11 3 5 5 8

23 35 26 6 28 25 26 2 4 10 18 16 17 28 3 16 17 15

7 5 1 30 19 5 1 5 6 16 22 17 21 1 8 17 14 13 5 3 1 1 2 12

43 62 30 14 119 100 48 5 15 33 66 50 65

436

181

BELÇKA KANADA

SUUDÎ ARABSTAN NGLTERE Riyad Medine Cidde Tebuk

60 1 21 52 41 50 5 148

LBYA RAN BAHREYN KUVEYT GÜRCSTAN KUZEY KIBRIS TÜRK CUM. YUNANSTAN (B. TRAKYA) GENEL TOPLAM

6 -

1 1

2 1

7 1

-

-

2

19 3 1 1 4 97 16 1021

18

7

29

31 16

128

114

174

356

249

36

BÖLÜM-III: PERSONEL GÖREVLENDRLEN ÜLKELER

Genel Bilgiler Eitim Sistemleri Pratik Bilgiler

1) ALMANYA 2) AMERKA BRLEK DEVLETLER 3) AVUSTURYA 4) AVUSTRALYA 5) BAHREYN 6) BELÇKA 7) DANMARKA 8) FRANSA 9) GÜRCSTAN 10) HOLLANDA 11) NGLTERE 12) RAN 13) SVEÇ 14) SVÇRE 15) KUVEYT 16) LBYA 17) MISIR 18) RUSYA FEDERASYONU 19) SUUD ARABSTAN 20) YUNANSTAN

37

1) ALMANYA

GENEL BLGLER ÜLKE ADI BAKENT YÖNETM EKL YÜZÖLÇÜMÜ NÜFUSU MLLÎ BAYRAMLAR (sim ve tarih) DNÎ BAYRAMLAR (sim ve tarih) Almanya Federal Cumhuriyeti Berlin Federal 357.022 Kilometrekare 82.6 milyon 1 Mayis Bayrami-01.05 ­ Birlik Günü03.10 25 Mart - Paskalya Arifesi 27 Mart - Paskalya Pazari 28 Mart - Paskalya 5 Mayis - Hazreti sa'nin Göe Yükselmesi 15 Mayis - Pantekot Pazari 16 Mayis - Pantekot Pazartesisi 25 Aralik - 1. Noel Günü 26 Aralik - 2. Noel Günü Hiristiyanlik-slamiyet-Yahudilik Almanlar-Sorblar-FrizyalilarDanimarkalilar-Alman Sinti ve Romanlar. 2.129,800.000.000 Avro Avro 1.947.900 (Ayrica. yaklaik 760.000 civarinda Alman vatandaliina geçmi vatandaimiz var) 2.709.900 562.907 44.538 288.093 99.290 77.351 29.995 23.640 562.907 187.403 1609 436 1170

DNLER ETNK GRUPLAR GSMH (Gayri Safi Millî Hasila) PARA BRM VATANDALARIMIZIN TOPLAM SAYISI TÜRK ÖRENCLERN SAYISI a) Okul Öncesi b) lköretim c) Orta Öretim (Genel-Meslekî Liseler) d)Mesleki ve Çiraklik Eitimi e) Özel Eitim f)Yüksek Öretim GENEL TOPLAM TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSLERNE DEVAM EDEN ÖRENC SAYISI TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSLER VEREN ÖRETMEN SAYISI a) Bakanliimizca Görevlendirilen b) Mahallen Görevlendirilen ETM SSTEM

Anayasa niteliinde olan Almanya Federal Cumhuriyeti Temel Yasasinin 7. maddesine göre bütün okullar devletin denetimine tabidir. Federal Yapi dolayisiyla eitimle ilgili yetkiler Federal Devlet ile eyaletler arasinda paylailmitir. Eyaletler Okul Öncesi Eitim ile genel ve mesleki eitimden sorumludurlar. Bu bakimdan okul çeit ve sistemleri eyaletten eyalete farkliliklar göstermektedir. Eyaletlerdeki farkliliklari ortadan kaldirmak üzere 14 Ekim 1971 tarihinde yapilan Hamburg Antlamasiyla "Eyalet Kültür Bakanlari Daimi Konferansi" (KMK) kurulmutur. Zorunlu eitim, tekilatlanma ve diplomalarin denklikleri gibi konularda KMK'da alinan kararlarla ortak hareket ve görü oluturulmaktadir. Zorunlu eitim genelde çocuun alti yaini doldurmasiyla balamakta, onsekiz yaina kadar oniki yil sürmektedir. Bu sürenin 9-10 yili temel eitimde, kalan süre ise meslek eitiminde geçmektedir.

38

Temel yasanin 7. maddesine göre din dersi dini okullarin diinda bütün okullarda istee bali ders olarak okutulmaktadir. Bu derslere katilim öndört yaina kadar örenci velisinin muvafakati ile bu yatan itibaren de örencinin kendi karari ile gerçeklemektedir. Kurulu, eitim içerii ve amaçlari bakimindan resmi okullara edeer olan özel okullar, çeitli kurulular tarafindan finanse edilmekte, eyaletler tarafindan da desteklenmektedir. Aile içindeki eitim ve öretimi tamamlamak maksadiyla 3-6 ya grubu için açilan, ancak devam zorunluluu olmayan anaokullari (Kita) eitim sisteminin diindadir. Bunlarin çou kiliseler, yardim kurululari, belediyeler, dernekler ve iletmeler tarafindan kurulup, finanse edilmektedir. Bir çeit özel öretim kurumu niteliinde olan anaokullari da devletin gözetim ve denetiminde görevlerini yapmakta, eyaletler ve belediyelerden maddi destek almakta, veliler de gelir durumlarina göre bu kuruma giden çocuklari için belirli bir ücret ödemektedirler. 1 Ocak 1996 tarihinden itibaren bütün Federal Almanya!da her çocuun hukuken anaokuluna gitme hakki vardir. Grundschule alti yaini dolduran tüm çocuklarin devam ettii okuldur. Dördüncü yildan sonra beinci ve altinci yil eitimleri yönlendirme eitimidir. Grundschule'yi bitiren örenciler çiraklik meslek eitimi yolunu seçmilerse 5-6 yil süren Hauptschule, özgün meslek eitimi yolunu seçenler 6 yil süren Realschule'ye, akademik eitim yapmak isteyenler dokuz yil süren Gymnasium'a devam ederler. Bu eitimin sonunda alinan diploma ile Üniversitelere giri hakki elde edilmektedir. Çocuklar temelokuldan sonra Hauptschule adi verilen esas okula devam eder. Bugün Hauptschule'ye devam eden her ögrenci, özellikle Almanca, matematik, doa bilimleri, toplum bilimleri, bir yabanci dil (genellikle ngilizce) ve meslek örenimine girii kolaylatiracak bir meslek dersi örenmektedir. Hauptschule'yi baariyla bitirmek, genellikle bir ikili meslek eitimi olanai salayip zanaat ve sanayi alanlarinda pek çok meslek eitimine devam yolunu açar. Esas okuldan be ya da alti yil sonra ayrilanlar, genellikle bir iletmede meslek örenimine balar ve meslek eitimine paralel olarak en az 18 yaina kadar bir meslek okuluna giderler. Federal Almanya'da Üniversite, Hochschule, Fachhochschule, Gesamthochschule isimlendirilen yüksek öretim kurumlari özerk bir yapiya sahip birer eyalet kurulularidir. gibi

Bunlarin diinda bedensel ve zihinsel nedenlerden dolayi normal derslere katilamayan örencilere eitim veren Sonderschule okullari mevcuttur. Bu okullara 9-10 yil süreyle devam zorunluluu vardir. Okula gitme zorunluluu, çocuun alti yaini doldurduu yildan 18 yaina kadar, yani 12 yil sürer. Çocuk bu sürenin ilk dokuz yilinda (bazi eyaletlerde on yil) bir tam gün okula, sonra, daha ileri eitime götüren ve genel bilgiler veren bir okula yada tam gün bir meslek okuluna devam etmedii takdirde, okula gitme zorunluluunu yerine getirmek için belirli günlerde bir meslek okuluna gider. Resmi okullarin hepsi ücretsizdir. Öretim malzemesi, özellikle okul kitaplari, örenciye kismen ücretsiz, kismen de ödünç olarak verilir. Öretim malzemesi verilirken gerei halinde ailenin gelirine uygun bir katilim istenir. Ayrica, on sekiz yaini doldurmami ve bir örgün eitim kurumuna devam etmeyen bütün gençlerin mesleki eitime devam zorunluluu bulunmaktadir. Ortaöretim düzeyindeki okul çeitlerinden bir bakasi da bir karma model olan entegre (toplu) okuldur (Gesamtschule). Bu tip okulda çocuklar beinci siniftan onuncu sinifa kadar ders görürler. Bazi entegre okullarin üst kademesi de vardir. Bu kademedeki siniflar, ayni liselerin üst siniflari gibi düzenlenmitir. Bazi eyaletlerde daha baka okul tipi olarak Regelschule (Thüringen), Mittelschule­ortaokul(Saksonya), Sekundarschuleortaöetim okulu-(Saksonya - Anhalt), Integrierte Haupt-und Realschule-Entegre esas ve ortaokul - (Hamburg), Verbundene Haupt-und Realschule-Birleik Esas ve Ortaokul- (Hessen, Mecklenburg-Vorpommern), Regionale Schule-Bölgesel okul-(Rheinland-Pfalz) ve Erweiterte Realschule-Geniletilmi Ortaokul-(Saarland) vardir. Bu okullarda (Hauptschule) esas okul eitimi ile (Realschule) ortaokul eitimi biraraya getirilmitir; yedinci siniftan itibaren dersler, verilecek bitirme diplomasini dikkate alarak düzenlenmi siniflarda ya da kurslarda yapilir. Bu okullarda dokuzuncu ve onuncu siniflardan sonraki bitirmeler, ortaöretim düzeyindeki dier okullarin koullarina göre düzenlenmitir ve Kültür Bakanlari Konferansinin 1993 tarihli kararina göre (1996 yili itibariyla) bütün eyaletler tarafindan karilikli olarak taninmaktadir. ALMANYA FEDERAL CUMHURIYETINDE EITIM ALANINDA GELIMELER

39

OECD tarafindan uluslararasi boyutta yaptirilan PSA Aratirmalarinin sonuçlari Alman Eitim Sisteminde köklü bir reformun yapilmasini gerektirmektedir. Bu nedenle eyaletler eitim alaninda yasalarinda (Berlin-Hessen) ve yönetmeliklerinde bir takim deiikliklere gitmektedirler. Alinan tedbirlerin Türk çocuklarinin eitiminde genelde olumlu etkileri içerdii gözlemlenmekteyse de bazen olumsuz etkileri de görülmektedir. Alinan ve alinmakta olunan önlemler sonucunda; 1. Gymansium'larda örenim süresi kademeli olarak 13 yildan 12 yila indirilecek ve mezuniyet için artik Merkezi bir sinav yapilacaktir. 2. lkokullarda 1. ve 2. siniflar pedagojik olarak birletirilecek, baarili örenciler 3. sinifa, normal örenciler 2. sinifa geçerken, zayif örenciler 3 yilda bu birletirilmi 2 sinifi tamamlayacaktir. 3. 9. veya 10. sinif sonunda okul türlerine bakilmaksizin Almanca-Matematik ve I. Yabanci Dilden Almanya genelinde merkezi bir sinava alinacaktir. Baarili alanlara Orta Dereceli Okul Diplomasi verilecektir. (Realschule-Hauptschule Diplomalari kalkacaktir.) 4. Okul Öncesi Eitim Kurumlarina 6 aydan 10 aya kadar süren youn Almanca Dil kursu konulmutur. 5. lkokullarda 3. Siniftan itibaren I. Yabanci Dil (ngilizce) okutulmaya balanmitir. 6. Tam Gün Eitim veren okullarin sayisi her yil artirilmaktadir. Eyaletlerdeki ilkokullarin dörtte biri Tam Gün Eitim veren okullara dönütürülecektir. 7. Dier Eyaletlerde de benzer önlemlerin planlandii bilgileri alinmakta olup, gelimeler takip edilmektedir. 8. Federal Almanya genelinde daha önce Sonderschule olarak adlandirilan okullarin adi yeni eitim yasalari ile Förderschule olarak deitirilmektedir.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

ALMANYA

LKÖRETM OKULÖNCES

I. KADEME GENEL ORTAÖRETM II. KADEME GENEL ORTAÖRETM YÜKSEKÖRETM -LSANS YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS

YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS II.KADEME MESLEK ORTAÖR. YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS PART-TME VEYA BRLETRLM OKUL-YER ETM

OKULÖNCES LKÖRETM KESNTSZ ETM I. KADEME GENEL ORTAÖRETM II. KADEME GENEL ORTAÖRETM

I.KADEME MESLEK ORTAÖR. II.KADEME MESLEK ORTAÖR. ORTAÖRETM SONRASI ETM YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS YÜKSEKÖRETM -LSANS

ZORUNLU TAM GÜN ETM ZORUNLU YARI ZAMANLI ETM EK YIL YARI ZAMANLI VEYA BRLETRLM OKUL-YER ETM

BAZI EYALETLERLE LGL BLGLER KUZEY REN VESTFALYA EYALET ÜLKE ADI BAKENT YÖNETM EKL YÜZÖLÇÜMÜ NÜFUSU MLLÎ BAYRAMLAR Kuzey Ren Vestfalya Eyaleti (KRV) Düsseldorf Federal Cumhuriyet 34.083 km2 18.079.000 3 Ekim: ki Almanya'nin birlemesi Kasim'in 2. Pazari: 1.ve 2. Dünya savainda ölenleri anma 31 Aralik: Yil Bai 01 Mayis: Bahar Bayrami

40

DNÎ BAYRAMLAR

(NOT: Dini bayramlarin tarihi her yil az çok farklilik göstermektedir.) DNLER ETNK GRUPLAR

25-26 Aralik: Noel Bayrami Mart-Nisan: Paskalya Bayrami Mayis-Haziran: Pantkot Yortusu 26 Mayis: Katolik Yortu Bayrami 05 Mayis: sa'nin göe çikmasi 01 Kasim: Katolik Aziz Yortusu ubat ayi: Karnaval Katolik, Protestan, Ortodoks, Müslüman, Musevi, Budist vb. KRV eyaletinde, Almanya tarafindan etnik grup olarak tanimlanan gruplardan her hangi biri bulunmamaktadir. Almanlar diinda Türkler ikinci önemli grubu oluturmaktadir. Ayrica dünyanin her ülkesinden olmak üzere göçmenler (eyalet nüfusunun % 11' i) yaamaktadir. 25.498 Avro ~ 900.000 (Alman vatandaliina geçenler de dahil)

GSMH VATANDALARIMIZIN TOPLAM SAYISI TÜRK ÖRENCLERN SAYISI Okul Öncesi lköretim Orta Öretim (GenelMeslekî Liseler) Özel Eitim Yüksek Öretim GENEL TOPLAM TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSLERNE DEVAM EDEN ÖRENCLER TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSLER VEREN ÖRETMEN SAYISI HESSEN EYALETI Ülke Adi Bakenti Yönetim ekli Yüz ölçümü Nüfusu Milli Bayramlar Dini Bayramlar

1.087 93.308 (Grundschule-Hauptschule) 71.727 (Realschule ­ Gesamtschule ­ Gymnasium - Berufsschule) 10.356 ~ 9.800 (Alman vatandai hariç) 186.278 75.957

Mahallen Görevlendirilen: 459

Dinler Etnik Gruplar

Hessen Eyaleti ( F. Almanya) Wiesbaden Federal Cumhuriyet 21 114 kilometrekare 6,05 milyon 3 Ekim ki Almanya'nin Birleme Günü (Tag der deutschen Einheit) Silvester (Yeniyil) 31Aralik 1 Ocak Karfreitag ( Paskalya) 25 Mart Ostermontag (Paskalya) 28 Mart Christi Himmelfahrt 05 Mayis Pfinsmontag 16 Mayis Fronleichnam 26 Mayis Heiligabend 24 Aralik 25 Aralik (1. Noel Günü) 1.Weihnachtstag 26 Aralik (2. Noel Günü) 2.Weihnachtstag Not:Dini tatil günleri yildan yila deimektedir. Hristiyanlik, Müslümanlik, Musevilik. Yabanci içiler hariç etnik grup yoktur.

41

GSMH(Gayri Safi Milli Hasila) Kii Baina Milli Gelir Vatandalarimizin Toplam Sayisi Türk Örencilerin Sayisi lköretim Grundschule Förderstufe Hauptschule Realschule Orta Öretim (Genel ve Mesleki Liseler) Gymnasium Gesamtschule Özel Eitim Sonderschule Yüksek Öretim Genel Toplam Türkçe Türk Kültürü Derslerine Devam Eden Örenci Sayisi Türkçe Türk Kültürü Dersi veren Öretmen Sayisi

153 milyar 600 milyon Avro 25 600 Avro 207 000

17 300 3 001 6 046 5 513

3 131 4 228 3 072 2 904 45 195 20 740 170 (Mahallen Görevlendirilen)

RHEINLAND-PFALZ EYALET ÜLKE ADI BAKENT YÖNETM EKL YÜZÖLÇÜMÜ. NÜFUSU MLLÎ BAYRAMLAR DNÎ BAYRAMLAR Rheinland-Pfalz Mainz Parlamenter Demokrasi 4.035.000 km2 4.058.682 3 Ekim Alman Birlii Günü (Tag der deutschen Einheit ) 1. Üç Kutsallar (Heilige Drei Könige) 6 ubat 2. Faingten önceki pazartesi (Rosenmontag) 7 ubat 3. Karnaval (Fasching) 8 ubat 4. Büyük paskalyadan önce gelen Cuma günü (Karfreitag) 25 Mart 5. Paskalyanin ikinci tatil günü (Ostermontag) 28 Mart 6. sa Peygamberin urcu (Christi Himmelfahrt) 5 Mayis 7. Pankot yortusu (Pfingstmontag) 16 Mayis 8. Frohleichnam (Katolik yortusu) 26 Mayis 9. Maria Himmelfahrt (Meryem Ana Günü) 15 Austos 10. Azizler Yortusu (Allerheiligen) 11. Noel Bayrami (2. Weihnachtstag) Hristiyan (Katolik, Protestan) Yabanci çi: 166.726 (2003 rakamlari) 92,73 Milyar Avro Avro 73.029

DNLER ETNK GRUPLAR GSMH PARA BRM VATANDALARIMIZIN TOPLAM SAYISI

42

TÜRK ÖRENCLER Okul Öncesi lköretim Orta Öretim (GenelMeslekî Liseler) Özel Eitim Yüksek Öretim GENEL TOPLAM TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSLERNE DEVAM EDEN ÖRENC SAYISI TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSLER VEREN ÖRETMEN SAYISI SAARLAND EYALET ÜLKE ADI BAKENT YÖNETM EKL YÜZÖLÇÜMÜ NÜFUSU MLLÎ BAYRAMLAR DNÎ BAYRAMLAR

statistik tutulmuyor 6832 10897 953 840 19422 7321

Bakanliimizca Görevlendirilen: 2 Mahallen Görevlendirilen: 81

DNLER ETNK GRUPLAR GSMH (Gayri Safi Millî Hasila) VATANDALARIMIZIN TOPLAM SAYISI TÜRK ÖRENCLERN SAYISI Okul Öncesi lköretim Orta Öretim Özel Eitim Yüksek Öretim GENEL TOPLAM TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSLERNE DEVAM EDEN ÖRENCLER TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSLER VEREN

Saarland Saarbrücken Parlamenter demokrasi 2.570 km2 1.061.376 Alman Birlii Günü (Tag der deutschen Einheit) 3 Ekim 1. Üç Kutsallar (Heilige Drei Könige) 6 ubat 2. Faingten önceki pazartesi (Rosenmontag) 7 ubat 3. Karnaval (Fasching) 8 ubat 4. Büyük paskalyadan önce gelen Cuma günü (Karfreitag) 25 Mart 5. Paskalyanin ikinci tatil günü (Ostermontag) 28 Mart 6. sa Peygamberin urcu (Christi Himmelfahrt) 5 Mayis 7. Pankot yortusu (Pfingstmontag) 16 Mayis 8. Frohleichnam (Katolik yortusu) 26 Mayis 9. Maria Himmelfahrt (Meryem Ana Günü) 15 Austos 10. Azizler Yortusu (Allerheiligen) 11. Noel Bayrami (2. Weihnachtstag) Hristiyan (Katolik Protestan) Yabanci çiler 78.502 (2003 rakamlari) 25,78 Milyar Avro 14.101

1097 1489 1766 206 135 4793 1008

Bakanliimizca Görevlendirilen: 13

43

ÖRETMENLER

BADEN-WÜRTTEMBERG EYALETI BAKENT YÖNETM EKL YÜZÖLÇÜMÜ NÜFUSU MLL BAYRAMLAR (sim ve tarih) DNÎ BAYRAMLAR (sim ve tarih) Stuttgart Federal Parlamenter Demokrasi 35.752 10.693.000 (2004 yili verileri) 03. Ekim (Tag der Deutschen Einheit) Allerheiligen Christi Himmelfahrt 05 Mayis 2005 Fronleichnam 26 Mayis 2005 Heilige Drei Könige Karfreitag 25 Mart 2005 Ostern (Paskalya) 27 + 28 Mart 2005 15,16 Mayis 2005 Pfingsten (Pantkot Yortusu) Weihnachten (Noel) Yilbai Protestan Katolik Yahudi Müslüman Dier Yunan talyan spanyol Bonak, Yugoslav, Hirvat, Makedon, Slovak Polonyali Rus Çek Türk 319.434 Milyon Avro

5.247.000 Erkek 5.446.000 Kadin Dou ve Bati Almanya'nin birlemesi 01 Kasim Paskalya Pazarindan 40 gün sonra Pfingsten'den sonraki 2. Perembe 06 Ocak Paskalya'dan önceki Cuma lkbaharin ilk dolunay pazari Paskalya Pazar'inin 50 gün sonraki Pazari 25 ve 26 Aralik 31 Aralik 3.853.678 4.203.133 3.005 273.192 953.379 81.529 182.081 19.999 245.176 29.986 35.638 8.754 315.618 (2004 yili verisi)

DNLER

ETNK GRUPLAR

GSMH (Gayri Safi Millî Hasila)

SOSYAL FAALYETLER Resmi Bayramlarimiz - Almanya da milli bayramlarimiz içersinde en etkin ve yaygin olarak kutlanilan bayram, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayrami'dir. Çeitli ehirlerde Türk derneklerinin organizasyonu ile düzenlenen 23 Nisan Bayramlari, Almanlarin da youn katilim gösterdii bir enlik havasinda kutlanilir. - Cumhuriyet Bayrami daha çok Bakonsolosluklarca düzenlenen bir törenle (kokteyl) kutlanmaktadir.

44

- Çanakkale savalari anma programlari da Türk derneklerince yaygin olarak düzenlenen bir etkinliktir. - 24 Kasim Öretmenler günü, birkaç yildan beri öretmen derneklerinin inisiyatifi altinda eyaletler çapinda kutlanmaktadir. Dini Bayramlarimiz Dini bayramlar genellikle çeitli derneklere bali camiler bünyesinde kutlanilir. Özellikle Ramazan ayi içersinde çeitli camilerde deiik millet ve dinlerden insanlarin davet edildii iftar programlari düzenlenmektedir. Yine Muharrem ayinda gerek camilerde gerekse cem evlerinde aure günleri etkinlikleri düzenlenmektedir. Almanlarin Resmi Bayramlari Alman resmi bayramlarinda okullarda herhangi bir tören düzenlenmez. Daha çok federal veya eyalet parlamentolarinda etkinlikler yapilir. Almanlarin Dini Bayramlari Almanlarin dini bayramlari genellikle aile fertlerinin bulumalari için bir vesiledir. Pek yaygin olmasa da yakinlarinin mezarlarini ziyaret etme, kiliselerdeki ayinlere katilma gibi bazi dini vecibeleri de yerine getirirler. Dini bayramlar genellikle uzun okul tatili dönemlerine denk geldiinden daha çok tatile çikmayi tercih ederler. PRATK BLGLER Yurt diinda pasaport ve vize ilemleri Umumi pasaport hamili Türk vatandalari vizeye tabidir. Yeil pasaport için turist olarak üç ay süreli ikamette vizeye ihtiyaç yoktur. Schengen Anlamasi hükümleri geçerlidir. Türk Dili ve Kültürü Dersleri okutmak üzere görevli olarak gelecek öretmenlerin yeil pasaport sahibi bile olsalar mutlaka oturma vizesi alarak gelmeleri gerekmektedir. Özel salik sigortasi Yurt içinde olduu gibi kamu görevlisinin tedavisine amir tarafindan (Bakonsolosluun) doktora sevki ile balanir. Yurt diinda öretmenlerimizin geçici görevle görevlendirilmi olmasi sebebiyle hukuken sadece kendilerinin yurt diinda olduklari kabul edilmektedir. Ancak, bir yillik bu geçici görevlendirmeler, görevin devam etmesi ve öretmenin baarili olmasi halinde be yila kadar devam etmektedir. Bu sebeple de bir çok öretmen e ve çocuklarini da birlikte veya belli bir düzen kurduktan sonra getirmektedir. Kamu görevi ile yurt diinda geçici olarak görev yapan öretmenin e ve çocuklarinin salik hizmetlerinden yararlanmasinda gecikmeler sebebiyle güçlükle karilaildiindan, öretmenlerin e ve çocuklarini mahalli salik sigortasi yaptirmasi istenmektedir. Öretmenler de e ve çocuklarina salik sigortasi yaptirmaktadir. Bu sebeple, öretmenlerin salik sorunlarinda uyulacak esaslar ile e ve çocuklarin salik sorunlarinda izlenecek yöntem birbirinden farkli olmaktadir. Öretmenler salik sorunlari ile karilatiinda izlenecek yol: Bakonsolosluun bulunduu yerleim yerinden uzakta görev yapanlar acil durumlarda, Bakonsoloslua (Eitim Ataelii'ne) telefon ile bilgi vermek suretiyle dorudan tedaviye balayip, sevk belgesinin dorudan doktoruna gönderilmesini salayabilirler. Tedavi sonrasi gelecek fatura öretmen tarafindan banka havalesi ile ödenir. Doktora sevk belgesi, fatura, ödendi belgesi ve bunlarin Türkçe tercümesi Bakonsoloslukça "mahalli artlara ve rayice uygundur" eklinde onaylatilarak ilgili birime gönderilir. Belgelerin ilgili Eitim Ataeliklerine verilmesi halinde tercüme ve onay ilemleri bu makamlarca yaptirilir ve ilgili dairesine gönderilir. E ve çocuklara salik sigortasi yaptirilmasi Çok etkin bir salik sigortasi sistemi vardir. Deiik sigorta irketleri farkli primlerle sigorta yapabilmektedir. Ancak, temel prim hesaplamasi ailenin geliri esas alinarak yapilmaktadir. Yurt diinda geçici görevli öretmenlerimizin e ve çocuklarinin salik sigortasi aylik kii baina yaklaik 100 Avro civarindadir. Sigortali her kii için sigorta kurumlari bir kimlik vermektedir. Bu kimlik ile bir doktorda (genellikle iç hastaliklari) dosya açtirilmaktadir. Bu doktor aile doktoru olarak anilir. Hastanin doktor seçme özgürlüü vardir. Ancak, salik kurumlarinda tedaviye veya yatakli tedaviye doktorun sevki ile hasta kabul edilir. Doktor hastadan ücret almaz. Vizite ücreti sigortaya fatura edilir. Fakat, ilaç ücretlerine, Türkiye'de olduu gibi, katilim payi vardir. Ev kiralama Kiralamada bavurulan yöntem: Genellikle tüm kiralamalar emlak komisyoncusu araciliiyla veya ahsen dorudan ev sahibi ile iliki kurularak yapilmaktadir.

45

Ortalama ev kira düzeyi: Evin bulunduu ehir, mevki ve büyüklüü kira fiyatini belirleyen etkenlerdir. 2 oda bir salonlu evlerin (60 m²) kirasi, KRV için 500 Euro civarindadir. Kira giderleri yaninda ayrica yan giderlerde belirli bir ücrete tabidir. Küçük yerleim yerlerinde daha düük fiyatlarda ev bulmak mümkündür. Standart kiralama koullari: Emlak komisyoncusu araciliiyla bulunan ev için kiracidan 2 veya 3 aylik kira kadar komisyon, 2 aylik kira kadar garanti istenebilmektedir. Çou zaman evler mutfak tesisatlari olmadan kiraya verilmekte, kiracinin ihtiyaci olan mutfak donanimini (musluk, dolap, buzdolabi, bulaik makinesi, firin) satin almasi gerekmektedir. Tüm bu sebeplerden ötürü, görevden ayrilmakta olan memurlarin evlerinin devralinmasi yarar salamaktadir. Mobilyali ev kiralama olanaklari: Mobilyali ev bulunabilmektedir. Mobilyali evler ile mobilyasiz evler arasindaki fiyat farki çok büyük deildir. Ev eyasi temin olanaklari ve ortalama fiyatlari: Ev eyalari tamamen yeni alinabilecei gibi ikinci el piyasadan daha uygun fiyata da temin edilebilir. Araba kiralama Bu eyalette de araba kiralamak için bavurulacak araba kiralayan çeitli firmalar vardir. Arabalarin marka ve modeline göre günlük kira fiyati deimektedir. Trafik kazalari Otoyollarda belli araliklarla turuncu renkli acil haberleme telefonlari bulunmaktadir. Bu telefonlarla bir ariza veya kaza durumunda yardim çairilabilir. Acil durumlarda cep telefonu ile de yardim istenebilir. Acil servisin telefon numarasi 110'dur. Almanya'da bir arabanin trafie çikabilmesi için zaten sigorta yaptirmak mecburiyeti vardir. Bu nedenle kazadan sonra kiinin bali olduu sigortaya da haber vermesi gerekmektedir. Para transferi Çek, kredili hesap, kredi karti gibi tüm gelimi bankacilik imkanlari mevcut olup ödemelerin çou banka havaleleriyle gerçekletirilebilmektedir. KRV eyaletinde belli bali Türk bankalarinin temsilcilikleri bulunmaktadir. (T.C. Ziraat Bankasi, Bankasi, Akbank, Garanti Bankasi vb.)

PERSONEL GÖREVLENDRLEN ÜLKELERDE DAVRANI Görev yerleri ile ilgili mevzuat Öretmenlerin denetlenmesi ve performanslarinin deerlendirilmesi: Öretmenlerin denetimi ve performanslari, eitim müdürü veya ube müdürleri araciliiyla yapilan ziyaretler ve teftilerle deerlendirilir. Ayrica okul müdürünün de görüleri deerlendirmede dikkate alinir. Öretmenlerin, her yil ilgili makamca dersleri izlenir ve her üç yilda bir ise tefti yapilir. Bu denetimler öretmenin 50. yaina kadar sürmektedir. Denetleme ve tefti sonunda, teftii yapan milli eitim müdürü veya ube müdürü, okul müdürü ve tefti edilen öretmen üçlü görüme yaparlar. Bu görümede teftile ilgili görüler ortaya konur, kisa deerlendirilmesi yapilir. Asil sonuç sayilan denetleme raporu daha sonra yazili olarak öretmene ulatirilir. Öretmenlere hangi durumlarda disiplin cezasi verilmektedir: Öretmenlere, mesleki görevlerini ihmal ve yerine getirmemeleri, ahlaka aykiri davranilarda bulunmalari halinde disiplin cezalari verilmektedir. Disiplin cezasi, önce okul müdürünün telkin veya uyarisi eklindedir. Ayni davraniin devami halinde durum eitim müdürlüüne bildirilir. Eitim müdürlüü gerekli soruturma ve incelemeler sonucunda olayi bakanlia bildirir ve gerekli yaptirimlar bakanlikça karara balanir. En sik rastlanan disiplin cezalari; - Okul ortamini bozan davranilarda görev yapilan okulun deitirilmesi, - Görevi ihmal durumunda ders denetimlerinin siklatirilmasi, devami hâlinde de kademe gerileme cezasi. Eyalette daha çok velinin ikayeti sonucunda açilan soruturmalar görülmekte olup verilecek cezalar ve yaptirimlar da mahkeme karari gerektirir. Dikkat edilmesi gereken hususlar Öretmenlerin asli görevi, örenciyi yasalar ve yönetmeliklere uygun pedagojik yaklaimlar çerçevesinde eitmek ve öretmektir.

46

Ayrica; - Plana ve programa bali ders ileme, - Ders içi ve ders dii etkinliklere katilma, - Kendini yetitirme ve hizmet içi eitimlerden faydalanma, - Öretim görevine ek olarak idarece verilen konferans, örenci kayit, yeni öretim yilina hazirlik vb. çalimalarina katilma, - htiyaç halinde bran dii derslere de girme, - htiyaç halinde birden fazla okulda görev alma, - Nöbet görevi üstlenme belirlenmi görevleri arasindadir. Görev yaptiklari okullarda öretmenlerin dikkat etmeleri gereken hususlar Ders balamadan en az 15 dakika önce okulda hazir bulunmak. Kadrolu bulunan okulda sene bai öretmenler toplantisina katilmak. Görevli olunan okullarda öretmene teslim edilen anahtarlari sigorta ettirmek. Öretmenin ilk görev günü okul müdürü ve öretmenler odasinda daitilmak üzere yaninda Türkiye' ya özgü küçük bir hediye. ( Ör. Türk lokumu ) getirmek. Anasinifi öretmenleriyle ibirlii halinde bulunmak: (Anaokullari Bavyera' da ayri binalarda yer alirlar). Okula yeni balayacak örenciler anne ve babalariyla beraber yapilacak kisa bir merasim (selamlama,tanima vs.). Çocuklari okula balayacak velilerle, çocuk yuvalari, anaokullari tarafindan hazirlanan toplantilara katilmak. lkokullardan younluu az olan liselere (Realschule)geçi için bilgilendirme toplantilari (Bu toplantilara bilgilendirme akamlari da denir. Çünkü toplantilar akam 20.00 da balar. lkokullardan (1-4 siniflar) Gymnasyum'a (lise) geçi artlari için bilgilendirme akamlari. Örenci ve veliler için liselerdeki (Gymnasium) sinav uygulamalari hakkinda bilgilendirme toplantilari. lköretim bitirme sinavlari (Hauptschulabschluss, Mittlere Reife) lise bitirme sinavlari (Abitur)' ndan sonra, örenciler, öretmenler ve örenci velileriyle beraber düzenlenen enlikler. Okulun ilk haftasi, okul ve kilisenin ibirlii ile yapilan tören (kiliselerde gerçekleir.) Anma günleri ile ilgili faaliyetlere katilmak. (Örnein;okullarin kurulu yildönümleri, baiyardim, çevre koruma Dünya bai Günü, Alman Yahudi toplumu: Mart ayinda anilan bari haftasi. Hz. sa'nin doumu nedeniyle yapilan kutlamalar (Weihnachten) Velilerin katilimiyla veya sadece örencilerle beraber kutlanan karnaval (Fasching) enliklerini kutlama. lkbaharin geliiyle beraber yapilan enlikler (ilkbahara arkilar) Örencilerle okul diinda yapilan ve 3-4 gün sürebilen geziler.(Genelde gençlik merkezleri ile iletiim halinde bulunarak.) Geziler, yürüyü günleri, yakindaki kiliseyi ziyaret etmek. Siniflarin veya okullarin sunduu tiyatrolar. Okulun son günlerinde yapilan yil sonu etkinlikleri ve dini törenler. Spor etkinlikleri. Polisle ibirlii içinde yapilan "Okula güvenle gelmek" etkinlikleri. Trafik iaretleri ile ilgili etkinlikler. Örencilerin tek balarina okula bisikletle gelebilmeleri için yapilan "Bisiklet ehliyet" sinavlari. Çeitli spor dernekleriyle yapilan okul-kayak günü. Okul tarafindan düzenlenen festivaller. Ramadama diye adlandirilan ve belediyelerle ibirlii içinde düzenlenen çevre temizlii günü Ayrica, her okulda görevli olan ve okuldaki tüm malzeme, onarim,bakimdan sorumlu olan, bizim sistemde müstahdem (Hausmeister) olarak nitelendirdiimiz personelle iyi ilikiler içinde bulunmak .

-

-

-

47

Almanya Federal Cumhuriyeti'nde Vatandalarimizin Türkçe-Türk Kültürü Derslerinin Eyaletlere Göre Uygulanmasina Ilikin Bilgiler Aaidaki Tabloda Göserilmektedir

EYALETLER Baden-Württemberg Stuttgart Bak. Et. Ataelii Karlsruhe Ba. Et. Ataelii TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSLER 1. Dersler T.C. Millî Eitim Bakanlii Talim ve Terbiye Kurulu Bakanlii tarafindan 2000 yilinda hazirlanan "Yurt Diindaki Türk Çocuklari için Türkçe ve Türk Kültürü Dersi Öretim Programi"na bali kalinarak yapilmaktadir. Derslere devam örencilerin velilerinin isteine balidir. - Dersler Bakanliimizca görevlendirilen öretmenlerce verilmekte olup, alinan notlar karnelerine yazilir, ancak sinif geçmeye etki etmez. - Derslerin büyük kismi normal ders programi içinde (2 saat) verilmektedir. Ancak, sabah derslerine katilmasi mümkün olmayan örenciler için de öleden sonralari Türkçe ve Türk Kültürü dersleri (3 saat) verilmektedir. - Stuttgart Bak. Et. Ataeliine bali 115 ve Karlsruhe Ba. Et. Ataeliine bali 100 olmak üzere Bakanliimizca görevlendirilen toplam 215 öretmen görev yapmaktadir. -Eyalette 20 mahallen atanan öretmen bulunmaktadir. -Eyalette 470 okulda Türkçe ve Türk Kültürü dersleri verilmektedir. Temel Eitim Okullari (Grund und Hauptschule) 1.-9. siniflarda örenimlerini sürdürmekte olan çocuklarimizin velilerinin yazili istei üzerine, Alman okullarinda normal ders saatleri içinde veya diinda, istee bali olarak katildiklari derslerdir. Bavyera Eitim Bakanlii tarafindan finanse edilen ve denetimi yapilan Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri 2005-2006 öretim yilindan itibaren 5 yil içinde kademeli olarak kaldirilmak istenmektedir. Görev süresi dolan öretmenlerin yerine yeni atama yapilmayacaktir. 2004-2005 öretim yili sonunda 5 öretmenimiz geri dönecektir. Münih Bakonsolosluu Eitim Ataelii bölgesinde 67 Bakanliimizdan, 15 mahallen atanan öretmen görev yapmaktadir. Yabanci Dil olarak Türkçe: Türkçe'nin Gymnasiumlarda seçmeli yabanci dil olarak okutulabilmesi için Aralik 1996 tarihinde Bavyera Eitim Bakanlii tarafindan, ISB (Talim ve Terbiye Kurulu) nezdinde Türk ve Alman uzmanlardan meydana gelen bir müfredat hazirlama komisyonu oluturulmu ve bu komisyon tarafindan yapilan iki yillik bir çalima sonucunda 10., 11., 12. ve 13. siniflar için müfredat programi hazirlanarak, 30/12/1998 tarihli Amtsblatt'da (Tebliler Dergisi) yayimlanmi ve 15/02/1999 tarihinde Bavyera Eitim Bakanliinin onayi ile yürürlüe girmitir. 2004/2005 Öretim Yilinda Klenze Gymnasium'da yabanci dil olarak Türkçe verilmeye balanmitir. Türkiye'den görevlendirilen öretmenler Almanya'da devlet memurluu yeterlilik sinavini yapmadiklari için liselerin bu siniflarinda derse girememektedirler. Gymansium'da 9.,10. ve 11. siniflarda Türkçe dersi verilmektedir. 9.-10. sinifta 5 saat, 11. sinifta 6 saat verilen derslerden alinan notlar sinf geçmeyi etkilemektedir. ubat 2004 tarihinde yürürlüe giren Berlin Eyalet Eitim Yasasi 4. maddesinin 10. ve 15. paragrafinda anadili Almanca olmayan örenciler için çok dilli ve anadil örenim imkânlari salanmaktadir. - Berlin Eitim Yasasinin 35-a maddesinin 6. Fikrasinda ilkokullarda ve Hauptschulelerde okuyan yabanci örencilerin 7. Sinifa kadar olanlarinin anadillerinin birinci yabanci dil kabul edilerek bu dersten serbest birakilmalari, bu saatlerin gerektiinde Almanca dersi ile doldurulmasi hususu yer almaktadir. - Dier taraftan ayni maddenin 5. fikrasinda, Berlin okullarinda anadili Almanca olan ve Almanca haricinde Anadili olan örencilere iki dilli (iki dilden biri Almanca olacaktir.) eitim olanai sunulmasi karara balanmitir. - Berlin'de 7.-13. siniflar arasindaki iki dilli eitim veren ve okul karnesinde not verilen 6 "Gesamtschule" ve 2 "Gymnasium" diindaki yukarida içerii açiklanan maddeye dayanilarak kurulmu bulunan ve yine iki dilli eitim veren Avrupa okullari mevcuttur. Bu okullardan bir tanesi de Türkçe ­ Almanca Avrupa Okulu olup, Türkçe notu karnede gözükmektedir. Bunun diinda Berlin'de 8 okulda Türkçe ikinci dil olarak okutulmakta, ancak bu derse karne notu verilmemektedir. - Berlin'de mahallen atanan 135 öretmen görev yapmaktadir. - Berlin Bakonsolosluuna bali 41 öretmen Türk Dili ve Kültürü Dersleri vermektedir. Bu derslerin karnede not olarak gözükmemesi ve büyük bir bölümünün öleden sonra verilmesi olumsuz sonuçlar almamiza neden olmaktadir. Yabanci Dil olarak Türkçe: Türkçe'nin Avrupa Okulu diinda 7 ilkokuldaki iki dilli (Türkçe-Almanca) eitim yapilmaktadir. Deiik okullarda 752 örenci 2004/2005 öretim yilinda Türkçe derslerine katilmitir.

Berlin (Görev bölgesine dört eyalet Berlin, Brandenburg, Mecklenburg-Vorpommern ve Saksonya bali bulunmaktadir.) Berlin Büy. Et. Müavirlii Berlin Ba. Et. Ataelii

Bavyera Münih Ba. Et. Ataelii Nürnberg Ba. Et. Ataelii

48

- Dersler istee balidir ve not sinif geçmeye etki etmemektedir. - Dersler programda 5 saattir. Ancak uygulamada 3-5 saat olarak sabahlari mahallen atanan öretmenlerce öleden sonra Bakanliimizca görevlendirilen öretmenlerce verilmektedir. Eyalette 26 konsolosluk öretmeni tarafindan 2004/2005 öretim yilinda 61 okulda 1967 örenciye Türkçe ve Türk Kültürü Dersi verilmektedir. Bu bölgede mahallen atanan ve sabahlari derse giren 56 öretmen olmak üzere toplam 83 öretmen görev yapmaktadir. Yabanci Dil olarak Türkçe: - kinci yabanci dil olarak Türkçe, dördü 5. siniftan, bei de 7. siniftan balayan 9 okulda 574 örenciye verilmektedir. Kendi ana dillerini 1. yada 2. yabanci dil olarak almak isteyen örencilere, 5. siniftan itibaren (kendi ana dillerinde) seviye tespit sinavi yapilarak sinif oluturulmaktadir. Schleswig-Holstein Eyaletinde Bakanliimizca görevlendirilen 22 ve mahallen görevlendirilen 7 toplam, toplam 29 öretmen görev yapmaktadir. - 2. yabanci dil olarak Türkçe dersine Hamburg Eyaletinde katilan örenci sayisi 382 dir. Anadil Türkçe ve Türk Kültürü dersine Hamburg Eyaletinde 1953 ve Schleswig-Holstein Eyaletinde 1807 toplam 3760 örenci katilmaktadir. - Schleswig-Holstein Eyaletinde dersler sabah ve öleden sonra Bakanliimizca görevlendirilen öretmenlerce haftada 4 saat istee bali verilmektedir. Sinif geçmeye etkisi yoktur. Austos 2000 tarihi itibariyle ana dil derslerini sorunlu kilan yönetmeliin yürürlükten kaldirilarak, Türkçe ve Türk Kültürü dersleri tamamen seçmeli ders statüsüne sokulmutur. Bunun sonucunda bu derslere katilim sadece velilerin isteine birakilmitir. Bu durum Türkçe ve Türk Kültürü derslerine katilimi etkilemi, 1998 yilinda katilan örenci sayisi 27.959 iken, bugün bu sayi 20.740 dir. Birinci ve ikinci siniflarda haftada 2-3 saat, dier siniflarda haftada 3-5 saat olarak verilmektedir. Yabanci Dil olarak Türkçe: Türkçe'nin ikinci yabanci dil olarak seçimi için velilerimizin ilgi ve desteine ihtiyaç vardir. Bu konuda velilerimiz maalesef ilgisiz ve duyarsizdir. Heinrich Kraft Schule'de 36 örenci bu derse katilmaktadir. Georg August Zinn Schule'de yeterli örenci katilimi olmadiindan Türkçe artik ikinci dil olarak okutulmamaktadir. Eitim Müdürlüü 2004/2005 öretim yilindan itibaren Türkçe'nin ikinci yabanci dil olarak okutulmasini kararlatirmitir. - Yabancilari eitimi 03 ubat 1993 tarihli Aai Saksonya "Yabanci Kökenli Örencilerin Eitim Yönetmelii" uyarinca düzenlenmektedir. Yeni yönetmelik hazirlanip, tartimaya açilmitir. Yeni yönetmelik hakkindaki görüümüz Hannover Eitim Ataeliine bildirilmitir. Dersler istee balidir ve not geçmeye etki etmemektedir. - Dersler programda 5 saattir. Ancak uygulamada 2-3 saat olarak öretmenin programina göre sabah veya öleden sonra verilmektedir. Bremen Eyaleti: Programa göre öleden önce veya sonra velinin isteine göre haftalik 2 ile 4 ders saati arasinda verilmektedir. Notlar karnede yer almakta ancak sinif geçmeyi etkilememektedir. Mahallen görevlendirilen öretmenlerin derslerine katilim zorunlu olup, 7. Siniftan itibaren örenciler Türkçe'yi yabanci dil olarak seçebilmektedir. Hannover Bakonsolosluu görev bölgesinde; - Bakanliimizca atanan 21 ve mahallen görevlendirilen 148 öretmen görev yapmaktadir. 200372004 öretim yilinda Albert-Schweitzer ilk okulunda iki dilli eitim yapilmaktadir. - 2. Yabanci Dil Türkçe'ye katilan örenci sayisi 734, Anadil Türkçe-Türk Kültürü derslerine ise 12013 dür. lkokullarda haftada 3-5 ders saati arasinda verilmekte olup, derslerden alinan notlar örenci karnelerinde gösterilmekte, ancak sinif geçmeyi etkilememektedir. 2003 yili bütçe yasasi ile öretmen sayisinin azaltilmasi, dolayisiyla anadil sinifi oluturmada ilkokul en as 15, ortaokulda ise 18 örenci bulunmasi zorunluluu getirilmitir. Öleden önce din derslerine paralel olmak üzere verilen dersler son yillarda genelde öleden sonraki saatlerde verilmektedir. Türkçe ve Türk Kültürü dersleri 459 mahalli öretmen tarafindan 74778 örenciye verilmektedir. Yabanci Dil olarak Türkçe: Eyalet Eitim Bakanliinin 23 Eylül 2002 tarihli genelgesi ise (BASS 13-21 1.1-4 madde) Türk olmayan örencilere de Türkçe'yi yabanci dil olarak alma imkani salanmitir. - Çok programli liselerin 9. ve 10. Siniflarinda zorunlu seçmeli ders olarak Türkçe adi altinda haftada 2-4 saat olarak verilmekte ve ders geçmeye etki etmektedir. - Liselerde 2. Yabanci Dil olarak Türkçe haftada 4-5 saat okutulmakta, karneye yazilmakta ve ders geçmeye etki etmektedir. Bazi liselerde Türkçe Abitur (lise bitirme olgunluk) dersi olarak kabul edilmektedir. Zorunlu ikinci yabanci dil olarak Türkçe'yi 1179 örenci almaktadir. Hamburg (Schleswig-Holstein) Hamburg Ba. Et. Ataelii Kuzey Ren-Vestfalya Münster Ba. Et. Ataelii Düsseldorf Ba. Et. Ataelii Essen Ba. Et. Ataelii Köln Ba. Et. Ataelii Aai Saksonya (Bremen) Hannover Ba. Et. Ataelii Hessen Frankfurt Ba. Et. Ataelii

49

- Dersler uygulamada 2-3 saat olarak öretmenin programina göre sabah veya öleden sonra verilmektedir. - 2004 ubat ayindan beri "Almanca'yi Erken Örenme" adli proje yürütülmektedir. lkokula balayacak örencilere dil seviye tespiti sinavi uygulanmaktadir. Baarili olanlar normal siniflara, olamayanlar ise 12 aylik youn bir kursa, yani ön sinif olarak dil örenme sinifina alinmaktadirlar. - Saarland Eyaletinde Türkçe dier yabanci diller (ngilizce, Fransizca, talyanca, vb.) gibi yabanci dil statüsünde Gymansiumlarda (liselerde) okutulmasi konusunda görü birliine varilmitir. Saarland Eyaleti Eitim, Bilim ve Kültür Bakani Jürgen SCHREER, Türkçe'nin yabanci dil olarak verilmesine ilikin, Türkleri youn olarak yaadii Völklingen'deki liselerde balanabileceini ifade etmitir. Eitim Bakani bu konuda ders verecek Türkçe öretmeninin Türkiye tarafindan görevlendirilmesi ve finanse edilmesini talep etmitir.

Almanya Federal Cumhuriyeti'ndeki vatandalarimizin din kültürü ve ahlak bilgisi derslerinin eyaletlere göre uygulanmasina ilkin bilgiler aaidaki tabloda gösterilmektedir EYALETLER BadenWürttemberg Stuttgart Bak. Et. Ataelii Karlsruhe Ba. Et Ataelii Eitim Bavyera Münih Bakonsolosluu Ataelii Nürnberg Bakonsolosluu Ataelii Berlin Berlin Bakonsolosluu Eitim Ataelii Eitim TÜRKÇE DN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BLGS DERSLER VE ALMANCA SLAM DN DERS Dersler Türkçe-Türk Kültürü Dersleri bünyesinde verilmektedir. Almanca slam Din Dersi uygulamasi henüz mevcut deildir. 2006 ­ 2007 öretim yilindan itibaren 12 okulda uygulanmak istenmektedir. 4 yil sonunda yapilacak deerlendirmeye göre uzmanlar kurulu tarafindan devamina karar verilecektir. Karlsruhe (Pedagogische Hochschule) Yüksek Eitim Okulu öretim üyesi Dr. Peter Müller, öretmen ihtiyacini karilamak için Alman Eitim Bakanliinda görev yapan Müslüman öretmenlerden faydalanilacaini, ileriki yillar için öretmeni Karlsruhe ve Ludwigsburg Eitim Yüksek Okullarinda yetitireceklerini söylemitir. Bavyera Eyaletinde, Türkçe ve Türk Kültürü derslerinden ayri olarak, genel eitim okullarina devam etmekte olan Türk örencilerden (1.-5. siniflara) Bavyera Eitim Bakanliinca hazirlanan ders programi çerçevesinde, haftada 2 saat Türk öretmenleri tarafindan Din Kültürü Dersi verilmektedir. Bu dersten alinan notlar örencinin karnesinde yer almakta olup, sinif geçmeyi de etkilemektedir. Bavyera Eyaletinde örenimlerini sürdürmekte olan Türk çocuklarina slam Dini ile ilgili bilgiler vermek amaciyla, Bavyera Eitim Bakanlii tarafindan, 1986 ve 1988 yillarinda Türk ve Alman Uzmanlara hazirlattirilan 1,2,3,4 ve 5. siniflar için slami Bilgiler Dersi (slamische Anweisungen) Müfredat Programi çerçevesinde, velinin istei üzerine, Türk örenci sayisinin 12'yi bulan okullarda, Alman örencilerin din dersi ya da ahlak (Ehtik) dersi saatlerinde Türk örencilere Türk öretmenler tarafindan slami Bilgiler adi altinda haftada 2 saat Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersleri verilmektedir. Erlangen-Nürnberg Üniversitesinde "slam Din Dersi Merkezi" adli bir merkezde 0272003 öretim yilinda 40 örencinin itirak ettii sertifika programi balatilmitir. Berlin Eyaletinde din dersleri Kiliseler ve Cemaatler tarafindan verilmektedir. Berlin dari Mahkemesinin 04 Kasim 1999 tarihli kararina istinaden Berlin slam Federasyonuna, okullarda din dersi vermek için izin verilmitir. Ancak Okul leri Senatörlüü henüz müfredat programini kabul etmemitir. slam Federasyonu mahkeme karari ile Cemaat olma hakkini elde etmi ve bu çerçevede halen 37 ilkokulda 1800 örenciye slam Din Dersleri verilmektedir. Not: Berlin görev bölgesine dört eyalet Berlin, Brandenburg, MecklenburgVorpommern ve Saksonya bali bulunmaktadir.)

Mainz Ba. Et. Ataelii (Saarland Eyaleti Görev bölgesine dahildir.)

50

Hamburg (SchleswigHolstein) Hamburg Bakonsolosluu Eitim Ataelii Hessen Frankfurt Ba. Eitim Ataelii Mainz Ba. Et. Ataelii (Saarland Eyaleti dahildir ) Kuzey Ren-Vestfalya Münster Ba. Et. Ataelii Düsseldorf Ba. Et. Ataelii Essen Ba. Et. Ataelii Köln Ba. Et. Ataelii Aai Saksonya (Bremen) Hannover Bakonsoloslu u Eitim

Türkçe-Türk Kültürü dersleri içerisinde verilmektedir.

Türkçe-Türk Kültürü dersleri içerisinde verilmektedir. stisnai olarak öretmen Dr. Ali Koç tarafindan Frankenschule'de Almanca slam Din Dersi verilmektedir.

Öretmenin bu dersi vermeyi istemesi halinde Türkçe ve Türk Kültürü dersleri içerisinde verilmektedir. Austos 2003 tarihinden itibaren ilkokullarda yapilan almanca slam Din dersleri, deneme maiyetinde anadil dersi öretmenlerinden seçilmi gönüllü öretmenler tarafindan verilmektedir. Eyalet yetkilileri Alman üniversitelerinde eitim görmü Türk kökenli öretmen adaylari arasinda kendi kriterlerine göre öretmen seçeceklerini dile getirmektedirler. Türkçe-Türk Kültürü dersleri içerisinde verilmektedir.

Türkçe-Türk Kültürü dersleri içinde 1 veya 2 saat olarak verilmektedir. Köln Ba. Et. Ataelii: - KRV'de mahallen Din Dersi verebileceklere Sakarya Üniversitesi Ört. Form. Prog. Çerçevesinde formasyon dersi taslai gönderilmitir. - Bölgede 34000 örenciden 5800 civarinda örenci (%17) Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Derslerine devam etmektedir. Din dersi Almanca olarak toplam 37 okulda verilmektedir. - 27 okulda ve geçi okulunda slam Din Dersi Almanca olarak verilmektedir. Bu derslere 600 örenci katilmaktadir. Essen Ba. Et. Ataelii: - 2000/2001 öretim yilinda 23 okulda slam Din Dersleri Almanca olarak verilmesi deneme uygulamasi devam etmektedir. FEDERAL ALMANYA' DAK TEMSLCLERMZ VE GÖREV BÖLGELER T.C. BERLN BÜYÜKELÇL ETM MÜAVRL Eitim Ataeliinin Bulunduu Bakonsolosluk 1- Berlin Eyaletler ve Görev Bölgeleri

2-München 3-Nürnberg 4-Stuttgart 5-Karlsruhe 6-Frankfurt

1-Berlin 2-Brandenburg 3-Sachsen 4-Mecklenburg-Vorpommern 5-Bayern 5-Bayern-Kuzey Bavyera, Aai-Yukari ve Orta Frankanya, Yukari Pulatina (Oberpfalz) 6-Thüringen 7-Baden-Württemberg 7-Baden-Württemberg - Karlsruhe ve Freiburg 8-Hessen

51

7-Mainz 8-Köln 9-Düsseldorf 10-Essen 11-Münster 12-Hannover 13-Hamburg

9-Rhenland-Pfalz 10-Saarland 11-Nordrhein-Westfalen- Köln, Bonn, Leverkusen, Aachen, Eschweiler, Gummersbach, Leichlingen, Wermerskirchen, Hückelhoven, Radevormwald 11-Nordrhein-Westfalen -Düsseldorf, Duisburg, Kleve, Krefeld, Mettmann, Mönchengladbach, Neuss, Oberhausen, Remscheid, Solingen, Viersen, Wesel, Wuppertal, 11-Nordrhein-Westfalen-Arnsbergh idare bölgesi, 11-Nordrhein-Westfalen-Münster ve Detmold Dusseldorf idare bölgesinin Essen ve Mülheimruhr ehirleri 12-Niedersachsen 13-Bremen 14-Sachsen-Anhalt 15-Hamburg 16-Schleswig-Holstei

52

2) AMERKA BRLEK DEVLETLER

Ülke Adi Bakenti Yönetim ekli Yüzölçümü Nüfusu Milli Bayramlar

Dini Bayramlar Dinler Etnik Gruplar

GSMH (Gayri Safi Milli Hasila) Para Birimi Vatandalarimizin Toplam Sayisi - lköretim -Ortaöretim (Genel-Mesleki Liseler) - Yükseköretim Genel Toplam Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine devam eden Örenci sayisi Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri veren öretmen sayisi

Amerika Birleik Devletleri Washington, DC (District of Columbia) Federal Cumhuriyet 50 eyalet, bir bölge ve baimli alanlardan (Puerto Rico, American Samoa'si gibi) oluur. 9,629,047 km2 288,4 milyon (2002) km2' ye düen kii sayisi: 29 Tek resmi bayram 4 Temmuz (Baimsizlik) Günüdür. Amerika'nin ngiltere'den baimsizliini aldii gündür. Federal düzeyde kutlanilan dier günler: - Martin Luther King Günü (Ocak ayinin üçüncü Pazartesi) - Bakanlarin Günü (ubat ayinin üçüncü Pazartesi günü) - Anma Günü 30 Mayis (ehitleri anma günü-her eyalette 30 Mayista kutlanmaz) - Bayrak günü (14 Haziran) - çi günü (Eylül ayinin ilk Pazartesi) - Columbus Günü (Amerika'nin kefi günü-Ekim ayinin ikinci Pazartesi günü) - Gaziler günü (Kasim ayinin ikinci Pazartesi) - Yeni yil (31 Aralik) ükran Günü (Kasim ayinin dördüncü perembe günü) Protestan %52, Katolik %24, Mormon %2, Yahudi %1, Müslüman %1, dier %10, belirtmeyen-ateist %10 (2002 tahminleri) Beyaz % 77.1, Siyah %12.9, Asyali %4.2, Amerikan yerlisi ve Alaska yerlisi %1.5, Havai Yerlisi ve dier Pasifik Yerlileri ve dier Pasifik adalari yerlileri %0.3, dier %4 (2000) Hispanik olarak adlandirilan spanyol kökenliler dier gruplar içinde daildiklarindan ayrica gösterilmemitir. 10.99 trilyon Amerikan Dolari (2003 tahmini.) Kii Baina Düen Milli Gelir: 37,800 Amerikan Dolari (2003 tahmini) Amerikan Dolari 117.575 (2000 Nüfus Sayimi) 435 (Kayit yeterli deildir.) 3 (Kayit yeterli deildir.) 5390 (lisans+ lisans üstü: yaklaik 16.000) 5828 435

35

TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖRETM A) Genel Bilgi Yurt diindaki Türk çocuklarina verilen Türkçe ve Türk kültürü derslerinin amaci örencinin Türk dilini unutmamasi, örenmesi/yeniden örenmesi, kendini Türkçe ifade edebilmesi, Türk kültürünü yaatmasidir. Dersler pazar günleri Türk derneklerinin çatisi altinda, okullarda ya da bulunulan ilin uluslararasi kültür merkezlerinde verilebilmektedir. Okullar veya dil kurslari, kar amaci gütmeyen dernekler ve eitim kurulularinca açilabilmektedir. Hatta bulunulan ilin yönetiminden yer

53

salanmasi, yardim alinmasi mümkündür. Folklor ekibi gibi oluturan dernekler, çok kültürlülüü yaatmak amaci çerçevesinde yönetimden yardim alabilmektedirler. Okul ve kurslarin yasal dayanai vergi yasasidir (501 (c) (3) International Revenue Code of 1954). Vergi yasasinda yardim/eitim amaçli derneklerin durumu hakkinda bilgi verilmektedir. Türk Okullarindaki Örenci Sayilari Eyaletin adi Kaliforniya Okulun adi Long Beach Turkish Comunity School San Diego Turkish Community School The Bay Area Turkish Community School Orange County Kid's Club (Okul niteliinde deildir) Chicago TACA Atatürk Okulu Türk Okulu Atatürk Türk Okulu Türk Okulu Gazi Okulu Kirim Türkleri Amerikan Dernei Okulu Fatih Okulu Türk Ocai Okulu :435 :35 Örenci sayisi 20 40 30 10 30 25 12 116 40 30 90 18 Öretmen sayisi 2 3 5 3

Illinois North Carolina Vaington, DC New York

3 9 2 2 3 3

Toplam Örenci Toplam Öretmen

B) Mevcut Uygulamalar ABD'ndeki Türk derneklerinin az sayidaki okullarinda verilen Türkçe ve Türk kültürü derslerinin amaci örencilerin Türkçe örenmesinden çok Türk arkadalar edinebilmesi, Türk grubu içerisinde sosyallemesidir. Son yillarda Amerika'da bulunan Türk Dernekleri bünyesinde faaliyet gösteren okullarimizin Türkçe ve Türk Kültürü öretimine önem verdikleri görülmektedir. Dainik bir yerleim söz konusu olduundan, Türk okullarinda az sayida örenci bulunmaktadir. Örenci sayisi 10-100 arasinda deiiklik göstermektedir. Tüm okullarda Türkçe ve Türk Kültürü dersleri öretimi hafta sonu yapilmaktadir. Öretim süresi 2 saat ile 6 saat arasinda deimektedir. Folklor, dans öretimi için ayrica zaman ayrilmaktadir. Öretimde Milli Eitim Bakanliinin ders kitaplarinin yanisira hikaye, iir kitaplari da kullanilmaktadir. Öretmenler genellikle meslei öretmenlik olan kiilerden seçilmekte, meslek diindan gönüllüler yardimci öretmen olarak görevlendirilmektedir. Seçmeli Türkçe Orta ve lise seviyesinde seçmeli yabanci dil olarak seçilebilecek dersler arasinda Türkçe bulunmakla birlikte okullarda dersin seçilebilmesi için öngörülen örenci sayisinin yükseklii ve ayni okula devam eden ayni düzeydeki Türk örenci sayisinin azlii nedenleriyle örgün eitim içerisinde Türkçe öretimi bulunmamaktadir. Yükseköretim Amerika'da üniversite ya da bünyelerindeki kurulularda yapilan Türkçe öretimi çalimalarina aaidaki adresten ulamak mümkündür: http://www.fas.harvard.edu/~turkish/other_programs.html Türkçe çalimalari üniversitelerin Orta Dou, Yakin Dou ya da Dil Bölümlerinde yer almaktadir. Üniversitelerin Türkçe Çalimalari ile lgili Bölümleri 1. Harvard Üniversitesi Orta Dou Çalimalari Merkezi Center for Middle Eastern Studies at Harvard University 2. Harvard Üniversitesi Yakin Dou Dilleri ve Uygarliklari Bölümü Department of Near Eastern Languages and Civilizations 3. Kaliforniya Üniversitesi (Berkeley), Orta Dou Çalimalari Merkezi Center for Middle Eastern Studies at University of California, Berkeley Harvard University

54

4. Kaliforniya Üniversitesi (Los Angeles), Orta Dou Çalimalari Merkezi, Yakin Dou Dilleri ve Kültürleri Bölümü University of California at Los Angeles Center for Near Eastern Studies Department of Near Eastern Languages and Cultures 5. Kaliforniya Üniversitesi (Los Angeles), Yakin Dou Çalimalari Merkezi University of California, Los Angeles, Center for Near Eastern Studies 6. Columbia Üniversitesi, Orta Dou Enstitüsü Columbia University, Middle East Institute 7. Georgetown Üniversitesi Yakin Dou Çalimalari çin McGhee Merkezi Georgetown University's McGhee Center for Eastern Mediterranean Studies 8. Indiana Üniversitesi Yakin Dou Dilleri ve Kültürleri Bölümü Indiana University, Department of Near Eastern Languages and Cultures 9. Orta Dou Enstitüsü Middle East Institute 10. New York Üniversitesi Orta Dou Çalimalari Bölümü New York University, Department of Middle Eastern Studies 11. New York Üniversitesi Hagop Kevorkyan Merkezi The Hagop Kevorkian Center, New York University 12. Princeton Üniversitesi Yakin Dou Çalimalari Bölümü Princeton University, Department of Near Eastern Studies 13. Türkçe Çalimalari Birlii (Ohio State Üniversitesi) Turkish Studies Association 14. Michigan Üniversitesi Orta Dou ve Kuzey Afrika Çalimalari Merkezi University of Michigan, Center for Middle East and North African Studies 15. Pennsylvania Üniversitesi Orta Dou Merkezi University of Pennsylvania, Middle East Center 16. Texas Üniversitesi (Austin) Orta Dou Network Bilgi Merkezi University of Texas at Austin, The Middle East Network Information Center 17. Texas Üniversitesi (Austin) Orta Dou Çalimalari Merkezi University of Texas at Austin, Center for Middle Eastern Studies 18. Utah Üniversitesi Orta Dou Merkezi University of Utah, The Middle East Center 19. Arizona Üniversitesi Ortadou Çalimalari Merkezi Center for Middle Eastern Studies 20. ikago Üniversitesi, Yakin Dou Dilleri ve Uygarliklari Bölümü University of Chicago Department of Near Eastern Languages and Civilizations 21. Washington Üniversitesi, slam Toplumlari ve Uygarliklari Merkezi Washington University, St. Louis, MO Center for the Study of Islamic Societies and Civilizations

55

Amerikan Eitim Sistemi

Doktora sonrasi Çalima ve Aratirma

Ortaörenim Sonrasi Eitim (Yüksekokul,Üniversite, Mesleki,, Mesleki Teknik, Teknikerlik

Doktora veya leri Düzeyde Profesyonel Derece

Doktora Derece Çalimasi

Meslek Okullari (Tip, lahiyat, Hukuk, vb.)

7 6 5 4

Yüksek Lisans Derecesi

Y.Lisans Derece Çalimasi

Lisans Derecesi Ön Lisans Derecesi veya Sertifika Lise Diplomasi

17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 Kaynak: www.ed.gov Ya

3

Mesleki Eitim

Önlisans ya da Lisans 3. sinif

Lisans Programlari

2 1

4 Yillik Liseler

Lise-2. kademe (Senior)

Birleik Liseler (SeniorJunior)

12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 K PK Sinif

Ortaöretim (Akademik, Mesleki, Teknik)

Ortaokul

Lise-1. kademe (Junior) (6-3-3) (6-6)

(8-4) (4-4-4)

lköretim veya lkokul Eitimi

lkokul Anaokulu Kre

ETM SSTEM Genel olarak Amerika Birleik Devletlerinde eitim üç seviyede düzenlenmitir. Okul öncesi eitimi de kapsayan ilköretim düzeyi, ortaöretim düzeyi ve ortaöretim sonrasi düzey. Mesleki eitim hem ortaöretim düzeyinde hem de ortaöretim sonrasi düzeyde alinabilir. Ayrica kiilere yaamlari boyunca yetikin eitimi ve sürekli eitim programlari sunulur. ABD'de Eitim Federal Hükümet, eyalet hükümetleri, kent yönetimleri, okul bölge yönetimleri ve okullarca deien oranlarda sorumluluk ve görev paylaimi ile yönetilmektedir. Federal Eitim Bakanlii federal yasalarin uygulanmasini salamak, mali kaynaklarin ABD Bakanliinca belirlenen giriimlerde programlar çerçevesinde daitimini yapmak ve kullanilmalarini izlemek, eitim firsatlarindan eit olarak yararlanilmasini salamak, yüksekörenimde örencilere burs salamak, eitimle ilgili di politikalari belirlemek ve eyalet hükümetleri ile ibirlii yaparak liderlik görevini yerine getirmektir.

56

Eitim politikalarinin belirlenmesi ve eitimin idaresi konusundaki yetki, federal hükümetlerde deil eyalet hükümetlerindedir. Eyaletlerin yerel idarelere, eitim politikalari belirleme yetkisi verme veya verilenleri alma güçleri vardir. Politikadan anlailan, eyaletlere göre deiiklik göstermekle birlikte, eyaletlerin çou eitim kurullari ile, ders müfredatlarinin anahatlarini belirler, ders kitaplarinin seçimini kontrol eder, örencilere verilen sinavlari idare eder, öretmen eitimini düzenler, öretme yetkisi verir ve öretim yili takvimini belirler. lköretim-Ortaöretim Amerika Birleik Devletlerinde eitim zorunludur ve 29 eyalette 7 yainda, 16 eyalette 6 yainda ve 3 eyalette 5 yainda balar. Devlet okullarina devam edenler için ortaöretimin sonuna kadar eitim ücretsizdir. 3-5 ya arasindaki çocuklarin yaklaik yüzde altmii okul öncesi eitim kurumlarina kayitlidir. lköretim yerel ve eyalet politikalarina göre 4 ile 7 yil sürer. lköretim çaindaki çocuklarin yüzde 97'sinden fazlasi devlet okullarina ve özel okullara kayitlidir. Ortaöretim bölgelere göre deimekle birlikte 7-9. siniflarda balar ve 12. sinifi tamamlayana kadar devam eder. Bazi eitim bölgelerinde ortaöretim alt ve üst düzey siniflar olmak üzere ikiye ayrilmaktadir. Ortaöretim çaindaki çocuklarin yaklaik yüzde 95'i ortaöretim kurumlarina kayit olmakta ve yüzde 70'i (yaklaik 2.5 milyon) lise diplomasi ile mezun olmaktadir. Devlet ilk ve ortaöretim okullarina kayit orani 1995 yilindan 2000 yilina kadar yüzde be artmitir. 1999-2000 öretim yilinda ilk ve ortaöretim okul sayisi 119.235, öretmen sayisi 3.397.000, örenci sayisi 52.875.000'dir. Devlet ilk ve ortaöretim öretmen/örenci orani 16.1, özel ilk ve orta öretim öretmen/örenci orani 15.2`dir. Müfredat Eyaletler hem genel eitim programlarinin hem de bir meslekle ilgili programlarin beceri standartlarini belirlemek ve gelitirmekten sorumludur. Model standartlarin gelitirilmesinde Eyalet Eitim Bakanliklari, mesleki kurulularla ve i ve endüstri sektörü temsilcileriyle birlikte çalimaktadir. Müfredat kararlarina kariilmasi Federal hükümet tarafindan yasa ile yasaklanmitir. Hiç bir örenim seviyesinde ulusal müfredat yoktur. Ancak Federal hükümet müfredat aratirmalarina fon salar ve örnek müfredatlar gelitirerek eyaletlerin ve yerel otoritelerin kullanimina sunar. Öretmenler Amerika Birleik Devletlerinde öretmenler genel olarak on ay çalima iki ay tatil sistemi ile çaliirlar. Okullarin açik bulunduu gün sayisi eyaletten eyalete deimekle birlikte 175 gün ile 205 gün arasindadir. Ders yilinda 8 hafta ders bir hafta tatil ve 5 haftalik yariyil tatili vardir. Devlet okullarinda çaliacak öretmenlerin en az lisans düzeyinde örenim görmü olmalari ve öretmenlik sertifikasi almalari gerekir. Özel okullarda çalian öretmenlerden öretmenlik sertifikasi (lisansi) arti aranmamaktadir. Sosyal Faaliyetler Milli ve dini günlerde temsilciliin durumuna göre kutlamalar yapilmaktadir. Cumhuriyet Bayrami resmen ve genellikle resepsiyonla kutlanmaktadir. Eyalet yönetimlerince günün önemine ve bu günü tanidiklarina ilikin yazi yayinlanmaktadir. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Cocuk Bayrami Türk okullarinda geni katilimli programlarla, 19 Mayis Gençlik ve Spor Bayrami üniversitelerin Türk örenci derneklerince düzenlenen programlarla kutlanmaktadir. Özel gün ve haftalar web sitelerinden duyurulmaktadir. Ayrica her yil mayis ayinin üçüncu haftasinda New York'ta Amerika'da yaayan tüm Türklerin ve bazi Amerikali kurulularin katilimiyla "Türk Günü Yürüyüü" yapilmaktadir. Vatandalarimiz ve Amerika'daki Türk dostlarinin bir araya gelme firsati bulduu bu gün çok önemlidir. "Moon and Star" adli kâr amaci gütmeyen bir Türk kuruluu da New York'ta her yil nisan ayi sonlarindan mayis ayi sonlarina kadar devam eden sanatsal airlikli etkinliklerin yer aldii festival düzenlemektedir. Dîni bayramlarda Büyükelçilik ve Konsolosluklarda bayramlama yapilmaktadir. Bunun diinda Türk vatandalarinin kurmu olduu dernekler de yil boyunca piknik, gezi, konser gibi çeitli sosyal etkinlikler düzenlerler. Amerika Birleik Devletleri'nin Ulusal Gününde temsilcilie bildirilen davetlere katilim salanmaktadir. PRATK BLGLER Yurt diinda pasaport ve vize ilemleri Yurt diinda hususi, görev ve umumi pasaport ilemleri (süre uzatimi, Konsolosluklarca, diplomatik pasaport ilemleri ise Büyükelçilikce yürütülmektedir. yenileme)

57

Amerika Birleik Devletleri dünyanin her köesinden sürekli youn göç talebi aldii için ülkeye giri ve çikilar çok siki kurallara balanmitir. Ülkeye giri ve çikilari düzenleyen bu kurallar arasinda üphesiz en önemli yeri vizeler kaplar. Amerika Birleik Devletleri'nin düzenledii vizeler göçmen ve göçmen olmayan olmak üzere iki ana kategoriye ayrilmitir. Bu iki ana kategori altinda eitim ve ziyaret amaçli vizeler diindaki her özel durumu ayrintili olarak ayri ayri düzenleyen çok sayida siniflandirma bulunmaktadir. Bu ülkeye ziyaret amaçli gelen tüm yabanci ülke vatandalari, göçmen olmayan statüsünde bulunup özel vize siniflandirmalari altinda yer alirlar. Burada kullanilan ziyaret kavrami, turistik amaçla olabilecei gibi eitim veya geçici süre çalima amaciyla yapilan girileri de kapsar. Vize ilemleri (vize deiiklii, süre uzatimi) ise ABD diinda bir ülkede yapilabilmektedir. Ülkeye giri çikila ilgili tüm düzenlemelere uyulmasi, özellikle çikita kayit yaptirmanin ihmal edilmemesi gerekmektedir. Vize için bavuranlardan bavuru formu, pasaport, fotograf ve bavuru ücreti istenmektedir. Ayrica bavuran kiinin kendi ülkesine geri dönme isteini (Amerika'da sürekli kalma niyetinin olmadiini) kanitlamasi gerekir. Bavuran kiinin ismi hükümet ve polis kayitlarindan kontrol edilir, bazi durumlarda konsolosluk yetkilileri kii ile görüme yapmak isteyebilir. Amerika Birleik Devletlerinde 2001 ve 2002 yillarinda göçmen olmayan vize alma sürecini etkileyen yeni yasalar uygulamaya konulmutur. Bu yeni yasalar gereince konsolosluk yetkilileri bavuran kiinin ülkesine geri dönme niyeti ile birlikte, kiinin güvenlik riskini deerlendirmektedirler. Ayrica yeni yasalara göre ülkeye giri-çiki yapan kiilerin kaydi tutulmaya balanmitir. Bu uygulama u anda sinirli olarak balatilmitir ve 2005 yilindan itibaren ülkeye giri-çiki yapan herkesin kaydi tutulmaktadir. 2005'te yasal seyahat belgelerinde fotografin yanisira biyometrik taniticilar (parmak izi, retina taramasi ve bilgisayar destekli yüz tanima gibi) kullanilmaktadir. Bu sistem Ulusal Güvenlik Giri-Çiki Kayit Sistemi (National Security Entry - Exit Registration System - NSEERS) olarak adlandirilmaktadir. Sistem ülkeye kimlerin girip, kimlerin çiktiini tespit etmek ve vize sahiplerinin gerekli artlari taidiklarindan emin olmak için kurulmutur. Kayit sistemi irk veya bölge kriterine göre uygulanmamaktadir. lk dört ayda yüz elliden fazla deiik ülkeden kiiler kayit edilmitir. Özel Salik Sigortasi ve Salik Hizmetleri Özel salik sigortasi, kisa dönem salik sigortasi, örenci salik sigortasi, di salii sigortasi gibi farkli özel salik sigortasi uygulamalari bulunmaktadir. Yaanilan yer, ya, e ve çocuk, sigara kullanimi, mevcut hastaliklar ödenmesi gereken yillik ücreti etkilemektedir. /yer deitirme durumunda, yaamlari ile ilgili karar alma aamasinda olan kiiler için aylik ödemeli - daha yüksek ücretli - kisa dönem salik sigortasi yapilabilmektedir. Amerika'da hasta, acil durumlar diinda, genellikle bizzat doktora bavurmakta ve hastayi doktor takip etmektedir. Ev Kiralama-Eya Alimi veya Temini ile lgili Bilgi ve Öneriler Amerika Birleik Devletlerinde kiralamak üzere ev bulmak için en yaygin yöntemlerden birisi yayin organlarinin ya da birliklerin ücretsiz olarak daittii, aylik yayinlanan apartman kitaplarina bakmak, bir dieri de internetten arama motorlari yardimi ile istenilen eyalette istenilen fiyat aralii ve koullarda ev aramaktir. Gerek kitapta gerekse internetteki web sitelerinde evlerin özelliklerine ilikin her türlü bilgiye eriilebilmektedir. Yabanci bir ülkeden gelen çalianlarin güvenle oturabilecei semtlerde bir oda bir salon evler 1300-1600 iki oda bir salonlu evler 1800-2300 ABD dolari karilii kiralanabilmektedir. Amerika'da ehir elektrik cereyani 110 volt 60 devirdir. Bu yüzden Türkiye'den elektrikli ev eyasi getirilmemesi yada voltaj ayarlayici cihazlar kullanilmasi gerekmektedir. Ayrica elektrik prizlerinin tamamen farkli olmasida önemli bir sorun olarak karimiza çikmaktadir. Günlük Yaam Günlük yaamda insanlar birbirlerine ve yabancilara kari son derece kibar ve saygilidir. Trafik kurallarina ve toplum kurallarina en üst seviyede uyulur. 11 Eylül olaylarindan sonra yabancilara kari daha üpheci ve temkinli yaklaimlarin olmasi söz konusu olsa bile Türklere kari herhangi bir olumsuz baki söz konusu deildir. Araba Kullanma Yabanci ehliyetle araba kullanmak eyaletlere göre deimekle birlikte 6-12 ay süre ile mümkündür. Belgelerini Amerikan sürücü belgesi ile deitirmek isteyenler, sürücü belgelerini elçiliklerinden onayli çevirisi ile birlikte sunmak zorundadirlar. Trafik Kazalari

58

Kaza durumunda araç hareket ettirilmeden dortlü sinyal yakilarak yol durumuna göre emniyet tedbiri de alindiktan sonra 911 aranilarak polise ve sigorta irketine durum bildirilir. Kazaya karian dier sürücülerle tartiilmamasi ama sigorta kartinin kopyasi ya da bilgileri verilmelidir. Para Transferi Yurt diinda para transferi hesap olsun olmasin belirli bankalar aracilii ile havale ücreti karilii yapilmaktadir. Para miktarindaki artia göre ücret de artmaktadir. New York'ta bulunan Ziraat Bankasi ubesi ve Vakifbank ubesi araciliiyla da para transferi yapmak mümkündür. ABD'de bankada hesap açtirmak ve kredi karti almak ilk günlerde sorun olabilmektedir. Bunun için bankalar Sosyal Güvenlik Numarasinin (Social Security Number-SSN) olmasini zorunlu kilmaktadirlar. Banka ilemi ve cep telefonu satin alma ev kiralama gibi bir çok satin alma ilemi için bu numaranin (SSN) olmasi gerekir. SSN'in alinabilmesi bir takim artlara balidir. Bu konuda bakiniz: www.socialsecurity.gov/locator ÖNEML ADRESLER Washington Büyükelçilii Sorumlu Olduu Eyaletler: District of Columbia, Maryland, Virginia, West Virginia Kiisel Bavuru Saatleri: 10:00-13:00; Telefon ile Bavuru Saatleri: 14:30-16:30 Günlük Çalima Saatleri: 9:00-17:30 Pzt-Cuma Adres: Embassy of Republic of Turkey, 2525 Massachusetts Avenue N.W., Washington D.C. 20008, USA Telefon: +202-612-6700 Faks: +202-612-6744 Elçilik E-maili: [email protected] Konsolosluk E-maili: [email protected] Web Sitesi: www.turkey.org New York Bakonsolosluu Sorumlu Olduu Eyaletler: Connecticut, Delaware, Florida, Georgia, Kentucky, Maine, Massachusetts, New Hampshire, New Jersey, New York, North Carolina, Pennsylvania, Rhode Island, South Carolina, Vermont, Puerto Rico Kiisel Bavuru Saatleri: 9:00-13:00 / 14:00-15:00; Telefon ile Bavuru Saatleri: 15:00-17:00 Günlük Çalima Saatleri: 9:00-17:00 Pzt-Cuma Adres: Turkish Consulate General, 821 United Nations Plaza, 5th Floor, New York, NY 10017, USA Telefon: +212-949-0160 (4 hat) Faks: +212-983-1293 E-posta: [email protected] [email protected] Web Sayfasi: http://www.turkishconsulates.net/ New York Bakonsolosluu Eitim Ataelii: www.egitimatasdeliginy.org Chicago Konsolosluu Sorumlu Olduu Eyaletler: Illinois, Indiana, Iowa, Kansas, Michigan,Minnesota, Missouri, Nebraska, North Dakota, Ohio, South Dakota, Wisconsin Kiisel Bavuru Saatleri: 9:00-12:00 Pzt-Prs; Telefon ile Bavuru Saatleri: 9:00-16:30 Pzt-Cuma Günlük Çalima Saatleri: 9:00-16:30 Pzt-Cuma Adres: Turkish Consulate General, 360 North Michigan Avenue, Suite 1405, Chicago, IL 60601-3858, USA Telefon: +312-263-0644 Ext. 28, 312-263-1295 Fax: +312-263-1449 E-mail: [email protected] Web Sayfasi: www.trconsulate.org Los Angeles Konsolosluu Sorumlu Olduu Eyaletler: Alaska, Arizona, California, Colorado, Hawaii, Idaho, Montana, Nevada, Oregon, Utah, Washington, Wyoming, Pacific Islands

59

Kiisel Bavuru Saatleri: 9:30-12:00; Telefon ile Bavuru Saatleri: 8:30-16:00 Adres: Turkish Consulate General, 4801 Wilshire Blvd., Suit 310, Los Angeles, CA 90010, USA Telefon: +323-937-0118 (5 hat) Fax: +213-932-0061 E-mail: [email protected] Web Sitesi: www.turkiye.net/lacg/ Los Angeles Eitim Ataelii Adres: 6380 Wilshire Blvd. Suite 907 Los Angeles, CA 90048 Tel : 323 782 0145 Fax: 323 782 8636 Houston Konsolosluu Sorumlu Olduu Eyaletler: Alabama, Arkansas, Louisiana, Mississipi, New Mexico, Oklahoma, Tennessee, Texas Kiisel Bavuru Saatleri: 9:30-13:00; Telefon ile Bavuru Saatleri: 9:00-16:00; Günlük Çalima Saatleri: 9:00-16:30 Pzt-Cuma Adres: Turkish Consulate General, 1990 Post Oak Blvd. 1300, Houston, TX 77056-3813, USA Telefon: +713-622-5849, 713-622-03224, 713-622-3205 Fax: +713-623-6639 Telex: 244082 HOU-TK E-mail: [email protected] KAYNAKLAR -Etnik gruplar, dinsel gruplar U.S. Department of Labor Bureau of Labor Istatistics Occupational Outlook Handbook http://stats/bls/gov/oco/ocos069.htm http://ed.gov/database/ERIC_Digest/ed282860.html CIA World Factbook www.odci.gov/cia/publications/factbook/index.html -Öretmen, örenci ve okul sayilarina ilikin bilgiler The Center for Education Reform http://nces/ed.gov/pubs2003/digest02/ch_2.asp U.S. Department of Labor Bureau of Labor Istatistics http://edreform.com/pubs/edstats/htm U.S. Departement of Education, National Center for Education Statistics. Digest of Education Statistics 2001, NCES 2000-130, by Thomas Snyder. Production Manager, Charlene M Hoffman. Washington, DC: 2002. http://www.bls.gov/oes/2001/oes_8840/htm#b25-0000 -Sürücü belgesi bilgileri http://dmv.washingtondc.gov/serv/special/international.shtm -Vize ve yabancilara uygulanan yasalara ilikin bilgiler http://unitedstatesvisas.gov/visapolicy/procedures.html -Ülkenin genel ekonomik durumu Microsoft Encarta Encyclopedia 2002. 1993-2001 Microsoft Corporation. www.worldbank.com -Kira ve kiracilik ile ilgili bilgiler http://www.washingtonpost.com/wp-adv/classifieds/realestate/static/dcfaq.html#how

60

3) AVUSTURYA GENEL BLGLER ÜLKE ADI BAKENT YÖNETM EKL YÜZÖLÇÜMÜ NÜFUSU MLL BAYRAMLAR ( sim ve tarih) DN BAYRAMLAR (sim ve tarih) Avusturya Viyana Federal Parlamenter Demokrasi (9 eyaletten olumaktadir.) 83,871 km2 8 175 000 26 Ekim National feiertag 1 Ocak Yeni yil, 6 Ocak 3 kral festivali, 14 Nisan Karfreitag, 17 Nisan Paskalya, 25 Mayis Christi Himmelfaturt, 5 Haziran Pfingstag, 15 Haziran Frohleichnam, 15 Austos Maria Himmelfahrt, 1 Kasim Allerheiligen, 25 Kasim Christtag, 26 Kasim Stephanstag, 8 Aralik Maria Empfangnis, 24 Aralik Weihnachten, Hiristiyanlik (%78 Katolik, %5 Protestan), %4,5 (Müslümanlik, Yahudilik, Budizm), %9 dinsiz ve %3,5'u hakkinda bilgi mevcut deildir. Eski Yugoslavya (Hirvat, Bonak, Sirp) %18, Dier Avrupa ülkeleri %13, Almanlar %10, Asya (Uzak Dou, Çin, Japon, Afgan,..) %9, Türkler %6, Afrikalilar %4, Amerikali %2 30 211 Euro (Kii Bai Ortalama Gelir) Avro 207 999 01.10.2005 verilerine göre 5126 23965 4616 2074 1069 13 881 11 831 122 (Mahallen Görevlendirilen)

DNLER ETNK GRUPLAR GSMH (Gayri Safi Milli Hâsila) PARA BRM VATANDALARIMIZIN TOPLAM SAYISI: TÜRK ÖRENCLERN SAYISI Okul Öncesi lköretim Orta Öretim Genel Liseler: 1603 Mesleki Liseler: 3013 Yüksek Öretim Özel Eitim GENEL TOPLAM TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜR DERSLERNE DEVAM ÖRENC SAYISI TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜR DERSLER VEREN ÖRETMEN SAYISI ETM SSTEM

Bugün Avusturya'da geçerli eitim sistemi 1962 yilinda düzenlenen Eitim Yasasi'na (Schulgesetz) dayanmakta olup bu yeni düzenlemeyle zorunlu temel eitim sekiz yildan dokuz yila çikarilmitir. 1994/1995 öretim yilindan itibaren, okullara belli ölçüde özerklik taniyan bir düzenleme yapilmitir. Bu özerklik kapsaminda okul yönetimleri, Eitim programlarinda, öretmen, örenci ve veli temsilcilerinden oluan okul kurulu, öretmen, örenci ve veli temsilcilerinden oluan okul forumunun da karari ile deiiklik yapabilmektedirler. Bu anlamda, Avusturya Eitim Sisteminde okul otonomisi ile birlikte, okullardaki rehberlik servisleri, ibirlii programlari, eitim ve öretim yöntemleri ve konularin sürekli güncelletirilmesi söz konusudur. 1. Okul Öncesi Sinif: Hazirlik sinif ilkokul bünyesinde olup, okula balama yaina gelmi, fakat okula devam edecek olgunlua henüz eriememi olan çocuklarin zorunlu eitiminin ilk yilini yerine getirebilmeleri amacini güder ve böylelikle kendilerine okul hayatina alima imkâni taninir. 2. lkokul (Volksschule, 1. siniftan 4. sinifa kadar): Avusturya'da ilkokul 4 senedir ve iki temel basamaktan oluur. a)Temel Basamak 1: lkokul 1. ve 2. siniflarindan olumaktadir. Eer gerekli görülürse okul öncesi sinif da bu temel eitime dâhil edilir.

61

b)Temel Basamak 2: lkokulun 3. ve 4. siniflarindan oluur. Ek olarak gerekli görüldüü takdirde, üst sinif da bu basamaa dâhil edilir. 3. Ortaokul (Hauptschule, 5. siniftan 8. sinifa kadar): Ortaokulun gayesi örencilere temel bir genel eitim sunmak, yetenekleri ve ilgi duyduklari alanlar dikkate alinarak, onlar i hayatina veya üst okullara hazirlamaktir. Eitimi daha verimli kilabilmek için ortaokulun ilk sinifindan itibaren örencilerin yetenekleri ve derslere ilgileri göz önüne alinarak, Almanca, Matematik ve yabanci dil (ngilizce) derslerinde üç (3) baari grubu oluturulur. 4. Özürlü Çocuklara Mahsus lkokul (Sondeschule, 1. siniftan 13. sinifa kadar): Hedefi özürlü veya yaitlari kadar geliememi çocuklara bir eitim sunmak, onlari hayata hazirlamaktir. lkokulda baarisiz olan çocuklar, velilerden alinan bir onay belgesi ile bu okullara yönlendirilirler. 5. Çok Alanli Teknik Okul (Polytechnische Schulen, 9. sinif): Çok alanli teknik okul, Avusturya'daki zorunlu eitimin son sinifidir. Ortaokulu bitirmi fakat 9 senelik zorunlu eitimi tamamlamami olan 14 ile 15 yalarindaki örenciler, bir sene çok alanli teknik okula devam ederler. Bu okulda zorunlu derslerin yani sira, branlarla ilgili zorunlu uzmanlik dersleri verilir. Bu mesleki eitim alanlarinin en önemlileri unlardir: Metal, Elektronik, naat, Marangozluk, Ticaret, Turizm. Örenci bu uzmanlik alanlarindan birini seçmek zorundadir.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

AVUSTURYA

LKÖRETM

I. KADEME GENEL ORTAÖR.

II. KADEME GENEL ORTAÖR. YÜKSEKÖRETM -LSANS

YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS II.KADEME MESLEK ORTAÖR.

PART-TME VEYA BRLETRLM OKUL-YER ETM

OKULÖNCES LKÖRETM KESNTSZ ETM I. KADEME GENEL ORTAÖRETM II. KADEME GENEL ORTAÖRETM

I.KADEME MESLEK ORTAÖR. II.KADEME MESLEK ORTAÖR. ORTAÖRETM SONRASI ETM YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS YÜKSEKÖRETM -LSANS

ZORUNLU TAM GÜN ETM ZORUNLU YARI ZAMANLI ETM EK YIL YARI ZAMANLI VEYA BRLETRLM OKUL-YER ETM

6. Genel Eitimli Yüksek Okullar (Allgemeinbildende Höhere Schulen-Gymnasium, 5. siniftan 12. sinifa kadar): lkokul 4. siniftan sonra derslerinde baarili olan örencilerin devam edebilecei, derinlikli genel eitim salayan ve üniversite için gerekli alt yapiyi oluturan okullardir. Her biri dörder seneden oluan iki devredir. a) Alt siniflar: 5. siniftan 8. sinifa kadar. lkokul 4. siniftan sonra girilir. b) Üst siniflar: 9. siniftan 12. sinifa kadar. Birinci kisimdan sonra örenciler bu bölüme devam edebilirler. Genel Eitimli Yüksek Okullarin ilk kisminin ilk iki yilinda normal ortaokullarla ayni dersler gösterilir. 3. siniftan itibaren okullar 3 bölüme ayrilir. · Lise (Gymnasium), · Asil lise (Realgymnasium), · Ekonomi airlikli asil lise (Wirstschaftskundliches Realgymnasium)

62

Ortaokuldan itibaren ngilizce örenime airlik veren okullarda, Gymnasium'un ikinci kisminda örenciler Latince veya baka bir yabanci dil için tercih yaparlar. Genel Eitimli Yüksek Okullarin hazirlik, çalianlar için, yüksek yatili okul, spor veya müzik airlikli lise veya asil lise gibi deiik çeitleri vardir. Genel Eitimli Yüksek Okullardan "Bitirme Sinavi (Matura)" ile mezun olunur. Bu sinavda, örenilenleri gerçek hayata uygulama, kendi baina çaliabilme, bilim dallari arasindaki ilikileri anlama ve yabanci dil gibi yetenekleri ölçülür. Örenciler sinavi yazili veya sözlü olarak verebilirler. Bu sinavlari baardiklari takdirde üniversitelere, yüksek okullara, teknik yüksek okullara, akademilere, özel eitim okullarina ve kolejlere "sinavsiz" giri hakki kazanirlar. 7. Meslek Liseleri (Berufsbildende mittlere Schulen, 9. siniftan 12. sinifa kadar): Meslek liselerinde 2-4 yillik eitim süresi içinde seviyeli bir meslek eitiminin yani sira genel eitimde verilir. Okul, bitirme sinavi ile tamamlanir. Meslek liseleri, meslek yüksek okullarina göre daha kolay ve kisadir. Baarilmi okul bitirme sinavi yüksek okullara giri hakki kazandirmaz. Yalnizca benzer eitimli kolejlere devam edilebilir. Yüksek okullara giri sinavina (Matura) girmek isteyen örenciler üç (3) yillik hazirlik okulunu da bitirmelidirler. Meslek Okullari (Berufsschulen, 9. siniftan itibaren): Bu okullara çiraklikla birlikte devam edilir. Eitimin süresi genellikle 3 yil olmakla birlikte eitimin türüne balidir. 8. Meslek Yüksek Okullari (Berufsbildende Höhere Schulen, 9. siniftan 13. sinifa kadar): Meslek yüksek okullarina 8 yillik zorunlu eitimden sonra devam edilir. Mesleki bir eitimin yaninda 5 yilin sonunda yüksek okullara giri sinavina (Matura) girme hakki da sunarlar. Genel Eitimli Yüksek Okullardan farkli olarak mesleki bir alanda bir eitimle beraber üniversiteye giri hakki avantajini da salarlar. Meslek Yüksek Okullarinin çou üç senenin üstünde eitim verir. Meslek Yüksek Okullari üçe ayrilir. - Yüksek Teknik Okul (Höhere Technische Leranstalten-HTL-) Bu okullarda her eyden önce teknik mesleki eitim hedeflenir. Dersler genel eitim alanlarinin bir bölümünden, bir yabanci dilden (genellikle ngilizce) ve özel teknik eitim alanlarindan oluur. Matura ile mezun olunur. HTL mezunlari üniversitelerin teknik alandaki bu bölümlerine direk olarak geçi yaparlar. - Ticaret Akademisi (Handelsakademien-HAK-) Bu okullar muhasebe ve iletme ekonomisi airlikli eitim verirler (Bu dersler be yil boyunca gösterilir ve "Matura" için zorunludur). Ticaret akademilerinde asil önem verilen alanlar ekonomik ilikiler ve yabanci dildir, ancak birçok ticaret akademisinde ekonomi balantili olarak kapsamli bilgi ilem eitimi de verilmektedir. ngilizce ve ikinci bir yabanci dil (seçmeli olarak Fransizca, talyanca veya spanyolca, bazi okullarda da dou dilleri) ilk siniftan (9. sinif) itibaren verilir. Birçok Ticaret Akademisinde en geç üçüncü siniftan itibaren (11. sinif) üçüncü bir yabanci dil seçme imkâni da vardir. Bu bölüm mezunlari da HTL mezunlari gibi üniversitelerin kendi alanlari ile ilgili bölümlerine dorudan geçi hakkina sahiptir. - Yüksek Eyalet Okulu (Höhere Bundeslehranstalt-HBLA-) Bu okullar Yüksek Teknik Okullara (HTL) benzerler, fakat teknik airlikli deildir. Eitim süresi 5 yildir, lise bitirme sinavi ve diploma sinavi ile tamamlanir. Yüksek Eyalet Okullari u kisimlara ayrilir: o Anaokulu pedagojisi, o Sosyal pedagoji, o Beden eitimi, o Ekonomi meslekleri, o Kimya. Üniversiteye geçite Genel Eitim (Gymnasium) veren liseler en önemli noktadadirlar. Gerek ortaokul (Hauptschule) gerekse özel eitim (Sondeschule) veren okullardan genel eitim veren (Gymnasium) okullara geçi resmi olarak var kabul edilmekle beraber oldukça zordur. Özellikle de özel eitim (Sondeschule) veren okullardan geçi oldukça zordur. Bunlarla beraber genel eitim veren liselerden (Gymnasium) ortaokullara (Hauptschule) geçite yapilabilmektedir. Genel Eitim veren lisenin (Gymnasium) 1. sinifina kabul edilebilmesi için: · lkokul 4. sinifi baari ile bitirmesi, · Almanca, Okuma ve Matematik derslerinde bitirme notunun pekiyi veya iyi olmasi, · Bu derslerden aldii not ortalamasina ramen dier derslerdeki baarisi göz önüne alinarak okul öretmenler kurulunun çocuun genel lisede baarili olacai kanaatine varmasi, bu yönde karar vermesi, · Yapilan giri sinavini baarmi olmasi gerekir. · Ortaokuldan (Hauptschule) genel liseye(Gymnasium) geçi için: Örencinin yil sonu karne notunun iftihar derecesinde olmasi,

63

Karnede örencinin ortaokulun bir sonraki yilinda Almanca, ngilizce ve Matematik derslerinde en yüksek baari grubuna geçebileceinin belirtilmi olmasi, · Çocuun dier zorunlu derslerdeki notlarinin en az orta olmasi, · Giri sinavini (en çok uygulanan) baarmi olmasi gerekir. Dier okul türlerinden geçite gerekirse her ders için kademelendirme ya da giri sinavi yapilir. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersleri Avusturya 15 Temmuz 1912 yilinda çikardii bir yasa ile slam dinini resmen tanimitir. Ancak 2. Dünya savai sirasinda Avusturya'nin 1938­1945 yillari arasindaki igali sirasinda bu yasa yürürlükten kalkmi, uzun çabalardan sonra 20 Nisan 1979 yilinda tekrar yürürlüe girmitir. Bu tarihte Avusturya slam Diyanet Tekilati kurularak, ülkede yaayan Müslümanlari temsil yetkisi bu tekilata verilmitir. Okullardaki slam dersleri bu tekilat vasitasi ile seçilen öretmenler tarafindan verilmektedir. 1991 yilina kadar Türkçe öretmenlerinde olduu gibi Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öretmenleri de Türkiye'den gelmekteydi. Burada yaayan Müslüman nüfusun % 83 ünü Türkler oluturmasina ramen, bu tekilatin yönetimi Türklerde deildir. Dolayisiyla öretmenleri seçme yetkisi de Türklerde deildir. Örenciler dini bayramlar olan Ramazan ve Kurban bayramlarinda isterlerse velilerin okul idaresine bavurmalari sonucu gelmeyebilirler, ancak bu süre içindeki eksikliklerini kendileri telafi etmeleri gerekmektedir. TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖRETM Zorunlu Eitim (lkokul, ortaokul) 1991 yilina kadar Türkiye'den gelen öretmenler eliyle verilen Türkçe/Türk Kültürü dersler, bu tarihten sonra ilkokul, ortaokul, engelliler okulu ve çiraklik okullarinda mahallen görevlendirilen öretmenler tarafindan verilmektedir. 2000/2001 yilinda bütün okullar için dersin içerii yenilenmitir. Son olarak 2004 yilinda da ortaokullarin ders içeriinde tekrar yenilenmeye gidilmitir. Dokuz yillik zorunlu eitimde Türkçe ana dil dersi olarak kabul edilmektedir. Dolayisiyla zorunlu olarak okutulmaktadir. Türkçe/Türk Kültürü dersleri istee bali olarak Avusturya Eitim Bakanliinin belirledii anadilde Eitim programi çerçevesinde okul saatleri içinde veya diinda verilmektedir. Bu uygulamada üç model mevcuttur: Model 1: lkokullarda 1. siniflarda iki dilde okuma-yazma öretimi. Türkçe/Türk Kültürü dersi öretmenleri sinif içinde Avusturyali öretmenle beraber çalimaktadir. Almanca alitirmalarin yani sira Türk çocuklarina Türkçe açiklamalar Türk öretmen tarafindan verilmektedir. Model 2: Team-teaching ya da integratif çalima olarak adlandirilan bu modelde sinif öretmeni, Türkçe öretmeni ile birlikte sinifa girmekte, konular Almanca ilenmekte, Türk örenciler için ayni konular Türkçe dokümanlarla verilerek Türkçe olarak açiklanmaktadir. (sosyal bilgiler, fen bilgisi gibi dersler) Model 3: Anadil dersi adi altinda gerçekletirilen bu kurslar ders saatleri diinda ve öleden sonra ilenmektedir (haftada ortalama 2­3 saat) Bu uygulamalar okulun durumuna göre deimektedir. Yaklaik olarak eitimi 12.00 veya 13.00 de bitenler öleden sonra da Türkçe derslerini almaktadirlar. Bu süre saat 17.00'a kadar devam etmektedir. Bunun içinde bir saatlik kisim örencinin ödevlerine ayrilmakta kalan kisimlarda ise Müzik, Resim, oyunlar gibi deiik etkinlikler yaptirilmaktadir. Bu etkinlikler hafta içinde olmakta hafta sonralarina ilave programlar konulmamaktadir. Okullardan farkli olarak bazi dernekler, cemaatler bu uygulamayi hafta içi veya hafta sonunda yapabilmektedirler. Bazi köylerde birletirilmi siniflara (1. ve 2. siniflar, 3. ve 4. siniflar beraber) çok az da olsa rastlanmaktadir. Avusturya okullarindaki sinif mevcutlari 24'ü geçmezken son yapilan bir deiiklikle bu sayi 30'a çikarilmitir. Lise ki yil önce Viyana'da bir Akam Lisesinde (Abendgymnasium) Türkçe, Yaayan kinci Yabanci Dil olarak seçmeli deil, zorunlu ders eklinde ve haftada ayni kapsamdaki dier dersler gibi 3 saat okutulmaya balanmitir. Türk örenciler daha önce Yaayan kinci Yabanci Dil olarak Fransizca veya Latinceyi seçmekteydiler. Bu imdilik pilot uygulamadir ve dier derslerde olduu gibi bu dersin planlari Avusturya Eitim Bakanlii tarafindan verilmektedir. Bu derslerin öretim materyallerini öretmenler kendileri temin etmektedirler. Almanya'dan kitaplar gelmesine ramen bu kitaplar Avusturya'daki çocuklarin seviyesine hitap etmemektedir. Türkoloji Bölümü Viyana Üniversitesinde Türkoloji bölümü bulunmaktadir. Türkçe, Türk Dili ve Kültürü ile ilgili baka bir bölüm yoktur. SOSYAL FAALYETLER Milli günlerimizde

·

64

· · · · ·

23 Nisan bayraminda Avusturya Türkiye Öretmenler Birliinin, Avusturya-Türk slam Kültür ve Sosyal Dayanima Birlii (ATB) veya dier derneklerin düzenledikleri kutlamalar bulunmaktadir. Bu organizasyonlari Büyükelçiliimiz desteklemektedir. 19 Mayis'ta bazi dernek, vakif gibi kurulular kutlamalari beraber düzenlemektedirler. Bu organizasyonlari Büyükelçiliimiz desteklemektedir. 30 Austos'ta Büyükelçilikte bulunan Askeri atae tarafindan düzenlenen kabul töreni verilmektedir. 29 Ekim'de Büyükelçiliin düzenledii geni katilimli kabul töreni verilmektedir. Dini günlerimizde Ramazan ve Kurban bayramlarinda genellikle mahallelerde bulunan camilerde bayramlama yapilmakta, özel dernekler, federasyonlar da birbirlerine bayram ziyareti yapmaktadirlar.

5. Bakanliimizca görevlendirilen okutmanlar ve öretmenler bulunmamaktadir. 6. Personel görevlendirilen ülkelerde davrani: · Ülkenin farkli kültürel özellikleri: Etnik yapidan da anlailacai gibi Avusturya çok uluslu bir kültürel topluluktur. Viyana, Salzburg, nnsbruck gibi ehirleri sanat airlikli faaliyetler açisindan önemli kültür merkezlerindendir. Birlemi Milletler Daimi Ofisi, AGT ve OPEC gibi uluslar arasi bazi kurulularin merkez veya temsilciliklerinin de Viyana'da ve Avrupa Birlii dönem bakanliinin Avusturya'da bulunmasindan dolayi yil boyunca konferanslar, toplantilar veya deiik faaliyetler gerçeklemektedir. Görev yerleri ile ilgili mevzuat: Özel olarak Avusturya'daki üniversitelerde okuyan ve Eitim Müavirliine kayitli olan toplam 850 erkek örenci bulunduu, dosya açma, pasaport uzatma, vize alma ve askerlik tecil, tehir gibi ilemleri için MEB Yüksek Öretim Genel Müdürlüü ve MSB Asker alma ile ilgili ilemlerin ve yönetmeliklerin, ayrica ilköretim veya ortaöretim seviyesinde denklik ilemleri yapildiindan bu konu ile ilgili ilemlerin bilinmesinde fayda vardir. Dikkat edilmesi gereken hususlarla ilgili kisa bilgiler: Yurt diinda bulunulduundan temsil niteliinin korunmasiyla birlikte vatandalarimizin, derneklerimizin, vakiflarimizin Müavirliimizi kendilerine uzak hissetmemeleri, onlara yakin durulmasi gerekmektedir. Mahallen atanan öretmenlerle ilikiler: 23 Nisan ve 19 Mayis gibi kutlamalar, okullardaki Türkçe/Türk Kültürü öretmenler veya bazi vakif, dernek, kurulularla beraber yapildiindan ve yurt diindaki denge hassas olduundan onlarla ilikilere dikkat edilmesi gerekmektedir. Ayrica Türkçe/Türk Kültürü ve slam Dersleri öretimi ile ilgili zaman zaman mahallen atanan öretmenlerle beraber olunmasi, imkânlar ölçüsünde materyal temini konusunda ibirliine, önem verilmesi. PRATK BLGLER Pasaport ve vize ilemeleri Avusturya hükümeti, Türk pasaportlarindan; Umuma Mahsus Pasaport hamillerine (Lacivert) vize uygulamaktadir. Diplomatik (Kirmizi), Hizmet (Gri) ve Hususi (Yeil) Pasaport hamilleri ise, alti (6) ay içinde üç (3) ayi amamak kaydiyla, Avusturya'ya yapacaklari seyahatlerinde vizeden muaftir. Bu süre içinde Avrupa Birlii veya Schengen kapsamina giren ülkelere vizesiz gidebilir, bunlarin diindaki bir ülkeye gitmek istediklerinde ise o ülkenin vizesini almalari gerekir. Ayrica vatandalarimiz Büyükelçiliimiz konsolosluk bölümü, Bregenz ve Salzburg Bakonsolosluklarinda pasaport, vize, askerlik, nüfus vb. ilemlerini mevzuat ölçüsünde yaptirabilmektedirler. Ev kiralama Türk ev sistemine uygun olmayan bir yapilanma vardir. Genelde insanlar yalniz yaadiklari (3­ 4 kii yaayanlar içinde fark etmiyor) için 1 oda, 1 mutfak en yaygin ev tipidir (yaklaik 25­30 m2). Kira fiyatlari da evin durumuna göre ortalama aylik 250­300 Avro'dan balayip oda, eya, internet gibi ilave durumlara göre artmaktadir. Ev kiralama komisyoncular vasitasiyla yapilmakta bunun için komisyoncu yaklaik 2­3 kira miktari (yukaridaki gibi benzer bir ev için ortalama 1000 Euro'yu bulmaktadir), ayrica ev sahibi de en az 2 kira miktari depozito almaktadir. Komisyoncu olmadan dorudan kiralamak isteyenler ise oldukça yaygin olan internet vasitasiyla bunu yapabilmektedirler. Araba kiralama Araba kiralama irketleri bulunmakla beraber, insanlar ulaim için ya kendileri araba alarak ya da toplu taim araçlarindan temin etmektedirler. Toplu taim araci olarak otobüs, tren, tramvay, hizli tren gibi araçlar bilhassa ehir içinde çok düzenli ve rahat bir ulaim imkâni sunmaktadir. ehir içinde park yerleri bulmak hem zahmetli hem de pahali olduu da düünüldüünde toplu taim araçlari en çok kullanilanlaridir. ehir dii ulaim ehir içi ulaima göre daha pahali olduu için, araba kiralama da daha çok ehir dii ulaim için yapilmaktadir. Kiralanan arabalarin cinsine, modeline, motor hacmine göre gibi deiik ücretlendirmeler olmakla beraber günlük ortalama 60­100 Euro civarindadir.

·

· ·

65

Trafik kazalari Trafik kurallarina son derece düzenli ve dikkatli bir ekilde uyulduu gözlenmektedir. Bunda kati trafik cezalarinin da etkisi olduu söylenebilir. Ancak son derece kuralci bir toplum olduklari göz önüne alindiinda, trafik kurallarinda ne bakalarinin haklarini ihlal etmek ne de kendi haklarina ihlal de bulunulmasini kabul etmeyecek bir yetime ve hayat tarzlarinin olduu en önemli faktör olarak düünülebilir. Bu yüzden de trafik kazalarina Türkiye'deki gibi siklikla rastlanmamaktadir. Özel salik sigortasi Bilhassa yabancilar için devlet salik sigortasindan faydalanmak oldukça pahalidir. Bu yüzden oturum veya vatandalik hakki olmayanlar tarafindan özel salik sigortalari yapilmaktadir. Para transferi Avusturya'daki bazi yerli ve yabanci bankalar yurt diina para transferi yapmaktadirlar. Bunlar içinde; Vakifbank ve Denizbank gibi Türk bankalarinin yurt dii ubeleri de bulunmaktadir. Bu banklalar aracilii ile para transferi biraz pahali olmakla beraber yapilabilmektedir. Western Union'la para transferi ise daha ekonomik olduu için en yaygin olanidir. SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERLER 1. Sorun: Avusturya okullarinda okutulan Türkçe kitaplari Almanya'dan geldii için buradaki örencinin seviyesine hitap etmemektedir. Öneri: Buralara özgü seviyeye hitap eden kitaplar yazilmalidir. Ayrica ilköretim seviyesinde masal, iir, hikâye kitaplari ile desteklenmelidir. 2. Sorun: Viyana'da açik ilköretim ve açik öretim (üniversite) sinavlari yapilmaktadir. Açik lise sinavlari ya Türkiye'de ya da en yakin olarak Almanya'da (Münih) yapilmaktadir. Bu örencinin kiz olduu ve sinavlar için en az iki gününü Münih'te geçirdii düünülürse açik ilköretimi bitiren bazi örenciler (kiz veya erkek) bu sikintiya girmemek için açik liseye devam etmemektedir. Öneri: Hâlbuki Viyana'da sinavlar için bir salon kiralanmakta, ücreti ödenmektedir. Bu salonun kapasitesi açik lise örenimine devam eden örencileri de içine alacak kadardir. Bunlar göz önüne alindiinda açik lise sinavlarinin Viyana'da yapilmasi uygun olacaktir. Bu talep Bakanliimiz Eitim Teknolojileri Genel Müdürlüüne iletilmitir. 3. Sorun: Viyana Eitim Müavirliinin uan ki i yükünün çounluunu özel örenci statüsündeki öreniciler ve bunlarin dosya açtirma, askerlik tecil/tehir gibi ilemleri oluturmaktadir. Viyana diindan bavuran örenciler için hem zaman kaybi hem de evraklarin eksik gönderilme durumlari olmaktadir. Ayrica bazi duyurulari vatandalarimiza, örencilerimize veya ilgililere ulatirmakta sikintilar yaanmaktadir. Öneri: Bu konuda teknolojinin imkânlarini kullanmak her zaman daha pratik, zaman kaybini ortadan kaldiracak ve büyük bir kitleye ulaacak seviyededir. Bu amaçla Eitim Müavirliklerinin WEB sayfalarinin oluturulmasi en pratik çözüm olacaktir. Eitim Müavirliimizce kendi imkânlarimizla amatör olarak (Büyükelçilikten baimsiz olarak) WEB sayfasi hazirliklari devam etmektedir. Eitim Müavirliimiz WEB sitesinin düünülen ismi www.viyanaegitimmusavirligi.com Tasarim çalimalari devam etmektedir. 4. Sorun: ÖSYM, YÖS sinavlarini Avrupa ülkelerine en yakin olarak Üsküp ve Tiran'da yapmaktadir. Öneri: Avrupa'dan bu sinavlara müracaat eden örenciler Almanya gibi daha youn bavurunun yapildii yerlere de sinav merkezi kurulabilir. Viyana'dan müracaat eden örencilerde buralara yönlendirilebilir. 5. Sorun: Avusturya'daki öretmenler tamamen öretim materyallerini kendileri temin etmektedirler. Türkiye'deki gelimelerden (deien müfredat, öretim yöntemleri, kaynak vb.) yeterince haberleri olamamaktadir. Öneri: Hizmetiçi Eitim Daire Bakanlii koordinasyonunda Avusturya'dan gelecek öretmenler için 5 günlük seminerler yapilabilir. Öretmenler hem gelimelerden haberdar edilir hem de Türkiye tarafindan kendilerine sahip çikildiini fark ederler. 6. Sorun: MEB tarafindan Türkçe ve Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öretmeni görevlendirilmesi yapilamamaktadir. Özellikle Türkçe öretmenleri daha önceden gelip burada kalan, sonradan gelip oturum hakki almi Türkçe eitimi olan veya olmayan kiilerdir. Öneri: Viyana üniversitesinde Türkoloji bölümü mevcuttur. Buradaki eitim öretmenlik formasyonu ile tamamlanabilir veya Türkiye'deki gibi Almanca öretmenlii bölümü ayrica açilirsa Türkçe öretmenleri ve dolayisiyla Türkçe eitiminin seviyesi artacaktir.

66

7. Sorun: 1991 yilina kadar olan karma uzmanlar toplantisi o tarihten bu yana yapilamamaktadir. Öneri: 1976 ile 1991 yillari arsinda dokuz (9) defa olmak üzere karma uzmanlar toplantilari yapilmi. O tarihe kadar T.C. Milli Eitim Bakanlii tarafindan Türkçe/Türk Kültürü ile Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinden öretmenler görevlendirilmi, fakat bu tarihten itibaren Avusturya hükümeti tarafindan tek tarafli olarak kesilmitir. Öretmen gönderilmesi de durdurulmutur. Oluan boluu daha önceden gelip orada kalan öretmenler doldurmaya çalimilar ancak sayi yeterli olmayinca mahallen karilanmasi hususuna gidilmi burada da öretmenin formasyonuna, bu konuda eitim alip almadiina yeteri kadar dikkat edilmeden görevlendirme yerel hükümet tarafindan yapilmitir. Bu uygulama halen devam etmektedir. Avusturya hükümeti öretmen görevlendirmesinin diaridan yapilmasini kabul etmemekte ancak ülke içinde bu eitimi almi ve Almanca bilen kiiler eliyle yapilmasini istemektedir. Avusturya üniversitelerinde ise Türkçe/Türk Dili ve Edebiyati öretmenlii gibi bölümler yoktur. Sadece Viyana üniversitesinde Türkoloji bölümü olmakla birlikte öretmenlik için gerekli eitim verilmemektedir. Türkçe/Türk Kültürü derslerinde öretmen yetitirilmesi için üniversitede ya ilgili bölüm ya da Türkoloji bölümüne ilave öretmenlik eitimi kisminin açilmasi Sayin Büyükelçimiz tarafindan üniversite rektörüne iletilecei belirtilmitir. Ancak gerek üniversite örencilerinin gerekse Avusturya'da yaayan vatandalarimizin eitim sorunlarina en ciddi yaklaim tekrar Karma Uzmanlar Seviyesindeki Toplantilarina balanilmasi olacaktir. Eitimle ilgili sikintilar görümeler yoluyla ailabilecektir.

67

4) AVUSTRALYA

GENEL BLGLER Ülke adi Bakenti Avustralya Canberra Avustralya 6 eyaletten oluan federal bir devlettir. Yönetim ekli Anayasal Monaridir. ngiltere Kraliçesi ayni zamanda Avustralya'nin da Kraliçesidir. Kraliçe, Avustralya'da ngiltere tarafindan atanan bir Genel Vali tarafindan temsil edilir. Her eyalette seçilmi parlamento, babakan ve hükümet vardir. Ulusal düzeyde de bir parlamento, babakan ve bakanlar kurulu bulunur. 7.682.300 kilometrekare 21 milyon Avustralya Günü (26 Ocak), Anzak günü (25 Nisan) Noel (25 Aralik), Paskalya Tatili (Mart veya Nisan aylarinda 4 gün) Hristiyanlik, slam, Musevilik Anglo-Sakson, Türk, Arap, Çinli, Fransiz, talyan, Alman, Vietnamli 715.000.000.000 AUD Kii bai: Avustralya Dolari ­ AUD 160.000 2.000 16.000 12.000 400 3.000 33.400 2.000 60 (Mahallen Görevlendirilen)

Yönetim ekli

Yüzölçümü Nüfusu Millî Bayramlar Dinî Bayramlar Dinler Etnik gruplar GSMH (Gayri Safi Millî Hasila) Para birimi Vatandalarimizin toplam sayisi Türk örencilerin sayisi a) Okul Öncesi b) lköretim c) Orta Öretim (Genel ­ Mesleki Liseler) d) Özel Eitim e) Yüksek Öretim Genel toplam Türkçe ve Türk kültürü derslerine devam eden örenci sayisi Türkçe ve Türk kültürü dersleri veren öretmen sayisi

Çok büyük yüzölçümüne sahip olmasi nedeniyle Avustralya'nin iklimi bölgeler arasinda büyük farklilik gösterir. ç kesimlerde çöl iklimi, kuzeyde tropikal iklim, güney bölgelerde ise iliman iklim hakimdir. Avustralya'da nüfus güney kiyilarinda younlamitir. Sidney, Melburn, Kanberra, Brisbane, Adelaide ve Perth balica büyük ehirlerdir. Avustralya'da toplam 160.000 vatandaimiz yaamaktadir. Bu nüfus Melburn'da 60.000, Sidney'de 50.000 ve dier ehirlerde 50.000 kii olmak üzere dailim göstermektedir. ETM SSTEM Avustralya'da üç çeit eitim tarzi vardir. Bunlarin içinde en yaygin olani 13 yil sürenidir. Yeni Güney Galler, Viktorya, Avustralya Bakent Bölgesi (ACT) ve Tasmanya'da verilen 13 yillik eitim aaidaki bölümlerden olumaktadir: Hazirlik sinifi (Bu sinif zorunlu olmamakla birlikte hemen her zaman okunmaktadir.) 6 yil ilköretimin birinci kademesi (1. siniftan 6. sinifa kadar) 6 yil ilköretimin ikinci kademesi (7. siniftan 12. sinifa kadar) Avustralya Bakent Bölgesi'nde ve Tasmanya'da devlete bali ortaokullar 7.siniftan 10.sinifa kadar devam eder. En son iki yil baka kolejlerde okunur. Güney Avustralya ve Kuzey Bölgesi'ndeki okul eitimi 12 ya da 13 yil sürer. Bu eitim u bölümlerden oluur: Hazirlik sinifi (Bu sinif zorunlu olmamakla birlikte hemen her zaman okunmaktadir.) 7 yil ilköretimin birinci kademesi (1. siniftan 7. sinifa kadar) 5 yil ilköretimin ikinci kademesi (8. siniftan 12. sinifa kadar)

68

Queensland ve Bati Avustralya'da eitim 12 yil sürer ve aaidaki bölümlerden oluur: 7 yil ilköretimin birinci kademesi (1. siniftan 7. sinifa kadar) 5 yil ilköretimin ikinci kademesi (8. siniftan 12. sinifa kadar) Bu eitimde hazirlik sinifi mevcut deildir. Queensland'da örenim gören örencilerden bazilari eitimlerinin son iki yilinda üç devlet kolejinden birine devam ederler. Tüm eyalet ve bölgelerin yasalari alti yaindan (1.sinif) 15 yaina (10.sinif) kadar eitimi zorunlu kilmilardir. Tasmanya'da bu sürenin üst sinifi 16 yatir. Çocuklarin çounluu be yaindan önce anaokuluna balar ve 15 yaina geldikten sonra 2 yil daha okuyarak ortaörenimlerini tamamlami olurlar. Devlete bali anaokullari, ilkokullar ve ortaokullar Avustralya vatandalarina ve sürekli oturma iznine sahip olanlara parasizdir. Ancak özellikle ortaokullarda ders kitaplarinin kiralanmasi ve ders araçlarinin kullanilmasi için belli bir ücret alinabilir. Ders yili genellikle ocak ya da ubat bainda balayip aralik sonuna kadar sürer. Bir ders yili boyunca Tasmanya'da üç, Queensland ve Kuzey Özerk Bölgesinde iki, dier eyaletlerde dört dönem vardir. EYALETLERE GÖRE ETM YAPISI 1- Yeni Güney Galler (New South Wales) Eyaleti lköretim 1 yil anasinifi,6 yil ilkokul olmak üzere toplam 7 yildir. lkokulu bitirenlere herhangi bir diploma verilmez. Ortaöretim süresi 6 yildir (7-12.siniflar). Ortaokulu bitirenlere 10.yilin sonunda okul sertifikasi verilir. Liseyi bitirenlere 12 yilin sonunda lise diplomasi verilir. Lise düzeyinde mesleki ve teknik eitim: Yüksekörenim görmek isteyen zorunlu öretim çaini (10 yil) tamamladiktan sonra 2 yil süreli mesleki ve teknik eitim okullarina devam ederler ya da isterlerse çalima hayatina atilirlar. Mesleki ve teknik eitim kisaca TAFE denilen teknik ve ileri eitim kolejlerinde verilir. 2- Viktorya Eyaleti Okul öncesi eitim 4 yainda balar. lköretim, 1 yil hazirlik 6 yil ilkokul olmak üzere toplam 7 yildir. lkokulu bitirenlere diploma verilmez. Ortaöretim süresi 6 yildir. Lisede 11. ve 12.sinifi baari ile tamamlayanlara Viktorya eitim sertifikasi verilir. 3- Tasmanya Eyaleti Okul öncesi eitime 4 yainda balanir. lköretim, 1 yil hazirlik sinifi, 6 yil ilkokul olmak üzere toplam 7 yildir. lkokula balama yai 5,5'tur. Ortaöretim süresi 4 yildir. 7 ve 10.siniflari kapsar. Ortaokulu bitirenlere 10.yilin sonunda okul sertifikasi-ortaokul diplomasi verilir. Lise eitimi 2 yildir (11. ve 12. siniflar). Lise diplomasi almayi hedefleyen bir örenci 11. ve 12. yilda her yil en az 10 ünite deerinde ders seçmek ve bu derslerden 11. ve 12. yillarin sonunda sinava girmek zorundadir. Liseyi bitirenlere lise diplomasi verilir. 1993 yilinda bu diplomanin yerini Tasmanya örenim sertifikasi almitir. 4- Güney Avustralya Eyaleti Okul öncesi eitime 3,5-4 yainda balanir. lkokul örenim süresi 7 yildir. lköretim 2 kademeye ayrilir. a) 1.kademe "Küçükler lkokulu" olarak isimlendirilir. 5 yaina giren çocuklar "Kabul" adi verilen ana sinifina alinirlar. Ana sinifi 1. ve 2. siniflar küçükler ilkokulu olarak isimlendirilir. b) 2.kademe "lkokul" olarak isimlendirilir. 3.siniftan 7.sinifa kadar 5 yildir. lkokul bitiminde resmî bir sertifika verilmez. Ancak bazi okullar kendiliklerinden diploma vermektedir. Ortaöretim 1.kademe süresi 3 yildir (8-9-10.siniflar). Bazi durumlarda bir yil fazla okunmasi söz konusu olabilmektedir. 5- Bati Avustralya Eyaleti lköretimin 1. kademesinde örenim süresi 7 yildir. Okula balama yai 6-7 olmakla birlikte, istee bali olarak 5 yainda da balanabilir. Ortaöretim süresi üç yildir ve 8-9-10. siniflari kapsar. Ortaöretimin 2. kademesinin sonunda ortaöretim diplomasi verilmektedir. Lisede örenim süresi iki yildir (11. ve 12.siniflar). 6- Queensland Eyaleti Okul öncesi eitim 4 yainda balar ve yarim gündür. lköretimin 1. kademesi 7 yildir (1.siniftan 7.sinifa kadar). lkokul sonunda diploma verilmez. Ortaöretim (ilköretimin 2. kademesi) süresi 3 yildir (8-9-10.siniflar). 10.sinifin sonunda sertifika verilir. Lise örenim süresi 2 yildir (11. ve 12. siniflar). 12.yilin sonunda lise diplomasi verilir. 7- Kuzey Özerk Bölgesi Okul öncesi eitime 4 yainda balanir. lköretim 1.kademesi 1 yili geçi olmak üzere 7 yildir. Zorunlu eitim 1.siniftan 7.sinifa kadar sürer. Erken çocukluk eitimi dönemi (Geçi ve 1-2-3.siniflar için) Derslere göre bir zaman tahsis edilmemitir. lkokul bitiminde herhangi bir diploma verilmez.

69

Ortaöretim(lköretimin 2.kademesi): Örenim süresi 3 yildir, zorunludur. (8-9-10.siniflar) lköretimi bitirenlere sertifika verilir. Liselerde örenim süresi 2 yildir (11. ve 12.siniflar) 12.yilin sonunda diploma verilir. 8- Bakent Özerk bölgesi Okul öncesi eitime balayacak örencilerin 3 Nisan itibariyla 5 yaina girmi olmalari gerekmektedir. lköretim süresi 1 yil ana sinifi 6 yil ilkokul olmak üzere toplam 7 yildir. lköretimin 1.kademesi sonunda diploma verilmez. Ortaöretimde (lköretimin 2.kademesi) örenim süresi 4 yildir (7-10.siniflar). Ortaokulu bitirenlere 10.yilin sonunda diploma verilir. Liselerde örenim süresi 2 yildir (11. ve 12.siniflar). Lisede örenci diledii dersi seçmekte özgürdür. Liseyi bitirenlere diploma verilir. AVUSTRALYA'DA TÜRKÇE ÖRETM Avustralya'da ilköretim ve lise düzeyinde eitim gören Türk örenciler "Cumartesi Okullari" adi verilen okullarda Türkçe dersleri görmektedirler. lköretim çaindaki örencilerin devam ettii Cumartesi Okullari eitim dernekleri tarafindan yönetilmektedir. Bu okullara örenci sayisina bali olmak üzere devlet yardimi yapilmaktadir. Lise düzeyindeki Cumartesi Okullari genellikle "Devlet Cumartesi Okulu" olarak adlandirilmaktadir. Bu okullarda görev yapan Türkçe öretmenlerinin maalari Eyalet Hükümetleri tarafindan ödenmektedir. Türk nüfusun youn olduu semtlerdeki bazi okullarda da Türkçe dersi normal müfredatin bir parçasi olarak okutulmaktadir. YÜKSEKÖRETM Avustralya'da akademik eitime devam etmek isteyen örenciler lise 11 ve 12. siniflara devam etmek zorundadirlar. Örenciler 11. sinifta 6 ders, 12. sinifta ise en az 10 krediyi tamamlamak artiyla 5 veya 6 ders alirlar. Bu dersler, gelecekte üniversitede devam etmek istedikleri alanlarla balantili olur. Bir bakima örenciler, üniversite eitimlerine liseden balarlar. Örnein, üniversitede hukuk okumak isteyen bir örenci 11 ve 12. siniflarda hukuk, sosyoloji, felsefe gibi dersleri tercih eder. Mühendislik eitimi yapmayi planlayan örenciler ise airlikli olarak fen derslerini seçmektedirler. Üniversiteye girite lise son sinif (12. Sinif) örencilerinin girdii bitirme sinavlarinda aldiklari notlarla yil içindeki baarilarinin birlikte deerlendirilmelerinden elde edilen puan esas alinir. Üniversite eitiminde teorik bilgilerle pratik uygulamalarin dengesi gözetilir. Örenciler bilgileri kullanmaya ve aratimaya tevik edilirler. Üniversiteyi bitirenler Lisans Diplomasi almaya hak kazanirlar. Uzmanlar Avustralya'daki üniversite eitimini LEGO sistemine benzetmektedirler. Gerçekten de herhangi bir branta eitim gören örenciler ders seçimi hususunda geni bir serbestiye sahip olmakta, adeta branini kendisi tasarlamaktadir. Sözgelii, hukuk fakültesinde okuyan bir örenci ilerde irket avukati olmayi planliyorsa hukuk deslerinin yaninda ekonomi, maliye gibi dersler seçebilir. Buna karilik, örnein ceza hukuku alaninda çaliacaksa buna uygun olarak ders seçimi yapacaktir. Avustralya'da toplam 41 üniversite vardir. Avustralya'da tib, hukuk ve bazi mühendislik alanlari hariç birçok fakültede lisans örenimi 3 yildir. Bunun iki gerekçesi bulunmaktadir: 1 ­ Yaklaik 30 ­ 40 yil önce lisans örenimi 4 yil olarak planlanmiti. Ancak günümüzde bilgi kaynaklari genilemi, öretim üyesi sayisi artmi ve üniversite öncesi eitimin nitelii yükselmitir. Dolayisiyla birçok alanda 3 yilda lisans eitimi vermek mümkündür. 2 ­ Günümüzde deiim hizlanmi, bilginin nitelii deimitir. En güncel bilgiler bile birkaç yilda eskimektedir. Bu nedenle eitim tüm yaam süresine yayilmalidir. Dolayisiyla üniversitelerde dayanikli bilgiler vermekle yetinmek, iyi okuyan ve aratiran, doru ve nitelikli metinler yazabilen, braninin temel felsefesini kavrami bireyler yetitirmek önem kazanmitir. Farkli yeteneklere sahip örencilerin tümüne ayni sürede eitim vermenin gerçeklerle badamadii gerekçesiyle yaz okullari, daha fazla ders alma seçenekleri gibi uygulamalarla yetenekli ve çalikan örencilere daha erken mezun olup diploma alma imkanlari da taninmaktadir. Yüksek lisans (Mastir) eitimi 1,5­2 yildir. Yüksek lisans eitimininin (okula ve programa göre deimek üzere) ilk 6 aylik veya 1 yillik döneminin sonunda örencilere "Graduate Diploma" denilen bir belge verilir. Bu süreç yüksek lisans eitiminin bir aamasini tekil etmektedir. Yüksek lisansi tamamlayanlara da Yüksek Lisans Diplomasi verilmektedir. Doktora eitimi tamamen proje ve aratirmaya dayali olmak üzere 3 ­ 5 yildir. Doktora örencileri büyük oranda üniversitelerin ve özel kurulularin aratirma fonlarindan yararlanirlar. sonra Türkiye'de liseyi bitirip gelen örenciler foundation adi verilen 1 yillik bir telafi eitiminden lise not ortalamalarina bali olarak üniversitelere kabul edilmektedir. Avustralya'da

70

yükseköretim parali olup yillik ücretler seçilen programa bali olarak 10000 ­ 16000 AUD arasinda deimektedir. Sinav Kazanamayan Örencilere Sunulan Seçenekler Avustralya'da HSC sinavlarinda baarili olamayip bu sonuçlara göre herhangi bir yükseköretim kurumuna yerletirilemeyen örencilere, yüksek örenimlerine devam edebilme konusunda sunulan seçenekler aaida maddeler halinde açiklanmaktadir. 1-AVUSTRALYA'DA TEKNK VE LER ETM KOLEJLER (TAFE'LER) Colleges of Technical and Further Education (TAFE) kurumlari; mesleki eitim, çiraklik eitimi ve yetikin eitimi görevinin çounu üstlenmi, malî kaynaini Commonwealth ve eyalet hükümetlerinden alan eitim ve yüksek öretim kurumlaridir. Genelde TAFE programlari i bulmak amaciyla eitim gören, teknoloji ve i sahalarinin çounda mesleki geliim isteyen kiiler için uygundur. TAFE programlari pratie yöneliktir ve epeyce kisadir. Programlar 1-1,5 veya 2-2,5 yilliktir. 2-2,5 yillik programlar sonunda verilen diploma ön lisans diplomasi ayarindadir. TAFE'ler örencilere kisa sürede kalifiye eleman olma ve i hayatina atilma firsati tanirlar. stenirse TAFE'lerde elde edilen akademik kredilerle bir örenci bir üniversiteye girip lisans derecesi alma imkânina da sahiptir. TAFE kolejlerinden birçou ayrica lise bitirme sinavlarina hazirlama ve mektupla eitim gibi hizmetleri de üstlenmitir. TAFE'lerde okur-yazar olmayanlar için kurslar da açilir. 2 ­ UNITRACK PROGRAMLARI Bazi üniversiteler, lise bitirme sinavlarinda (az farkla) baarili olamami örenciler için Unitrack adi verilen özel siniflar açmaktadirlar. Bu siniflar, üniversite standartlarina göre yeterli görülmeyen örencileri hem bu standartlara taimak hem de üniversitelerin 1. sinifininin derslerini vererek yil kaybini önlemek amacini gütmektedir. Unitrack programlari belli bali üniversitelerde bulunmaktadir. Unitrack siniflarinda 1 yil okuyan örenciler, baarili olduklari taktirde 2. siniftan itibaren normal eitimlerine devam ederler. 3 ­ AÇIK ÜNVERSTE Açik üniversite, üniversite eitimine yönelik bir çok engeli ortadan kaldiran bir fikir olarak deerlendirilmektedir. Açik üniversite için lise diplomasi yeterli olup giri sinavi veya ya siniri gibi sinirlamalar söz konusu deildir. Açik üniversite, lisans eitiminin yanisira yüksek lisans eitimi de vermektedir. Açik üniversite paralidir ve bir dönem için brana bali olarak ders baina 51 AUD ­ 495 AUD arasinda ücret alinmaktadir. Ancak bu ücretlerin ödenmesinde örencilere kredi, burs gibi imkanlar salanmaktadir. Örenciler çalima hayatina balayip aylik geliri 3000 Avustralya dolarina ulaana kadar kredi ve burslarin geri ödenmesi talep edilmez. Açik üniversiteye kaydolan bir örenci Avustralya'daki herhangi bir üniversitenin müfredatini takip edebilir. Eitim ve sinavlar nternet üzerinden yapilmaktadir. Üniversiteler ayrica açik üniversite örencileri için kurslar, seminerler düzenlemekte, çalima gruplari oluturarak örencilerin çabalarini desteklemektedir. PRATK BLGLER Sosyal Davrani Kurallari Avustralya'da "Prestij Kültür" diye de adlandirilabilecek saygi, görgü ve nezaket kurallarina siki sikiya riayet edilmektedir. Avustralya toplumunda verilen sözlerin tutulmasi, randevulara vaktinde gidilmesi, selamlama, temiz ve uygun kiyafetler giyilmesi, gürültü yapilmamasi son derece önem taiyan hususlardir. Yerine göre lütfen dememek, teekkür etmemek, çok acele etmek, airi üstelemek, gözünü dikerek bakmak gibi davranilar kabalik olarak deerlendirilmektedir. Otomobil Kullanmak ve Trafik Kurallari Baka bir ülkede edinilmi ngilizce veya resmi onayli tercüme edilmi bir sürücü belgesiyle, Avustralya'ya giri tarihinden itibaren üç ay süreyle araba kullanilabilir. Bu süreden sonra araba kullanmak için Avustralya sürücü belgesi almak gerekmektedir. Sürücü belgesi almak için bir bilgi testinden, direksiyon sinavindan ve göz muayenesinden geçmek gerekir. Daha önceden edinilmi sürücü belgeleri olan diplomatik pasaport sahiplerine bu ilemlere gerek olmaksizin Avustralya sürücü belgesi verilmektedir. Trafik kurallarina uymamak air para cezalarina, sürücü ehliyetinin iptaline ve hatta hapis cezasina neden olabilir. Ön ve arka koltuklarda oturanlarin emniyet kemeri takmalari, küçük çocuklarin ise çocuk güvenlik koltuuna oturmalari zorunludur. Bir trafik kazasina karimaniz durumunda derhal polise haber verilmesi yasal bir zorunluluktur. Yasalar özellikle hiz sinirinin ailmasi ve içkili araç kullanilmasi konusunda çok sikidir.

71

Ev Kiralamak Konutlar genellikle bir Emlak Acentasi (Real Estate Agent) araciliiyla veya dorudan ev sahibinin kendisinden kiralanir. Kiralik konut ilanlari özellikle Çaramba ve Cumartesi günleri günlük gazetelerin "To Let" (Kiralik) bölümlerinde yayinlanir. Kira sözlemesi imzalandiktan sonra yasal açidan balayici olacaindan, sözleme artlarinin iyice okunup anlailmadan imzalanmamasi yerinde olacaktir. Evler genellikle mobilyasiz olarak kiralanir. Mutfaklarda ocak ve mikrodalga firin standart donanim olarak mevcuttur. Elektrik ve doalgaz ücretleri kiraciya aittir. Su parasi belli bir meblaa kadar ev sahibi tarafindan ödenir. Ev kiralari semte ve evin özelliklerine göre deiiklikler gösterir. yi bir semtte, ortalama özelliklerde, 2 yatak odali bir evin haftalik kirasi 450 ­ 500 AUD. civarindadir. Kiralar haftalik olarak hesaplanir ve genellikle iki haftada bir ödenir. Eve ilk girite 4 haftalik kira tutarinda bir güvence parasi (depozit) yatirilir. Bu güvence parasi, konutun temiz ve hasarsiz olarak teslim edilmesi durumunda kiraciya geri verilir. Salik Hizmetleri Salik hizmetleri Avustralya vatandalari için ücretsizdir. Her vatandain bir Medicare karti ve numarasi vardir. Ücretsiz salik hizmetleri muayene, tedavi, ameliyat, yatak ve ilaç ücretlerini kapsamaktadir. Son yillarda özel salik sigortasi sistemi de yayginlamaya balamitir. Vatanda olmayip ücretsiz salik sisteminden yararlanamayanlar için özel salik sigortasi yaptirmak yerinde bir çözümdür. Çünkü çeitli salik testleri ve özellikle hastane yatak ücretleri oldukça pahalidir. Özellikle büyük ehirlerde hastane yatak ücretleri astronomik denecek kadar yüksektir. Özel klinikler de oldukça yaygindir. Bu kurumlarda muayene ücretleri 40 ­ 60 AUD. civarindadir. Para Transferi Avustralya'dan Türkiye'ye bankalar araciliiyla para gönderilebilir. Bankalar gönderilecek paranin miktarina bakmaksizin ortalama 30 ­ 40 AUD. komisyon almaktadirlar. Sorunlar ve Çözüm Önerileri Avustralya'da eitimle ilgili Ataeliimize yansiyan bazi problemler ve muhtemel çözüm önerileri aaida maddeler halinde sunulmaktadir. 1 ­ Avustralya'da lköretim ve Lise düzeyinde eitim gören Türk örenciler "Cumartesi Okullari" adi verilen okullarda Türkçe ve Türk Kültürü dersleri almaktadir. Bu okullarda görev yapan öretmenler, yurtdiinda yetien Türk çocuklarina yönelik olarak hazirlanmi ders kitaplarinin olmayiini en büyük problem olarak göstermektedirler. 2 ­ Türkiye'den gelip Avustralya'da üniversitede okuyan örencilerin bir bölümü örenciliklerinin taninmasi ve bunu takip eden ilemlerde kayitsiz davranmakta, ilerini genellikle son güne birakmaktadir. Bu nedenle örenciler askerlik tecili, sevk tehiri, pasaport gibi ilemlerde sikintiya dümektedirler. Bu konuda yurt diina örenci gönderen özel kurumlarin, örencileri yeterince bilgilendirilmeleri hususunda uyarilmalarinin faydali olabilecei deerlendirilmektedir. 3 ­ Eitim müavirliklerimizin ve ataeliklerimizin bir bölümünün web sitesi bulunmaktadir. Ancak bazi istisnalar olmakla birlikte bu sitelerin çounun sayfa düzeni, ve bilgi muhtevasi yönünden doyurucu olmadii düünülmektedir. Bu web sitelerinin Bakanliimizca hazirlanmasi, belli bir standardin salanmasi bakimindan yararli olacaktir.

72

5) BAHREYN

Resmi adi Bakenti Nüfusu Yüzölçümü Dini Bayramlari Milli bayramlari Resmi Dili Para Birimi Fert baina Düen Milli gelir Konuulan dier diller Ülkedeki Vatandalarimizin sayisi Okuma yazma orani Türk Örencilerinin Sayisi(Okul Öncesinden Lise son sinifa Kadar) Bakanliimizca Görevlendirilen Öretmen Sayisi

Bahreyn Krallii (Memlekut-ul Bahreyn) Manama 707.000 (438.000 Bahreynli) 695.26 km2 Ramazan Bayrami - Kurban Bayrami Ulusal Gün-16-17 Aralik Arapça Bahreyn Dinari 12.750 ABD Dolari ngilizce, Farsça ve Urduca 1200 %90 68 1

Bahreyn, Basra Körfezinde Suudi Arabistan'in dou sahillerinden 32 km uzaklikta kuzey güney dorultusunda uzanan 36 irili ufakli adadan oluan aripelago üzerinde kuruludur. Güneyindeki Katar yarimadasindan yaklaik 28 km uzakliktadir. En büyük ada olan Bahreyn kuzeyden-güneye 48 km uzunluunda, batidan-douya 16 km geniliindedir. Bir kismi Batidan, büyük bölümüyse Güney ve Güneydou Asya'dan gelen "göçmen" nüfus 260 bin seviyesindedir. Bahreyn'in uzun bir siyasi ve idari iliki geçmiine sahip olan ngilizler ülkede yaklaik 5 bin kiilik bir grup oluturmaktadir. Çounluu Karargahi Bahreyn'de bulunan ABD Donanmasina bali 5. Filo mensuplarindan oluan Amerikalilar da Bahreyn'deki kayda deer Batili topluluklarindan birini oluturmaktadir. Bahreyn'de ngilizce çok dilli bir mozaik tekil eden insanlarin anlamasini salayan ortak dildir.ngilizce'nin yaygin olarak konuulmasi nedeniyle bilinmesi gerekli olmayan Arapça ise bazi kapilarin açilmasi ve sosyal çevreye girilmesinde yardimci olmaktadir. Geleneksel olarak Hiristiyan yerleimi olmayan Bahreyn'de, dinî açidan hogörü hakimdir. Gayrimüslimler herhangi bir müdahale olmadan ibadet edebilmekte ve dinî sembollerini serbestçe kullanabilmektedirler. Mahalli kitapçilarda, Kuran ve slamî yayinlarla birlikte, ncil ve Hiristiyan dinine ilikin sair yayinlar serbestçe sergilenmekte ve satilmaktadir. Ülkenin koullarina uyum kolaydir ve etnik-dini özellikler belirleyici deildir. Ülke yöneticileri ve halki Türkiye'ye kari olumlu, pein yargilardan uzak, dostça yaklaim sergilemektedir. Bahreyn'de resmi dairelerin hafta sonu tatili Perembe ve Cuma günleridir. Büyükelçiliimizce de dier Büyükelçilikler gibi buradaki resmi daireler ile ayni mesai düzeni uygulanmaktadir. Bahreyn'de sicak iklim hakimdir. Ki aylarinda (Aralik-Mart) hava çok souk olmamakta, ve çok az yai almaktadir. Bahreyn'de döner ve Türk usulü kebap çeitleri çok popülerdir. Çounda Türk ustalarin çalitii döner ve Türk kebaplarin yapildii lokanta ve büfeler yaygindir. ETM SSTEM Bahreyn'de ilk açilan okul 1899 yilinda American Mission School olmutur. Örgün eitim 1919 yilinda ilk devlet okulunun açilmasiyla balami, körfez bölgesinin ilk kiz okulu da 1928 yilinda Bahreyn'de faaliyete geçmitir. 1960 yilinda temel eitim 4 yildan 6 yila çikarilmitir. Halen örgün eitim 6 yil temel, 3 yil orta ve 3 yil da lise olmak üzere üç aamada gerçekletirilmektedir. Öretmen baina 15 örenci dümektedir. Devlet okullari ücretsizdir. Mayis 2005 mecliste kabul edilen yeni eitim yasasinda 6-15 ya grubundakiler için temel eitimin zorunlu olmasi öngörülmektedir. Müfredatin gelitirilmesi de 1940'li yillardan itibaren sürdürülmü, 1954-55 akademik eitim yilinda Misir müfredati da okutulmaya balanmitir. Bahreyn'deki öretmenlerin çou Misirli olduundan, eitim sisteminde Misir'in önemli bir etkinlii vardir.

73

Bahreyn'de okur-yazar orani bölge standartlarinin üzerindedir. Ülkede ngilizce, neredeyse Arapça kadar yaygin konuulduundan, Arapça eitim veren devlet okullarinin hemen hepsi ngilizce eitim de vermektedir. Bahreyn'de ngilizce eitim veren birçok özel okul bulunmaktadir. Bahreyn'in dier bir özellii ise bölgede özel okullarda karma eitimi balatan ilk ülke olmasidir. Ülkenin tek ulusal üniversitesi olan Bahreyn Üniversitesi (University of Bahrain) 1960'li yillardan itibaren eitim vermeye balayan muhtelif yüksek okullarin 1986'da birletirilmesiyle kurulmutur. Tercih edilmesi durumunda Türkiye'de liseden mezun olunmu olmasi ve ngilizce bilinmesi yeterlidir. Diploma denklii YÖK tarafindan taninmaktadir. Bahreyn ayrica KK ülkeleri tarafindan ortaklaa kurulan Arap Körfez Üniversitesine (Arabian Gulf University) ev sahiplii yapmaktadir. Bu üniversite Sadece tip ve salik bilimleri alaninda eitim vermektedir. TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖRETM Bahreyn'de Türkçe ve Türk kültürü dersleriyle ilgili ilk çalimalar 2005-2006 Öretim yilinda baladi. Halen Bahreyn hükümetince tahsis edilen bir okulun sinifinda, hafta sonlarinda(Perembe ve Cuma ) dersler verilmektedir. Eylül 2006 itibariyla kayitli olan ilköretim (6-14 ya) çaindaki örencilerimiz 24 iken , u anda bu sayi 52 dir. Örencilerin,farkli sosyo-ekonomik ve kültürel çevrelerden gelmelerinin yani sira, u ana kadar ülkede Türk öretmenin olmayii , çocuklarin Türkçe öreniminde ciddi sikintilar oluturmutur. Bu itibarla,ders ileyiinde ya ve sinif düzeyinden çok,Türkçe'yi kullanim düzeyine göre gruplara ayrilmilardir YÜKSEK ÖRETM(TÜRK DL VE KÜLTÜRÜ LE LGL ÜNVERSTELERDEK KÜRSÜLER/KÜLTÜR MERKEZLER Türk Dili Ve Kültürü le lgili olarak Üniversitelerde herhangi bir kürsü/bölüm ve Kültür Merkezleri bulunmamaktadir. PRATK BLGLER Pasaport ve Vize lemleri Bahreyn KK üyesi ülkeler diindaki ülkelere vize uygulamaktadir. Bahreyn'e seyahat edeceklerin önceden vize almalari gerekmektedir. Vize uygulamasi resmi ve umuma mahsus tüm Türk pasaport hamilleri için geçerlidir. Bahreyn'in Türkiye'de Büyükelçilik veya Fahri Bakonsolosluu bulunmamasi nedeniyle vize ilemlerinde pratikte güçlük çekilmektedir. Diplomatik misyona tayin nedeniyle geliler için Büyükelçiliklerce, gelecek kiinin pasaport ve kimlik bilgileri önceden Bahreyn makamlarina iletilerek No Objection Certificate (NOC) veya 72 saatlik havaalani vizesinin verilmesi salanmaktadir. Ülkeden çikita, diplomatik pasaport sahipleri haricindeki yolcularin 3 dinar (8 dolar) havaalani vergisi ödemesi gerekmektedir. Dier taraftan, Bahreyn tarafindan vatandalarimiza uygulanan vize harçlari dier batili ülke vatandalarindan alinan harçlarin birkaç katidir. Ayrica, bir süre önce dier ülkeler vatandalarina verilmesine balanan internet üzerinden (Bahrain eVisas web sitesinden) vize müracaatinda bulunmalari olanainin vatandalarimiza da taninmasi Bahreyn tarafindan da uygun görülmütür. Salik Hizmetleri ve Özel Salik Sigortasi Bahreyn'de temiz ve salikli bir ortam hakim olup, salik ve tedavi hizmetleri genellikle tatminkar sayilabilecek düzeydedir. Acil servisleriyle birlikte Bahreyn hastanelerinde her türlü tip uzmanlii mevcut olup, oldukça modern cihaz ve imkanlarla hizmet verilmektedir. Ülkenin çeitli yerlerinde resmi-özel hastaneler-salik merkezleri, ayrica özel çalian klinikler ve doktorlar bulmak mümkündür. Özellikle yaz ve sonbahar aylarindaki sicaklik ve yilin her dönemini kapsayan yüksek rutubetin sicakla birlemesi kiinin salikli bir yaam için bazi konularda dikkatli olmasini gerektirmektedir. Bu dönemde diarida yapilan uzun süreli ve hareketli faaliyetler, sicak ya da güne çarpmasi tehlikesini getirebilmektedir. Özel hastanelerde basit muayene ücretleri 12 Dinardan balamaktadir. Devlet hastanelerinde salik hizmetleri yabancilar dahil herkes için bedavadir. Sadece dosya açtirma ücreti ödenmesi gerekmektedir. Bahreyn Savunma Kuvvetine ait (Bahrain Defence Force) BDF Hospital istisnai olarak diaridan da hasta kabul etmekte ve yüksek kaliteli salik hizmeti sunmaktadir. Tedavi ücretleri bakimindan özel hastaneler arasinda en uygun olan American Mission Hospital'dir.

74

Avrupa'daki gibi modern salik sigortasi uygulamasi yoktur. Bahreynliler devlet hastanelerinde ücretsiz muayene edilmektedir. Özel sektör çalianlari ise özel sigorta kurulularina salik sigortasi yaptirmaktadir. Ev Kiralama Bahreyn ev kiralari bakimindan KK ülkeleri içinde en pahali olanidir. Özellikle 1993 yilinda Amerikali askerlere ailelerini ülkeye getirmelerine izni verilmesinden sonra evlere olan talep artmi ve kiralar yükselmitir. 2003 Mayis'indan bu yana da Suudi Arabistan'da artan terör olaylari nedeniyle Dou Vilayetinde çalian yabancilarin Bahreyn'de ikamet etmeyi tercih etmeleri de kiralarin artmasina neden olmutur. Genellikle emlak komisyonculari ve irketleri araciliiyla ev kiralanmaktadir. Kiralar yillik ödenebildii gibi, ilk iki-üç ayi pein olmak üzere aydan aya da ödenebilmektedir. Sitelerdeki evler bahçelidir. yi bir sitede 3 oda - salon, 2 veya 3 banyolu güzel bir evin kirasi aylik 1000- ila 2500 dolar arasindadir. Site yaaminin en büyük avantajlari sosyal tesislerin ve güvenlik sistemlerinin bulunmasidir. ehirdeki daireler de modern ve rahattirlar. Bazi mekanlar gürültülü ve park yeri açisindan sorunlu olabilmektedir. Apartmanlarin bir kisminin terasinda veya bahçelerinde havuzlari vardir. Bazilarinin jimnastik salonlari bulunmaktadir. Çocuksuz aileler için apartman daireleri daha cazip bir seçenek oluturabilir. 2-3 odali iyi bir apartman dairesinin kirasi 1000 ila 2000- dolar arasinda deimektedir. Kiralamanin emlak irketi araciliiyla yapilmasi durumunda bir aylik kira bedeli kadar parayi emlak irketi ev sahibinden almakta, bunun kiraciya herhangi bir mali külfeti olmamaktadir. Ev sahipleri genelde en az iki aylik kirayi pein olarak istemektedirler. Mobilyali ev kiralama olanaklari bulunmaktadir ancak, pratikte ev sahibi tarafindan döenmi mobilyalarin her zevke hitap etmesi zordur. Tutulacak evin tam mobilyali olmasi için ev sahibiyle anlamak mümkün olmakla beraber, bunun için istenecek kira farki en az 500-600 dolardan balamaktadir. Bahreyn'de ev kiralari yukarida belirttiimiz sebeplerden dolayi pahalidir. Bir öretmenin oturabilecei; 1 oda +1 salon ev kiralari ortalama aylik 600-1000 dolar arasindadir. Bu bedelinin üzerine %10 belediye harci hariçtir. Bundan dolayidir ki bu ülkeye gelecek öretmenlerin ailelerini getirmeleri olanak diidir. Bahreyn'de mobilya ve aksesuarlari ile ev eyasi satan çeitli maazalar mevcuttur. Kaliteli ve zevkli Amerikan, ngiliz klasik ve modern stilde mobilya eyasi bulmak mümkün olmakla beraber, Bahreyn pazarinin küçüklüü nedeniyle mobilya fiyatlari Türkiye-Avrupa fiyatlarinin hayli üzerindedir. Ülkeden ayrilan yabancilarin ve irketlerin ilan vererek sattiklari ikinci el mobilya ve ev eyasi satin almak da seçenektir. Bahreyn'de ev kurma safhasinda maddi yönden en büyük yükü ve güçlüü mobilya kisminin tekil ettiini söylemek doru olacaktir. Bu bakimdan taimaya deer nitelikteki mevcut mobilyanin denizyolu ile Bahreyn'e getirilmesi kiiyi çok büyük bir masraftan ve zaman kaybindan kurtaracaktir. Elektronik ev, mutfak eyasi ve cihazlari ile beyaz eya grubuna giren mallar bol ve oldukça çeitli bulunabilmektedir. Fiyatlar Avrupa düzeyi veya ona yakin olup, Japonya ve dier Uzakdou ülkelerinin ürünleri Avrupa fiyatlarindan biraz daha ucuza alinabilmektedir. Trafik Toplu taima fazla gelimedii için buraya gelen bir görevlinin araba edinmesi gerekir Araba fiyatlari uygundur.( ikinci el araba fiyatlari 3000 -10000 dolar arasinda) Bahreyn kuzeyden-güneye 48 km uzunluunda, batidan-douya 16 km geniliindedir. Bu bakimdan bir kaç anayol diinda tüm yollar ehir içi yol niteliindedir. Ulaim kolay ve düzenlidir.ehrin eski kesimleri ve merkezdeki ara sokaklar diinda, yollar düzgün ve geceleri aydinliktir. Para ve Banka Hizmetleri Bankalar haftanin 5 günü (Cuma-Cumartesi hariç) çalimakta, müteri hizmetlerini genelde öle saatlerine kadar yapmaktadirlar. Kredi karti kullanimi gayet yaygindir hemen her yerde kullanilabilmektedir. American Express, MasterCard, Visa ve Diners Club, gibi kartlar her aliverite rahatlikla kullanilabilmektedir. Bankalarda döviz hesabi açilmasina hiçbir engel bulunmadii gibi, döviz transferi konusunda da kisitlama bulunmamaktadir ve ahsi ihtiyaçlar için herhangi bir kontrol ve kisitlama olmaksizin dolar havalesi yapilabilmektedir.

75

6) BELÇKA

GENEL BLGLER Ülke adi Bakenti Yönetim ekli Yüzölçümü Nüfusu Millî bayramlar Belçika Krallii Brüksel Federal devlet 32.545 Km2 10.309.725 11 Temmuz Flaman Toplumu Bayrami 21 Temmuz Millî Bayram 27 Eylül Fransiz Toplumu Bayrami 11 Kasim Armictice 1918 Nisan Paques tatili 20 Mayis Ascension 30 Mayis Pentacote 15 Austos Assomption 1 Kasim Toussaint 25 Aralik Noel Hiristiyan Yahudi slam Flaman Toplumu Fransiz Toplumu Alman Toplumu 268.085.000 Avro 170.000 ( tahmin)

Dinî bayramlar

Dinler Etnik gruplar GSMH Para birimi Vatandalarimizin toplam sayisi Türk örencilerin sayisi Okulöncesi lköretim Orta Öretim Özel Eitim Yüksek Öretim Genel toplam Türkçe ve Türk kültürü derslerine devam eden örenci sayisi Türkçe ve Türk kültürü dersleri veren öretmen sayisi

2228 + 13 ( özel eitim) 5393 + 500 ( özel eitim) 3412 + 292 ( özel eitim ) 13+500+292 136 11 974 (*) 5916 67 Bakanliimizca görevlendirilen:61 Mahallen görevlendirilen:6

(*) Örenci sayilari Fransiz Toplumu ve Flaman Toplumu Eitim Bakanliklarinin resmî istatistiklerinden alinmi olup sadece Belçika vatandaliina geçmeyen örencileri kapsamaktadir. Çifte vatandalik alanlarla beraber Belçika'da 2000'i yüksek öretimde olmak üzere 40.000 civarinda Türk örenci olduu düünülmektedir.

Belçika'nin idari yapisi, Federal Hükümet ile Fransiz Toplumu Hükümeti ve Flaman Toplumu Hükümetinden olumaktadir. Federal Hükümet eitim konusunda zorunlu örenim yalarini ve diploma verilme artlarini belirler. Federal Hükümette eitim bakanlii yoktur. Eitim ileri Fransiz Toplumu ve Flaman Toplumu Hükümetleri tarafindan yürütülmektedir. Fransiz Toplumunda eitimden sorumlu 2 ayri bakan görev yapmaktadir. Bunlar lk Öretim, Orta Öretim ve Özel Eitim Bakani ile Yüksek Öretim Bakanidir. Flaman Toplumu Hükümetinde ise bir eitim bakani bulunmaktadir. Belçika'nin Valon (Fransizca konuulan) Bölgesindeki okullarda öretim dili Fransizca'dir. Flaman (Flamanca konuulan) Bölgesindeki okullarin eitim dili ise Flamanca'dir. Brüksel'de ise hem Fransizca hem de Flamanca dillerinde öretim yapan okullar bulunmaktadir.

76

Belçika'da 2.5 yainda balayan okulöncesi eitim zorunlu olmamakla beraber %98 oraninda okullama gerçeklemitir. Zorunlu eitim, 6 yaindan 18 yaina kadar 12 yil olup 6 yillik ilkokulla , 6 yillik orta öretimi kapsamaktadir. Belçika'da ; devlet okulu, belediye okulu ve özel ( katolik ) okullar olmak üzere paralel üç öretim sistemi bulunmaktadir. Ülkede bulunan 18 üniversiteden 9'u Fransiz Toplumu, dier 9'u ise Flaman Toplumu bölgesindedir. Ayrica, bir meslee hazirlayan 3 ve 4 yillik 59 yüksekokul bulunmaktadir. Bunlarin ; 30'u Fransizca konuulan, 29'u Flamanca konuulan bölgelerde kurulmutur. Yüksek okullardan üniversiteye geçiler mümkündür. 2004-2005 öretim yilindan itibaren Avrupa Birlii üyesi ülkelerle beraber Belçika'da da Bologne Deklarasyonu uygulamasi balamitir. Buna göre üniversite öretimi üç kademeye ayrilmaktadir. 1- Üç yillik bachelier dönemi 2- ki yillik mastir dönemi 3- Üç yillik doktora dönemi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

OKULÖNCES ETM

LKÖRETM

I.KAD.GEN.ORT. II.KADEME GEN. ORTAÖRETM YÜKSEKÖRETM-LSANS

BELÇKA

Y.ÖRETM ÖN LSANS II. KADEME MESLEK ORTAÖRETM I.KADEME MESLEK ORTAÖR. II.KADEME MESLEK ORTAÖR. PART-TME VEYA BRLETRLM OKUL-YER ETM

OKULÖNCES LKÖRETM KESNTSZ ETM I. KADEME GENEL ORTAÖRETM II. KADEME GENEL ORTAÖRETM

I.KADEME MESLEK ORTAÖR. II.KADEME MESLEK ORTAÖR. ORTAÖRETM SONRASI ETM YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS YÜKSEKÖRETM -LSANS

ZORUNLU TAM GÜN ETM ZORUNLU YARI ZAMANLI ETM EK YIL YARI ZAMANLI VEYA BRLETRLM OKUL-YER ETM

TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖRETM Türkiye ile Belçika arasindaki eitim ibirlii 29 Aralik 1958 tarihinde imzalanan Türkiye Belçika Kültür anlamasi ile balamitir. Belçikanin federal bir yapiya kavumasindan sonra Belçika Fransiz Toplumu Eitim Bakanliiyla 1991 yilindan itibaren imzalanan 3 er yillik Bilim ve Kültür Deiim Proramlari yürütülmektedir. Eitim Müavirlii, Belçika'da ilkokul ve orta okula giden Türk örencilere verilen Türkçe ve Türk Kültürü derslerini planlamaktadir. Bu amaçla Fransiz Topluluu Eitim Bakanlii ve Flaman Topluluu Eitim Bakanlii yetkilileriyle ortak çalimalar yapmaktadir. Yüksek örenim gören örencilerin örenciliklerinin taninmasi ilemlerini yerine getirmektedir. Belçika'da yaayan Türk kökenli vatandalarin eitim durumlarinin yükseltilmesi , nitelikli vatanda sayisinin artirilmasi, Türk toplumunun bu ülkedeki durumunun ve kendi kültürel deerlerinin objektif ekilde anlailmasi, isizlik oraninin düürülmesi, Belçika'daki çok kültürlü topluma entegre olmasi ve bu toplum içerisinde hak ettii yeri almasi amaciyla önceki yillarda hazirlanan Eitim Eylem Plani çerçevesinde çalimalara devam edilmektedir.

77

Belçika'da Ortak Kültür Komisyonunca görevlendirilen 61 öretmenimizden 31'i Wallon bölgesinde, 30 u da Flaman bölgesinde görev yapmaktadir. 61 öretmenimiz 128 okul,78 dernek sinifinda çalimakta ve 5916 örenciye ders vermektedir. Derslerimizde birleik sinif uygulamasi da yapilmaktadir. Okullarda verilen derslerimiz çounlukla ders dii saatlerde yapilmaktadir.Dernek siniflarinda ise çaramba öleden sonra, cumartesi ve pazar günleri ders verilmektedir. Öretmenlerimizin aralarinda koordinasyon salanmasi, daha verimli bir çalima yapilabilmesi amaciyla, Belçika 8 koordinasyon bölgesine ayrilmitir. Bu bölgelerde çalian öretmenlerimiz her ay aralarinda toplanarak, derslerimiz, örenci sayilari ile ilgili deerlendirme ve seçilen bir konuda hizmet içi eitim çalimasi yapmaktadirlar. Müavirliimiz düzenli olarak bölge toplantilarina katilmaktadir. Belçika Fransiz Toplumu Eitim Bakanliiyla , Milli Eitim Bakanliimiz, 2001-2005 yillarini kapsayan ` Anadili ve Kültür Dersi ile Kültürleri Tanima Dersi Öretim Programinin Düzenlenmesi ile lgili Ortaklik Anlamasi (Organisation des cours d'acquisition de la langue et de la culture d'origine et des cours d'ouverture a la culture d'origine -LCO) imzalanmi ve uygulanmaya balanmitir. 14 okulda verdiimiz bu derslerin 1 saati kültür tanitimina ayrilmakta ve öretmenimiz, Belçikali sinif öretmeniyle beraber bütün sinif örencilerine, eçilen bir konuyu Fransizca olarak ilemektedir. Anadil öretimine ayrilan 2 saat ise ders dii saatlerde sadece Türk örencilerle yapilmaktadir. Flaman Toplumu Eitim Bakanlii OITC (Anadil ve kültür dersleri öretimi) derslerini 2002 yili bainda uygulamadan kaldirmitir. Bununla beraber bu bölgede 15 okulda ders içi saatlerde Türkçe dersi verilmektedir. Belçika'da Türkçe ve Türk Kültürü dersleri veren öretmenlerimizin yillik planlarinda bütünlük salamak ve örencilere daha yararli olmak amaciyla Almanya'da Önel- Verlag tarafindan yayinlanan Yaayan Dilimiz Türkçe kitaplari kullanilmaya balanmitir.Kitabin, yurtdiindaki örencilerimize yönelik hazirlanmi olmasi çalimalarda kolaylik salami olmasina ramen örenci gruplari arasindaki seviye farkliliklari uygulamada sorun çikarmaktadir. BELÇKA'DA TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSNE KATILAN ÖRENC SAYILARI Belçika ­ Valon Bölgesinde Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine Katilan Örenci statistikleri: lkokul K 1230 E 1151 T 2381 Ortaöretim (ortaokul-Lise) K 60 E 74 T 134 Genel Toplam K 1290 E 1225 T 2515

Belçika ­ Flaman Bölgesinde Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine Katilan Örenci statistikleri: lkokul K 1712 E 1579 T 3291 Ortaöretim (ortaokul-Lise) K 57 E 53 T 110 Genel Toplam K 1769 E 1632 T 3401

Belçika genelinde Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine Katilan Örenci statistikleri: lkokul K 2942 E 2730 T 5672 Ortaöretim (ortaokul-Lise) K 117 E 127 T 244 Genel Toplam K 3059 E 2857 T 5916

78

NÜFUS VE ÖRENC SAYISI Nüfus :10.309.725 Kadin Erkek Ülkedeki yabanci sayisi 0-19 ya grubu nüfus 20-64 ya grubu nüfus 65 ya ve üstü nüfus 3 TOPLUM - Flaman Toplumu - Fransiz Toplumu - Alman Toplumu 3 BÖLGE Flaman bölgesi Bakent Brüksel kidilli Bölge Wallon Bölgesi ÖRENC SAYILARI Anaokulu lkokul Ortaöretim Yüksek öretim TOPLAM 5.267.437 5.042.288 846.734 ( kadin : 408.619 erkek: 438.115) 2.408.943 6.154.390 1.746.392

5.972.781 (% 57,93) 978.384 ( % 9,49) 3.358.560 (% 32,58)

400.804 771.917 784.096 293.648 2.250.465

FRANSIZ TOPLUMU ETM BAKANLII BÜTÇES: 4.817.892.000 AVRO Eitim ­ Öretim 4.473.829.000 (% 92.86) Hizmetiçi Eitim 7.895.000 (% 0.16) Bilimsel Aratirma 89.465.000 (% 1.86) Dier 246.703.000 (% 5.12) BELÇKA'DA TÜRKÇE BÖLÜMÜ OLAN YÜKSEK OKULLAR Leuven La Neuve Üniversitesi'nde 2005-2006 öretim yilinda Türkçe dersleri balamitir. 1- Institut Libre de Marie Harps (ILMH) (Fransiz Toplumu) Adresi: Rue d'Arlon 11 1050 Bruxelles Tel: 02 549 54 77 - www.ilmh.be Örenci sayisi :60 Öretmen: Kendi bulduklari Türk öretmen 2- (VLEKKO) Tercüman ve Ticaret Yüksek Okulu (Flaman Toplumu) Adresi :Koningsstraat 336 1030 Bruxelles Tel : 02 221 12 11 ­ www.vlekho.be Örenci sayisi: 8 Öretmen: Müavirliimizce görevlendirilen öretmenimiz 3- (LESSIUS) Anvers Katolik Akademisi Tercümanlik Bölümü (Flaman Toplumu) Adresi: Lessius Hogeschool Campus Sint-Andries Sint-Andriesstraat 2 2000 Antwerpen Tel: 03 206 04 91 e-mail: [email protected] Örenci sayisi: 30 4- 2006-2007 öretim yilinda Gend Tercümanlik Yüksek Okulu'nda Türkçe bölümü açmak için görümelerimiz devam etmaktedir. 5- Belçika'da görevli okutman bulunmamaktadir. Türkçe ve Türk Kültür Dersleri öretmenleri, müavirliimizin ihtiyacina göre Bakanliklararasi Ortak Kültür Komisyonunca görevlendirilmektedir. SOSYAL FAALYETLER 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayrami 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayrami, Eitim Müavirliimiz ve öretmenlerimiz tarafindan vatandalarimizin ve örencilerimizin katilimiyla kutlanmaktadir.Ayrica, öretmenlerimiz görev yaptiklari bölgelerde bayram düzenlemektedirler.

79

19 Mayis Atatürk'ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayrami Yükseköretim örencilerimiz için Brüksel Bakonsolosluuyla beraber düzenlediimiz resepsiyona Belçika'da bulunan yükseköretim örencileri katilmaktadir. 29 Ekim Cumhuriyet Bayrami 29 Ekim Cumhuriyet Bayramimiz , Eitim Müavirliimiz ve öretmenlerimiz tarafindan vatandalarimizin ve örencilerimizin katilimiyla kutlanmaktadir.Ayrica, öretmenlerimiz görev yaptiklari bölgelerde bayram düzenlemektedirler. 10 Kasim Atatürk'ün Ölüm Günü Askeri Ataelikle beraber yapilan Devletimizin kurucusu, büyük devlet adami Mustafa Kemal ATATÜRK'ü anma gününe, öretmenlerimiz, örencilerimiz,vatandalarimiz, Elçiliimiz ve Bakonsolosluumuz personeli katilmaktadir. 24 Kasim Öretmenler Günü 24 Kasim Öretmenler Günü , öretmenlerimiz, Eitim Bakanlii yetkilileri, Büyükelçiliimiz ve Bakonsolosluumuz görevlilerinin katilimiyla Büyükelçiliimiz salonunda yapilan törenle kutlanmaktadir. Ayrica, büyükelçimiz, öretmenlerimize resepsiyon vermektedir. Dini Bayramlarimiz Ramazan ve Kurban Bayramlarimiz, Brüksel Diyanet Kültür Merkezinde örencilerimizin yaptiklari gösterilerle kültürümüze uygun olarak kutlanmakta ve toplumumuza, birlik, beraberlik ve bari mesaji verilmektedir. PRATK BLGLER Belçika Krallii; Flaman Toplumu, Fransiz Toplumu ve Alman Toplumundan oluan Federal bir devlet olmasi nedeniyle farkli özellikler arz etmektedir. Belçika'da resmi diller olan Fransizca ve Flamanca dilleri ülkenin Valonlarin ve Flamanlarin oturduu bölgelerinde yaygin olarak kullanilmaktadir. Yine resmi bir dil olan Almanca çok az bir nüfus tarafindan konuulur. Brüksel'de sokak dili Fransizca olmasina ramen bazi kurum ve kurulularda Flamanca konuulmaktadir. Flamanca konuulan bölgelerde yabanci dil olarak ngilizce yaygindir. Fransiz okullarinda Flamanca, Flaman okullarinda da Fransizca resmi diller olarak öretilir ve bilinir. Nezaket kurallarina, dakiklie ve çaliilan okullarda aktivite ve yapilan ilere katilima istekli olu bizleri bir adim daha öne çikaracaktir. Flaman veya Walon Bölgesinde görevli personel, resmi dillerin diinda kalan; ngilizce, talyanca, Arapça v.b. gibi dilleri rahatlikla ve çok ekonomik artlarla örenme imkanina sahiptirler. Okul Yönetimleriyle iyi diyaloglar kurabilen öretmenler, okullarin tüm donanim ve materyallerinden faydalanabilirler. Salik Hizmetleri: Görevlendirilen öretmenler, aileleri ile birlikte geliyor iseler, mutlaka özel salik sigortasi yaptirmalidirlar. Belçika'da salik hizmetlerinin çok pahali olmasi nedeniyle en ekonomik çözüm budur. Ayrica Türkiye'den gelmeden önce kurumlarindan onayli bir maa bodrosu almalari ve bu bodro üzerinden salik sigortalarina müracaat etmeleri çok daha ucuza sigorta yaptirma imkani salayacaktir. Ayrintili bilgiler Müavirlikten temin edilebilir. Satin alinan sigorta kapsami firmaya ve ödenen pirime görede deikendir. Ev ve Araba Kiralama: Dernekler, vatandalar ve önceden atanmi öretmenlerin yardimiyla kiralik ev bulunabilmektedir.Ev kirasi ortalama 450-600 civarinda olmakla birlikte,100-150 'da yakit, elektrik ve gaz için ödeme yapilmaktadir. Verilen fiyatlar 1 yatak odali, 1 salon eklinde olan evler içindir. Araba kiralamanin mümkün olduu ama satin almanin daha cazip ve ekonomik olduu da bir gerçektir. Türkiye'den görevli gelen personelin sürücü belgeleri bu ülkede geçerlidir. kinci el arabalarin fiyatlari 500 `ya kadar inebilmektedir. Çok sayida araba kiralama irketi mevcut olup arabaya göre 20'dan balayan fiyatlarla temin edilebilir. Resmi görevliler ve güvenlik güçleri yasada yazan her eyi uygulamaya çaliirlar. Yasa neyi gerektiriyorsa o ilem yapilir. Görevlilere kari dürüst ve nazik olmak gerekir .Adli ya da polisiye vakalarda (trafik kazasi gibi) her zaman tercüman isteme hakki bulunmaktadir, anlayamadiiniz hiç bir metni de imzalamak zorunda deilsiniz. Trafik kazalarinda mutlaka polis ve tercüman istenmesi tavsiye edilir. Gerekli görülen durumlarda Elçilikten yardim alinabilir. Türkiye'ye para transferleri Türk Bankalari, uluslararasi para gönderme firmalari ve postaneler araciliiyla yapilabilmektedir. Ancak 3.000 Avro'nun üzerindeki her türlü transferde kaynak gösterme zorunluluu bulunmaktadir. Belçika, çok kültürlülüün, çok dilliliin yaandii bir ülkedir. Bu nedenle, Belçika'da görev alan öretmenlerimizin daha ilk günden yabanci dillerini gelitirmeleri ve ikinci bir dil örenmek için çaba

80

sarf etmeleri gerekmektedir. Belçika'da görevlendirilen öretmenlerimiz, ülkeye ilk geldikleri gün hava limanindan alinarak, yapilan bir toplantidan sonra Türk dernekleri araciliiyla görev yerlerine gönderilmektedir. Daha sonra oturum izni ve dier resmi ilemler, Büyükelçiliimiz ve Eitim Müavirliimizce tamamlanmaktadir. Belçika'da görevlendirilen öretmenlerimiz için ayrica vize gerekmemektedir. Ancak, öretmenlerimizin yalniz gelmeleri, ev kiraladiktan sonra e ve çocuklarini yanlarina almalari tavsiye edilir. Öretmenlerimiz, Belçika Di leri Bakanliindan özel kimlik karti (carte d'identité spéciale) aldiktan sonra kendileri, e ve çocuklari için özel sigorta kurumlarina bavurabilirler. SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERLER Yurtdiinda, özellikle Belçika'da Türk toplumunun en önemli sorununun eitim olduu konusunda ortak görü hakimdir. Belçikalilar açisindan entegrasyonu salamak Türkler açisindan baarili , iyi eitimli bir Türk toplumu oluturmak elbette eitim ve öretimle salanacaktir. Belçika'da yaayan vatandalarimizin çocuklari, 6-18 ya arasinda zorunlu öretim yasasi nedeniyle okul sisteminin içinde kalmaktadirlar. Okullama yönünden bir sikinti yaamayan Türk toplumu, göçmen içi olmanin getirdii bazi sorunlar nedeniyle okulda baarisiz olmakta, eitim sisteminin sunduu olanaklardan tam olarak yararlanamamaktadir. Sorunlar: Okul: Türk aileler genellikle çevre, kültür, sosyal ve ekonomik yönden sorunlu semtlerde oturmakta ve çocuklarini, Belçika makamlarinin Discrimination Positive okullar olarak tanimladiklari kurumlara göndermektedirler. Belçikalilar bu okullarin dier okullara göre daha fazla desteklenmesi için çaba sarfetmekte ve önlemler almaktadirlar. Ancak, göçmen içinin güncel sorunlari ve gerçekleri karisinda etkili olamamaktadir. Belçikada okulda baari, öretim dilini çok iyi bilmek ve kullanmakla mümkündür. Belçikali öretmenlerin ikayetlerinden en önemlisi, Türk örencilerin, öretim dili Fransizca veya Flamancayi gelitirmek, dile hakim olmak için gayret göstermeyileridir. Ayrica öretim diline destek olmasi beklenen anadil bilgileri de yetersizdir. Örenciler aralarindaki iletiimde anadilleri ve örenim dilini beraberce kullanmaktadirlar. Bu sorunun bilincinde olan aileler çocuklarini Belçikalilarin oturduu semt okullarina göndermeye balamilardir. Belçika'da okul demokratik bir kurumdur. Okul yöneticileri, eitimin önemli amaçlarindan biri olan firsat eitlii ilkesinden bütün örencilerin yararlanmasi gerektiini söylemektedirler. Ancak bunun göçmen içi çocuu için ne kadar geçerli olduu tartimalidir. Okul, topluma uyumun, iyi bir vatanda olmanin salanacai bir ortamdir. Bu nedenle, Türk toplumunun ve okul yetkililerinin gereken önlemleri almalari gerekmektedir. Önemli konulardan birisi de Türk örencilerin ilkokul sonrasi meslek öretimine yönlendirilmeleridir. Bunda örencinin öretim dilindeki yetersizlii ve baarisizlii rol oynamaktadir. lk bakita bir ayrimcilik gibi görünse de göçmen içi çocuu için meslek kazandiracak bir okula gitmek önemli olabilir. Ayrica bu örencilerin meslek lisesinde bir yil fazla okuyarak yüksek okula gitme olanaina sahip olmasi da bir avantaj olarak deerlendirilebilir. Bir örencinin okulöncesi eitimden balayarak üniversiteye kadar baariyla gidebilmesi her kademede kaliteli eitim almasiyla mümkündür. Örencilerin çounluunun göçmen içi çocuklarindan oluan okullarda, öretmenlerin bütün çabalarina ramen bu süreklilii salamak mümkün olmamaktadir. Aile: Ailenin iki farkli kültür arasinda kalmasi, eitimli olmamasi, çocuunun baarisi için neler yapmasi gerektiini bilmemesi, önceliinin para kazanmak olmasi çocuklarin eitiminde olumsuz bir rol oynamaktadir. Okula giden her örenci için aile eitim yardimindan yararlanmaktadir. Ailelerin okul yönetimiyle olan ilikileri: Örencinin okuldaki baarisinda ailesinin kendisine verdii destek ve okul yönetimi ile kurduu iliki büyük rol oynamaktadir. Okulla veli arasindaki iliki sadece veli toplantilarina gitmekle sinirli kalmamali, örenciyi baarisiyla, okula devamiyla öretmenle ve arkadalariyla ilikileriyle de takip etmelidir.Veli, yeterli dil bilmeyii veya örencisiyle ilgili olumsuz bir ey söylenecei endiesiyle okul toplantilarindan uzak durmaktadir. Okul yönetimi Türk velilerden çocuklarinin baarisi için eitici bir rol üstlenmesini, okulun çalimalarina destek vermesini istemektedir.

81

Yüksek örenim gören Türk örenci sayisi istenilen seviyeye ulamamitir. Kesin sayi bilinmemekle beraber 2000 civarinda yüksek örenim gören örencimiz olduu düünülmektedir. Yüksek okulda baari, iyi ve kaliteli bir orta öretime dayali olmasina balidir. Örencilerimizin üniversiteye alt yapi oluturacak iyi bir orta öretim yapma olanaina kavumamalari Üniversiteye gitse bile birinci siniftan ayrilmalarina neden olmaktadir. Orta öretimde bulunan örencilerimizin Üniversiteye yönelmeleri için aileleri ve çevreleri tarafindan tevik edilmeleri gerekmektedir. Anadil eitimi ­ Türkçe ve Türk Kültürü derslerimiz Dilbilgisi kurallari iyi bilinen bir anadilin, yabanci dier dilin örenilmesini kolaylatirdii akademik çevrelerce belirtilmektedir. Türkiye'deki yabanci dille eitim veren okullardaki baarida, örencilerin ana dillerini çok iyi örendikten sonra öretim dilini örenmeleriyle açiklanabilir. Belçika'da örencilerimiz kendilerine sunulan Türkçe derslerinden bu amaçla da yararlanmalidirlar. Belçika'da yaayan Türk kökenli vatandalarin eitim durumlarinin yükseltilmesi , nitelikli vatanda sayisinin artirilmasi, Türk toplumunun bu ülkedeki durumunun ve kendi kültürel deerlerinin objektif ekilde anlailmasi, isizlik oraninin düürülmesi, Belçika'daki çok kültürlü topluma entegre olmasi ve bu toplum içerisinde hak ettii yeri almasi için özellikle anne babalara, Türk derneklerine büyük görevler dümektedir.

82

7) DANMARKA GENEL BLGLER ÜLKE ADI BAKENT YÖNETM EKL YÜZÖLÇÜMÜ NÜFUSU MLLÎ BAYRAMLAR

Danimarka Kopenhag Meruti Monari 43.094 5.413.392 (2004) 16 Nisan Kraliçe Margaret'in Doum Günü 1 Mayis Uluslararasi çi Bayrami Anayasa Günü (Constitution Day) Paskalya öncesi Pazar (Palm Sunday) Paskalya öncesi Perembe (Maundy Thursday) Paskalya öncesi Cuma (Good Friday) Paskalya Pazar -Mart-Nisan aylari içinde bir gün (Easter Sunday) Paskalya'nin 2. günü (Easter Monday ) Paskalya'dan sonraki 4. Cuma-Büyük Dua Günü (Great Prayer Day) Perembe, Hz.sa'nin Göe Yükselii (Ascension Day) Pazar, Pantekot Yortusu (Hz. sa'nin ölümünün 50.günü-Whit Sunday) Pantekot yortusu 2.gün (Whit Monday) 24 Aralik, Noel Arifesi (Christmas Eve) 25 Aralik, Noel 1.gün (Christmas Day) 26 Aralik, Noel 2. gün (Christmas Day) 31 Aralik, Yeni Yil Arefesi (New Year's Eve) 1 Ocak, Yeni Yil (New Year's Day) Luteryan Protestan Roman Katolik slamiyet Musevilik AB üye ülkelerden gelenler Dier Avrupa Ülkelerinden gelenler Kuzey Amerikalilar Afrikalilar Asyalilar (Etnik azinlik olarak Almanlar) 167.7 milyar dolar Kron 54.257

DN BAYRAMLAR

DNLER

ETNK GRUPLAR

GSMH PARA BRM Vatandalarimizin toplam sayisi

Türk Örencilerin Sayisi lköretim Ortaöretim Yüksek Öretim GENEL TOPLAM TÜRKÇE VE TÜRK DERSLERNE DEVAM ÖRENC SAYISI KÜLTÜRÜ EDEN

MEB statistikleri, 2005-2006 11.543 1757 420 13.720 statistik yapilmiyor.

TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSLER VEREN ÖRETMEN SAYISI

30 (Belediyelerce görevlendirilen) 10 (Derneklerde çalian)

ETM SSTEM Danimarka eitim sistemi temel eitim (ilk ve alt ortaöretim), gençlik eitim programlari (üst ortaöretim) ve yüksek öretimden olumutur. Bunlarin yani sira hayat boyu öretim ilkesini hayata

83

geçiren yetikinler eitimi de önem arz etmektedir. Eitim 7 ila 16 ya (6-15) arasi zorunludur. Zorunlu eitim, 9 yillik ilk ve alt ortaöretim ile seçmeli 10. yildan oluur. Hemen hemen tüm çocuklar 1 yillik okula hazirlik siniflarina devam etmektedirler. (%97) Okul Öncesi Eitim Okul öncesi eitim, 6 ay ila 2 yalarinda krelerde; 3 ila 5/6 ya veya 1-5/6 ya arasi yuvalarda; 5/6 yalarda ise okula hazirlik siniflarinda verilen eitimin adidir. lk ve Alt Ortaöretim (lköretim) Sistem, 9 yillik zorunlu eitim ve istee bali 10. siniftan olumaktadir, ancak okula gitmek deil eitim almak zorunludur. Bu eitim; Belediye Okullarinda, özel okullarda veya evde alinabilir. Temel eitim yasasina göre okul, örenciye hem belirli konularda nitelik kazandirmak, hem de demokratik toplum hayatinin bir bireyi olmalarini salamakla yükümlüdür. Okul ve ebeveynlerle siki bir ibirlii söz konusudur. Temel Eitim Okullari (The Folkskole) Danimarka'da devlet okulu `Belediye Temel Eitim Okullari'dir. Bu okullara devam orani %87'dir. Zorunlu eitim süresince örenciler ayni sinifta ders alirlar. 9 veya 10. yil sonunda `Bitirme Sinavi; 10. yildan sonra `leri Bitirme Sinavi`na girilir. Meslek okullari diinda üst ortaöretim kurumlarina devam etmek için bu sinavlara girmek zorunludur. Özel Okullar Zorunlu eitime tabi %12 civarinda örenci özel okullara devam etmektedir. Özel okulda verilen eitimin temel eitim okullarinda verilen eitimle ayni düzeyde olmasi gerekmektedir, ancak öretim daha az balayicidir. Harcamalarin yaklaik %85'i devlet tarafindan karilanir. Tamamlama Kurslari (Efterskoler-Continuatin Schools) Tamamlama okullari genellikle yatili okullar olup normalde 8. siniftan 10. sinifa kadar olan örencilere öretim imkani sunar. Artan sayida genç bu tür okullarda öretimini tamamlamaktadir. Üst Ortaöretim Üst Ortaöretim `Gençlik Eitim Programlari' adi altinda alinan eitime göre 2 ila 5 yil süren ve Genel Üst Ortaöretim, Teknik ve Ticari Üst Ortaöretim ve Mesleki Eitim ve Öretim olarak adlandirilan eitimin adidir. Genel Üst Ortaöretim Genel Üst Ortaöretim; 3 yillik Liseler, 2 yillik lise kurs programlari (HF), 2 yillik yetikin üst ortaöretim kurslarindan (Studenterkursus) olumaktadir. Akademik yapilandirilmi bu programlarin sonunda bitirme sinavlarina (Studentereksamen) veya Yüksek Hazirlik Sinavina (Højere Forberedelseseksamen) girilir. Bu sinavlar örencilerin yüksek eitime devamlarini salar. Liseler (Gymnasium): Örencileri yüksek eitime hazirlayan 3 yillik programlardir. Eitim, Fen ve Dil olmak üzere iki branta verilir, ancak temel müfredat iki dalda da aynidir. Tüm dersler 1. yilda zorunludur. Yüksek Hazirlik Sinavlari (HF-kursus) Gençlerin ve eitimini yarida birakmi yetikinlerin devam ettii programdir. Bu programlara devamda temel eitimin 10. sinifini tamamlami olmak ve bitirme sinavina girmi olmak veya 9. sinifi tamamladiktan sonra di ülke veya i hayati deneyimi arti aranmaktadir. Tam gün devam eden örenciler sistemi iki yilda tamamlayabilmekle beraber, tek ders veya dersler takip edilerek daha uzun bir sürede de tamamlama imkani mevcuttur. Kurslar liselerde veya yetikin eitim merkezlerinde sunulur. Teknik ve Ticari Üst Orta Öretim Yüksek Teknik ve Yüksek Ticari Sinavlara Hazirlik Programlari, ve Teknik Kolejlerinde alinan 3 yillik eitimlerdir. Programlar örencileri hem ticari ve teknik konularda yetitirerek ticari ve endüstri alanlarinda istihdam imkani salar hem de yüksek eitime girite gerekli becerileri kazandirir. Yüksek Ticaret Sinavi(Ticaret Lisesi) (HHX) Ticaret Kolejlerinde alinan 3 yillik eitimden sonra Yüksek Ticaret Sinavi'na girilir. Programi tamamlayan örencilerin lise dil bölümünü bitirenlerle ayni derecede yüksek eitime devam etme anslari vardir, ancak amaç örencileri ileri düzeyde ticari eitime hazirlamaktir. 1 Yillik Ticaret Programi (1-year hhx programme)

84

Genel lise veya 2 yillik lise (HF) programlarini bitiren örencilerin devam ettii youn programlardir. Yüksek Teknik Sinavi (Teknik Lise) (HTX) Örencilerini lise Fen kolu ile eit derecede yüksek eitime hazirlayan, ancak özellikle yüksek teknik eitimi amaçlayan, bitiminde Yüksek Teknik Sinavi'na girilen 3 yillik programlardir. Mesleki Eitim ve Öretim VET programlari mesleki üst ortaöretimin büyük bir kismini oluturur. Ortalama süresi 3,5 ve 4 yil olan 2 ila 5 yillik programlardir. deneyimi olan 25 ya üstü yetikinler programlari daha kisa sürede tamamlayabilirler. Tüm programlar örencileri i pazarina yetenekli eleman olarak hazirlar. Programlarin çou kisa süreli yüksek eitime devam olanai salar. VET programlari ayni zamanda teknisyenlik veya mühendislik gibi ileri düzeyde dereceler için temel olarak kullanilir. 2000 yili VET reformuyla VET kurslari balangiç temel programi ve ana program olmak üzere iki bölümden olumutur. Temel program yaklaik 20 hafta süreli 7 giri rotasindan birinin seçimiyle balar. Uzmanlik alanina henüz karar vermeyen gençler eitimlerine 10 ile 60 hafta (bir buçuk yil) süreli esnek temel programdan balama olanaina sahiptirler. Programa giri rotalarindan altisi teknik meslek kursu biri de ticari meslek kursudur. Balangiç temel program kolej bazlidir ve alinan dersler ve seviyelerinin belirtildii bir sertifika kazandirir ki bu ana programa balayita belirleyici rol oynar. Temel Sosyal Salik Eitimi, Tarim, Ormancilik, Ev Ekonomisi ve Denizcilik gibi programlarda da mesleki eitim ve öretim sunulmaktadir. 5-Yükseköretim Yükseköretim kurumlari iki ayri sektörde incelenebilir; Üniversite Sektörü, Kolej Sektörü. Üniversite Sektörü Üniversite sektörü 5 tanesi çok fakülteli olmak üzere 11 üniversiteden olumutur. Dier 6 üniversitede mühendislik, eitim, veterinerlik, tarim, eczacilik ve iletme dallarinda eitim verilir. Bunlara ilaveten mimarlik, sanat müzik v.b. dallarda eitim veren pek çok üniversite düzeyinde kurum vardir. Bu kurumlarda eitim aratirma bazlidir. Bu, tüm programlarda yüksek standartta eitimin salanmasi için temel bir kuraldir. Kolej sektörü Profesyonel yapilanmi programlarda yüksek eitim firsati sunan 150'den fazla uzman kurumda eitim verir. Programlarin üçte ikisi orta süreli yüksek eitim, üçte biri mesleki kolejlerde verilen kisa süreli yüksek programlaridir. Pek çok kurum, belirli bir dalda birkaç program sunan, 400600 civarinda örencisi olan oldukça küçük kurumlardir. Bu kurumlarin hem dier kolejlerle hem de üniversitelerle siki bir ibirlii vardir.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

YÜKSEKÖRETM -LSANS

DANMARKA

OKULÖNCES

KESNTSZ ETM II. KADEME GENEL ORTAÖRETM YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS

II.KADEME MESLEK ORTAÖR.

OKULÖNCES LKÖRETM KESNTSZ ETM I. KADEME GENEL ORTAÖRETM II. KADEME GENEL ORTAÖRETM

I.KADEME MESLEK ORTAÖR. II.KADEME MESLEK ORTAÖR. ORTAÖRETM SONRASI ETM YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS YÜKSEKÖRETM -LSANS

ZORUNLU TAM GÜN ETM ZORUNLU YARI ZAMANLI ETM EK YIL YARI ZAMANLI VEYA BRLETRLM OKUL-YER ETM

85

d) Türkçe ve Türk Kültürü Öretimi Danimarka'da Anadili Eitimi ile ilgili 6 Haziran 2002 tarih ve 412 no'lu Yönetmelik yürürlüktedir. Yönetmelik, Danimarka'da yaayan AB ülkeleri, Avrupa Ekonomik birlii alan ülkeleri ve Fareo ve Grönland adalari zorunlu eitim çainda olan çocuklarina söz konusu ülkeler resmi dilinin öretilmesine, Belediye yönetiminin firsat tanimasi gerektiine iaret eder. Yönetmelie göre anadili eitimi en az 12 örenci bavuru yaptii takdirde ve öretmen eitimini tamamlami, eitim verecei anadilini çok iyi bilen öretmenler tarafindan sunulur. Anadili öretmenlerinin öncelikle Danca'yi hem sözel hem de yazili olarak iyi derecede bilmeleri gerekir. Anadili eitimi ders programini Belediye Yönetimi onaylar. Anadili normal ders saatlerinden sonra 3-5 saat arasinda verilebilir, ancak örenci sayisi en fazla 8 ise ders saati ikiye indirilebilir. Yukarida sayilan ülke kategorisinde olmayan ülke çocuklarina anadili eitimi verilmesine Belediyeler karar vermektedirler. Yönetmelikte adi geçmeyen ülke resmi dilinin öretilmesi için Belediyelere sunulan maddi destek kalkmitir. Bu nedenle birkaç büyük belediye diinda eitim ya tamamen kalkmi ya da parali olarak sunulmaktadir. Her belediye, hatta her okul anadili eitiminde yönetmelie uygun olarak farkli ekillerde eitim sunmaktadir. Örnein Kopenhag'da bir okulda haftada 3 saat normal derslerin bitiminde 1 siniftan 7. sinifa kadar olan örenciler anadili eitimi almaktadirlar. Bir sinifta sayi 15'i atiinda yeni bir sinif açilmaktadir. Siniflar ortalama 10 kiiliktir. Birletirilmi sinif eklinde eitim almakta, Almanya basimi materyal kullanmaktadirlar. Ayrica örenme güçlüü çeken örenci tek kii olsa dahi anadili eitimi verilmektedir. Anadili eitimine yeterli sayida bavuru olmadii takdirde, örencilere bu imkan Belediyenin seçilen bir okulunda sunulur. (Örnek `Dyveke Skolen'-Kopenhag) Aarhus Belediyesi anadil eitimini ücretsiz sunan dier büyük belediyelerden biri olup, Bölge okullarindan birinde 1.siniftan 10. sinifa kadar anilan eitim verilmektedir. Eitim yine normal derslerin bitiminden sonra haftada 4 saat birletirilmi siniflarda sunulmaktadir. Tüzüklerinde anadili eitimi maddesi olan derneklerin tüzüü kabul edilmediinden, dernekler bu eitimi din ve kültür eitimi adi altinda hafta sonlarinda yine 3-5 saat sunmaktadirlar. 1. Ortaöretim Ortaöretim kurumlarinda Türkçe ve Türk kültürü eitimi sunulmamaktadir. 2. Yükseköretim Benzerleri içinde skandinavya'nin en büyük üniversitesi olan Kopenhag Üniversitesi `nsanlik Bölümü'nün (Humanity Department) bir kurumu olan `The Carsten Niebuhr Institute of Near Eastern Studies' de Türkçe bölümü de bulunmaktadir ve bölümde yakin dounun hem eski, hem çada zamanlarinin akademik çalimalari yapilmaktadir. Aratirmalar dil, tarihi, sosyolojik, dini ve arkeolojik konulari içermektedir. steyenler Türkçe bölümüne bakalorya düzeyinde devam edebilir. steyen doktora eitimine devam edebilir. Program dil, tarih ve kültürel konulari içermektedir. lk yil 2 dönem balangiç düzeyinde Türkçe kursu verilir. Kurs, örencilerin kolay edebi metinleri anlamalarinin yaninda kendilerini sözlü ifade etmelerini de amaçlar. Türkçe-Danca, Danca-Türkçe çeviri derslerinin yani sira Modern Türkiye, Türk Edebiyati da bölümde okutulan derslerdendir. e) Okutman ve öretmen durumu Danimarka'da Türkiye'den görevlendirilen öretmen bulunmamaktadir. Bir okutmanimiz görev yapmaktadir. f) Personel Görevlendirilen Ülkelerde Davrani

Ülkenin Kültürel Özellikleri Danimarka halki geleneksel özgür düünce biçimine sahip, hogörülü, seyahat etmeyi ve dier kültür ve geleneklerle ilgilenmeyi seven, fazla iddiaci olmayan sakin insanlar olarak bilinmektedirler.

86

Ülke halkinin %80'i ngilizce, pek çou da Fransizca, Almanca ve spanyolca konuabilmektedir. Herkese makamina bakilmaksizin ilk adiyla hitap edilir. Demokrasi ve eitlik bilinci çok gelimitir. Etnik kökenine bakilmaksizin herkes eit haklara sahiptir. Bakanlarini korumalar olmaksizin bisikletle görmek olaandir. Kraliçe dahi en az sayida güvenlikle aliverie gider. Cinsiyet ayrimcilii yasa ile yasaklanmitir. Yasa sayesinde Danimarka i piyasasinda en fazla kadin olan ülkeler arasindadir. te gayri resmidirler ancak bu onlarin hazir olmalarina ve ilerinde ciddi olmalarina engel deildir. Danimarka i hayati kültüründe toplantilar önemli yer tutar ve bu meslek erbabi ve içilerin çaa uygun halde olmalarini salar. Toplantilar kisa sürer ve gereken bilgileri içerir, bürokrasi en aza indirgenmitir, önemli karar ve tartimalarin özeti sunulur. Resmi ve Gayri Resmi ilikilerde Önem verilen dikkat edilmesi gereken Hususlar : te gayri resmidirler, ancak bu onlarin hazir olmalari ve ilerinde ciddi olmalarina engel deildir. Resmi ve gayri resmi ilikilerde önem verilen öncelikli husus kiinin vermi olduu söze kesinlikle ve zamaninda uymasidir. Bu yüzden Danimarka'da randevular ve yapilmasi söz verilen iler için bir not defteri muhakkak tutulmalidir. Toplantilarin kararlatirilan saatte balamasi beklenir ve tokalama ile balar ve tokalama ile biter. Danimarka i hayati kültüründe toplantilar önemli yer tutar ve bu meslek erbabi ve içilerin çaa uygun halde olmalarini salar. Toplantilar kisa sürer ve gereken bilgileri içerir, bürokrasi en aza indirgenmitir, önemli karar ve tartimalarin özeti sunulur. toplantilarina hediye götürülmez. ancak, yemeye çarili olduklarinda çiçek götürmek adettir. PRATK BLGLER Seyahat Lufthansa Havayollari, Münih ve Frankfurt üzerinden stanbul'a, Ankara'ya ve Münih'ten zmir'e uçmaktadir. Avusturya havayollari, Viyana üzerinden stanbul'a ve Ankara'ya uçmaktadir. Öte yandan direct veya charter seferler yapan baka bazi turizm irketleriyle de (Maersk, Snowflake, Tyrkieteksperten gibi) ülkemize gidip gelmek mümkün olabilmektedir. Ülkemize yönelik paket turlari içeren charter seferleri Jutland adasindan da yapilmaktadir. Vize koullari Umuma mahsus pasaport hamili Türk vatandalari, Danimarka için vize almak zorundadirlar. Diplomatik, Hizmet veya Hususi pasaport hamili vatandalarimiz, vizesiz, üç aya kadar Danimarka'yi ziyaret edebilmektedirler. Genel olarak otomobil vergileri, sigorta, yakit ve otopark fiyatlari dier Bati Avrupa ülkelerine oranla yüksek olduundan otomobil kullanimini caydirici bir etki yaratmaktadir. Bu nedenle bisiklet kullanimi çok yaygindir. Araç kiralama imkani ve ücreti: 20 yaindan büyük olunmasi gerekmekle birlikte, firmalar bazen alt ya limiti olarak 25 yai gösterebilmektedir. Güncel fiyatlar; http://www.turkishembassy.dk/main/tr/danimarka/www.avis.dk, http://www.turkishembassy.dk/main/tr/danimarka/www.europcar.dk, http://www.turkishembassy.dk/main/tr/danimarka/www.hertz.dk, http://www.turkishembassy.dk/main/tr/danimarka/www.budget.dk gibi adreslerde bulunabilmektedir. Demiryolu ulaim koullari Tüm Danimarka'da rahat, güvenli ve düzenlidir. Biraz pahalidir. Güzergahlar ve rezervasyon için; http://www.turkishembassy.dk/main/tr/danimarka/www.dsb.dk Ev kiralama Kiralamada bavurulan yöntem: Komisyoncu. Ortalama ev kira düzeyi: Her bütçeye gore ev bulmak mümkün olup, fiyat araliinda evin konumu, oda sayisi, ne ekilde isindii vd. Faktörler rol oynayabilmektedir. Standart kira koullari: (Komisyon, garanti, peinat) Genelde 3 aylik peinat alinmaktadir. Sözlemeyi sona erdirmek için 3 ay önceden haber vermek gerekmektedir. Mobilyali ev kiralama imkanlari da vardir. Ev eyasi temin olanaklari ve ortalama fiyatlari: Her türlü ev eyasi, yerel piyasadan temin edilebilmektedir. Fabrikasyon (montaji bizzat yapilan) eyanin fiyati uygun düzeydedir. Kaliteli mobilya fiyatlari yüksektir. Antika eya da ayni ekilde pahalidir. ehir cereyani (Voltaj): 220 Volt

87

çme suyu temini: Musluk suyu içilebilmekle birlikte çok kireçli ve lezzetsizdir. Filtrasyon suretiyle hiç deilse yemek ve çay için su salanabilmektedir. Pet ie içme suyu uygun fiyatla bulunabilmektedir. (1.5 litrelik ie baina 5 ila 10 kron arasinda deien fiyatlar vardir) Taksi uygulamasi ve ücretleri Taksi ücretleri nispeten pahalidir. Yaygin irketlerden Taxamotor'un arabalarinin ehir içi taksimetre açi ücreti 32 Kron'dur. Hafta içi saat 07.00-16.00 arasi km baina 10.20 Kron, 16.0007.00 arasi ise, km baina 11.20 Kron ücret alinmaktadir. Cumartesi, Pazar ve resmi tatil günleri ücreti de km baina 13.00 Kron'dur. ehir diina gidilecekse ücret tarifesi yükselmektedir. Para ve banka Ülke para çeitleri ve oranlari: 1 Danimarka Kronu, 100 Öre'den olumaktadir. Madeni paralar, 25 öre, 50 öre, 1,2,5,10 ve 20 Kron olarak basilmaktadir. Banknotlar ise, 50,100,200,500 ve 1000 Kron olarak mevcuttur. Banka uygulamalari: Banka hesap cinsleri (Döviz hesabi uygulamasi): Danimarka Kronu'nun yanisira, konvertibl olan para birimlerinde, vadeli ve vadesiz hesaplar açilabilmektedir. Döviz hesabi için sabit bir faiz orani uygulanmamaktadir. Faiz orani dövizin menei ülkesine bali olarak hergün deiebilmekte ve ilgili ülkedeki geçerli faiz orani üzerinden % 3,5 düülmek suretiyle hesaplanmaktadir. Döviz hesabi 250.000 DKK'dan fazla bir meblaa tekabül ediyorsa, banka ile sabit bir faiz orani üzerinden vadeli hesap için anlama yapmak mümkündür. Kredi karti kullanim durumu: Visa, Mastercard ve American Express, Diners Club gibi belli bali kredi kartlari rahatlikla ve oldukça yaygin olarak kullanilmaktadir. Bununla birlikte, bilhassa küçük dükkanlar kart kabul etmeyebilmektedir. Ayrica, Danimarka'ya özgü bir debit/kredi karti sistemi olan "Dankort"lar diindaki kartlara çou iyeri ilem baina %3 ila 5 oraninda faiz uygulamaktadir. Banka kredileri ve faizleri: Banka kredilerinde, ahislarin aylik gelirleri dikkate alinmaktadir. Çeitli kredilere göre faizler öyledir: (1 Haziran 2005 itibariyle) Ev kredisi= % 4-6 (Danimarka'da edinilecek ve ipotek yapilabilecek gayrimenkuller içindir), Araba kredisi = % 4-6, Normal kredi = % 7-12 Döviz transferi kolaylikla yapilabilmekte olup, herhangi bir kisitlama yoktur. Limitin 15.000 euro kariliini amasi halinde ilemi yapan banka tarafindan Danimarka Merkez Bankasi'na bilgi verilmektedir. Normal veya acele transfere göre alinan komisyon miktarlari aaidadir. Normal transfer: 100 DKK. Üç igünü içinde yurtdii hesaba ulamaktadir. Tele Transfer: 200 DKK ki igünü içinde yurtdii hesaba ulamaktadir. Express Transfer: 300 DKK ödenmek suretiyle ayni i günü içinde yurtdii hesaba ulamaktadir. Posta hizmetleri ve haberleme Posta hizmetlerinde güvenlik: Posta hizmetleri güvenlidir. Hizli (A) ve normal (B) olmak üzere, iki türlü hizmet vardir. Türkiye'ye normal posta ulaim süresi: 5-7 gün arasi deimektedir. Türkiye'den normal posta ulaim süresi: 5-7 gün arasinda deimektedir. Uluslararasi otomatik telefon görüme imkanlari: Uluslararasi otomatik telefon görümeleri, gerek özel gerek kamu telefonlarindan kolaylikla yapilabilmektedir. Mobil telefon cihazlari iletmeciyle kullanim süresi üzerinden yapilan kontratlar sayesinde zaman zaman sembolik fiyatla alinabilmektedir. Salik Durumu (Genel salik ve temizlik imkanlari ve tavsiyeler): Danimarkalilarin geni finansal güvenceleri vardir. Hastalik, yalilik ve isizlikte devlet destekler. Vatandalar sosyal ve etnik durumlarina bakilmaksizin sosyal yardimlardan faydalanirlar. Hastaneler Gerek Belediye Hastaneleri ve Devlet Hastaneleri gerek Özel Hastaneler tatminkar düzeyde hizmet vermektedir. Bununla birlikte, bilhassa air hastaliklardan muzdarip hastalarda muayene, görüntüleme vb. hizmetler için oldukça uzun bekleme süreleri ile karilailabilmektedir. Danimarka'da oturma ve çalima izni olanlar di doktoru diindaki salik hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanabilmektedirler. Ülkeye girite ai zorunluluu yoktur. Her türlü ai ve serumun temini mümkündür. Tedavi ve yatak ücretleri Ücretler yüksektir. Danimarka'nin en iyi hastanesi sayilan Rigs Hastanesinde, gecelik yatak ücreti 1500-17,600 Kron arasinda deimektedir. Pratisyen hekim muayene ücreti 250 - 500 DKK arasinda, uzman hekimler için ise 800-1500 DKK civarindadir.

88

Salik sigortasi uygulamasi, primleri: Danimarka'da yaayan, ancak kamu yardimindan yararlanamayan yabancilar için özel sigorta irketlerince salanan "8. Grup" salik sigortasi yaptirmak mümkündür. laç temini: Eczanelerden reçete ile her türlü ilaci almak mümkündür. Bununla birlikte ilaç fiyatlari yüksektir. Gümrük uygulamalari Ülkeye sokulmasi yasak olan eya: Danimarka'ya ilaç ve uyuturucu madde sokulmasi yasaktir. Avlanmak için av tüfei ev eyasi olarak getiriliyorsa, dier tainir mallar gibi ilem görür. Aksi takdirde, silahlar, patlayici ve tehlikeli maddelerin ithali Adalet Bakanlii'ndan alinacak ithal iznine ve silah kullanma ruhsatinin varliina tabidir. Özel tüketim amaciyla Danimarka'ya getirilen mallar için (alkol, sigara, parfüm, kahve ve çay hariç) uygulanan genel kurala göre; deeri 1350 Danimarka Kronu'na kadar olan mallarin ithali gümrük vergisinden muaftir. Bu deeri aan mallarin, gümrük kapisinda beyan edilmeleri gerekmektedir. Gümrük ve bildirim koullarini gösteren tam liste için . Ev hayvanlari için uygulanan ai ve karantina koullari: Danimarka'ya getirilen kedi ve köpeklerin, kuduz aisi olduklarini ispatlayan pasaport sahibi olmalari zorunluluu vardir. Hayvanlarin bu zorunluluk çerçevesinde çip veya dövmeyle iaretlenmi olmalari da gerekmektedir. Üç aydan küçük kedi ve köpeklerin, anneleriyle birlikte seyahat ediyor olmalari halinde ayrica seyahat belgesi çikarmalarina gerek yoktur. Ancak tek balarina seyahat ediyorlarsa büyük hayvanlar için geçerli kurallara tabidirler. AB üyesi olmayan ülkelerden gelen ve yolcu beraberinde olmayan kedi ve köpekler için, Danimarka gümrük veterinerine en az 48 saat önceden bilgi verilmesi gerekmektedir. Sosyal Yaanti ve Tatiller Lokanta ve elence yerleri: Uluslararasi mutfaklarin sunulduu çok sayida lokanta vardir. ki kiilik yemein (içkisiz) asgari fiyati 200 Kron'dur. çkiyle birlikte, fiyat iki misline çikabilmektedir. Elence hayati Kuzey Avrupa yaam alikanliklari dorultusundadir. Tatil ve dinlenme: Tüm Danimarka'da, çok sayida otel, pansiyon ve kamping yerleri vardir. Otellerde asgari fiyatlar, tek odalar için 400 Kron, çift odalar için 600 Kron'dur. Pansiyon ve kampingler daha ucuzdur. Ancak buralarda genellikle banyo ve tuvalet ortaktir. Spor, kültürel ve sosyal faaliyet imkani salayan balica kulüp, dernek vb.: Her belediyenin spor ve sosyal kültürel faaliyet imkani salayan kurumlari, kulüpler ve halkevleri bulunmaktadir. Hemen her spor dalinda hizmet veren kulüpler bulunmaktadir. Özellikle futbol ve yelken sporu bakimindan geni imkanlar mevcuttur. Gazete ve dergiler Mahalli dilde: Danimarkaca yayinlanan gazeteler, günlük ortalama sati sirasina göre öyledir. Jylland-Posten (183 bin), Politiken (169 bin), Berlingske Tidende (155 bin), Ekstra Bladet (130 bin) BT (12 bin), Information (40 bin). Yabanci dillerde: 1998 yili baindan itibaren haftalik ngilizce "Copenhagen Post" adli yerel bir dergi yayimlanmaktadir. Yakin zamanda Sphere isimli aylik bir ngilizce dergi de yayin hayatina balamitir. Ayrica, "Politiken" gazetesinin haftalik ekinde özet ngilizce tercümeler yer almaktadir. Televizyon yayinlari Kanal adedi: 3 ulusal (ayrica yerel kanallar) Yayin dilleri: Danimarkaca. Yabanci programlar, orijinal dilde ve alt yazili olarak yayimlanmaktadir. Uydu yayinlarini izleme: Çeitli Avrupa ve Türk kanallarini uydudan izlemek mümkündür. Ayrica, 28 kanalin yeraldii kablo-TV mevcuttur. Kablolu yayinda toplam 10 Türk kanalinin da bulunduu bir "Türk paketi"ne abone olmak mümkündür. Günlük yaam, yerel halkla ilikiler ve benzeri konularda yararli olabilecek bilgi ve öneriler: Dier AB üyesi ülkeler arasinda temel ekonomik göstergeler ve kii baina düen milli gelir açisindan ön siralarda yer alan Danimarka'da sosyal yaam artan ekonomik refahla paralel olarak eskiye oranla canlanmitir. Günlük yaam bir düzen ve disiplin içinde geçmekte, ev yaamina büyük önem verilmekte, iklimin izin verdii ölçüde doa sporlarina veya doayla babaa zaman geçirmeye öncelik taninmaktadir. Elence hayati pahalidir. "Cafe", restoran vb sosyal mekanlar dier Avrupa ülkelerine oranla daha pahali ve sinirlidir. Opera, sinema, tiyatro ve dier kültür ve elence yerlerinin fiyatlari keza yüksektir. Giyim ve terzilik hizmetleri de pahalidir. Avrupanin Kuzey bölgesinde yeralmasi, ada üzerindeki Kopenhag'a ulaimin feribot ve yüksek ücrete tabi köprü/tünel balantilariyla gerçeklemesi nedeniyle seyahat masrafli olmaktadir. Buna karin ülke genelinde düzenli, emniyetli ve huzurlu bir ortam mevcuttur.

89

Danimarka'da çocuk ve yetikinlerin yaralanabilecei pek çok bo zaman deerlendirme aktiviteleri bulunmaktadir. Bunlar; spor, akam okullari ve kültürel aktiviteler olarak siralanabilir. Kraliyet Balesi, Operasi ve Århus Senfoni Orkestrasi uluslar arasi bir üne sahiptir. Kültürel oluumlar genelde büyük kentlerde toplanmasina ramen küçük yerleim birimlerinde de müzeler, tiyatrolar ve müzik aktiviteleri vardir. Danimarka'da hertürlü ihtiyaci ve hizmeti kolaylikla bulmak mümkündür. Ancak bu imkan ve hizmetlerin bedelleri oldukça yüksektir. Özellikle tamir, bakim hizmetleri ve her türlü içilik çok pahalidir ve hizmetin temini çou zaman arzulanan hizda gerçeklememektedir. Sorunlar ve Çözüm Önerileri Bölgemizde MEB'ce görevlendirilen öretmen bulunmadii için genelde Milli Günlerde mahalli çalian öretmenlerle, dernek ve okul aile birlikleriyle etkinlikler yürütülmeye çaliilmaktadir. Son zamanlarda aile birleimi yoluyla gelen veya derneklerde çalian gençler MEB'ce salanan materyal isteminde bulunmakta ve gönderilen kitaplar kendilerine ulatirilmaktadir. Milli günlerimizin kutlanmasi konuya hassasiyet gösteren Dernekler ve Okul Aile Birlikleri ibirliinde geni katilimli bol aktiviteli olarak gerçekletirilmektedir. Bölge öretmenlerinin ve derneklerin materyal ihtiyacinin salanmasi ilikilerin devami açisindan çok önemlidir.

90

8) FRANSA GENEL BILGILER: Fransa Paris Cumhuriyet 543.965 km2 61.700.000 Yilbai: 1 Ocak Millî bayramlar çi Bayrami: 1 Mayis II. Dünya Savai Atekes Günü: 8 Mayis 1789 Fransiz Devrimini simgeleyen Bastille Hapishanesinin alinma günü: 14 Temmuz I. Dünya Savai Atekes Günü: 11 Kasim Pâques: 27 Mart (ertesi pazar resmi tatil) Dinî bayramlar Ascension: 5 Mayis Pentecôte: 15 Mayis Assomption: 15 Austos Tussaint: 1 Kasim Noel: 25 Aralik (Belirtilen milli ve dini bayramlar- Pentecôte 15 Mayis diinda- ayni zamanda resmi tatil günleridir). Hristiyanlik ( %75' i Katolik) Dinler slamiyet (4 milyon) Yahudilik (600 bin) , Uzakdou dinleri Gayri Safi Millî 1 551 milyar Avro (Ekonomik güç olarak ABD, Almanya ve Hasila (GSMH) Japonya'dan sonra Fransa Dünyada 4. sirayi almaktadir.) Kii baina 23.400-Amerikan Dolari Para birimi AVRO Vatandalarimizin to 450.500 sayisi Türk örencilerin top 71.321 sayisi Okul öncesi 18.793 lköretim 42.466 Ortaöretim 5.640 Özel eitim 2.223 Yüksek öretim 2.199 GENEL TOPLAM 71.321 Türkçe ve Türk kültü 18.528 derslerine devam ede örenci sayisi Türkçe ve Türk Kültü Bakanliimizca görevlendirilen: 181 dersleri veren öretmMahallen görevlendirilen: sayisi Ülke Bakenti Yönetim ekli Yüz ölçümü Nüfusu

91

FRANSA'DAK MLLÎ GÜNLERDE YAPILAN ETKNLKLER AÇIKLAMALAR Öncesinde yetikinler arkadalariyla biraraya gelip yemek düzenlemekte ve birbirlerine hediyeler sunmaktadirlar. çi Bayrami- 1 Mayis Sendikalar ehirlerde gösteriler düzenlemektedirler. Ayni zamanda yakinlara müge çiçei sunulmaktadir. II. Dünya Savai Atekes Günü -8 Askeri törenler düzenlenmektedir. Mayis 1789 Fransiz Devrimini simgeleyen Askeri törenler, balolar ve havai fiek gösterileri Bastille Hapishanesinin alinma günü düzenlenmektedir. 14 Temmuz I. Dünya Savai Atekes Günü ­11 Askeri törenler düzenlenmektedir. Kasim DN GÜNLER Pâques: 27 Mart Aile yemei düzenlenmekte, çocuklara çikolotadan yumurta ve tavan sunulmaktadir. Takip eden pazartesi günü resmi tatildir. Ascension: 5 Mayis Kiliselerde ayinler düzenlenmekte ve ibadet Pentecôte: 15 Mayis edilmektedir. Assomption: 15 Austos Toussaint: 1 Kasim Ölen yakinlarin mezarlarinin bakimi ve çiçek konulmasi Noel: 25 Aralik Geleneksel aile yemei düzenlenmesi, özellikle çocuklara hediyeler verilmesi Not : Fransa'da alti haftada bir iki haftalik tatil bulunmaktadir. Yaz tatili temmuz ve austos aylarinda yapilmaktadir. TÜRK VATANDALARI, SOYDALAR VE ÖRENCLER ÖRENC SAYILARI Okul öncesi lköretim Ortaöretim Özel eitim Yüksek öretim GENEL TOPLAM Türkçe ve Türk kültürü derslerine devam eden örenci sayisi Türkçe ve Türk Kültürü dersleri veren öretmen sayisi Vatandalarimizin toplam sayisi MLLÎ GÜNLER Yilbai-1 Ocak

18.793 42.466 5.640 2.223 2.199 71.321 18.528 Bakanliimizca görevlend Mahallen görevlendirilen 450.500

PARS BAKONSOLOSLUU BÖLGES LE LGL ÖZET BLGLER Türk vatandai sayisi Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri öretmeni sayisi Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine katilan örencilerin sayisi (Genel Toplam) lkokul Ortaokul Lise Paris Eitim Müavirlii'nde Özel Örenci Dosyasi bulunan örencilerin sayisi (Genel Toplam) Orta Öretim: Ön Lisans-Lisans Lisansüstü Genel Toplam 198.000 66 5.598 4.044 1.562 28 1.612 672 780 160 158

92

STRAZBURG BAKONSOLOSLUU BÖLGES LE LGL ÖZET BLGLER Türk vatandai sayisi Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri öretmeni sayisi Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine katilan örencilerin sayisi (Genel Toplam) lkokul Ortaokul Strazburg Eitim Ataelii'nde Özel Örenci Dosyasi bulunan örencilerin sayisi Orta Öretim: Lisans-Lisansüstü Genel Toplam 105.665 50 6.540 5.430 1.110

21 137 158

LYON VE MARSLYA BAKONSOLOSLUK BÖLGELER LE LGL ÖZET BLGLER Türk vatandai sayisi Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri öretmeni sayisi Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine katilan örencilerin sayisi (Genel Toplam) lkokul ve ortaokul Lyon Eitim Ataelii'nde Özel Örenci Dosyasi bulunan örencilerin sayisi Lisans-Lisansüstü Genel Toplam ETM SSTEM Fransiz eitim sisteminde zorunlu eitim 6-16 yalarini kapsamaktadir. Okul öncesi eitim üç yila ayrilmitir. Üç yillik bu eitim dönemi ayni zamanda lk Örenimler Devresi (Cycle des Apprentissages Premiers) olarak adlandirilmaktadir. Okul Öncesi Eitim basamaklari: 1. Yil Küçük Bölüm 2. Yil Orta Bölüm 3. Yil Büyük Bölüm Okul öncesi eitimin birinci yilinda örenciler yarim gün eitime katilabilmekte, ikinci ve ücüncü yilda ise eitim tam gün yapilmaktadir. Fransiz eitim sisteminde ilköretim ilkokul olarak planlanmitir. lkokul Temel Örenimler Devresi (Cycle des Apprentissages Fondamentaux) ve Younlama Devresi (Cycle des Approfondissements) olarak iki devreye arilmitir. lkokulda eitim tam gün yapilmaktadir. lkokul Eitim Basamaklari: Temel Örenimler Devresi 1. Sinif (CP) 2. Sinif (CE1) Younlama Devresi 3. Sinif (CE2) 4. Sinif (CM1) 5. Sinif (CM2) lkokulun bitiminde örenci herhangi bir diploma almadan Ortaokula yönlendirilir. Ortaöretim iki kademeye ayrilmitir. 1. Kademe 4 yilllik ortaokul eitimini,2. Kademe ise 3 yillik lise eitimini ifade etmektedir. Her kademe kendi içinde örenim devrelerine ayrilmitir. Birinci Kademe ( Ortaokul ) - Fransiz Milli Eitim Sisteminde tek tip ortaokul bulunmaktadir. Dört yil süren ortaokul eitimi üç devreye ayrilmitir. Gözlem ve Uyum Devresi Ortaokul 1. Sinif (6 éme) Younlama Devresi Ortaokul 2. Sinif (5 éme) Ortaokul 3. Sinif (4 éme) Yönlendirme Devresi Ortaokul 4. Sinif (3 éme) Ortaokulun bitiminde örenci Ortaokul diplomasini (Brevet de Collège) alarak yönlendirildii alanda üst örenimine devam eder. Ortaokulun bitiminde yönlendirilen alanlar: Genel ve Teknoloji Liseleri Genel Bakalorya Teknolojik Bakalorya Meslek Liseleri Mesleki Bakalorya 144.500 65 6.390 6.390

719 719

93

Çiraklik Eitim Merkezleri Ortaokulun ikinci sinifinin bitiminde örenci Meslek Lisesine, Çiraklik Eitimine Hazirlik Sinifina, Mesleki Siniflara yönlendirilebilir. kinci Kademe ( Lise) - Lise örenimi üç yil sürmektedir. Bu eitim kademesi iki devreye ayrilmitir. Belirleme Devresi Lise 1. Sinif (seconde) Bitirme Devresi Lise 2. Sinif (prémiére) Lise 3. Sinif (terminale) Lise örenimi bitiminde ancak Genel, Teknolojik ve Mesleki Bakalorya sinavini geçmi örenciler yüksek örenime devam edebilmektedir. ORTAÖGRETIM SONUNDA ÖGRENCILERIN DIPLOMA VE BRÖVELER Genel bakalorya: Genel lise eitimini bitiren örencilerin aldii lise diplomasidir. Örenciye yüksek-örenime devam hakki verir. Teknolojik bakalorya: Teknolojik lise eitimini bitiren örencilerin aldii lise diplomasidir. Örenciye yüksek-örenime devam hakki verir. Genellikle bu alanda örenim görmü örenciler teknik alanlarda yüksekörenim yaparlar. Teknisyenlik brövesi: Ortaokul sonrasinda üç yillik mesleki eitim bitiminde alinan brövedir. Örencinin i yaamina atilmasina olanak verir. Mesleki eitim brövesi: Ortaokul sonrasinda iki yillik mesleki eitim bitiminde alinan brövedir. Örencinin i yaamina atilmasina olanak verir. Eitimi sirasinda örenci teknolojik bölüme yönlenerek Teknolojik Bakalorya, mesleki bölüme yönelerek Mesleki Bakalorya alma hakkina sahiptir. Her iki durumda da örencinin iki yil daha örenim görmesi gerekir. Mesleki bakalorya: Mesleki Eitim Brövesi eitimi son sinifindan veya 3 yillik çiraklik eitimi son sinifindan gelen örencilerin iki yil eitim görmek sureti ile edindikleri Bakaloryadir. Bu bakalorya hem yükseköretime devam etme hem de mesleki yaama atilma hakki verir. Fransa'da 2003-2006 yillari arasinda yükseköretimde Lisans-Mastir-Doktora reformu yapilmasi planlanmi ve üniversitelerin bu süreç içinde Avrupa Yükseköretim Alaninina dahil olarak yeni yapilanmayi kademeli olarak hayata geçirmeleri öngörülmütür. Halen 10 Bölge Millî Eitim Müdürlüünün sorumluluk alaninda bulunan üniversitelerde bu reform balamitir. Ulusal diplomalar (Teknoloji Diplomalari, Ön Lisans Diplomalari vb.) hâlen verilmektedir. Lisans-Mastir-Doktora reformu çerçevesinde Lisans eitimi 23 Nisan 2002 tarihli Bakanlik Kararnamesiyle düzenlenmitir. Buna göre; lisans eitimi 6 yari yillik süreyi kapsamaktadir. Toplam eitim süresince örencinin lisans diplomasi alabilmesi için 180 krediyi baariyla almi olmasi gerekir. Ara düzeydeki eitim (Ön lisans) için iki yillik süre içinde alinmasi gereken kredi toplami 120'dir. Her yariyilda örencinin alacai kredi miktari 30 olarak belirlenmitir. Örencinin asil kayit olduu üniversitenin diinda kendi ülkesi diindaki herhangi bir Avrupa üniversitesinden aldii ECTS normlarina uygun kredisi tamamiyla deerlendirmeye alinir. Lisans eitimine kayit olabilmek için, Bakalorya diplomasi, Üniversite Giri Diplomasi, Bakaloryaya denk veya bakaloryadan muaf olduunu belirten fransiz veya yabanci diploma sahibi olmak gerekir. Mastir eitimi lisans eitimi üzerine 120 Avrupa Kredisinin alinmasiyla edinilen bir diplomaya götürür. Her yari yilda 30 kredinin alinmasinin öngörüldüü bu eitim iki yila yayilmi; Mastir 1 yil ve Mastir 2 yil olarak adlandirilmitir. Fransiz eitim sisteminde Aratirma Mastiri ve Mesleki Mastir olarak iki tür mastir imkani bulunmaktadir. Doktora eitimi için Aratirma Mastiri sahibi olmak gerekir. Aratirma Mastir Diplomasi veya Derinlemesine Eitim Diplomasi (DEA) bulunan örencilerin müracaat edebilecekleri doktora programlari üç yillik bir süreyi kapsar. Üç yillik bu eitim süresi içinde örencinin 150 ila 250 krediyi baariyla almi olmasi gerekmektedir. Doktora diplomasi mezunlarina akademik kariyer olanai salar. Yüksek Lisans yapan örencilerin devam edebildikleri bu alan, örencinin seçtii alanda ihtisas sahibi olmasini salar. Eitim süresi genelde bir yildir. Bu alani bitiren örenci i yaamina atilir, bu diploma doktora eitimine olanak vermez. Teknik alanda eitim veren okullara, bakalorya sahibi örenciler müracaat edebilirler. ki yillik eitimin sonunda alinan diploma, örenciye i yaamina atilma olanai verdii gibi, lisans eitimine devam etme olanai da verir. Meslek lisesi mezunlarinin dorudan, çiraklik eitimi mezunlarinin belli bir süre mesleki deneyimden sonra müracaat edebildikleri bu okullarin eitim süresi iki yildir. Mezunlarina Yüksek Teknisyen diplomasi vererek i yaamina hazirlar. Fransa'da mühendislik, yönetim bilimleri eitimi veren bazi yükseköretim kurumlari "Büyük Okullar" diye tanimlanmaktadir. Bu okullar örencileri seçme sinavina tabi tutarak alirlar. Bu okullara hazirlik derslerinin yapildii bu siniflara bakalorya diplomasi olan örenciler müracaat ederler. Bu okullarda örenim süresi iki yildir. Fransiz yüksek öretim sisteminin en prestijli okullaridir. Bu okullar sinav ve kendi belirledikleri dier kriterlere göre (örencinin önceki eitiminin incelenmesi veya gelecek eitimi ile ilgili tasarladiklarinin incelenmesi vb.) örenci alirlar. Genelde bu okullarin eitim süreleri hazirlik

94

siniflari ile beraber toplam 5 yildir. Mezunlari kolaylikla i bulabilmektedir. Ayrica, Fransa'da eitimöretim yili çalima takvimi Bakanlik tarafindan üçer yillik süreler için hazirlanir. Eitim eylül ayinda balar haziran ayinda sona erer. Üçer aylik dönemlere ayrilmitir, örenci üç aylik dönemin sonunda karne alir. Yedi haftalik eitimden sonra iki haftalik tatil planlanmitir. Tatiller açisindan Fransa üç eitim bölgesine ayrilir. Toussaint ve Noel gibi dini nitelikli tatillerin diindaki tatiller Bölge Millî Eitim Müdürlüklerine göre deimektedir. Fransiz eitim sisteminde din dersleri verilmemektedir. Ancak, çocuklarin din eitimi alabilmeleri için çaramba günleri ilkokullarda tam gün, ortaokul ve liselerde yarim gün tatil edilmitir. stekli aileler çocuklarini mahallelerindeki kiliselere götürerek din eitimi almalarini salarlar. Bunun diinda çaramba günleri çeitli kurum ve kurulular tarafindan çeitli sosyal ve sportif aktiviteler düzenlenmektedir. 2002 yilindan itibaren yabanci dil eitimine büyük önem verilmektedir. Yeni yürürlüe giren progamda 2005 yili ile birlikte ana sinifinin son yilindan itibaren yabanci dil dersleri zorunlu hale getirilmitir. Halen uygulanmakta olan geçi programlari, yürürlüe girecek kesin programlar ve sinif düzeyleri yillar itibari ile aaida verilmitir. Fransa'da eyalet sistemi olmadii için eitim uygulamlarinda bölgelere göre farklilik yoktur.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

FRANSA

OKULÖNCES

LKÖRETM

I. KADEME GENEL ORTAÖRETM

II. KADEME GEN. ORTA.

YÜKSEKÖRETM -LSANS

YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS

II.KADEME MESLEK ORTAÖR.

OKULÖNCES LKÖRETM KESNTSZ ETM I. KADEME GENEL ORTAÖRETM II. KADEME GENEL ORTAÖRETM

I.KADEME MESLEK ORTAÖR. II.KADEME MESLEK ORTAÖR. ORTAÖRETM SONRASI ETM YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS YÜKSEKÖRETM -LSANS

ZORUNLU TAM GÜN ETM ZORUNLU YARI ZAMANLI ETM EK YIL YARI ZAMANLI VEYA BRLETRLM OKUL-YER ETM

TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖRETM Fransa'da verilmekte olan Türkçe ve Türk Kültürü Öretimi Fransiz Millî Eitim Bakanlii'nin 22.09.1978 tarih ve 323 sayili, 22.07.1983 tarih ve 663 sayili, 22.03.1985 tarihli Yasal Genelgelere dayanmaktadir. Bu derslerin pratikteki uygulamalari Fransiz okullarinda veya bunun mümkün olmadii yerlerde derneklerde yapilmaktadir. Okullarda düzenlenen dersler okul saatleri içinde (intégré) ve okul saatleri diinda (différé) 16.30-18.00 saatleri arasinda veya Çaramba (Fransa'da tatil) günleri haftada en fazla üç saat yapilmaktadir. Genelde, derneklerde alindii için birletirilmi sinif Türk Kültürü Derslerinde Millî 388 sayili müfredat programi kullanilabilmektedir. ve okul saatleri diinda yapilan derslerde deiik siniflardan örenciler uygulamalari yapilmaktadir. Sinif ortalamalari 12-15 arasidir. Türkçe ve Eitim Bakanlii Talim Terbiye Kurulu Bakanlii'nin 23.10.2000 tarih ve uygulanmaktadir. Bunun diinda, dersin yapildii okulun materyalleri de

Bölgelere göre Bakanliimizca gönderilen öretmenler (2004-2005)

T.C. Paris Büyükelçilii Eitim Müavirlii görev bölgesi T.C. Strasbourg Bakonsolosluu Eitim Ataelii görev bölgesi T.C. Lyon Bakonsolosluu Eitim Ataelii görev bölgesi Mahallen görevlendirilen öretmen TOPLAM 66 50 65 181

95

Birinci yada ikinci yabanci dil olarak Türkçe (Langues Vivantes): Yasal olarak ortaokul 3. sinif ile lise 1. ve 3. siniflarda Türkçe, yabanci seçmeli ders olarak örencilere sunulmaktadir. Ancak, Fransiz Milliî Eitim Bakanliinin öretmen görevlendirebilmesi ve dersin açilmasi için en az 15 örencinin Türkçeyi Yabanci Dil olarak seçmesi gerekmektedir. imdiye kadar bu sayiya varilamadiindan fiilen ortaokullarda bu ders balatilamamitir. Zira, örenci ve veliler genelde çocuklarinin ngilizce, Almanca veya spanyolca almalarini tercih etmektedirler. Türkçe dersleri Fransiz Milli Eitim Bakanlii'nin 31.11.1994 tarih ve 16930 sayili kararnamesiyle liselerde Türkçe seçmeli Yabanci Dil dersi olarak alinmaktadir. Ancak, bu eitim Fransiz Milli Eitim Bakanlii'nca pilot proje olarak uygulanmaya konulmutur. Bu maksatla 5 pilot bölgede 5 öretmen görevlendirmi bulunmaktadir. Örencilerin Türkçeden Bakalorya Sinavina girmeleri Bakalorya not ortalamalarinin yükselmesini salamaktadir. Bunun yani sira ders alamayan birçok örenci kendi imkanlari veya bölgelerinde görev yapmakta olan Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri öretmenlerinden destek alarak, Bakalorya Sinavlarina diaridan hazirlanmaktadirlar. Fransa'da Yükseköretim bünyesinde Türkçe dersleri: Paris-INALCO (Dou Dilleri ve Kültürleri Enstitüsü), Strasbourg (Marc Bloch Üniversitesi), Bordeaux, Lyon ve Aix-En-Provence Üniversiteleri'nde verilmektedir. Ayrica, Paris'te bulunan Anadolu Kültür Merkezi'nde Türkçe örenmek isteyen yabancilara Türkçe dil kursu düzenlenmektedir. SOSYAL FAALYETLER Türkiye'de okullarda kutlanan hemen tüm belirli gün ve haftalarin kutlamasi yapilmaktadir. Ramazan ve Kurban Bayramlarinda Elçilik ve Konsolosluklarda bayramlama yapilmaktadir. Bunun diinda Türk Günleri ve Geceleri düzenlenmekte, bu yolla Türkiye'nin tarihi ve turistik deerleri, folkloru, mutfai tanitilmaktadir. Özellikle 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramlari önemli sayida vatandalarimizin ve yabancilarin katilimiyla belediyelerin çok amaçli salonlarinda, parklarda kutlanmaktadir. Fransiz okullari veya belediyelerden de çeitli etkinlik, festival ve kutlama davetleri alinmakta ve öretmenler-dernekler ibirliiyle Türkiye adina katilinmaktadir. Fransa'da millî ve dini günlerde okullar tatil edilmekte olup Fransizlar bu tatilleri kendi aralarinda (aile ortaminda) kutlamaktadirlar.

GÖREV YERLER LE LGL MEVZUAT Fransa'ya gelen öretmenlere Eitim Müavirliince/Eitim Ataeliince bölgeden ayrilan öretmenin teslim ettii devir-teslim tutanai ile görev bölgesini tanitan yazi verilir. Öretmen görev bölgesi ile ilgili ilk bilgiyi Eitim Müavirliinden/Eitim Ataeliinden alir. Öretmen görevli olduu okullarin listesini ve yillik çalima takvimini aldiktan sonra görev bölgesindeki l Eitim Müdürlüüne giderek kendisini tanitir. Daha sonra da okul müdürleriyle taniirlar. Bu tür ziyaretler daima randevu alinarak gerçekletirilir. Bu ilemlerin bitiminde haftalik hizmet çizelgesi düzenlenerek Eitim Müavirliine/Eitim Ataeliine gönderilir. OKUTMANLAR VE ÖRETMENLER NASIL TALEP EDLMEKTEDR Okutmanlar, Fransiz Eitim Bakanliina bali üniversitelerin talepleri üzerine, öretmen ihtiyaci ise her yil ubat ayinda bölge müfettiliklerinin okullar ve veliler nezdinde ders açilmasi konusunda yapmi olduu anket neticesinde bildirilen örenci sayisina göre belirlenmektedir. Bu sayilar, eitim müavirlii ve ataeliklerine bildirilmekte olup, ayrica sene sonu ikili toplantida dile getirilmektedir. Böylece öretmen ihtiyaci eitim müavirlii ve ataeliklerince Bakanliimiza bildirilmektedir. DKKAT EDLMES GEREKEN HUSUSLAR Öretmenin dier Fransiz öretmenlerinden hiçbir farki yoktur. Tüm öretmenlerin yararlandiklari araç-gereçlerden yararlanir. htiyaç duyulan araç-gereci okul müdüründen nazik bir dille önceden talep etmekte fayda vardir. Türkçe ve Türk Kültürü Derslerinin öretmenleri, okulun artlarini göz önünde bulundurarak, mümkün olduu takdirde kendi derslerinin normal ders saatleri içine alinmasini (intégré), böylece dier Fransiz meslektalariyla ayni zamanda çalimayi öncelikle talep etmelidirler. Yeni gelen öretmenlerin beraber çaliacai meslektalarina ve okul müdürlerine Türkiye hatirasi niteliinde küçük bir hediye getirmesi güzel bir balangiç olarak deerlendirilebilir. Bunu takiben, kendinden emin, ne istediini bilen, konusuna vakif bir öretmen zamanla hem eitimöretimde zorluk çekmeyecek hem de meslektalarinin takdirini ve güvenini kazanacaktir.

96

Fransiz öretmenlerle konu paylaimi yapmak, onlara ve bu vesileyle dier örencilere Türk kültürünü çeitli vesilelerle (Fransizcaya çevrilen hikaye, arki, iir, gibi) aktarmak gerekmektedir. Okulda düzenlenen toplantilara katilma talebi bizzat okul müdürüne iletilmeli ve bunlara mutlaka itirak edilmelidir. Ayrica, düzenlenecek etkinliklere Fransiz meslektalarin da muhakkak davet edilmesi olumlu bir tutum olacaktir. PRATK BLGLER Ülkenin farkli kültürel özellikleri Fransiz toplumu kuralci bir toplumdur. Davrani kazandirma çocuun okulla tanimasiyla balar. Toplum içinde yaamanin kurallari, bulunduklari ortamda uymalari gereken kurallar yaparak ve yaayarak somut olarak öretilir. Selamlamanin, gülümsemenin, tertip ve düzenin ilk temelleri anaokulunda atilir. Özgürlüklerinin nerede balayip, nerede bittiini çocuk ilk defa burada farkeder. Eitimciler, çocuklarla büyük insan gibi konuur, neyi nerede ve nasil yapmalari gerektii hususunda gerekli deneyimi okulda kazandirmaya çaliirlar. Millî bilincin yerletirilmesi, Fransiz dilinin sevdirilmesi ilk defa burada balar. Dini eitim yok gibi görülse de dini motifler eitimin içinde oldukça yaygindir. Fransizlarin büyük bir çounluu dia kapali ve üpheci bir kimlik yapisina sahiptir. lk defa tanitii insani uzun zaman uzaktan takip eder ve kolay dost olmaz ve kolay kolay güven duymazlar. Ayrica 40-45 yain üstündeki kuak yabancilara kari önyargili bir tutum içindeyken, genç kuak daha ilimli bir yaklaim sergilemektedir. Pasaport Süresinin Uzatilmasi Yurt diinda öretmenlerin pasaport ilemleri Eitim Müavirlii/ Eitim Ataelii aracilii ile Bakonsolosluklar tarafindan yürütülür. Öretmenlerimizin yurt dii görev süreleri Bakanliklararasi Ortak Kültür Komisyonu karariyla her yil uzatildiindan, kadro derecesi 1-3 arasi olanlar hariç, hizmet pasaportlari her yil uzatilmaktadir. Bu nedenle, öretmenlerin pasaportlarini her yil nisan ayinda eitim müavirliklerine /eitim ataeliklerine göndermeleri gerekmektedir. Oturum zni:Yurt dii görevine atanan öretmenlerimizin vize ilemleri Bakanliimiz Diilikiler Genel Müdürlüü, oturum izinlerinin uzatimi ise Büyükelçilik tarafindan yürütülür. Oturum izninin alinmasi ve daha sonra her yil bu iznin yenilenmesi öretmenlerimizin görevine baladiina dair l Eitim Müfettiliinden balama yazisinin alinmasina balidir. Bu balamda, yeni gelen öretmenlerimizin bir an önce derslerine balamalari büyük önem arzetmektedir. Vatandalarimiz ve derneklerimiz Fransa'da Türk vatandalarinin kurduklari birçok dernek mevcuttur. Öretmen ve okutmanlarimizin, bu kiilerle ilikilerinde yukarida belirtilen hususlara dikkat ederek davranmalarinin uygun olacai düünülmektedir. Ayrica, Fransa'da bulunan Türklerin çounun Türkiye'nin kirsal kesiminden gelmi ve eitim seviyesi düük insanlar olmalari nedeniyle, bu kiilerle de ilikilerinde dikkatli olmalari gerekir. Temsil Fransa'da görev yapan öretmen ve okutmanlarin görev mahallinde Türk Devleti'ni temsil ettiklerini tüm ilikilerinde göz önünde bulundurmalari büyük önem taimaktadir. Okullarla ilikiler: Öretmenlerin görev yaptiklari okullarda, o okulun bir personeli statüsünde olduklarini bilmeleri, sorumluluklarinin farkinda olarak davranmalari gerekmektedir. Görev yapilan okulun ileyiini ve kurallarini kisa zamanda örenip, okul yönetimi ve dier öretmenlerle iyi ilikiler kurmalari gerekmektedir. Ayrica, öretmenlerimizin görev yaptiklari okullarda Türkiye'yi ve Türkleri tanitici faaliyetlerde bulunmalari tavsiye edilmektedir. Fransa'da bina olarak ilkokullar yerel yönetimlere (belediye), ortaokul ve liseler ise il meclislerine balidir. Bu itibarla, öretmenlerimiz lojman ihtiyaçlari konusunda dorudan belediyelerle görüebilirler. Araba alma ve kiralama Türkiye'de olduu gibi özel ajentalar aracilii ile günlük, haftalik veya aylik olarak araba kiralanabilir. Ancak, 600 Avrodan balayan fiyatlarla araba satin alinabilir. Öretmenler zaman zaman deplasmana gideceklerinden sürücü belgesine ve arabaya sahip olmalari gerekmektedir. Trafik sigortasi Sigorta zorunlu olup, trafik kazasi durumunda her iki taraf tutanak imzalar ve kendi sigortasina gönderir. Sigorta irketleri uzman aracilii ile kazayi deerlendirir.

97

Sürücü Belgesi Türkiye'den alinan ehliyetler Fransa'da kullanilabilmektedir. Para transferleri Yüksek komisyon karilii özel irketler, banka veya postahane aracilii ile gerçekletirilebilir. Vergiler Televizyon vergisi ve oturum vergisi zorunlu olup, yillik ortalama 400-500 Avro civarindadir. Maalarin Ödenmesi Maalarinin düzenli olarak transfer edilebilmesi için yeni öretmen gelir gelmez herhangi bir bankadan hesap açtirmasi gerekir. Günlük Ulaim Ücretlerinin Ödenmesi Öretmenlerimizin ikamet yeri (Belediye hudutlari) diinda görev yaptiklari yerler için normal tarifeli nakil vasitasi ücretleri Bakonsolosluklarca ödenmektedir. Ev Kiralama Fransa'ya yeni atanan öretmenin ilk etapta karilatii sorun ev sorunudur. Bu konuda, varsa dernek yetkilileriyle veya bizzat görev bölgesindeki HLM (belediye lojmanlari) kurumuna müracaat edilmelidir. Bu konuda, durumun aciliyeti dile getirilerek il eitim müfettiliinden de yardim istenilebilir. Ev sigortasi yillik ortalama 90 Avro civarindadir. Tedavi Giderleri Tedavi Giderleri Yönetmelii gereince yurtdiinda geçici görevli öretmenin sadece kendisinin tedavi giderleri Bakanliimizca yurtdii rayici üzerinden karilanmaktadir. E ve çocuklarinin tedavi giderleri ise bali bulunduu l Millî Eitim Müdürlüünce yurtiçi rayici üzerinden ödenmektedir.

98

9) GÜRCSTAN

Bakenti Yönetim ekli Yüzölçümü Nüfusu Millî Bayramlar Dini bayramlar

Dinler Etnik Gruplar Kii Baina düen Milli Gelir Para birimi Vatandalarimizin toplam sayisi Türk Örencilerinin sayisi (Okul Öncesinden Lise son sinifa Kadar) Bakanliimizca Görevlendirilen Öretmen Sayisi GENEL BLGLER

Tiflis Bakanlik Tipi Cumhuriyet 69,700 km2 5.457.000 26 Mayis (1918) Baimsizlik günü 7 Ocak Hz. sa'nin doum günü 19 Ocak Natlisgheba Bayrami (Hz.sa'nin VaftizGünü) 12 Mayis Hz. Andria günü 28 Austos Mariamoba (Meryem Ananin Günü) 23 Kasim Giorgoba Bayrami Gürcistan Ortodokslari %65, Müslümanlar %11, Rus Ortodokslari %10, dier %14 Gürcü %70.1, Ermeni %8.1, Rus %6.3, Azeri %5.7, Osetin %3, Abkhaz %1.8, dier %5 1.060 US$ Lari 2000 260

4

Corafi bakimdan çok büyük bir ülke olmamasina ramen etnik ve dini manada çok çeitli gruplarin yaadii ve hassasiyetlerin üst noktalarda olduu bir ülkedir. Güvenlikle ilgili problemler halen mevcut olup hirsizlik vaka'larina rastlanilmaktadir. Yerel makamlar Türk halkina ve görevlilere kari olumlu bir yaklaim içindedir. Resmi ve gayri resmi ilikilerde ve gönlük yaamda Gürcistan'daki insanlarla iletiim için Rusça, Gürcüce gereklidir. Bunun yani sira çari-pazarda ufak tefek ilerde kismen Azerice anlailabilmektedir. Gürcistan, Kafkasya'da farkli alfabe, farkli dil, farkli din ve farkli kültüre sahip bir ülkedir. Millî günlerimiz büyükelçilik bünyesinde kutlanmaktadir. Bu ülkenin millî ve dini günlerinde bir katilim salanmamaktadir. TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖRETM Gürcistan'da T.C. Millî Eitim Bakanliina bali bir eitim kurumu bulunmamaktadir. TürkGürcü ortakliinda özel olarak faaliyet gösteren bir okulda, mevcut yasalar çerçevesinde, yalniz Türk örencilerin bulunduu birletirilmi bir sinifta Türkçe ve Türk kültürü öretilmektedir. Ayrica Tiflis büyükelçiliimiz bünyesinde büyükelçilik zemin katinda Türk Kültür Merkezi adiyla bir yer tahsis edilmi olup Gürcü vatandalarina Türkçe ve Türk Kültürü öretilmektedir. Ayrica Batumda da ayni ekilde faaliyet sürdüren bir merkezimiz bulunmaktadir. Bu merkezlerde bakanliimizca görevlendirilen dört öretmenimiz görev yapmaktadir. Tiflis'te 2 ortaokulda seçmeli yabanci dil olarak Türkçe öretilmektedir. Dersleri buradaki Türkoloji bölümünden mezun olan öretmenler vermektedir. Türkçe ve Türk Kültürü öretiminde kullanilan materyaller yeterli deildir. Eitim Müavirliin gayretleriyle Türkçe hikaye, kitap, CD temin edilip Türkçe öretilen yerlere verilerek katki salanmaktadir. YÜKSEK ÖRETM (TÜRK DL KÜRSÜLER/KÜLTÜR MERKEZLER VE KÜLTÜRÜ LE LGL ÜNVERSTELERDEK

99

Tiflis'te 3 üniversite bünyesinde Türk dili ve Türk Tarihi bölümleri bulunmaktadir. Ayrica Akaki Tsereteli Kutaisi Devlet Üniversitesinde ve ota Rustevelli Batum Devlet Üniversitesinde birer Türkoloji bölümü vardir. Bu bölümlerde görevli okutman ya da öretmen yoktur. GÜRCSTAN ETM SSTEM EMASI Öretim Kademeleri Doktora Öretim Süresi 10 9 Mastir Üniversite ve muadili yükseköretim kurumlari 8 7 6 5 4 3 2 1 Teknik Liseler Mesleki Eitim Hazirlik Siniflari

Liseler

Çok Programli Liseler Yönlendirme Siniflari Yaygin Eitim

Temel Eitim

Özel Eitim

lkokul

Sinif 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1

Okulöncesi Eitim-Kreler

Ya 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1

PRATK BLGLER Yurt Diinda Pasaport ve Vize lemleri Pasaport ve vize ilemleri tüm dünya ülkelerinde olduu gibidir. Bu tür i ve ilemler Büyükelçiliimizce yürütülmektedir. Özel Salik Sigortasi Özel salik sigortasi bulunmakla birlikte yeterince oturmu olmadiindan güven vermemektedir. Ülkede salik sistemi ülkemizdeki standartlarin oldukça altindadir. Ev Kiralama Ev kiralamak için özel komisyoncular vardir. Gelire göre kiralar yüksektir. Evler eski ve bakimsizdir. Eyali olarak ev kiralamak da mümkündür. Bazi özel nedenlerden dolayi ülkedeki ehirlerin her semtinde ev kiralamak mümkün deildir. Bu nedenle merkeze yakin güvenlikli bir semtte ev kiralamak gerekmektedir. Bu da ülkenin yaam standartlarinin çok üstünde yüksek fiyatlara salanabilmektedir Trafik Gürcistan'da yollar trafie uygun yapilmitir. Trafik kazalari fazla görülmemektedir. Polis denetimleri ve donanimlari üst noktadadir. Araba kiralama irketleri bulunmakta olup ayrica özel araçlari kasko yaptirma imkâni da vardir. Ülkede toplu taim araçlari güvenli deildir. Yabancilar genellikle 2. el araç alip kullanmayi tercih etmektedir.

100

Türkiye'de alinan sürücü belgesi burada da geçerlidir. Ayrica buradan da sürücü belgesi alinabilmektedir. Herhangi bir kaza aninda özellikle de kendi aracinizla kaza yaptinizsa ilk i araci öylece birakip oradan uzaklamak ve ilemleri konsolosluk araciliiyla yapmaktir. Çünkü yerli halk yabanciya kari yalan söylemeyi hakli bir gurur vesilesi telakki etmektedir. Resmi görevliler ve güvenlik güçlerinin yabancilara kari tutumu da oldukça fevri ve ön yargilidir. Bankacilik lemleri- Para Transferi Bankacilik hizmetleri ve para transferi oldukça kolay olup ülkemizdeki tüm imkanlar bu ülke de de bulunmaktadir. Gürcistan'dan Türkiye'ye para transferi T.C. Ziraat Bankasi araciliiyla salanabilmektedir. Karilailabilecek Sorunlar ve Çözüm Önerileri Burada görev alacak kamu görevlileri tamamen T.C. devletinin bir temsilcisi olduunu unutmadan farkli dini ve etnik gruplara kari ölçülü ve hassas davranmalidir. Hiç bir grupla hareket etmemeli hatta bunu çaritiracak davranilardan özenle kaçinmalidir. Görev yerlerinde kesinlikle siyasi ve dini tartimaya girilmemelidir. Sosyal ve kültürel hayat bakimindan bulunduu corafyadan pek çok farkliliklar gösteren ülkede görevli personelin bu farkliliklari göz önünde bulundurmasi gerekmektedir.

101

10) HOLLANDA

Genel Bilgiler ÜLKE ADI BAKENT YÖNETM EKL NÜFUSU PARA BRM MLL BAYRAMLAR DN BAYRAMLAR Hollanda Amsterdam Parlemento esasina dayali Monari 16.338.190 (ubat 2006) Avro 30 Nisan - Koninginnedag (Kraliçe günü) 5 Mayis - Bevrijdingsdag (Kurtulu Günü) 1 Ocak: Nieuwjaarsdag (Yeni Yil) 14 Nisan: Goede Vrijdag (Kutsal Cuma) 16-17 Nisan: Pasdag (Paskalya) 25 Mayis: Hemelvaartsdag (Miraç Kutlama Günü) 4-5 Haziran: Pinksterdag (Hamsin Yortusu) 25-26 Aralik: Kerstdag (Noel Günü) Hiristiyanlar % 55 Müslümanlar % 4,1 Dierleri % 3,6 Dinsizler % 37,3 Hollanda Antilleri ve Aruba Türkler Surinamlilar Faslilar 22.720 Avro (Kii baina)

DNLER

ETNK GRUPLAR

GSMH(Gayri Safi Milli Hasila) Vatandalarimizin toplam sayisi Kayitli vatanda sayisi: 373.870 Kayitli Olmayan Tahmini vatanda sayisi: 35.000 Türk örencilerin sayisi lköretim 55.237 Ortaöretim 26.262 Özel Eitim 4.422 Yüksek Öretim 6.557 Genel Toplam 92.478 Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine devam eden örenci sayisi 2.000 Türkçe ve Türk Kültürü a) Bakanliimizca Görevlendirilen Dersleri veren öretmen b) Mahallen Görevlendirilen: 630 (Austos 2004'e kadar) TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖRETM Türkiye-Hollanda eitim ilikilerinin hukukî dayanaklari unlardir: A. Hollanda-Türkiye Kültür Anlamasi (12 Mayis 1960, Ankara) (Bu anlamaya göre yapilan Karma Kültür Komisyonu ve Eitim Uzmanlari Ortak Komisyonu toplantilari kararlari) B. Göçmen çinin Hukukî Statüsü Hakkinda Avrupa Sözlemesi C. Avrupa Sosyal arti Hollanda Hükümeti 1998 yilinda OALT (Yabancilarin Yaayan Dilleri Eitimi) adiyla bir yasa çikarmitir. Bu yasaya göre anadili derslerinin haftada 1.5 saat olmak üzere temel okullardaki ilk 4 sinifta okul saatleri içerisinde, 5-8. siniflarda ise okul saatleri diinda verilmesi hükme balanmitir. Ayrica, anilan yasa için 4 yillik bir uygulama süresi belirlenmitir. Bu sürenin bitiminde, anadili

102

derslerine yapilan ödenek kesilmi ve Türkçe Anadili dersleri Austos 2004 tarihinden itibaren okullardan fiilen kaldirilmitir. Bakanliimiz kanaliyla 1976 yilina kadar Hollanda'ya toplam 24 öretmen gönderilmitir. Hollanda tarafi, bu tarihten itibaren öretmen ihtiyacini Hollanda'da yaayan Türkler arasindan karilama yoluna gitmitir. Austos 2004 tarihine kadar Hollanda tarafindan görevlendirilmi olan Türkçe Anadili dersi öretmeni sayisi 630 idi ve bunlarin yaklaik yarisi aktif olarak öretmenlik görevini yerine getirmekteydi. Anilan tarihten itibaren, yapilan sinavda baarili olan 50 Türk öretmeni sinif öretmenlii için 2 yil süreli bir eitime alinmitir. Baarili bulunan bir kisim öretmenimiz ise kendi okullari tarafindan rehberlik, danimanlik vb. adlarla istihdam edimektedir. Dier öretmenler için Hollanda Eitim Bakanlii tarafindan bir sosyal plân hazirlanmitir. Bu plâna göre öretmenler 5 yil süreyle maalarinin önemli bir kismini almaya devam edeceklerdir. Türkçe Anadili derslerinin okul çatisi altinda verilmesi için Büyükelçiliimiz ile Hollanda üniversitelerindeki Türk öretim üyeleri Türkçe çin El Ele adiyla bir kampanya balatmi ve 5 öretim üyesinin yönetim kurulunu oluturduu Hollanda Türkçe Eitim Vakfi kurulmutur. Vakfin genel amaci, Türkçe Anadili derslerinin okul çatisi altinda (geniletilmi okul saatlerinde) verilmesinin salanmasidir. Vakif ayrica, Hollanda Eitim Bakanlii ile düzenli görümelerde bulunmaktadir. Halen Hollanda'daki 8 yerleim birimindeki deiik okullarda 2.000 Türk örenci Türkçe dersi almaktadir. Bu siniflardaki örenci mevcutlari 12-18 arasidir. Türkçe Anadili derslerinin, anaokulunu da kapsayan ilkokul örencilerine ulatirilmasi için çalimalar devam etmektedir. Türkçe dersleri orta ve lise seviyesinde seçmeli yabanci dil olarak verilmektedir. Haftada 2-3 ders saati olarak verilen bu derslere Türk örencilerin ilgisi fazladir. Hollanda Eitim, Kültür ve Bilim Bakanlii, Türkçe ders kitaplarini Hollanda üniversitelerinin Dilbilim bölümlerinde ve Türkoloji kürsülerinde görev yapan Türk öretim üyelerine hazirlatmaktadir. Kitap basiminin tüm maliyeti anilan bakanlik tarafindan karilanmaktadir. Hollanda'nin Leiden Üniversitesindeki Türkoloji Kürsüsünde Türk Dili ve Kültürü dersleri alan örenci sayisi 19'dur. Utrecht Üniversitesindeki Türkoloji kürsüsünde ise Türk Dili ve Kültürü dersleri alan örenci sayisi 25'tir. Ek olarak, bu üniversitede 15 örenci kisa dönemli olarak Türkçe dersi almaktadir. ETM SSTEM Hollanda'da ulusal eitim, Hollanda Eitim, Kültür ve Bilim Bakanlii tarafindan düzenlenir. Hollanda Eitim, Kültür ve Bilim Bakanlii'nin Yürütme Kurulu; Bakan, iki Devlet Sekreteri (Bakan Yardimcisi), bir Müstear ve bir Müstear Vekili'nden oluur. Yürütme Kuruluna ek olarak Bakanlik, 21 merkezi birimden ve 10 yari baimsiz icra kurumundan oluur. Bunlar içerisinde; Merkezi Fon Enstitüsü Kurumu, Eitim Denetimi Kurumu, Eitim Konseyi, Bilim ve Teknoloji Danima Konseyi gibi birimler de yer almaktadir. Eitim politikasi gelitirmekten sorumlu alti bölüm vardir. Bunlar; lköretim, Orta Öretim, Yetikinler ve Meslekî Eitim, Yüksek Eitim, Üniversite Eitimi, Aratirma ve Bilim Politikasi Bölümü'dür. Hollanda Anayasasi ve ilgili kanunlar bütün seviyelerde eitimin serbest olmasi gerektiini vurgulamaktadir. Bu balamda, Hollanda eitim sistemi özel ve resmi kurumlar tarafindan yönlendirilmektedir. Özel öretim kurumlarinin tamamina yakini vakiflarin yönetimindeki okullar olup parali okullar deildir ve eitimin her seviyesinde bulunmaktadir. Bu kurumlar dini prensiplere göre de çaliabilmektedir. lköretim seviyesindeki okullarin %68'i, orta öretim seviyesindeki okullarin %76'si meslek yüksek okullarinin %95'i ve üniversitelerin %21'i özel kurumlardir. Resmi ve özel okullar ayni kriterlere göre ve eit olarak Bakanlik tarafindan finanse edilirler. Resmi ve özel okullar Eitim, Kültür ve Bilim Bakanlii tarafindan belirlenmi olan müfredat programini takip ederler. Her iki kurumdan alinan belge ve diplomalarin geçerlilii eittir. Hollanda'da 1985 yilinda çikarilan Temel Eitim Yasasi kapsaminda 2 yillik anaokullari ile 6 yillik ilkokullar birletirilerek 8 yillik temel eitim okullari oluturulmutur. Temel eitim okullarina balama yai 4'tür. Sekizinci yilin sonunda ülke genelinde yapilan CITO sinavlarinda alinan notlara bali olarak örenciler orta öretim kurumlarindan birine yönlendirilirler. Orta Dereceli Meslekî Orta Eitim (VMBO) Okullari, 12-16 ya arasi çocuklarin devam ettii meslekî öretime hazirlayici 4 yillik bir orta öretim kurumudur. 8 yillik temel eitimi bitiren

103

örencilerden CITO sinavinda düük not alan ve öretmenin fazla baarili bulmadii örenci bu okullara yönlendirilir. VMBO okullarini bitirenler, Türkiyede 8 yillik ilköretim okullarini bitirmi kabul edilirler. Bu okulun mezunlari Meslekî Eitim Okullarina (MBO) devam edebilirler. Yüksek Dereceli Genel Orta Eitim (HAVO), 12-17 ya arasi örenciler için 5 yil süreli bir genel orta öretim kurumudur. HAVO okullari, Meslek Yüksek Okullarina (HBO) örenci hazirlar. Bu okullarin ilk üç yilinda tüm örenciler temel orta öretimin 15 zorunlu dersini alirlar. Son iki yilda ise 6 dersten yapilan bitirme sinavlarina hazirlanirlar. Üniversiteye Hazirlik Eitimi (VWO), 12-18 ya grubu örencileri üniversitelere hazirlayan ve temel orta öretimi de kapsayan 6 yil süreli okullardir. VWO'da üç okul türü bulunmaktadir; Athenneum, Gymnasium ve Lyceum. Bu okullarin 4. sinifinin sonunda örenciler A ya da B bölümünden birini seçerler. A bölümünde dil dersleri, B bölümünde ise fen dersleri airliktadir. 6 yilin sonunda her örenci en az 7 dersten mezuniyet sinavina girer. VWO okulunu bitirenler dorudan üniversiteye gitme hakkini elde ederler.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

HOLLANDA

LKÖRETM

I. KADEME GEN. ORTAÖR.

II. KADEME GEN. ORT. YÜKSEKÖRETM -LSANS II.KADEME MESLEK ORTAÖR. PART-TME VEYA BRLETRLM OKUL-YER ETM

I.KADEME MESLEK ORTAÖR.

OKULÖNCES LKÖRETM KESNTSZ ETM I. KADEME GENEL ORTAÖRETM II. KADEME GENEL ORTAÖRETM

I.KADEME MESLEK ORTAÖR. II.KADEME MESLEK ORTAÖR. ORTAÖRETM SONRASI ETM YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS YÜKSEKÖRETM -LSANS

ZORUNLU TAM GÜN ETM ZORUNLU YARI ZAMANLI ETM EK YIL YARI ZAMANLI VEYA BRLETRLM OKUL-YER ETM

SOSYAL FAALIYETLER Resmi Bayramlarimiz: Bölgemizde Milli Bayramlarimiz içerisinde en etkin ve yaygin olarak kutlanilan bayram, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayrami'dir. Hollanda'daki hemen her yerleim biriminde Türk derneklerinin organizasyonu ile düzenlenen 23 Nisan törenleri, Hollandalilarin da katilim gösterdii bir enlik havasinda kutlanilir. Cumhuriyet Bayrami Lahey Büyükelçiliimiz ile Rotterdam Bakonsolosluklarimiz tarafindan verilen resepsiyonlarla kutlanmaktadir. ve Deventer

Çanakkale savalari anma programlari Türk derneklerince yaygin olarak düzenlenen bir etkinliktir. 24 Kasim Öretmenler Günü, Lahey Büyükelçiliimizde verilen resepsiyona öretmenlerin katilimlariyla kutlanmaktadir. Dini Bayramlarimiz: Dini bayramlar genellikle camiler bünyesinde kutlanilir. Özellikle Ramazan ayi içerisinde bir çok camide deiik millet ve dinlerden insanlarin davet edildii iftar programlari düzenlenmektedir. Hollandalilarin Resmi Bayramlari: Hollandalilarin resmi bayramlarindan olan Kraliçe günü (Koninginnedag) ülke genelinde tatil olup ehir merkezlerinde karnaval havasinda kutlanilir. Dier bir resmi bayrami olan Kurtulu gününde (Bevrijdingsdag) okullarda ve parlamentoda anma töreni yapilir. Hollandalilarin Dini Bayramlari:

104

Hollandalilarin dini bayramlari genellikle aile fertlerinin bulumalari için bir vesiledir. Pek yaygin olmasa da yakinlarinin mezarlarini ziyaret etme, kiliselerdeki ayinlere katilma gibi bazi dini vecibeleri de yerine getirirler. Dini bayramlar genellikle uzun okul tatili dönemlerine rastladiindan Hollandalilar daha çok tatile çikmayi tercih etmektedirler. Okutmanlar ve öretmenler nasil talep edilir Hollanda Türkçe Eitim Vakfi'nin yol haritasina göre örenci kayitlarini yaparak yapilanmalarini tamamlayan yerel organizasyonlar öretmen talebinde bulunmaktadir. Vakif, bu talep dorultusunda öretmen ilanini kendi internet sitesinden yayinlamaktadir. Öretmenlik diplomasi olan, Hollandaca dilini iyi konuan ve pedagojik formasyona sahip adaylardan uygun bulunanlar ile vakif arasinda 1 yillik sözleme yapilmaktadir. Personel görevlendirilen ülkelerde davrani Hollanda toplumu, çeitli uluslarin bir arada yaadii çok kültürlü bir toplumdur. Bu balamda kültürel aliveri çoktur. Ülkenin güney kismi Katolik Hristiyan dinine balidir. Karnaval bayrami bu bölgede kutlanir. Kuzey bölgede oturanlar (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht) Protestan Hristiyan dinine balidir. Protestanlar genellikle gösterii sevmezler ve karnaval bayrami bu bölgede kutlanmaz. Ülkenin resmi dili Hollandacaya yabanci dillerden bir çok sözcük girmitir. Ancak airlikli olarak Almanca ve ngilizce dilleriyle benzerlik gösterir. Hollanda okullarinda yabanci dil örenimine önem verilir. Özellikle ngilizce dilini Hollandalilarin %99'u konuabilmektedir. Hollandalilar zamana çok önem verirler. Zamaninda gelmeyen birisi Hollandalilar tarafindan güvenilmez olarak kabul edilir. Yaamlari planlidir ve kültürel faaliyetlere (tiyatro, konser, sinema vb.) önem verirler. Öretmenler görev yaptiklari okulda derslerin balama ve biti saatlerine tam riayet etmelidirler. Okul idaresi ve okul aile birliiyle diyalog halinde bulunmali, örencilerinin velileri ile düzenli görümeler yapmalidirlar. ngilizce dilinin bilinmesi iletiimde kolaylik salasa da, Hollandaca dilinin belirli oranda örenilmesi ve öretmenlerimizin bu dilde kendilerini ifade edebilmeleri önem arz etmektedir. Bu nedenle Hollanda'da göreve balayacak öretmenlerimizin Hollandaca dil kurslarina katilmalari yararli görülmektedir. PRATIK BLGLER Yurt Diinda Pasaport ve Vize lemleri Umumi pasaport sahibi Türk vatandalari vizeye tabidir. Yeil pasaport sahibi vatandalarimiz için vize arti yoktur. Yeil pasaport ile Hollanda'ya giri yapan vatandalarimizin ikamet süreleri 3 ay ile sinirlidir. Schengen Anlamasi hükümleri Hollanda için de geçerlidir. Özel Salik Sigortasi Hollanda'da yaayan her bireyin belirli bir aile doktoru, eczanesi ve di hekimi vardir. Genellikle aile doktoru, eczane ve di hekimi oturulan mahalleden seçilir. Hollanda'da iki çeit sigorta vardir; gelirleri belirli bir düzeyin altinda olan kiiler Ziekenfonds tarafindan sigortalanir. kinci sigorta ekli ise particulier adi verilen özel salik sigortasidir. Gelirleri Ziekenfons tarafindan öngörülen sinirin üzerinde olan kiiler özel sigorta irketlerine sigorta olmak zorundadirlar. Her iki sigorta için de belirli miktarda aylik prim ödenir. Hollanda'da aile doktorunun salik hizmetinde önemli bir yeri vardir. Dier salik elamanlariyla olan ilikiler aile doktoru araciliiyla yürür. Aile doktoru, sik sik görülen bedensel ve ruhsal ikayetleri tedavi etmekte, bunlara yardimci olamadii durumlarda ise hastayi uzmana yönlendirir (sevk eder). Doktor hastadan ücret almaz, vizite ücreti sigortaya fatura edilir. Araba Kiralama Hollanda'da araba kiralayan çeitli firmalar vardir. Bu firmalardan bazilari unlardir: ABC Rent a car, Alomo, Beta Car ve Europa Rent a Car. Arabalarin marka ve modeline göre günlük kira fiyatlari 50 ile 100 Euro arasindadir. Ev Kiralama Kiralama ilemlerinde gazete ilanlarindan ya da Hollanda Emlak Komisyonculari Birliinin (NWM) internet sayfasindan yararlanilabilir. Ayrica, herhangi bir emlak komisyoncusuyla (Makelaars) anlama yöntemi seçilebilir. Bunlara ek olarak, kiralama ilemlerinde ikinci ara komisyonculuk sistemi vardir. Bu sistemde sizin adiniza sizin belirleyeceiniz nitelikteki evleri bir komisyoncu tespit edip sizin adiniza pazarlik yapar. Komisyoncu bunun kariliina 1 aylik kira tutarinda komisyon alir. Evin bulunduu ehir, mevki ve büyüklüü kira fiyatini belirleyen etkenlerdir. 2 oda bir salonlu evlerin (75 m²) kirasi, 750-1500 Euro civarindadir. Küçük yerleim birimlerinde kira ücretleri daha uygundur. Kiralik evlerin büyük çounluu yari mobilyali olarak adlandirilan özelliktedir. Bu evlerde buzdolabi, çamair-bulaik makinalari, firin vb. elektrikli aygitlar mevcuttur.

105

Trafik Kazalari Hollanda'da sigortasiz araçlar trafie çikamaz. Her sürücü aracini kazalara kari sigorta yaptirmak ve sigorta irketinden aldii formlari aracinda bulundurmak zorundadir. Trafik kazalarinda hatali olan sürücü sigorta formunu doldurup imzalayarak dier tarafa verir. Eer anlamazlik söz konusu deilse, trafik polisleri sürece dahil olmazlar. Hasarli aracin tamiri ve masrafin sigortadan tanzim edilmesi süreci öyledir; Araci hasar gören sürücü, hatali sürücüden aldii form ile tamirciden aldii teklif faturasini hatali sürücünün sigorta irketine gönderir. Sigorta irketi aracin durumunu tamirciye giderek tespit eder ve teklif faturaya onay verir. Tamirat ücreti sigorta firmasi tarafindan araç sahibinin banka hesabina yatirilir. Hollanda'da, ANWB adli irket düük bir aidat kariliinda üyelerine yol hizmeti sunmaktadir. Aracin arizalanmasi gibi durumlarda adi geçen irket arizali aracin tamirhaneye çekilmesi vb. yardimlari yerine getirmektedir. Para Transferi Hollanda'dan herhangi bir Avrupa Birlii üyesi ülkeye para transferi yapilirken gönderme ücreti alinmaz. Ancak, Türkiye'ye yapilacak havalelerde belirli bir miktar, havale masrafi olarak alinmaktadir. Hollanda'da faaliyet gösteren Türk bankalari da mevcuttur (T.C. Ziraat Bankasi, Bankasi, Akbank, Garanti Bankasi ve Demirhalkbank). Bu bankalar ya havale ücreti talep etmemekte ya da daha uygun bir ücret uygulamaktadir. Sorunlar Ve Çözüm Önerileri Evlerin kiralanmasinda düzenlenecek kontratta "Herhangi bir zamanda baka bir göreve atanma halinde, 1 ay önceden haber vermek kaydiyla kontrat fes edilir." ifadesi mutlaka kontrata koydurulmalidir. Aksi halde kontrat süresi sonuna kadar tazminat ödeme durumuyla karilailabilir.

106

11) NGLTERE GENEL BLGLER Birleik Krallik yönetim ekli Parlamentonun da bulunduu Yasal Monaridir. Kraliçe II. Elizabeth, veliaht ise Prens Charles'dir. Lortlar ve Avam Kamaralarindan oluan ikili bir parlamento yapilanmasi mevcuttur. Erk daha çok seçimle oluan parlamentodadir. BAKENT VE DER ÖNEML EHRLER ngiltere'nin Bakenti Londra'dir. Dier önemli ehirler Manchester, Liverpool, Birmingham, Nottingham, Bristol, Leeds'dir. skoçya'da Edinburg ve Glasgow, Galler'de Cardiff ve Kuzey rlanda'da Belfast belli bali kentlerdir. YÜZÖLÇÜMÜ VE NÜFUS Birleik Krallik olarak adlandirilan Britanya,Galler, skoçya ve Kuzey rlanda'nin toplam yüzölçümü: 241,208 km2 dir. Birleik Krallik toplam Nüfusu 59.800.000 dir. Kilometre Kareye Düen Kii sayisi: 248 ETM SSTEM ngiltere'de zorunlu lköretim 6 yainda balamakta ve orta öretimi de içine alarak 11 yil araliksiz devam etmektedir. Ancak teorik olarak, isteyen aileler çocuklarini okula göndermeden, onlara müfredati kendileri çalitirmak yoluyla sinavlara sokabilmekte ve sertifika almalarini salayabilmektedirler. Fakat bu durum pratikte yok denecek kadar azdir. 11 yillik zorunlu öretim kendi içinde 4 aamaya bölünmektedir. A) 6-7 ya grubu yani 1. ve 2.Siniflari kapsayan birinci aamadaki temel dersler ngilizce ve Matematik'tir. B) 8-11 ya grubu yani 3, 4, 5 ve 6. siniflardan oluan 2. aama için temel dersler ngilizce, Matematik ve Fen Bilgisi'dir. C) 12-14 ya grubu yani 7, 8 ve 9. Siniflari kapsayan 3. aamada temel dersler ngilizce, Matematik ve Fen Bilgisi'dir. D) 15-16 ya grubu yani 10 ve 11. siniflar ise 4. aamayi oluturmaktadir. Bu 11 yillik zorunlu öretimin ilk 6 yili ilk öretim, ikinci 5 yillik dilimi ise bizdeki orta okul olarak düünülebilir. Bu 11 yillik zorunlu öretim süresince sinif tekrari gibi bir olgu bulunmamakta ve örenciler yalarina göre siniflarda yerlerini almaktadirlar. Yine bu 11 yillik öretim süresince örenci baarisini ölçmeye yönelik resmi bir sinav mevcut deildir. Ancak, örenciler I.aama sonunda ngilizce ve Matematik; aama II ve III sonunda da ngilizce, Matematik ve Fen derslerinden SAT (School Assesment Test= Okul Deerlendirme Testi) sinavlarina girerler.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

NGLTERE

OKULÖNCES

LKÖRETM

I. KADEME GENEL ORTAÖRETM

II. KADEME GENEL ORTAÖR. YÜKSEKÖRETM -LSANS

YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS

ORTAÖRETM SONRASI ETM

OKULÖNCES LKÖRETM KESNTSZ ETM I. KADEME GENEL ORTAÖRETM II. KADEME GENEL ORTAÖRETM

I.KADEME MESLEK ORTAÖR. II.KADEME MESLEK ORTAÖR. ORTAÖRETM SONRASI ETM YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS YÜKSEKÖRETM -LSANS

ZORUNLU TAM GÜN ETM ZORUNLU YARI ZAMANLI ETM EK YIL YARI ZAMANLI VEYA BRLETRLM OKUL-YER ETM

107

Bu sinavlar örenci baarisini ölçmeye deil okullarin performansini ölçmeye yöneliktir. Yeterli performans gösteremeyen okullar için idari tedbirler alinir ve düzelmesi için bir süre verilir. Bu süre sonunda da belirli bir standarda ulaamayan okul temelli kapatilir. Ayrica, öretmenler, konulari ne kadar öretebildiklerini veya örencilerin durumunu anlayabilmek açisindan zaman zaman sinav yapabilmektedirler, ancak bu sinavlarin resmi bir deeri yoktur. lk 9 yilda 10-11 civarinda ders alan örenciler 9. Yilin sonunda en az 5 ders seçerek (10-12 derse kadar çikabilir) 10 ve 11. siniflarda bu dersler üzerinde younlairlar 11. yilin sonunda seçmi olduklari bu derslerden ayri ayri GCSE (General Certificate of Secondary Education) sinavlarina girerler ve her dersten ayri ayri sertifika alirlar. GCSE sertifikalari A, B, C, D, E, F, G gibi notlara sahiptir. En yüksek not A olup sirasiyla aaiya doru inmektedir. 11 yillik zorunlu öretimin sonunda girilen GCSE sinavlarinda yeterli performansi gösteren örenciler Sixth Form ya da A-Level kolejleri olarak adlandirilan genel lise öretimine balarlar. Bu öretim genelde 2 yildir ve üniversitede okumak istedikleri bölümlere yönelik olarak en az 2 ders alinarak (Baarili örenciler 3-4 ders de alabilirler) 2 yil boyunca bu dersler üzerinde younlailir. ki yillik öretim sonunda A-Level sertifikalari alinir. Bu sertifikalar da A, B, C, D, E, F, G gibi notlara sahiptir ve genellikle d ye kadar olan notlar muteberdir. Dileyen örenciler Lise öretiminin 1 yilinin sonunda AS sinavlarina girebilirler. AS sertifikalari A-Level sertifikasinin yarisi anlamini taimaktadir. 2 AS sertifikasi 1 A-Level sertifikasina eittir. Üniversitelerin çok büyük bir kismi 2 A-Level sertifikasi ile örenci kabul ederler. Talebin çok yüksek olduu Oxford, Cambridge gibi üniversiteler için 3 ya da 4 A-Level sertifikasi ile akademik ve sosyal çalimalarda gösterilen performans da dikkate alinmaktadir. TÜRK OKULLARI ngiliz okullardaki normal eitim-öretim faaliyetlerine ek olarak, Eitim Müavirliinin denetim ve gözetimi altinda Türk çocuklari için, Londra'da 30 dernek okulu ve 36 ngiliz devlet okulu bünyesinde Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri verilmektedir. Bu derslere, toplam 4.000 civarinda çocuumuz devam etmektedir. Türkçe ve Türk Kültürü dersleri iki dernek okulunda pazartesi, üç dernek okulunda Cuma akamlari, geri kalanlarinda ise cumartesi ve Pazar günleri verilmektedir. Söz konusu dersler, ngiliz devlet okullarinin bazilarinda normal öretim saatleri içinde bazilarinda ise normal öretim saatlerinin sonunda verilmektedir. Türk Okulu eklinde adlandirdiimiz okullarin, kendi tüzüklerine göre seçilen bir yönetim kurulu ve bakani bulunmaktadir. Kimi dernekler yerel otoritelerden maddi yardim alirken bazilari, sadece örenci aidatlari ile faaliyetlerini sürdürmektedirler. Ortak Kültür Komisyonu tarafindan seçilerek bölgemizde görevlendirilen öretmenler bu okullarda görev yapmaktadir. Ayrica okullar kendileri de öretmen istihdam etmektedirler. Hafta sonu dernek okullari klasik anlamda kurumsallami eitim öretim merkezleri sayilamaz. Örencileri ya ve seviyelerine göre siniflandirmak oldukça zor olduu için birletirilmi sinif uygulamasina siklikla rastlanmaktadir. Bazi orta öretim kurumlarinda Türkçe Dersi ngiliz Müfredati çerçevesinde yer alan Modern Yabanci Diller listesinde yer almaktadir. Türk örencilerin yani sira ngiliz ya da baka etnik kökenden örenciler de yabanci dil olarak Türkçe alabilmektedirler. Türkçe ve Türk Kültürü Dersine Devam Eden Örencilerin Dailimi Okul Öncesi Eitim lköretim Ortaöretim TOPLAM 350 3.650 300 4.000

Son yillarda, ngiliz eitim sistemi içinde yer almaya çalian, yani bütünüyle ngiliz müfredati uygulayan, ancak Türkçe ve Türk kültürü dersleri veren okullar da faaliyete geçme hazirliindadir. Türk okullarinin hedef kitlesi Türkiye'den gelen 100.000; Kibris'tan 200.000 kii olmak üzere yaklaik 300.000 civarindaki Türk'tür. Türk Kültürü ve Türkçe derslerine, az da olsa yabancilardan da talep vardir. Türkiye'den Ortak Kültür Komisyonu karari ile görevlendirilen öretmenlerin görev yaptii okullar genellikle Türkiye'den ve K.K.T.C.'den gelen insanlarin youn yaadiklari Londra'nin kuzeyinde ve daha az bir oranla güneyinde bulunmaktadir. Genelde bir öretmen yedi ayri okulda görev yapmak durumunda kaldii için ulaim önde gelen sorunlardan biridir.

108

Millî ve dini günler hafta sonu dernek okullarinda kutlanmaktadir. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayrami Türkçe dersi verilen ngiliz Okullarinda düzenlenen törenlerle kutlanmaktadir. ngiliz Devlet okullarinda ise Müslüman örenciler bayram günlerinde izinli sayilirlar. Dini bayramlarda Dernek Okullarimizda örenciler, veliler ve öretmenlerin katilimi ile bayram enlikleri düzenlenmekte, çocuklarimiza bayramlarimizin önemi anlatilmakta ve topluca bayramlailmaktadir. Bu törenler esnasinda çocuklara eker verilmekte ve çocuklar hazirlami olduklari gösterileri velilere sunmaktadir. Millî günlerimizde ise mutlaka Tüm Dernek Okullari kendi bünyesinde kutlama ve anma törenleri düzenlemekte ayrica 23 Nisan, 19 Mayis ve 29 Ekim gibi Milletimiz için büyük öneme haiz olan günlerde Eitim Müavirliimizin organize ettii törenlere tüm dernek okullari çeitli etkinliklerle katilmaktadirlar. OKUTMAN VE ÖRETMEN TALEB Okullarinda Türkçe dersi verilmesini isteyen ngiliz Okul yönetimleri Eitim Müavirliimize dilekçe ile bavurmak suretiyle Türkçe Öretmeni talep etmektedirler. Müavirliimizce de uygun görülmesi sonucu öretmen görevlendirilmesi yapilmaktadir. Hafta sonu dernek okullari da ayni yöntemle Müavirliimizden öretmen görevlendirilmesini talep etmektedir. PRATK BLGLER Britanya'ya gelen herkesin ilk hafta içerisinde Polis Kayit Bürosuna kayit yaptirmasi gerekmektedir. Kayit yaptirmak için pasaport, adres ve 35 GBP gereklidir. Salik Hizmetleri ngiltere'de salik hizmetleri (di ve göz tedavisi / gözlük hariç) turisler diindaki herkes için ücretsizdir. Bu öretmenleri de kapsamaktadir. Yaanacak ev seçiminden hemen sonra en yakin aile doktoruna bavurmak suretiyle NHS'e (Ulusal Salik Sistemine) kayit yaptirilir. Birkaç hafta sonra bir salik karnesi ve aile/semt doktorunun (GP) ismi posta yolu ile bildirilir. Salik hizmetleri ameliyat, tedavi, aile planlamasi vb. ihtiyaçlari kapsar. 16 ya ve altindakiler için ilaç almak da ücretsizdir; ancak 16 yain üzerindeki kiiler için reçetedeki ilaç baina sabit bir ücret ödenir. (6.65 GBP) Londra'ya ilk defa gelenler ilk giriteki pasaport kontrolü sirasinda genel bir form doldururlar. Bu formda kendilerinden verem mikrobu taimadiklarini kanitlamalari istenir. Bu balamda, daha önceden çekilmi bir akcier mikrofilmi bulundurmak bu süreci çok kisaltacaktir. Konut Durumu Eya Alimi ve Ev Kiralari ngiltere'de, özellikle Londra'da konut satin alma ve kiralama fiyatlari Paris, Berlin gibi merkezlerin iki katina yaklamaktadir. Konutlar genellikle mobilyali ve beyaz eyali olarak kiralanir. Bazi kiiler mobilyasiz da kiralayabilmektedir. Ancak mobilyali konut ile mobilyasiz konutun kirasi arasinda fazla büyük bir fark yoktur. Elektrikli ve elektronik eyalar Türkiye'ye göre ucuzdur. Ancak koltuk takimi, yatak gibi mobilyalar göreli olarak daha palalidir. ngiltere'de ev kiralari haftalik olarak hesaplanir. Resmi görevli öretmenlerimiz Londra'da görev yapmaktadirlar. Londra'da daireler aylik 600-800 Sterlin (GBP)'e kiralanabilir. Yalniz ya da bekar olarak gelecekler için birkaç kiinin, özellikle Türklerden bir ev kiralamasi ya da 65 - 80 GBP haftalikla oda kiralamalari daha kolaydir. ngiltere'de kiracilarin, belediyeden belediye deimekle birlikte, yilda yaklaik 1 aylik kira tutarinda belediye vergisi ödemeleri zorunludur. Ulaim Sistemi Londra'da ehir içi ulaim genel olarak belediye otobüsleri, metro ve üst trenler vasitasiyla gerçeklemektedir. Aylik ulaim karti ortalama 50 GBP tutabilir. Metro ve banliyö trenlerini kapsayan aylik seyahat kartlari daha pahalidir. Sürücü Belgesi ve Trafik Kurallari Türkiye'den alinmi sürücü belgesi ile 1 yila kadar araba kullanmak mümkündür. Bilindii gibi ngiltere'de direksiyon sada ve buna bali olarak da trafik akii soldandir. Türkiye'ye Para Transferi Türkiye'ye para transferini hemen her banka yapmaktadir. Bunun kariliinda 15 ­ 20 GBP bir ücret alinmaktadir. Ayrica, özel irketler de para transferi yapmaktadir. Bunlarin aldii ücret biraz daha yüksektir. (25-30 GBP)

109

12) RAN

GENEL BLGLER Ülke Adi Bakenti Yüzölçümü Nüfusu Dini bayramlar Dinler Etnik Gruplar Kii Baina düen Milli Gelir Para birimi Bakanliimizca Görevlendirilen Öretmen Sayisi ran slam Cumhuriyeti Tahran 1.629.807 km2 68.279.000 Kurban Bayrami-Ramazan Bayrami slam, Zerdüt, Hiristiyan Fars, Türk, Arap 2.040 ABD Dolari Riyal (Ayrica, Tümen ifadesi de kullanilmaktadir 3

ran, kuzeyde Hazar Denizi, güneyde Körfez ve batida Zaros Dalari arasinda yer alir. Orta ve dou bölgeleri düzlük ve çöl alanidir. Hazar Denizi kiyilarinda yaili, sicak ve nemli bir iklim hüküm sürmektedir. Orta ve dou bölgelerinde yazin sicak ve kiin souk kara iklimi görülür. Körfez kiyilari sicak ve nemlidir. Kuzeybati ran'da kiin en düük sicaklik - 20 dereceye ve yazin en yüksek sicaklik 50 dereceye ulaabilmektedir. ran'da hafta sonu tatilleri perembe ve cuma günleridir. Cuma günü hemen hemen tüm dükkanlar kapali olup, bazi mahalle bakkallari öleden sonra açilmaktadir. Büyükelçiliimiz ve Konsolosluk ubesi de cuma günü tatildir. Cumartesi günü ise Büyükelçilikte nöbet usulüyle çaliilmaktadir. Ülkeye içki, uyuturucu madde, silah, yiyecek, audio ve video kaset ve CD sokulmasi yasaktir. Dergiler ve gazeteler sansüre tabi tutulmaktadir. Diplomatik pasaport hamilleri ran'a girite ve çikita aranmamaktadirlar. Bunun için pasaport ibraz etmek yeterlidir. Bayanlar, ran'da sokak, park, çari, lokanta, vs. gibi kamuya açik yerlerde hicaba uygun giyim tarziyla dolamak durumundadirlar. Balar balidir. Saçin perçeminin gösterilmesine ve makyaj uygulamasina göz yumulmaktadir. Bazi hanimlar çarafa bürünmeyi, bazilari ise pardösü giymeyi tercih ederler. Pardösünün rengi önemli deildir, diz altina kadar inmesi gerekmektedir. Diarida çorapsiz dolailamayacaindan etek yerine genellikle pantolon kullanilmaktadir. Giyimin hicaba uygun olmasi konusunda yabanci veya Gayrimüslim bayanlara ayricalik taninmamaktadir. Erkekler için bu kadar kati kurallar yoktur. Eskiden uzun kollu gömlek giymek artken, bugün kisa kollu gömlek giyilmesine göz yumulmaktadir. Ancak ort giyilmesi yasaktir. Resmi yerlerde çalian ranlilar kravat kullanmamaktadir. Temel tüketim maddeleri ucuzdur.Çarida sebze, meyve, et, süt ve mamulleri bol miktarda ve ucuza temin edilebilmektedir. ran'da sucuk, bulgur, yufka, irmik ve tuzlu pastane mamülleri yoktur. Alkollü içki yasaktir. Lüks lokantalarda Bati mutfaina özgü et yemekleri bulunabilmekte olup, porsiyonlari da fazladir. ran'a özgü olarak ise arpa çorbasi, cüce kebap (tavuk), berg kebap (et), kubide (Adana köfte) yenebilir; kebaplar genellikle pilavla beraber servis edilir. TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖRETM ran'da T.C. Büyükelçilii bünyesinde, sürekli olarak faaliyet gösteren bir Türk okulu bulunmamaktadir. Elçilik mensuplarinin okul çaindaki çocuklari Firansiz elçiliinin okuluna yada ran Eitim Bakanliina bali International School'a devam etmektedirler. Bu okullarda görevli Türk öretmen ve Türkçe ve Türk Kültürü dersi yoktur. Bu okullara devam eden çocuklara Cuma günleri devam ettikleri okullar tatil olduu için, elçilikte Türkçe ve Türk Kültürü dersi verilmekte. Dier ulusal bayramlarla birlikte, Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayrami çocuklarin düzenledikleri aktivitelerle birlikte büyükelçilik bünyesinde her yil kutlanmaktadir. Büyükelçilik bünyesinde bulunan Türk Kültür Merkezi Türkçe örenmek isteyen ran vatandalari için Türkçe kurslari düzenlenmektedir. Bu kurslara yillik ortalama 300 civarinda kursiyer kayit yaptirmakta olup halen üç öretmen bu kurslarda görev yapmaktadir. Kurs sonrasinda büyükelçilik tarafindan kursiyerlere verilen Türkçe Öretim Sertifikalari Türkiye ile i yapan iran firmalari yada iranda i yapan Türk firmalari tarafindan ie elaman alimlarinda dikkate alinmaktadir.

110

Bu nedenle iki ülke arasinda gelimekte olan ekonomik ve ticari ilikiler kurslara talebi de artirmaktadir. Kurslarla birlikte kültür merkezi kütüphanesinden de Türkiye ile ilgilenenler ve örenciler istifade etmekte. Türkiye hakkinda yüksek lisans ve doktora düzeyinde tez çalimasi yapan aratirmacilara, gazetelerde makale yazan ve Türkçe basilmi kitaplari Farsçaya çevirmek isteyen iranlilara bu kütüphaneden istifade ettirilmektedir. Kültür Merkezi salonu sergi amaçli olarak sanatçilara kullandirilabilmektedir. Her yil ÖSYM tarafindan Türk Üniversitelerinin lisans programlarinda okumak isteyen yabanci uyruklu örenciler için yapilan YÖS sinavina 250 civarinda örenci Kültür Merkezi araciliiyla kayit yaptirmaktadir. Bu sinava giren toplam örenci sayisi ortalama 5000 civarinda olup, yillik ortalama 500 iranli örenci bu sinava girmektedir. Ayrica, yüksek lisans, doktora ve tipta uzmanlik eitimi görmek isteyen ran vatandalarina kültür merkezinde bilgi verilmektedir. ran'da yasak olmasina ramen kullanilan uydu antenleri ile Türk Sat uydusundan ulusal yayinlarimizin tamami ilgiyle takip edilmekte. Ayrica ran nüfusunun içinde Azeri Türklerinin önemli bir yer tutmasi nedeniyle de Türk kültürüne büyük bir ilgi duyulmaktadir. ranli turistler hergeçen yil Türkiye'ye daha çok gelmekte. Bu amaçla büyükelçilik bünyesinde ayrica bir Kültür Turizm ve Tanitma Müavirlii de bulunmaktadir. ran üniversitelerinden Allame-i Taba Taba-i Üniversitesinin lisans düzeyinde Türk Dili ve Edebiyati bölümü bulunmaktadir. Bu üniversitede görevli okutman bir öretmenimiz mevcuttur. Ayrica Türkiye ran ikili kültür anlamalari çerçevesinde bu üniversiteye akademisyen de görevli olarak gönderilmektedir. PRATK BLGLER Ulaim stanbul-Tahran arasinda THY'nin karilikli her gün, ran Havayollarinin ise haftada üç seferi bulunmaktadir. stanbul-Tahran karilikli yolcu treni seferleri de mevcuttur. Ayrica, Pazartesi ve Perembe günleri olmak üzere Free Bird Havayolu irketi'nin stanbul-Ankara-Tahran-Ankara-stanbul seferi bulunmaktadir. Ülke içi karayolu trafii youndur. Karayollari genelde bakimli ve düzenlidir. Benzinin litresi 800 Riyal'dir (8 Cent). Ortalama. Ancak ran'da mesafeler çok uzun olduundan, havayoluyla yolculuk tercih edilmektedir. Tahran-Tebriz gidi-dönü uçak bileti bedeli 50 Dolar civarindadir. Demiryollariyla da ülkenin birçok bölgesine ulailabilmekteyse de, hizmetler uluslararasi normlarda deildir. ran'i Orta Asya Cumhuriyetleri'ne balayan demiryolu ai tamamlanmitir. Tahran içinde trafik mesai saatlerinde çok sikiiktir. Genelde trafik kurallarina riayet edilmez. Çok dikkatli araç kullanmak gerekir. Özellikle Tahran'da yaanan araç hasarli trafik kazalarinin younluu dünya ortalamasinin on kat üzerindedir. Taksilerde taksimetre kullanilmasi zorunluluu getirildii halde, bu hususa riayet edilmemektedir. Ücret olarak genelde yarim saatlik yolculuk için 20.000 ila 30.000 Riyal (ortalama 2.5-4 Dolar) talep edilmektedir. Haberleme Uluslararasi otomatik telefon görüme olanai mevcuttur. Sadece srail ile telefon balantisi yoktur. Türkiye ile bir dakikalik görüme ücreti 2.000 Riyal'dir (25 cent). Hafta sonlari ve geceleri indirimli arama uygulamasi yoktur. ehir içindeki telefon kulübelerinden uluslararasi görüme imkani bulunmamaktadir. Mektup ve koliler ran makamlarinca kontrol edilmektedir. Para ve Banka lemleri Bankalar devrimden sonra devletletirilmitir. Bunlar uluslararasi standartlarda hizmet verememektedir. ran bankalari araciliiyla ülke diindaki bankalara yapilacak havaleler bürokratik ilemler yüzünden vakit alabilmektedir. Döviz hesabi açtirilabilmekte, fakat hesaptan para çekilmek istendiinde sorunlarla karilailabilmektedir. Kredi karti (Master Card) kullanimi yaygin olmayip, saticilar tarafindan çok ender olarak kabul edilmektedir. Çek uygulamasi saticilar tarafindan seyrek olarak ve yüksek oranda iskontoyla kabul edilebilmektedir. Ayrica, Dolar kurundaki ani dalgalanmalar dolayisiyla zarara girilebilir. Banka kredileri, sanayi ve tarim sektörlerinde yatirim amaciyla verilmektedir. Hükümet politikasina bali olarak, bunlara çok az faiz uygulanmaktadir. Döviz transferi ancak izin alinarak yapilabilmektedir. ran vatandalari genelde simsarlar araciliiyla transfer yaptirmaktadirlar.

111

Salik Tahran'da tip hizmetleri belli bir standardin üzerindedir. Yine de, devlet hastanelerinden ziyade, modern ve bakimli olan özel hastaneler tercih edilmelidir. Yatak ücreti devlet hastanelerinde 20 bin Riyal, özel hastanelerde ise 60-70 bin Riyal civarindadir. Salik sigortasi uygulamasi yoktur. Bazi ilaçlarin temininde zorlukla karilailabilse de, ilaç fiyatlari sübvansiyona tabi olup ucuzdur. Ülkede ciddi sorun yaratacak boyutta salgin hastaliklara rastlanmamaktadir. GEREKL ADRES VE TELEFONLAR Kançilarya: Telefon: Faks: E-posta: Ferdowsi Cad.No: 337 Tahran 3595 11 00 3311 89 97 - 3311 52 99 - 3311 53 51 3311 79 28 [email protected]

Türk Kültür Merkezi: Ferdowsi Cad.No: 337 Tahran Telefon: 00 98 21 35 95 11 44 Türk Hava Yollari Tahran Bürosu: Motahari Cad. No: 239 Telefon : 3311 44 99 Faks: 3311 44 99 T.C. Tebriz Bakonsolosluu Telefon: (0) (411) 300 10 70-71 Faks: (0) (411) 332 49 07 T.C. Urumiye Bakonsolosluu Telefon: (0) (441) 222 89 70 ­ 344 31 77 * ran'in uluslararasi telefon kodu (98), Tahran'in kodu (21), Tebriz'in kodu (411) ve Urumiye'nin kodu (441)'dir.

112

13) SVEÇ

GENEL BLGLER ÜLKE ADI BAKENT YÖNETM EKL YÜZÖLÇÜMÜ NÜFUSU MLL BAYRAMLAR (isim ve tarih) DN BAYRAMLAR (isim ve tarih) SVEÇ STOCKHOLM SOSYAL DEMOKRAS 441 369 Km2 8 975 670 Ulusal Gün ve Bayrak günü 6 Haziran 1 Mayis Günü , Yariyaz kutlamalari 25 Haziram Noel 24-25-26 Aralik, Paskalya 25-26-27 Ölüleri anma günü 5 Kasim Paskalyaa ertesi bayrami 15 Mayis Luterist ( Protestan), Müslüman, Musevi , Budist Laponlar, Samiler 230.000.-SEK SVEÇ KRONU 36.100 MEB statistikleri, 2005-2006 509 5.183 3.428 30 1.177 10.110 3077 ( ilköretim)

DNLER ETNK GRUPLAR GSMH PARA BRM VATANDALARIMIZIN TOPLAM SAYISI TÜRK ÖRENCLERN SAYISI a) Okul Öncesi b) lköretim c) Orta Öretim (Genel-Mesleki Liseler) d) Özel Eitim e) Yüksek Öretim GENEL TOPLAM TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSLERNE DEVAM EDEN ÖRENC SAYISI TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSLER VEREN ÖRETMEN SAYISI a) Bakanliimizca Görevlendirilen b) Mahallen Görevlendirilen Türk Vatandalari, Soydalar ve Örenciler Bay 18, 510 13,787 245 2, 543 1, 879 1, 177

47

Türkiye'de doan sveç'te doan Ana sinifi lköretim Lise Yüksek öretim ETM SSTEM

Bayan 16, 455 12, 999 264 2, 640 1, 451

Toplam 34, 965 26, 786 509 5, 183 3, 428

sveç eitim sisteminin amaci; Her çocuun kendi beceri ve bilgileri istikametinde kendileri için mümkün olan en iyi gelimeleri temin ederek teorik ve metodik eitim­öretim imkanlari salamak suretiyle onlari tercihleri dorultusunda meslek hayatina kazandirmaktir. Ayrica, çocuun topluma uyumunu salamak, milli kültürünü benimsetmek, nitelikli bir insan ve iyi bir vatanda olmasini, ayrica mesleki yönden isabetli seçimler yapmasini salamak, eleman ihtiyaci olan i sahalari için eleman yetitirmek ve de kendisine olan güven duygusunu gelitirmek suretiyle dengeli bir ekilde çevresi ile iyi ilikiler kurmasini salamaktir. Zorunlu öretim kurumlari, temel okul, Lapon okulu, özel okul ve özürlüler okullaridir. Zorunlu öretim sonrasi okullar ise normal lise, özürlüler lisesi, belediye yetikinler okulu ile zihinsel özürlülükleri nedeniyle örenimi engellenmi yetikinler eitimi okullaridir.

113

Resmi eitim sistemi içindeki okullarda eitim-öretim tamamen ücretsiz olup genel olarak örenciler ve ebeveynleri, hiçbir ekilde okul araç ve gereçleri, yemek, salik bakimi ve uzakta oturan örencilerin okullarina tainmasi için ücret ödemezler. sveç okullar yasasina göre tüm çocuklar ve gençler ayrim yapilmaksizin ayni deerlerle örenim görürler. Cinsiyet, corafi durum, sosyal ve ekonomik farkliliklar gözetilmeksizin eitim­ öretim için ayni haklara sahiptirler. Ayrica ayni yasa gerei yetikinlere de doru örenim verilmekte olup bu çerçevede, "Belediye Yetikinler Eitimi", "Yetikinler için Temel Eitim", "Devlet Yetikinler Eitimi", "Zihinsel Özürlüler Özel Eitimi" okullari adi altinda öretim kurumlari bulunmaktadir. sveç Parlamentosu ve hükümet eitim kanunlari çerçevesinde merkezi planlama, tasari gelitirme ve bunlarin uygulanmasi eklini tespit ederek, eitimde belirlenen amaçlara eriilmesini salar. Yillik bütçeden, belirtilen miktar üzerinden belediyelerin deiik etkinlikleri için ödenek verir ve ayrica sürekli müfredat gelitirme çalimalarini yürütür. sveç'te öretim yili austos ayinda balar ve haziran ayinda sona erer. Bir yillik eitim­öretim yaklaik 40 hafta olup haftada be gün (Pazartesi ­ Cuma) okullar açiktir. Ayrica her öretim yili içinde 20 Aralik' ta balayarak Ocak ayinda sona eren ara tatil bulunmaktadir. Örenciler genelde oturduklari yerlerdeki en yakin belediyenin denetimindeki okullari tercih ederler. Ancak örenci ve velilerinin baka belediyelerdeki okullari ya da özel okullari seçme haklari da vardir. Özel okullar herkes için açik olup Eitim Bakanlii tarafindan onaylanmi okullardir. Belediyeler her örenci için o yilin tespit edilen örenci ödeneini okullara iletir. Böylelikle okul ücreti özel kitap ve benzeri masraflari karilamak üzere gerekli olabilecek cüzi bir ödemenin diinda örencilerden herhangi bir ücret talep edemezler.

1. Okul öncesi eitim Okul öncesi eitim kurumlari belediyeler tarafindan ilk öretim kurumlari bünyesinde açilabildii gibi özel sektör, kooperatif ve aile birlikleri tarafindan da açilir. Okul öncesi eitim 4 ­ 5/6 ya grubu arasindaki çocuklari kapsar. Okul öncesi eitim kurumlarina kabul, sveç'te oturma ve çalima müsaadesi olan her yabanci ailenin çocuklari için de mümkün olup, eitim masraflarina katki olarak çocuklarin velilerinden haftada 40 saatlik eitim için aylik bir ücret alinir. 2. lköretim lköretim Okullari: 1 ­ 9. Siniflari kapsar ve zorunlu olup üç aamada tamamlanir. lk aama 1 ­ 3. Siniflar Orta aama 4 ­ 6. Siniflar leri aama 7 ­ 9. Siniflardir. Örenime balama yai (6) olup 1 ­ 7. Siniflarda karne verilmemektedir. 8 ve 9. Siniflarda ise iki dönem karnesi verilmekte ve karnelerde not yerine dört ekilde (yetersiz), (iyi) , (daha iyi) , (çok iyi) deerlendirilmektedir. 3. Ortaöretim: Orta öretim genelde 3 yil olup 9 yillik mecburi eitimin sonunda balar. Üniversite ve yüksek okullara hazirlayici mahiyette olduu gibi mesleki eitim liseleri de vardir. sveç'te tüm mahalli idareler, ilk örenimini tamamlami her örenciyi müracaati halinde liselere kabul etme mecburiyetindedir. Liselere kabul artlari ise örencinin ilkörenimini tamamlami olduunu kanitlamasi ve 20 yaindan gün almami olmasi gerekmektedir. Örenim süresi genelde 3 yildir. Her

114

örenci ilköretimin son sinifinda almi olduu notlar ortalamasina göre liselerde bu puan ortalamasina uygun olan dallardan birisine devam etmek durumundadir. Liselerdeki 17 meslek dalindan birini seçen ancak ilköretim sonundaki ortalama puan durumunun zayiflii nedeniyle o meslek dalinda örenimine devam etme imkani bulamayan örenci, puan ortalamasini yükseltebilmek için liselere giri yaina kadar yetikinler eitim okullarinda tamamlayici dersler alabilir. Lise örenimini tamamlayan her örenciye diploma yerine geçerli bitirme belgesi verilmektedir. Kiisel hazirlanmi programlar Bu tür programlarin uzunluu ve içerii her örencinin ihtiyacina göre hazirlanmaktadir. Bu programdan amaç, örenciyi normal programa ya da meslek programina hazirlamaktir. Çiraklik ta bu programin kapsamindadir. Liselerde kurslar deiik bölümlere ayrilmitir. Notlar her bitirilen kursun sonunda verilir. Ayrica her kurs için örencide aranan seviye belirtilmitir, notlar bundan yola çikilarak "iyi" ya da "daha iyi" eklinde verilir. Lisenin bitiminde her örenci bütün dersleri kapsayan bir biti belgesi alir. Baari derecesini artirmak isteyen örencilere biti belgesinden önce sinav hakki taninir. 4. Üniversite ve Yüksek okullar: Orta öretimden yükseköretime geçi uygulamasinda iki alternatif bulunmaktadir . 1- Karne uygulamasi, 2- Giri sinavi Karne ile seçimde, lise bitirme belgesindeki puan ortalamasi dikkate alinarak örencinin tercih ettii dala uygunluu salanabildii takdirde yüksek örenime kabul eklidir. Dieri ise yüksek okul yeterlilik sinavina girerek baarabilmektir. Sinav, genel bir örenim yetenei sinavi olup yüksekörenimin üstesinden gelebilecek beceri ölçüsünü gösterir. Bu sinava girmek isteyen örencinin lise bitirme puan ortalamasi dikkate alinmamakla beraber liseyi bitirmi olmasi arti aranir. Yöresel yüksek okullar veya üniversiteler, öretimlerindeki branlarin her biri için ne miktarda örencinin lise bitirme puan ortalamasina göre ve ne miktarda örencinin de giri yetenek sinavi ile alinacaini kendi yönetimleri karar verir. Maddi imkanlardan yoksun veya kisintili olan yüksek öretim örencileri sveç hükümetinden yardim alma hakkina sahiptirler. Bu yardim, örencinin kendi mali durumuna bakilarak verilir. Einin veya ebeveyninin mali durumlarinin incelenmesi söz konusu deildir. 45 yain üzerindeki örenciler bu yardimdan faydalanamazlar. En fazla 12 dönem (6 yil) verilen bu yardimin devam edebilmesi için örencinin her yil belirli oranda baari performansi göstermesi gerekmektedir. 5. Yaygin eitim sistemi Bu eitim sistemi içine giren "Yetikinler Eitimi" adi altinda iki grupta incelebilir: 1. Temel Eitim 2. leri aama ve Lise seviyesi eitim Temel Eitim: Okuma ­ yazma ve temel matematik bilgisi olmayan veya yetersiz olanlar için ilköretim okullarinin 1- 6. Siniflarindaki örenime edeer programlarin uygulandii eitim olup mahalli idareler tarafindan o yörede oturanlarin ihtiyaçlari olmalari halinde kurslar açilarak yapilir. leri Aama ve Lise seviyesi eitim: 7- 9. Siniflar ile lise seviyesinde ve de mesleki eitim programlari çerçevesinde yapilan bir eitim olup görülen ders saatleri daha azdir. Bir çok belediyede hem gündüz hem de gece kurslari açilarak uygulanan bu eitimde örenimlerini tamamlayanlarin durumlari ders notu verilerek deerlendirilmektedir. 7­9. Siniflar seviyesindeki programlara kabul edileceklerin ya siniri 16 ve lise seviyesindeki programlara katilacak olanlarin yalari ise 18'den küçük olmamalidir. 6. Özel Eitim: sveç'te Özel Eitim kurumlari: 1. Tam zihinsel özürlüler eitim okullari 2. Zihinsel özürlülerden örenebilir olanlar için öretim okullari 3. Tam ortopedik özürlüler eitim ­ öretim okullari 4. Konuma ­ iitme özürlüler öretim okullari 5. Görme özürlüler okullari

115

Özürlü çocuklarin eitiminde öncelik di dünya ile olumlu ve uyumlu olmalarini salamak, normal bir hayat sürmelerini temin etmek olup özürlülük durumlarina göre yukarida belirtilen okullarda eitim­öretim görmektedirler. Ayrica aaida yer alan çalimalar da özel eitim planlamasinin içinde yer almaktadir: Normal eitim birlemesinden doacak zorluklari her türlü teknolojiyi kullanarak önlemek ve giderilmesine çalimak, Saliklarinin daima kontrol altinda olmasini temin etmek, Evde ve diarida, günlük yaamlarinda yaantilarini kolaylatiracak her türlü alet ve cihazlarini salamak, Özürlü çocuun aile bireylerinin ruhsal ve bedensel yönden dinlenebilmeleri için evlerine bakici göndermek, Hafta sonlarinda kisa süreli tatiller temin ederek yaantilarinin devaminda daha iyimser olmalarini salamak Görme ve iitme özürlü çocuklar için mecburi eitim 10 yildir. 16 yaini bitiren özürlü çocuklar "erken emeklilik" maai almaya da hak kazanirlar. Örenimleri sonunda çaliarak hayatini kazanamayanlar bu yardimdan sürekli faydalanirlar.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

SVEÇ

OKULÖNCES

KESNTSZ ETM II.KADEME MESLEK ORTAÖR.

YÜKSEKÖRETM -LSANS YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS

OKULÖNCES LKÖRETM KESNTSZ ETM I. KADEME GENEL ORTAÖRETM II. KADEME GENEL ORTAÖRETM

I.KADEME MESLEK ORTAÖR. II.KADEME MESLEK ORTAÖR. ORTAÖRETM SONRASI ETM YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS YÜKSEKÖRETM -LSANS

ZORUNLU TAM GÜN ETM ZORUNLU YARI ZAMANLI ETM EK YIL

YARI ZAMANLI VEYA BRLETRLM OKUL-YER ETM

TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖRETM Türkçe ve Türk Kültürü ile ilgili olarak okullarda Ana dili (Türkçe) dersi zorunlu deildir. Türkçe dersleri haftada 1.5 saat tespit edilen bir günde ders saatleri diinda yapilmaktadir. Örenciler ayni okuldan veya farkli okullardan gelerek derslere katilabilirler. Dernekler ve okul-aile birliklerinde anadili dersi verilmemektedir. Kullanilan öretim materyalleri öretmenin kendisi tarafinda tespit edilmektedir. Ayrica Almanya'da kullanilan ders kitaplarindan faydalanilmaktadir. Türk Dilli ile ilgili olarak Uppsala Üniversitesi Asya Dilleri Kapsaminda Türkoloji Bölümü mevcuttur. OKUTMAN VE ÖRETMEN DURUMU Millî Eitim Bakanliinca görevlendirilen öretmen ve okutman bulunmamaktadir. Mahallen atanan toplam 38 öretmen mevcuttur. Yerel makam, okul ve mahallen atanan öretmenlerle ilikiler sürdürülmektedir. Uppsala Üniversitesi Türkoloji Bölümü okutman talep etmektedir. Bu konuda çalimalar devam etmektedir. Ayni zamanda derneklerin de öretmen talebi vardir. Bu konuda da çalimalar devam etmektedir. PRATK BLGLER sveç'te Yaam ve letiim sveçliler ile iletiim çok kolay olmamakla birlikte, gerekli herhangi bir konuda yardim alabilirsiniz. Genelde gayri resmi ilikilerde ilikiler mesafelidir. Resmi ilikilerde randevu alarak görümek önem tamaktadir. Resmi irtibatlarda kiiler en kolay ulama yolu e-postasidir. Kurum ve kurulular ile ilgili olarak gerekli tüm bilgi web sayfalarinda bulunmaktadir. Telefon ile bilgi almak üzere arandii taktirde genelde web sayfalarina yönlendirilmektesinizdir. sveç halkinin tamami iyi derecede ngilizce bilmektedir. Günlük hayat ve resmi ortamlarda ngilizce konuularak iletiim kurulabilinir. Günlük yaamda her ey çok düzenlidir ve halk belirtilen kurallara riyayet etmektedir ve etmeyene tepki duymaktadir. Herey belli bir sistem içersinde çok düzenli ilemektedir.

116

Vize sveç, Türkiye'ye vize uygulamaktadir. Ankara'da sveç Büyükelçilii ve stanbul'da Bakonsolosluk mevcuttur. Umumi pasaport sahibi Türk vatandalari vizeye tabidir. Yeil pasaport sahibi vatandalarimiz için vize arti yoktur. Yeil pasaport ile isveç'e giri yapan vatandalarimizin ikamet süreleri 3 ay ile sinirlidir. Schengen Anlamasi hükümleri sveç için de geçerlidir. Trafik ve Ulaim Ulaim genelde metro ile yapilmaktadir. Metro haricinde otobüs ve deiik rayli sistemler vardir. Toplu taima araçalarinin geli saatleri bellidir ve zamaninda gelmektedir. Toplu taima araçlarina binmek için 30 günlük kart alinmaktadir, bedeli 600 kr'dur. ehir içine araçlar ile girmek ücretlidir, ancak resmi plakali araçlar bu kapsama girmemektedir. ehirler arasi yollar ücretsizdir. ehir merkezinde sabah ve akam saatlerinde sikimalar olsa bile trafik rahattir. Sosyal Hizmetler sveç sosyal hizmetlerden yararlanabilmek için sveç Sicil Numarasina sahip olmak gerekmektedir. Sicil Numarasi sveç'te sürekli oturum izni olan kiilere verilmektedir. sveç'te resmi görevde bulunan personele veya turiste sveç Hükümeti tarafindan herhangi bir sosyal hizmet sunulmamaktadir. Kültürel Özellikler Sosyal bir devlet yapisina sahip olduundan yaam standartlari kiiler arasinda çok farklilik göstermemektedir. Ülkenin corafi konumu bakimindan souk ülke olmasi insanlari olumsuz etkilemektedir, kiiler souktur ve daha çok bireysellik ön plana çikmitir. Kiiler kültürel faaliyetlere çok önem vermektedir. Tiyatro, opera , müzikal ve festival gibi faaliyetler youn bir ekilde yaanmaktadir. Stockholm'de 100'e yakin müze bulunmaktadir. Salik Hizmetleri sveç'te salik hizmetleri pahalidir. sveç özel salik sigortasi kapsaminda bulunmanizi talep etmektedir. Ev Kiralama Ev bulmak zordur. Ev kiralama belediyeler veya özel firmalar tarafindan yapilmaktadir. Ev kiralamak için ilgili kuruma kayit olunur ve sira beklenir. Bekleme sirasi ne kadar uzun süreli olursa ev bulma ansiniz o kadar artmaktadir. Genelde su, isinma ve eletrik kiranin içindedir. Evler genelde 7080m2 büyüklüünde olup kira bedeli 6000 kr (700 Avro) civarindadir. Hoteller son derece pahalidir. Mütevazi bir hotelin gecelik bedeli 700-1000 kr civarindadir. Araba Kiralama Geçerli ehliyetiniz olmasi arti ile araba kiralama özel firmalar tarafindan yapilmaktadir. Sürücü Belgesi Sürücü belgesi olmayanlarin burada sürücü belgesi almasi zordur. Türkiye'den almi olduunuz sürücü belgesi burada bulunduunuz sürece geçerlidir. Trafik kazalari Trafik kazalari olaylarina polis bakmaktadir. Trafik sigortasi zorunludur. Kaza yerine polis çarilmaktadir ve kiilerin sigorta irketlerine gönderilmek üzere belli bir form doldurulmaktadir. Para Transferi Para transferi "Wester Union" gibi özel kurulular veya banka yolu ile yapilmaktadir. Transfer bedeli para miktarina göre deimektedir. sveç'te Türk Bankasi bulunmamaktadir. Büyük bankalar; Handelsbanken, Förenings Sparbanken, SEB... Adresler Türkiye Cumhuriyeti Stokholm Büyükelçilii Telefon. (46-8) 23 08 40 - 41 - 42 - 43 - 44 - 45 Faks. (46-8) 663 55 14 - 662 80 23 E-mail: [email protected] sveç Krallii Ankara Büyükelçilii Katip Çelebi Sok.No.7, 06692 Kavaklidere Tel: 466 45 58 Telefax: 468 50 20 E-Mail: [email protected] [email protected]

117

14) SVÇRE

GENEL BLGLER SVÇRE Bern Federal Cumhuriyet 41.285 km2 7.418.000 1 Austos ­ Ulusal Bayram - Günü deimekle birlikte Mart ve Nisan aylarinda Paskalya Bayrami - 24-25 Aralik Noel Katolik %46,1 - Protestan %40 Dinsiz %8,9 - Dier %5 Almanca konuanlar: %64 Fransizca konuanlar: %20 talyanca konuanlar % 8 Roman: %0,6 Dier: % 7,4 379 milyar dolar Kii baina GSMH 61.242 FR. sviçre Frangi 103.518 2944 12626 Genel Lise : 297 Meslek Lisesi : 406 Mesleki Eitim : 2495 lköretim düzeyinde: 2467 Yüksek okul : 302 Üniversite :412 21.949 3042 34 34 ---

Ülke adi Bakenti Yönetim ekli Yüzölçümü Nüfusu Millî bayramlar (isim ve tarih) Dinî bayramlar (isim ve tarih) Dinler Etnik gruplar

Gayri Safi Millî Hasila (GSMH) Para birimi Vatandalarimizin toplam sayisi Türk örencilerin sayisi a) Okul öncesi b) lköretim c) Orta öretim (genel-meslekî liseler) d) Özel eitim e) Yüksek öretim GENEL TOPLAM Türkçe ve Türk kültürü derslerine devam eden örenci sayisi Türkçe ve Türk kültürü dersleri veren öretmen sayisi a) Bakanliimizca görevlendirilen b) Mahallen görevlendirilen

sviçre; içilerinde birbirinden baimsiz, ayri anayasasi, meclisi ve hükümeti olan 26 kantondan oluan bir konfederasyondur. ETM SSTEM sviçre'de her kantonun okullar ve eitim kademeleri açisindan farkli bir eitim sistemi bulunmaktadir. Örnein, bazi kantonlarda ilkokul 4 yil, bazilarinda 5 yil, bazilarinda ise 6 yildir. Ancak, 6 yil olanlar çounluktadir. Buna bali olarak ortaöretim 1. kademede okul süresi 3, 4 veya 5 yil olabilmektedir. Ancak burada da 3 yil olanlar çounluktadir. Bizdeki genel liselere denk gelen ve sviçre'de üniversiteye dorudan girme hakki veren diplomayi (matura-bakalorya) veren liseler (gymnasium) bazi kantonlarda hemen ilkokuldan sonra, bazi kantonlarda ortaöretim birinci kademeden sonra, kiminde ise ortaöretim 1. kademe okullarin ara siniflarindan örenci almaktadir. Üniversitelere giri koullari da kantondan kantona deiebilmektedir. Bazi üniversiteler sadece maturite diplomasi olan örencileri kabul ederken, bazi kantonlarin yüksek okullari, 12-13 yil sonunda verilen ortaöretim diplomalarini, "hazirlik sinifi ve giri sinavi" artlari ile kabul edebilmektedir. Bazi üniversitelerde, lisanstan sonra yüksek lisans kademesi yoktur. Lisans diplomasi ile, dorudan bir sinavla, doktoraya balanabilmektedir. (Örnein, Zürich Üniversitesi)

118

Bazisinda ise Türkiye'deki gibi "lisans+yüksek lisans+doktora" kademeleri mevcuttur (örnein, Cenevre Üniversitesi). Kantonlarin eitim sistemleri arasindaki farkliliklar çoktur. Her kademesinde müfredat programlari, günlük ve haftalik ders programlari, tatilleri, okul yönetim ekilleri, denetim sistemleri gibi çok farkli olan kantonlar mevcuttur. ANAOKULLARI Her çocuk ücret ödemeden en az bir yil boyunca anaokuluna gitme hakkina sahiptir. Bazi kantonlarda bu süre iki yil olabilmektedir. Anaokullari mecburi öretime dahil olmadii halde, ilkokula uyumlarini kolaylatirdii için, bütün çocuklar ana okuluna gitmektedir. Amaç, çocuun geni bir grup içinde kendine güvenmesini ve gelimesini salamaktadir. Bu safhada deiik kültür anlayilarina ve hogörüye çok önem verilir ve çocuk için birçok ey örenebilecei imkanlar salanir. Anaokullarinin sorumluluunu bulunduklari bölgenin okul yönetimi taimaktadir. Bu bölgesel okul yönetimleri de bir merkez yönetime balidir. Denetim bölgesel okul yönetiminin görevlendirdii müfettiler tarafindan gerçekletirilir. ZORUNLU ETM 9 yillik zorunlu ilköretim süresi 6 yainda balar. sviçre de mecburi egitim süresi 9 yil olup ilkokul ve orta okullarin eitim süresi kantonlara göre deimektedir. Bazilarinda ilkokul 6 yil iken bazilarinda 5 yil, bazilarinda ise 4 yildir. Kantondan kantona farkli olmakla birlikte ilkokullarda örenciler genel olarak 6 yil temel eitimden geçerler ve bu zaman içinde kantonlara göre farkli dil eitimi alirlar. Bundan sonra 2 veya 3 yil sekundar veya real okullara devam ederler. Bunun yaninda baari durumu çok iyi örenciler için gymnasiumlar da (genel lise) bulunur. Yüksek okullarda veya üniversitelerde okumak isteyen örenciler gymnasiuma veya matura okuluna gider, 6 yil sonra liseyi bitirmek için Matura sinavi yapilir. a) Zorunlu Eitim Birinci Kademe (lkokul-Primarstufe): Temel eitimin bu kademesinde örencilerin dikkate dayali düünme ve örenme eitimleri tamamlanmakta, karakter oluumlari ve bedensel yetenekleri gelitirilmektedir. Ayrica örenciler baimsiz çalima ve birlikte hareket etme yönünde titizlikle eitilmektedirler. Eitimin bu safhasi kantonlarda genel olarak 6 yil sürmektedir ve ikiye ayrilmaktadir: 1) Düzenli siniflar (Regelklasse der Primarstufe) : Egitim ve öretimini normal olarak sürdürebilen ögrenciler bu siniflara alinmaktadirlar 2) Küçük siniflar (Kleinklassen der Primarstufe): Daimi siniflara uyum saglayamayan, yetersiz olan örenciler de bu siniflarda okumaktadirlar. b) Zorunlu Eitim kinci Kademe (Ortaokul-Sekunderstufe I): Genel olarak 6. siniftan sonra balar ve belirtilen okul türlerine göre 2 veya 3 yil sürer. kinci kademe okullarinin eitim süreleri ve özellikleri söyle siralanabilir: - Kleinklasse der Sekundarstufe (kinci kademe küçük siniflar): 7. ve 8. siniflari kapsar. Örencilerin yetikinlie geçilerinde yardimci olabilecek kapsamli eitimi salar. - Oberschule: Sanat okulu düzeyinde olan bu okullar 7. ve 8. siniflari kapsarlar. Örencilerin becerileri dorultusunda onlari meslek edinmeye yönelik eitime tabi tutar. - Realschule: 7. 8. 9. siniflari kapsayan bu tür okullar örencilerin becerileri dorultusunda onlarin sanat edinmelerini salar ve mesleki olgunlua hazirlayan dier okullara geçilerini kolaylatirici eitim verirler. - Unterstufe und erster Teil Mittelstufe Gymnasiums: Baarili örenciler 7. ve 8. siniflarda lisenin dier siniflarina hazirlanir. 9. yilla birlikte örenciler sviçre Federasyonu`ndan kazanilmi bir hakla eitimlerini üst düzeyde ( üniversite ) tamamlama hazirliklarina balar. - Sonderschule: Bu okullarda örenme güçlüü çeken örenciler, özel eitim metotlariyla zihinsel, bedensel, ruhsal ve sosyal geliimlerini tamamlar. Yeterli seviyede dil bilmeyen yabanci çocuklar bu okullara gönderilebilmektedir. Öretmenlerimiz bu konuda velileri uyarmalidir. Isvicre de ortaokul 3 farkli tiptedir: a) REALSCHULE b) SEKUNDARSCHULE c) BEZIRKSCHULE

a) REALSCHULE: Bu okullarda örenciler iyi bir genel kültür edinir ve meslekler hakkinda bilgi sahibi olur. Realschule'yi bitiren kiz ve erkek ögrenciler genellikle zanaat ve endüstri alaninda bir meslek edinir.

119

b) SEKUNDARSCHULE: Bu okullarda örencilere genel kültür kazandirilir. Bu okulda yetenek isteyen meslekler için gerekli ortam hazirlanir. Bu okulu iyi dereceyle bitiren kiz ve erkek örenciler Diplommittelschuleye (DMS) gidebilirler. c) BEZIRKSCHULE: En fazla yetenek, bilgi ve baari isteyen ortaokul çeididir. Bu okul, hem akabinde meslek örenmek isteyenleri, hem de bir sonraki okula, yani liseye gitmek isteyenleri hazirlayan bir ortaokul çeididir. Bu okullarda örenciler zorunlu derslerin diinda seçmeli dersler görmek zorundadirlar. Bu okullardan mezun olanlar endüstri, ticaret, zanaat alaninda çaliirlar yüksek baari gösteren örenciler liseye devam ederler. Bu üç okula devam eden örenciler (real-sekundar-bezirkschule) Primarschulede 1. siniftan 5. sinifa kadar gösterdikleri baariya göre öretmen tarafindan yönlendirilirler. Bu yönlendirmeler Schulpflege adi verilen eitim sorumlulari tarafindan yapilir. 5. sinif öretmenlerinin tavsiyesi dorultusunda eitim sorumlularina bu örencilerle ilgili bilgiler aktarilir, Schulpflege bu yönlendirmenin hangi okula yapildiini velilere bildirir. ayet veliler bu yönlendirmeden memnun olmazlarsa Sekundar veya Bezirkschule adi verilen okular için bir giri sinavina tabi tutulurlar. Sekundarschule/ Bezirkschuleye giris hakkini kazanan tüm örenciler bir deneme süresine tabi tutulurlar. Bu süreyi baariyla tamamlayamazlarsa ocak ayi sonunda bir üst okuldan bir alt okula düürülürler. Bezirkschuleye gidebilmek için ortalamanin 10 üzerinden en az 5 olmasi gerekir. Örenci bu okullar arasinda bir üst okula geçi yapabilir. Her yil bir sinav hakki verilir. Baarili olan örenci, eer öretmen tavsiye ederse bu sinavlara katilabilir, baari gösterirse bir üst derecedeki okula geçi yapabilir. Örnein Realschuleden Sekundarschuleye, Sekundarschuleden Bezirkschuleye geçebilir. Ancak bu geçislerde 1 sene kaybeder. 6. sinifi tamamlami bir örenci bir üst derecedeki okula geçi hakkini kazandiinda örenci geçtii okulda 6. sinifi tekrar eder.Yani Realschulede 6.sinifa giden örenci Sekundarschuleye geçtiginde 6. sinifi tekrar eder. Bu durum Bezirkschuleye geçi yapildiinda da geçerlidir. Görüldüü gibi velilerimizin ve öretmenlerimizin bu süreci çok iyi takip etmeleri, dahasi örencileri iyi incelemeleri gerekmektedir. ORTA ÖRETM KADEMES Diploma veren orta dereceli okullar, meslek eitimi ve liselerin yaninda üçüncü bir yoldur. 3 yil sürelidir. Bu okullar, zorunlu eitimini tamamladiktan sonra genel eitimlerini derinletirmek, kiiliklerini gelitirmek ve özellikle salik, sosyal yada eitim alanlarindaki veya güzel sanatlar ve hizmet sektöründeki daha zor mesleklere yönlenmek isteyen gençler içindir. Diploma veren orta dereceli okullara girmek için zorunlu eitimin son sinifini (9.sinifi) iyi derecede ile bitirmi olmak arttir. 1- Diplammittelschule: Bu tür okullar 10. 11. ve 12. siniflari kapsayan, 3 yillik kurs niteliinde olup, meslege geçii salayan özelliktedirler. 2- Zweiter Teil Mittelstufe und Oberstufe Gymnasiums: Baarili örencilerin okuduu bu liselerde, orta kisimlar 1 yil (10. sinif) ve üst kisimlar iki yil (11. ve 12. siniflar) eitim vermektedir. Bu eitim örencilerin olgunluk belgelerini almalarina olanak salamaktadir. 3- Berufschulen: Bu okullardan örenciler mesleki olgunlua eriip, birer meslek sahibi olarak mezun olurlar. 4- Kanton Okullari (Kantonschulen): Bezirkschule ve Sekundarschuleyi bitirenler gidebilir. Bu tür eyalet okullarinda örenciler üniversitelere, yüksek okullara, meslek yüksek okullarina yönelik kapsamli bir eitimden geçirirler. Bu okullar da Gymnasium ve Diplommittelschule olmak üzere ikiye ayrilirlar. Yalniz Kantonschuleye Bezirkschuleyi iyi derecede bitirenler gidebilirler. Kantonschuleyi bitirenler Üniversiteye gitme hakkini kazanirlar. Kantonschule Lise /Gymnasium tarzinda bir okuldur. 5- D.M.S. (Diplommittelschule): ki yillik bir okuldur. Mesleki çiraklik eitimi ve Matura eitimi arasi bir okul çeididir. Bu okullar istek halinde zorunlu eitimden sonra gidilir. Sekundarschuleyi ve Bezirkschuleyi bitirenler bu okullara gidebilirler. Mesleki eitim; salik eitimi, sosyal eitim, idari iler, trafik eitimi, müzik ve sanat dallari eitim alanindadir. Bu okullar normalde iki senedir ama üç sene eitim görmü olanlar daha çok tercih edilir. Bu yüzden bu okullar üç seneye çikartilmitir. Liselerin sonunda alinan olgunluk diplomasi okuluna gidilebilir. ile sviçre'nin her üniversitesine ve yüksek

120

Meslek Eitimi ( Berufslehre): Meslek eitimi üç yada dört yil sürer. Az sayida da olsa eitim süresi iki yil olan meslekler de vardir. Meslek eitimi iki bölümden oluur. Birincisi, bir iyerinde pratik çalima (çiraklik eitimi), ikincisi bir meslek okulunda meslek teorisi ve genel eitim. Sanayi, el sanatlari ya da ticaret i kollarinda küçük ya da büyük bir iletmede haftada 3-4 gün yapilan pratik eitim bölümünde gençlere balangiçta örenme firsati taninir, ileride de firmada üretken hale geçerler. Eitimin ilk haftalarinda gençlere hazirlik kurslari verilir. Bu kurslarda gençlere seçtikleri meslekle gerekli olan temel beceriler kazandirilir. Hazirlik kurslarinin süresi seçilen meslee göre deimekte olup 10 haftaya kadar devam edebilir. Büyük isletmelerde hazirlik kurslari genelde firmada yapilmakta, daha küçük isletmelerde meslek birliklerinin eitim merkezlerinde, kismen de sviçre'nin belli bir bölgesinde merkezi olarak verilir. letmede pratik olarak örenilenler meslek okulunda haftada 1-2 gün teorik olarak derinletirilir. Okulda meslek bilgisi, matematik, dil ve spor dersleri verilir. Özellikle baarili olanlar meslek lisesi olgunluk diplomasini da alabilirler. Dersleri takip etmekte zorluk çekenler, destekleme dersleri alabilirler. sviçre'de kanton eitim sistemlerinin basitletirilmi eitim sistemi emasi ortak yanlarindan hareketle oluturulan

ÜNVERSTELER YÜKSEK OKULLAR

MESLEK YÜKSEK OKULLLARI

11 10

MESLEK VE ÇIRAKLIK OKULLARI

9 8 7 6 5 4 3 2 1 Tessin Kantonu

GENEL VE MESLEK LSELER LE MESLEK ETME HAZIRLIK SINIFLARI

Appenzel Ausserhoden-Appenzel Innerhoden-Bern Fribourg-Geneve-Glarus-Graubünden-JuraLuzern Nidwalden-Obwalden- St.GallenSchaffhausen Solothurn-Schwyz-Thurgau-Uri-Wallis-Zug Zürich Kantonlari ANA OKULU

Aargau Basel-Land Neuchatel

BaselStadt Waadt

TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖRETM sviçre'deki eitim-öretim faaliyetlerimiz daha çok mecburi örenim çaindaki örencilere yönelik olarak yürütülmektedir. Mecburi örenim çai sviçre'de 06-16 ya örencilerini kapsamaktadir. Bu ya grubu örencilerine yönelik eitim-öretim faaliyetlerimiz; Türkçe ve Türk Kültürü Dersleridir. sviçre'de öretmenlerimizin ders verdii örenciler, zorunlu eitim kapsaminda

121

1­2 Yil

LKOKUL

ORTAÖ

14 13 12

OLGUNLUK (MATURTE) SINAVLARINA HAZIRLAYAN LSELER

| Genel Kültür | Okullari

olup, zorunlu eitim 9 yildir. Genel olarak ikinci siniftan itibaren, dokuzuncu sinifa kadar Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine devam edilmektedir. sviçre okullarinda 8. ve 9. sinifa giden örenciler 15-16 ya grubunda olan örencilerdir. Bu ya grubunun büyük olmasi ve sviçre okullarindaki derslerinin younluu gerekçesiyle derslere devam yeterli seviyede deildir. Öretmenlerimizin ders verdii siniflarda örenci sayilarinin fazla olmamasi nedeniyle birletirilmi sinif olarak Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri ilenmektedir. Herhangi bir Türkçe ve Türk Kültür Dersi sinifinda; ikinci siniftan dokuzuncu sinifa kadar örenci bulunabilmektedir. Bunun sonucu olarak; ayni sinifta sekiz yaindan on alti yaina kadar örenci bulunmakta ve ayni öretmenden, ayni anda Türkçe ve Türk Kültürü Dersi almaktadir. Ortalama olarak 10-15 örencili bir sinifta sekiz yaindan on alti yaina kadar her ya grubundan birkaç örenci bulunabilmektedir.

sviçre'de Türkçe ve Türk Kültürü Derslerinin Verili ekilleri: 1. sviçre okul saatleri diinda türkçe ve türk kültürü derslerinin verilmesi: Öretmenlerimizin geneli, sviçre okul saatleri diinda ve sviçre okullarinda tahsis edilen siniflarda ders vermektedirler. Dersler, hafta içinde sviçre okullarinda derslerin bittii saatten itibaren, 15:30 ya da daha geç saatte balanmakta ve iki saat olarak ders verilmektedir. Biti saati ise 17:30 ve daha sonrasi bir saattir. Çaramba günleri sviçre'de okullarin yarim gün olmasi nedeniyle çaramba öleden sonralari bir öretmen tarafindan iki farkli okulda ikier saatten dört saat olarak ders yapmak mümkün olmaktadir. Cumartesi günleri ise sviçre okullarinin tatil olmasi nedeniyle öretmenlerimizin Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri yapmalari mümkün olmaktadir. Pazar günleri okullarin tatil olmasi ve okulda görevli bulunmamasi nedeniyle sviçre okullari ve belediyeler Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri için sinif tahsis etmemektedirler. Bu nedenle pazar günleri öretmenlerimiz tarafindan ders yapilmamaktadir. 2- sviçre okul saatleri içinde (entegre) Türkçe ve Türk Kültürü dersleri verilmesi: a) sviçreli Öretmenle Birlikte Girilen Entegre Dersler: Basel-Stadt kantonunda dört öretmenimizin toplam yedi okulda girdii ve sviçre okul saatleri içerisinde yürütülen bir uygulamadir. sviçreli öretmenin uygun gördüü derse, sviçreli öretmenle birlikte Türk öretmen de girmektedir. Sinifta bulunan Türk örencilerden konuyu anlamayan örencilere öretmenlerimiz tarafindan konu Türkçe olarak anlatilmaktadir. b) sviçre Okul Saatleri çinde Öretmenimizin Türk Çocuklarina Ayri Bir Sinifta Türkçe ve Türk Kültür Dersi Vermesi: Bu uygulama yalnizca Zürih'te be okulda dört öretmenimiz tarafindan uygulanmaktadir. Bu uygulama sviçre okul saatleri içinde yapilmaktadir. Türk örenciler ayri bir sinifta toplanmakta bazi durumlarda yakin okullarda bulunan Türk örencilerde o derslere gelerek Türkçe ve Türk Kültür Dersi ilenmektedir. Örencilerin kendi siniflarinda birakip geldii dersler genelde müzik, el ii gibi derslerdir. Bazi durumlarda ise matematik ve almanca gibi derslerde olabilmektedir. Ancak bu dersleri birakip gelen örencilerin sinif öretmenleri o örencilerin derslerden geri kalmamasi için onlara yönelik ayri bir çalima yapmaktadirlar. Bu uygulama sviçreli öretmenlere ek bir çalima getirdiinden öretmenler ve dolayisiyla okul yönetimlerince fazla kabul görmemekte ve yayginlatirilamamaktadir. Entegre ders saatlerinde dier yabanci örenciler için de kendi anadil ve kültür dersleri verilmektedir. Bu uygulamada, sviçreli öretmenler öretim yili bainda planlarini yaparken Türkçe ve Türk Kültür Dersleri alacak örencileri için, Türkçe ve Türk Kültür Dersi saatine denk gelen saatlere koyacaklari dersleri matematik, almanca gibi temel dersler yerine çocuklarin ilgisine dayanan i eitimi, müzik gibi dersleri koymalari bu uygulamanin olumsuzluklarini daha aza indirecek ve iyi bir uygulama haline getirecektir. 2004-2005 öretim yilinda sviçre'de görev yapan öretmenlerimizin Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri verdikleri örenci sayilari öyledir: sviçre'de Türkçe ve Türk Kültürü derslerine devam eden örenci sayisi (2004-2005) ÖRENC SAYISI Zorunlu Eitim (2-9. SINIFLAR) TOPLAM 1. KADEME 2. KADEME 3042 2501 541 Okuma Yazma Kursu 55 2004-2005 öretim yilinda sviçre genelinde Bakanliimizca görevlendirilen öretmen sayilari ve branlari TABLO ll'de verilmitir. sviçre'de mahallen görevlendirilen Türkçe ve Türk Kültürü Dersi öretmeni bulunmamaktadir.

122

sviçre'de Bulunan Türkçe ve Türkçe Kültürü Dersleri Öretmenlerinin Branlara Göre Dailimi (2004-2005) Sinif Öretmeni E 12 K 20 BRANLAR Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öretmeni E 2 K --E 14 TOPLAM K 20 34 GENEL TOPLAM

TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSLERNN VERLMES LE LGL YASAL DAYANAKLAR Türkiye ile yapilmitir: - 17.05.1977 - 08.07.1987 - 24.09.1991 - 19.11.1996 sviçre arasinda aaida belirtilen tarihlerde Karma Eitim Komisyon Toplantilari tarihinde tarihinde tarihinde tarihinde Bern'de 1. Türkiye-sviçre Karma Eitim Komisyonu Toplantisi stanbul'da 2. Türkiye-sviçre Karma Eitim Komisyonu Toplantisi Bern'de 3. Türkiye-sviçre Karma Eitim Komisyonu Toplantisi Ankara'da 4. Türkiye-sviçre Karma Eitim Komisyonu Toplantisi

Yapilan Karma Eitim Komisyonu Toplantilari ve Kanton Eitim Müdürlükleri Anadil ve Kültür Eitimi bölümleri ile uzun yillardir yapilan çalimalar neticesinde Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri ile ilgili olarak bazi gelimeler salanmitir. Bu gelimeler unlardir: 1-Türkçe ve Türk Kültür Derslerine Devam çin Müracaat ekli:Zürich, Aargau, Thurgau, Glarus, Schwyz, Basel-Stadt, Basel-Land kantonlarinda, Eitim Müdürlüü ile anadil ve kültür dersi veren büyükelçilik, konsolosluk, dier temsilcilikler ve farkli toplumlara ait okul-aile birliklerinin ibirliiyle hazirlanan "Anadil ve Kültür Derslerine Müracaat Formu" iki dilde (hem yaanan kantonun dilinde hem de farkli anadillerde) hazirlanmitir. Hazirlanan müracaat formlari, kanton eitim müdürlüü tarafindan okullara gönderilmekte, okullar birinci sinif öretmenlerine formlari vermekte, öretmenler ise siniflarinda farkli anadili olan çocuklara formlari daitmaktadir. Velilerden, çocuklarini anadil ve kültür derslerine göndermeye istekli olanlarin doldurmalari istenmektedir. sviçre'de ikinci siniftan itibaren anadili ve kültür dersleri baladii için birinci sinif örencilerine daitilmakta ve bir sonraki öretim yili devam etmek isteyen çocuklarin velileri tarafindan doldurulmaktadir. stekli veliler tarafindan doldurulan formlar Kanton eitim müdürlüünde toplanmakta ve çocuklari için Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri isteyen velilere ait formlar Eitim Müavirliine iletilmektedir. Böylece kanton eitim müdürlüü araciliiyla yapilan müracaatlar anadil ve kültür derslerine bir ciddiyet kazandirmaktadir. Ayrica vatandalarimiz Türkçe ve Türk Kültür Dersleri için dorudan öretmenlerimize de bavurabilmektedirler. 2-Türkçe ve Türk Kültürü Derslerinde Alinan Notun Karneye Yazilmasi: Zürich, Aargau, St. Gallen, Thurgau, Glarus, Schwyz, Basel-Stadt, Basel-Land, Uri, Solothurn kantonlarinda Müavirliimiz tarafindan Türkçe/Almanca hazirlanan ve öretmenlere verilen; örencinin Türkçe ve Türk Kültür Dersinden aldii notu gösteren belge, her dönem sonunda öretmenlerimiz tarafindan doldurularak, örencinin sviçreli öretmenine okul karnesine ilenmek üzere gönderilmektedir. Bazi okullarda, okul karnesine örencinin Türkçe ve Türk Kültür Dersine devam ettii iaretlenirken, bazi okullarda ise örencinin Türkçe ve Türk Kültür Dersinden aldii not aynen yazilmaktadir. Karne ile ilgili olarak, Zürih Kantonu Eitim Müdürlüü tarafindan anadil ve kültür dersleri için bir karne gelitirilmi olup bu karne kullanilmaktadir. Bazi okullarda da Türk örencinin sviçreli öretmeni Türkçe ve Türk Kültür Dersleri öretmenimizden çocuun derslerdeki baari durumu hakkinda bilgi istemekte ve öretmenimizin verdii bilgiler çocukla ilgili verilecek kararlarda dikkate alinmaktadir. SVÇRE'NN KÜLTÜREL ÖZELLKLER VE DKKAT EDLMES GEREKEN HUSUSLAR sviçre halki çok salam vatandalik duygulari ile devletine ve kurallara bali bir halktir. Halk, sorumluluk duygusu içerisinde her eye kari duyarli, toplumsal kurallari kesinlikle çinemeyen ve çinetmeyen bir görünüm arz etmektedir. Ülke insani, yilin belirli günlerinde yapilan çeitli etkinliklerle geleneklerini yaatmayi benimseyen mütevazi bir yaam tarzi sürdürmektedir. sviçreliler, özel ve resmi hayatta bütün kurallara titizlikle riayet etmekte ve riayet etmeyenlere tepki gösteren bir anlayia sahiptirler.

123

Özellikle temizlik konusunda çok hassas olan sviçre halki son yillarda ülkede yabanci nüfusun artmasi ile birlikte ortaya çikan sorunlardan duyduklari rahatsizlii her firsatta ortaya koymaktadirlar. Ülkede görünüte yok gibi görünen irkçilik, artan yabanci sayisina bali olarak ortaya çikan sorunlardan dolayi son yillarda arti göstermitir. sviçre'de en büyük toplumsal sorun alkol ve uyuturucu kullaniminin yaygin oluudur. Ülkede uyuturucu kullanmak serbest olup, isteyen istedii yerde rahatça esrar bata olmak üzere uyuturucu kullanabilmektedir. sviçre halkinin bir özellii de ilerine son derece sadik ve çalikan olularidir. Resmi dairelerde mesai bazi farkliliklar olmakla birlikte genel olarak 08.00'de balayip 16:00da sona ermektedir. Yine bazi farkli uygulamalar olmakla birlikte ülke genelinde iyerleri Perembe günleri diinda saat 18.30'da kapanmaktadir. Perembe günleri ise iyerleri saat 21.00'e kadar açik tutulmaktadir. Cumartesi günleri ise iyerleri saat 16:00'da kapatilmaktadir. GÖREV YAPILAN OKULLARDA ÖRETMENLERN DKKAT ETMELER GEREKEN HUSUSLAR, KURUMLARLA LKLER sviçre'de gerek okul saatleri diinda verilen gerekse okul saatleri içinde verilen Türkçe ve Türk Kültürü derslerinin tamami hafta sonu da dahil olmak üzere sviçre okullarinda verilmektedir. Bir yil öncesinde ders verilecek okullarla ilgili sviçre yetkili makamlari ile Eitim Müavirliimizce gerekli yazimalar yapilarak; ders verecek öretmenimizle ilgili bilgiler, ders verilecek saat ve gün, örenci sayisi gibi bilgiler verilerek sinif kullanimi için izin alinir. Siniflar normalde sviçreli öretmenler tarafindan kullanilan siniflar olup sinif eyalari bulunmaktadir. Öretmenimizin dersten sonra sinifi aldii gibi sinif eyalarina zarar verdirmeden düzenli ve tertipli bir ekilde birakmasi önem arz etmektedir. Çünkü ertesi gün o sinifta normal dersler yürütülecektir. Bu nedenle siniflarin düzen ve tertibine gereken hassasiyet gösterilmelidir. Öretmenlerimizin gerek okul idaresi ile gerekse okulda görevli öretmenlerle iletiim halinde olmasi, iyi ilikiler gelitirmesi önem arz etmektedir. yi ilikiler gelitirildii zaman okul idaresi ve öretmenler her konuda kendilerine yardimci olmaktadir. Örnein; okulun araç-gereçlerinden yararlanma, fotokopi çekme imkani gibi. Yine bu iyi ilikilerin sonucunda; gerek okul idaresi gerekse öretmenler Türk çocuklarin Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine devam etmeleri konusunda yönlendirmekte, bu durum örenci sayilarinin artmasina ve yaanan devamsizlik sorununun azalmasina yol açmaktadir. sviçre'de her kantonda bir eitim müdürlüü bulunmaktadir. Eitim müdürlüünde anadil ve kültür dersleriyle ilgili bir birim ve bir sorumlu vardir. Bu birim ve sorumlu; ilgili kantonda gerek Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri gerekse dier ülkelerin ve temsilciliklerin vermi olduklari anadil ve kültür dersleriyle ilgilenmektedir. Bu nedenle kantonda görev yapan anadil ve kültür dersi öretmenleri ile birlikte sikça toplantilar yapilmakta, gelimeler izlenmekte ve deerlendirilmektedir. Bu toplantilara öretmenlerimiz de dier anadil ve kültür dersi öretmenleriyle birlikte katilmaktadirlar. SOSYAL FAALYETLER Öretmenlerimizin görev yaptii bölgelerde; Cumhuriyet Bayrami, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayrami, 19 Mayis Atatürk'ü Anma Gençlik ve Spor Bayrami, Öretmenler Günü, 18 Mart Çanakkale ehitlerini Anma ve stiklal Mari'nin Kabulü gibi önemli gün ve haftalarda örencilerimizin ve vatandalarimizin katilimi ile çeitli programlar düzenlenmektedir. Bu programlarin günün anlam ve önemine yakiir ekilde kutlanmasi ve geni vatanda katiliminin salanmasi için çaliilmaktadir. Özellikle 23 Nisan Bayram kutlamasinin çok sayida okul-aile birliinin bir araya gelmesi, büyük salonlarin ve vatandalarimiza yakian salonlarin tutulmasi ve öretmenlerimizin de örencilerle birlikte iyi kutlama programlari hazirlamalari için gerekli yönlendirmeler yapilmaktadir. Mümkün olan bölgelerde kutlamalara; sviçreli örencilerin ve dier yabanci ülke örencilerinin de katilmalari salanmaktadir. Amaç sviçre ile Türkiye arasindaki iyi ilikilere katkida bulunmak ve entegrasyonu güçlendirmektir. Okul-Aile birliklerimiz zaman zaman elence geceleri düzenleyerek vatandalarimiz arasinda iyi ilikiler gelitirme, birlik ve beraberlik içinde bulunmak için gayret göstermektedirler. Öretmenlerimizin Türkçe ve Türk Kültürü Dersi verdii örenciler arasinda zaman zaman nevruz, GAP, 23 Nisan gibi önemli günler ve konularla ilgili resim, iir, kompozisyon yarimalari düzenlenmektedir. Bu yarimalar neticesinde yarimaya girenlere Bakonsolosluklarimizca uygun ödüller verilmektedir.

124

PRATK BLGLER Öretmenlerimizin kendilerine, e ve çocuklarina ait gerek hizmet gerekse hususi pasaportlari görev süreleri birer yil uzatilmasi nedeniyle hizmet pasaportlari her yil, hususi pasaportlar ise süresi bitince Bakanliimizdan alinan onay ile Bakonsolosluklarimizca uzatilmaktadir. Yurt diinda geçici görevli olarak görev yapan öretmenlerimizin tedavi giderleri Bakanliimiz tarafindan ödenmektedir. sviçre'de salik giderleri çok pahali olup kiisel olarak karilamak çok zordur. Bu nedenle öretmenlerimizin e ve çocuklarinin sviçre'de özel salik sigortasi yaptirmasi en uygun çözüm yoludur. Özel salik sigortasinin miktari sigortanin içeriine göre çok farklilik arz etmektedir. Öretmenlerimiz sviçre'de kantondan kantona deimekle birlikte genel olarak yillik kazanç vergisi ödemektedirler. Ancak öretmenlerimizin ödedikleri bu vergi, gerekli belgeleri Eitim Müavirliine ibraz etmek artiyla Büyükelçiliimiz tarafindan kendilerine ödenmektedir. Ev kiralama Yeni göreve balayan öretmenlerimiz görev bölgelerinde bulunan eski öretmenlerin ve okulaile birliklerinin yardimlariyla balangiçta kisa süre kalacaklari yer temin edilmekte ve en kisa zamanda ev bulmalari salanmaktadir. Bazi kantonlar, öretmenlerimize oturum izni verirken tutulan evdeki oda sayisi ile ailenin nüfusuna dikkat etmektedirler. Bu nedenle e ve çocuklarini birlikte getirecek öretmenlerin tutacai ev yeterli odaya sahip olmalidir. Yine oturum izni ile ilgili olarak bazi kantonlar ailenin geliri ile ailenin nüfus sayisi arasinda bir denge aramaktadirlar. Sürücü belgesi Öretmenlerimizin Türkiye'den aldiklari sürücü belgeleri sviçre'de bir yil geçerli olup, bir yil içerisinde sviçre sürücü belgeleri ile deitirilmesi gerekmektedir. Bu deiikliin yapilabilmesi için sviçre'de direksiyon sinavina girilmesi ve baarili olunmasi gerekmektedir. Direksiyon sinavinda baarili olanlara sviçre sürücü belgesi verilmektedir. Baarili olamayanlar ise sviçrelilerin sürücü belgesi almak için gerekli olan süreci izlemeleri gerekmektedir. Türkiye'ye para transferi sviçre'de sadece Zürih'de Türkiye Bankasi bulunmaktadir. Gerek sviçre bankalari gerekse Türkiye Bankasi araciliiyla Türkiye'ye para transferi komisyon kariliinda yapilmakta ve hiç bir sorun yaanmamaktadir. sviçre'de görev yapan öretmenlerimiz birden çok kantonda görev yaptiklari için ikametgahlarinin diinda göreve gidilen okullarla ilgili gidi-dönü yol ücretleri devletimiz tarafindan karilanmaktadir. Bu amaçla öretmenlerimizin tamamina, sviçre içinde otobüs ve trenlere ücretsiz olarak binecekleri yillik abonman alinmaktadir. KARILAILABLECEK SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERLER 1-Siniflarda örenci sayilarinin fazla olmamasi nedeniyle sviçre'de birletirilmi sinif olarak Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri ilenmektedir. Herhangi bir Türkçe ve Türk Kültür Dersi sinifinda; ikinci siniftan dokuzuncu sinifa kadar örenci bulunabilmektedir. Bunun sonucu olarak; ayni sinifta sekiz yaindan on alti yaina kadar örenci bulunmakta ve ayni öretmenden, ayni anda Türkçe ve Türk Kültürü Dersi almaktadir. 10-15 örencili bir sinifta sekiz yaindan on alti yaina kadar her ya grubundan birkaç örenci bulunabilmektedir. Öretmenler tarafindan; yurt diina çikmadan önce ve görev yerine geldikten sonra yurt diindaki eitim-öretim faaliyetleri ile ilgili hiçbir hizmetiçi eitim faaliyeti uygulanilmadiini ifade etmilerdir. En önemli konulardan biride öretmenlerin ellerinde nitelikli ve yeterli eitici materyalin bulunmamasidir. Bu durum eitim-öretim faaliyetlerini olumsuz etkilemektedir. Ancak, bu zamana kadar yapilmayan, öretmenler tarafindan da büyük ihtiyaç olarak belirtilen, örencilere yönelik eitici materyal gelitirme, öretmenlere birletirilmi sinif eitimi, programin tanitilmasi ve uygulanii, eitim-öretimin planlanmasi konularinda bir dizi hizmet içi eitim çalimalarina balanilmitir. Bu çalimalar neticesinde olumsuzluklari en aza indirmek mümkün olabilecektir. 2-Görevlendirilen öretmenler, yurt diinda yaam ve çalima koullari ile karilailacak sorunlar ve i yükü konusunda yeteri kadar bilgilendirilmemekte ve ihtiyaç duyulan süre ve içerikte hizmetiçi eitim yeteri kadar verilmemektedir. Yurt diinda göreve balayinca karilailan tablo karisinda öretmenler hayal kirikliina uramaktadir. Bunlara engel olmak amaciyla süresi ve içeriiyle yeterli bir hizmetiçi eitim faaliyetine tabi tutulmalari gerekmektedir. 3-Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine yeterli katilimin olmamasi önemli sorunlardan birisidir. Bunun için Okul-Aile birlikleri ve vatandalarla sikça toplantilar yaparak biraraya gelinmekte. Bu toplantilarda derslerin önemi vurgulanmakta, anadili iyi bilmenin sviçre okul baarisina etkisi açiklanmaktadir.

125

4-sviçre'de yaayan vatandalarimizin çocuklarinin sviçre okullarinda baari düzeylerinin düük olmasi bir dier sorunlardandir. Gerek ailelerin yeteri kadar çocuklariyla ilgilenmemeleri, gerekse çocuklarin bulunduklari bölgenin dilini yeteri kadar bilmemesi doal olarak okul baarisini olumuz etkilemektedir. sviçre'de mümkün olan bölgelerde okul-aile birlikleri araciliiyla almanca, matematik gibi derslerden destek kurslari düzenlenerek çocuklarin baari seviyesi yükseltilmeye çaliilmaktadir. 5-sviçre'de yaayan vatandalarimizin sviçre eitim sistemi hakkinda yeteri kadar bilgi sahibi olmamalari, çocuklarinin kari kariya kaldiklari eitim sorunlarinda çözüm bulamamalari bir dier önemli sorunlardandir. Müavirliimiz sviçre eitim makamlari ile ibirlii yaparak sviçre eitim sisteminin tanitilmasi, veli ve örencilerin haklari konusunda bilgilendirme toplantilari yapilmaktadir. 6-sviçre'de örenim gören örencilerimizin büyük çounluu meslek okullarina gitmektedir. Ancak meslek okullarina giden örencilerin ayni zamanda öreniminin yaninda ve tüm örenimi süresince staj yapacai bir i yeri bulmasi gerekmektedir. Ancak, vatandalarimiz bu konuda büyük sikinti çekmektedir. sviçre'de var olan ayrimcilik nedeniyle örencilerimiz staj yapacak i yeri bulamamakta ve örenimlerini sürdürememektedirler. Yasal olarak ayrimcilii destekleyen hiçbir mevzuat olmamakla birlikte uygulamada çok sayida sorunla karilailmaktadir. 7-Vatandalarimizin büyük çounluu Türk televizyon kanallarini izlemektedirler. Bu kanallarda yayinlanan programlarin bizim dilimizi ve kültürümüzü tam anlamiyla yansitan özelliklerde olmasi çok önemlidir. Çünkü yurt diinda yetien yeni kuak bu programlar araciliiyla Türkçe ve Türk Kültürünü tanima firsati bulmaktadir. Bu programlar bizim dilimizi ve kültürümüzü temsil etmezse burada verilen tüm emekler boa gider. Gerekirse TRT araciliiyla daha çok sayida kanalda ve daha farkli içerikte ve farkli ya grubuna hitap eden programlar hazirlanmasi ve yayinlanmasi gerekmektedir.

126

15) KUVEYT GENEL BLGLER Bakenti Yönetim ekli Yüzölçümü Nüfusu Milli Bayramlar Dini bayramlar Dinler Etnik Gruplar GSMH Kii Baina düen Milli Gelir Para birimi Vatandalarimizin toplam sayisi Türk Örencilerinin sayisi(Okul Öncesinden Lise son sinifa Kadar) Bakanliimizca Görevlendirilen Öretmen Sayisi Ülkedeki Okur Yazarlik orani Kuveyt Meruti Monari 17.818 kilometrekare 2.484.334 25 ubat (1950) Millî gün Ramazan bayrami, Kurban Bayrami Müslüman %85, dier %15 Kuveytli Araplar%45, dier Araplar %35, Güney Asya %9, ran %4, dier %7 35.433 milyon dolar 17.000 Dolar Kuveyt Dinari 3000 79 1 % 93.3

Kuveyt, anayasal monari ile yönetilmektedir. "Ulusal Meclis" dorudan halk tarafindan seçilerek oluturulan bölgedeki yegane parlamentodur. Devlet Bakani, Emir eyh Sabah Al Ahmad Al Jaber Al Sabah'tir. Yazlar uzun, sicak ve yaisizdir. Mayis-ekim arasinda isi 40, zaman zaman da 50 derecenin üzerinde seyreder. Kilar kisadir. Ocak-ubat aylarinda isi akamlari 10 derecenin altina düebilmektedir. Bütün iç mekanlar ve araçlar souk hava sistemleri ile donatilmi olduundan, yüksek isi ciddi bir rahatsizlik unsuru deildir. Çaramba günü saat 15.00 ten sonra, hafta tatili balar. Ancak bankacilik sektörü perembe günü saat 08.30-13.00 arasi da çalimaktadir. Toplu taimada özel irketler tarafindan yapilmakta olup, genelde gelir seviyesi düük olan Hindistan, Bengalde, Pakistan vb. ülke vatandalari rabet etmektedir. Toplu taima ile ülke geneline ulamak her zaman ( 24 saat) mümkündür. Süpermarketlerin tamami 24 saat açik olup aliveri imkani sinirsizdir. Kuveyt'te ikamet izni bulunan yabancilara aile birleimi için e ve çocuklarini Kuveyt'e getirebilme imkani taninmitir. Ancak, aile birleimi talebinde bulunacaklarin en az 400 KD. aylik ücret almasi gerekmektedir. Kuveyt yabancilarin urak yerlerinden birisidir. Kuveyt'te her kategoride otel vardir. Be yildizli otellerin (Sheraton, Le Meridien, Safir International, Radisson-SAS, Regency Palace) gecelik tek kiilik oda fiyatlari 200 ABD dolari civarindadir. Be yildizin bir altindaki kategoride ise tek kiilik gece ücretleri 100-120 ABD dolari dolayindadir. TÜRK VATANDALARI SOYDALAR VE ÖRENCLER Kuveyt'te Türk okulu bulunmamakta, Türk çocuklari Kuveyt, Pakistan, Hindistan, ngiliz, Amerikan ve Fransiz okullarina devam etmektedir. Okul seçimindeki en önemli faktör velinin ödeme gücüdür. Örenci sayilari konusunda veri olmamakla beraber Türkçe derslerine devam eden 79 örencimiz bulunmaktadir. Yüksek örenime devam eden Türk gençlerinin sayisi 9'dur. ETM SSTEM 1965 tarihli, ilgili Kuveyt mevzuati uyarinca Kuveyt'te ikamet eden 6 ile 15 ya arasindaki bütün çocuklarin okulda eitim görmeleri zorunludur. Devlet okullari parasizdir. Devlet eitime bütçeden ciddi paylar ayirmaktadir Bununla beraber, devlet okullariyla bazi Arap özel okullarinda eitim kalitesinin çada standartlarin altinda olduu, özellikle sayisal ve yönetim birimleriyle bilgisayar alaninda yetersizlikler bulunduu belirtilmektedir. Bu durum da önemli sayidaki çocuun özel okullara yönelmesine yol açmaktadir. Yukaridaki tablodaki nüfus dailimindan da görülecei üzere, Kuveyt devlet okullarindaki örencilerin yüzde 12' sini ve toplam öretmenlerin yüzde 29' unu yabanci uyruklular oluturmaktadir. Kuveyt ` in en önemli sorunlarindan biri yetimi insan gücü açiidir. Üniversitedeki toplam öretim görevlilerinin yarisindan fazlasini yabanci öretim görevlilerinin oluturmasi, bunun en önemli göstergelerinden biridir. Kuveyt'de anasinifindan itibaren zorunlu eitim balamaktadir ve 12 yil eitim zorunludur. Bu zorunlu eitim okullarinin önemli bir bölümünde Amerikan ve ngiliz okullari yer almaktadir.Amerika ve

127

ngiltere'ye bali okullarda ortaokuldan sonraki dönemde tüm yazili sinavlari, ngiltere ve Amerika Eitim Bakanliklarinin hazirlami olduklari sorular çerçevesinde bali bulunduklari okul idaresi tarafindan uygulanip, ilgili ülkelere cevap kaitlari gönderilerek puan sistemine göre 3. siniftan sonra ilgili ülkelerin üniversitelerine örenciler yerletirilmektedir. Buna mukabil olarak Kuveyt'te okuduklari lise 4. sinif üniversiteye hazirlik olarak kabul edilmektedir. (lise son siniftaki puanlari, ayni zamanda üniversiteye giri puani olarak kabul edilmektedir.) Liseden sonra üniversite eitimleri için genelde yabanci ülkelere gidilmektedir. Kuveyt'te Amerika, Avustralya, Pakistan, Hindistan gibi ilkelerin üniversiteleri vardir. Örenci aliminda sinav sistemi yoktur. Kuveyt üniversitelerine yabanci örenci alinmamaktadir. Meslek Liseleri ülke genelinde yaygin olup giriler sinavsizdir. Ulatirma Bakanlii, Elektrik-Su Bakanlii gibi teknik donanimi gerektiren bakanliklar eleman ihtiyacini teknik liselerden karilamaktadir. 1984 yilina kadar yabancilara i imkâni salayan bu bakanliklar, tüm personelini kendi vatandaindan karilama yolunu seçmitir. Yüksek okul olarak; Hemirelik, Polis akademisi, Askeri Akademiler, Eczacilik Fakültesi petrol teknikerlii ile (2 ve 4 yillik) havacilik yüksek okulu mevcuttur. Körfez ülkeleri arasinda bu tür okullara örenci aliverii yapilmaktadir. TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖRETM 2006 Yili Ocak ayina kadar bu konuda resmi olarak hiçbir çalima yapilmamitir. Bakanliimizin bu konuda çalimalari dorultusunda, Kuveyt'te mukim Türk çocuklarinin eitimleri ile ilgili olarak, hafta sonu kurslari düzenlenmi olup, u anda 79 örenci ile devam etmektedir. kisi gönüllü öretmen olmak üzere 3 öretmen, 1­5. siniflar arasi 35, 6­8. siniflar ve lise düzeyi 19, anasinifi düzeyinde 25 olmak üzere toplam:79 örenci ile kurslara devam etmektedir.(2006 yili verileri) PRATK BLGLER Özel Salik Sigortasi Kuveyt Sosyal Sigorta Kurumu sadece Kuveytli çalianlarin sosyal güvenliini salamaktadir. Yabancilar sosyal güvenlik açisindan bu yasanin kapsamina alinmamilardir. Kuveyt'te mukim bulunan yabancilarin genel salik hizmetlerinden yararlanabilmeleri için her yil 50 Kuveyt Dinari tutarindaki primi zorunlu olarak Salik Bakanlii hesabina yatirmalari gerekmektedir. Çalianlarin primleri iverenlerce aile fertlerinin primleri ise aile reisince ödenir. Primleri yatirmayanlarin Kuveyt'te çalima ve oturma izni almalari mümkün olamamaktadir. Salik Bakanlii'nca alinan bir karar uyarinca, 1 Temmuz 1999 tarihinden itibaren Kuveyt'te ikamet eden yabancilardan acil haller de dâhil olmak üzere yararlanacaklari her türlü salik hizmetinden para alinmaya balanmitir. Hastanede günlük yatak ücreti 2 KD olarak tespit edilmitir. Ayrica 1999 yilindan itibaren klinik ve hastanelere bavuran yabancilardan sirasiyla 1 ve 2 KD ücret alinmasina balanmitir. Hastane ile kliniklerde yabancilara ücretsiz olarak verilen ilaçlarin 83'ü de, 01.01.1997 tarihi itibariyle eczanelerden para ile alinabilmektedir. Sigortali olan yabancilar yukarida belirtilen bu ödemeleri aynen yerine getireceklerdir. Sadece MR, Bilgisayarli görüntüleme ve anjiyo için sigortalilardan belirlenen ücretlerin yarisi alinmaktadir. Tam teekküllü özel hastanelerin Bakanliktan izin almak kaydiyla çeitli hastaliklarin tedavisi için seçenekli ve yüksek primli salik sigortasi sunmalari da mümkün kilinmitir. Trafik Trafik bizdeki gibi sa eritten ilemektedir. Yollari çok geni olup, trafik tek yönlüdür. Kavak köprü gibi sorunlarini çoktan ami olan Kuveyt'te, araçlarin çok güçlü olmasindan dolayi sürat çok fazla olduundan sik sik kazalar olmaktadir. Bu kazalarda maddi hasarli olduu gibi, can kaybi da olmaktadir. Ölümlü trafik kazalarinda kan bedeli yüksek olduundan mutlaka trafik sigortasi yaptirilmalidir. Bir kaza durumunda mutlaka Büyükelçiliimiz haberdar edilmeli ve olay yeri terk edilmemelidir. Ev Kiralama Kuveyt'te en fazla gideri ev kiralari tutmaktadir. Genelde çok katli binalarin bulunduu, merkezde 2 oda 1 salon olan dairenin kirasi, 150-200 KD arasindadir. Binalar klimali ve asansörlüdür. Merkeze uzak olan yerlerde ise 100 KD ye kadar evler bulunabilmektedir. Bankacilik lemleri ve Para Transferi Türkiye'de yapilabilecek bütün parasal ilemler burada da yapilmaktadir. Para transferi normal bankalar aracilii ile yapildii gibi, sirf para transferi yapan araci uluslararasi irketler ( Western Union ) vasitasi ile de yapilmaktadir. Banka aracilii ile yapilan transferlerde, paranin aliciya ulamasi 8-10 günü bulmaktadir. Ancak Western Union aracilii ile yapilan para transferi (pahali olmasina karin) aninda aliciya ulamaktadir.

128

16) LBYA (LBYA ARAP SOSYALST HALK CEMAHRYES) GENEL BLGLER Bakenti Yönetim ekli Yüzölçümü Nüfusu Milli Bayramlar Dini bayramlar Dinler Etnik Gruplar Kii Baina düen Milli Gelir Para birimi Vatandalarimizin toplam sayisi Türk Örencilerinin sayisi Trablus Cumhuriyet 1.759.540 Kilometrekare 6.097.556 ( 2005 Yili) --Ramazan ve Kurban Bayramlari slamiyet Arap-Çerkez 8400 ABD Dolari Riyal 2.800 Okul Öncesi 16 lköretim 96 Lise 25 (Açik öretim) 19 (2006 yili itibariyla) % 82.6

Bakanliimizca Görevlendirilen Öretmen Sayisi Ülkedeki Okuma yazma Orani

Ülkenin resmi dini slamiyet'tir. nanç ve ibadetle ilgili bir kisitlama ve zorlama yoktur. Günlük yaamdaki giyim kuama bir müdahale söz konusu deildir. Bayanlarin sosyal hayata katilimlarinda ve günlük yaamlarinda her hangi bir ayrimcilik da yoktur. Ülkede görev yapan bayan öretmenlerimiz tek balarina günlük hayatlarini devam ettirebilmekte, bu konuda her hangi bir sikintiyla karilamamaktadirlar. Trablus'ta gerek Türk nüfusunun azlii ve dainiklii, gerekse bu ülkenin sosyal ve ekonomik yapisi gerei, Türklerin ilgi alanlarina giren fazlaca bir sosyal aktivite bulunmamaktadir. Libya'da görev almak isteyecek öretmenlerimizin bu durumu önceden deerlendirmeleri gerekmektedir. Ülkede, öretmelerimizin gidebilecei, tiyatro ve müzik salonlari ve buna benzer sosyal aktiviteye yönelik yerler mevcut deildir. Bakent Trablus'ta deiik yerlerde hizmet veren Türk Lokantalari bulunmaktadir. Ülkenin en önemli gelir kaynaklari petrol ve petrol ürünlerinden olumaktadir. Ülkede resmi tatil günleri Cuma ve cumartesidir. Tatil günlerinde, öretmenlerimiz piknik ve futbol etkinlikleri düzenlemektedirler. Ülkenin iklim ve corafyasi gerei öretmenlerimiz yaz aylarinda denize girebilmektedirler. Ülkede uydu alicilariyla Türk ve Avrupa Televizyonlari izlenebilmektedir.

ETM SSTEM TEMEL ETM Ülkede 1,7 milyon örenci vardir. Temel eitim 9 yildir ve zorunludur. Temel eitim iki aamali olarak yapilandirilmitir. Birinci aamada lkokul kismi 1'den 6. sinifa kadardir. Bu alti yillik sure 4 yillik ve 2 yillik surelere bölünmütür. Birinci siniftan 3. sinifa kadar haftada 20 saat,4. siniftan 6. sinifa kadar haftada 23 saat ders verilmektedir. lkokul kisminin müfredat programi Arap Dili, Kur-an ve slam Ahlaki, Cemahiriye(toplum Bilgisi), Matematik, Fen, Tarih, Corafya, Sanat (Resim), Müzik ve Beden Eitimi derslerinden olumaktadir. Ortaokul kismi ise 7.ve 9. siniflari kapsar ve 3 döneme bölünmütür. Bunlar zorunludur, temeldir. Ortaokul'un müfredati Arap Dili, slam Ahlaki ve Kur-an, Cemahiriye (toplum bilgisi), ngilizce, Matematik, Tarih, Corafya, Biyoloji, Kimya, Fizik, Teknoloji, Resim, Müzik ve Beden Eitimi derslerinden oluur. Buradan mezun olanlara alt sertifika verilir. Haftalik ders saatleri toplami 27'dir.Temel Eitimden mezun olabilmek için, sinav yapilir ve baarili olanlara Temel Eitim Diplomasi verilir. LSE Lise eitimi 3 ya da 4 yildir. Genel Liseler Bilim ve Sanat üzerine, Uzmanlik Liseleri ise, Ekonomi, Biyoloji, Sanat, Medya, Sosyal Bilimler ve Mühendislik alanlari üzerine kurulmutur. Ayrica Mesleki Eitim ve Enstitüler vardir. Liselerdeki Müfredat Programi; birinci yil ortak dersler olarak

129

Arapça, ngilizce, Siyaset, Fizik, Kimya, Biyoloji, Matematik, Beden Eitimi ve Askeri Eitim derslerinden olumaktadir. Daha sonraki yillarda Fen ve Sosyal olarak branlara ayrilirlar. YÜKSEK ÖRETM Hem genel hem de uzmanlik salayan üniversiteler vardir. Bunlar Politeknik Üniversiteler, Yüksek Eitim Enstitüleri, Endüstri ve Tarim Mühendislikleridir. Üniversitelere kabul için, lise diplomasi gereklidir. Giri için Not ortalamasi en az % 65 olmalidir. Ama mühendislik ve tip da bu oran % 75 olmalidir. % 65 den aai not ortalamasi olanlar, Meslek Yüksek Okullarina alinirlar ve kendi alanlarinda uzmanlatirilirlar. LBYA'DA TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖRETM Libya Üniversitelerinde açilmi Türkçe ya da Türk Kültürü ile ilgili her hangi bir birim ya da kürsü bulunmamaktadir. Libya'da yaayan vatandalarimizin çocuklarinin eitimi ve Türk Kültürü'nün öretilmesi amaciyla Trablus'ta Trablus Büyükelçilii bünyesinde, Bingazi'de Bingazi Bakonsolosluu bünyesinde hizmet veren iki tane ilköretim okulumuz bulunmaktadir. Bu okullarimiz Türkiye'miz deki lköretim okullari gibi eitim öretimlerini sürdürmektedirler. Bu okullara Bakanliklar Arasi Ortak Kültür Komisyonunca 2005 yili itibari ile görevlendirilmi 19 öretmenimiz bulunmaktadir. Trablus Büyükelçilii ilköretim okulunda 96 örenci ve 16 öretmenimiz görev yapmaktadir. Okulda Millî Eitim Bakanliimizin ilköretim programi son yenilikleri ile uygulanmaktadir. Okul kitaplari Bakanliimizca karilanmaktadir. Okulda dersliklerimiz diinda 1 tane fen ve teknoloji laboratuari, bir tane kütüphane, bir slayt ve dier görsel materyallerin gösterimi için ayrilmi çok amaçli salon mevcuttur. Okulda Libya ve dier ülke vatandalarimiza yönelik Türkçe öretimi kursu açilmi ve hali hazirda faaliyetlerine devam etmektedir. Bu çerçevedeki Türkçe öretiminde TÖMER' in hazirlami olduu Türkçe öretim programlarindan yararlanilmaktadir. Okul ayni zamanda açik ilköretim ve açik lise sinavlarinda irtibat bürosu olarak hizmet vermekte, açik lise ve açik ilköretim sinavlari yapilmaktadir. ÖSYM'ce yapilan sinavlarda da bavuru bürosu olarak hizmet vermektedir. Okulumuzda millî bayram kutlamalari Sayin Büyükelçimiz ve vatandalarimizin katilimi ile cokuyla yapilmaktadir. Dini bayramlarimizda da okulumuz Libya'da yaayan Türklerin bayramlamalarinda birlikteliimize katkida bulunmaktadir. Her yil Mayis ayi içinde okulumuza maddi kaynak salanmasi ve Türk Kültürünün tanitimi amaciyla kermes düzenlenmekte; bu kermeste katilimcilara Türk mutfaini ve Türk kültürünü tanitici çeitli faaliyetlere yer verilmektedir. Bingazi'de Bingazi Bakonsolosluu öretmenimiz görevlidir. Bu okulumuzda 2. yapilmakta 1.siniflar ise müstakil olarak bulunmaktadir. Bu okulumuzdaki ngilizce tarafindan yürütülmektedir. PRATK BLGLER Ulaim Türkiye'den Libya'ya ulaim u anda yalniz uçakla salanmaktadir. stanbul- Trablus arasinda THY'nin tarifeli uçulari: Pazartesi, Çaramba ve Cumartesi günleri yapilmaktadir. Ayrica, Libya Hava Yollari ve Libya'ya ait özel bir hava yolu irketi (Burak Air) stanbul-Tripoli ve stanbul-Bingazi arasinda tarifesiz olarak uçmaktadir. Ülkede ehir içi ve ehirlerarasi toplu taimacilik fazla gelimemitir. Ulaim genelde özel araçlarla salanmaktadir. Özel araci olmayan öretmenlerimiz, ehir içi ulaimda daha çok ticari taksileri tercih etmektedir. Bankacilik ve Para Transferi lemleri Libya'da banka ve bankacilik ilemlerinin gelimi bir durumda olduu söylenemez. Libya'dan bankalar kanaliyla Türkiye'den para getirmek ya da Türkiye'ye para gönderme imkani mevcut deildir. Ayrica Libya'nin para birimi olan Libya Dinari'nin u anda uluslar arasi dolaimi yoktur. Burada görev yapmakta olan öretmenlerimizin yurtdii maalari Vakiflar Bankasi Kizilay ubesine Amerikan Dolari olarak yatirilmakta ve Trablus Büyükelçilii kuryelerine yazilan talimatlarla maalar yine Amerikan Dolari olarak Libya'ya getirilmekte, Libya'da serbest piyasada Libya Dinarina çevrilebilmektedir. Libya'ya görevlendirilen öretmenlerimizin gelirken Vakiflar Bankasi Kizilay ubesinde ABD Dolari hesabi açmalari yurtdii maalarinin yatmasini hizlandiracaktir. Ayrica, Libya'da görevlendirilmi bünyesinde hizmet veren okulumuzda ise 3 sinif 3. ve 4.5.siniflarimizda birletirilmi sinif uygulamasi eitim öretimine devam etmektedir. 21 örencisi dersleri mahallen görevlendirilmi bir öretmenimiz

130

öretmenlerimizin ilk ihtiyaçlarini karilamalari açisindan yanlarinda bir miktar ABD Dolari yada Avro getirmeleri tavsiye edilir. (Asgari 1000-1500 ABD Dolari). Libya'ya yeni görevlendirilmi öretmenlerimizin karilanmalari ve geçici konaklamalari Trablus lköretim Okulu idareci ve öretmenleri tarafindan yapilmaktadir. Öretmenlerimizin geli tarih ve saatleri Bakanliimizca Trablus Büyükelçilii Kanaliyla okulumuza bildirilmekte ve okul idaresince gelen öretmenlerimizin karilanmasi ve geçici konaklamalari gerçekletirilmektedir. Libya'ya yeni görevlendirilmi öretmenlerimizin telefonla okul idaresiyle irtibata geçmeleri i ve ilemleri daha da hizlandiracaktir. Ev Kiralama Libya'da yeni görev almi öretmenlerimizin ev kiralamalari, buradaki eski görevlendirilmi öretmenlerimizin yardimlariyla gerçeklemektedir. Öretmenlerimizin oturabilecei evler ortalama 600 Libya Dinari civarindadir. Bir Libya Dinari yaklaik bir YTL'dir. Trafik Türkiye'de sürücü belgesi almi öretmenlerimize burada kolaylikla, Libya'da kullanabilecekleri sürücü belgesi düzenlenmektedir. Ayrica sürücü belgesi olmayan kiiler buradaki kurslardan sürücü belgesi alabilmektedirler. Libya'da trafik düzeni Türkiye ile paralellik arz etmektedir. Yayalarin geçi üstünlüü vardir. Trafik lambalari yeterli olmadiindan dolayi, özellikle kavaklar kontrolsüzdür. Sürücüler trafik kurallarina uymakta fazla özenli deildirler. Trafikte hiz kontrolü yoktur. Vize ve Pasaport lemleri Libya vatandalarimiza vize uygulayan ülkelerdendir. Libya'ya yeni görevlendirilmi öretmenlerimiz vize ilemlerini Ankara'daki Libya Büyükelçiliinden yaptirmaktadirlar. Libya'ya gelmi öretmenlerimizin Libya'da oturum izinleriyle pasaport uzatma (temdit) ilemleri de Trablus Büyükelçilii tarafindan yapilmaktadir. Öretmenlerimiz, kendileriyle birlikte ya da ayri olarak e ve çocuklarina da vize alabilmektedirler. Öretmenlerimizin e ve çocuklarinin ülkeye gelmesinde ve oturumlarinda her hangi bir sikinti yoktur. Salik lemleri Salik hizmeti alan öretmenimiz gittii salik kuruluundaki harcamalari kendisi yapar. Aldii faturalari Büyükelçilie teslim eder. Büyükelçilikte tercüme edilen faturalar Diileri Bakanlii araciliiyla milli eitim bakanliina gönderilerek öretmene ödenir. Trablus'ta öretmenlerimizin yararlanabilecei çok iyi imkanlara sahip hastaneler mevcut deildir. Ekonomik imkanlari iyi olan insanlar yurtdiina gitmektedirler. Karilailabilecek Sorunlar ve Çözüm Önerileri Libya Arapça konuan bir ülkedir. Çok yerde ngilizce olarak da anlamak mümkündür. Öretmenlerimizden Arapça ya da ngilizce bilmeyenlerin yanlarinda pratik konumaya yönelik Arapça­Türkçe veya ngilizce-Türkçe konuma kilavuzlari bulundurmalari faydali olacaktir. Libya'da Türkçe yayin ya da kitap bulma imkâni yoktur. Buraya gelecek öretmenlerimiz ihtiyaç duyacaklari kitaplari beraberlerinde getirmelidir. Libya'da telefon hizmetleri henüz normal hale gelmitir. Libya'da Türk mobil telefon irketlerinden sadece TURKCELL hizmet vermektedir. Yeni gidecek öretmenlerimizin gidilerinde uluslar arasi görümelere açik bir Turkcell hatti ile gitmeleri tavsiye edilir. Ülkede alkol yasaktir. Öretmenlerimizin gelilerinde bu durumu göz önünde bulundurmalari gerekir. TRABLUS BÜYÜKELÇL LKÖRETM OKULU: WEB STE ADRES: www.libyaturkokulu.com TELEFONLARI: 00 218 21 3402954 (ayni zamanda faks) 2.TELEFON: 00 218 21 3406438 ADRES: Trablus Büyükelçilii lköretim Okulu P.O.Box:947 Tripoli-LBYA BNGAZ BAKONSOLOSLUU LKÖRETM OKULU: RTBAT TELEFONU: 00 218 61 2220942

131

17) MISIR GENEL BLGLER Bakenti Yönetim ekli Yüzölçümü Nüfusu Millî Bayramlar Kahire Cumhuriyet 1.001.499 km2 70 Milyon Sina Yarimadasinin Kurtuluu:25 Nisan 23 Temmuz Devrimi: 23 Temmuz Silahli Kuvvetler Günü: 6 Ekim Ramazan Bayrami Kurban Bayrami Hz.Muhammed'in Doum Günü 7 Ocak: Koptik krismas Hicri Yilbai slamiyet-Hiristiyanlik 77 Milyar ABD Dolari 1.308 ABD Dolari Paund 2000 (yaklaik) 375 10 25 45 285

Dini bayramlar Dinler GSMH Kii Baina düen Milli Gelir Para birimi Vatandalarimizin toplam sayisi Türk Örencilerinin sayisi (toplam) Okul öncesi lköretim Ortaöretim Yükseköretim ETM SSTEM

Misirda merkezi bir eitim sistemi vardir. 2 Eitim Bakanlii bulunmaktadir. Birincisi ana sinifi, ilkokul, ortaokul ve liselerin bali olduu Eitim Bakanlii, ikincisi üniversite ve yüksek okullarin bali bulunduu Yüksek Eitim Bakanliidir. Zorunlu eitim süresi 6+3 =9 yildir. Okul Öncesi Eitim (Ana Okulu) uygulamasi bulunmaktadir. lkokul süresi 2004­2005 öretim yilinda 5 yildan 6 yila çikarilmitir. Genel Lise Eitimi 2005­2006 öretim yilindan itibaren 3 yildan 4 yila çikarilmitir. 6 yillik ilkokulu bitiren örenciler hazirlik okulu adi verilen 3 yillik ortaokula devam etmektedir. Ortaokulu bitirenler de genel ve mesleki ortaöretim kurumlarina gidebilmektedir. Üniversite sinavi yoktur. Üniversiteye girecek örencinler lise 10. ve 11.siniflarda ülke genelinde Eitim Bakanliinca yapilan sinavlar sonucu belirlenmektedir. El-Ezher Eitim Kurumlari adiyla Eitim Bakanliklarina bali olmadan dorudan Babakanlia bali olarak faaliyet sürdüren eitim kurumlari da bulunmaktadir. Bu kurumlar anasinifindan balayarak üniversiteye kadar eitim vermekte ve bu kurumlarda normal okullarda okutulan derslerin yaninda dini dersler de zorunlu olarak okutulmaktadir. El-Ezher Liselerinden mezun olan örenciler sadece El-Ezher üniversitelerine devam edebilirler. Devlet üniversiteleri ile özel üniversiteler bu kurumun liselerinden mezun olan örencileri kabul etmemektedir. TÜRK VATANDALARI SOYDALAR VE ÖRENCLER Misir'da 2000 dolayinda vatandaimiz yaamaktadir. Misir devlet okullari yabanci örencileri kabul etmediinden ülkede yaayan Türk örenciler özel okullari tercih etmektedir. Cumhuriyet Bayramlari ve 30 Austos Zafer Bayraminda Büyükelçiliimizce resepsiyon verilmektedir. Ayrica Eitim Müavirlii olarak 24 Kasim Öretmenler Günü, 23 Nisan, 19 Mayis ve 29 Ekim'de Türk Kültür Merkezinde çeitli etkinlikler düzenlenmektedir. TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖRETM Misirda Türkçe ve Türk Kültürü dersi alan örenci ve ders veren öretmen bulunmamaktadir. ORTA VE LSE DÜZEYNDE DL OLARAK TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖRETM Ortaokul ve Lise düzeyinde Türkçe ve Türk Kültürü öretimi ile ilgili Misir okullarinda ve haricinde bir faaliyet bulunmamaktadir.

132

YÜKSEK ÖRETM(TÜRK DL KÜRSÜLER/KÜLTÜR MERKEZLER

VE

KÜLTÜRÜ

LE

LGL

ÜNVERSTELERDEK

Yükseköretim basamainda Türkoloji bölümleri ve kahire de Dil Merkezimiz bulunmaktadir. Bünyesinde Türkoloji Merkezi bulunan üniversiteler unlardir: - Kahire Üniversitesi Edebiyat Fak. Dou Dilleri Bölümü Türkçe Kismi - Ain Shams Üniversitesi Edebiyat Fak. Dou Dilleri Bölümü Türkçe Kismi - Ain Shams Üniversitesi Diller Fak. Dou Dilleri Bölümü Türkçe Kismi - El-Ezher Üniversitesi Diller ve Tercüme Fak. Türkçe Kismi (Erkekler) - El-Ezher Üniversitesi Beeri likiler Fak. Türkçe Kismi (Kizlar)) - Helwan Üniversitesi Edebiyat Fak. Dou Dilleri Bölümü Türkçe Kismi - skenderiye Üniversitesi Edebiyat Fak. Dou Dilleri Böl. Türkçe Kismi - Güney Vadi Üni. Qena Edebiyat Fak. Dou Dilleri Böl. Türkçe Kismi - Güney Vadi Üni. Sohag Edebiyat Fak. Dou Dilleri Böl. Türkçe Kismi - Mansura Üniversitesi Edebiyat Fak. Dou Dilleri Bölümü Türkçe Kismi - Munifiya Üniversitesi Edebiyat Fak. Dou Dilleri Bölümü Türkçe Kismi Misir'da pek çok üniversite doktorasini tamamlamayan okutmanlara baimsiz ders vermemektedir. Türkçe okutmanlarinin branlarinin Türk Dili ve Edebiyati olmasi üniversitelerin genel bir talebidir. Ayrica misirda görev alacak okutmanlarin Arapça ya da ngilizce bilmesi tercih edilmektedir. PRATK BLGLER Pasaport ve Vize lemleri Pasaport ve vize ilemleri konsolosluumuzca zamaninda yapilmaktadir. Özel Salik Sigortasi Ülkede sigortacilik faaliyetleri gelimemitir. Hastalanan personelimiz misyon efliinden aldiklari sevk ile özel hastanelerde muayene olabilmektedir. Ev Kiralama Personelimizin yaayabilecei semtlerin sayisi sinirlidir. Bu semtlerde de kiralar ülke koullarina göre yüksektir. Yaygin olarak komisyoncular araciliiyla ev kiralanmakta 1 aylik depozito ve 3 aylik pein kira alinmaktadir. Kira fiyatlari aylik ortalama 300 dolardan balamakta ve 2000­3000 dolara kadar çikmaktadir. Trafik Misir'da youn bir trafik bulunmakta olup trafik kurallari uygulanmamaktadir. Bu nedenle ölümlü trafik kazalari yaygindir. Araba kiralamak mümkün olup günlük 30 ABD dolarindan balayan fiyatlarla araba kiralanabilmektedir. Bankacilik lemleri- Para Transferi Yerel ve uluslar arasi bankalar araciliiyla para transferi yapilabilmektedir. Ancak transfer baina 30 ABD dolari ve gönderilen miktarin binde 3'ü oraninda komisyon alinmaktadir. KARILAILABLECEK SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERLER Misir ile ülkemiz arasinda pek çok ortak yön olmasina ramen farkliliklarda bulunmaktadir. Misirlilarin ülkemiz hakkinda bazi olumsuz tavir ve düünceleri bulunmaktadir. Genellikle slamiyet, Laiklik, Türkiye-srail ilikileri konulari hem öretim üyeleri hem de örenciler tarafindan gündeme getirilmek istenmektedir. Burada görev alacak personelin bu tür konularda yeterli bilgi sahibi olmasi faydali olacaktir. Ancak Türkiye'yi temsil görevi bulunan kiilerin düzeysiz tartimalara girmemesi daha uygundur. Ülkede çok air çalian bir bürokrasi bulunmaktadir. Okutmanlarimizin oturma izinleri ile ilgili resmi ilemleri uzun zaman almaktadir. Bürokrasi her eye üpheci bir ekilde yaklamakta, bürokrasi ile ilgili iler hediye vermek ve bireysel iliki kurma yoluyla halledilmektedir. Ülkede her düzeydeki kamu görevlisi hediye kabul etmektedir. Trafik younluu, hava kirlilii, insan davranilarindaki tutarsizlik ve zamanin deerini bilmemek ülkedeki en önemli olumsuzluklardir.

133

18) RUSYA FEDERASYONU GENEL BLGLER Ülke Adi Bakenti Yönetim ekli Yüzölçümü Baimsizlik Anayasanin Kabulü Nüfusu (2006 Tahmini) Okur-yazar orani Nüfus Artii (2006 Tahmini) Bebek Ölüm Orani HIV/AIDS taiyanlarin orani AIDS'ten ölenler Milli Bayramlar Rusya Federasyonu'nda 31 adet milli gün ve bayram bulunmaktadir. Bunlarin bir kismi tatil olarak takvime girerken bir kismi ise önemli günler olarak kutlanilmaktadir. Burada kutlanan millî bayram ve günler alinmitir. Dini Bayramlar Rusya Federasyonu'nda sabit tarihli ve sabit olmayan tarihli pek çok dini gün bulunmaktadir. Burada takvimlere giren sabit dini bayramlar ve günler alinmitir. Rusya Federasyonu Moskova Bakanlik Sistemi 17.075.400 km2. 24 Austos 1991 (Sovyetler Birlii'nden ayrilarak) 12 Aralik 1993 142,893,540 %99,6 %-0,37 %0 15,13 % 1,1(2001 tahmini) 9000 kii (2001 yili) 23 ubat: Ordu Günü 1 Mayis: Bahar ve Emek Bayrami 9 Mayis: Zafer Bayrami 12 Haziran: Rusya Millî Günü 7 Kasim: Uzlama ve Bari Günü 12 Aralik: Anayasa Bayrami 31 Aralik-1 Ocak: Yeni Yil 7 Ocak: Hz. sa'nin Doumu (Ortadoks Noeli) 13 Ocak: Yeni Yil (eski takvim) 19 Ocak: Hz. sa'nin Vaftizi 15 ubat: Hz.sa le Görüme Günü 7 Nisan: Meryem'in Müjde Günü 19 Austos: Hz. sa'nin Dönüüm Günü 28 Austos: Meryem'in Göe Yük. Günü 21 Eylül: Meryem'in Doum Günü 27 Eylül: Çarmih Günü 21 Eylül: Meryem'in Kiliseye Giri Günü Hiristiyan %75,2, Müslüman %21, Ateist ve dier %3, %81.5'i Rus, %14.5 Türk ve akraba top.%4 di milletler. $740.700 000 000$ (2005) Ruble Tahmini 26 000

Dinler Etnik Gruplar GSMH (Gayri Safi Millî Hasila) Para Birimi Vatandalarimizin Toplam Sayisi Türk Örencilerin Sayisi a) Okul Öncesi b) lköretim c) Orta Öretim (Genel-Meslekî Lise) d) Özel Eitim e) Yüksek Öretim Genel Toplam Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine Devam Eden Örenci Sayisi Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri Veren Öretmen Sayisi a) Bakanliimizca Görevlendirilen b) Mahallen Görevlendirilen

24 48 62 350 (E. Müavirliimizde kayitli olmayanlar dahil) 484 3675 127 Yok 127

TÜRK VATANDALARI VE ÖRENCLER 1. Toplam Örenci : 484 2. Toplam Öretmen: 127 3. Toplam Vatanda : 26 000 (Tahmini olarak) Soyda balii altinda deerlendirilebilecek kesin veri bulunmadii için bu kismi genel göstergelerdeki bilgiler dikkate alinabilir.

134

ETM SSTEM Rusya Federasyonunda eitim-öretim, örgütsel yapi, eitim programlari bakimindan merkeziyetçilik hakimdir. lköretim öncesi verilen eitim okul öncesi eitim ve aile eitimi olarak adlandirilir. 0-3, 3-6 ya grubundaki çocuklar okul öncesi eitim kurumlarina (kre ve çocuk yuvalari) devam etmektedirler. 51 329 okul öncesi eitim kurumunda toplam 4 263 000 örenci örenim görmekte ve 439 100 öretmen görev yapmaktadir. Gruplarda ortalama örenci sayisi 19'dur. Kre ve çocuk yuvalari, mülkiyeti bakimindan devlet, ehir ve belediyeler, vakif ve dernekler ile özel ahislara aittir. lkokula balama yai 7'dir. Zorunlu eitim süresi 9 yildir. 9 yillik eitim kanunlara göre zorunludur ve her Rus vatandai bu eitimi tamamlamak mecburiyetindedir, bu mecburiyet 15 yaini doldurmasina kadar devam eder. Bundan sonra bir üst örenime devam edip etmemeye ilikin karari örencinin kendisi vermektedir. Her tür ve kademedeki okulu bitiren örenciye diploma ve eki transkript tamamlayici belge olarak mutlaka verilir. Rusya'da genellikle ilkokul, temel ortaokul ve tamamlayici ortaokul (lise) ayni binalarda ve kampüste ayni eitim ortaminda bulunmaktadirlar. Rusya'da uygulama yaygin olarak bu durumdadir. Rusya'da toplam 65 062 okul, 19 560 000 örenci ve 171.200 öretmen bulunmaktadir. Tamamlayici öretim (lise) süresi 2 (3) yil ve hâlen istee balidir. Yapilan eitim reformu çerçevesinde 2007'de lisenin zorunlu olmasi ve Rusya genelinde uygulamaya balanmasi planlanmitir. 5-6 yildan beri bazi bölgelerde pilot uygulamalari yapilmaktadir. Zorunlu eitimin 12 yila çikarilmasiyla bu okullardaki çocuklarin eitim programlari yaninda özel mesleki siniflarda meslekleri tanitici ve yönlendirici bilgiler verilmesi de hedeflenmektedir. Böylece mesleki alanlarla ilgili yüksek eitim görmek isteyenlerin meslee yöneltilmesi de salanmi olmaktadir. Zorunlu eitimden (9 yil) mezun olan örencilerin %55'inin ortaöretime (2-3 yillik lise programina), %45'inin ise dier eitim kurumlarina (%30'u meslek okullarina, %10'u yetikinler eitimine, %5'inin ise hiçbir eitim kurumuna) devam edecei varsayilmitir. Bu oranlar hedef olarak belirlenmi olup genel olarak lise (genel) eitimi lehine deimektedir. Son be yil öncesine kadar her üniversite kendi sinavini kendisi yapmakta idi. Ancak birkaç yildan beri merkezi sinav sistemi uygulamasina balanmitir. Yayginlatirilmasi için çalimalar sürdürülmektedir. Üniversite giri sinavinda baarili olan Rus örencilerin kayit yaptiracaklari üniversiteye bir ücret ödemeleri gerekmemektedir. Baarili örenciler bursla ödüllendirilmektedirler, fakat her üniversitenin ayrica bir de parali bölümü vardir ve giri sinavinda yeterli puani alamami ancak asgari bir puani tutturan örenciler istemeleri halinde bu parali bölüme kayit yaptirmalari mümkün olmaktadir. Eitimin parali olmasi tartiilmaktadir. Son zamanlarda özel üniversitelerinin sayisinda bir arti gözlenmektedir. Yabanci örenciler için yükseköretim paralidir. Üniversite ücretleri yillik 1500-7000 ABD Dolari arasinda deimektedir. Yurtlarda barinma ücreti yine yabanci örenciler için aylik 50-150 ABD Dolari arasindadir, Rus örenciler için bu ücret 2-4 ABD Dolari seviyesindedir. Rusya'da 1251 üniversite, akademi ve enstitü bulunmaktadir. Bunlardan 564'ü devlet üniversitesi, 34'ü özerk cumhuriyetlere bali devlet üniversitesi, 18'i bölge (devlet) üniversitesi, 635'si özel yükseköretim kurumlaridir. Üniversiteler alanlarina göre ilgili bakanliklara balanmilardir. Devlet üniversitelerinden 333'ü Rusya Eitim Bakanlii'na, 231 ise Tarim, Salik ve Kültür bata olmak üzere dier bakanliklara balidir. 1251 üniversitede toplam 4.270.100 örenci örenim görmektedir. 635 özel üniversitelerde ise toplam örenci sayisi 470.600'dür. Rusya'da yüksek örenim alan yaklaik 33.000 yabanci örenci bulunmaktadir. Bütün yükseköretim kurumlarinda toplam 362.171 öretim elemani görev yapmaktadir. Rusya Federasyonu'nun bakenti Moskova'ya çeitli sebeplerle gelen ve çocuklarini okutmak isteyen vatandalar için yabanci dille eitim veren okullar ile ilgili özet bilgiler aaida verilmitir: - Moskova ehir olarak 9 eitim bölgesine ayrilmakta olup ikametgaha göre bu bölgelerden uygun okul seçilmesi gerekir. ehirdeki youn trafik ve ehrin büyüklüü dikkate alindiinda ikametgaha yakin okul tercihi önem kazanmaktadir. Okullar devlet veya özel sektöre ait olabilir. Tüm okullar yerel yönetimlere bali olarak faaliyet göstermektedir. Okullarda eitim Rusça olarak verilmekle beraber Rusça ve ngilizce eitim veren parali birçok Rus Koleji bulunmaktadir. Aylik ücretleri ise 300-850 ABD Dolari arasinda deimektedir.

135

- Özel bir Türk kuruluunun (Tolerans Vakfi) destei ile Rusya'ya gelen Türk öretmenlerin de görev aldii Moskova'daki 56 Numarali Uluslararasi Okul ilk, orta ve lise örenimi vermekte olup okulda Rusça, Türkçe ve ngilizce eitim yapilmaktadir. Yillik ücreti yaklaik 4.000 ABD Dolaridir. Rusya'da ilkokula balama yai 7, zorunlu eitim süresi 9 yildir. - Anglo-American School: ngilizce eitim vermektedir. lk, orta ve lise örenimi verilmektedir. Öretim austos ayi sonlarinda balamaktadir. Kayit için bavurunun ilkbahar döneminde yapilmasi tercih edilmektedir. Yillik ücreti siniflara göre 14.000 ­ 18.000 ABD Dolari arasindadir. - British nternational School; ngilizce eitim vermektedir. lk, orta ve lise örenimi mevcuttur. Yillik ücreti 12.000 ABD Dolari civarindadir. - Fransizca ilk, orta ve lise örenimi veren ve Fransiz Büyükelçilii ile balantisi olan bir okul bulunmaktadir. Yillik ücreti 5.000-6.000 ABD Dolari'dir. - Almanca ilk, orta ve lise örenimi veren bir okul bulunmaktadir. Yillik ücreti 5000-6000 ABD Dolari'dir. - Ana okullari: Moskova'da yaygin olarak Rusça eitim veren ana okullari vardir. Ayrica American Nursery School ve British Play Group ana okullari bulunmaktadir. Yillik ücretleri ortalama 3.000 ABD Dolari'dir. - Üniversite eitimi: Yabanci dilde örenim veren üniversite bulunmamaktadir. Yabanci örenciler için yükseköretim paralidir. Üniversite ücretleri yillik 1.500-7.000 amerikan dolari arasinda deimektedir. Yurtlarda barinma ücreti yine yabanci örenciler için aylik 50-150 Amerikan dolari arasindadir, Rus örenciler için bu ücret 2-4 Amerikan Dolari seviyesindedir. Yabanci örenciler için yükseköretim paralidir. Türkçe ve Türk Kültürü Öretimi Veren Kurumlar

Öretmen Türk Rus Okullar, Dil ve Kültür Merkezleri 1. Moskova 56 Nolu Uluslararasi Okul (lkokul Kismi: 1-5. Sinif ) 2. Moskova 56 Nolu Uluslararasi Okul (Lise Kismi: 7-11. Sinif) 3. Sn. Petersburg 664 Nolu Uluslararasi Lise (Erkek Bölümü: 8-11. Sinif) 4. Sn. Petersburg 664 Nolu Uluslararasi Lise (Kiz Bölümü: 8-11. Sinif) 5. Tolerans Dil Merkezi 6. Gomanitarny Üniversitesi Moskova Türk Kültür Merkezi 7. Nijny Novogorod Dil Üni. Türk Kültür Merkezi 8. Kostroma Devlet Teknik Üniversitesi Türk Kültür Merkezi 9. Saratov Devlet Üniversitesi Türk Kültür Merkezi 10. Çelabinsk Bölge Yatili Lisesi 11.Ulan Ude 61 Nolu Buryat Lis. 12. 2 No'lu Yatili Lise 13. 7 No'lu Yatili Lise 14. 4 No'lu Yatili Lise 15. 79 No'lu Yatili Lise 16. 24 No'lu Yatili Lise 17. Elmet Yatili Lisesi 18. Bügülme Yatili Lisesi 19. Çubuksari Cumhuriyet Lisesi 20. Kazan Türk Dil Merkezi 21. Erturul Gazi lköretim Ok. 22. 149 No'lu Tatar Türk Lisesi 23. 80 No'lu Tatar Türk Kiz Lis. Toplam Genel Toplam lgili Vakif ve irketler Saglasya Saglasya Ça öretim a Ça öretim a Tolerans Tolerans Tolerans Tolerans Yok Yok Yok Erturul Gazi Erturul Gazi Erturul Gazi Erturul Gazi Erturul Gazi Erturul Gazi Erturul Gazi Erturul Gazi Erturul Gazi Erturul Gazi TDA Vakfi TDA Vakfi 6+17 23 Örenci Türk Yatili 0 30 64 72 0 0 0 220 167 140 132 80 215 110 156 175 90 0 0 0 0 1431 Rus 53 104 86 82 37 39 60 58 200 220 167 250 224 207 231 254 249 185 230 25 0 469 254 3484

3 10 12 7 2 1 1 1 2 7 4 9 10 8 10 9 8 10 3 1 3 0 3 124 453

10 11 7 9 8 0 0 0 1 21 19 23 20 20 20 22 15 21 21 1 2 49 29 329

20 11 0 0 48 0 0 0 0 0 0 5 4 6 3 0 0 0 0 0 29 0 0 126 3610

136

Okul öncesi, ilk, orta ve lise seviyelerinde verilmekte olan Türkçe ve Türk Kültürü öretimi: Rusya Federasyonu'nda yukarida verilen tablodaki okul ve dil/kültür merkezlerinde sinirli seviyede Türkçe ve Türk Kültürü eitimi verilebilmektedir. Orta ve lise seviyesinde seçmeli yabanci dil olarak Türkçe öretimi: Seçmeli ders olarak da sadece yukaridaki tabloda belirtilen okullarda Türkçe öretilebilmektedir. Yüksek öretim (Türk Dili ve Kültürü ile ilgili üniversiteler kürsüler/kültür merkezleri: 1. Moskova Devlet Üniversitesi-Asya ve Afrika Ülkeleri Enstitüsü 103911, Moskova, Mohovaya Cad., 11 Tel: (095) 203-64-76 Faks: (095) 203-47-18 Enstitü Müdürü: Prof. Mihail Serafimoviç MEYER 2. Rusya Devlet Sosyal Bilimler Üniversitesi-Dou Dilleri Fakültesi 125267, Moskova, Miusskaya Pload, 6 Tel: (095) 250-20-16 Faks: (095) 250-51-09 E-mail: rsuh@rsuh/ru Site: www.rsuh.ru 3. Moskova Devlet Lingvistik Üniversitesi-Çevirmenlik Fakültesi Dou Dilleri Kürsüsü 119992, Moskova, GSP-2, Ostojenka Cad., 38 Tel: (095) 245-23-50, 246-48-51-Dekan Yuri Aleksandroviç RAZJVN (095) 246-86-03 Rektör Yrd. Margarita Mihaylovna. Tel: (095) 246-83-66 Faks: (095) 246-83-66 E-mail: [email protected] Site: www.linguanet.ru 4. Moskova Devlet Uluslararasi likiler Enstitüsü (MGMO) 117454, Moskova, prosp. Vernadskogo, 76 Tel: (095) 434-91-27: 434-00-89 Yakin ve Orta Dou Ülkeleri Anabilim Dali A.B.D. Bakani: Andrey Vladimiroviç TANOV Faks: (095) 434 90 66, 434 90 61 E-mail: [email protected] 5. Sankt-Peterburg Devlet Üniversitesi-arkiyat Fakültesi 199034, Sankt-Peterburg, Universitetskaya nab., 11 Tel: (812) 328-95-17 arkiyat fak-si 323-74-11 arkiyat Fak-nin Dekani 323-77-32 Fakülte Dekani: van Mihayloviç STEBLN-KAMENSKY Faks: (812) 323-74-11 E-mail: [email protected], [email protected] Site: www.pu.ru, www.spbu.ru 6. Ural Devlet Üniversitesi-Uluslararasi likiler Fakültesi 620083, Yekaterinburg, pr. Lenina, 51, Tel: (3432) 50-75-43 Dekan Valeriy vanoviç MHALENKO Faks: (3432) 50-59-07 Site: www.firusu.ru 7. Çelyabinsk Devlet Üniversitesi-Avrasya ve Dou Fakültesi 454021, Çelyabinsk, ulitsa Bratyev Kairinih, 129 Tel: (3512) 42-12-47: 42-04-02: 42-09-25 Dekan: Galina Vladimirovna SAÇKO (3512) 95-67-53- Uluslararasi likiler Dairesi Daire Bakani ­ Aleksandr osifoviç KAZANTSEV Faks: (3512) 42-09-25 E-mail: [email protected] Site: www.csu.ru 8. Buryat Devlet Üniversitesi-arkiyat Fakültesi 670025, Buryat Cumhuriyeti, Ulan-Ude, Pushkina Cad., 25 Tel.: (3012) 44-94-09 Faks: (3012) 44-25-22 Dekan: Dmitry gnatyeviç BURAYEV 670000, Ulan-Ude, Smolina Cad., 24a Tel: (3012) 21-41-15 Uluslararasi likiler Dairesi bünyesindeki

137

Faks: (3012) 21-05-88 Daire Bakani: Galina Badmayevna HALANOVA E-mail: [email protected] Site: www.bsu.burnet.ru 9. Daistan Devlet Pedagoji Üniversitesi-Yabanci Diller Fakültesi 367025, Daistan Cumhuriyeti, Mahaçkala, Yaragskogo Cad., 57 Tel: (8722) 68-21-80 Faks: (8722) 67-95-53, 67-06-03 Dekan: arip Sadulayeviç ATALAYEV E-mail: [email protected] 10. Daistan Devlet Üniversitesi-arkiyat Fakültesi 367025, Daistan Cumhuriyeti, Mahaçkala, amil Cad., 16 Tel./faks: (8722) 64-11-44 Dekan: Arsen Rasuloviç MAGOMEDOV E-mail: [email protected] 11. Kazan Devlet Üniversitesi-arkiyat Enstitüsü Müdür: Prof. Jamil Gabdulhakoviç ZAYNULLN. 420008, Tataristan Cumhuriyeti, Kazan, Kremlyovskaya Cad., 18 Tel:/faks: (8432) 31-53-23 E-mail: [email protected] 12. Kazan Devlet Pedagoji Üniversitesi-Dou Diller Anabilim Dali Anabilim Dali Bakani Doç. Roza Galiyevna Muhametdinova 420021, Tataristan Cumhuriyeti, Kazan, Mejlauka Cad:, 1 Tel: (8432) 92-38-39 Faks: (8432) 92-42-69 E-mail: [email protected] 13. Alabua Devlet Pedagoji Üniversitesi-Filoloji Fakültesi Dekan: Prof. Alfina Tagirovna SBGATULLNA 423604, Tataristan Cumhuriyeti, Alabua, Kazanskaya Cad., 89 Tel: (85557) 4-12-89 Tel./faks: (85557) 4-14-21 E-mail: [email protected] 14. Bakort Devlet Üniversitesi-Bakurt Filolojisi ve Basin Yayin Fakültesi 450074, Bakortostan Cumhuriyeti, Ufa, Frunze Cad., 32 Oda no: 420 Dekan: Marat Valeyeviç ZAYNULLN. Tel: (3472) 23-82-72 Dekanlik Faks: (3472) 23-67-78 E-mail: [email protected], [email protected] Site: www.bashedu.ru 15.Saratov Devlet Üniversitesi Filoloji ve Uluslar arasi Gazetecilik Fakültesi 410012 Saratov, Russia, 83. Astrahanskaya Cad. Rektör: Prof. Dr. L.Y.Kossoviç Tel: (845-2) 26-16-96 Faks: (845-2) 27-85-29 E-mail: [email protected]

PRATK BLGLER Yurt diinda pasaport ve vize ilemleri Türk vatandalari Rusya'ya giri için vizeye tabi olup, iki ülke arasinda vizelerin harçtan muaf tutulmasina ilikin anlama mevcuttur. Türkiye'deki Rus temsilcilikleri göreve atanma diindaki vize taleplerinde davetiye arti aramaktadir. diplomatik pasaportlar vizeden muaf tutulmutur. Sürekli göreve atanan personelin Rusya'ya giriinden 15 gün önce Rusya makamlarina atamasina ilikin bildiriminin yapilmasi gerekmektedir. Salik sigortasi uygulamasi, primleri Rusya'da salik sigorta sistemi henüz kurulu aamasindadir. Genel kanaat, salik sigortasi sisteminin henüz tatmin edici olmaktan uzak olduu yönündedir. Sürücü Belgeleri Türkiye'den alinan sürücü belgeleri ile araba kullanilamamaktadir. Bunun yerine Türkiye'den alinan sürücü belgeleri esas alinarak Rusya Federasyonu'nda tanzim edilen sürücü belgeleri kullanilmaktadir.

138

Demiryolu ulaim koullari Rusya'da çok gelimi bir demiryolu ulaim ai mevcuttur. Bununla birlikte, mesafelerin uzaklii ve güvenlik sorunu demiryolu ulaimini özellikle yabancilar için cazip kilmamaktadir. Trafik kazalari Trafik kaza orani hayli yüksektir. Özel kaskolar çok pahali olup genelde trafik sigortasi kullanilmaktadir. Asayi Özellikle gece geç saatlerde, tenha yerlerde veya metrolarda mala ve cana yönelik saldirilar daha sik olmaktadir. Banka kredileri ve faizleri Banka kredisi için maalarin yattii Türk Bankalari tercih edilmektedir. Bu meyanda, Rusya Federasyonu'nda faaliyet gösteren 5 Türk Bankasi bulunmaktadir. Bunlar, Yapi Kredi Moscow, Garantibank, Denizbank, ktisat Bankasi ve Ziraat Bankasi'dir. Yüksek Öretim Rusya Federasyonu'na yüksek örenim için gelen örencilerin en çok dikkat etmesi gereken husus, Türkiye'de MEB Yüksek Öretim Genel Müdürlüü, Di likiler Genel Müdürlüü ve Rusya Moskova Eitim Müavirlii web sayfalarini incelemeleri yararli olacaktir. Kendilerini "Eitim Temsilcisi" isimlerle tanitarak eitim aracilii yapan ve bu yolla örenciler üzerinden para kazanan kesimlere kari dikkatli olmalari gerekmektedir. Moskova Eitim Müavirlii Adres ve Telefonlari: Adres: 7. Roskovsky Sokai. Daire. 12 119121 Moskova (Metro Kievsky stasyonu) Tel : +7 495) 245 67 35 Faks: +7 495) 245 67 36 E posta: [email protected] [email protected] Web : www.emusavir.ru. SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERLER Yaanan problemlerin bir kismi yapilacak ikili anlama ve mevzuat düzenlemeleri ile giderilebilecek uzun vadeli ilerden meydana gelirken, bir kismi için maddi kaynak tahsisi ve resmî giriimler gerekmektedir. - Ülkemiz ile Rusya arasindaki eitim ilikilerinin gelitirilmesi, en azindan ortaya çikan hizmet açiklarinin kapatilabilmesi için 1994 yilinda imzalanan Kültürel ve Bilimsel birlii Anlamasi'nin ortaya çikan problemler, yeni ihtiyaç ve gelimelerin dikkate alinarak yenilenmesine ihtiyaç vardir.

139

19) SUUD ARABSTAN

GENEL BLGLER Bakenti Yönetim ekli Yüzölçümü Nüfusu Milli Bayramlar Dini bayramlar Dinler Etnik Gruplar Kii Baina düen Milli Gelir Para birimi Ülkedeki Vatandalarimizin toplam sayisi Türk Örencilerinin sayisi(Okul Öncesinden Lise son sinifa Kadar) Bakanliimizca Görevlendirilen Öretmen Sayisi Üniversitelerde Görevli okutman Sayisi Riyad Krallik 1.96 milyon km2 22.673.538 --Ramazan ve Kurban Bayramlari slamiyet Araplar 12.000 USD Suudi Arabistan Riyali 100.000 (Yaklaik) 3600 148 (2006 yili itibariyle) 4

Corafya bakimindan Körfez bölgesinin en büyük ülkesi durumundaki Suudi Arabistan 1902 yilinda Abdul Aziz bin Suud tarafindan kurulmutur. u andaki kral Abdullah bin Abdul Azizdir. Nüfusunun % 25'ini yabancilar oluturmaktadir. Ülke gelirlerinin büyük bölümünü petrol gelirleri oluturur. klim genel olarak sicaktir. Ülkenin bati kisminda Kizil Deniz sahillerinde tropik iklim hüküm sürer. Bakent Riyad'in da bulunduu orta bölgede yaz aylari kuru ve oldukça sicaktir. Ülkede hafta sonu tatili perembe ve cuma günleridir. Ülkenin muhafazakar yapisi sebebiyle kadinlarin diarida kapali giyinmeleri esastir. Son zamanlarda özellikle büyük kentlerde ve aliveri merkezlerin de bai açik yabanci bayanlara rastlanilsa da ülkedeki genel uygulama kadinlarin sokaa çiktiklarinda balarini örtmeleri ve `'abaye'' adi verilen siyah ince bir pardösüyü giymeleri istikametindedir. Bazi ehirlerde bu giyim tarzina uymayanlar ilgililerce uyarilmaktadir. Suudi Arabistan önemli bir tüketim toplumu özellii taimakta ve ülke'de dünyaca ünlü pek çok ali veri merkezi bulunmaktadir. Trafikte pahali araçlar, abartilmi büyük i merkezleri, iikli ve parfüm kokulu çarilar, yollarda ve semtlerde bol iiklandirmalar göz kamatiricidir. Namaz vakitlerinde büyük aliveri merkezleri hariç tüm iyerleri kapatilir. Resmi ilere ara verilir. Tiyatro, sinema ve elence hayati gibi sosyal alanlar bulunmamaktadir. Vakit geçirecek en önemli mekanlar çok bakimli parklar ve lunaparklardir. Ailecek gidilebilecek parklar bulunmakla birlikte sadece kadinlarin kabul edildii elence parklari da bulunmaktadir. Kurallarin siki uygulanmasi sebebiyle ehirler ve yollar güvenlidir. Cinayet, hirsizlik, gasp gibi olaylar fazla görülmemektedir. Türkiye ile Suudi Arabistan arasindaki ilikiler son yillarda daha da gelimitir. Ülkede her türlü Türk malini bulmak mümkündür. Suudi Arabistan'dan ülkemize havayolu ile ulaim yapilmakla birlikte birden çok otobüs firmasi haftanin 3 günü Riyad, Cidde ve Medine'den Hatay'a sefer düzenlemektedir. Suudi Arabistan da yapan dört büyük Türk mühendislik irketi bulunmaktadir. Ayrica gida sektöründe Ülker Firmasi Cidde de ki fabrikasi ve ürünleriyle önemli bir pazara sahiptir. Suudi Arabistan'da göreve balamak üzere ülkeye gelen öretmenler daha hava alanina iner inmez kendilerini Türkiye'de hissedecekleri bir ortamla karilairlar. Bata eitim yöneticileri olmak üzere görev bölgelerindeki öretmenlerin tamamina yakini hava alanina gelerek yeni arkadalarini karilar ve onlarla yakindan ilgilenirler. ETM SSTEM Ülkenin eitim sistemi merkezi bir yapi arz etmektedir. Merkezdeki Eitim bakani ülkenin her kademesindeki eitimden sorumludur. Eitim parasizdir. Her il'in emir'i (vali) ayni zamanda eitim müdürüdür. Eitim, merkez ve tara olmak üzere iki kisimda ele alinmaktadir. Ülke yönetimine airliini koyan dini etki eitim üzerinde de hissedilmektedir. Eitim-öretim daha çok ezbere dayanmaktadir. Sistem içinde daha çok kiz ve erkek genel liseleri, kiz ve erkek öretmen okullari revaçtadir. Mesleki ve teknik eitime gerektii kadar önem verilmemitir. Bunun doal bir sonucu

140

olarak ülkenin kalifiye eleman ihtiyaci yabancilar tarafindan karilanmaktadir. lk ve Orta öretimde okuyan örenci sayisi 4.300.000, yüksek öretimde ise 211.000 civarindadir. Türkiye'deki yaygin eitim modeline paralel cehaletle mücadele programlari mevcuttur. Bu sayede okur yazar olmayanlarin sayisi % 7-8 `e düürülmütür. Suudi Arabistan ülkedeki yabancilari devlet okullarina kabul etmemekte buna mukabil yabancilara kendi okullarini kurarak kendi dillerinde ve sistemlerinde eitim yapmalarina müsaade etmektedir. Ülkedeki okullarda karma eitim yapilmamaktadir. Yabanci ülkelerin açmi olduu okullarda da bu durum söz konusudur. Riyad ve Cidde de ki Uluslar arasi Türk Okullari imdilik bu uygulamanin diindadir. TÜRK VATANDALARI VE ÖRENCLER Ülkede Resmi verilere dayanmamakla birlikte yaklaik 100 bin civarinda vatandaimiz yaamaktadir. Bunlardan 90 bini fiilen çalianlardan,10 bini ise aile üyelerinden olumaktadir. çilerimizin %60-65'i Antakya limizden gelen vatandalarimizdir. Ülkedeki lokantacilik, berber salonlari, mobilyacilik, inaat ve araç tamir bakim servisleri Türk içilerinin younlatii sektörlerdir. Türkler özellikle lokanta sektöründe önemli bir yere sahiptir. çilerimizin aylik gelirleri 1500-5000 SAR arasinda deimektedir. Ayrica ticari ilerle megul olanlar da bulunmaktadir. çilerimizin yaridan fazlasi ilkokul mezunu, %13'ü ortaokul ve lise, %2'si üniversite mezunudur. çilerimizin i güvenlii ve sosyal güvencesi bulunmamaktadir. Çalian herkes mutlaka Suud'lu bir kefile bali olarak çalimaktadir. Ülkeye giri çikitan çalima esaslarina kadar tüm ilemlerde kefilin önemli bir yetkisi bulunmaktadir. Çalianlar'dan yüksek gelire sahip olmayanlarla, üniversite mezunu olmayanlarin ailelerini yanlarina aldirabilmeleri zordur. TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ ÖRETM Suudi Arabistan da Türk çocuklarinin eitim öretimi konusunda dier ülkelere göre farkli bir durum söz konusudur. Ülkede yaayan Türk halki tarafindan devletimizin desteiyle kurulmu, Büyükelçiliimizin himayesinde, Riyad, Cidde, Medine ve Tebük kentlerinde örenci ve öretmenleri tamamen Türk olan, anasinifindan liseye kadar (lise dahil) örenim yapan okullar mevcuttur. Bu okullarda öretim dili olarak Türkçe kullanilmakla birlikte, program olarak da ülkemizdeki müfredat aynen uygulanmaktadir. Okullarimizda 3000'i akin örencimiz okumakta 150 ye yakin öretmen görev yapmaktadir. Okullarimizin giderleri örenci katki payi adiyla velilerden yillik olarak alinan ücretlerle karilanmaktadir. Öretmenlerimiz Türkiye'deki okul ortamini daha gelimi imkânlarla S.Arabistan da aynen bulabilmektedirler. lk ve Orta öretim düzeyinde Türk okullari diinda her hangi bir yerde Türkçe ve Türk Kültürü öretimi yapilmamaktadir. Örencilerimizin tamamina bir çati altinda ulailabiliyor olmasi milli duygularin kazandirilmasi bakimindan önemli bir firsattir. Öretmenlerimizin bu firsati çok iyi deerlendirmesi; ders içi ve ders dii faaliyetlerde milli benliimize, kültürümüze ait motifleri ilemesi faydali olacaktir. YÜKSEK ÖRETM (TÜRK DL VE KÜLTÜRÜ LE LGL ÜNVERSTELERDEK KÜRSÜLER/KÜLTÜR MERKEZLER) Suud üniversiteleri YÖK tarafindan denk olarak kabul edilmediinden vatandalarimizca tercih edilmemektedir. Bununla birlikte Riyad Kral Suud Üniversitesinde Türkçe bölümü açilmi ve halen 10 Türk okutman bu bölümde görev yapmaktadir. Her yil yaklaik 100 Arap örenci bu bölüme kabul edilmekte ve 5 örenciye de ülkemizce kariliksiz burs tahsis edilmektedir. PRATK BLGLER Pasaport ve Vize lemleri Pasaport uzatimlari Bakanliimizca vize ilemleri ise kiinin kendi takibiyle Ankara da ki Suud Büyükelçiliince yapilmaktadir. htiyaç duyulan vizelerin Suud Makamlarinca okullar adina tahsis edilmesi kolay bir ilem olmayip zaman zaman gecikmeler yaanabilmektedir. Vize bedeli 2000 SAR olup öretmenlerimiz göreve baladiktan sonra kendilerinden tahsil edilmektedir. Ayrica eleri için 2000 sar vize ücreti 2000 SAR da oturum ücreti ödemektedirler. Öretmenlerimizin ailelerini görev yerlerine götürebilmeleri için kendi oturum ilemleri tamamlandiktan sonra okul müdürlükleri araciliiyla S.Arabistan ç leri Bakanliina müracaat ederek aile vizesi almalari gerekmektedir. Bu ilem 1-2 ay sürmektedir. Özellikle bayan öretmenlerin e ve çocuklarina vize almalari zor olmaktadir. Bayan öretmenlerimizin bu konuyu dikkate almalari gerekmektedir. Ancak Di ileri Bakanliimizca sorunun çözülmesi için gerekli giriimler yapilmaktadir. Salik Hizmetleri Özel Salik Sigortasi Tüm ülkelerde olduu gibi Öretmenlerin ahsi salik giderleri Bakanliimizca e ve çocuklarinin giderleri ise kendilerince karilanmaktadir. Suudi Arabistan'da devlet hastanelerine acil durumlar diinda yabancilar kabul edilmemektedir.

141

Özel salik kurululari yaygin olup muayene ücretleri 50-100 SAR arasinda deimektedir. Genel salik hizmeti ücretleri Türkiye ile karilatirildiinda çok fark bulunmamaktadir. Öretmenlerimizin yapmi olduu ahsi salik harcamalari belgelerinin ibrazi kaydiyla dönemler halinde ödenmektedir. Ülkede özel salik sigortasi uygulanmaktadir. Ancak yaygin deildir. Asgari salik sigortasi bedeli yillik 800 SAR civarindadir. Görevlilerimizin özellikle aile fertleri için salik sigortasi yaptirmasi önerilmektedir. Ev Kiralama Evler "mektep" adi verilen emlak ofislerinden kiralanabilmekte, kiracilar genellikle ev sahibiyle muhatap olmamaktadirlar. Ev kiralari evin büyüklüü ve semtine göre yillik 9 ila 22000 Sar arasinda deimektedir. Öretmenlerimiz genellikle okullarin civarinda oturmak istemekte ancak bu talepler yeterince karilanamamaktadir. Özellikle Riyad'ta okul civarinda bulunan evler büyük ve kiralari 22000 SAR civarinda olduundan öretmenlerimizce ikiye bölünerek kullanilmaktadir. Öretmenlerimizin çalima ortami ayni olduu için kaynama çabuk olmakta her konuda olduu gibi ev bulma konusunda da yeni gelenlere yardimci olunmaktadir. Suudi Arabistan'da ailelerin oturduu meskenlerle bekârlarin oturabilecei meskenler ayrilmitir. Trafik Suudi Arabistan'da trafikte ki araç sayisi oldukça fazladir. Yollar geni ve trafie uygun yapilmitir. Buna ramen ölümlü olmasa da siklikla trafik kazalari yaanmaktadir. Herhangi bir kaza vukuunda araci yerinden hareket ettirmemeli ve polisin gelmesi beklenilmelidir. Eer polisle iletiim kurma imkâni yoksa olay yerine lisan bilen birisi çairilmali, olaydan Okul Müdürü ve eitim Müavirlii derhal haberdar edilmelidir. Araba kiralama irketleri yaygindir. Günlük 150 km siniriyla 50-150 SAR ücretle araç kiralanabilmektedir. Araba fiyatlarinin düük olmasi sebebiyle öretmenlerimiz araba almayi tercih etmektedir. Arabalar Türkiye de ki emsallerinin yari deerindedir. Araç almak ve kiralamak oldukça kolaydir. Kasko ve Türkiye'deki trafik sigortasinin karilii olan ehliyet sigortasi yaygindir. Ehliyet sigortasi herkes için zorunlu olup 250-360 SAR arasinda, kasko ise aracin yenilii ve deerine göre 800-2000 SAR arasinda deimektedir. Kasko yaptiranlara ehliyet sigortasi hediye edilmektedir. Aracin çok olmasi ve küçük yata ehliyet alinabildii için hasarli trafik kazalari sik yaanmaktadir. Ayrica ölümlü kazalarda ölenin kan bedeli oldukça air olup bedel hatali sürücü tarafindan ödeninceye kadar hapiste kalma riski bulunmaktadir. Bu nedenle araç alir almaz kasko yaptirilmalidir. Önceki yillarda Türkiye'deki sürücü belgelerinin ibrazi ile Suud ehliyeti alinabilirken yeni uygulamaya göre ehliyet alacak kiiler direksiyon sinavina tabi tutulmaktadirlar. 2006 yilindan itibaren de direksiyon sinavina ilaveten elektronik bir cihaz eliinde sorular sorulmakta, sinava alinanlarin yaninda tercüman kabul edilmemekte, Arapça ya da ngilizce lisanlariyla cevap verilmesi istenmektedir. Bankacilik lemleri ve Para Transferi Suudi Arabistan'dan ülkemize para transferi kolaydir. Türkiye de ki Akbank ubeleriyle anlamali banka ubeleri bulunmakta bu ubeler Akbank araciliiyla ülkemizde ki baka bankalara da para transferi yapabilmektedir. ahislarca bir defada 4000 ABD dolarindan fazla transferi yapilamamaktadir. lem baina havale ücreti 24 SAR'dir. Suudi Arabistanda Seyahat/Turizm Müslümanlarca kutsal sayilan Kâbe'nin bulunduu Mekke ile Hz. Muhammed'in hicret ettii ve yaadii Medine ehirlerinin bu ülkede bulunmasi ülkeyi inanç turizminin merkezi haline getirmektedir. Bu ehirleri her yil hac ve umre amaciyla yaklaik 10 milyon insan ziyaret etmektedir. Medine de Osmanli tren istasyonu ziyaret etmeye deer önemli bir ecdat hatirasidir. Mekke'ye 90 km. mesafede bulunan ve Kizildeniz kiyilarinda yer alan Cidde önemli bir ticaret ve turizm kentidir. slam Konferansi Tekilati'nin merkezi de bu ehirdedir. Mekke ye 90 km. mesafede olan baka bir ehirde Taif'tir. Taif yükseklii sebebiyle özellikle yaz aylarinda tercih edilen bir mesire bölgesidir. Ülkenin önemli Sanayi ve ticaret merkezlerinden birisi de bakent Riyad'in 400 km. dousunda ve Basra körfezi kiyilarinda yer alan Dammam kentidir. Petrol yataklari da airlikli olarak bu bölgede bulunmaktadir. Damam ve Cidde de yilin tamamina yakininda denize girilebilmektedir. Tebük Kenti yakinlarinda bulunan EL-Ula'da ki Semud Kavminin yaadii ve Kur'an-i Kerim'e göre ayni yerde yok olduu bölge görmeye deer yerlerden birisidir. Bakent Riyad Mekke'ye 850, Medine'ye 870 Cidde'ye 940 km. mesafededir. Riyad, hükümet merkezi olmakla birlikte bir sanayi kentidir. 45 bin büyük ba hayvanin bakildii dünya'nin ikinci büyük çiftliiyle süt ve süt ürünleri fabrikasi (EL-Marai) bu kentte bulunmaktadir. Kentin ilk yerleim yeri olan Diriya bölgesi ile Suud Devletinin kurulu yillarindaki tarihi eserlerle resimlerin sergilendii maslak

142

müzesi görülmeye deer yerlerdendir. Ülke içinde toplu taimacilik gelimediinden yerleim yerlerine yapilacak seyahatler genellikle özel araçlarla yapilmaktadir. Toplu taima araçlarini genellikle uzak dou ülkelerinden gelen fakir halk kullanilmaktadir. Suudi Arabistan'dan komu ülkelere seyahat etmekte mümkündür. Ülke, Bahreyn'e bir köprü ile balanmaktadir. Bu köprü sayesinde karayoluyla günü birlik gidilip dönülebilmektedir. Bununla birlikte dier körfez ülkelerine de kolayca gidilebilmektedir. Seyahat acenteleri tarafindan Misir'a günlük otobüs seferleri bulunmakta Ciddeye kadar karayoluyla giden otobüsler ve yolcular feribotlarla Kizildeniz üzerinden misir'a ulatirilmaktadir. Misir'a bir kiilik yolcu ücreti 360 SAR (Yaklaik 100 ABD dolari) civarindadir. Ülkenin güney komularindan Yemen'e de otobüs seferleri bulunmakla birlikte güvenlik gerekçesiyle yabancilar tarafindan tercih edilmemektedir. Spor Kültürü Suudi Arabistan gençleri futbol ile yakindan ilgilenmektedir. Sayilari fazla olmamakla birlikte büyük illere ait futbol takimlari bulunmaktadir. En taninmi futbol takimi Hilal spor'dur. Ayrica her mahallede hali sahalar bulmak mümkündür. Eski bir Arap gelenei olan deve güre ve yarilari, yerini ilgiyle izlenen ve görkemli yari alanlarinda yapilan at yarilarina birakmi gibidir. KARILAILABLECEK SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERLER Suudi Arabistan dini esaslari sosyal hayatinda uygulayan bir ülke olmasi sebebiyle gerek devlet bazinda gerekse halk bazinda özel hassasiyetleri bulunmaktadir. Öretmenlerimizin bu durumu dikkate almasi, dini deerlere saygisizlik olarak algilanabilecek söz ve davranilardan ve özellikle Suud vatandalariyla dini ve siyasi içerikli tartimalara girmekten kaçinmalari gerekmektedir. Öretmenlerimiz asil görevlerinin Türk çocuklarinin eitimi olduunu unutmamalidir. Suudi Arabistan'in "Vahhabilik'' adi altinda kendine özgü bir din yorumu bulunmaktadir. Vahhabilik; slam kaynaklarinda yer alan emir ve tavsiyelerin yorum yapilmadan Hz. peygamber ve sahabe'den geldii gibi uygulanmasini esas alan, türbe ziyaretleri, tesbih çekmek, kandil gecelerini topluca idrak etmek gibi kültüre dayali eyleri hurafe kabul eden, tasavvufi anlayia kari çikan, baka dini yorumlara göre daha az hogörüye sahip bir anlayitir. Mekke ve Medine Kutsal ehirler olmasi sebebiyle dini hassasiyetlerin daha yüksek olduu ehirlerdir. Bu bölgelerde görevli ya da ziyaret amaciyla bulunan öretmenlerimizin dini deerlere saygi konusunda daha dikkatli davranmalari icap etmektedir. Komularla olan ilikilerde ya da herhangi bir sorunla karilaildiinda aile reisleri ile muhatap olmali, izin almadan komularin bahçelerine girilmemelidir. Çok samimi olunmayan komu çocuklarina Türk toplumunda normal karilanan yakin sevgi yaklaimlarinda (saçlarini okamak gibi) bulunulmamalidir. Bizce normal görülebilecek davranilar yanli anlailmalara yol açabilir. Suudi Arabistan'a girite ülkeye uyuturucu sokmanin cezasi ölümdür. Alkollü içkilerin ülkeye sokulmasi ve alkol kullanilmasi da air suç tekil etmektedir. Suud halki son derece misafirperverdir. kram etmeyi severler. kramlarinin geri çevrilmesini kendilerine yapilmi bir hakaret olarak kabul ederler. kramlari geri çevrilmemeli ve zaman zaman ayni ekilde karilik verilmelidir. Düünler elenceler vb. toplu airlamalarda kadinlar ve erkekler ayri mekanlar da airlanmaktadir. Bu teamüle aykiri bir giriimde bulunulmamalidir. Suudi Arabistan'da görevlendirilen öretmenlerimizin eleri uygun çalima ortami olmadiindan genel olarak bo oturmaktadirlar. Durumu uygun görülenler okullarimizda ücretli öretmen olarak görevlendirilmektedir. Ülkede Türkiye'den farkli bir sosyal çevre bulunduundan öretmenlerimiz oturacaklari çevreyi belirleyip evlerini hazirladiktan sonra ailelerini görev yerlerine getirmelidir. Okul idareleri tarafindan daha sonra tahsil edilmek üzere öretmenlerimize 10.000 SAR civarinda avans verilmekle birlikte bu ülkeye gelen öretmenlerimizin zaruri ihtiyaçlarini karilamak üzere yanlarinda 4-5 bin SAR bulundurmalari yararli olacaktir. Bir ailenin normal olarak yaamini sürdürebilmesi için gerekli olan eyalarin alimi ve evin donatilmasi 10-20 bin SAR'i bulmaktadir. Dönü yapan öretmenlerin evini devralma yoluyla bu rakamlar daha makul düzeylere çekilebilmektedir. Ülkede gida, giyim vb giderler Türkiye'ye yakindir. Ülkede toplu taima araçlari bulunmadiindan gidilecek yerlere ya taksiyle ya da özel aracinizla gitmeniz gerekmektedir. Bayanlarin araba kullanmalari yasak olduundan özellikle bekar bayanlar bir yerden bir yere bir bakasina baimli olarak gidebilmektedir. Bu durumdaki öretmenlerimizin ulaim ihtiyaçlari okullarimizdaki okul oförü yada dier öretmenlerce karilanmaktadir. Bayanlarin bu durumu dikkate almalarinda yarar vardir. Liseyi buradaki okullarimizda tamamlayan örencilerimiz Y.Ç.S sinavina girebilmekte böylece ülkemiz üniversitelerin özellikle Eitim Fakültelerini kolayca kazanabilmektedir. Ancak örencilerin bu haktan

143

faydalanabilmeleri için lisenin birinci sinifi dahil tamamini bu okullarda okumalari gerekmektedir. Suudi Arabistan'da görevli öretmenlerimizin en büyük sorunlarindan birisi de lisan sorunudur. Ülkeye yapilan görevlendirmelerde Y.dil zorunluluu bulunmadii için görevlilerimiz zorluklar yaamaktadir. Bu nedenle öretmenlerimizin Suud üniversiteleri tarafindan ücretsiz verilen Arapça kurslarina devam etmeleri ayrica bir ngilizce programini takip etmeleri mümkündür. RYAD ETM MÜAVRLNN ADRES: Turkish Embassy Education Counsellor P.O.Box: 94390 Riyadh 11693 Kingdom of Saudi Arabia Eitim Müavirlii Telefon ve faks:00 966 1 4887933 OKULLAR: Riyad Uluslararasi Türk Okulu Tel: 00 966 1 4410304 www.riyadturkokulu.8m.com Cidde Uluslararasi Türk Okulu Tel : 00966 2 257 28 25 Faks : 00966 2 257 32 75 GSM : 00966 5055 11 830 E-posta: [email protected] Web Site: http://www.cuto.4t.com Medine Uluslararasi Türk Okulu Tel: 00 966 502725848www.medineturkokulu.4t.com e-posta: [email protected] Tebük Uluslararasi Türk Okulu Tel: 00 966 442 35802 Faks: 00 966 442 34902

144

20) YUNANSTAN

GENEL BLGLER ÜLKE ADI BAKENT YÖNETM EKL YÜZÖLÇÜMÜ NÜFUSU MLL BAYRAMLAR DNLER ETNK GRUPLAR GSMH PARA BRM TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSLER VEREN ÖRETMEN SAYISI a) Bakanliimizca Görevlendirilen b) Mahallen Görevlendirilen Yunanistan Cumhuriyeti Atina Parlamenter Cumhuriyet 131,940 km 2 10,645,343 (Temmuz 2002 tahmini) Baimsizlik Günü, 25 Mart (1821) Yunan Ortodoks 98%, Müslüman 1.3%, dierleri 0.7% Yunan 98%, dierleri 2% $ 17,900 (2001 tahmini) Avro, Yunanistan Drahmi

16 --

ETM SSTEMi Yunanistan'da zorunlu eitim 9 yil (5,5 yainda balar 15 yainda biter) sürer. Bunun ilk alti yili ilkokulda ve son üç yili ortaokuldadir. lkokullarda haftada be gün üzerinden siniflara göre günde 5-6 saat öretim yapilir. Haftalik ders saatleri, siniflara ve yabanci dil, müzik vb. derslerin öretilip öretilmemesine göre 25-30 saat arasinda deiir. Okulun çalima çizelgesi 8:15-13.30'dur. Öretim yili Eylül ortasindan Haziran ortasina kadar 195 gündür. Okul öncesi eitim stee bali olan okul öncesi eitim 3,5-5,5 yalarinda verilir. Devlet okullari ücretsizdir. Okul öncesi eitimin amaci çocuklarin çok yönlü, uyumlu ve dengeli gelimelerine, davranilarina; sosyal, duygusal, ahlâk ve din geliimlerine; becerilerinin gelitirilmesine; özgür, güvenli ve salikli ortamda zeka ve estetik geliimlerine yardimci olmaktir. Zorunlu Eitim Okul türleri lköretim I. devre ortaöretim 6-12 ya 12-15 ya

lkokul 5,5-12 yalarinda verilir. lkokul eitimi genellikle örencilerin çok yönlü olarak zihinsel ve fiziksel geliimlerini amaçlar. lkokul ikier yillik üç devreye ayrilir. Birinci devre 1-2. siniflari, kinci Devre 3-4. siniflari ve Üçüncü Devre 5-6. siniflari kapsar. 5,5-15 ya arasinda verilen 9 yillik zorunlu eitimin son üç yilinda birinci kademe ortaöretim verilmektedir. Birinci Kademe Ortaöretim 12-15 ya grubundaki çocuklara Gymnasio olarak adlandirilan ortaokullarda verilen üç yillik bir eitimdir. Gymnasion'un amaci; örencilerin bulunduklari yalariyla ilgili becerilerinin, her yönü ile hayatin ihtiyaçlarina uygun olarak gelimesine yardimci olmaktir. Gymnasia tüm siniflarda genel eitim verir. Gündüz ve gece (14 yain üstünde çalianlar katilirlar) okullari vardir. Gece okullari 4 yildir. Ayrica yurt diindan dönen Yunan çocuklarinin ihtiyaçlarina karilik veren özel programli Gymnasia, müzik Gymnasia, spor bölümleri olan Gymnasia, özel okullar ve özel eitime ihtiyaç duyan çocuklar için normal okullarda özel bölümler de vardir. lkokulu bitirenler sinavsiz olarak dorudan birinci sinifa kabul edilirler. Kural olarak bir örencinin

145

bitirme sertifikasini alabilmesi için tüm derslerden 20 üzerinden 10 almasi ve verilen devamsizlik süresini geçmemesi gerekir. Müzik Gymnasia müzik öretimini amaçlayan yetenekli örenciler için, genel eitimin yani sira uzmanlami müzik eitimi de vermek üzere kurulmutur. lkokulu bitirip müzik giri sinavini kazananlar bu okullara giderler.

Gymnasio Spor Bölümleri ilk olarak 1988-1989 öretim yilinda 1894/90 sayili Yasaya göre kurulmutur. Bu bölümlerde beden eitimi dersi, özel bir sporda uzmanlami beden eitimi öretmenleri rehberliinde günde iki saat olarak verilir. Ortaöretim Zorunlu eitim sonrasi ortaöretim okul türleri Çok amaçli II. kademe ortaöretim okullari Teknik meslek okullari Ortaöretim sonrasi mesleki eitim kurumlari 15-18 ya 15-18 ya 19-20 ya

kinci Kademe Örtaöretim Liseler Lykeia ve mesleki teknik okullaridir (TES). Gymnasio'yu tamamlayan örenciler, herhangi bir ikinci kademe ortaöretim kurumuna kayit olurlar. Giri sinavi yoktur. Liseler resmî veya özel eitim kurumlaridir. Gündüz ve akam okullari vardir. Akam okullarina çalian gruplar katilirlar. Gündüz okullarinda öretim programlari üç yil, akam okullarinda ise dört yil sürer. Resmî liselerde örenim ücretsiz olup okul kitaplari da devlet tarafindan örencilere ücretsiz olarak verilir. Mevcut lise türleri: Genel Lise, Teknik Meslek Lisesi, Çok amaçli (Polikladiko) Lise, Klasik Lise, lahiyat Lisesi ve Müzik Lisesi. Ayrica Spor Liseleri de vardir. Genel Lise (Geniko Lykeio) Örencilerin toplum anlayiini kazanmalari, ilerdeki öretim ve kariyerlerinde doru seçim yapmalari için ülkenin sosyal, ekonomik ve kültürel geliimine katilimini salamak üzere onlarin kiisel davranilarini ve karakterlerini hazirlamayi amaçlamaktadir. Örenciler üç yil her gün okula giderler. Üç sinifta da haftalik 30 öretim saati vardir. Üç sinifta dersler A (genel eitim), B (üniversite ve TEI için hazirlik öretimi) olarak ikiye ayrilmitir. lk iki yilda genel eitimin ortak programinda siniflara bali olarak din, eski Yunanca, yeni Yunanca, tarih, matematik, fizik, kimya, jeoloji, yabanci dil (ngilizce-Fransizca-Almanca), beden eitimi, sanat-müzik, okul mesleki rehberlii, psikoloji, uzay bilimi, biyoloji dersleri bulunur. Üçüncü yilin programinda ise ortak temel genel dersleri (din, felsefe, tarih, siyasi bilimlerdemokratik vatandaliin ilkeleri, yabanci dil, beden eitimi) ve seçmeli düzeylerine dayali olarak hazirlik dersleri yer alir. Her seçmeli düzey örencileri belirli yüksek eitim fakültelerine hazirlamak üzere düzenlenmitir. Liseden ayrildii yili takip eden yilda eer örenci bir baka seçmeli düzeydeki fakülteye gitmek isterse ihtiyaç duyduu lisede okul diindan gerekli derslere girer. Mesleki Teknik Lise (Tecniko-Epagelmatiko Lykeio-TEL): Genel lisenin amaçlarina ek olarak örencilerin becerilerini gelitirmek üzere gerekli mesleki ve teknik bilgileri vererek okuldan ayrildiklarinda mesleki veya teknik alanda baariyla çalimalarini salamayi amaçlamaktadir. Haftada 34 saat öretim yapilir. Birinci sinifta tüm örenciler ortak bir program takip ederler. 21 saat genel, 13 saat mesleki teknik alana yönelik ders bulunmaktadir. kinci sinifta 19 saat genel ders ve 15 saat meslek dersi vardir. Meslek dersleri saatlerinde yer alan atölye uygulamalarinin yapildii sektörler: mühendislik, elektrik ve elektronik, inaat, kimya ve metalurji, tekstil, uygulamali sanatlar, iletiim, ekonomi, yönetim ve jeotekniktir. Örenciler üçüncü sinifta temel genel eitim derslerini alirlar. Ayrica seçmeli düzeylerden birini veya çalimayi amaçladii uzmanlik bölümünde bir programi takip eder.

146

Uzmanlik bölüm programini tamamlayan örenciler, Teknolojik Eitim Kurumunda TEL mezunlari için ayrilan yerlerden birine balamak isterlerse bavurularini yaparlar ve TEL'in final sinifindaki sinav notlarina dayali olarak seçilirler. 1996 yilindan itibaren bu örenciler belirlenen derslerden giri sinavina girmektedirler. Çok Amaçli Lise (Enaio Polykladiko Lykeio-EPL): Farkli nitelikte bir okul türüdür (ilk olarak 1984 de balamitir). Genel ve teknik eitim bir arada verilir. EPL örencilerinin meslek öretiminin yer aldii bir teknik alani veya yüksek eitime giri için hazirlayan genel eitim programlarindan istedikleri hangi bir öretim programini seçme haklari vardir. Birinci sinifta tüm örenciler, ortak programi takip ederler. kinci sinif, üniversite veya TEI'de öretim için veya meslekle ilgili balangiç noktasi olan alti öretim "devresine" ayrilir. Örenciler 2 saati seçmeli ders olan haftalik 16 saat ortak programi ve 16 saatlik "devre" programini takip ederler. Üçüncü sinifta haftalik 14 saat ortak program vardir. Ayrica örenciler, yükseköretime girmeyi veya ileri uzmanlikta çalimayi istediklerinde dört seçmeli düzeyden birini seçerler. Daha sonraki durumlarda ikinci yildaki "devre" derslerinin uzantisi olan 17 uzmanlik braninin birinden dersleri alirlar. Üçüncü sinifi baariyla tamamlayan örenciler, ileri bir öretim yili için EPL'nin birine (uzmanlik bölümleri) katilir. Klasik Lise: Genel lise fonksiyonlarina ek olarak klasik edebiyat ve diller alaninda örencilerin bilgisini geniletmeyi amaçlar. lâhiyat Lisesi: Sadece erkek çocuklari kabul eder. Yapisi genel lise yapisiyla aynidir. Ancak tüm örenciler 3. seçmeli düzeyi seçer ve zamanin daha çou ilâhiyat dersleri ile ilgilidir. Bu okul kiliseye girmek için uygun davrani ve yeterlilii kazanmak isteyenlere imkân salar. Müzik Lisesi: Genel eitimleri diinda müzik alaninda kariyer yapmak isteyen gençleri hazirlar ve eitir. Lisenin Spor Bölümlerinin kuruluu Gymnasio bölümlerini kuran ayni yasa kapsamindadir. lk lise spor bölümleri 1992-1993 öretim yilindan eitime balamitir. Bu bölümlerde beden eitimi dahil lise programindaki tüm dersler öretilir. Ancak ek olarak günde iki saat spor eitimi yapilir. Bu bölümlere katilan örenciler, ulusal takimlar veya ulusal takimlarin eitici gruplari arasindaki üyelerden, Gymnasio Spor Bölümlerinden ayrilanlardan ve yerel spor kulüplerinden göze çarpan atletlerden tercihen seçilirler. Teknik Meslek Lisesi (TES): Gündüz okullarinda iki yillik, gece okullarinda üç yillik öretim programi verilen teknik okullardir. TES'de 1. ve 2. siniflarda 6 saati genel, 24 saati uzmanlik dersleri ve atölye öretimi olmak üzere haftada 30 saat öretim verilir. Programi baariyla tamamlayan örenciler, çeitli uzmanliklarda (oto mekanii, buzdolabi tamircilii vb.) sertifika (Ptychio) alirlar. Bu örenciler bir ite çaliabilirler veya tüm lise türlerinin birinci sinifina ya da teknik meslek liseleriyle çok amaçli lise türlerinin ikinci sinifina girerler. Öretim hem resmî veya özel eitim kurumunda hem de IEK'nin bulunduu alandaki kurum ve sanayide verilir. Örencinin gerçek çalima artlarindaki ortalama uygulama süresi uzmanlia göre deiir. Öretimin uygulamali kisminin tahminî süresi %25-50 arasinda deimektedir. IEK'de öretim ücretsizdir. Öretim yili ki ve ilkbahar olmak üzere iki ayri dönemden oluur. Genel öretim lisesi TEL veya EPL mezuniyet sertifikali örenciler için dört sömestr sürer. TEL'de öretim görüp sektörde ihtisasina devam eden TEL mezunlari için öretim iki sömestr ve EPL'de öretim görüp bir uzmanlik bölümüne devam eden EPL mezunlari için öretim bir dönem sürer. Söz edilen uzmanlik ve öretim süresinde öretimi tamamlayanlara Meslek Öretim Sertifikasi verilir. Bu sertifika örencilere diploma almak için final yeterlilik sinavina katilma hakki verir. Üniversite ve Yüksek Okullar Kurum türleri; genel akademik eitimin verildii üniversiteler ile yüksek teknoloji eitim kurumlarinda verilmektedir. Yüksek eitim kurumlarina bavurmak isteyen adaylarin lise 2. ve 3. siniflarda girdii üniversite giri sinavini kazanmalari gerekir. 18 üniversite, 1 Açik Öretim Üniversitesi, 1 Güzel Sanatlar Üniversitesi mevcuttur. Üniversitelerde eitim genel olarak 4 yil olup, bazi branlarda 5 veya 6 yila çikabilmektedir. Eitim yili, iki dönem alti ay üzerinden hesaplanmakta, 13 tam hafta eitim ve 3 hafta sinav olarak planlanmaktadir. Bazi dallarda genel deerlendirme konularindaki genel sinavlara ek olarak adaylar, özel konulardan da sinava girerler (mimarlik gibi); taslak çizim ve çizim yaparlar; ilgili yabanci dilde yabanci dil sinavina girerler; müzik öretiminde müzik derslerinin sinavina girerler vb. Kabul edilenlerin sayisi tüm yüksek eitim alani ile sinirlidir (kontenjan).

147

Yeterlilikler, bölüm tarafindan verildiinden ilgili bölümün derecesini (Ptychio) gösterir. Zorunlu derslerden kalan örenciler bir sonraki sömestrde dersi tekrarlar. Yüksek teknolojik eitim kurumlarinda da eitim süresi 4 yil olup, öretim programlari uzmanlik siniflarina ve derslerine dayalidir. Yüksek teknolojik eitim kurumlarinda öretim programlari uzmanlik siniflarina ve derslerine dayalidir. Katilim zorunludur. Programlar 6-7 öretim sömestrisi ve bir uygulamali öretim sömestrisinden meydana gelir. Her öretim sömestrsinin süresi 15 hafta olup her hafta 30-32 öretim saatinden oluur. Örenciler geliimlerini belirleyen çalima ve testlere ve her sömestr sonundaki final sinavindaki performanslarina dayali olarak ders öretmeni tarafindan deerlendirilirler. Yüksek teknolojik eitim kurumlarinda bilimsel, teknik, sanatsal veya dier bilgi ve mesleki becerilerin uygulanmasina uygun teorik ve uygulamali eitimi verilmektedir. Mezunlara katildiklari bölümün derecesi (Ptychio) verilir. 14 yüksek teknolojik eitim kurumunun, Yunanistan'in farkli ehirlerinde ubeleri bulunmaktadir.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

UNANSTAN

OKULÖNCES

LKÖRETM

I. KADEME II. KADEME GENEL ORTAÖRETM YÜKSEKÖRETM -LSANS GENEL ORTAÖRETM II.KADEME YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS MESLEK ORTAÖR.

OKULÖNCES LKÖRETM KESNTSZ ETM I. KADEME GENEL ORTAÖRETM II. KADEME GENEL ORTAÖRETM

I.KADEME MESLEK ORTAÖR. II.KADEME MESLEK ORTAÖR. ORTAÖRETM SONRASI ETM YÜKSEKÖRETM ÖN LSANS YÜKSEKÖRETM -LSANS

ZORUNLU TAM GÜN ETM ZORUNLU YARI ZAMANLI ETM EK YIL

YARI ZAMANLI VEYA BRLETRLM OKUL-YER ETM

BATI TRAKYA TÜRKLERNN ETM HTYAÇLARI VE SORUNLARI Bati Trakya Bölgesi Adini M.Ö. 2000 yillarinda buraya gelerek yerlemi TRAK kabilelerinden alan Trakya bölgesi ilk çalardan beri Selanik'in dousundan Karadeniz'e ve Balkan dalarina kadar uzanan bölge olarak anilmitir. Bu geni alan içerisinde, "Bati Trakya Bölgesi" olarak tanimlanan alan ise Taoz adasinin karisinda denize dökülen Mesta-Karasu nehri ile Meriç nehri arasinda yer alan ve Yunanistan sinirlari içinde bulunan bölümüdür. Toplam 8578 kilometrekarelik dar bir erit halinde uzanan bölge üç ilden olumaktadir. En douda Evros (Merkezi Dedeageç/ Aleksandropolis), ortada Rodop/Merkezi Gümülcine/Komotini) ve en batida Ksanthi (Merkezi skeçe/Ksanthi) bulunmaktadir. Osmanlilar 1363'te Dou Trakya'yi ve 1364'te Bati Trakya'yi fethetmilerdir. Osmanlilarin 1363'te Dou Trakya'yi ve 1364'de Bati Trakya'yi fethi ile bölge 1878 yilina kadar Türk egemenliinde kalmitir. 1878 Ayastefanos Andlamasi ile sahil eridini terk etmitir. 1913 yilina kadar Osmanli egemenliinde kalan Bati Trakya 30 Mayis 1913 Londra Bari Konferansi ve 10 Austos 1913 Bükre Andlamasi ile Bulgaristan'a terk edilmitir. Bati Trakya 1913-1918 yillari arasinda Bulgaristan egemenliinde kalmitir. Bulgarlarin yaptii baskilar üzerine Eref Kuçubai liderliindeki Bati Trakya Türkleri tarafindan 31 Austos 1913'te tarihteki ilk Türk Cumhuriyeti olan "Garbi Trakya Hükümeti" kurulmutur. Fakat bu Cumhuriyet uzun ömürlü olamami ve 29 Eylül 1913 stanbul Andlamasi ile Bulgaristan'a verilmesini müteakip, 25 Ekim 1913'te tarih sahnesinden silinmitir. Birinci Dünya Savai'ndan Bulgaristan'in yenik çikmasi üzerine 27 Kasim 1919 Neuilly Andlamasi ile Radop dalarinin kuzeyi Bulgaristan'a birakilmi, Bati Trakya ise müttefiklerce igal edilmitir. Fransizlarin igalinin balamasi üzerine Süleyman Askeri Bey liderliindeki Bati Trakyalilar tarafindan 15 Ekim 1919'da "Müttefiklerarasi Bati Trakya Hükümeti" kurulmutur. Bu hükümet döneminde Bati Trakya'nin gelecei ile ilgili olarak yapilan oylamada, Yunanistan lehine oy verilmesi sonucu Yunanistan'a katilmasi yönünde karar çikmitir. Bunun üzerine 22 Mayis 1920'de Yunan igaline urayan bölge 10 Austos 1920 Yunan Sevr Andlamasi ile Yunanistan'a birakilmitir. Türkiye

148

Cumhuriyeti de 24 Temmuz 1923 Lozan Andlamasi ile Bati Trakya'nin Yunanistan'a devrini kabul etmi ancak, Bati Trakya Türkleri için bir takim haklar taninmasini salamitir. Bati Trakya Türkleri Mesta-Karasu nehri ile Meriç nehri arasinda yer alan Bati Trakya'nin nüfusu 350.000 civarindadir. Bu nüfus içinde Türklerin sayisi 150.000'dir. Türklerin %80'i köylerde, %20'si ehirlerde oturmaktadir. Bati Trakya Türklerinin %95'i tarim ve hayvancilikla uramaktadir. Ancak %5'i küçük esnaf ve sanatkardir. Tarimla uraanlarin çou tütün üretmekte, ayrica buday, misir, pancar, pamuk ve meyve yetitirmektedir. 1923 Yilinda Bati Trakya Türkleri'nin büyük çounluu zengin ve orta halli tüccar, esnaf ve çiftçi iken bugün Türkler arasinda bir tek zengin ve orta halli tüccar kalmamitir. Büyük çiftçi hiç yoktur. Parmakla sayilacak kadar az küçük esnaf bulunmaktadir. HUKUK DURUM Antlama/Protokol/Yasalar Bati Trakya Türklerinin hukuki statüsünü ve haklarini belirleyen Andlama ve Sözlemeler, Türklerin kendi dillerinde eitim yapma, okullar açma, öretmen atama, okullari yönetme ve denetleme hakkini vermektedir. Eitim konusuyla ilgili Anlamalar unlardir: (1) 1913 Atina Anlamasi, (2) Lozan Andlamasi, (3) 1951 Tarihli Kültür Anlamasi, (4) 1968 Karma Kültür Protokolü, (5) 694 ve 695 Sayili Yasalar, (6) Yunanistan Anayasasi, OKULLAR Bati Trakya Türklerinin eitiminde rol oynayan safhalar; Ana Okullari, lkokullar, Ortaöretim, Üniversiteler, Dikaça bölümleridir. "(DKATSA: Yurtdii Diplomalari Denklik Merkezi)" Ana Okullari Bati Trakya Türkleri Yüksek Tahsilliler Dernei çatisi altinda bazi müstakil ana mevcuttur okullari

lkokullar Halen Yunanistan'da 232 Türk lkokulunda 7.500 civarinda örenci örenim görmektedir. lköretim 9 yil olmasina ramen Türklere 6 yil olarak uygulanmakta, devam etmek isteyenleri sinavla orta öretime almaktadir. Ortaöretim Kurumlari Türk azinlia ait skeçe Azinlik Lisesi ve Celal Bayar Lisesi olmak üzere 2 Türk lisesi mevcut olup 500 civarinda örenci örenim görmektedir. 3 yil ortaokul, 3 yil lise eitimi vermektedirler. ki Türk lisesine kontenjanla örenci alinmaktadir. Ancak, Yunanistan yönetimi 2000 yilindan itibaren uygulamayi bütün bavurulari kapsayacak ekilde geniletmitir. Azinlik Ortaokullarinda, Eski Yunanca, Yeni Yunanca, Tarih, Corafya ve Yurttalik Dersleri Yunan öretmenler tarafindan Yunanca olarak okutulmaktadir. Fen Bilimleri Dersleri ile Türkçe Dersi ve Din Kültürü Dersi de Türkiye'den gelen kontenjan öretmenleri ve Bati Trakya Azinlii mensubu öretmenlerce okutulmaktadir. Liselerde ise Yunanistan'daki dier liselerde uygulanan müfredat programinin aynisi uygulanmaktadir. Medreseler Younluklu olarak Arapça eitim yapan ve ilkokuldan sonra be yil eitim veren mevcuttur. iki medrese

Bati Trakya Türk Çocuklari çin Yunan Liseler 1983 Yilinda Gümülcine ve skeçe'de yalniz Türk örenciler için yeni tip devlet okullari açilmitir. Bu okullarda yalniz Din ve Türk Dili ve Edebiyati dersleri Türkçe, dier tüm dersler Yunanca okutulmaktadir. Yükseköretim 1995 yilindan önce Yunanistan üniversitelerine girebilen soyda örenci sayisi bir elin parmaklarini geçmiyordu. Bu yildan sonra Bati Trakya Türk örencilerine %5'lik kontenjan uygulamasina gidilmitir. Selanik Özel Pedagoji Akademisi (SÖPA) Yunan Hükümeti tarafindan 1968 yilinda Selanik'te kurulmutur. Buraya Medrese Mezunu örenciler alinmaktadir. Okulda Türkçe adina yalniz Türk Edebiyati adi altinda bir ders yapilmaktadir. SÖPA'dan mezun olan öretmenlerin sayisi 300'ü bulmaktadir.

149

ÖRETMEN DURUMU Bati Trakya'da 6 tip öretmen mevcuttur. Bunlar; Kontenjan Öretmenleri, Türkiye Öretmen Okulu Mezunu Öretmenler, SÖPA Mezunu Öretmenler, Medrese Mezunu Öretmenler, Yunanli Öretmenler ve ngilizce Öretmenleridir. Kontenjan Öretmenleri: Türkiye'den görevlendirilen öretmenlerdir. Yunan makamlariyla varilan mutabakat uyarica bunlarin sayisinin 35 olmasi gerekmektedir. Ancak, bu öretmenlerin her yil bir bölümü Yunan yetkililerince çeitli nedenler gösterilerek reddedilmitir. Yunanistan her yil Bati Trakya Azinlik okullarinda sadece 16 kontenjan öretmenin görevlendirilmesine müsaade etmektedir. Türkiye Öretmen Okulu Mezunu Öretmenler: Halen 37 Türkiye mezunu ilkokul öretmeni görev yapmaktadir. Oysa ki bu öretmen grubunun toplami 300 civarindadir. SÖPA Mezunu Öretmenler: SÖPA mezunu öretmenlerin sayisi 300 civarindadir. Medrese Mezunu Öretmenler: Bu grup içerisinde 81 adet öretmen bulunmaktadir. Medrese be yillik eitim vermektedir. Yunanli Öretmenler: Yunanli öretmenler 348 kii olarak Bati Trakya Türk Okullarinda görev almaktadirlar. ngilizce Öretmenleri: Sayilari 30 civarindadir. PRATK BLGLER Ülkenin farkli kültürel özellikleri Kontenjan öretmenlerinin görevli olduklari Bati Trakya bölgesi, üç ilden olumakta olan 350.000 nüfuslu bir bölgedir. Bu nüfusun içinde 150.000 kiilik bir Türk Azinlii, yalniz 150 kiiden oluan bir Ermeni cemaati ve SSCB'den getirilip bölgeye yerletirilmi olan 15- 20.000 civarinda Yunan asilli Pontus'lu göçmen bulunmakta ve genellikle bu unsurlar bari ve huzur içinde bir arada yaamaktadir. Yunanlilarin çounluu Hiristiyan Ortodoksturlar. Görevlendirilen personele sunulan sosyal hizmetler Bati Trakya Türk Azinlik okullarinda görevli kontenjan öretmenleri özel klinikler yaninda, devlet hastanelerinin tüm tedavi kliniklerinden yararlanabilmektedirler. Tedavi sonunda aldiklari faturalari Türkçeye çevirerek, Türkiye'de kayitli olduklari saymanliklarina ibraz ederek, yapmi olduklari harcamanin kariliini tahsil edebilmektedirler. Kontenjan öretmenlerinin çocuklarindan ilkokul çainda olanlar, bölgedeki azinlik Türk ilkokullarina, Orta ve Lise çainda olanlar Türk azinlik liselerine devam edebilmektedirler. Bu okullarda Yunan dilinde okutulan derslerden muaf tutulmaktadirlar. Ancak arzu edenler, tüm Yunanca dersleri takip edebilmektedirler. Kontenjan öretmenlere ve aile fertlerine her yil 30 Haziran tarihine kadar geçerli olmak üzere oturma izni verilmektedir. Kontenjan öretmenlerine bulunduklari bölgede ve Yunanistan çapinda herhangi bir seyahat kisitlamasi bulunmamaktadir. Bölge nüfusunun büyük çounluunun Müslüman olmasi nedeniyle, kentlerde ve köylerde her türlü ibadet imkani serbesttir ve mümkündür. Kontenjan öretmenlerin görevli olduu Bati Trakya'nin Türkiye'ye yakin olmasi nedeniyle, her gün Kean ve stanbul'a otobüsler yaninda, dolmu taksiler gidip gelmektedir. Ayrica, her gün trenle Türkiye'ye seyahat etmekte mümkündür. Türkiye'de yayinlanmakta olan gazete ve dergileri Bati Trakya'da bulmak mümkündür. Ayni zamanda Türkiye'den yayin yapan her türlü radyo ve televizyon yayinlarini Bati Trakya'dan izleme olanai vardir. letiim Bati Trakya bölgesi, Yunanistan topraklari içinde bulunan ve dolayisiyla Avrupa Birlii üyesi olan bir ülkenin corafi bölgesidir. Genel olarak Bati ülkelerinde geçerli olan iliki kurallari burada da geçerlidir. Bölgede yaayan insanlarin yariya yakini Bati Trakya Türk azinlii mensubu soydalarimiz olmasindan dolayi, Türkçe konumaktadirlar. Geriye kalan Yunan Ortodoks nüfus ise Yunanca konumakta olup, özellikle genç kuak younluklu olmak üzere ngilizce konumaktadirlar. Resmi görevle ilgili olarak sorulmasi gereken hususlar konusunda T.C. Gümülcine Bakonsolosluuna müracaat edilebilir. Salik Hizmeti Ülkede ve bölgede her türlü salik hizmeti verilmektedir. Tüm salik sektörüne mensup özel muayenehaneler yaninda özel klinikler devlet hastaneleri ve Dedeaaç kendine Dimokritos Üniversitesi'ne bali Tip Fakültesinin her türlü salik hizmeti sunabilen modern, çada bir üniversite

150

hastanesi faaliyet göstermektedir. Tüm bu birimlerde tedavi imkani mevcut olup, tedavi sonunda alinan faturalar Türkçeye çevrilerek öretmenlerin bali bulunduu saymanliklardan tedavi giderinin tahsili mümkündür. Tüm Yunan vatandalari gibi Kontenjan öretmenleri de arzu ettikleri takdirde özel sigorta irketlerine salik ve yaam sigortasi yaptirma hakkina haizdir. Ev Kiralama Kontenjan öretmenlerinin görevli bulunduu bölgede her kategori ve düzeyde ev kiralamak mümkündür. ki oda bir mutfak-tuvaletten oluan küçük ve iyi durumda bir dairenin kirasi, 250-400 Avro arasinda deimektedir. Araç kiralamak da mevcuttur. Yabancilar bu bürolardan istedikleri marka ve tipte araba kiralama imkanina sahiptir. Sürücü Belgesi Yunanistan'da sürücü bölgelerini, valilikler çatisi altinda bulunan Ulatirma Bürolari vermektedir. Bu bürolarin yaptii yazili ve direksiyon sinavlarina Yunanca bilen tüm yabancilar katilabilmektedir. Yabancilar, tercümansiz olarak sinava katilmaktadirlar. Dolayisiyla sinava katilacak kiinin Yunanca bilmesi gerekmektedir. Kontenjan öretmenleri Türkiye'den almi olduklari uluslararasi ehliyet ve green card ile Yunanistan'da araba kullanabilmektedirler. Trafik Kazasi Herhangi bir kaza aninda, kazayi yapanin veya kazaya maruz kalanin trafik polisini veya elindeki gren card'da kayitli sigorta irketinin Yunanistan temsilcisini haberdar etmesi veya bu irkete gidip kaza beyaninda bulunmasi gerekmektedir. Genellikle kazalarda trafik polisleri son derece anlayili ve demokratik bir davrani sergilemektedirler. Para Trasferi Yunanistan'dan Türkiye'ye gerek bankalar, gerek Yunan Posta daresi, gerek Western Union aracilii ile para transferi mümkündür. ADRESLER Türkiye'deki Adres Telefon Faks Diplomatik Temsilcilii: Zia Ür-Rahman Cad. No:9-11 G.O.P. (+90 312) 436 88 60 - 436 88 62 (+90 312) 446 31 91 ANKARA

Türkiye'nin Yunanistan' daki Diplomatik Temsilcilii: Adres 8, VASSILEOS GHEORGIOU B STR. 10674 ATHENS GREECE Telefon (+30 210 726 3000 Faks (+30 210 722 9597) e-posta [email protected] Türkiye'nin Yunanistan' daki Gümülcine Bakonsolosluu Adres Odos onon, No: 14 69100, KOMOTN - GREECE Telefon (+30 25310 22713) Faks (+30 25310 32761) e-posta [email protected]

151

Information

Microsoft Word - REHBER_yurtdii eitim personeli kasm06.doc

153 pages

Find more like this

Report File (DMCA)

Our content is added by our users. We aim to remove reported files within 1 working day. Please use this link to notify us:

Report this file as copyright or inappropriate

349857